BELGE RESTORASYON ve KONSERVASYON BİRİMİ
I. BELGE RESTORASYONU VE
KONSERVASYONUNA GENEL BİR BAKIŞ
TARİHÇE:

Yazılı eserlerin korunması ile ilgili çalışmalar, yazının icadından
sonra yazı malzemelerinin fiziksel, kimyasal ya da biyolojik zararlı
etkenlere karşı tedbir alınması amacıyla başlamıştır.

Bilimsel anlamda kitap konservasyonu ve restorasyonu
konusundaki organize ilk girişim 19. yy.da Vatikan Kütüphanesi
kardinali tarafından yapılmıştır.

Türkiye’de ise bilimsel olarak kitap ve belgelerin konservasyon ve
restorasyon çalışmaları ilk defa Süleymaniye Kütüphanesi’nde
gerçekleştirilmeye başlanmıştır.

Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’nün Arşiv Dairesi Başkanlığı
bünyesinde bulunan Restorasyon Birimi ise 2007 yılında kurulmuş
olup, 2009 yılından itibaren tam olarak faaliyet göstermeye
başlamıştır ve aktif olarak çalışmalarına devam etmektedir.
II. BELGE RESTORASYONU İLE İLGİLİ
TEMEL KAVRAMLAR
Restorasyon nedir?
 Konservasyon nedir?

Restorasyon Nedir?

Arşiv terminolojisinde restorasyon; biyolojik, fizikî,
kimyevî, mekanik ve diğer tahrip unsurlarından biri veya
birkaçı sebebiyle tahribe uğramış arşiv malzemelerine
aslına
uygun
bir
şekilde
maksadıyla yapılan tamirattır.
korumak

Eserin özgünlüğüne zarar vermeden gelecek kuşaklara
aktarabilmek için yapılan zorunlu müdahalelerdir.

Artık eserdeki bozulmayı önlemek anlamında
yapılacak herhangi bir şey kalmadığında yapılması
gereken bir uygulamadır.
Konservasyon Nedir?

Objenin zaman içerisinde oluşabilecek fizikî, kimyevî,
biyolojik, mekanik ve bunlar dışında kalan çeşitli
tahribat
unsurlarıyla
bozulup
asli
hüviyetini
kaybetmesini
önlemek,
belli
şartlar
altında
muhafazasını sağlamak ve sağlıklı bir şekilde
yaşayabilmesini temin etmek için koruma amacıyla
alınan önlemlerdir.

Çevre koşullarını kontrol altına alarak
objeyi çürüme ve bozulmalara karşı kalıcı hale
getirmektir.
 Konservasyon eser için yapılan en zararsız işlemdir ve
objeyi mümkün olabilen en az değişiklikle
korumaya çalışır.
III. BELGE RESTORASYONUNUN AMACI:
Belge Restorasyon Birimi; “Arşivler bir milletin
hafızasıdır” düşüncesi ile arşivleri geleceğe taşımak ve
gelişmeleri yakından takip ederek çağa ayak uydurmak,
zamanın tozlu raflarında kalmış tarihi eser niteliğindeki
belgelerin uzun yıllar boyunca kullanımını sağlamak,
daha fazla yıpranmasını engellemek, sağlamlaştırmak
ve dijital ortama aktarabilmek için belgelerin
hazırlanmasını amaçlar.
 Restorasyonun amacı, eser üzerinde var olan hasarın
tamiri veya hasara sebep olan nedenlerin giderilmesidir.
 Yapılabilecek en az müdahale ile eserin sürekliliğini ve
dayanıklılığını sürdürmesine yardım etmektir.
 Unutulmamalıdır ki, oluşmuş hasarın tamamen geriye
döndürülmesi mümkün değildir.

IV. BELGE RESTORASYONUNDA TEMEL
İLKELER:
Belge restorasyonunda temel ilke; üniteye
gelen belgenin orijinal özellikleri göz önünde
bulundurularak,
aslına
zarar
vermeden
onarımının yapılmasıdır.
 Esere yapılan her türlü müdahale eseri orijinal
durumundan biraz daha uzaklaştırdığından,
esere yapılan müdahalenin en minimumda
tutulmaya çalışılması etik bir zorunluluktur.

