SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ
İLAÇLARI KULLANIYORUZ ?
Yasemin Oyum
Acıbadem Bursa Hastanesi
YBÜ Sorumlu Hemşiresi
2014
SUNU PLANI
Benzodiazepinler
Barbütüratlar
Diğer Sedatifler
SEDASYON UYGULAMALARINDA
HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ ?

Bilinçli sedasyon; derin sedasyon ve genel anestezide kullanılanlarla aynı
farmakolojik ajanlar ve uygulama yöntemleriyle gerçekleşir. En sık kullanılan
intravenöz yol olmakla birlikte oral, rektal, intramuskuler, subkutan veya
nazal yol uygulanır.

Ajanlar yapılacak işlemin tipine, süresine ve şiddetine göre seçilebilir. İlaç
uygulamalarında 8 doğru kuralı unutulmamalıdır.

Sedatif etki genel santral sinir sistemi depresyonunu ifade eder.

Hipnotik etki ise ilaçların uyku halini oluşturmasıdır.
BENZODİAZEPİNLER:
SEDATİFLER






Alprozolam ( Xanax)
Bromazepam (Lextanil)
Diazepam ( Diazem)
Klonazepam (Rivotril)
Klorazepat ( Tranxilene)
Klordiazepoksit (Librax)
BENZODİAZEPİNLER:
HİPNOTİKLER








Estazolam ( Prosom)
Flurazepam (Dalmane)
Flunitrazepam ( Rohypnol)
Kuazepam (Doral)
Lorazepam (Ativan)
Midazolam (Dormicum)
Temazepam (Restoril)
Triazolam ( Halcion)
DİAZEPAM (DİAZEM, LİZAN, NERVİUM)


Oral, rektal ve parenteral preparatları vardır.
Diazepam suda çözünmez, karaciğerde metabolize olur.

Diagnostik ve kısa süreli işlemler için tek başına veya bir
narkotik ile beraber bilinçli sedasyon sağlamak için
kullanılmaktadır.

Sırası ile sersemlik, amnezi, bilinç kaybı yapar.
DİAZEPAM (DİAZEM, LİZAN, NERVİUM)

IV uygulamadan 3-5 dakika sonra sedasyon başlar, yarılanma
ömrü 32-90 saat arasında değişir.

Çökelme olacağı için başka ilaçlarla karıştırılmamalı ve dilüe
edilmemelidir.

Yan etkileri venöz trombosis, flebit, apne, uyuşukluk,
sarhoşluğa benzer durum, bellek zayıflaması, amnezi, görme
bulanıklığı, baş ağrısı, konstipasyon ve hipotansiyondur.
MİDOLOZOLAM ( DEMİZOLAM)

Midozolam kısa süreli cerrahi veya teşhis amaçlı işlemler için
tek başına veya bir narkotik ajan ile beraber kullanılır.
İntravenöz (IV), intramuskuler (IM), oral (PO), rektal veya nazal
yolla uygulanabilir .

SSS depresyonu yapan, kısa etki süreli, eliminasyonu hızlı, suda
çözünen bir benzodiazepindir.

Midazolamın etkisinin başlaması ve eliminasyonu daha hızlı
olup, enjeksiyon sırasında ağrı ve irritasyon yapmaması tercih
sebebidir.
MİDOLOZOLAM ( DEMİZOLAM)

Genel anestezide anksiyolitik, hipnotik amaçla kullanılır.

Midozolam kuvvetli bir sedatif olduğu için yavaş yavaş
verilmelidir.

IV uygulamadan 3-5 dakika sonra sedasyon elde edilir.

