SE-YAP Sinema Eseri Yapımcıları Meslek Birliği
30 Nisan 2014 tarihli Çarşamba Toplantısı
Konu: Sinema Genel Müdürlüğü Proje Destek Başvuruları
• Yenilenen başvuru formları
• İstenen belgelerdeki yeni düzenlemeler
• Destek bedelinin ödenme sürecindeki değişiklikler
Konuşmacılar:
Yamaç Okur (Yapımcı, Se-Yap Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı)
Serkan Çakarer (Yapımcı, Se-Yap Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Koordinatör)
Serkan Çakarer: Hoş geldiniz. Öncelikle bir giriş yapmak ve genel hatları çizmek
istiyorum. Sonra Yamaç Okur formlar üzerinden geçecek. Öncelikle, Sinema Genel
Müdürlüğü ile ne yapmaya çalıştık, bu süreç nasıl başladı biraz bahsedelim. Kültür
Bakanlığıyla yürüttüğümüz çalışmalarda bildiğiniz gibi en önemli konu değişikliği
gündemde olan yasalar. Yasa değişmeden formlardaki bazı noktaları değiştirmek
mümkün olamıyor. Örneğin, yönetmen ve yapımcının sözleşmelere beraber imza
atmaları, filmin tahmini maliyeti kavramı. Bütçe kelimesini kullanamıyoruz.
Yönetmelikte maliyet kelimesi kullanıldığından ve yasa değişmeden bu kelime
değişemediğinden “bütçe” kavramına yer verilemiyor. Dolayısıyla yapmaya
çalıştığımız her şeyi mevcut yasa üzerinden en iyi hale getirmeye çalıştık. Bu çalışma
için Sinema Genel Müdürlüğü çalışanlarına ve Genel Müdürüne teşekkür etmek
isteriz. Temelde destek türlerinde bir değişiklik yok. Bir adet değişiklik var. Birazdan
detaylı anlatacağız. Bir de ilk yönetmen başvurularının detayında bir değişiklik var.
Destek türlerinden “araştırma geliştirme” olarak adlandırılan destek, ki uygulanması
pek mümkün olamıyordu bu desteğin, artık daha aktif kullanılabilecek hale geldi.
Nasıl olduğuna bakalım. Daha önceleri senaryo yazım desteği olarak senaristlerin
başvuru yaptıkları bir destek vardı. Bu desteğe ek olarak şirketlerin başvurabileceği
araştırma – geliştirme desteği eklendi. Bu destek yapım şirketinin, geliştirmek istediği
film projesiyle başvuru yapabileceği bir destek türü olarak eklendi. Senaryo desteği
halen devam ediyor. İlk yönetmenler ile ilgili destek yapılan bazı değişikliklerle devam
ediyor. Uzun metraj film desteği devam ediyor, belgesel, animasyon, kısa film desteği
vardı ve devam ediyor, yapım sonrası desteklerine de birazdan detaylı
bahsedeceğimiz gibi çeşitlendirme geldi. Yapım sonrası destek denince post
prodüksiyon, dağıtım desteği anlıyoruz. Bu saydığımız altı destek türünün ayrı formu
var, istenen belgeler farklı. Hepsinin para ödemeleriyle ilgili ayrı kriterler var.
Yamaç Okur: Belgesel, animasyon, kısa film için de ayrı form ve belge söz konusu.
Serkan Çakarer: Yapılanları anlatalım öncelikle. İlk olarak istenen belgeleri
gruplandırdık. Bu gruplama bir düzen oluşturulmasını sağladı. Örneğin eski düzende,
birinci sırada dilekçe varken sinopsis alt sıralardaydı. Bu karışıklığı toparlamış ve
gruplandırmış olduk. “Şirketle ilgili istenen belgeler neler? Projeye dair istenen
belgeler neler?” şeklinde bir gruplama yapılmış oldu. Hangi belgenin ne zaman
verileceği düzenlendi. Sözleşmeler, noter onayları en baştan talep ediliyordu. Aslında
film yapım sürecinde hangi evrak ne zaman hazır olur, örneğin başvuru aşamasında
müzisyen sözleşmesinin olamayacağı, bu sözleşmelerin aslında ikinci üçüncü taksitleri
alırken sunulabileceği gibi bilgilendirmeler yapıldı. Oyuncu sözleşmelerinin de ikinci
taksit sırasında sunulabileceği gibi uygulamaları göz önüne alarak düzenleme yapıldı.
Noter işlemlerinin mümkün olduğunca azaltılması sağlandı. Bu konu yapımcıyı
gerçekten zorluyordu. Noter işlemlerini olabildiğince kaldırdık. İmza beyannamesini
yeterli hale getirdik. Oyuncu, yönetmen veya senaristin notere gitmesi özellikle
şundan isteniyordu. Acaba doğru kişi imza attı mı endişesi. Bu insanlarla zaten
yapımcı sözleşme imzalıyor. İmza teyidi için notere gitmek yerine şahıslardan imza
beyannamesi istemenin daha doğru olacağını öneri olarak sunduk. Sözleşmede yer
alan imzanın kişinin imza beyannamesiyle teyit edilmesini sağlamak söz konusu oldu.
