Endokrin Algoritmler (2014)
Editörler : Prof Candeğer Yılmaz, Prof Füsun Saygılı, Prof Gökhan Özgen, Doç Şevki Çetinkalp, Doç Mehmet Erdoğan. Prof Taylan Kabalak
Konu Editörü : Prof. Dr. Fırat Bayraktar
Hiperaldosteronism Tanısı
Primer hiperaldosteronizm (PA) hipertansiyon ve hipokaleminin bir arada olduğu ve çoğu vakada dirençli hipertansiyon ile
karşımıza çıkan bir durumdur. Etyolojide vakaların % 35’i aldosteron producing adenoma (APA, Conn Sendromu),
%60’ı bilateral adrenal hiperplaziye (BAH), %1 kadararı aldosteron üreten karsinom ve <%1’i ise Glucocorticoid
Remediable aldosteronizme (GRA) bağlıdır. Bu hastalara tarama, tanı ve ayırıcı tanı süreçleri uygulanmalıdır.
PA kuşkusu oluşması
Klinik Kuşku Oluşması
Hipertansif hastada hipokalemi varlığı
K desteğine rağmen hipokaleminin sürmesi
Diüretik kesilmesine rağmen hipokaleminin sürmesi
Diüretik kullanımıyla ciddi hipokalemi oluşması
Hastada dirençli hipertansiyon varlığı
Ailede ciddi hipertansiyon varlığı
Biyokimyasal kuşku oluşması
Potasyum (K) düşüklüğü
(Hipokalemi= K<3 mEq/L)
Radyolojik kuşku oluşması
Hipertansif hastada adrenel kitle saptanması
Aldosteron-Renin düzeyini etkileyebilecek ilaçlar kesilir. Plazma aldosteron (ng/dL) ve Renin (ng/ml-saat) düzeyleri sabah aç ve oturur
durumdayken ölçülür. TARAMA amacıyla Ald/PRA oranı hesaplanır. Çıkan rakam <20 ise primer hiperaldosteronizm dışlanır. >20 ise
muhtemel, >30 ise kuvvetle muhtemel primer hiperaldosteronizm vardır.
Ald/PRA oranı >20 ise TANI testi uygulanır.
Salin infüzyon testi (serum ald >10ng/dL ise) veya oral tuz yükleme testi (idrarda ald >40 nmol/gün veya Na >200
nmol/gün ise) veya fludrokortizon supresyon testi (4.günde serum ald düzeyi >5ng/dL)ile tanı doğrulanır. Tanı
doğrulanınca etyolojik tanıya yönelik çalışmalar yapılır.
Adrenal görüntüleme çalışmaları
(USG, BT; MRI, Iyodokolesterol –
NP-59- sintigrafisi)
İnce kesit BT: %80-90 sensitivite
MRI: %%80-90 sensitivite
NP59 sintigrafisi: Bilateral
hiperplazi-büyük adenom
ayırımında başarılı (%88),
karsinomlarda uptake olmaz.
Postür testiinde
Aldost. artışı yok ve
18-hidrokortikosteron
yüksekse ve radyolojik
görüntüleme pozitif
ise::
Conn sendromu
KISALTMALAR
APA: Aldosteron Producing Adenoma, BAH:
Bilateral adrenal hiperplazi, GRA: Glucocorticoid
Remediable Aldosteronism, Ald/PRA: Aldosteron
/ Plazma Renin Aktivitesi Oranı, PA: Plazma
aldosteron düzeyi
Postür testi: 4-5 saatlik sırtüstü istirahat
sonrası kan örneği ve 4 saatlik ayakta durma
sürecinden sonra alınan kan örneğinde
Aldosteron ve PRA elde edilir. Ayaktaki
örnekte aldosteron artışı hiperplazi lehine
yorumlanır.
Adrenal ven
kateterizatonu yapılır.
Bilateral PA yüksek ise
BAH lehine
yorumlanır.
Postür testinde
Aldost. artışı var, radyolojik
olarak kitle yok ve
kateterizasyonda iki taraf PA
yüksekse:
BAH
Biyokimyasal testler:
Conn sendromunda 18hidrokortikosteron düzeyi 100
ng/dL iken GRA da 18hydrocortisol ve 18-oxocortisol
artar.
Genetik tetkik: Şimerik gen duplikasyonu var
mı?
Postür testi
önemsizken, 18oxocortisol ve 18hydrocortisol yüksek,
adrenal kitle yok,
ekzojen
glukokortikoid
tedaviye yanıt varsa
ve genetik olarak
şimerik gen
duplikasyonu
gösterildiyse :
GRA
Download

Primer hiperaldosteronizm (PA) hipertansiyon ve hipokaleminin bir