IV. BELGE RESTORASYONUNDA TEMEL
İLKELER:



Esere müdahale edileceği zaman, taşıdığı tarihi ve
estetik değerlerinin bütünlüğünü koruyarak devamını
sağlayabilmek için her zaman en az ve en gerekli
müdahaleyi yapma çabası gösterilmelidir.
Restorasyon sırasında uygulanacak işlemler en ince
ayrıntılarıyla not edilip rapor hazırlanmalı, böylece
gelecekte eseri yeniden çalışacak birine restorasyon
sırasında ne yapıldığını bilme olanağı sağlanmalıdır.
Restorasyon yapacak olan kişiler bu konuda yetişmiş,
alanında uzman, çeşitli restorasyon tekniklerini bilen
kişiler (restoratörler) olmalıdır.
IV. BELGE RESTORASYONUNDA TEMEL
İLKELER:





Restorasyonda yapılan müdahalenin şekli ve derecesi
görünür olmalıdır.
Restorasyonu yapılan kağıdın üzerindeki yazılı metnin
tahrip edilmemesine özen gösterilmelidir.
Restorasyon sırasında kullanılan tamir malzemesi
gerektiği zaman sökülebilir olmalıdır.
Restorasyonda doğru malzeme kullanılmasına çok
dikkat edilmeli, tercih edilen malzeme en az zararlı olan
olmalıdır.
Kullanılacak metotların doğru, yapılacak işlemin uzun
ömürlü ve mümkün olduğu kadar az masraflı ve kolay
bulunabilecek cinsten olmasına dikkat edilmesi
gerekmektedir.
V. KAĞIT ESERLERİN TAHRİBAT
NEDENLERİ:
Kağıtta tahribata sebep olan faktörler ana hatlarıyla
üç grupta toplanır:
Biyolojik faktörler
2. Fiziksel faktörler
3. Kimyasal faktörler
1.
1. Biyolojik Faktörler:
Kağıtta tahribata sebep olan biyolojik
faktörler;
 Mikroorganizmalar,
 Böcekler ve kemiriciler
gibi biyolojik zararlılardır.
a) Mikroorganizmalar:





Kağıdı tahrip eden mantar ve bakterilerin her
ikisine birden “Mikrobiyolojik etkenler” denir.
Mikroorganizmalardan bakteriler daha çok deri,
mantarlar ise kağıt eserler üzerinde tahribat
yapmaktadırlar.
Nemlenme sonucunda oluşan mantarlar, kağıtta
renk değişikliğine yol açarak genellikle sarı,
kahverengi veya siyah lekeler oluştururlar.
Mantarlar
kağıdın
liflerini
parçalayarak
dayanıklılığını azaltmaktadır.
Mantar
oluşumunu
engellemek
için
depolardaki sıcaklığın, nemin ve ışığın kontrol
altında tutulması gerekmektedir.
b) Böcekler:

Böcekler kağıt eserlere zarar veren bir diğer
biyolojik zararlı gruptur.

Kitap ve belgelerin bulunduğu ortamlarda en çok
rastlanılan türleri; Gümüşcün, kağıt güveleri,
hamamböceği, termit, un kurdu ve ambar
kurdu, kitap kurtları, kitap-kabuk bitleri gibi
böcek çeşitleridir.

Böcek istilasına karşı alınacak en iyi tedbir, kağıt
objelerin
bunlara
maruz
kalmasını
engellemektir.
c) Kemirgenler:
Fare veya diğer kemirgenler kâğıt eserlere hem
yiyerek hem de sadece parçalayarak büyük zararlar
verirler.
 Kemirgenlerle mücadele etmenin en etkin
yolu,kâğıt eserlerin bulunduğu ortamlarda iç ve dış
izolasyonun düzgün yapılması ya da kemiricileri
defedici
malzemeler
kullanılmasıdır.
Bu
malzemelerin kullanımı esnasında deri tahribatına
ve kirlenmeye sebep olmayacak, kağıdın sağlamlık,
dayanıklılık, esneklik gibi özelliklerine ters etki
yapmayacak, kötü kokusu olmayacak normal
kullanım ve depolama şartlarında etkili olacak
maddeler tercih edilmelidir.

