Peyzaj Tasarımı: Bitkisel Planın Çizilmesi
Peyzaj içinde bitkilerin seçimi ve yerleşimi, sağlıklı, fonksiyonel ve güzel bir bahçe yapmak için bitkisel
materyalin seçimi ve düzenlenmesine yönelik sanat ve bilimdir. Bilim ve sanatın karışımı; alanın yetişme
koşullarını geliştirecek bitkilerin seçimi anlamında olan “doğru bitki, doğru yerde” rehber prensibini ifade eder
ve bunların yerleşimi hem görsel görünüm hem de sağlığa yönelik olarak yapılmasına dayanmaktadır. Bitkilerin
seçimi ve düzenlenmesi, alan analizinin bitirilmesi, aktivite alanlarının belirlenmesinin tasarlanmasından sonra
gelen, bütün tasarım sürecinin son adımıdır. Bitkisel planı geliştirmek, ardışık sürece dayanmaktadır, ancak bu
sürecin bütünüyle çizgisel olmadığını akılda tutmak gerekir, bazen bitki materyali ile ilgili kararlar sıralamada
daha önce atılmış adımları tekrardan çalışmayı gerektirebilir ve planda bazı ayarlamalar yapılabilir. Süreç,
peyzajın genel konseptini gösteren bir fonksiyonel planın geliştirilmesi ile başlamaktadır.
Adım 1: Konsept (Kavramsal)/ Fonksiyonel Plan
Bitki materyalinin genel yerleşimine dair önermeleri gösteren konsept plan, geliştirme süreci içerisindeki ilk
adımdır. Konsept plan alan analizine ve alanı kullanacak kişi veya ailenin ihtiyaçlarına dayanmaktadır. Bu, alan
koşullarına dayanan planı ve bitkilerden istenen fonksiyonları sağlamaktadır. Şekil 1, gölge ve mahremiyet,
görüntünün kontrolü, göze hoş gelmeyen kullanımların saklanması ve görsel bir nokta olarak ön girişe dikkat
çeken fonksiyonel notların bulunduğu, bitki materyalinin yerleşimini gösteren bir konsept plandır.
Bitkilendirilmiş alanın fonksiyonunu tanımlayan etiketler, gölge için sık taç yapan ağaçlar ve görsel odak için
ilgi çekici ve renkli bitkiler gibi en iyi fonksiyon için seçilen bitkileri göstermektedir.
Şekil 1. Konsept / fonksiyonel plan yerleşimleri ve bitkilerden istenen fonksiyonları gösterir. (Çizim: Gail Hansen)
Adım 2: Master Bitki Listesi
Bitkisel planda kullanılmak üzere muhtemel bitki materyallerinin bir master listesini yaratmak, sürecin ikinci
adımıdır. İlk üzerinde düşünülecek olan alan koşullarına uygun, doğru bitkilerin seçilmesi işlemidir. Bahçedeki
her alanın yetişme koşullarını ve buna bağlı bitkilerin seçilmesi için alan analizi tekrar gözden geçirilmelidir.
Bitkilerin toprak ve su ihtiyaçları gibi, ışık istekleri (gölge veya güneş isteği) üzerinde yoğunlaşılmalıdır. Aynı
zamanda adaptasyon kuşağı, gölge alanlar ve alanın iklimsel koşullarına uygun türlerin seçimine dikkat
edilmelidir. Bir kere yetişme istekleri karşılandığında, bitkilerin habitüs karakteristiklerine göre liste
oluşturulabilir.
Alandaki mevcut bitki örtüsü kesinlikle unutulmamalıdır. Var olan bitkilerin sağlık durumu ve aktive alanlarının
yeni düzeni, bazı mevcut bitkilerin kaldırılmasına veya yeniden yerleştirilmesine neden olabilir. Yeni plan ile
kullanılabilecek herhangi sağlıklı var olan bitki örtüsü korunabilir ve bütün eski, sağlıksız fazla gelişkin bitkiler
ile işgalci türler alandan temizlenmelidir. Mevcut yerinde gerekenden düşük gelişim performansı gösteren
bitkiler isteklerine uygun yerlere dikildiğinde daha faydalı olurlar.
