Hırıltılı solunum, nefes alıp verme esnasında akciğerlerden düdük sesi, ıslık veya hırıltı benzeri sürekli (250ms’den
uzun) bir sesin duyulmasıdır. Bu ses oskültasyon ile duyulabileceği gibi, dışardan kulak ile ya da hasta tarafından da
duyulabilir. Hava yollarının obstrüksiyonundan kaynaklanır. Sesin diğer niteliklerini obstrüksiyonun seviyesi belirler.
Alt Hava Yollarında Daralma
Üst Hava Yollarında Daralma
Toraks içinde kalan kısım (Distal trakea, bronşlar, bronşiyoller)
Toraks dışında kalan kısım (Farinks, larinks, proksimal trakea)
Wheezing: Havayollarının sekresyon
dışı nedenlerle (mukoza ödemi, bronkospazm, tm, dıştan bası…) daralması sonucunda oluşur. Daralan havayollarının içinden hızla geçen hava akımının oluşturduğu titreşimin sonucudur. Yüksek frekanslı, ıslığa benzer müzikal bir sestir. Önce ekspiryumda, bronş darlığı artınca inspiryumda da duyulur.
Astım
KOAH
Bronşektazi
Kistik fibroz
Pulmoner emboli
Pulmoner ödem
Aspirasyon
Bronşiyolit
Postnasal akıntı sendromu
Ronküs: Havayollarının sekresyonlar nedeniyle daralmasıyla oluşan ek solunum sesidir. Gürültülü, kaba, düşük frekanslı, horlama sesine benzeyen, önce inspiryum bronş darlığı artınca ekspiryum sırasında da duyulan seslerdir. Öksürükle nitelik değiştirir.
Epiglottis
Vokal kord disfonksiyonu
Retrofaringeal abse
Laringotrakeal hasar
Neoplasm
Anafilaksi
Karsinoid sendrom
Parazit infeksiyonları
Lenfanjitis karsinomatoza
Hava yollarında genel daralma yapan üç patoloji; mukoza ödemi, bronkokonstriksiyon ve sekresyondur. Sekresyon varlığında ronküs; mukoza ödemi ve bronkokonstriksyona bağlı bronş daralmalarında ise wheezing duyulur.
Normal (solda) ve daralmış (sağda) bronş yapıları ve daralma mekanizmaları
Hazırlayanlar:
Stj. Dr.Esra Dicle KAYA, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Prof. Dr. Sait KARAKURT, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Anabilim Dalı
Kaynaklar:
Goldman’s Cecil Medicine
Holland‐Frei Oncologic Emergencies
Stridor: Farinks, larinks ya da trakea üst kesiminin daralması ile oluşan türbülan hava akımına bağlı olarak meydana gelen; yüksek frekanslı, müzikal bir sestir. İnspiratuar, ekspiratuar ya da bifazik olabilir. Önce inspiryumda, darlık artınca ekspiryumda da duyulur.
Yabancı cisim (Besin aspirasyonu, yabancı cisim aspirasyonu…)
Enfeksiyonlar (Epiglottit, retrofaringeal abse, krup…)
Malinite (Laringeal papillomatozis, skuamöz
hücreli larinks/trakea/özefagus kanseri, lenfoma…)
Subglottik stenoz (Uzun süren entübasyonu
takiben veya konjenital)
Havayolu ödemi
Subglottik hemanjiyom
Tiroidit
Vokal kord paralizisi
Trakeomalazi
Vaskülitler
Üst hava yolları inspiryum esnasında daralır, ekspiryum esnasında genişler. Alt hava yollarında ise tam tersi olur. Bu yüzden stridor öncelikle inspiryumda duyulurken obstrüksiyon arttıkça ekspiryumda da duyulmaya başlanır. Wheezing ve ronküs ise öncelikle ekspiryumda duyulurken obstrüksiyon arttıkça inspiryumda da duyulmaya başlanır.
Çeşitli havayolu lezyonlarının oluşturduğu akım – hacim eğrileri: A normal; B değişken ekstratorasik üst havayolu obstrüksiyonu (trakeomalazi, bilateral vokal kord paralizi, trakeal
tm…); C değişken intratorasik üst havayolu lezyonu (trakeomalazi, intratorasik tm…); D sabit üst havayolu obstrüksiyonu (guatr, trakeal stenoz…); E toraks içi alt hava yollarında daralma.
Download

Hırıltılı solunum, nefes alıp verme esnasında akciğerlerden düdük