Biyolojik Faktörlerden Korunma
Yöntemleri:


MANTARDAN ARINDIRMA (STERİLİZASYON):
Mikroorganizma saldırısına uğrayan eserlerin
dezenfeksiyonu
yapılırken
kullanılacak
olan
yöntem; eserlerin yapısına, bozulma derecelerine
ve mikroorganizma çeşitlerine göre belirlenir.
Mikrobiyolojik saldırıya karşı korunmak için tavsiye
edilen ve kullanılan bileşikler arasında; aseton,
beta nafrol, formaldehit, sodyum tuzu, borik
asit, timol, etilen oksit, kloramin-T ve oksit gazı
sayılabilir.
Biyolojik Faktörlerden Korunma
Yöntemleri:


Biyolojik tahribat nedenlerinden biri olan mantarlar kağıdın
ana maddesi olan selüloz liflerini parçalayarak kağıdın
lapa haline gelmesine neden olur. Bu nedenle belgeyi
mantardan arındırmamız gerekmektedir.
Mantar istilasına uğramış belgeler ve kitaplar, hava
sızdırmaz dezenfeksiyon çemberi içerisinde bütil alkol
veya farklı kimyasallara maruz bırakılarak mantardan
arındırılabilir.
Biyolojik Faktörlerden Korunma
Yöntemleri:




Mantar istilasına uğramış kitap ve belgelerin dezenfeksiyonunda
en fazla tercih edilen metot, Timol Fümigasyonu ve Etilen oksit ile
fümigasyondur.
Mantar sporları timol dumanına maruz bırakılarak öldürülebilirler.
Timol Fümigasyonu uygulaması için; mantar istilasına uğramış
belgeler ve kitaplar, hava sızdırmaz bir oda veya dolap içerisinde
timol buharına maruz bırakmak yeterlidir.
Oksit etilen ile fümigasyon uygulamasında; istilaya uğramış
kitap ve belgeler vakumlu bir oda veya cihazda %50 etilen oksit
hava karışımına 24 saat süre ile maruz bırakıldığında mantarlar
üzerinde belirgin bir tahribat etkisi gözlenmiştir.
Biyolojik Faktörlerden Korunma
Yöntemleri:
Hava sızdırmaz dezenfeksiyon çemberi
Bütil Alkol
2. Fiziksel Faktörler:
Fiziksel tahribata sebep olan etkenleri;
 Işık,
 Isı ve nem
 İnsan kaynaklı faktörler,
 Yangın
 Su baskınları ve doğal afetler
 olarak sayabiliriz.
a) Işık:
Eserler üzerinde en fazla tahrip edici etkisi
olan ışık kaynağı güneştir.
 Güneş ışığının, kağıt temelli objelerin
içeriğinde bulunan selülöz ve diğer
maddeleri tahrip etmesinin esas sebebi,
içinde barındırdığı ultraviyole ışınlardır.
 Güneş ışığının kağıt üzerinde sebep
olduğu tahribatlar; yırtılma ve gerilme
kaybının
oluşması
ve
katlanma
dayanıklılığının azalması şeklinde görülür.

Işığa Karşı Koruma Yöntemleri:





Güneş ışığına karşı kağıdı koruma altına alabilmek için;
kitap ve belgelerin saklandığı yerler (depo, kütüphane,
koleksiyon vs) mümkünse penceresiz ve düşük şiddetli
suni ışık kaynakları ile aydınlatılan yerler olmalıdır.
Ultraviyole ışınlarını yok edebilmek için tavan
ışıklandırmasının yansıtılarak yapılması, penceresi olan
mekanlarda ise pencerelerin dış kısmının tel örgülerle
kapatılması gereklidir.
Işığın sebep olabileceği etkilere karşı kitap ve belgelerin
kapalı dolap, kasa ve sandık gibi yerlerde
saklanması yararlı olacaktır.
Belgeler için en güvenilir ışık kaynağı fiber optiklerdir
çünkü aydınlatma esnasında ısı üretmezler.
Ayrıca teşhir camekanlarında ise iç aydınlatmada
flüoresan lamba kullanılmalıdır.
b) Isı ve Nem:

Yüksek sıcaklık belgelerin “doğal yaşlanma” sürecini hızlandırır.

Yüksek ısı ve düşük nem birleştiğinde kağıtta kuruma ve kolay
kırılabilme ortaya çıkar, diğer taraftan nemli ısıya maruz kalan kağıt
ise yumuşamanın ardından birbirine yapışacak hale gelir.
Kağıttaki bu değişim küflenmeyi de artırır.

Fazla nem kağıdın dokusunu zayıflatır ve selülöz, ahar ve deri ile
beslenen mikroorganizmaların ortaya çıkmasına, bozunma
reaksiyonlarının hızlanmasına ve eser üzerinde nem lekelerinin
oluşmasına neden olur.