Bakanlık “Sıkça Sorulan Sorular” dokümanı hazırlıyor internet sitesinde yayınlanmak
üzere. Detaylı olarak form ve istenen belgeler ile ilgili bilgi yer alacak bu dokümanda.
Bu terminoloji de oldukça işe yarayacaktır. Destek türlerine ait formların tamamı
yeniden düzenlenmiş oldu böylelikle. Tabi ki mevcut yasaya bağlı kalarak. Formlar tek
tek revize edildi. İlave istenen taahhütnameler vardı. Onların kaldırılması sağlandı. Şu
ana kadar genel olarak değişikliklerden bahsettim. Şimdi yapılan yeniliklerden
bahsedelim.
Şirketlerin başvurabileceği araştırma geliştirme desteği
Az önce bahsettiğim gibi bu destek yeni bir destek. Geçmişte aktif olarak
kullanılamamasının nedeni şuydu, senaryo desteği verildiğinde sonunda senaryo
isteniyor, film yapım desteği verildiğinde sonunda film teslim ediliyor. Araştırma
geliştirme desteğinin ise somut bir sonucu yok gibi görülüyordu. Geçen yıl ben bu
desteğe başvurdum ve başvuru aşamasında iki sayfalık bir yazı yazıp dosyaya
eklemiştim. Bu yazıyla destek ile neler yapacağımı ve sonuçta neler sunabileceğimi
anlatmıştım.
Yapım sonrası destekleri
Gösterim, Tanıtım, Dağıtım olarak çeşitlendi.
Yapım sonrası desteği, mevcut yasa dolayısıyla biraz karışık görünüyor. Tam olarak
nasıl işleyeceği konusunda belirsizlikler var. Bakanlık, post prodüksiyon işini kabul
ediyor örneğin. Gösterim dedikleri şey filmin sinemada gösterimi değil. Filmin
gösterilebilir hale gelmesi için yapılan işlemleri içeriyor. Bu sebeple gösterim
desteğini laboratuvar desteği olarak düşünün. Dağıtım ve tanıtım desteğinin ise şu an
nasıl uygulanabileceği belli değil.
Yamaç Okur: Şu ana kadar verilen bir örnek de bulunmuyor.
Serkan Çakarer: Bu kategoride VPF – Sanal Kopya Bedeli için destek verilmesi söz
konusu olabilir. Öneri olarak sunduk. Bu desteklerin kime verileceği hangi şartlarda
verileceği, hangi faaliyetler için verileceği yeni yasa çıktıktan sonra düzenlenecek
yönetmeliklere bağlı.
Meslek Birliği olarak uzun zamandır şöyle bir talebimiz vardı, ilk yönetmenler, şirket
veya şahıs olarak yaptıkları başvurularında ilk yönetmenler kategorisinde
değerlendirilmesinin daha uygun olacağını söyledik. Fakat bu ayrım yapılamadı.
Başvuru sahiplerinin diledikleri kategoride başvuru yapabilecekleri söylendi. Şöyle bir
çözüm üretildi, ilk yönetmen olarak şahsen başvuru yapıyorsanız yapımcıyla başvuru
yapamıyorsunuz. Aslında olması gereken de buydu. Fakat destek aldıktan sonra bir
yapımcı şirketle anlaşma yapabiliyorsunuz. Diyorsunuz ki, ben bu desteği aldım ve bir
yapımcı şirketle devam edeceğim. Ya da başvuru yaparken, ben şahsen başvurdum
ama benim filmimin yapımcısı şu şirkettir şeklinde bir beyanatta bulunuyorsunuz.
Burada yapımcı sonradan da eklense, başta formda beyan da edilse verilen destek
yönetmenin hesabına yatıyor. Dolayısıyla gerçekte bu kategorideki filmlere
yapımcının katılması mümkün olmayacak. Yapımcının ilk filmini çekecek
yönetmenlerle çalışmasını sağlamak açısından biz bunun değişmesini istemiştik.
Ancak maalesef mevcut yasa buna imkân veremiyor. Yasa değişikliğinden sonra
gerçekleşebileceğini umuyoruz.
İsterseniz formlar ile devam edelim ve Yapım Desteğinden başlayalım.
Yamaç Okur: Serkan’ın söylediklerine ek olarak biz neden bunları yaptık konusuna da
değinelim. Bakanlıkla bu çalışmayı beraber yürüttük. Amacımız bakanlık görevlilerini
film yapım süreciyle ilgili bilgilendirmek ve başvuru evraklarını düzenlemekti. Sinema
Genel Müdürlüğü çalışanları bu konuya eğildiler. Yaklaşık üç aylık bir süredir İstanbul
Ankara seyahatleriyle konuyu düzenlemek ve sonuçlandırmak mümkün oldu.
Toplantımız gayri resmî bir toplantı çünkü formlar henüz bakanlık internet sitesinde
açıklanmadı.
