GEDİK ÜNİVERSİTESİ
SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ
Konu:
ESNEKLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Ders Adı:
Fiziksel Uygunluk
Öğretim Görevlisi:
KAMİL ÖZER
Grup Üyesi Adları:
Yağmur TURAN
Hava KARAGÜL
Arzu YILMAZ
Büşra Şeyda TURAN
Hacı Osman KÖKNER
GÜZ/2014
Esneklik Nedir?
Hareketin gerekli olan hızda ve geniş
bir açı içerisinde başarılabilmesidir.(1)
Esneklik Nedir?
“Flexibility”
Fleksibilite
“Range of
Motion” (ROM)
Esnekliğin Önemi
Esnekliğin azalması koordine
edilemeyen ve beklenmeyen
hareketlere yol açarak kas
incinmelerine ve
yaralanmalarına zemin
hazırlayabilir.(3)
Esnekliğin kaybı aynı
zamanda hareketlerin
yapılışını güçleştirerek
performansı da olumsuz
etkiler.(3)
Hareket Genişliği Türleri
Genel Hareket Genişliği
• Omuz,kalça,omurga gibi önemli eklem sistemlerinin
hareketliliğinin yeterli düzeyde gelişmesidir.
Özel Hareket Genişliği
• Hareket genişliği belirli bir ekleme yöneliktir.
• Örnek: Engel koşucusunun kalça eklemi,sırtüstü
yüzücülerin omuz eklemindeki hareket genişliği.
Hareket Genişliği Türleri
Aktif Hareket Genişliği(Dinamik esneklik-fleksibilite)
Dışarıdan herhangi bir yardım almadan eklemin
sergileyebileceği maksimal hareket edebilme yeteneğidir.
Pasif Hareket Genişliği(Statik esneklik-fleksibilite)
Dış kuvvetler etkisiyle antagonist kaslarının gerilmesiyle bir
eklemde meydana gelen hareket genişliğidir.
Hareket Genişliği Türleri
Dinamik esneklik;
Aktif kas kasılması ile oluşan hareket genişliği(yaklaşık 80 derece)(3)
Hareket Genişliği Türleri
Performansı
Arttırmak **
Sakatlıklardan
Korunmak**
Statik esneklik;
Pasif hareket ile oluşan hareket genişliği 90 derece(80+10)(3)
Esnekliği Etkileyen
Faktörler
Esnekliği Etkileyen Faktörler
YAŞ
Küçük çocuklarda yüksek bir esneklik
görülmektedir. Fakat esneklik yaş ilerledikçe
azalmaktadır.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
YAŞ
Yapılan araştırmalarda esneklik ile yaş arasında
önemli bir ilişkinin varlığından söz edilmektedir.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
YAŞ
Esnekliğin geliştirilmesi genç yaşta daha
kolay başarıldığı için sporun özelliğine
bakılmaksızın esneklik her genç sporcunun
antrenmanının bir parçası olmalıdır.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
YAŞ
Yaşlı insanlarda fibrosis oluşumu
bulunmaktadır.
Fibrosis, bağ dokuda dejenerasyona
uğramış kas fibrillerinin yerini alır. Bu
sebepten hareketin başlangıcında , daha az
hareket genişlik aralığı mevcuttur.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
YAŞ
Yaşlılar kuvvetlerini
geliştirebilirler , bununla
birlikte uygun antrenman
programlarıyla esnekliklerini
de geliştirebilirler
Esnekliği Etkileyen Faktörler
Cinsiyet
• Kadınlar erkeklere göre daha esnektir.
• Kalça yapısındakı farklılık
• Daha az kas kitlesıne sahip olma
• Bağ dokunun laksitesini etkileyen hormonlar
Esnekliği Etkileyen Faktörler
Cinsiyet
Gençler yaşlılara göre , bayanlarda erkeklere göre
daha esnektir.
Genç erkekler ve genç bayanlar arasındaki esneklik
farklılıkları ; anatomik yapı ve antrenman düzeyinden
kaynaklanır.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
BEDEN TİPİ
• Öncelikle vücut tiplerinden bahsetmek istiyorum
• VÜCUT TİPLERİ
• 1.Bayanlar
• 2 Erkekler
Esnekliği Etkileyen Faktörler
1. Düz Vücut
• Genel anlamda yukarıdan aşağıya bakıldığında düz bir görünüm hissi verir, kalça
ve omuz genişliği birbirine yakındır ve bel kıvrımı az belirgindir. Şekil alması çok
da zor değildir.
2. Armut tip
vücut
• Görünümü adını oldukça anımsatır, omuzlar dar, kalça geniş ve bel kıvrımı geniş
kalça sayesinde belirgindir. Bacaklar genelde vücut oranına göre kısadır. Tipik
akdeniz kadını diye adlandırılsada, sıkça rastlanan vücut tipidir.
3.Kumsaati
vücut
• Geniş kalça ve omuzlar, ince bir bel, geniş göğüs kafesi. Kemik yapısından dolayı
herzaman şekilli ve dengeli görünür. Endamlı tabiri genellikle bu tip vücutlar için
kullanılır.
4.Atletik
vücut
• Geniş omuzlar, dar ve küçük kalça yapısı, düz uzun bacaklar. Bel kıvrımı çok
belirgin değildir. Kilo almaya pek müsait değildir.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
• Erkeklerde kilolu bireyleri ifade eder.
1.Endomorph
• Kaslanmaya müsait vücut tipini ifade eder.