Düşük nem ise, kâğıdın esnekliğini azaltarak fiziksel tahribatlara
açık hale gelmesine neden olur.

Belgelerin bulunduğu ortam içerisindeki durgun hava nemin
oluşmasına neden olabilmektedir.
Isı ve Nem Kontrolü:

Organik eserler için ideal ortam sıcaklığı 19-20 C, nisbi nem oranı
ise %40- %55 arasında olmalıdır.

Kitap ve belgelerin saklandığı ortamdaki halı, perde ve dokumalar
da aşırı olmayan şartlar için doğal nem dengeleyicidirler.

Çok yüksek veya çok düşük seviyelerdeki ısı ve nem değerlerini
kontrol altına alacak en güvenilir metot sıcaklık için klimaların, nem
için de nem alıcı ve verici makineler ile otomatik nem ayarlayıcıların
kullanılmasıdır.

Arşiv ve kütüphaneler gibi organik eserlerin yoğun olarak bulunduğu
mekanlarda
ortamdaki
nem
ölçümü
higrometre
ile
yapılır.
Higrometrelerden alınan sonuçların güvenilirliliğinin sağlanabilmesi
için en az ayda bir saykometre ile kontrolü yapılmalıdır.

Ayrıca sıcaklık ve nem kontrolünün yapıldığı ortamlarda havanın en
az %5’inin taze hava olması gerekir.
c) İnsan Kaynaklı Faktörler:

İnsan kaynaklı fiziksel tahribatlarda sorun çoğunlukla yanlış
kullanımdan kaynaklanmaktadır.

Eserlerle temas halinde olan insanlar
depolama, kullanım
ve taşıma aşamalarının her birinde eserlere ciddi
zararlar verirler. Bunların yanı sıra tükenmez kalemler, fosforlu
kalemler, selobantlar veya gıdalarla kirletme yoluyla eserlerin
kimyasal ve biyolojik tahribatlara açık hale gelmesine neden olurlar.
Bu da insan kaynaklı fiziksel tahribatın büyüklüğünü arttırır.

Belgelerin özensiz ve yoğun olarak kullanımı,

Belgelere daha önce uygulanmış yanlış ve kaba tamiratlar,

Çalınma(hırsızlık), savaş ve terör de kitap ve belgelere zarar
verebilen insan kaynaklı faktörler arasında yer alır.
İnsan Kaynaklı Tahribatın Kontrolü:
Araştırmacılara ve personele verilecek basit
eğitimlerle hem eserlerin ömrü uzatılır hem de hasara
uğramış olan objeleri kurtarmak için yapılacak olan
restorasyon işlemi engellenmiş olur.
 Bu konuda personele verilecek hizmet içi eğitim,
araştırmacılar için de kütüphane ve arşivlerdeki çalışma
masalarının üzerine bırakılacak, kitap ve belgeleri
kullanırken yapılmaması gerekenleri anlatan broşürler
insan kaynaklı tahribatın önlenmesinde etkili olacaktır.
 Eserlerin bulunduğu mekanların yangın ve hırsızlığa
karşı cihazlar veya alarmlar ile güvence altına alınması
ve düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir.

d) Yangın ve Kontrolü:

Kâğıt eserler için tutuşma sıcaklığı ortalama 232°C’dir . Yangın
başladığında sıcaklık kısa sürede 1000°C’nin üzerine çıkar. Yangına
karşı en iyi önlem oluşumunu engellemek veya oluşur
oluşmaz durdurmaktır.

Yangını söndürmede Su, CO2, Kuru kimyasal toz, Halon
gazı, Argon gazı, Su spreyleme sistemleri
Kontrollü atmosfer sistemleri kullanılmaktadır.
ve

Eserlerin saklandığı ortamın yangına karşı duvar, zemin ve
tavanlarının en az 2 saat, kapıların ise 1 saat dayanabilmesi,

Binaların yangın alarmlarının sıcaklığa değil dumana karşı

alarm verir olması,
Ayrıca personelin yangın esnasında neler yapması gerektiğini
bilmesi, sabit ve taşınabilen yangın söndürme cihazlarının nasıl
kullanılacağı konusunda eğitilmiş olması gereklidir.
Yangın ve Kontrolü:
Yangın söndürme sistemleri
e) Su Baskınları ve Doğal Afetler:

Kâğıt eserler ıslandıkları zaman hızlı bir şekilde
deforme olurlar. Kitaplar şişip bükülürken,
belgelerde mürekkep ve boya akmaları oluşur. Su
ile temas etmiş eserler uygun koşullarda
müdahale görmemişlerse 2–3 gün içerisinde
mikroorganizmalarca istila edilir.