Formdaki en temel farklılık, yeni formun film ve yapımcı mantığıyla hazırlanmış
olmasıdır. Örneğin, daha önce formlarda “proje” kelimesi kullanılıyordu, bunu
değiştirdik. Filmin tahmini maliyeti kavramını değiştirmek istedik, bütçe yazmaya
çalıştık ama biliyorsunuz şu an geçerli yasadan dolayı bütçe yazılamıyor. Filmin özeti
yerine sinopsis yazılması gerektiğini söyledik. Formlarda hala mutabakat
sağlayamadığımız noktalar var ama yasa değişikliği sonrası aşılabilecek konular.
Bu formlar destekleme kurulu üyeleri tarafından okunuyor. Bu üyeler meslek
birlikleri tarafından seçilerek görevlendiriliyor. Üyelerin formu okurken, bir filmin
özelliklerini anlayabilmelerine dönük bir değişiklik söz konusu oldu. Geçmiş
formlarda başrol oyuncuları yoktu örneğin. Destekleme kurulu üyesi başvuruyu
incelerken başrol oyuncularıyla ilgili bilgi sahibi olmalıdır diye düşündük. Filmin dili
yoktu örneğin. Filmin, hangi dilde çekileceği önemli bir konu. Planlanan gösterim
tarihi eklendi, ortak yapım olup olmadığı detayı eklendi. Yönetmenin ilk uzun metraj
filmi olup olmadığına dair bir bilgi yoktu. Az önce açıkladığımız gibi ilk film projeleri
hem ilk filmini çekecek yönetmen desteği adımından hem de buradan yapım desteği
adımından başvuru yapabilecekler. Temel fark bir tanesinde yönetmen başvuru
yapıyor diğerinde yapım şirketi başvurabiliyor. Formun en son kısmından yönetmeni
çıkarmaya çalıştık ancak olamıyor çünkü mevcut yasada yönetmen ve yapımcı birlikte
başvurur diyor.
Başvuru belgelerine bakalım. Burada en önemli değişiklik sıralamada oldu. Bu sıra
neden önemli, başvuran projeler bu sıralamaya göre elektronik ortama yükleniyor ve
bu sıralamaya göre destekleme kurulu üyelerine sunuluyor. Bu sıralama yurt
dışındaki başvurularda kullanılan sıralama neyse ona dönüşmüş oldu.
Temel değişikliklerden bir tanesi yapımcı görüşünün eklenmesi oldu. Yapımcı görüşü
çok önemlidir. Yapımcının, bu film projesinde neden yer aldığını beyan etmesi çok
önemli. Filmin hedef kitlesi kimdir, hangi fonlara başvuru yapacaktır. Hedefi nedir
gibi soruların cevabı yapımcıdadır. Yapımcının görüşü finans belgesini tamamlayıcı bir
belge olarak düşünülebilir artık. Sıkça Sorulan Sorular hazırlandığında bu konuda
daha fazla açıklama yer alacağını umuyoruz.
Pek çok belgede noter onayı isteniyordu. Bu tip onaylı belgelerin destek çıktıktan
sonra istenmesi sağlandı. Finans planını destekleyici belgeler, varsa talep edilecek
hale dönüştü.
Eski formlara bakıldığında 33 olduğunu ve azaldığını göreceksiniz. Bu önemli bir
revizyon tabi. İstenen şirket belgeleri tek bir başlıkta toplandı. Hiç birinin orijinal
olarak verilmesine gerek kalmadı, fotokopi verilmesi yeterli.
Bir projenin değerlendirilmesi sırasında asıl gerekenler başvuru formu, sinopsis,
yönetmen görüşü, varsa yapımcı görüşü, senaryo, özet ve ayrıntılı bütçe, finans planı
ve proje takvimi. Geri kalanı daha ziyade bakanlığın olmazsa olmaz istediği evraklar.
Ama aslında talep edilen bu evraklar filme destek verildikten sonra devreye girecek
şeyler.
İkinci aşamada, destek almaya hak kazanıldığında sözleşme imzalama aşamasında
imzalanacak evraklar var. Bu aşamada, verilen sözleşmelerin geçerliliğini teyit
edebilmek amacıyla imza beyannameleri isteniyor.
Serkan Çakarer: Desteğin, ödeme dilimleriyle ilgili değişiklikler yapmak istedik.
Zaman içinde uygulamaya göre hareket edeceklerini söylediler. İlk taksit yine %30
olacak ama ikinci taksitte %50’ye çıkacak gibi görünüyor.
Yamaç Okur: Film yapmış olanlar bilir, filmin başında Sinema Genel Müdürlüğünce
desteklenmiştir gibi bir yazı eklenmesi gerekiyordu. Logo yeterli olmuyordu. Bu yazı
kaldırıldı. Her ne kadar şekilsel bir değişiklik olarak görülse de iki ayrı versiyon
hazırlamanız sebebiyle bu önemli bir konuydu aslında.
İlk filmini çekecek olan yönetmenler kategorisine de bakalım isterseniz. Başvuru
formuna kısaca bakalım. Yönetmen imzalıyor. Tanımı da şöyle netleştirebiliriz,
yönetmenin yapacağı ilk uzun metrajlı film. Daha önce uzun metraj film çektiyse ve
bu kategoriye başvuru yaptıysa, bu doğru bir başvuru olmayacaktır. Burada yapımcı
olmadığından eser sahipleriyle ilgili bir taahhütname alınması söz konusu. Bu, meslek
birliğimizin yaptığı bir katkıdır.