Etki süresi IV enjeksiyondan sonra 1-6 saat devam edebilir ve bu
süre içerisinde hastalar motor ve bilişsel yetenekler gerektiren
işler yapmamalıdır.
MİDOLOZOLAM ( DEMİZOLAM)



Eliminasyon yarı ömrü 1-4 saattir .
Midazolam anterograde amnezi yapar.
IV enjeksiyondan sonra görülecek yan etkiler hıçkırık, bulantı,
kusma, aşırı sedasyon, baş ağrısı, öksürük ve enjeksiyon yerinde
ağrıdır .
BENZODİAZEPİN ANTAGONİSTLERİ
Flumazenil ( Anexate, Mazenil);





Flumazenil kompetitif agonisttir.
Uzun etkili bezodiazepinlerin etkisini geri çevirirken kısa
aralarla tekrarlanır.
Sadece IV uygulanır.
0.2 mg IV verilip, en çok 1 mg' a dek uygulanabilir.
Antagoznizm süresi kısadır.
BARBİTÜRATLAR
Uzun etki süreli Barbitüralar;
 Fenobarbütal
 Barbital
Orta etki süreli Barbitüralar;
 Pentobarbital
 Allobarbital
 Amobarbital
 Butabital
 Siklobarbital
 Butabarbital
Kısa etki süreli Barbitüralar;
 Sekobarbital
 Heksobarbital
 Tetrabarbital
Çok kısa etki süreli Barbitüralar;
 Tiopental
 Metoheksital
TİOPENTAL (TİOPENTAL SODYUM,
PENTHOTAL)

Tiopental sodyum, santral sinir sisteminin ultra kısa etkili bir
depresanı olup, hipnoz ve anesteziyi başlatır, analjeziyi
başlatmaz.

Solüsyonlar yoğunluk, ısı ve ışık durumuna bağlı beklemekle
bozulur.

30-45 sn içinde enjeksiyon en uygunudur, uyanmanın
geçikmemesi için total doz 1 gramı geçmemelidir.
TİOPENTAL (TİOPENTAL SODYUM,
PENTHOTAL)

Bir tek intravenöz dozdan sonra eliminasyon safhasının
yarılanma ömrü 3 ile 8 saat arasındadır.

Enjeksiyon hızı önemlidir. Çok yavaş verilmesi halinde
eksitasyon, çok hızlı verilmesi halinde ise apne ve hipotansiyon
yapabilir.

Hazır preparatları alkali olması nedeniyle uygulama yerinde
venöz irritasyon yapabilir.
OPİOİDLER






Morfin
Fentanil
Alfentanil
Remifentanil
Sufentanil
Meperidin
FENTANİL ( FENTANYL JASSEN,
FENTANYL CİTRATE)

Sentetik bir opioidtir, sedatif ve hipnotiklerle birlikte
kullanılabilir.

Kısa süreli işlemlerde analjezik etki için endikedir.

Kritik hastalarda sedatifler ile kombine olarak en sık kullanılan
opioiddir.

IV olarak verildikten 1 dakika içinde etki başlar, ortalama
etkinlik süresi 30-60 dakikadır, yarılanma ömrü 2-4 saattir .
FENTANİL ( FENTANYL JASSEN,
FENTANYL CİTRATE)

Karaciğerde metabolize olur, böbrek yetersizliğinde birikir.

IV uygulama göğüs duvarının sertleşmesine ve solunum
zorluğuna neden olabilir , solunum depresyonu yapabildiği için
dikkatli olarak monitörize edilmelidir.

Kaşıntı, bulantı, kusma, hipotansiyona neden olabilir.

Antagonisti Naloksandır.
OPİOİD ANTAGONİSTLERİ
Naloksan;
 Opioid olup intoksikasyonu ve solunum depresyonu
tedavisinde kullanılır.

Solunum depresyonu kalkıncaya kadar 0.02-0.05 mg dozda
tekrarlanmalıdır.
PROPOFOL



Anestezi indüksiyonu ve idamesinde ve sedasyon amacıyla
kullanılır.
Post-op antiemetik özelliği ve hafif analjezik etkisi, hızlı bilinç
kaybı (10-20 sn) ve hızlı uyanma (2-8 dk) sağlaması nedeniyle
günü birlik olgularda, küçük cerrahi girişimlerde tercih
sebebidir.
Propofol'ün benzodiazepinlere oranla amnestik etkisi daha
hafiftir.
PROPOFOL





Yalnızca IV uygulanır.
Lipit erirliği yüksektir.
Kısmen karaciğerderde oksidasyonla inaktif metabolitlere
metabolize edilip böbreklerden atılır.
Etki başlama süresi 1-2 dakika, yarılanma ömrü 26-32
saattir.
Propofol'ün kesilmesinden sonra 10-20 dakika içinde
uyanma gerçekleşir.
PROPOFOL




Serebral kan akımını, oksijen tüketimini ve intrakraniyal
basıncı azaltır.
Hipotansif etkisi doza ve uygulamaya bağlı olarak ortaya
çıkar.
KVS’yi deprese eder, dozla ilişkili olarak kan basıncı ve
kardiyak debiyi düşürür, kalp atım hızını hafif azaltır. Ani
ve derin hipotansiyon ve bradikardi yapabilir.
Tidal volüm ve solunum sayısını azaltır, apneye yol
açabilir. Üst hava yolu reflekslerini deprese eder.
KETAMİN

Fensiklidin grubu nonbarbütürat IV anesteziktir.

IV ve IM olarak uygulanır.

Yağda yüksek çözünürlüğe sahiptir, karaciğerde
metabolize olur.

Eliminasyon yarı ömrü 1-2 saattir.

Ketamin sırası ile sedasyon, hipnoz, disosiyasyon,analjezi
ve amnezi yapar.
KETAMİN

Ketamin intrakranial basınç artışı, iskemik kalp hastalığı ve
psikiyatrik hastalığı olanlarda kontraendikedir.

Disosyatif amnezi yapar.

Kas tonusunda artış, miyoklonik hareketler, nistagmus, çift
görme, göz içi basıncında artış görülür. Postoperatif
dönemde görsel, işitsel bozukluklar ve deliryum
görülebilir. Ancak benzodiazepinlerle birlikte
kullanıldığında bu etkiler azalır.
KAYNAKLAR
1- Ay S., Öztürk M., Bilinçli Sedasyon, Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2000; 3
(2): 121 - 126.
2 - Özkan Seyhan T., Yoğun Bakımda Kullanılan Sedatif ve Analjezik Ajanlar, Yoğun Bakım Derneği
Dergisi, 2006; 4 (1): 45 - 49.
3- http://www.ctf.edu.tr/farma/onersuzer/pdf/tr/09_Anksiyolitik_sedatif_hipnotik_ilaclar.pdf Erişim
Tarihi: 07.02.2014.
4- Çoban Ş., Özden A., Premedikasyon, Güncel Gastroenteroloji Dergisi, 2004; 8 (3):190-198.
5 – http://www.xa.yimg.com/kq/groups/19329186 Erişim Tarihi: 07.02.2014).
6.http://www.slidefinder.net/h/hipnosedatif_ila%C3%A7lar_do%C3%A7_pelin_kelicen/sedatifhipnotik/
16587239 Erişim Tarihi: 07.02.2014
7 - http://web.deu.edu.tr/anestezi/index.php/uygulama-ve-cal-sma-alanlar/amaliyathane-d-s-ndaanestezi-uygulamlalar Erişim Tarihi: 10.02.2014).
8 - Kesriklioğlu G., Genel Anestezi İndüksiyonunda İV Bolüs Propofol veya Tiopental Sodyum Kullanılan
Hastaların Entübasyon ve Ameliyat sırasında Farkında Olma ve Uyanıklıklarının Karşılaştırılması,
T.C. Sağlık Bakanlığı Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği
Uzmanlık Tezi, 2006; 18-52.
Download

amasya merkez ilçe ve il geneli seçici kurulu yarışma takvimi