ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍÛÍ ÌÖÀÑÈÐ ÄÖÍÉÀÄÀÊÛ
ÉÅÐÈ Âß ÍÖÔÓÇÓ ÓËÓ ÞÍÄßÐ
ÙÅÉÄßÐ ßËÈÉÅ ÈÄÅÉÀËÀÐÛÍÛÍ
ßÇßÌßÒËÈ ÀÁÈÄßÑÈÄÈÐ
Àçÿðáàéúàí ÌÄÁ-íèí
ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöùöì
éåð òóòóð
Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö èíêèøàôûíû ãèéìÿòëÿíäèðÿðêÿí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, áó èíêèøàô, èëê íþâáÿäÿ,
õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿí åòäèéè
ñèéàñè õÿòòèí àðäûúûë äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñèäèð. Ùåéäÿð
ßëèéåâ áöòöí ùÿéàòû áîéó Âÿòÿíèíèí, õàëãûíûí ýÿëÿúÿéèíè äöøöíìöø, Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí ÿáÿäèëèéèíÿ áöòöí âàðëûüû èëÿ
èíàíàðàã áó äþâëÿòèí èäåéà ÿñàñëàðûíû...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 4
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áó ýöíëÿðäÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè (ÌÄÁ) Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíäÿ Áèðëèéèí èøòèðàê÷ûñû
îëàí þëêÿëÿðèí ãóðóìóí íèçàìíàìÿ âÿ äèýÿð îðãàíëàðû
éàíûíäà Äàèìè Ñÿëàùèééÿòëè Íöìàéÿíäÿëÿð Øóðàñûíûí
(ÄÑÍØ) íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá. Äàèìè ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿð ÌÄÁ Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí Áèøêåêäÿ êå÷èðèëìèø èúëàñûíûí éåêóíëàðûíû ìöçàêèðÿ åäèáëÿð.
Äàèìè ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿð, ùÿì÷èíèí, Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñèíäÿ ãÿëÿáÿíèí 70 èëëèéèíèí...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ïàéòàõòà ýÿòèðèëÿí éåíè
ìåòðî ãàòàðëàðûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëóá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Àãðîëèçèíã” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí ëèçèíãÿ âåðèëÿí âÿ éà ëèçèíã éîëó èëÿ ñàòûëàí ñóâàðìà ñèñòåìëÿðè äÿñòèíÿ âÿ àâàäàíëûüûíà ýöçÿøò òÿòáèã åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð
äþâð” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿêòóá ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà äåéèëèð: “Ùþðìÿòëè
êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû!
Ñèçè - “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð” Áåéíÿëõàëã
Áàêû êîíôðàíñûíûí èøòèðàê÷ûëàðûíû ñÿìèìè ãÿëáäÿí ñàëàìëàéûð, ùàìûíûçà ÿí õîø àðçó âÿ äèëÿêëÿðèìè éåòèðèðÿì.
Áó ýöí ñöðÿòëÿ ãëîáàëëàøàí äöíéàäà åòíèê-äèíè çÿìèíäÿ áàø âåðÿí ìöíàãèøÿëÿð, äèíè åêñòðåìèçì âÿ èñëàìîôîáèéà êèìè çÿðÿðëè òÿçàùöðëÿð, äèíèí øöáùÿëè ñèéàñè
àìáèñèéàëàðà àëÿò åäèëìÿñè úÿùäëÿðè, òÿÿññöô êè, àúû ýåð÷ÿêëèêäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ úÿìèééÿòäÿ äèíèí èøûãëû éåðè âÿ
ìààðèô÷èëèê ðîëó, áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
äèíèí áèðëÿøäèðèúè ìèññèéàñû, áÿøÿðèééÿòèí ýÿëÿúÿê òàëåéè
íàìèíÿ ñèâèëèçàñèéàëàð âÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîã çÿðóðÿòè ýåòäèêúÿ õöñóñè àêòóàëëûã êÿñá åäèð.
Äöíéàíûí òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿêäÿ îëàí Àçÿðáàéúàíäà èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð êèìè ìöùöì áèð ìþâçó ÿòðàôûíäà òàíûíìûø äèíè ëèäåðëÿðèí, ùþêóìÿò âÿ äþâëÿò ðÿñìèëÿðèíèí,
ýþðêÿìëè àëèìëÿðèí, äèí ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí, íöôóçëó áåéèí
ìÿðêÿçëÿðè òÿìñèë÷èëÿðèíèí áèð àðàéà ýÿëìÿñèíè ñîí äÿðÿúÿ
òÿãäèðÿëàéèã ùàë ùåñàá åäèðÿì. Èñëàìûí äàõèëèíäÿêè ìààðèô
èøûüûíû ýþðÿíëÿð îíó ùàìûéà ýþñòÿðìÿéè äÿ áàúàðìàëûäûðëàð. Áó áàõûìäàí, êå÷èðèëÿí êîíôðàíñûí åëìè òÿðÿôè èëÿ éàíàøû, ùÿì äÿ áþéöê èúòèìàè ÿùÿìèééÿòè âàð.
Òàðèõÿí ìöõòÿëèô äèíëÿðèí äèíú âÿ àçàä øÿêëèäÿ éàøàéûá ôîðìàëàøäûüû þëêÿìèçäÿ áó ýöí ñèñòåìëè âÿ ùàðìîíèê äèí ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áåëÿ ùàðìîíèéàéà íàèë
îëìàüûìûç Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã íöôóçóíó àðòûðûð âÿ
ñèçèí ìþòÿáÿð êîíôðàíñûíûçûí ìÿùç Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè
áóíó áèð äàùà ñöáóò åäèð.
ßìèíÿì êè, áóýöíêö áåéíÿëõàëã òîïëàíòûíûçäà äèí
âÿ úÿìèééÿò ìþâçóñóíäà áèð ñûðà ãëîáàë ïðîáëåìëÿð âÿ
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè ñàùÿñèíäÿ íöìóíÿâè òÿúðöáÿñè èëÿ áàüëû úèääè ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëàúàã,
ýÿëäèéèíèç íÿòèúÿëÿð äèíëÿðàðàñû ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíà,
ìöòÿðÿããè äèíè ìààðèô÷èëèéÿ, åòíèê-äèíè äþçöìëöëöê,
ùÿìðÿéëèê âÿ ñöëù èøèíÿ þç ëàéèãëè òþùôÿñèíè âåðÿúÿêäèð.
Áó õåéèðõàù âÿ íÿúèá èøäÿ ùÿð áèðèíèçÿ úàíñàüëûüû,
êîíôðàíñûíûçà óüóðëàð àðçóëàéûðàì”.
Àâðîïà Ïàðëàìåíòè äàùà
áèð ãÿðÿçëè àääûì àòäû
Òÿøêèëàò óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
ùàããûíäà ãÿòíàìÿ ãÿáóë åòìÿêëÿ èêèëè ñòàíäàðòëàð âÿ
èñëàìîôîá ÿùâàë-ðóùèééÿäÿ îëäóüóíó ýþñòÿðäè
Èðàí Àçÿðáàéúàí èëÿ
ÿëàãÿëÿðè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ
ñòðàòåæè ñÿâèééÿéÿ
÷àòäûðìàã íèééÿòèíäÿäèð
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè
ßëè ßùìÿäîâ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Èðàíûí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá...
Áàõ ñÿh. 2
Áàêûäà êå÷èðèëÿí
áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà
Èñëàì ìààðèô÷èëèéèíèí
àêòóàë ïðîáëåìëÿðè
ìöçàêèðÿ îëóíóð
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè
ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ö÷öí
ýåíèø èìêàíëàð âàð
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø
íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ Èðàíûí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ
ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ...
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, àïðåëèí 15-äÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí (ÀÏ) Áðöññåëäÿ êå÷èðèëÿí ïëåíàð èúëàñûíäà
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí 100 èëëèéèíèí Öìóìàâðîïà àíûìûíà äàèð ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèëèá. ÀÏ-íèí
Àâðîïà Ëèáåðàë Äåìîêðàòëàð Àëéàíñû àäûíäàí áèð íå÷ÿ
ïàðëàìåíòàðûí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí 100 èëëèéèíèí Öìóìàâðîïà àíûìûíà äàèð èðÿëè ñöðäöêëÿðè ãÿòíàìÿ ëàéèùÿñèíèí ìöçàêèðÿëÿðè ÿòðàôûíäà ÷ûõûø åäÿí Àâðîïà ïàðëàìåíòàðëàðûíûí äåìÿê îëàð ùàìûñû áåëÿ áèð
“ñîéãûðûìûí áàø âåðäèéèíè” èääèà åäèáëÿð. Îíëàð Òöðêèéÿéÿ âÿ áó þëêÿíèí ùþêóìÿòèíÿ ãàðøû ìöõòÿëèô èòòèùàìëàð
ñÿñëÿíäèðèá, “ñîéãûðûìû” òàíûìàüà âÿ Åðìÿíèñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿðè íîðìàëëàøäûðìàüà ñÿñëÿéèáëÿð. Öìóìèééÿòëÿ, èúëàñäà èøòèðàê åäÿíëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè åðìÿíèëÿðèí
ìöäàôèÿ÷èñè êèìè ÷ûõûø åäèáëÿð. Îíëàðäàí ùå÷ áèðè Òöðêèéÿíèí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿìÿéèá...