Serkan Çakarer: Bu taahhütname, destek çıkarsa mali hak devir sözleşmesi
yapacağına dair bir taahhütname. Mali hak devir sözleşmesinin taahhütnamesi
diyebiliriz. Bu kategoride ortada bir şirket olmadığından bu yöntemle yol alınması
daha doğru.
Yamaç Okur: Referans mektupları ilk filmini çekecek yönetmenler için şart. Ayrıca bu
kategoride DVD seçeneği kalkıyor. Yönetmenin daha önce çektiği kısa film, teaser
varsa Youtube gibi kanallar üzerinden sunulması sağlanıyor. Bu kategoride şirket
belgesi yok. Sadece imza beyannamesi var. Yapımcı görüşü yok. Burada genel
müdürlükle mutabık kaldığımız nokta şöyle, ilk filmde bizim baktığımız şey yeni
yetenek aramak olacak. İlk film destek başvurusu yapımcı ile yapılabilir ama o zaman
bu kategoride olmayacak. Burada baktığımız kriter yetenek var mı? Eğer yetenek
varsa yapımcı bulunur ve film çekilir. Diğer taraf yapımcı ile gidilen bir başvuru
olduğundan miktar olarak daha fazla destek alınabilen bir kategori haline gelecek.
Orada bir yapımcı olduğundan filmin gerçekleşme olasılığı artacak. Dolayısıyla
kategorik bir ayrım söz konusu olacak. Yönetmen destek alırsa kendi şirketini kurması
halinde istenecek belgeler var bir yapım şirketiyle anlaşması halinde istenecek
belgeler var. İlk alternatif daha önce uygulanıyordu. Kanun gereği şahıs şirketi
kurulması gerekiyor. Şirket kurulduktan sonra yönetmen yapımcı olarak kendisiyle bir
sözleşme yapıyor, senaristle sözleşme yapıyor. Bunlar mali hak devir sözleşmeleri.
Eğer yönetmen bir yapım şirketiyle anlaşırsa bu anlaşma isteniyor.
Soru: Bu madde kefili devre dışı bırakıyor mu?
Serkan Çakarer: Hayır.
Yamaç Okur: Yasa çıkmadığı sürece bu uygulamalar değişemiyor.
Serkan Çakarer: Yapımcı ile destek alınırsa yapımcının aynı zamanda projenin kefili
olması bekleniyor. Tabi bunun bir avantajı var. Yapım şirketinin giderleri filmin gideri
sayılıyor.
Yamaç Okur: Aslında yapmaya çalıştığımız şu, yapımcıların hayatlarına daha rahat
devam edebilmeleri için bir formül üretmeye çalıştık. Bir yapım şirketi bir kere
başvuru yapıp destek aldığı zaman üç ile beş yıl arası bir daha başvuru yapamıyor.
Çünkü hesap kapatarak desteği geri ödemesiz desteğe çevirmesi gerekiyor. Örneğin
bu yıl destek alırsanız yeni yönetmelikle iki yıl sonraya vermeniz gerekiyor. Hesap
kapama, vizyona girdiği yılın sonrasında olduğu için üç ile beş yıl arası diyebiliyoruz.
Dolayısıyla yapım şirketi destek aldıktan sonra belli bir süre destek alamıyor. Bu
yüzden bu kadar çok yapım şirketi var. Burada bir ara formül üretmeye çalıştık.
Yapım şirketlerinin ilk filmini çekecek yönetmen projelerini üstlenmelerini bu amaçla
sağladık. Bakanlık bu formülü benimsedi. Fakat tam olarak oluşamadı. İlk filmini
çekecek yönetmen destek aldı. Bir yapımcıyla anlaştı. Eskiden böyle bir duruma
bakanlık olumsuz bakarken şimdi en azından kağıt üzerinde bir yapımcı bulunabiliyor.
Buradaki en büyük avantaj yapım şirketinin giderlerinin de kabul edilecek olması. En
büyük sıkıntı bu kategoride üretilen projelerin hesap kapama sürecinde yaşanıyor.
Biliyorsunuz geçen yıl davalık süreçler oldu. Sonra çözüldü.
Serkan Çakarer: Eskiden ortak yapımlarla ilgili olarak başvuru aşamasında sözleşme
isteniyordu. Ortaklık oranları, ortak yapımcı olup olmayacağı daha ileride ortaya
çıkıyor, oluşuyor. Bu kategoride aslında bir plan ortaya çıkmış oldu. Film çekim
sürecinde neyin ne zaman gerçekleştiği belirlendi. Ortak yapımcı ile ilgili evraklar
üçüncü taksit ödemesine kondu bu sebeple.
Soru: Destek çıkmış olan projelere etkili olacak mı? Örneğin ikinci taksit üçüncü taksit
ödemelerinde faydalanabilecek miyiz?
Yamaç Okur: Bu değişiklikler başvuru süreciyle ilgili değişiklikler. Sizler sözleşme
imzaladınız bu sebeple imzaladığınız sözleşmeye göre hareket etmeniz gerekecektir.