Gelişkin ağaçlar mevcut bitki örtüsü içinde en önemli bitkilerdir. Hangi bitkilerin korunacağı ve hangisinin
çevresinde bitkisel planın oluşturulacağına karar vermek gerekmektedir. Gelişkin sağlıklı bitkiler, bahçeye
güzellik ve fonksiyon katacağı gibi eve değer kazandırmaktadır. Geniş taç yapan ve altında gölgelik alanlar
yaratan bitkiler evin ısıtma/ soğutma giderlerini azaltacaktır. Ağaç aynı zamanda etrafına uygun bitkileri de
etkilemektedir ve yer örtücülerin bazıları gölge koşullarda kullanılabilir. Eğer bitkinin korunması konusunda
kararsızlık varsa ağacın sağlığı ve ömrü konusunda bir botanikçiye danışılabilinir. Eğer ağaçlar ileride bir
problem çıkartacak gibi duruyorsa, en iyisi halen küçükken bunları alandan uzaklaştırmaktır. Master bitki
listesine alanda gelişeceğine emin olunan tanıdık bitkilerden başlanmalıdır. Mahalle veya topluluğun kullandığı
peyzajlar gözlenmeli ve bahçede kullanmak istenilen bitkiler hakkında bilgi toplanmalıdır. Bitkiler seçileceğinde
yerel olarak temin edilebilir bitkiler kullanılması gerekmektedir. Bitkilerin gelişim ihtiyaçları ve yetişme
koşulları konusunda farklı birçok kaynağa başvurulmalıdır. Bitkilerin seçiminde adaptasyon kuşağına uygunluk,
toprak ihtiyacı, ph, nem ve ışık istekleri alan analizi ve envanterinde not edilmeli ve bitkiler buna uygun olarak
yerleştirilmelidir. Bitki listesindeki temel bilgiler, genel büyüklük, bitki tekstürü, şekli, çiçeklerinin veya
yapraklarının rengi ve ışık ihtiyacı gibi konuları içermelidir. Ek bilgiler; yetişkin zamanındaki boyu ve yayılımı,
mevsimsel değişiklikler ve çiçeklenme zamanı gibi bilgileri içerebilir. Bu bilgiler, estetik görünüme dair bitki
aranjmanı yapıldığında faydalı olabilir. Listedeki bitkiler; ağaçlar (yapısal veya odak), çalılar (yapısal) ve yer
örtücüler (yayılım) gibi tip ve fonksiyonlarına bağlı olarak gruplandırılır. Farklı büyüklükteki, mantıklı sayıdaki
bitkiler listelenmelidir. Buradaki amaç, çok farklı seçeneğe kapılmadan iyi bir seçim yapmaktır(tablo 1). Tablo 1
final bitki seçimi sırasında, bitki karakteristiklerini kolayca gösteren kısmi bitki listesinin bir örneğidir.
Tablo 1. Önerilen Bitkilerin Kolay Gösterimi İçin Fiziksel Özellikler Listesi
Cins
Bilimsel İsmi
Tekstür Şekil
Ağaçlar
Geniş
Citharexylum spp.
Kalın
Yuvarlak şeklinde
Geniş
Jatropha integerrima
İnce
Vazo şeklinde
Orta
Ulmus alata
İnce
Düzensiz şekilde
Orta
Ilex opaca
Orta
Piramit şeklinde
Palmiyeler
Geniş
Sabal palmetto
Kalın
Palmi form
Küçük
Sabal minör
Kalın
Küme şeklinde
Çalılar
Geniş
Viburnum obovatum ‘Densa’
Orta
Dik şekilde
Geniş
Ilex vomitoria ‘Pendula’
İnce
Dökülen şekilde
Orta
Galphimia glauca
İnce
Vazo şeklinde
Orta
Plumbago auriculata
İnce
Yuvarlak şeklinde
Küçük
Zamia floridana
Kalın
Yuvarlak şeklinde
Küçük
Gamolepis spp.
İnce
Yuvarlak şeklinde
Yer Örtücüler
Çok yıllık
Dietes iridoides
İnce
Küme şeklinde
Çok yıllık
Dianella spp.
