26.09.2014
Kranyal ve spinal vasküler
hastalıklarda radyocerrahi
Sunum planı
 Radyasyonun damarlar üzerindeki etkisi
 Radyocerrahi
Dr. Ömer Uzel
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim
Dalı
 İntrakranyal vasküler hastalıklarda radyocerrahi
 Spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi
Radyasyonun damarlar üzerindeki
etkileri
Radyasyonun damarlar üzerindeki
etkileri
Akut etkiler
Kronik (geç) etkiler
 Kapiller ve prearteriollerde ilk etkiler vasodilatasyon
 Damar cidarı kalınlaşması (Endotel proliferasyonu)
endotel hücrelerinde şişme dejenerasyon ve nekroz
 Artmış vasküler permeabilite
ödem
 Değişiklikler genellikle radyasyon verilmesinden 2
hafta sonra başlar
 Trombosis
 Lüminal oklüzyon
 Telenjektazi
 Küçük çaplı damarlar daha çok etkilenir
 Gelişmesi aylar hatta uzun yıllar alır
Geç damarsal değişiklikleri
etkileyen faktörler
Geç damarsal değişikliklere bağlı
klinik bulgular
 Meme kanseri/ hodgkin hastalığı gibi
 Toplam radyasyon dozu
 Fraksiyon büyüklüğü
 Işınlanan volüm
koroner damarların radyasyona maruz
kaldığı durumlarda artmış koroner
hastalık riski (Eşik doz 5 Gy’e kadar
düşüyor)
 Boyun ışınlamalarında artmış SVA
olasılığı
Bu sunumda kullanılan materyallerin tüm hakları saklıdır, sahibinin izni olmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.
1
26.09.2014
Radyocerrahi
Cyberknife
 1971 yılında Gammaknife
 Tek yüksek doz
Gammaknife
 Hızlı doz düşümü
 Konformal
Tomoterapi
 Normal dokuları koruma
 Küçük lezyonlar
Lineer Hızlandırıcı
Aygıtlar
Cihaz
Enerji
Geometri
Fiksasyon Görüntü
Kılavuzu
Masa
Gamma
Knife
1.25
sabit
İnvazif
Yok
sabit
Cyber
Knife
6 MV
değişken
Noninvazif
var
sabit
Linac
based
6-15 MV
değişken
Noninvazif
var
sabit
Tomo
therapy
6 MV
değişken
Noninvazif
var
hareketli
Işın huzmesi sayısı
arttıkça doz merkezde
toplanır, düşük doz alan
volüm artar
GK-TB DVH kıyaslaması
Bu sunumda kullanılan materyallerin tüm hakları saklıdır, sahibinin izni olmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.
2
26.09.2014
Radyocerrahi – Kranyal vasküler
hastalıklar
AV Malformasyon
 Arterio venöz malformasyon (Enfazla
deneyim)
 Prevalans 0.04-0.52%
 Arterio venöz fistül
 Sporadik (98%)
 Kavernom
 Sendromik (2%)
 Hemanjiom
 Morphologic features




Besleyici arterler
 En passage
 Terminal
Displastik vasküler nidus
Drenaj veni
Perinidal kapiller ağ
 Yüksekakımlı serebrovasküler lezyonlar


Herediter hemorajik telenjektazi (Osler Weber Rendu)
Cerebrofasyal AV metamerik sendromlar(CAMS)
AVM
• İnsidans % 1.4-4.3 (otopsi çalışmaları)
• %2 inme, %38 kanama 15-45 yıl (% 3/yıl)
• Çoğu supratentoryal (infratentoryal çocuklarda sık)
• En sık 20-40 yaş
• % 3-30 çocukluk çağında
• Erkeklerde biraz daha fazla
• 99% soliter
• Spontan regresyon % 2-3
Radyocerrahi
 3cm den küçük lezyonlar daha uygun
 Hedef nidus
 Doz 20-25 Gy
 Flickinger; doz obliterasyon ilişkisi: 27 Gy %99, 22 Gy
%95, 20 Gy %90,16 Gy %70, 13 Gy % 50
 > 3 cm; düşük doz, staged SRS, fraksiyone SRS
 Tedaviye yanıt 1-4 yıl
Bu sunumda kullanılan materyallerin tüm hakları saklıdır, sahibinin izni olmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.
3
26.09.2014
Tedavi
SRS- Etkinlik
 Multidisipliner
 Takip
 Cerrahi
293 olgu
Obliterasyona kadar
geçen medyan süre 35 ay
 Radyocerrahi
 Embolizasyon
 Kombine tedavi
Wegner et al. IJROBP 2011
Arterio Venöz Fistül
Arterio Venöz Fistül-SRS
 İntra kranyal dural arterler ile venöz sinüsler arasında
direkt koneksiyon
 Konjenital veya edinsel (travma, enfeksiyon vs)
 Kavernöz sinüs, Transvers /sigmoid sinüsler,
Tentorium, Konveksite/ sagital sinüs yerleşimli
 Tedavi: aralıklı arter kompresyonu, cerrahi,
embolizasyon, SRS, kombine tedavi
Kavernöz sinüs hemanjiomu
Beyin sapı kavernomu
 Semptomatik olgular
 Düşük doz
 Deneyim sınırlı
 Semptomatik düzelme, kısmi radyolojik yanıt
Viyana Üniv.
29 MC
38 SRS
Min 2 yıl
Med 7.7yıl takip
Bu sunumda kullanılan materyallerin tüm hakları saklıdır, sahibinin izni olmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.
4
26.09.2014
Beyin sapı kavernomu
Spinal AVM
 Primer tedavi: Cerrahi/ Embolizasyon
 Spinal kord toleransı düşük fraksiyone RT için 45-50
Gy, tek fraksiyon için 8-10 Gy
 En geniş seri Stanford grubuna ait : 23 olgu
 35 ay medyan takip
 RT dozu 16-21 Gy/3 fr
 8 olgu değerlendirilmiş 3’ü tam obliterasyon
 Yeni kanama yok % 96 en azından stabil
[email protected]
Bu sunumda kullanılan materyallerin tüm hakları saklıdır, sahibinin izni olmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.
5
Download

Kranyal ve spinal vasküler hastalıklarda radyocerrahi Sunum planı