Serkan Çakarer: Aralık ayında yapılan yönetmelik değişikliğinde şöyle diyor aslında,
olumlu değişimler, yenilikler geriye dönük uygulanabiliyor.
Soru: Hesap kapatarak desteği geri ödemesize dönüştürme işlemi bittikten sonra,
yapım şirketi zarar ettiği için üç yıl başvuramaz konusu değişti mi?
Yamaç Okur: Bu, yasa ile bağlantılı. Ancak yasa değiştiğinde değişiklik söz konusu
olabilir. Yeni yasa taslağında şöyle bir madde var, filmini gerçekleştirmek tekrar
başvuru yapabilmek için yeterli oluyor. Bizim asıl yapmak istediğimiz şuydu. Avrupa
ve diğer ülkelerde olduğu gibi yapımcının yıl içinde dilediği kadar projeyle başvuru
yapması, yani daha proje bazlı bir değerlendirme olması. Avrupa’da meslektaşlarımız
aynı yıl içinde birkaç projeyle başvuru yapabiliyorlar. O zaman yapımcılar güçlü
olabilir.
Soru: Başvuru belgesine ortak yapım olacak mı maddesi eklenmiş. Diyelim evet dedik
ama sonra olmadı veya hayır dedik ortak yapımcı bulduk.
Yamaç Okur: Varsa zaten belge sunmanız gerekiyor. Ya, anlaşma belgesini ya da
sözleşme sunmalısınız. Ortak yapım olacağına dair bir beyan değil. Bu durumda o
sorunun çoğu ilk aşamada hayır olacaktır. Burada şöyle bir şey yapılabilir, yapımcı
görüşü verirken ortak yapım modeli anlatılabilir, yazılabilir.
Serkan Çakarer: Aslında ortak yapımların ayrı bir kategoride değerlendirilmesi lazım.
Neticede filmin ortak yapım olması bir avantajdır.
Soru: İlk yönetmen için böyle bir madde yok, yeni yönetmelikte ilk yönetmenlerin de
önlerini açan bir madde vardı.
Yamaç Okur: İlk yönetmen kategorisinde yapımcı yok. Bu sebeple ortak yapım olma
ihtimali de yok tabi.
Soru: Ortak yapımın yüzdesi ile ilgili bir kriter var mı?
Yamaç Okur: Yok hayır. Zaten son yapılan yönetmelik değişikliği ile bu durum değişti.
Ortak yapımlarda, büyük ortağın Türkiye olması gerekli.
Soru: Proje araştırma geliştirme kategorisine tekrar dönecek miyiz?
Yamaç Okur: Evet bu kategori epey heyecan veren bir bölüm. Yurt dışındaki
meslektaşlarımızın uyguladığı bir şey. Ülkemizde bu destek kategorisinin karşılığı ne
olacak, destekleme kurulu toplantılarında göreceğiz.
Serkan Çakarer: Bu desteğin nasıl işletileceği de önemli. Bu destek daha önce de
vardı ama işlemiyordu. Ben başvuru yapmıştım ancak alamadım. Projeyi geliştirmeyi
yapım şirketleri üzerinden yapmayı düşünmek bu noktada çok önemli ve destek de
çalışır.
Yamaç Okur: Bu desteğe yapımcı olarak bakmak lazım, ne yapmak istiyoruz sorusuna
yanıtlar aramak lazım. Yurt dışından çok farklı değil. Bir çeşit development desteğidir.
Bu kategoride ekstra senarist, yönetmen görüşü gibi bilgiler olabilirdi. İstenenler
şöyle, proje destek sözleşmesinde belirlenen niteliklerin tamamlanmış hali, kısa
araştırma geliştirme raporu.
Serkan Çakarer: Görüldüğü gibi burada sözleşmede ne isteneceği çok önemli.
Yamaç Okur: Daha önce bu kategoriye senaristler başvuru yapıyorlardı. Sizlerin de
bildiği gibi 10.000.- TL gibi bir destek veriliyordu. Devamında senaryoların hayata
geçip geçmediği de takip edilmiyordu. Buraya yapımcılar başvursun, senaristini
bulsun, senaristine para ödesin, projesini geliştirsin, geliştirilen projeler de daha
sonra yapım desteğine başvursun. Amacımız bu akışı oturtmak. Önümüzdeki başvuru
dönemlerinde göreceğiz nasıl işleyeceğini, kimlerin başvuracağını. Elbette bu şekliyle
destek tutarları da artacak. Yapım şirketi bu destekle marketlere katılabilecek,
senarist parasını ödeyebilecek.
Soru: Vergi borcunun olup olmaması sorgusu yurt dışında nasıl işliyor?
Serkan Çakarer: Ülkemizdeki mali yapı, kamu finansmanıyla ilgili bir durum bu.
Mahsup ederek ödeme yapamıyorlar.
Zeynep Özbatur Atakan: SGK borçlarına da halen bakılıyor. Destek almak için
borcunuzu kapatmanız gerekiyor.
Soru: Araştırma geliştirme desteğine başvuru için yapımcının dosya kapatmasını
yapmış olması mı gerekiyor?