2.Mesomorph
3.Ectomorph
• Zayıf,ince, düz bi vücudu ifade eder tabiî ki bu vucut tipleri
aralarında oranlı bi şekilde değişmektedir.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
Etkileşim
Eklem Yapısı
•
Birçok anatomik ve
antrenmanla ilgili faktör,
esnekliği etkiler. Bazı
faktörler ; eklem yapısı, yaş
ve cinsiyet antrenmanla
değişmez. Aktivite seviyesi,
ağırlık antrenmanları,
stretching egzersizleri ,
esnekliği değiştirebilir.
• Küre ve çukur eklem, kalça
ve omuz eklemi , bütün
anatomik düzlemlerde ve
bütün eklemlerin içinde en
fazla hareket genişlik
aralığına sahip eklemlerdir.
El bileği eklemi, sagittal ve
frontal düzlemde hareket
edebilir, bu yüzden hareket
genişlik aralığı hem küre
çukur eklemde daha azdır.
Eklem tipi , eklemin şekli,
eklemleri saran yumuşak
dokular , hareket genişlik
aralığını etkiler.
Esnemeği Etkileyen Faktörler
Sonuç:
Beden tipi ile esneklik faktörünü yağ
dokusunun bayanlarda fazla olması
sebebiyle açıklamıştık bu kas dokusu
gelişmiş bireylerde esneklik
anterenmanının daha sık yapılması
gerektiğini ortaya koymaktadır. İleri
düzey bi sporcunun ileri seviyede
esnek olması gerekmektedir. Kas
dokusunun yoğunluğuna göre esneklik
antrenmanlarının sıklığı belirlenebilir
Esnekliği Etkileyen Faktörler
• Esneklik çalışmalarının insan bünyesi
üzerinde, biyolojik, psikolojik ve sosyolojik
açıdan sayısız faydaları vardır.
• Günümüzde birçok bilim adamı, egzersizin
ve hareket etmenin stresten korunmak
açısından oldukça önemli olduğu
konusunda birleşmektedir. Terapi
egzersizleri olarak nitelendirilebilen bu
uygulamaların önemli bir kısmını esnetme
ve germe egzersizleri doldurmaktır.
ESNEMENİN FİZİKSEL
AKTİVİTE İLE İLİŞKİSİ
Esnekliği Etkileyen Faktörler
• Esneklik çalışmalarının en önemli faydalarından
birisi de kasların gevşetilmesinde etkili oluşudur.
Esnemenin Fiziksel
Aktivite ile İlişkisi
Esnekliği Etkileyen Faktörler
• Çeşitli nedenlerle oluşabilen ve
normal sınırların ötesinde kasılı
bulunan kasların
gevşetilmesinde en etkili
yöntem germe egzersizleridir.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
Esnemenin Fiziksel
Aktivite ile İlişkisi
• Diğer taraftan esneklik
çalışmaları her yerde ve
her zaman rahatlıkla
uygulanabilir.
Esnekliği Etkileyen Faktörler
Esnemenin Fiziksel
Aktivite ile İlişkisi
• Esneklik çalışmaları ya da
herhangi bir egzersiz, kişinin
kendi yeteneklerini
anlamasına ve bu
yeteneklerinin sınırlarını
hissetmesine yardımcı olur..
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik
Faktörler
Eklemin yapısı
Eklem çevresindeki
kas ve tendonlar
Nörolojik faktörler
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik Faktörler(4)
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik
Faktörler
Eklemin yapısı
•Esneklik ekleme
spesifiktir.
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik
Faktörler
Eklem çevresindeki kas ve tendonlar
• Esnekliğin geliştirilmesinde, kas ve konnektif dokunun
direnci değiştirilebilir en büyük faktördür.
• Kaslar ya direkt olarak ya da tendonlarla kemiğe
bağlanırlar.
• Tendonlar, kologen adı verilen proteinlerden oluşur ve
sert bir yapıya sahiptirler. Kolojen yapı, ilginç olarak
gerilme kuvvetine sahiptir, fakat elastik değildir.(4)
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik
Faktörler
Nörolojik
Faktörler
MYOTATİK
REFLEKS
GOLGi TENDON
ORGANI
Esnekliği Etkileyen Fizyolojik
Faktörler
MYOTATİK REFLEKS
• Kas ne zaman esnetilse, hemen bir refleks kasılma meydana gelir. Bu,
aşırı gerilmeyi önlemek için bir koruma mekanizmasıdır.
• Kası etkili olarak esnetmek istiyorsak, bu hassaslığı engellemek gerekir.
• Esneme hareketi yavaş olarak yapıldığında ve en son noktada pozisyon
korunduğunda sağlanabilmektedir.(4)
GOLGİ TENDON ORGANI
• Tendonların içinde bulunan diğer bir koruma mekanizmasıdır.
• Görevi; kasın gerilimini gözlemek ve kritik nokta aşıldığında spinal kord
yoluyla gevşeme sinyali yollamaktır.
• Gerçekleştiğinde,kas normalden daha fazla gevşeyecek ve daha büyük
esnekliğe erişilecektir.(4)
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜRLER
Kaynaklar
1)Fiziksel Uygunluk-Prof. Dr. Kamil ÖZER
2)Antrenman ve Müsabaka-Prof.Dr. Sedat MURATLI
3)Fiziksel Uygunluk Testleri-Doç.Dr. Mitat KOZ
4)Fiziksel Aktivite-Esneklik-Yrd.Doç.Dr. Murat BİLGE
5)Çakıroğlu, 1957. Antrenman Bilgisi-Antrenman Teorisi ve Sistemetiği
6)Martin,1988. Training kindes-und Jugendalter., Sachorndof, s.73,
Download

İndir (PDF, 1.51MB)