Su baskınları ve doğal afetlerle mücadelenin en
etkin yolu önleyici tedbirlerin ve ön hazırlığın
düzgün bir şekilde yapılmasıdır. Bu amaçla
kütüphane ve arşivlerde okuyucu, personel ve
yönetici sorumluluklarını içeren ve bütün tahrip
unsurlarını kapsayan bir ACİL EYLEM PLANI
oluşturulmalıdır.
Kağıtta Fiziksel Tahribatın
Ölçülmesi:
Kağıtta fiziksel tahribatın derecesi, kağıdın alfaselülöz miktarı, bakır indisi, bakır-amonyum
kompleksi ile ölçülen viskozitesi, katlama
dayanımı, patlama dayanımı ve çekme
dayanımının ölçülmesi ile tayin edilebilir.
 Viskozitenin düşük olması ve bakır indisinin
yüksek olması, tahribatı işaret eder.
 Fiziksel tesirle kağıdın yaşlanmasının en iyi
ölçümünü katlama dayanımı testi gösterir.

3. Kimyasal Faktörler:
Kağıdın kimyasal nedenlerle bozulmasına neden
olan faktörler; atmosferde bulunan asidik gazlar,
duman, tozlar ve kağıdın imalatı sırasında
kullanılan kimyasallar ile mürekkeplerin zaman
içerisinde oluşturduğu tepkimelerdir. Bu etkenleri
sınıflayacak olursak;



Atmosferik kirlilik,
Tozun etkisi, ve
Zararlı kimyasal maddeler, olarak
gruplandırabiliriz.
a) Atmosferik Kirlilik:
Atmosferdeki kirleticiler; karbon oksitler,
azot oksitler ve özellikle de kükürt
oksitlerdir.
 Özellikle kükürt dioksit gazı, kağıt objelerin
saklandığı
ortamların
havasından
uzaklaştırılmalıdır. Çünkü, kükürt dioksit
gazı ile atmosferdeki oksijen ve su buharı
arasında oluşan reaksiyon sonucu sülfürik
asit meydana gelir ve sülfürik asit kağıt için
çok zararlı bir maddedir.

b) Tozun Etkisi:
Fiziksel ve kimyasal bozunmanın bir
diğer kaynağı toz ve kirdir.
 Tozun zararlı etkilerinden kurtulmak için
kitap ve belgelerin bulunduğu ortamın
tozdan arındırılmış olması ve sık sık
temizlik yapılması gerekmektedir.

c) Zararlı Kimyasal Maddeler:
İmalat
sırasında
kağıda
katılan
kimyasalların ve kullanılan mürekkeplerin
kağıdı tahrip edici özellikleri vardır.
 Mürekkeplerin içeriğindeki maddelerin de
kağıdın bozunması üzerinde olumsuz etkisi
vardır. Mürekkepteki asit miktarı yüksek
olduğunda zaman içerisinde kağıtta
delinmeler görülebilmektedir.
 Ayrıca ataş, raptiye, zımba teli vb.
maddelerdeki
demir oksitleri kâğıt
eserlerin tahribatını hızlandırmaktadır.

Tahribata uğramış bir belgenin görünümü:
Kimyasal Tahribatın Kontrolü:
Kimyasal tahribata karşı koruyucu tedbir olarak;

Objelerin saklandığı ortamların havalandırılması,

Tozlu ortamların temizliğine itina gösterilmesi,

Fazla asidin nötralize edilmesi ve

Havalandırma cihazlarından ortama verilen havanın
alkali çözeltiler ile yıkanması gereklidir.
Kimyasal Tahribatın Kontrolü:
Asitlenme belgenin kırılıp ufalanmasına
ve böylelikle belgenin tahrip olmasına
neden olmaktadır.
 Kimyasal tahribat nedenlerinden biri
olan asitlenme ile mücadele etmek için
çeşitli yöntemler kullanılmaktadır.