Yamaç Okur: Geçen yılın sonunda değişen yönetmeliğe göre yapımcı farklı
kategorilere başvuru yapabiliyor. Yapımcı, bir yapım desteğine, bir belgesele, bir
araştırma geliştirme desteğine başvurabiliyor.
Soru: Senaryo geliştirme desteği almış proje, araştırma geliştirme desteğine başvuru
yapabilir mi?
Yamaç Okur: Mantıken hayır. Senaryo yazılmış çünkü. Araştırma geliştirme
desteğinin en önemli safhası senaryo. Sonrasında ortak yapım destekleri için
marketlere gitmek, lokasyon çalışması yapmak v.b. Senaryo tamamlandıysa projenin
en önemli bölümü zaten tamamlanmış oluyor. Araştırma Geliştirme desteği senaryo
yazımını da kapsayan bir destek. Her dönem yaklaşık 15-20 civarında senaryo
kuruldan destek alıyor. Senaryo desteği biraz geri planda da kalıyor aslında, çok
detaylı incelenemiyor senaryolar. Çünkü her kategori için ayrı kurul yok. İster istemez
yapım desteklerine odaklanılıyor. Yapmaya çalıştığımız hem araştırma geliştirmeyi
hem de yapımcının başvuru yapabilmesini özendirmek. Çünkü senarist böyle bir
başvuru yaparsa o projenin filme dönüşme olasılığı epey zayıf. Yapımcı
başvurduğunda ise hem senaristin parasını ödemeyi taahhüt ediyor hem de projenin
film olma şansını artırıyor. Sadece senaryoyu geliştirmiyor yapımcı, film için ortak
yapımcı arıyor, yurt dışındaki ortak yapım marketlerine başvuruyor. Bizim yapmaya
çalıştığımız şey proje geliştirmeyi özendirmek. Yurt dışındaki bütün fonların işleyişi
böyle. Orada da senaryo desteği var ancak on tane proje geliştirme desteği
veriliyorsa bir tane senaryo geliştirme desteği veriliyor.
Soru: Burada destek miktarı ne olacak sizce?
Yamaç Okur: Bildiğiniz gibi senaryo desteklerine verilen miktar 10.000.- TL civarında.
Ancak bu kategoride 40.000 – 50.000.- TL civarı olması gerekiyor. Bu destek işlerse,
örneğin yılda 30 adet araştırma geliştirme başvurusu olsa ve bu adedin yarısı yapım
başvurusuna dönse, yapım destek başvuruları çok daha kaliteli hale dönüştürülmüş
olacak.
Serkan Çakarer: Bu desteğin işlemesi, ülkemizdeki ortak yapım desteklerinin de
Kültür Bakanlığınca takibini sağlar. Dolayısıyla fon sahiplerinin projeleri tanıma
imkânı artmış olur.
Yamaç Okur: Bu kategoriye de yeterince başvuru gelmesi lazım. Yapımcıların
öncelikle ilgi göstermeleri lazım. Devamında destekleme kurulunun da bu kategoride
başvuruları iyi incelemesi ve fon ayrılması lazım. Fon ayrılmazsa destek işlemez tabi.
Soru: Araştırma geliştirmenin devletteki karşılığı Ar-Ge. Burada biraz daha açıklayıcı
bir tanımlama yapılabilir. Senaryosu yazılmış ama alan araştıracak veya storyboard
çizdirecek. Bunlar geliştirme ve yapım desteğinden önce oluşturulması gereken işler
aynı zamanda. Yapım desteğine başvururken bunları koyarsanız daha güçlü
olursunuz. O zaman burada araştırma – geliştirme ya da araştırma ve / veya
geliştirme gibi bir adlandırma yapılabilir.
Serkan Çakarer: Bütçe bu konuda açıklayıcı olur. Senaryosu bitmiş bir projenin
bütçesiyle, senaryosu tamamlanmamış bir projenin bütçesi farklı olacaktır.
Yamaç Okur: Haklısınız ama yasa gereği tanımlama bu şekilde yapılabiliyor.
Kuruldaysa detaylı görüşülebilir. Yurt dışında development desteğine başvurmuş ve
destek almış bir yapımcı olarak söyleyebilirim ki, senaryosu bitmiş bir projeye
development desteği verilmez. Senaryonun ilk taslağıyla başvuru yapabilirsiniz. Ama
senaryoyu bitirdiğinizde gideceğiniz yer yapım desteğidir. Senaryoyu bitirmek demek,
ön yapım aşamasına geçmek demek oluyor.
Soru: Bu kategoride süreler nasıl?
Yamaç Okur: Ne yazık ki aynı yılın sonunda teslim edilmesi gerekiyor. Kasım
döneminde bu desteğin alınması mantıklı değil. Dolayısıyla bu kategorinin kısa metraj
ve senaryoların değerlendirildiği toplantıda değerlendirilmesi lazım. O toplantı şu
anda yılda bir defa gerçekleşiyor. Bu yıl geçen yıl yapılamayan toplantı 26-27 Mayıs
tarihlerinde yapılacak. Proje geliştirme desteği gelecek yıl daha verimli kullanılacak
bu sebeple. Gelecek yıl yapımcıların Ocak ayında bu desteğe başvuru yapmalarını
öneririm.