Orta
Küme şeklinde
Çok yıllık
Liriope muscari
İnce
Sivri uçlu
Çok yıllık
Pentas lanceolata
İnce
Küme şeklinde
Yer örtücü
Juniperis horizontalis ‘Wiltonii’ İnce
Yayılmış şekilde
Yer örtücü
Salvia spp.
Orta
Küme şeklinde
Renk
Işık
Yeşil
Kırmızı
Yeşil
Beyaz
Tam güneş
Tam güneş
Tam güneş
Yarı güneş
Donuk yeşil
Açık yeşil
Tam güneş
Yarı güneş
Yeşil
Beyaz
Sarı
Açık mavi
Koyu yeşil
Sarı
Yarı güneş
Yarı güneş
Tam güneş
Tam güneş
Yarı güneş
Tam güneş
Beyaz/mavi
Mavi
Mor
Kırmızı
Grimsi yeşil
Pembe
Yarı güneş
Yarı güneş
Yarı güneş
Tam güneş
Tam güneş
Tam güneş
Adım 3: Ön Bitkisel Plan
Ön planlar, bireysel bitki materyalinin öneri düzenini göstermektedir. Hızlı karalamalar, bitkiler için en iyi yerin
belirlenmesi ve büyüklük sınırlaması hakkında kaba düşüncenin oluşturulması için farklı düzen ve aranjmanların
keşfedilmesi için kullanılmaktadır. Bir dizi ön planlar, sıklıkla her planın en iyi özelliklerini alarak final planın
yaratılmasında kullanılmaktadır. Basit çemberler ve serbest formda çizgiler bitki materyalinin yeri ve
büyüklüğünü belirlemek için kullanılabilir. Renk paletleri, bitkileri çizmek için renkli kalemlerin kullanılmasıyla
test edilebilir(şekil 2).
Şekil 2. Ön plan bitki yatakları, ağaç konumları ve renk kombinasyonlarını gösterir.
Adım 4: Bitki Yataklarını Çizmek Ve Yerleştirmek
Ön plan kullanılarak, tipik olarak binanın çevresi, yürüyüş yollarının ve araç yollarının sınırları, çit ve arazi
sınırları ve havuzlar ve teraslar gibi peyzajda bulunan elemanların etrafında bitki yatakları geliştirilmeye
başlanır. Bitki parterleri geleneksel olarak eğri çizgilerle ve binanın, araç yolunun veya yürüyüş yolunun
formunu takip ederler. S çizen parter sınırları, daha doğal bir görünüm için derin ve sığ parterleri
yaratmaktadır(şekil 3). Bitki parteri çizilirken dikkat edilecek hususlar şöyledir:









Bitki parteri sınırlarına form kazandırmak için daire ve teğet parçaları kullanılmalıdır.
Eskiz üzerinde çizim yapılırken dramatik, kavisli eğriler yaratılmalıdır. Kağıt üzerindeki dar eğriler,
bahçeye yerleştirildiğinde ve bitki parterine bakıldığında düz çizgilermiş gibi görünecektir. Dar
parterler tipik olarak parterin genişliğini sınırlayan mülkiyet çizgisinin bulunduğu yapının yan tarafında
bulunur.
Parter sınırlarının yerini belirlemek için sert peyzaj ve yapı yüzeylerin şekli kullanılmalıdır. Geniş
bitkilere yeterli yeri sağlamak için yapıların yürüyüş yollarının ve terasların köşelerine geniş yay
parçaları çizilmelidir.
Bitki parterlerinin genişliği genel olarak dar parterler için 15 cm, geniş parterler için 9 metre arasında
değişen bir ölçüye sahip olduğu akılda tutulmalıdır.
Köşelerin içinde ve dışında çok geniş eğriler (çemberin ½ veya ¾) kullanılmalıdır.
Yapı veya yapısal peyzaj elemanından başlayan bitki parterleri, eğri çizgilere başlanmadan önce bu
elemanlara dik olarak çizilen bir çizgi ile başlamalıdır.
Bitki parterlerinin sınırlarını ağacın tam taç yapısının altından geçirerek ağaçların estetiği ve korunması
sağlanır.