Bunlardan bazıları şunlardır:
Kimyasal Tahribatın Kontrolü:
1-Asit ölçücü phmetre:
Asiditenin belirlenmesinde
genel olarak kullanılan metotlardan
biri PH metre ile kağıt içerisindeki
serbest asiditenin ölçülmesidir.
Eğer PH düşük ise, kağıttaki tahribatın
fazla asiditeden kaynaklandığı
söylenebilir. 7 civarında olan PH değeri
nötr bir durumu gösterir. 7’nin altı asidik
Üstü bazik demektir.
Kimyasal Tahribatın Kontrolü:
2- Bookkeper sprey system:
Belgeleri asit ve tozlardan arındırmak için kullanılan bir yöntemdir.
Kimyasal Tahribatın Kontrolü:
Asitten arındırma işlemi için Bookkeeper’ın içinde
püskürtüleceği çeker ocak:
VI. RESTORASYON ÖNCESİ İŞLEMLER:
Bir belgenin restorasyonuna başlamadan önce
belgenin kayıt altına alınması amacıyla;






Belgeyi tanımlayan bilgi,
Belgenin restorasyon görmeden önceki durumu,
Onarım öncesi yapılan işlemler,
Belgeye uygulanan işlem ve teknikler,
Restorasyonu yapan personelin kimliği ve
İşlem tarihini içeren bir rapor hazırlanır.
VI. RESTORASYON ÖNCESİ İŞLEMLER:
Dokümandaki tahribatın cinsi ve belgenin
özellikleri tespit edilerek durum analizi yapılır.
 Restorasyonda kullanılacak tedavi yöntemleri
belirlenir.(Belgenin ilk muayenesi)
 Tedavi şekli belli olduktan sonra belgeler ciltli
ise formalarına, formalar sayfalarına ayrılır.
 Yeni sayfa numarası verildikten sonra sayfalar
tek tek ele alınıp restorasyon işlemine başlanır.

VI. RESTORASYON ÖNCESİ İŞLEMLER:
Restorasyon
belirlenirken;
süresince
izlenecek
Belgedeki tahribat derecesine,
 Kağıdın cinsine,
 Kullanılan mürekkebin cinsine,
 Mürekkebin akıp akmadığına dikkat
etmek gerekmektedir.

yol
VII. RESTORASYON TEKNİKLERİ:
Belge restorasyonunda uygulanan başlıca
teknikler;
a) Küçük onarımlar,
b) Aharlama,
c) Kağıt ile restorasyon
d) Laminasyon ve
e) Ciltleme olarak sınıflandırılabilir.
a) Küçük Onarımlar:
Eser üzerinde oluşmuş olan küçük
ölçekli yırtıklar ile çeşitli etkenlerin sebep
olduğu
tahribatların
giderilmesinde
uygulanan bir yöntemdir.
 Bu yöntemle hem hasarlı kağıttaki
boşluk doldurulmuş olur hem de yırtık
kısım güçlendirilmiş olur.

b) Aharlama:
Aharlama, eserin emniyetli kullanılması için
gerekli dayanıklılığı verir.
 Genellikle
restorasyon işlemindeki son
aşamadır.
 Restorasyon
işlemi
biten
belgelerin
dayanıklılığını artırmak amacıyla uygulanır.
 Aharlama işleminden sonra kağıt sertleşir ve
kir ya da lekelenmeye karşı direnç kazanır.

Aharlama:
Belgenin ince japon kağıdı ve metil selülöz ile kaplanarak
dayanıklılığının artırılması
c) Kağıt ile Restorasyon:
Klasik tamir işlemlerinde kullanılan bir
yöntemdir.
 Yapıştırma,
doldurma,
çerçeveleme,
destekleme ve kağıt ayırma gibi farklı
uygulamaları vardır.

Kağıt ile Restorasyon:
Kuru temizleme
Kazıma işlemi
Kağıt ile Restorasyon:
Japon kağıdı ile onarım
Kağıt ile Restorasyon:
Restorasyon işlemi tamamlanan belgeler (cilt öncesi)
d) Laminasyon:
Kağıt tamiratında kullanılan en eski ve en
yaygın tekniktir.
 Yüzeyi
kir ve tozdan arındırılmış,
dezenfekte işlemi tamamlanmış olan
belgelerin ipek kağıdı, selülöz asetat veya
benzeri
sentetik
yapraklarla
sıcak
kaplanması demektir.
 Laminasyon işlemi sonucunda, kağıdın
hava ve diğer dış etkenlerle teması
tamamen kesilmekte ve kağıda tam bir
sağlamlık kazandırmaktadır.

e) Lifcasting (Belge Eksik
Tamamlama):

Belgelerin daha hızlı restore edilebilmesi
için otomatik tamamlama cihazı (Lifcasting
Machine)
kullanılmasıyla
yapılan
restorasyon işlemidir.