Soru: Geçmişte kısa film, belgesel ve senaryo geliştirme destekleri uzun metraj film
desteği kadar başvuru alıyordu. Ancak zaman içinde sayı bir adede indi. Aslında
araştırma geliştirmenin önemine istinaden uzun metraj film destekleriyle
değerlendirilmeli diye düşünüyorum. Böylelikle yılda iki üç defa başvuru yapılabilme
şansı olur.
Yamaç Okur: Çok doğru haklısınız ama bu kategoriden destek alırsanız yılsonuna
kadar teslim etmeniz gerekiyor. Kasım ayında destek aldınız diyelim Aralık ayına
teslim edemezsiniz. Müracaat yıl içinde birden fazla yapılsa da toplantı tarihleri asıl
önemli olan konu. Araştırma geliştirme üç dört ay içinde bitebilecek bir şey değil.
Dolayısıyla zamanlamayı çok iyi ayarlamak gerekiyor. Bu süreç Avrupa’da iki ile üç yıl
arasında değişir. Bu durumda iki dönem başvuru açıldığını düşünün, Ocak ve Haziran
dönemi, toplantı tarihi de Ağustos olarak belirlensin. İşte bu takvim yapımcının işine
yaramaz.
Serkan Çakarer: Yeni yönetmelikte uzun metraj toplantı sayısı da en az bir olarak
değiştirildi. Bu yıl açıklanacak başvuru takvimi çok önemli. Açıkçası bu yıl da iki
toplantı olmayabilir.
Yamaç Okur: Geçmiş yıllarda destekleme kurulu, toplantı tarihlerine karar veriyordu.
Şu an toplantı takvimine tamamen bakanlık karar veriyor. Aralık ayında yapılan
yönetmelik değişikliğiyle, bütün bu formların değişikliği yetkisi Sinema Genel
Müdürlüğüne verildi. Biz de bu değişikliğe istinaden bu çalışmayı yaptık. Uygulaması
kısa zaman içinde internet sitesinde yayınlanacak.
Yapım sonrası destek kategorisine de bakalım. Yapım sonrası desteği alındığında da
bir yılın sonunda teslim etme zorunluluğu var. Yeni yönetmelik gereği farklı
kategorilere başvuru hakkı tanınıyor. Henüz örneği yok ama önümüzdeki dönemlerde
göreceğiz. Yapımcı filminin, tanıtım, ilan, kopya basma maliyetlerini karşılamak üzere
başvuru yapabilir. Uzun metraj filmler için geçerli bir destektir.
Soru: Tanıtım, reklam gibi giderler için bir şablon hazırlanması mümkün olabilir mi?
Çünkü bir yaratma süreci yok. Belli yerlere ilan verilecek, filmin DCP kopyası
hazırlatılacak gibi.
Yamaç Okur: Maalesef hayır, yasa böyle bir imkân vermiyor. Bu destek seçici bir
destek mi otomatik bir destek mi sorusunu gündeme getirmek gerekiyor. Anladığım
kadarıyla siz otomatik bir destek olmasından bahsediyorsunuz. Ancak şu an böyle bir
kaynak yok.
Serkan Çakarer: Ben, ilan gibi tanıtım pazarlama faaliyetleri için destek
verilebileceğini düşünmüyorum. Tanıtım desteğinin bu kategoride kabul edileceğini
düşünmüyorum. Sanal kopya bedeli - VPF desteği bu alanda daha çok işleyecek gibi
görünüyor.
Yamaç Okur: Yapım sonrası desteğinde istenen belgeler biraz belirsiz.
Serkan Çakarer: Destek tutarının iki katı harcama belgesi burada da isteniyor. Bu
desteğin hibe olacağı düşünülerek isteniyor. Bu kategori bir süredir
uygulanamıyordu.
Yamaç Okur: Bu desteğe başvuru yapanlar oldu. Ancak bu kategoride bir destek
verilmedi. Çünkü üç yıl önce yapılan Sayıştay denetiminde Sinema Genel
Müdürlüğüne bu desteğin verilmesinin kanunsuz olduğu söylenmiş. Bu destek
alındığında, yapım şirketleri bakanlığa KDV ile fatura kesiyorlardı ve karşılığını
alıyorlardı. İki katı harcama belgesi, filmin bütçesinin %50 sine karşılık verildiğine dair
eklenmiş. Dolayısıyla şöyle özetleyelim. Filminizi bitirdiniz, post prodüksiyon için
130.000.- TL lik harcama yapacaksınız. Bu bedelin yarısı için bu desteğe başvuru
yapabilirsiniz.
Serkan Çakarer: Bu kategoride de takvimle ilgili bir sıkıntı var. Yeni kanun ve
devamında yeni yönetmelikler bu kategori için önemli.
Yamaç Okur: Kanun değişiklik taslağının değerlendirilmesi üzerinden iki yıl geçti.
Dolayısıyla yeni taslağın da müzakere edilmesi gerekiyor. Tanıtım için bu kategorinin
işlemesi zor. Öte yandan iki yıldır bu kategoride destek verilememesi gerçekten kötü.
Sinema Genel Müdürlüğüyle pek çok konuda fikir birliği içindeyiz. Fakat bürokrasi
işleyişinden kaynaklı gecikmeler yaşanıyor.
Ortak gerçekleştirdiğimiz çalışmalardan biri de “Festivaller İstanbul’da” projesi.
Haziran ayından itibaren öncelikle Venedik Film Festivali ve yan bölümleri ardından
Cannes ve Berlin film festivalleri gelerek festivallere katılması muhtemel filmleri ön
izleme olanağı bulacaklar. Bu proje Sinema Genel Müdürlüğü tarafından desteklendi.
Venedik film festivalinin üç ayrı bölümünden farklı kişiler gelecek. Ana yarışma ve
Orizzonti bölümünden bir kişi, Critics Week bölümünden bir kişi, Venice Days
bölümünden bir kişi geliyor. Berlin film festivalinden Generation, Forum, Panorama
ve yarışma bölümünden birer kişi gelecek. Cannes film festivalinden gelecek kişiler ile
önümüzdeki Cannes film festivalinde görüşmelerimiz olacak.
Sorularınızı alalım.
Soru: Festival projesinin organizasyonu çok önemli, teşekkür ederiz. Uzun metraj
filmlerin öncelikli olmasını da anlayabiliyorum ama sınırlı sayıda kısa film için de bir
şeyler yapılabilir belki ne dersiniz?
Yamaç Okur: Meslek birliği olarak çalışıyoruz ve aracıyız, tarafsız durmak zorundayız.
Bu projeyi diğer yapımcı meslek birlikleri üzerinden sektörle paylaştık. Yapımcı olarak
kişisel bağlantılarımızla projeyi hayata geçirdik. Aslında bizler aracıyız. Herhangi bir
eleme yapmayacağız. Ancak projelere bazı tavsiyelerde bulunmamız mümkün
olabilir.
Serkan Çakarer: Amacımız, yapımcılar ile festival temsilcilerinin bir araya gelmelerini
sağlamak.
Soru: Sorum festivallere ilişkin, dünyada pek çok festival var. Bakanlık her festivale
destek veriyor mu?
Yamaç Okur: Aslında Avrupa’daki tanıtım ajanslarının hangi festivalleri listelerine
aldıklarına baktık. Festivallerle ilgili listeler hiçbir zaman standart değildir.
Değişiklikler olacaktır. Kabul aldığınız festivallerden yazı alabilirsiniz. Dünyada 4000
civarında festival var. Her birinin desteklenebilmesi tabi ki mümkün değil.
Serkan Çakarer: Aslında bakanlığın listesinde olan festivallere de katılım desteği
verilemiyor bazen. Çünkü bakanlığın bu konudaki kaynağını bilemiyoruz. Bu yıl Berlin
film festivaline davet edilen film ekiplerine destek verilemedi örneğin.
Yamaç Okur: Festivallerin önemi de aslında film sahipleri katıldıkça belirleniyor.
Soru: Biz ilk yönetmen desteğine yapım şirketiyle başvurduk. Bu değişikliklerden
sonra biz hangisinin kurallarına tabi olacağız.
Yamaç Okur: Yapım şirketi üzerinden gidecek. Zaten destek bedeli de yapım şirketi
hesabına yatıyor. Yapım kategorisinde başvuran pek çok ilk film var ve daha fazla
miktarda destek alıyorlar. Her destekleme toplantısının başlangıcında bir oran
belirleyerek ilerliyoruz. Şu kadar proje var, şu kadarı şu bedelle desteklenmeli gibi.
Soru: Projede ortak yapımcı olmasının avantajı nedir, dezavantajı nedir? Aslında bu
tarz ortaklıklar avantajlı olmalı öyle değil mi?
Serkan Çakarer: Ortak yapım olması değerlendirmede çok işe yaramaz. Ama hesap
kapatırken ortak yapımcıdan elde edeceğiniz belgeler size avantaj sağlıyor. Mali
müşavirinizin elini kolaylaştıran bir şey bu.
Yamaç Okur: Bir filmin ortak yapım olması önemlidir. Pozitif katkı sağlar. Destekleme
kurulu meslek birliklerinin üyelerinden oluşuyor. Bu sebeple meslek birliklerine sahip
çıkmak çok önemli. Eser sahiplerinin meslek birliği sayısı epey fazla biliyorsunuz.
Ancak destekleme kurulu üyelerinin uzman kişilerden oluşması lazım. Böylece
sektörel kararlar alınabilir. Sistemin şeffaflaşması lazım. Sektör politikası oluşturmak
çok önemli. Geçtiğimiz destekleme kurulunda bir proje sahibi Fransız ortak
yapımcısını getirmişti. Beraber sunum yaptılar. Bu olumlu bir katkı sağladı. Kurul
üyelerinin çoğunun ortak yapım geçmişi ne yazık ki yok. Bu sebeple ortak
yapımcıların da sunumlara katılımını sağlamak önemli. Ortak yapımlardaki en büyük
yanılgı yurt dışından para alındığının düşünülmesidir. Oysa filmin bütçesini artıran bir
unsurdur.
Serkan Çakarer: Katılımınız için teşekkür ediyoruz.
Download

buradan - SE-YAP