KİŞİSEL KORUYUCU DONANIMLAR LABORATUVARI
Koruyucu Eldivenlerin Yırtılma Dayanımı Tayini Testi
KARŞILAŞTIRMASI
TEKNİK PROTOKOLÜ
İSGÜM-KKD-LAK-14-03
İSGÜM-KKD
(Rev. 0)
01 Eylül 2014
Sayfa: 1 / 9
İÇİNDEKİLER
1-BİLGİLER .................................................................................................................. 3
2- PROJENİN ORGANİZATÖRÜ ....................................................................................... 4
3- KARŞILAŞTIRMA NUMUNESİ ...................................................................................... 5
4- KARŞILAŞTIRMA NUMUNELERİNİN DAĞITIMI .............................................................. 5
5- DENEY İLE İLGİLİ ESASLAR........................................................................................ 6
6- SONUÇLARIN RAPORLANMASI VE YAYINLANMASI ........................................................ 6
7- PERFORMANSIN DEĞERLENDİRİLMESİ........................................................................ 7
KAYNAKLAR .................................................................................................................. 8
Sayfa: 2 / 9
1.BİLGİLER
1.1. Laboratuvarlar Arası Karşılaştırma:
Aynı veya benzer nitelikteki deney kalemleri üzerinde, iki veya daha fazla laboratuvarın önceden belirlenmiş
şartlara uygun olarak organize edilmesi, yapılması ve değerlendirilmesidir.
Laboratuvarlar arası karşılaştırmalar birçok amaçla ve programa katılanlar ve diğer taraflarca kullanılabilir.
Laboratuvarlar arası karşılaştırmalar aşağıda belirtildiği gibi:
a. Belirli deneyler ve ölçmeler için her bir laboratuvarın performansını belirlemek ve laboratuvarların mevcut
performansını izlemek için,
b. Laboratuvarlardaki sorunları belirlemek ve bunlarla, örneğin bireysel personel problemleri ve ölçme
cihazlarının kalibrasyonları ile ilgili düzeltici işlemleri başlatmak
c. Yeni deney veya ölçme metotlarının karşılaştırılabilirliğini ve etkinliğini kabul ettirmek ve benzer biçimde,
yerleşik metotların izlenmesini sağlamak
d. Laboratuvarların müşterilerine ilave güven sağlamak
e. Laboratuvarlar arası farklılıkları belirlemek
f. Genellikle ortaklaşa deneyler olarak bilinen bir metodun, performans karakteristiklerini belirlemek,
g. Referans malzemelere (RM) değerler atamak ve onların belirli deneylerde ve ölçme prosedürlerinde
kullanılabilirliklerini belirlemek
için kullanılır.
Laboratuvarlar arası karşılaştırmalar (LAK) ve yeterlilik deneyleri (YT), kalibrasyon/ deney
laboratuvarlarının teknik yeterliliklerini değerlendirmekte önemli araçtır. Bu husus, TS EN ISO/IEC 17025
standardı ve TÜRKAK dokümanında da belirtilir. Akredite laboratuvarların veya akreditasyon için başvuran
laboratuvarların, akreditasyon kapsamlarındaki ölçüm büyüklükleri ile ilgili Yeterlilik Test programına ve/veya
Laboratuarlar Arası Karşılaştırma deneylerine katılmaları ve başarılı sonuçlar elde etmiş olmaları TÜRKAK
tarafından aranan bir gerekliliktir.
Sayfa: 3 / 9
2.PROJENİNİN ORANİZATÖRÜ
İSGÜM KKD laboratuvarının akredite olabilmesi için en az 1 adet laboratuvarlar arası karşılaştırma deneyinin
gerçekleştirilmesi/planlanması gerekmektedir. Bu plan doğrultusunda; İSGÜM KKD Laboratuvarı olarak
ulusal/uluslararası düzeyde bir Laboratuvarlar arası karşılaştırma deneyi organize edilmesine karar verilmiştir.
Yazışma Adresi:
Organizatör:
Seçil CEYLAN
E-mail: [email protected]
Teknik Komite:
Reha UYGUN, Seçil CEYLAN
İSGÜM KKD Laboratuvarı, LAK deneylerini TS EN ISO/IEC 17043 ve ISO 13528 standartlarına göre
düzenlemektedir.
Sayfa: 4 / 9
3.KARŞILAŞTIRMA NUMUNESİ
3.1.Karşılaştırma Numunesinin Alınması/Hazırlanması

Karşılaştırma numuneleri İSGÜM KKD Laboratuvarı tarafından, aynı partide üretilmiş ürünlerden, temin
edilerek katılımcı laboratuvarlara gönderilir.

Deney numunelerinin cinsi, BES marka mekanik risklere karşı koruyucu eldivendir.

Katılımcı Laboratuvara gönderilen 4 adet (2 çift) mekanik risklere karşı koruyucu eldiven numunesi
deneye tabi tutulacaktır. 1 çift yedek numune sağlanacaktır.
3.2. Karşılaştırma Numunesinin Kontrolü/Homojenliği

Karşılaştırma numuneleri İSGÜM KKD Laboratuvarı tarafından, aynı partide üretilmiş ürünlerden,
homojen olarak temin edilmiştir.

Karşılaştırma numunesi teslim alındığında, numune üzerinde görünür bir hasar,kırık, çatlak,…vs. olup
olmadığı kontrol edilmelidir.
3.3.Uygun Olmayan Ürünler

Karşılaştırma numunesinde herhangi bir hasar görülmesi halinde yedek numune kullanılmalı ve bu
durum İSGÜM KKD Laboratuvarı’na bildirilmelidir.
4.KARŞILAŞTIRMA NUMUNELERİNİN DAĞITIMI
4.1.Program/Planda Yapılan Değişiklikler

LAK ile ilgili programda değişiklik yapılması halinde İSGÜM KKD tarafından katılımcı laboratuvarlara eposta ve/veya telefon ile bildirilir.
4.2.Ambalajlama ve Taşıma

İSGÜM KKD, karşılaştırma numunelerini Katılımcı laboratuvarlara numunenin zarar görmesini önleyecek
şekilde ambalajlayarak, elden/kargo ile teslim edilir.
5. DENEY İLE İLGİLİ ESASLAR
5.1. Deneye Başlamadan

İSGÜM KKD tarafından gönderilen numunelerden 4 adedi deneye tabi tutulmalı ve 4 deney
numunesinin sonucu verilmelidir.

Deney numuneleri en az 24 saat süre ile (23±2)°C sıcaklık ve %(50±5) bağıl nem koşullarında
bekletilerek şartlandırılmalıdır.

İki numune, manşetten parmak uçlarına doğru eldiven doğrultusundan, iki numune ayanın genişliği
boyunca alınır (Şekil 1).
Sayfa: 5 / 9
a) Eldiven yönünde b) Aya genişliği boyunca
Şekil 1: Numune alma doğrultuları
Deney numunesi boyutları, Şekil 2’de tarif edilmiştir. Denenecek numune ölçüleri: (100 ± 10) mm x
(50 ± 5) mm’ dir. Numune kenarından (25 ± 2,5) mm’lik bir kesi yapılır. Kesinin son milimetresi
keskin, kullanılmamış bıçakla, düzgün ve numune yüzeyine dik olacak şekilde yapılır.
Şekil 2: Deney parçası (Ölçüler mm’dir)
5.2. Deney Yöntemi

Deneyler TS EN 388’e göre yapılmalıdır.

Deney, farklı bir ortamda gerçekleştirilecekse, numuneler şartlandırmadan alındıktan sonraki 5 dakika
içinde başlatılmalıdır.

Deney parçası cihaza yerleştirilirken numunenin ortasına kesik atılmak suretiyle oluşan her bantın en
azından 20 mm’si, numunenin boyuna doğrultusuna paralel doğrultuda bir çekmeyi garanti edecek
şekilde birbirinden en azından 10 mm mesafedeki çeneler germe deneme donanımına kelepçelenir.
Deney numunesinin kesilmemiş ucu serbest bırakılır.
Sayfa: 6 / 9

Her bir bacağın tutucu çenelere, yırtma işleminin başlangıç noktası kesiğe paralel olacak ve yırtılma
işlemi uygulanan kuvvet doğrultusunda olacak şekilde yerleştirilmesine dikkat edilmelidir.

Deneye başlandığında bir ön gerilme olmamalıdır. Deney parçasının teste hazır hali Şekil 3’te verilmiştir.
1 – Tutucu Çeneler
Şekil 3: Deneye hazır haldeki numune

Yırtılma kuvveti, (100 ± 10) mm/dakikalık germe deneyi hızında X-Y kayıt cihazına kaydedilir. Numune
tamamen
birbirinden
ayrılarak
yırtılmalıdır.
Bazı
durumlarda
yırtılmanın
numunenin
boyuna
doğrultusunda olmayabileceği not edilmelidir.

Numune, 75 N’dan fazla bir kuvvetle tamamen yırtılmazsa, deney durdurulabilir ve ulaşılan en büyük
kuvvet kaydedilir.

Deney, aynı eldiven dizilerinden alınan dört farklı eldivenin her birinden kesilen bir numune üzerinde
gerçekleştirilmelidir. Deney numunesinin birçok tabakadan yapılmış olması hâlinde, deney her bir
tabaka üzerinde yapılır ve sınıflandırmada elde edilen en yüksek değer esas alınır.

Her bir numune için yırtılma direnci kaydedilmiş en yüksek tepe değeri olarak alınır ve sınıflandırma dört
değerin en düşük olanı alınarak belirlenir.
Sayfa: 7 / 9
6. SONUÇLARIN RAPORLANMASI VE YAYINLANMASI
6.1.Zaman Çizelgesi

Katılımcı laboratuvarlar deneylerini 31 Ekim 2014 tarihine kadar gerçekleştirip raporlamalıdır.
6.2.Sonuçların Raporlanması
 Yırtılma dayanımı “N” biriminde verilmelidir.
 Münferit ölçme değerlerinin ortalama değeri üç anlamlı rakamla deney sonucu olarak bildirilmelidir.
 Sonuçlar raporlarken ondalık basama ayıracı olarak virgül (,) kullanılmalıdır. Binlik basamak ayıracı
kullanılmamalıdır.
 Bir laboratuvar maksimum 4 deney sonucu gönderebilir.
 Sonuçlar İSGÜM KKD Laboratuvarı’na gönderilirken katılımcıya ait çalışma formları ya da test raporları
şeklinde gönderilebilir. Sonuçlar e-posta ile de iletişim mail adresine gönderilebilir.
6.3.Sonuçların Geç Gelmesi

Sonuçların
belirtilen
sürede
İSGÜM
KKD
Laboratuvarı’na
gönderilmesi
gerekir.
Zamanında
gönderilmeyen sonuçlar değerlendirilmeye alınmayacaktır.
6.4.Etik Unsurlar
 Laboratuvar performans değerlendirme sonuçları ve laboratuvara ait sonuçların gizliliği esastır. Sonuç
raporunda sonuçlar laboratuvar numaraları ile raporlanacaktır. Her laboratuvar sonuç raporunda sadece
kendisinin bildiği bir numara ile tanımlanacak ve kendisine ait olmayan numaraların hangi firmalara ait
olduğunu bilmeyeceklerdir.
 İSGÜM KKD Laboratuvar personelinin konu ile ilgili üçüncü şahıslara bilgi vermeyeceğine dair beyanı
yazılı olarak alınmıştır.
Sayfa: 8 / 9
7.PERFORMANSIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Sonuçlar z-skoru yöntemi kullanılarak değerlendirilecektir.
7.1 TANIMLAR TARİFLER
7.1.1.z-Skoru
z-Skoru hesaplamasında referans değer olarak bu çalışmaya katılan laboratuvarların sonuçları istatistiksel
deney sonucu olarak değerlendirilerek ortalama değer hesaplanacaktır.
z- Skorları aşağıdaki eşitlik kullanılarak hesaplanacaktır:
z
x X
s
X: Referans değer (Katılımcı Laboratuvarların Sonuçlarının Ortalama Değeri)
x: Katılımcı laboratuvar sonucu
s: Hedef standart sapma
|z|  2ise analiz uygundur.
2<|z|<3 ise kabul edilebilir ancak problemin irdelenmesi gerekir.
|z|  3 ise analiz kabul edilemez, düzeltici faaliyet uygulanmalıdır.
Madde 6.1.’ de belirtilen süre sonunda, katılımcılardan karşılaştırma raporlarının gelmesi sonrası, sonuçlar
İSGÜM KKD Laboratuvarı tarafından değerlendirilerek karşılaştırma raporu hazırlanacaktır. Raporda her
katılımcı kod numarası ile belirtilecek olup, katılımcılara kendi kod numaraları İSGÜM KKD Laboratuvarı
tarafından bildirilecektir.
Deney Sonuçları karşılaştırma deneylerinin yapıldığı tarihi takip eden 2 hafta içinde İSGÜM KKD Laboratuvarı
tarafından katılımcı laboratuvar yetkilisine kargo/e-mail ile bildirilecektir.
KAYNAKLAR
TS EN ISO / IEC 17043:2013 “Uygunluk değerlendirmesi - Yeterlilik deneyi için genel şartlar”
TS EN ISO/IEC 17025 :2012 “Deney ve Kalibrasyon Laboratuarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar”
TS ISO 13528:2013 “Laboratuarlararası karşılaştırma ile yeterlilik deneyinde kullanılan istatistiksel yöntemler”
Bunun dışında her türlü sorularınız için bize yazabilirsiniz; [email protected]
Sayfa: 9 / 9
Download

Koruyucu Eldivenlerin Yırtılma Dayanımı Tayini Testi LAK Protokolü