Bu yöntemde hazırlanan kağıt hamuru
makinedeki belgeye dökülüp vakumlanarak
eksik
kısımlar
daha
hızlı
olarak
tamamlanmış olacaktır.
e) Lifcasting (Belge Eksik
Tamamlama):
1- Belge eksik tamamlama makinesi (Lifcasting Machine):
e) Lifcasting (Belge Eksik
Tamamlama):
Kağıt hamuru
Kağıt hamuru hazırlamak için
üretilmiş Thermomix:
f) Ciltleme:
Restorasyon işlemi tamamlanan belgelerin
tekrar bir araya getirilmesi veya dağınık
sayfaların kullanımını kolaylaştırmak, onları
hırsızlık ya da yanlış yere koyma gibi
sorunlardan korumak için en iyi yöntem klasik
ciltlemedir.
 Ciltlemenin, birleştirme, dikme, sırt geçirme,
kapak yapma ve kaplama gibi işlemlerinin hepsi
elle yapılır.
 Ciltleme işleminde kullanılan tüm malzemelerin,
özellikle de koruma amaçlı yapılan ciltlerde
dayanıklılık ve süreklilik sağlaması açısından, en
iyi kalite ve işçilik ile yapılmış olması
gerekmektedir.

Ciltleme işleminde kullanılan işkence makinesi:
Ciltleme işlemi biten bir defterin görüntüsü:
VIII. BELGE RESTORASYONUNDA
KULLANILAN MALZEMELER:
Belge restorasyon biriminde kullandığımız
malzemeler asitsiz olup, büyük bir kısmı yurt
dışından ithal edilmektedir. Bu malzemeler
belgeye
zarar
vermeden
uzun
yıllar
koruyabilecek niteliktedir.
VIII. BELGE RESTORASYONUNDA
KULLANILAN MALZEMELER:
VIII. BELGE RESTORASYONUNDA
KULLANILAN MALZEMELER:
Belge
restorasyonunda
kullanılan
malzemeler
belgenin
durumuna
ve
restorasyonun yapıldığı yerin özelliklerine
göre değişken olmakla birlikte, geleneksel
yöntemlerle yapılan belge restorasyonu
işlemlerinde genellikle şu malzemeler
kullanılmaktadır:
Kuru temizlik işleminde kullanılan malzemeler:Toz
alma fırçası, silgi, kalem silgi, elektrikli silgi, kuru temizleme pedi,
Nemlendirme:Su, alkol, pamuk,
Su püskürtme aleti
Düzleştirme:Teflon ıstaka, restorasyon ütüsü, pres makinesi,
Düzleştirme işleminde kullanılan pres makinesi
Düzleştirme:
Teflon ve kemik ıstaka
Restorasyon ütüsü
Kazıma işleminde kullanılan malzemeler:Bistüri,
kelebek falçata vb.
Onarım: Japon Kağıtları
Yapıştırma:Metil selülöz (glutolin), yapıştırma fırçaları
Tahribata Uğramış Belge Örnekleri:
Tahribata Uğramış Belge Örnekleri:
Tahribata Uğramış Belge Örnekleri:
Tahribata Uğramış Belge Örnekleri:
Tahribata Uğramış Belge Örnekleri:
Restorasyon İşlemi
Tamamlanmış Defter Örnekleri:
Restorasyon İşlemi Tamamlanmış
Defter Örnekleri:
Restorasyon İşlemi
Tamamlanmış Defter Örnekleri:
SONUÇ:
Belge restorasyonu, belgelerdeki kırılma,
kopma, kavrulma ve parçalanma gibi
sorunların ortadan kaldırılarak, belgelerin
dijital ortama aktarılmasını kolaylaştırır.
 Saklanması tarihî, hukukî, idarî ve çeşitli
bakımlardan lüzumlu olan, herhangi bir konuyu
aydınlatmaya, birtakım hakları belgelemeye ve
korumaya yarayan ve Osmanlı Devleti’nin mirası
olan belgelerin daha uzun yıllar muhafaza
edilmesini sağlar.

Download

Belge Restorasyon Birimi - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü