Üniversite Adaylarının Tercihleri Değişiyor mu?
ÖSYM sınav sonuçları ve sınav sonrası açıkladığı tercih edilme sayıları incelenerek yıllara göre favori
meslekler içinde sıralamada bir değişiklik olup olmadığı incelenmeye çalışılmıştır.
Devlet üniversitelerinde doluluk oranı genelde %100 civarında olduğu ve vakıf üniversitelerinde
bölüm yerine bursluluğa göre programlar belirlendiği için çalışmada daha seçici olması amacıyla vakıf
üniversiteleri dikkate alınmıştır. Bu çalışmada 2008 yılından itibaren vakıf üniversitelerinde genelde
%100 doluluğa sahip programlar incelenmiştir. İncelemede ise yıllara göre bu programların
kontenjanları, bu programlara en son yerleşen öğrencinin başarı sırası ve yıllara göre ÖSYM’nin
açıkladığı tercih edilme sayıları dikkate alınmıştır.
2008 – 2013 yılları arasında vakıf üniversitelerinde tam olarak dolan bölüm sayıları ve kontenjan
gelişimi aşağıdaki tablodadır.
Vakıf Üniversitelerinde %100 Doluluğa Sahip Program Sayıları
Yıllar
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Bölüm Sayısı
98
55
48
52
57
40
Program Sayısı
913
424
473
587
717
372
Kontenjan Sayısı
21.307
10.709
11.027
12.846
15.661
10.318
Vakıf Üniversitelerinde %100 Doluluğa Sahip Program Sayıları Tablosu incelendiğinde yıllara göre
vakıf üniversitelerinde tam dolan bölüm sayılarında ve buna bağlı olarak tam dolan kontenjan
sayılarında ciddi gerileme görülmektedir. Bu gerilemenin başlıca sebebi son yıllarda devlet ve vakıf
üniversitelerinin sayısı ve kontenjanlarının artmasıdır.
Bu çalışmada kontenjanlarını %100 veya %100’e yakındolduran ve belirli kontenjan büyüklüğüne
sahip vakıf üniversiteleri içerisindeki Hukuk, Tıp, Psikoloji, Diş Hekimliği, Eczacılık, Beslenme ve
Diyetetik,
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümleri
değerlendirilmiştir. Psikoloji, Beslenme ve Diyetetik ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümleri
ÖSYM 2013 ilk yerleşme sonuçlarına göre tüm kontenjanlarını tam olarak dolduramamışlardır. Bu
bölümlerin 2013 yılı doluluk oranları Psikoloji %99,1, Beslenme ve Diyetetik %98,9 ve Rehberlik ve
Psikolojik Danışmanlık %97,3’tür. Ancak diğer yıllar bu listede kontenjanları %100 dolu olarak yer
almışlardır. Seçili Bölümlerin Kontenjan ve Program Sayısı Gelişimi tablosunda bölümlerin 200820013 yılları arasında program sayısı ve kontenjan sayısındaki gelişimi rahatlıkla görülebilir.
Vakıf Üniversitelerinde %100 Doluluğa Sahip Seçili Bölümlerin Kontenjan ve Program Sayısı Gelişimi
Hukuk
Kontenjan
Program Sayısı
Psikoloji*
Kontenjan
Program Sayısı
Tıp
Kontenjan
Program Sayısı
Fizyoterapi
ve Kontenjan
Rehabilitasyon
Program Sayısı
Rehberlik
ve
Psikolojik Kontenjan
Danışmanlık*
Program Sayısı
Beslenme ve Diyetetik*
Kontenjan
2008
1.464
35
1.049
44
303
11
185
10
155
8
175
2009
2.295
61
1.106
46
445
17
220
12
221
10
177
2010
2.838
76
1.437
66
488
21
380
19
296
15
299
2011 2012 2013
3.833 4.772 5.408
102
119
124
2.194 2.773 3.421
108
135
162
670
945 1.412
28
37
55
807 1.057 1.233
43
52
56
545
921 1.091
31
56
54
576
866 1.001
Program Sayısı
9
10
15
32
43
48
Diş Hekimliği
Kontenjan
82
82
160
240
363
387
Program Sayısı
5
5
10
14
22
22
Eczacılık
Kontenjan
70
70
200
220
300
290
Program Sayısı
3
3
12
10
13
14
*2013 yılında Psikoloji, Beslenme ve Diyetetik ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümleri vakıf
üniversiteleri içerisinde ÖSYM 2013 ilk yerleşme sonuçlarına göretam doluluğa sahip değildir.
Yıllara Göre Başarı Sıralaması Gelişimi
600.000
500.000
400.000
300.000
200.000
100.000
0
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Yıllara Göre Başarı Sıralaması Gelişimi Grafiği incelendiğinde vakıf üniversitelerin seçili bölümlere
gelen en alt başarı sırasındaki öğrencilerin geldikleri sıralamalarda ciddi gerileme olduğu
görülebilmektedir. Örneğin Beslenme ve Diyetetik bölümüne 2008 yılında gelen en alt sıradaki
öğrenci yaklaşık 100.000 başarı sırasına sahipken bu bölüme 2013 yılında gelen en alt sıradaki öğrenci
ilk 500.000 başarı sırası içine girememiştir. Bu tabloya göre özellikle 6 yıllık sürede kontenjanlar
artmasına rağmen aldıkları öğrencinin başarı sıralaması yaklaşık aynı kalan bölümler Hukuk ve
Psikoloji bölümleri olarak görülmektedir.
Geçmiş yıllarda vakıf üniversitelerinde %100 doluluk oranına sahip olmayan ancak son 1-2 yıl içinde
%100 doluluğa sahip bölümleri başlıca İslami Bilimler -İlahiyat, Girişimcilik gibi bölümler olarak
sıralayabiliriz.
Türkiye’de vakıf üniversitelerinde en çok tercih edilen bölümleri incelediğimizde ise daha farklı bir
durumla karşılaşmaktayız. Tercih yaparken adayların istedikleri mesleklerin yanında aldıkları puan da
önemli olmaktadır, çünkü aldığı puana yakın bölümleri tercih ederek adaylar başarı şansını
artırmaktadır.
Seçili Vakıf Üniversiteleri Bölümlerinin Tercih Sayıları
Seçili Bölümlerin Yıllara Göre Tercih Sayıları grafiği incelendiğinde tercih eden öğrenci sayısının
Eczacılık hariç tüm bölümlerde arttığı gözlemlenmektedir. Ancak yukarıda da bahsedildiği üzere
tercihlerin belirlenmesinde sadece adayın meslek veya bölümleri istemesi değil bunun yanında
adayın ÖSYM’nin yaptığı sınav sonucunda elde ettiği puan da belirleyici olmaktadır.
Bölümler Kontenjanının
Kaç Katı Fazla Tercih Ediliyor?
60
50
40
30
20
10
0
2008
2009
2010
2011
2012
Tıp
Hukuk
Psikoloji
Diş Hekimliği
Beslenme ve Diyetetik
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
Eczacılık
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
2013
Kontenjanlar ile tercih edilme sayılarını ilişkisini görmek için Bölümler Kontenjana Göre Kaç Kere Fazla
Tercih Ediliyor? Grafiğini incelediğimizde 2013 yılı itibari ile kontenjanına göre en çok talep edilen
bölümler sırasıyla Diş Hekimliği, Beslenme ve Diyetetik, Psikoloji, Hukuk, Eczacılık, Fizik Tedavi ve
Rehabilitasyon, Tıp ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlıktır.
Değerlendirme
Bu çalışmada geçtiğimiz 6 yıl boyunca %100’e yaklaşan doluluk oranıyla vakıf üniversitelerinde yer
alan bazı bölümlerin kontenjan artışları, başarı sıralamalarındaki yerleri ve tercih edilme sayıları
incelenerek bu veriler ile arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Buna göre genel olarak kontenjan
artışı daha düşük başarı sıralamasında öğrencinin yerleşmesine sebep olmuş, ayrıca daha düşük
başarı sıralaması da tercih eden öğrenci sayısında artışa sebep olmuştur. Son 6 yılda vakıf
üniversitelerinde kontenjanlar 2008 yılına göre Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümünde %603,
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünde %566, Beslenme ve Diyetetik Bölümünde %472 artmıştır.
İncelenen sekiz bölümde kontenjanlar ortalama %308 artmıştır. Buna rağmen 2008 yılında ÖSYS’ye
başvuran aday sayısı 1.644.073 iken 2013 yılında başvuran aday sayısı 1.924.563’tür. Artış oranı %
17’dir. Bu nedenle 2008 yılında %100 doluluğa ulaşan bölüm sayısı vakıf üniversitelerinde 98 iken
2013 yılında bu rakam 40’a gerilemiştir. Halen 100’ün üzerinde devlet üniversitesi ve 70’in üzerindeki
vakıf üniversitesi %100 doluluk sağlayan bölümlerin sayısının azalmasına yol açmaktadır.
Kaynak: ÖSYM Verileri
M. Hasan Atasoy – Atılım Üniversitesi – İletişim Stratejileri ve İş Geliştirme Müdürlüğü
Download

Üniversite Adaylarının Tercihleri Değişiyor mu? ÖSYM sınav