Yüzen adalar şeklindeki bitki parterleri (bir yapıya yada yürüyüş yolu sınırı olmayan parterler ) mekan
yaratmak ve bahçe içinde büyük ağaçların kullanımı, mekanın iskeletini oluşturan yapısal bitkilerin
yerleştirilmesinde kullanılmaktadır.
Sınırları belirlenmiş parterlerin kullanımıyla, açık çim alan ve ya malç alanların sınırlarının da
belirlenmesiyle farklı mekanlar yaratılır. Peyzajın içindeki bu açık alanlar veya boşluklar rekreasyon
amaçlı veya arka plandaki bitkilerin daha karmaşık olduğunu vurgulayan açık ön planlar olarak
kullanılabilir.
Bir kere bitki parterlerinin yeri belirlendiğinde, bu alanların bitkiyle doldurulması ihtiyacı ortaya çıkar. Burada
bitkinin peyzajda oynadığı role ve tipine bağlı olarak, bitkinin yerleşimi sırasında mantıksal bir düzen vardır.
Ağaçlar gibi geniş bitkilerin duvarı anımsatarak mekanları bölmesi, yapısal bitkilendirme olarak adlandırılır
çünkü bahçe içinde yapısal eleman gibi görülürler. Onların mevsimler boyunca sabit kalması ve uzun yaşaması
bahçeye süreklilik eklemektedir. Bunlar, planda ilk yerleştirilmesi gereken bitkilerdir. Görsel odak veya sabit
duran bitkiler bundan sonra yerleştirilmelidir. Bu bitkiler vurgu yaratmakta, dikkati çekmekte ya da çeşitli bitki
parterlerinde durağanlık sağlaması için stratejik şekilde yerleştirilirler. Yerleştirilecek en son bitkiler ise, bitki
parterlerini dolduran ve parterlerdeki majör bitki olan kitle bitkilerdir.
Şekil 3. Parterlerin bina köşeleri ve yürüyüş yolu etrafında kavisli bir şekilde akışı (Çizim: Gail Hansen)
Adım 5: Yapısal Bitkilerin Yerleştirilmesi
Yapısal bitkiler geniş ağaçlar ve çalılardan oluşmaktadır. Ağaçların gövdeleri, duvarı anımsatarak bahçede
aktivite alanlarını ayırmasında ya da mülkiyet sınırı boyunca bir perde yaratmasında rol oynar (şekil 4). Ağaçlar
aynı zamanda üstte dallarıyla kapalılık ve insan ölçeğinde gölgelik alanlar sağlar. Burada ağaçları yerleştirirken
takip edilmesi gereken çeşitli kurallar vardır:








Olgun ağaç ve çalıların boyutu, yapı ve alanın tümünün ölçüsüyle orantılı olduğundan emin
olunmalıdır. İnce binalar ve geniş alanlar ile uyumun sağlanması için ince ve geniş ağaçlar
kullanılmalıdır.
Ağaçlara ve çalılara yetişecekleri alan verilmelidir. Bunları yapılar, yürüyüş yolları veya teraslara çok
yakın şekilde konumlandırılmamalıdır.
Ağaçları klima üzerine gölge sağlayacak şekilde ve yapının doğu ve batı yönlerine güneş ışıklarını
engelleyecek şekilde yerleştirerek enerji tasarrufu sağlanabilir.
Yapısal bitkilerin, düşen yapraklarının meyvelerinin veya ince dallarının problem yaratacağı yerlere
dikilmesinden kaçınmak gerekir.
Ağaçlar kötü görüntülerin kapatılmasında ya da güzel görüntülere çerçeve oluşturacak şekilde
kullanılmalıdır.
Rengin, dokunun ve formun, binanın renklerinin ve materyalleriyle birlikte nasıl görüneceğinin üzerine
düşünülmelidir.
Geniş kitleli gölgelik ağaçlar, bina kütlesi ile orantılı kullanılmalıdır.
Bitkiler elektrik hattı ve su boruları, kanalizasyon sistemi gibi yeraltı elemanlarından kaçınarak
yerleştirilmelidir.
Şekil 4. Gölge, blok veya çerçeve görünümleri oluşturmak ve mekanlar yaratmak için ağaçlar yerleştirilmelidir.
Adım 6. Görsel Ve Sabit Bitkilerin Yerleştirilmesi
Görsel/ sabit bitkiler, orta seviyede geniş çalılar ve küçük ağaççıklardır. Bunlar, hem görsel hem de sabit bitkiler
olarak düşünülmelidir. Çünkü bitki parteri için görsel odak noktası oluştururken, sabit olarak kalabilmektedir.
Sabit bitkiler bazen “tema bitkisi” olarak ta adlandırılabilmektedir. Çünkü bunlar çok sıklıkla bahçe için tasarım
teması oluşturmaktadır. Görsel bitkiler diğer bitkilere nazaran sıra dışı biçim, renk veya dokusuyla diğer
bitkilerle kontrast oluşturan bitkiler olarak karakterize edilmektedir. Görsel odak bitkileri bahçenin belirli bir
alanına dikkat çeker ya da bütünüyle özenli bir çalışma yapıldığında bahçe içinde göz yönlenmesini sağlar (şekil
5). Sabit bitkiler bitki parterlerinde düzenli tekrar ile tasarımda uyum öğesini sağlar. Burada görsel odak ya da
sabit bitkilerin yerleştirilmesi üzerine düşünülmesi gerekenler sıralanmıştır:







Çevreyle yüksek kontrasta sahip bitkiler seçilmelidir.
Bitkiler, yürüyüş yolunun bitimi ya da bir kapı veya pencereden terastan veya sokaktan görünüşüne
göre doğal görüş çizgilerine yerleştirilmelidir.
Görsel odak noktası istenmeyen görünüşü perdelemek için bu kötü görüntülerde dikkati başka yöne
çekecek şekilde bunların tam tersi yerlere yerleştirilmelidir.
Görsel odak kullanımı belirli bir limitte olmalıdır. Çok fazlası karışıklığa sebep olur ki burada dikkati
çeken çok nokta olması görsel atlayışlara neden olmaktadır.
Bitkilerde yüksek derecede kontrast sağlamak için yapısal elemanlar kullanılır. Açık renk seramik bitki
dikim yerleri, iyi bir seçimdir.
Duvara tutturulmuş sarmaşık, heykeller ve kuş evleri gibi yapısalları ve özellikleri kullanarak bitkiler
odak noktası olabilir.
Görsel odak noktası renkli bitkilerin güzel bir kompozisyonu ile oluşturulabilir, ön kapıda renkli
bitkilerin gruplandırılması iyi bir örnektir.
Şekil 5. Görsel/ sabit bitkiler doğrudan görüntülerdir ve bir tema kurar.
Adım 7: Kümelenen Bitkilerin Yerleştirilmesi
Kümelenen bitkiler orta ve küçük çalılar ve yer örtücülerden oluşmaktadır ki bunlar bitki parterini dolduran
bitkilerdir. Bu bitkiler bitki parteri içindeki bitkilerin çoğunluğunu oluşturur ve farklı ilgiye göre farklı dokularda
renklerde ve biçimlerde olabilirler. Küme bitkilerini yerleştirmenin bir yolu, bitki parterlerinin içine yerini
gösterme ve bitki kümelerini belirlemek için serbest formda ya da şekilsiz baloncuklar çizmektir (şekil 6).
Baloncukları kullanarak bitkilerin yerlerini belirlemeye ilişkin kurallar aşağıdaki gibidir:







Yatay ve dikey katmanlama kullanılmalıdır. Dikey katmanlama, ilgi çekmek için çeşitli boydaki
bitkilerin kullanılmasıdır, yatay katmanlama ise parter içinde bitki kümelerinin oluşturulmasıdır.
Yer düzlemi boyunca yatay katmanları gösteren baloncuk çizimleri yapılmalıdır ve böylece birbirlerini
takip eder ve birbirlerine dokunurlar.
Daha geniş bitki parterlerinin daha yüksek sayıda yatay katmanı gerektirdiği akılda tutulmalıdır. Dar bir
parter sadece bir veya iki katmanlıyken daha geniş bir parter altı veya yedi kadar katmanı içinde
barındırabilir.
Baloncuğun biçimi, kütlenin istenen şeklinde olmalıdır. Çünkü her baloncuk aynı bitkinin kütlesini
veya kümesini farklı şekilde göstermektedir.
Çizilen ilk baloncuk binanın, duvarın veya yapısal peyzaj elemanının yanında olmalıdır, çünkü bu
yapıların kenarları belirli bir şekilde olmaktadır ve baloncuğun şeklini belirlemektedir.
Baloncuklar peyzaj içerisindeki bitki parterlerinde daha esnek şekilde çalışılabilinir. Parterin her iki
tarafı ve baloncuk iyi bir uyum ve form yaratılana kadar yeniden düzenlenebilir.
Genellikle baloncuğun bulunduğu parterin şeklini alması daha iyidir.
Şekil 6. Kümelenen bitkilerin yer alacağı yerleri göstermek için düzensiz baloncuklar çizin.
Adım 8: Bitki Karakteristiğinin Belirlenmesi
Bir sonraki adım ise her baloncuğun içerisine yerleştirilecek bitkinin estetik karakteristiğinin belirlenmesidir.
Her bir çiçek yaprak rengi, istenen doku, form, yükseklik ve büyüklüğü, bitki tipi (çalı, yıllık veya mevsimlik) ve
herdem yeşil veya yaprak döken gibi mevsimlik karakteri etiketlenmelidir. Aşağıda karakteristiğe göre bitki
seçimi ile ilgili kurallar vardır:








Yapısal ve odak noktası olabilecek bitkilerle başlanmalıdır. Bu bitkiler yüksek fonksiyonel değere sahip
olduğunda bunların ilkin fonksiyonu göz önüne alınmalıdır( gölge veya görsel odak olması gibi) daha
sonrasında yüksekliği, biçimi ve mevsimsel değişim gibi fonksiyonunu etkileyecek şeyler
düşünülmelidir.
Bitkilerin en tepesinden başlayarak en uzun bitkiden en kısasına doğru düz bir geçiş yapılırken aynı
zamanda en önden en arka sıraya bir geçiş geliştirilmelidir.
Yaprak döken ve herdemyeşil bitkilerin dağılımında denge gösterileceği gibi mevsimlik ve uzun ömürlü
bitkilere de aynı denge gösterilmelidir ki böylece kışın bitkiler çıplak kaldığında ya da solduğunda
alanlar boş olarak gözükmez.
Bahçede yapıyı ve organizasyonu sağlamak için, yapısal bitkiler (ağaçlar ve çalılar) yüksek oranda
herdem yeşil bitkilerden oluşmalıdır.
Az detaya sahip geniş bitkiler gözlemciden uzak yerlere yerleştirilmelidir (bitki parterinin arkasına
doğru) ve detaylı ilgi çeken bitkiler ise makro görünüşe sahip bitki parterinin önüne veya gözlemcinin
yakınına yerleştirilmelidir.
Bitki parterinin hemen yanında yer alan aktiviteler akılda tutulmalıdır (Düzenli gelişim gösteren bitkiler
yaya yolunun etrafına yerleştirilmelidir [Yayılıcı bitkilerden kaçınmak gerekir] oyun alanının yakınında
dikeni olmayan yumuşak bitkiler seçilmelidir).
Renk şeması ve yere göre renk dağılımının mevsimler boyunca dengelenmesi akılda tutulmalıdır.
Rengin geçici ve sadece bitkilendirmeyi geliştireceği hatırlanmalıdır. Kompozisyonlar renksiz de
memnuniyet verici olmaktadır.
Çeşitli yükseklikler, biçimler ve dokular kullanılarak ilgi yaratılabilir. Her bir bitkinin dikkatlice
yerleştirilmesiyle uyuma ulaşılmalıdır.
Yapısal ve görsel bitkiler belirlendikten sonra, eve en yakın baloncuktan başlayarak bitkiler seçilir, yapının
rengi ve dokusunu kullanmak başlangıç noktasıdır. Örneğin, eğer duvar yüzeyi açık renkli kaba taş dokulu
ise duvarın karşısındaki bitki koyu yeşil düz yaprak yapısına sahip olmasıyla kontrast yapılabilir ya da açık
yeşil kaba tekstürlü yaprak yapısıyla birleştirilebilir. Bir kez ilk baloncuk belirlendiğinde, takip eden
baloncuğa geçilir ve bu baloncuk etiketlenir. Baloncuktan baloncuğa gelişim gösterildiğinde, çevresindeki
bitkilerin karakteristiği hep akılda tutulmalıdır. Baloncuklar arasında deneme yanılmalarla, en iyi
karakteristik kombinasyonunu bulana kadar ve tüm baloncuklar etiketlenene kadar çalışılmalıdır(şekil 7).
Listedeki bir dizi bitkiler karakteristikle uyumlu olacağı hatırlanmalı ve böylece süreçte esneklik
sağlanmalıdır.
Şekil 7. Bitkinin türü ve her bitki kitlesinin estetik özellikleri tanımlanır.
Adım 9: Bitki Seçimi Ve Plana Çizilmesi
Her bitki kitlesi, bir bitkinin estetik karakteristikleri ve yetişme koşullarına göre master bitki listesinde
görevlendirilmiştir. Liste yeniden gözden geçirilmeli ve her baloncuk için en uygun estetik karakteristiği
uyan bitki seçilmelidir. Her bitki için gerekli yetişme koşulları, her baloncuktaki yetişme koşullarıyla
eşleşmesi gerekmektedir. Birçok yetişme koşulları için, tipik olarak geniş bir bitki yelpazesinden
seçilebilecek bitkiler vardır, bundan dolayı final seçimi estetik karaktere göre yapılmaktadır. Yine de her
zaman yetişme koşulları öncelikli olarak göz önüne alınmalıdır. Estetik olarak memnuniyet verici bitki
herhangi bir kullanılma ihtimali yoksa o zaman o istenilen yerde gelişemez ve yaşama tutunamaz. Daha
sınırlı yetişme koşullarında ki bunlara örnek olarak koyu gölge veya nemli topraklar sayılabilir, yetişme
gereksinimleri bitki seçimlerini sınırlayabilir. Final bitki seçimlerinin görsel karakteri iyi bir çeşitliliğe sahip
dokular, ilgi çekici formlar ve renk şemasını destekleyen renk karışımlarının elde edildiğine emin olunup bu
gözle gözden geçirilmelidir. Bir kere her baloncuk için bitki tanımlandığında, bireysel bitkiler gerçek boyutu
ve yeri ile çizilmek zorundadır. Peyzaj uygulamacısı veya ev sahibi bu planı bitkilerin alana
yerleştirilmesinde kullanacaktır ve doğru sayıda bitkiyi satın alacaktır. Bitkilerin seçimi için teknik süreç
aşağıdaki gibidir:



Her bitki, olgun bitki olduğunda oluşacak çapla aynı boyutta bağımsız bir daire ile ifade edilir.
Olgun büyüklüğü 2 foot olan bir bitki 2 foot çapında bir daire ile uygun ölçekte çizilir ki
Amerika’da genelde 10’luk ölçek kullanılır( 1 inch 10 footle eşittir).
Çizilen çemberlerin merkezlerinden mesafe alınarak diğer bitkilerin daireleri çizilir. Burada
çemberler birbirine değebilir ancak merkezden geçmezler.
Baloncukların içi düzenli daireler ile gösterilen bitkilerle doldurulmalıdır ve bitkiler olabildiğince
sık yerleştirilmelidir(şekil 8).




İlk bitki, yapı veya sert peyzaj alan sınırlarında konumlandırılmalı, bu alanlar tamamıyla
kaplandıktan sonra baloncuğun içi doldurulmalıdır.
Farklı bitkileri temsil eden aynı boyuttaki daireleri ayırmak için farklı semboller kullanılmalı (şekil
9 grafik plan) ya da grafiksel olarak ayrımlanan farklı renklere boyanmalıdır.
Bütün bitkiler organize edilinceye kadar bitki sembolleriyle baloncuklar doldurulmaya devam
edilmelidir.
Bitki yatağının dış kenarına ya da bitki yatağının şeklini sürdürmek için gerekli yataktaki bitkilerin
sayısının ayarlamaları yapılmalıdır.
Şekil 8. Baloncuklardaki daireler bitki yatağındaki ayrı ayrı bitkileri temsil eder.
Şekil 9. Tüm baloncuklar yatakları temsil eden dairelerle tamamlanmış bitki örtüsüyle doldurulur.
Adım 10: Etiketleme Ve Bitki Planlaması
Her sembol bitkinin adını temsil etmektedir ve küme içindeki toplam bitki sayısı latince isminin yanına yazılır.
Sayı, kitle veya küme içinde bulunan bitkilerin sayısını göstermektedir(şekil 10). Tüm bitkiler tanımlandıktan ve
sayıldıktan sonra, birlikteki ayrı bitki kitlelerinin sayısıyla bitkinin her türünün toplam sayısı belirlenmelidir.
Bitkilerin merkezinden geçen çizgi toplu olarak o kümede kaç bitkinin konulacağını gösterir ve bu yazı planda
boş olan bir yere okunaklı olarak yazılır. Bu çizgi olabildiğince kısa olmalı ve birbirini kesmemelidir. Bitki
etiketleri yapının üstünde, mülkiyet sınırlarının dışında ya da açık alan gibi temiz, okunaklı şekilde yapılmalıdır.
Açıklık için her yazı aynı açıda olmalı ve planda bulunmasını kolaylaştırmak için etiketler gruplandırılmalıdır.
Final bitki programı, her bir bitki için toplam miktarla birlikte planın üstündeki tüm bitkilerin bir listesi
olmalıdır. Her bitki yaygın isimi ve bilimsel ismiyle listelenir. Yaygın isimler çeşitlilik gösterebilir ve bazı
bitkilerin birden fazla yaygın adı vardır, bu yüzden ev sahibi ya da uygulayıcının doğru bitkiyi satın almasını
sağlamak için bilimsel adı gereklidir. Her bir bitki için konteynırların boyutları ve dikim için mesafe gösterilir.
Bu mesafe, dikim sırasında her bir bitkinin merkezinden merkezine olan uzaklığı gösterir. Tablo 2 fiyatlandırma
ve dikim için tipik bir bitki programını göstermektedir.
Şekil 10. Tüm bitkiler toplam sayısı ve bitki adıyla etiketlenir.
Tablo 2. Satın almak ve dikmek için kullanılan bir bitki malzeme programı
Türü
Bilimsel Adı
Sayısı
Ağaçlar
Küçük
Lagerstroemia indica
2
Orta
Chionanthus viriginicus
3
Geniş
Jatropha integerrima
3
Geniş
Tebebuia heterophylla
3
Palmiyeler
Geniş
Sabal palmetto
3
Çalılar
Geniş
Zamia pumila
50
Geniş
Erythrina herbacea
2
Orta
Viburnum obovatum 'Densa'
14
Orta
Plumbago auriculata
18
Yer Örtücüler
Çok yıllık
Dietes iridoides
101
Çok yıllık
Glandulatia maritima
78
Çok yıllık
Bromeliaceae genera
21
Yer örtücü
Paspalum quadrifarium
20
Yer örtücü
Gaillardia pulchella
28
Yer örtücü
Crinum asiaticum
8
Çok yıllık
Dianella spp.
72
Çok yıllık
Pentas lanceolata
98
Çok yıllık
Salvia spp.
66
Çok yıllık
Heliotropium angiospermum
19
Çelikten büyüyenler
Çelik
Allamanda cathartica
4
Çelik
Lonicera sempervirens
4
*o.c.= On center (merkezde)
Boyutu
Mesafesi
15 gal
15 gal
15 gal
15 gal
Gösterildiği gibi
Gösterildiği gibi
Gösterildiği gibi
Gösterildiği gibi
Gösterildiği gibi
1 gal
3 gal
3 gal
3 gal
3’ o.c. *
4’ o.c.
3’ o.c.
3’ o.c.
1 gal
1 gal
1 gal
1 gal
1 gal
3 gal
1 gal
1 gal
1 gal
1 gal
2.5’ o.c.
2’ o.c.
2’ o.c.
3’ o.c.
3’ o.c.
3’ o.c.
2’ o.c.
2.5’ o.c.
2’ o.c.
2’ o.c.
1 gal
1 gal
4.5’ o.c.
3’ o.c.
Download

peyzaj tasarımı_bitkisel planın çizilmesi