Áàõ ñÿh. 6
Áàõ ñÿh. 2
Àïðåëèí 16-äà Áàêûäà
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñû
(ÀÌÅÀ),
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà...
Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà
Úÿìèééÿòèíèí òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí
áèðè îëàí ßëàüà Øûõëèíñêèíèí
150 èëëèê éóáèëåéè èëÿ
áàüëû òÿäáèð êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí (ÀçÃÀÚ) òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí áèðè, ýþðêÿìëè ùÿðáè õàäèì, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ßëàüà Øûõëèíñêèíèí...
Áàõ ñÿh. 3
“Äöíéàäà èøüàëäà
Åðìÿíèñòàíà áÿðàáÿð
îëà áèëÿúÿê èêèíúè áèð
þëêÿ éîõäóð”
Áàõ ñÿh. 3
...Áó, òÿêúÿ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè ìÿñÿëÿñè èëÿ äåéèë, ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíûí ÷îõ ìàðàãëû, ýÿðýèí âÿ ÿùÿìèééÿòëè...
Ãÿðáäÿ êîððóïñèéà ïðîáëåìè
òÿíÿççöë ìÿíáÿéè êèìè...
Ñîñèàëéþíöìëö âÿ äåìîêðàòèê äþâëÿòëÿðèí äàõèëè ñèéàñÿò
êóðñóíóí ïðèîðèòåòëÿðèíè õàëãûí àëè ìÿíàôåéèíÿ úàâàá âåðÿí,
äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíÿ âÿ ìàðàãëàðûíà ÿñàñëàíàí ôÿàëèééÿò
òÿøêèë åäèð. Ìèëëè èíêèøàôû âÿ ñîñèàë-ñèéàñè ñàáèòëèéè òÿìèí åòìÿê, âÿòÿíäàøëàðûí ìàääè ðèôàù ùàëûíû, ùÿéàò øÿðàèòèíè äàèì
éàõøûëàøäûðìàã, ìþùêÿì ÿñàñëàðà ñþéêÿíÿí âÿòÿíäàøäþâëÿò áèðëèéè ôîðìàëàøäûðìàã êèìè õöñóñè ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿð ìÿùç áó úöð äþâëÿòëÿðèí...
Áàõ ñÿh. 7
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ
áàüëû ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ
èêèëè ñòàíäàðòëàðûí áàðèç
íöìóíÿñèäèð
Áàõ ñÿh. 5
Àïðåëèí 15-äÿ Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíäÿ ãîíäàðìà
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿáóë åäèëìèø ãÿòíàìÿ áèçäÿ äÿðèí...
Áàõ ñÿh. 6
2
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ïàéòàõòà ýÿòèðèëÿí éåíè
ìåòðî ãàòàðëàðûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëóá
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áàêû
Ìåòðîïîëèòåíèíäÿ îëóá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Áàêû Ìåòðîïîëèòåíèíèí Íÿðèìàí Íÿðèìàíîâ àäûíà åëåêòðèê äåïîñóíäà ìåòðîïîëèòåíèí ãàòàð ïàðêûíûí éåíèëÿíìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ïàéòàõòà
ýÿòèðèëÿí éåíè ãàòàðëàðäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ ìàðàãëàíûá.
“Áàêû Ìåòðîïîëèòåíè” Ãàïàëû Ñÿùìäàð
Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Çàóð Ùöñåéíîâ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìÿëóìàò âåðèá êè,
ìåòðîïîëèòåíèí ãàòàð ïàðêûíûí éåíèëÿíìÿñè ìÿãñÿäèëÿ äÿìèð éîëó èíôðàñòðóêòóðóíäà äöíéàäà àïàðûúû ìþâãå òóòàí, áþéöê íöôóçà ìàëèê âÿ “Ìåòðîâàãîíìàø”
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí ñÿùìëÿðèíèí 25
ôàèçèíèí ñàùèáè îëàí Ôðàíñàíûí “Àëñòîì”
øèðêÿòè èëÿ þòÿí èë ìåìîðàíäóì èìçàëàíûá. Ùÿìèí ìåìîðàíäóìóí øÿðòëÿðèíÿ
óéüóí îëàðàã, áó øèðêÿòëÿ “Áàêû Ìåòðîïîëèòåíè” ÃÑÚ àðàñûíäà áàüëàíàí ìöãàâèëÿéÿ ÿñàñÿí, 5 âàãîíäàí èáàðÿò ö÷ ãàòàðûí àëûíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Àðòûã èêè
ãàòàð ïàéòàõòà ýÿòèðèëèá.
Àëûíàí ãàòàðëàð òåõíèêè èííîâàñèéàëàð
áàõûìûíäàí 4-úö íÿñëÿ ìÿíñóáäóð. Áó
íÿñèë ãàòàðëàðûí èäàðÿ åäèëìÿñè ìèêðîïðîñåññîð ÿñàñûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. ßââÿëêè
íÿñèë ãàòàðëàðäàí ôÿðãëè îëàðàã, éåíè ãàòàðëàðûí äàðòû ìöùÿððèêëÿðè äÿéèøÿí úÿðÿéàíëà
èøëÿéèð. ßýÿð ÿââÿëêè íÿñèë ãàòàðëàðûí ìöùÿððèêëÿðèíèí ýöúö 114 êèëîâàò èäèñÿ, èíäè
áó ðÿãÿì 170 êèëîâàò òÿøêèë åäèð. Êþùíÿ
âàãîíëàðûí ÷ÿêèñèíÿ ýÿëèíúÿ, ÿââÿëëÿð áó
ýþñòÿðèúè áàø âàãîí ö÷öí 38, àðàëûã âàãîí ö÷öí 36 òîí òÿøêèë åäèðäè. Èíäè èñÿ éåíè íÿñèë âàãîíëàðäà áàø âàãîíóí ÷ÿêèñè
34, àðàëûã âàãîíóí ÷ÿêèñè 29 òîíäóð. Éåíè
íÿñèë âàãîíëàðûí áàíû ïàñëàíìàéàí ìåòàëäàíäûð âÿ áó ãàòàðëàðäà ÿââÿëêèëÿðäÿí
ôÿðãëè îëàðàã âàãîíëàðàðàñû áèðáàøà êå÷èä
âàð. Áöòöí âàãîíëàðäà äàùà ìöêÿììÿë
ùàâàëàíäûðìà ñèñòåìè ãóðàøäûðûëûá. Âàãîíëàðûí ñàëîíóíäà “ùÿðÿêÿòëè ñÿòèð” ñèñòåìè âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí
ìöøàùèäÿ êàìåðàëàðû ãîéóëóá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìÿëóìàò âåðèëèá êè, ãûñà âàõòäà Áàêû Ìåòðîïîëèòåíèíèí
èíôðàñòðóêòóðóíóí áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà
óéüóí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ýþðöëìöø ÿùÿìèééÿòëè èøëÿðäÿí áèðè äÿ áóðàäà Äèàãíîñòèêà Êîìïëåêñèíèí éàðàäûëìàñûäûð. Áåëÿ êè, õàðèúäÿ èñòåùñàë îëóíàí
ÿí ìöàñèð ñåðâåðëÿð âÿ ôàñèëÿñèç úÿðÿéàí
òÿìèíàòû, ëàçåð îïòèê ñèñòåìëÿðè, úÿðÿéàí
÷åâèðèúèëÿðè, èø÷è êîìïéóòåð àâàäàíëûüû,
ÝÏÑ - êîîðäèíàñèéà ãóðüóñó âÿ äèýÿð
ìöàñèð ñèñòåì âÿ ãóðüóëàðëà òÿúùèç îëóíìóø Äèàãíîñòèêà Êîìïëåêñè ãàòàðëàðûí
ùÿðÿêÿòèíèí òàì òÿùëöêÿñèçëèéèíè, ñÿëèñëèéèíè âÿ ñÿðíèøèíäàøûìàíûí ðàùàòëûüûíû òÿìèí
åäÿúÿê. Êîìïëåêñèí ÿñàñ âÿçèôÿñè ãàòàðëàðûí àâòîìàòèê ñöðÿò òÿíçèìëÿíìÿñè ñèñòåìèíèí êîä âÿ ñèãíàëëàðûíû íÿçàðÿòäÿ
ñàõëàìàãäûð. Áóíäàí áàøãà, Äèàãíîñòèêà
Êîìïëåêñèíèí âåðäèéè èìêàíëàðäàí áÿùðÿëÿíÿðÿê ðåëñ äþâðÿëÿðèíäÿ úÿðÿéàí àñèììåòðèéàñûíûí òÿéèí åäèëìÿñè, òóíåëëÿðäÿ
ãûçìàéà ìÿðóç ãàëìà åùòèìàëû îëàí áöòöí àâàäàíëûã âÿ òåõíèêè ãóðüóëàðà òåïëîâèçèîí íÿçàðÿòèí àïàðûëìàñû ìöìêöíäöð.
Êîìïëåêñ, ùÿì÷èíèí ãàòàðëàðûí ñÿëèñ âÿ
ðàùàò ùÿðÿêÿòèíÿ ìàíåÿ éàðàäà áèëÿúÿê
áöòöí ôûçèêè àìèëëÿðèí ãåéäèééàòû âÿ àíàëèçèíÿ, ãöñóðëàðûí ãàáàãúàäàí ïðîãíîçëàø-
äûðûëìàñû âÿ àâòîìàòèê íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëìÿñèíÿ, áöòöí ÿìÿëèééàòëàðûí õÿòòè âèäåî
øÿêëèíäÿ ãåéäÿ àëûíìàñûíà âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿðèí àïàðûëìàñûíà èìêàí âåðÿúÿê.
Éåíè íÿñèë âàãîíëàðûí òóòóìó 330 ñÿðíèøèí òÿøêèë åäèð. Êþùíÿ âàãîíëàðäà èñÿ áó
ðÿãÿì 308 èäè. Áó òåõíèêè ýþñòÿðèúèëÿðäÿí
ýþðöíäöéö êèìè, ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ úàâàá
âåðÿí éåíè ãàòàðëàð ÿí ìöòÿðÿããè òåõíîëî-
ýèéàéà, èäàðÿåòìÿ öñóëóíà ìàëèê îëìàãëà,
ñÿðíèøèíëÿðèí ðàùàò âÿ òÿùëöêÿñèç äàøûíìàñûíû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí åäÿúÿê.
Ãåéä åäÿê êè, ñîí âàõòëàð Áàêû Ìåòðîïîëèòåíèíäÿ àïàðûëàí àáàäëûã èøëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ äåïî ÿðàçèñèíäÿêè ïàðê éåíèäÿí ãóðóëóá. Áóðàäà äåïî èø÷èëÿðè ö÷öí
éåìÿêõàíà âÿ åùòèéàò àâàäàíëûã ñàõëàíàí áþéöê àíáàð êîìïëåêñè òèêèëèá.
Èðàí Àçÿðáàéúàí èëÿ ÿëàãÿëÿðè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè
ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð âàð ñòðàòåæè ñÿâèééÿéÿ ÷àòäûðìàã íèééÿòèíäÿäèð
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ Èðàíûí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè
ßëè Ðÿáèèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèëèá êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí
èëÿ Èðàí àðàñûíäà ìþâúóä èãòèñàäè-ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðäÿí ñþç à÷ûëûá, ùÿð èêè þëêÿ ðÿñìèëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí
èíêèøàôûíäà ìöñáÿò ðîë îéíàäûüû âóðüóëàíûá. Åéíè çàìàíäà, èêèòÿðÿôëè ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûã ö÷öí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ýåíèø èìêàíëàðûí îëäóüó ãåéä åäèëèá âÿ òèúàðÿò, íÿãëèééàò, åíåðæè, ùàáåëÿ ñîñèàë
õèäìÿòëÿð, äÿðìàí èñòåùñàëû, ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè, ÿëèëëÿðèí ðåàáèëèòàñèéàñû, ïåøÿ
òÿùñèëè âÿ äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ñÿìÿðÿëè îëàúàüû áèëäèðèëèá.
Äàùà ñîíðà áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë
ÿìÿêäàøëûã, òåððîð÷óëóã âÿ åêñòðåìèçìëÿ ìöáàðèçÿ ìþâçóñóíà òîõóíàí
Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíè õàòûðëàäàðàã, ïðîáëåìèí éàëíûç áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüû ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà
ùÿëëèíèí âàúèáëèéèíè áèð äàùà äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñþùáÿò çàìàíû ãàðøûëûãëû
ìàðàã äîüóðàí áèð ñûðà äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà äà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè
Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ ýþðöøäÿ èøòèðàê
åäèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí
èíêèøàôû ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àçÿðáàéúàíûí, Ãàçàõûñòàíûí, Òöðêèéÿíèí âÿ Òöðêìÿíèñòàíûí ÓÍÅÑÚÎ éàíûíäàêû äàèìè íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû, Áåéíÿëõàëã Òöðê Àêàäåìèéàñûíûí äÿñòÿéè èëÿ ãóðóìóí ìÿíçèë èãàìÿòýàùûíäà
“Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” åïîñóíóí àëìàí äèëèíÿ òÿðúöìÿñè,
íÿøðè âÿ äöíéà åëìèíäÿ òàíûäûëìàñûíûí 200 èëëèéè èëÿ ÿëàãÿäàð òÿäáèð òÿøêèë îëóíóá.
Òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòìÿê
ö÷öí Ïàðèñäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø
íàçèðèíèí ìöàâèíè Åë÷èí ßôÿíäèéåâ àïðåëèí 15-äÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí áàø äèðåêòîðó Èðèíà Áîêîâà èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Åë÷èí ßôÿíäèéåâ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ñàëàìëàðûíû âÿ õîø àðçóëàðûíû áàø äèðåêòîðà ÷àòäûðûá, Àçÿðáàéúàí èëÿ ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ñîí èëëÿðäÿ èíêèøàôûíû ìÿìíóíëóãëà
ãåéä åäèá. Èøýöçàð ÿëàãÿëÿðèí éàðàíìàñûíäà Èðèíà Áîêîâàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ
ÛÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí õöñóñè õèäìÿòëÿðèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè “Êèòàáè- Äÿäÿ
Ãîðãóä” åïîñóíóí Àâðîïàäà èëê íÿøðèíèí âÿ òÿðúöìÿñèíèí 200 èëëèéèíèí
ÓÍÅÑÚÎ-äà êå÷èðèëìÿñèíèí ìöùöì
ùàäèñÿ îëäóüóíó ãåéä åäèá âÿ áó òÿäáèðèí òÿøêèëèíÿ âåðäèéè äÿñòÿéÿ ýþðÿ
ÓÍÅÑÚÎ-íóí áàø äèðåêòîðóíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí ìàääè-ìÿäÿíèééÿò àáèäÿëÿðè èëÿ áàüëû âàõòàøûðû
ÓÍÅÑÚÎ-äà ìþùòÿøÿì òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëäèéèíè âóðüóëàéàí Åë÷èí ßôÿíäèéåâ
áóíó þëêÿìèçëÿ ãóðóì àðàñûíäà ìþâúóä ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàôûíûí áàðèç íöìóíÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Áàø äèðåêòîð Èðèíà Áîêîâà äà þç
íþâáÿñèíäÿ ñÿìèìè ñàëàìëàðûíû âÿ õîø
àðçóëàðûíû Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ÷àòäûðìàüû õàùèø åäèá. Î, Àçÿðáàéúàí èëÿ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóì àðàñûíäàêû ìþâúóä éöêñÿê ñÿâèééÿëè
ÿëàãÿëÿðèí äèýÿð þëêÿëÿð ö÷öí
ÿñë íöìóíÿ îëà áèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áó éàõûíëàðäà Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ èíñàí ùöãóãëàðû öçðÿ
ÓÍÅÑÚÎ êàôåäðàñûíûí éàðàäûëìàñû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê ãåéä åäèá êè, áó òÿùñèë îúàüûíäà áåëÿ áèð êàôåäðàíûí à÷ûëìàñû þçëöéöíäÿ þëêÿìèçëÿ
ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð. Î, äöíéàíûí ÷îõ àç
þëêÿñèíäÿ ãóðóìóí êàôåäðàëàðûíûí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè âÿ áåëÿ áèð êàôåäðàíûí Àçÿðáàéúàíäà éàðàäûëìàñûíûí ÿëàãÿëÿðèìèçèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ ìöñáÿò òÿñèðèíè ãåéä åäèá.
Áàø äèðåêòîð êàôåäðàíûí à÷ûëìàñûíû
ðàçûëûã ùèññè èëÿ ãàðøûëàéàðàã áó àääûìû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Èðèíà Áîêîâà
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿúÿê Öìóìäöíéà Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã Ôîðóìóíäà èøòèðàêëà áàüëû þëêÿìèçÿ ñÿôÿð
åäÿúÿéèíè õàòûðëàäûá.
Àçÿðáàéúàíûí ÓÍÅÑÚÎ éàíûíäàêû
äàèìè íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè ñÿôèð
Àíàð Êÿðèìîâ âÿ ÓÍÅÑÚÎ öçðÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Êîìèññèéàñûíûí áèðèíúè êàòèáè Ýöíàé ßôÿíäèéåâà ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
“Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð” ìþâçóñóíäà
áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí ÿùÿìèééÿòè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá
Áàêûäà êå÷èðèëÿí “Èñëàì
ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð”
ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðû ö÷öí àïðåëèí
16-äà çèéàôÿò âåðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, çèéàôÿòäÿ ÷ûõûø åäÿí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
êîíôðàíñäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
Òöðêèéÿ, Ðóñèéà, Èðàí, Ôðàíñà,
Àëìàíèéà, Êöâåéò, Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû, Ëèâàí, Ìÿðàêåø, Èñâå÷, Ôèíëàíäèéà, Ãàçàõûñòàí, Þçáÿêèñòàí âÿ Ãûðüûçûñòàí êèìè þëêÿëÿðäÿí Àçÿðáàéúàíà
ýÿëÿí íöìàéÿíäÿëÿðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá. Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñèíèí ùÿì èúòèìàè-ñèéàñè úÿùÿòäÿí, ùÿì
äÿ åëìè-íÿçÿðè áàõûìäàí òÿãäèðÿëàéèã îëäóüóíó ñþéëÿéÿí øåéõöëèñëàì îíóí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíèí îëàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí
ïðåçèäåíòè,
àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ þíÿìëè
ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó
êîíôðàíñûí
ìÿãñÿäëÿðèíäÿí
ñþùáÿò à÷ûá.
Êîíôðàíñûí õàðèúè þëêÿëÿðäÿí
îëàí èøòèðàê÷ûëàðû áó áåéíÿëõàëã
òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá, òÿøêèëàò÷ûëàðà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàíûí Áàø
íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Èðàíûí êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè
ßëè Ðÿáèèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ßëè ßùìÿäîâ áó úöð ñÿôÿðëÿðèí Àçÿðáàéúàí-Èðàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà
òþùôÿ âåðäèéèíè, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ìöäàôèÿ ñàùÿñèíäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäàêû
ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðäèéèíè ñþéëÿéèá. Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ùÿð èêè þëêÿ
ïðåçèäåíòëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí ÿìÿêäàøëûüà âåðäèéè òþùôÿäÿí
ñþùáÿò à÷ûá.
Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí àðàñûíäàêû
äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí äàíûøàí ßëè ßùìÿäîâ áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ùÿð çàìàí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ þíÿì âåðèá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè âóðüóëàéûá êè,
áó ìöíàãèøÿíèí ùÿëë îëóíìàìàñû
ðåýèîí ö÷öí òÿùäèääèð.
Íàçèð ßëè Ðÿáèè þëêÿëÿðèìèç âÿ
õàëãëàðûìûç àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðèí
ìèëëè, ìÿäÿíè âÿ äèíè êþêëÿðÿ ñþéêÿíäèéèíè äåéèá. Ãåéä åäèá êè, Èðàí
Àçÿðáàéúàíëà ÿëàãÿëÿðè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ñòðàòåæè ñÿâèééÿéÿ ÷àòäûðìàã
íèééÿòèíäÿäèð. Íàçèð Èðàíûí Àçÿðáàéúàíû ùÿð çàìàí äÿñòÿêëÿäèéèíè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðà-
áàü ìöíàãèøÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí öçëÿøäèéè ÷ÿòèíëèêëÿð çàìàíû äàèì áó þëêÿíèí éàíûíäà îëäóüóíó ãåéä åäèá. Î, Èðàíûí Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíè èëê òàíûéàí þëêÿëÿðäÿí áèðè îëäóüóíó ìÿìíóíëóãëà âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ßëè Ùÿñÿíîâ: Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ
áàüëû ãÿòíàìÿñè àíòè-ìöñÿëìàí, àíòè-òöðê îâãàòûíäàí ãàéíàãëàíûð
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãîíäàðìà
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè
ãÿòíàìÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòè òàðèõèíäÿ
ÿí áèàáûð÷û, ùå÷ áèð ùÿãèãÿòè ÿêñ åòäèðìÿéÿí, ë Äöíéà ìöùàðèáÿñèíèí ðåàë òàðèõèíè òÿùðèô åäÿí, ÿäàëÿòñèç, õöñóñè ìÿãñÿä äàøûéàí âÿ ñèéàñèëÿøìèø áèð ãÿðàðäûð. Áó ãÿòíàìÿíèí àíòè-ìöñÿëìàí âÿ
àíòè-òöðê îâãàòûíäàí ãàéíàãëàíäûüû
øöáùÿ äîüóðìóð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, áó ôèêèðëÿðè àïðåëèí 16-äà æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè
ßëè Ùÿñÿíîâ äåéèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, áó ãÿòíàìÿíèí ãÿáóë åäèëìÿñè ùàçûðäà Àâðîïàäà, Ãÿðáèí òÿøÿááöñö èëÿ éàðàäûëàí ÿêñÿð áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäà, î úöìëÿäÿí âÿ õöñóñèëÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ
èêèëè ñòàíäàðòëàð âÿ èñëàìîôîá ÿùâàë-ðóùèééÿ ùþêì ñöðäöéöíö ýþñòÿðèð: “Íå÷ÿ
èëëÿðäèð áèç áöòöí äöíéàéà, ùÿì÷èíèí
Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ âÿ ãóðóìëàðûíà
éàðàñû ùÿëÿ ñàüàëìàìûø Õîúàëû ñîéãûðûìû ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðè, ñîí 200
èëäÿ åðìÿíèëÿðèí òöðêëÿðÿ âÿ àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû òþðÿòäèéè âÿùøèëèêëÿðè
ðåàë ôàêòëàðëà ÷àòäûðûðûã. Àììà áóíóí
ãàðøûëûüûíäà Àâðîïà þëêÿëÿðè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòè, Àâðîïà Øóðàñû êèìè
ãóðóìëàð ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû îáéåêòèâ,
ðåàë éöêö îëàí ùå÷ áèð ãÿðàð ãÿáóë
åòìÿéèáëÿð. Òàðèõè ôàêòëàð, ñÿíÿäëÿð
òÿñäèã åäèð êè, 1915-úè èëäÿ Òöðêèéÿ
ÿðàçèñèíäÿ åðìÿíèëÿðÿ ãàðøû ùå÷ áèð
ñîéãûðûìû îëìàéûá. Òöðêèéÿíèí ìöùàðèáÿéÿ úÿëá îëóíäóüó ùÿìèí
äþâðäÿ åðìÿíèëÿð ÷îõñàéëû ñèëàùëû
äÿñòÿëÿð éàðàäàðàã àðõà úÿáùÿäÿ
öñéàí ãàëäûðûáëàð, òöðê îðäóñóíà
ãàðøû ùöúóìëàð òÿøêèë åäèáëÿð, àéðûàéðû øÿùÿð âÿ ãÿñÿáÿëÿðäÿ êöòëÿâè
ãÿòëëÿð òþðÿäèáëÿð, ÿùàëèéÿ ãàðøû ãåéðè-èíñàíè àêñèéàëàð ùÿéàòà êå÷èðèáëÿð.
Òÿáèè êè, òöðê îðäóñó äà äèíú ÿùàëèíè ìöäàôèÿ åòìÿê, îíëàðû åðìÿíè
âÿùøèëèêëÿðèíäÿí ãîðóìàã ö÷öí ëàçûìè òÿäáèðëÿð ýþðöá. Åðìÿíèëÿðèí áó âÿ
éà äèýÿð ÿðàçèëÿðÿ êþ÷öðöëìÿñè çàìàíû äà ùå÷ áèð ñîéãûðûìû áàø âåðìÿéèá,
ñàäÿúÿ, ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ ìöâàôèã îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
àêñèéàëàð þç ñÿðòëèéè èëÿ ñå÷èëèá. Áóíà
ýþðÿ ùàçûðäà òàðèõè ðåàëëûüû òÿùðèô åäÿðÿê, ùå÷ áèð ôàêòà èñòèíàä åòìÿäÿí, î
äþâðöí àðõèâ ìàòåðèàëëàðûíû àðàøäûðìàäàí áèð ãðóï ñèéàñÿò÷èíèí, äåïóòàòûí þòÿí ÿñðèí ÿââÿëèíäÿ áàø âåðÿí
ùàäèñÿëÿðè ãèéìÿòëÿíäèðìÿñè êþêöíäÿí éàíëûøäûð. “Åðìÿíè ñîéãûðûìû”
ùàããûíäà èääèàëàð ñóáéåêòèâ ìöëàùèçÿëÿðÿ ñþéêÿíèá, èñëàìîôîá, àíòè-ìöñÿëìàí âÿ àíòè-òöðê ìåéèëëÿðèí ýöúëÿíìÿñèíèí òÿçàùöðöäöð. Áó, ùÿì äÿ
ìöàñèð äöíéàäà, õöñóñÿí Ãÿðáäÿ
ùþêì ñöðÿí èêèëè ñòàíäàðòëàðûí íÿòèúÿñèäèð. Òÿáèè êè, Ãÿðáèí àéðû-àéðû äàèðÿëÿðèíèí òàðèõè òÿùðèô åòìÿê âÿ ìöñÿëìàí äöíéàñû ùàããûíäà éàíëûø òÿñÿââöð ôîðìàëàøäûðìàã úÿùäëÿðè ïèñëÿíèëìÿëè, áöòöí èääèàëàð êîíêðåò ôàêòëàð
ÿñàñûíäà úàâàáëàíäûðûëìàëûäûð. Òÿðÿããèïÿðâÿð áÿøÿðèééÿò áèëèð êè, áåëÿ
ùàäèñÿ îëìàéûá âÿ áó êèìè ãÿðàðëàð
âÿ ãÿòíàìÿëÿð éàëíûç àéðû-àéðû äàèðÿëÿðèí þç ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê
úÿùäëÿðèíèí íÿòèúÿñè îëàðàã ìåéäàíà
÷ûõûð. Ùÿìèí äàèðÿëÿð ùàçûðäà Ðóñèéàéà ãàðøû ôîðìàëàøäûðûëàí áèðëèéÿ ãîøóëìàäûãëàðûíà ýþðÿ, Òöðêèéÿ âÿ
Àçÿðáàéúàíäàí ãèñàñ àëûðëàð. Áèç, áåëÿ éàëàíëàðëà, “ãàðà ïèàð” êàìïàíèéàëàðû èëÿ “Àâðîâèñèîí” ìàùíû ìöñàáèãÿñè çàìàíû, Ðàìèë Ñÿôÿðîâ Àçÿðáàéúàíà åêñòðàäèñèéà îëóíàðêÿí ãàðøûëàøìûøûã âÿ èíäè äÿ ë Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ ùÿìèí äÿñò-õÿòòè à÷ûã
ìöøàùèäÿ åäèðèê”.
ßëè Ùÿñÿíîâ îíó äà ãåéä åäèá êè,
áó ãÿòíàìÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áèðèíúè áåëÿ ñóáéåêòèâ, àíòè-èñëàì, àíòèòöðê âÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí ìàùèééÿòè
êÿñá åäÿí ãÿðàðû äåéèë: “Éÿãèí êè ýÿëÿúÿêäÿ äÿ áèç áó òèïëè “ãÿðàðëàðûí” øàùèäè îëàúàüûã. Íÿ Àçÿðáàéúàí, íÿ äÿ
Òöðêèéÿ þçëÿðèíè àíòè-ãÿðá ìþâãåéèíäÿ ùèññ åòìèðëÿð âÿ Ãÿðáëÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿäàëÿòëè, áÿðàáÿðùöãóãëó
ÿìÿêäàøëûüà âÿ òÿðÿôäàøëûüà ùàçûðäûðëàð. Àììà òÿÿññöô êè, ñîí çàìàíëàð ùÿì ÀÁØ-äà, ùÿì äÿ Àâðîïàäà
ìöñÿëìàí âÿ òöðê õàëãëàðûíà ãàðøû
áèð îâãàò ùþêì ñöðìÿêäÿäèð. Îíëàð
èñðàðëà ìöñÿëìàí äöíéàñûíû éàíëàðûíäà äåéèë, ãàðøûëàðûíäà ýþðìÿê èñòÿéèðëÿð. Áó ñèéàñÿòèí Ãÿðáÿ íÿ âåðÿúÿéèíè òàðèõ þçö ýþñòÿðÿúÿê. Àììà
áèç äþâëÿò îëàðàã èìêàí âåðÿ áèëìÿðèê êè, îíëàðûí áó êèìè ÿäàëÿòñèç ãÿðàðëàðû äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ òÿëãèí
îëóíñóí âÿ ðåàë ùÿãèãÿò êèìè çîðëà
èíñàíëàðûí áåéíèíÿ éåðèäèëñèí”.
ßëè Ùÿñÿíîâ ãåéä åäèá êè, áó ãÿðàðäàí ñîíäà Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíèäÿí
áàõìàëû îëàúàã: “Àçÿðáàéúàí Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíèí “Àâðîíåñò” ãðóïóíäà
ôÿàëèééÿòèíè äàéàíäûðûá. Áåëÿ ýåòñÿ,
Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èëÿ áöòöí ÿëàãÿëÿðÿ éåíèäÿí áàõìàëû îëàúàüûã”.
3
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí áèðè îëàí
ßëàüà Øûõëèíñêèíèí 150 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû òÿäáèð êå÷èðèëèá
ßëè Ùÿñÿíîâ: Àçÿðáàéúàíäà
äåìîêðàòèéàíûí äóðóìó äöíéàíûí
ùå÷ áèð þëêÿñèíäÿí ýåðè ãàëìûð
Úöìùóðèééÿòèíèí âàðèñè åëàí åòäè. Öìóììèëëè
ëèäåð Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè äþâðöíäÿ
òÿìÿëè ãîéóëìóø ñèéàñè, èãòèñàäè, ñîñèàë, ìÿäÿíè, ìÿíÿâè íÿ âàð èäèñÿ îíëàðûí ùàìûñûíûí
áÿðïà îëóíìàñû ñèéàñÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðäè.
ßëè Ùÿñÿíîâ ßëàüà Øûõëèíñêèíèí 150 èëëèê
éóáèëåéè èëÿ éàíàøû, áó éàõûíëàðäà Àçÿðáàéúàí
Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí 95 èëëèéèíèí ãåéä
åäèëäèéèíè äÿ õàòûðëàäûá. Áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíÿ ùÿð çàìàí
õöñóñè äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðèá. 1994-úö èëäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñûíà
äàèð ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá. Ñîíðàëàð Úÿìèééÿòèí
áöòöí Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ õåéðèééÿ òÿäáèðëÿðèíèí, èíñàíëàðà ôþâãÿëàäÿ ùàëëàðäà èëêèí éàðäûì ýþñòÿðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿêè ôÿàëèééÿòèíèí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èøèíÿ äÿ äþâëÿò õöñóñè äÿñòÿê âåðèá. 1994-úö èëäÿí áó ýöíÿ ãÿäÿð Úÿìèééÿòëÿ áàüëû ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ ùÿì ãàíóíëàð
ãÿáóë îëóíóá, ùÿì äÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàð èìçàëàíûá.
ßëè Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí áèð ãðóï ÿìÿêäàøûíûí ìöõòÿëèô îðäåí âÿ
ìåäàëëàðëà òÿëòèô åäèëäèéèíè áèëäèðèá, ùÿìèí îðäåí âÿ ìåäàëëàðû ñàùèáëÿðèíÿ òÿãäèì åäèá.
Òÿäáèð ìöçàêèðÿëÿðëÿ äàâàì åòäèðèëèá.
Áåéíÿëõàëã Ãûçûë Õà÷ Êîìèòÿñèíèí Áàêûäàêû íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè õàíûì Äåíèç Äóðàí þëêÿìèçäÿ Ãûçûë Àéïàðà Ùÿðÿêàòûíà âåðèëÿí
éöêñÿê ãèéìÿòäÿí äàíûøûá. Î, ÀçÃÀÚ-ûí òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí áèðè îëàí ßëàüà Øèõëèíñêèéÿ ùÿñð
îëóíàí òÿäáèðäÿ èøòèðàêûíäàí ìÿìíóíëóüóíó
áèëäèðèá.
Ñîíäà Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí áèð ãðóï ôÿàëûíà “Ãûçûë Àéïàðà” ìåäàëû
òÿãäèì åäèëèá.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùöãóãëàðûíûí, äåìîêðàòèéàíûí, ñþç, ìÿëóìàò, ñÿðáÿñò òîïëàøìà àçàäëûüûíûí äóðóìó äöíéàíûí ùå÷ áèð þëêÿñèíäÿí ýåðè ãàëìûð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâ èëê Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû àïàðûëàí ãàðàéàõìà êàìïàíèéàñûíà ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðêÿí æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà
äåéèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, áó ýöí Ãÿðáäÿ àíòè-èñëàì, àíòè-òöðê ìåéèëëÿðè, èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòè ùþêì ñöðöð. Áöòöí áóíëàð Àâðîïà ñèéàñÿò÷èëÿðèíèí, áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðûí, ùÿì÷èíèí àéðû-àéðû ùöãóã ìöäàôèÿ òÿøêèëàòëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ äÿ þçöíö à÷ûã áöðóçÿ âåðèð. Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿñìèñè äåéèá: “Áó ìåéèëëÿð Àçÿðáàéúàíà âÿ Òöðêèéÿéÿ ìöíàñèáÿòäÿ þçöíö õöñóñè ýþñòÿðèð.
Äöøöíöðöê êè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè íÿéèí áàø âåðäèéèíè ÷îõ ýþçÿë àíëàéûð. Õàëãûìûç áàøà äöøöð êè, þëêÿìèçëÿ áàüëû ôîðìàëàøäûðûëìàüà ÷àëûøûëàí ðÿéèí, ñÿñëÿíäèðèëÿí ôèêèðëÿðèí ùå÷ áèð ÿñàñû éîõäóð. Áóíëàð, ñàäÿúÿ
îëàðàã, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí óüóðëàðûíûí, ùÿì÷èíèí
áèçèì äöíéàéà íöìàéèø åòäèðìÿê èñòÿäèéèìèç äÿéÿðëÿðèìèçèí åôôåêòèâëèéèíè àçàëòìàã ìÿãñÿäè äàøûéûð. ßìèíÿì êè, áåëÿ úÿùäëÿð ùå÷ áèð íÿòèúÿ âåðìÿéÿúÿê. Áèç
ðåàë ùÿãèãÿòëÿðè ùÿì þçöìöç áèëèðèê, ùÿì äÿ äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðìàã ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð èìêàíëàðà
ìàëèêèê. Àçÿðáàéúàí 20 èëäÿ äöíéàíûí ýþçö ãàðøûñûíäà óüóðëó èíêèøàô éîëó êå÷èá. Àçÿðáàéúàíûí äöíéà
ìÿäÿíèééÿòèíÿ, ñèéàñÿòèíÿ, èãòèñàäèééàòûíà âåðäèéè
òþùôÿëÿð ýþç ãàáàüûíäàäûð. Áóíó ùå÷ êèì èíêàð åäÿ
áèëìÿç. Åéíè çàìàíäà, ùå÷ êèì Àçÿðáàéúàíäà îëìàéàí íþãñàíëàðû áèçèì àéàüûìûçà éàçà áèëìÿç”.
Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ùöãóãëàðûí, áöòöí àçàäëûãëàðûí
òÿìèí îëóíäóüóíó âóðüóëàéàí ßëè Ùÿñÿíîâ äåéèá: “Áó
úöð ãàðàéàõìà êàìïàíèéàëàðû ùå÷ áèð åôôåêò âåðìÿéÿúÿê”.
Àïðåëèí 16-äà Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà
Úÿìèééÿòèíèí (ÀçÃÀÚ) òÿñèñ÷èëÿðèíäÿí áèðè,
ýþðêÿìëè ùÿðáè õàäèì, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ßëàüà Øûõëèíñêèíèí 150 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû òÿäáèð êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâ òÿäáèðäÿ
èøòèðàê åäèá.
Òÿäáèðè à÷àí ÀçÃÀÚ-ûí ïðåçèäåíòè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Íîâðóçÿëè Àñëàíîâ áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè ùÿðáè õàäèìè, òàíûíìûø ùÿðá÷è àëèì, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ßëàüà Øûõëèíñêèíèí àíàäàí îëìàñûíûí 150 èëëèê éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìûíà óéüóí îëàðàã þëêÿìèçäÿ áèð
ñûðà òÿäáèðëÿð òÿøêèë åäèëèð. Áåëÿ òÿäáèðëÿðèí áÿçèëÿðè äÿ Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòè
òÿðÿôèíäÿí êå÷èðèëèð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ßëàüà Øûõëèíñêè Ãûçûë
Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí éàðàäûëìàñûíäà, îíóí
èíêèøàôûíäà þíÿìëè ðîë îéíàéûá. 1920-úè èëäÿ
ßëàüà Øûõëèíñêè âÿ Ôÿòÿëè Õàí Õîéñêè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíÿ
äþâëÿò äÿñòÿéèíèí òÿìèí îëóíìàñû ö÷öí ùþêóìÿòÿ ìöðàúèÿò åäèëìèøäè.
Í.Àñëàíîâ ÀçÃÀÚ-ûí òàðèõè, ôÿàëèééÿòè âÿ
êå÷äèéè èíêèøàô éîëó áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Ãåéä åäèá êè, Úÿìèééÿò Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòè, ñîâåò ùàêèìèééÿòè äþâðöíäÿ âÿ
þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèéèíèí áÿðïàñûíäàí ñîíðà
èíñàíëàðûí ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ þç òþùôÿëÿðèíè âåðèá. Í.Àñëàíîâ ìöñòÿãèëëèê äþâðöíäÿ
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûäàí äà äàíûøûá. Ãåéä åäèëèá êè, ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåðèí äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí íÿòèúÿñèíäÿ
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ 1994-úö èë íîéàáðûí 25-äÿ
“Àçÿðáàéúàí Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí èøèíè
éàõøûëàøäûðìàã” ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá.
Ãûçûë Àéïàðà Úÿìèééÿòèíèí 95 èëëèê éóáèëåéè
èëÿ ÿëàãÿäàð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
Úÿìèééÿòèí áèð ãðóï ÿìÿêäàøûíûí ìöõòÿëèô îðäåí âÿ ìåäàëëàðëà òÿëòèô åäèëäèéèíè âóðüóëàéàí
Í.Àñëàíîâ êîëëåêòèâÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Áóíäàí ñîíðà äà èøëÿðèíäÿ ìÿñóëèééÿòëè, øÿôôàô îëàúàãëàðûíû, ùóìàíèòàð ëàéèùÿëÿðèí
äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ áöòöí
ÿìÿêëÿðèíè ñÿôÿðáÿð åäÿúÿêëÿðèíè âóðüóëàéûá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ïðåçèäåíòèí Èúòèìàèñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâ
Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè îðäóíóí éàðàäûëìàñûíûí,
ìöõòÿëèô øÿðàèòëÿðäÿ - ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð âÿ ôÿëà-
Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðè
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá
ßìÿê âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè íàçèðè Ñÿëèì
Ìöñëöìîâóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Òöðêèéÿéÿ ñÿôÿðè áàøëàéûá.
Ñÿôÿðèí áèðèíúè ýöíö íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àíêàðàäàêû
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ïàðêûíû çèéàðÿò åäèá. Öìóììèëëè ëèäåðèí
ïàðêäàêû àáèäÿñè þíöíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöëóá, õàòèðÿñè
åùòèðàìëà éàä îëóíóá.
Ñîíðà Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðè ßùìÿä Äàâóäîüëó
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíëà Òöðêèéÿ àðàñûíäà èíêèøàô
åäÿí ùÿðòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûëûá.
ßëàãÿëÿðèìèçèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíûí áèðýÿ
ñÿéëÿðè õöñóñè âóðüóëàíûá.
Ãåéä îëóíóá êè, èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðäÿ ÿìÿê áàçàðû
âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíÿ äàèð ìÿñÿëÿëÿð õöñóñè
éåð òóòóð.
Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, àðòûã îí èëäÿí ÷îõäóð ÿìÿê âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè ñàùÿñèíäÿêè ùþêóìÿòëÿðàðàñû ñàçèø ùÿð èêè òÿðÿôäÿí óüóðëà
èúðà îëóíóð âÿ áÿùðÿñèíè âåðèð.
Ñÿëèì Ìöñëöìîâ èêè þëêÿíèí ìöâàôèã íàçèðëèêëÿðè
àðàñûíäà ñûõ ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóäëóüóíäàí áÿùñ åäèá.
Áèëäèðèá êè, ÿìÿê áàçàðû, ìÿøüóëëóã, ñîñèàë òÿìèíàò,
ÿëèëëÿðèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè, òèááè-ñîñèàë åêñïåðòèçà âÿ
ÿëèëëèéèí ðåàáèëèòàñèéàñû ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ òÿðÿôëÿð äàèì áèðáèðè èëÿ èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñè àïàðûð.
Åéíè çàìàíäà, âÿòÿíäàøëàðûìûçûí ñîñèàë ìöäàôèÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè äÿ ìþâúóääóð.
Õöñóñèëÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè òöðêèéÿëè ùÿìêàðëàðûíûí
ïåøÿ ñòàíäàðòëàðûíûí ùàçûðëàíìàñû âÿ òÿòáèãè, ÿìÿê
ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ ö÷òÿðÿôëè êîìèññèéàíûí (äþâëÿò,
ùÿìêàðëàð èòòèôàãëàðû âÿ èøÿýþòöðÿíëÿð) ôÿàëèééÿòè, ýåíèø ÿùàòÿëè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíèí ãóðóëìàñû, èøñèçëèê ñûüîðòàñûíûí òÿòáèãè âÿ îíóí èøñèç âÿòÿíäàøëàðûí
ùÿéàòûíäàêû ðîëó ñàùÿñèíäÿêè óüóðëàðûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã àçÿðáàéúàíëû ÿëèëëÿð ðåàáèëèòàñèéà ìÿãñÿäè èëÿ Òöðêèéÿíèí Ïàìóêêàëåäÿêè òèááè-ñîñèàë ðåàáèëèòàñèéà ìÿðêÿçèíÿ áÿðïà ìöàëèúÿñè ìÿãñÿäèëÿ ýþíäÿðèëèáëÿð âÿ áó ïðîñåñ äàâàìëû
îëàúàã. Áóðàäà ìöàëèúÿ êå÷ÿí àçÿðáàéúàíëûëàðà éöêñÿê õèäìÿò ýþñòÿðèëèá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí Àíêàðàäàêû ñÿôèðè Ôàèã Áàüûðîâ, Òöðêèéÿíèí ÿìÿê âÿ ñîñèàë ìöäàôèÿ íàçèðè Ôàðóê
×åëèê âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð èøòèðàê åäèáëÿð.
Ãåéä åäÿê êè, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿìÿê âÿ ñîñèàë
ìöäàôèÿ ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ áèðýÿ äàèìè êîìèññèéàíûí 8-úè èúëàñûíäà èøòèðàê åäÿúÿê.
êÿò ãàðøûñûíäà ãàëìûø èíñàíëàðà éàðäûì ñèéàñÿòèíèí òÿìÿëèíè ãîéìóø ßëàüà Øûõëèíñêèíèí
150 èëëèê éóáèëåéèíèí ãåéä îëóíäóüóíó õàòûðëàäûá. ßëè Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí
ßëàüà Øûõëèíñêèíèí àíàäàí îëìàñûíûí 150 èëëèê
éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàìûíà
óéüóí îëàðàã ýþðêÿìëè ùÿðáè õàäèìèí õèäìÿòëÿðèíÿ äàèð ìöõòÿëèô àðàøäûðìàëàðûí àïàðûëäûüûíû, áèð ñûðà òÿäáèðëÿðèí òÿøêèë åäèëäèéèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Ïðåçèäåíòèí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
êþìÿê÷èñè âóðüóëàéûá êè, Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí ìþâúóä îëäóüó 23 àéäà ÿñàñû ãîéóëàí áèð ÷îõ èøëÿð ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ
äàâàì åòäèðèëèá. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ãàéûòäûãäàí ñîíðà ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíû Àçÿðáàéúàí Õàëã
Ãàðàéàõìà êàìïàíèéàëàðû ùå÷ áèð åôôåêò âåðìÿéÿúÿê
Áàêûäà êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã êîíôðàíñäà Èñëàì
ìààðèô÷èëèéèíèí àêòóàë ïðîáëåìëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóð
Àïðåëèí 16-äà Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû (ÀÌÅÀ), Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí (ÄÃÈÄÊ) áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èñëàì
ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ äþâëÿò âÿ
ùþêóìÿò íöìàéÿíäÿëÿðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, äèí õàäèìëÿðè, þëêÿìèçäÿ àêêðåäèòÿ îëóíìóø äèïëîìàòèê êîðïóñóí ðÿùáÿðëÿðè, àëèìëÿð,
ÊÈ òÿìñèë÷èëÿðè èøòèðàê åäèðëÿð.
Êîíôðàíñûí ïëåíàð èúëàñûíäà ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ áèëäèðèá êè, Èñëàì
äèíè èëÿ áàüëû äÿéÿðëÿð Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äà
ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ñèñòåìèíèí ìöùöì ùèññÿñèíè òÿøêèë åäèð. Ìÿäÿíèééÿòèìèçèí òàðèõè êå÷ìèøè
âÿ áó ýöíö ùÿìèí äÿéÿðëÿðëÿ áèëàâàñèòÿ áàüëûäûð.
Áó äÿéÿðëÿðèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìöùöì ïðèîðèòåòëÿðèíäÿíäèð. Èñëàì äèíèíèí òîëåðàíò
éàíàøìàëàðûíûí íÿòèúÿñèäèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ìöõòÿëèô ìèëëÿòëÿðèí âÿ äèíëÿðèí ñöëù øÿðàèòèíäÿ áèðýÿ éàøàéûøûíà íöìóíÿäèð. Ùàçûðêè
ìÿðùÿëÿäÿ öìóìáÿøÿðè èäåéàëàðëà ñÿñëÿøÿí Èñëàì äèíè èëÿ áàüëû äÿéÿðëÿðèí, ùÿì÷èíèí þëêÿäÿ
áÿðãÿðàð åäèëÿí ìèëëè âÿ äèíè òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí
ãîðóíìàñû âÿ èíêèøàôû äþâëÿòèìèçèí ãàðøûñûíäà
äóðàí áàøëûúà âÿçèôÿëÿðäÿí ùåñàá îëóíóð. Áöòöí
áóíëàðà ýþðÿ äÿ, “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð
äþâð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñè èúòèìàè-ñèéàñè úÿùÿòäÿí îëäóüó êèìè, åëìè-íÿçÿðè áàõûìäàí äà òÿãäèðÿëàéèãäèð.
Õöñóñÿí ÕÕÛ ÿñðäÿ ñöíè øÿêèëäÿ ôîðìàëàøäûðûëìûø éàíàøìàëàðûí äîüóðäóüó éåíè ïðîáëåìëÿðèí, áþéöê èúòèìàè-ñèéàñè ÷ÿòèíëèêëÿðèí, ùÿòòà ùÿðáè ìöíàãèøÿëÿðèí ìåéäàíà ÷ûõìàñû ìÿñÿëÿíèí àêòóàëëûüûíû àðòûðûð. Èñëàìûí ìÿäÿíèééÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ äÿðê âÿ ãÿáóë åäèëìÿñè áó áþéöê
òÿëèìÿ éåíè åëìè ìöíàñèáÿòèí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíû òÿëÿá åäèð. Áóýöíêö êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñèíèí ìÿãñÿäè ãëîáàë ïðîáëåìëÿðèí éàðàòäûüû òÿùëöêÿëÿð, äöíéà èúòèìàè ôèêðèíè íàðàùàò åäÿí åêñòðåìèçì, òåððîðèçì, èñëàìîôîáèéà ìåéèëëÿðèíèí
ìåéäàíà ÷ûõìàñû, ãàðøûëûãëû àíëàøìà âÿ ðàçûëàøìà íÿòèúÿñèíäÿ ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ íàèë
îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ åëì âÿ äèí öçðÿ àëèì âÿ
ìöòÿõÿññèñëÿðèí ñÿéëÿðèíè áèðëÿøäèðìÿêäèð. Áó
ìÿíàäà èñëàì ìààðèô÷èëèéèíèí ðîëó áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Êîíôðàíñäà Òöðêèéÿ, Ðóñèéà, Èðàí, Ôðàíñà, Àëìàíèéà, Êöâåéò, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû, Ëèâàí, Ìÿðàêåø, Èñâå÷, Ôèíëàíäèéà, Ãàçàõûñòàí, Þçáÿêèñòàí
âÿ Ãûðüûçûñòàí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí äÿ èøòèðàê åòäèêëÿðèíè áèëäèðÿí àêàäåìèê À.ßëèçàäÿ áó áàõûìäàí
òÿäáèðèí õöñóñè ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò
ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿêòóáóíó îõóéóá.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ áèëäèðèá êè, êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè áöòöí äöíéàéà äèíëÿ åëìèí âÿùäÿòèíèí âàúèáëèéèíè áÿéàí
åòìÿêäèð. Áó ýöí íöôóçëó äèí õàäèìëÿðèíèí,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ðÿñìèëÿðèíèí, åëì âÿ èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàê åòäèêëÿðè
òÿäáèðèí ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ òîëåðàíòëûüûí ìÿêàíû îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà êå÷èðèëìÿñè òàìàìèëÿ ìÿíòèãÿ óéüóíäóð.
Øåéõöëèñëàì À.Ïàøàçàäÿ ãåéä åäèá êè, ìöòÿðÿããè ÿíÿíÿëÿðÿ ñàäèã îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí áöòþâ áèð òàðèõè ìÿðùÿëÿñè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëûäûð. Áóýöíêö êîíôðàíñ äà Óëó þíäÿðèí ùèìàéÿäàðëûüû
èëÿ 1998-úè èëäÿ ÀÌÅÀ-äà òÿøêèë åäèëìèø “Èñëàì
ñèâèëèçàñèéàñû Ãàôãàçäà” áåéíÿëõàëã ñèìïîçèóìóíóí ÿíÿíÿâè äàâàìû âÿ ÕÕÛ ÿñðäÿ êå÷èðèëÿí
íþâáÿòè êîíôðàíñûäûð. Öìóììèëëè ëèäåðèí àðçóëàðû, èäåéàëàðû, Îíóí éàðàòäûüû äþâëÿò÷èëèê ìÿêòÿáè
éàøàéûð âÿ èíêèøàô åäèð. Ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ñèéàñè õÿòòèíè óüóðëà äàâàì åòäèðèð. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Øóðàñûíûí òàìùöãóãëó öçâö êèìè ãëîáàë âÿ ðåýèîíàë ÿùÿìèééÿòëè ìÿñÿëÿëÿðèí ýöíäÿëèéèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû þëêÿíèí èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ãöäðÿòèíè àðòûðìàãëà éàíàøû, äèíè âÿ åëìè ìöùèòèìèçèí èíêèøàôûíà äà ùÿññàñëûãëà éàíàøûð. Ìÿäÿíè èðñèìèçèí
ãîðóíìàñûíäà, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí èíêèøàôûíäà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÛÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ôÿàëèééÿòè õöñóñè
ãåéä îëóíìàëûäûð.
Øåéõöëèñëàì À.Ïàøàçàäÿ àêòóàë ìþâçóéà
ùÿñð îëóíàí òÿäáèðèí êîíñòðóêòèâ ìöçàêèðÿëÿð
ðóùóíäà êå÷ÿúÿéèíÿ, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí
òÿáëèüèíÿ âÿ òÿøâèãèíÿ òþùôÿ âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
ÄÃÈÄÊ-íûí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ãåéä
åäèá êè, Èñëàì äèíè ìÿíñóáëàðûíûí ñàéûíà ýþðÿ
äöíéàäà èêèíúè éåðè òóòóð âÿ ÁÌÒ-äÿí ñîíðà ÿí
áþéöê áåéíÿëõàëã ãóðóì îëàí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû þçöíäÿ 57 þëêÿíè áèðëÿøäèðèð. Ìöàñèð äöíéàäà òÿùñèë, ñÿùèééÿ, åêîëîýèéà, ñèëàùëû
ìöíàãèøÿëÿð âÿ äèýÿð ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ éþíÿëìèø ÷àüûðûøëàð Èñëàì äöíéàñû ö÷öí äÿ àêòóàëëûã êÿñá åäèð. Ñèëàùëû ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè èëÿ éàíàøû, äèíè ìààðèô÷èëèéèí òÿøêèëè äÿ Èñëàì äöíéàñû
ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Èñëàì ìààðèô÷èëèéèíèí àïàðûëìàñû áó úîüðàôèéàäà òÿêúÿ ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëèíÿ äåéèë, ùÿì äÿ ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôà, åëìè-òåõíèêè òÿðÿããèéÿ, ÿí ÿñàñû, ðàäèêàëëûã âÿ åêñòðåìèçìèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà
úèääè òÿêàí âåðÿ áèëÿð. Ìÿùç äöçýöí Èñëàì
ìààðèô÷èëèéè ñàéÿñèíäÿ äèíè èíòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëûí èíêèøàôûíà íàèë îëìàã ìöìêöíäöð. Áóðàäà ÿí þíÿìëè ìÿãàì ìààðèô÷èëèê èøèíèí Èñëàì þëêÿëÿðè àðàñûíäà ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñèäèð. Áó áàõûìäàí Àçÿðáàéúàíûí Èñëàì ñèâèëèçàñèéàñûíûí òÿðêèá
ùèññÿñè êèìè áó ñàùÿäÿ îéíàäûüû ðîë, ãÿò åòäèéè
þçöíÿìÿõñóñ òàðèõè èíêèøàô äþâðö ãàçàíûëìûø
áèð ñûðà óüóðëàðûí þéðÿíèëìÿñèíè ÿùÿìèééÿòëè
åäèð. Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö èëäÿ
ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà ìèëëè ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèìèçÿ, Èñëàì ìààðèô÷èëèéèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ éåíè áèð ìÿðùÿëÿ áàøëàäû. Åéíè çàìàíäà
êëàññèê ìààðèô÷èëèê ðóùóíóí éåíè òÿçàùöðö, õàëãûìûçûí ìÿíÿâè ìÿäÿíèééÿòèíäÿ éåíè èíòèáàù
äþâðöíöí áàøëàíüûúû ãîéóëäó.
Êîìèòÿ ñÿäðè âóðüóëàéûá êè, Öìóììèëëè ëèäåðèí äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè ñàùÿñèíäÿ ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ñèéàñÿòèí ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí
íÿòèúÿñèäèð êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà áÿðãÿðàð
îëàí äèíè äþçöìëöëöê âÿ òîëåðàíòëûã äèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð.
Ìöàñèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíûí äöíéà þëêÿëÿðè ñûðàñûíäà ëàéèãëè éåðèíè òóòìàñûíäà, ìèëëè-ìÿíÿâè
èðñèìèçèí ãîðóíìàñûíäà, èíêèøàô åòäèðèëÿðÿê áöòöí äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñûíäà âÿ äèíè èáàäÿò éåðëÿðèíèí áÿðïà îëóíìàñûíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí áþéöê õèäìÿòëÿðè âàð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áó
ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàäà äèíè ðàäèêàëèçìèí ñîí
äÿðÿúÿ àç éàéûëäûüû þëêÿëÿð ñûðàñûíäàäûð. Áóíóí
ñÿáÿáëÿðè õàëãûìûçûí ÷îõÿñðëèê òîëåðàíò âÿ äèíè
äþçöìëöëöê êèìè ÿíÿíÿéÿ ìàëèê îëìàñû, ùÿì÷èíèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà
àïàðäûüû äèí ñèéàñÿòèäèð. Ñîâåòëÿð çàìàíû Àçÿðáàéúàíäà úÿìè 17 ìÿñúèä îëäóüó ùàëäà, ùàçûðäà îíëàðûí ñàéû 2 ìèíè êå÷èá. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà 13 êèëñÿ, 7 ñèíàãîã, åëÿúÿ äÿ 600-äÿê äèíè èúìà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Ì.Ãóðáàíëû ðåýèîíóí áàøãà òÿìñèë÷èñè - òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ìèëëè ìåíòàëèòåòèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí áàøãà äèíëÿðÿ
âÿ õàëãëàðà ìöíàñèáÿòäÿ äþçöìëöëöê êèìè ñïåñèôèê õöñóñèééÿòëÿðèíäÿí ñóè-èñòèôàäÿ åäÿðÿê,
äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ åòíèê òÿìèçëÿìÿ âÿ èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè àïàðäûüûíû, ñîí èêè ÿñðäÿ ìèëéîíëàðëà ñîéäàøûìûçûí åòíèê òÿìèçëÿìÿ âÿ èøüàë÷ûëûã
ñèéàñÿòèíèí ãóðáàíûíà ÷åâðèëäèéèíè äÿ êîíôðàíñ
èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòÿ ÷àòäûðèá.
Êöâåéòèí âÿãôëÿð âÿ èñëàì èøëÿðè íàçèðèíèí
ìöàâèíè, Àñèéà Ìöñÿëìàíëàðû Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Àäèë Àáäóëëà ßë-Ôÿëàù èúòèìàè ñöëùö äÿðèíëÿøäèðÿí áåëÿ ìÿäÿíè êîíôðàíñëàðûí òÿøêèëèíè éöê-
ñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Àçÿðáàéúàíû 1991-úè èëèí
ÿââÿëëÿðèíäÿ, ÑÑÐÈ-íèí äàüûëìàñûíäàí ñîíðà
òàíûäûüûíû áèëäèðÿí íàòèã þëêÿìèçÿ ùåéðàí îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Î, ãåéä åäèá êè, áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáëÿðè þëêÿäÿ èúòèìàè ñöëùöí, äèíè òîëåðàíòëûüûí,
ÿìèí-àìàíëûüûí îëìàñûäûð.
Ñòîêùîëìäàêû Ãàôãàç Àðàøäûðìàëàðû Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ÀÌÅÀ-íûí ôÿõðè äîêòîðó Ñâàíòå Êîðíåë âóðüóëàéûá êè, Àçÿðáàéúàí äöíéÿâè
èäàðÿ÷èëèê âÿ ìèëëè êèìëèê áàõûìûíäàí þçöíÿìÿõñóñ òàðèõÿ ìàëèêäèð. Àçÿðáàéúàí éàõûí ãîíøóëàðû îëàí Ýöðúöñòàí âÿ Åðìÿíèñòàíäàí, ùÿì÷èíèí îíó ÿùàòÿ åäÿí áþéöê äþâëÿòëÿðäÿí ôÿðãëÿíèð âÿ áó úÿùÿòäÿí äàùà ÷îõ áÿçè Ãÿðá þëêÿëÿðèíÿ áÿíçÿéèð. Áó äà Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿêäÿ Àâðîïàéà èíòåãðàñèéàñûíäà âàúèá ôàêòîðäóð.
Òöðêèéÿ Äèéàíÿò Áàøêàíëûüû ñÿäðèíèí ìöàâèíè
Ùÿñÿí Êàìàë Éûëìàç áèëäèðèá êè, éåðëè ÿùàëèíèí
áàøãà äèíëÿðÿ ìÿíñóá îëàí èíñàíëàðëà áèðýÿ éàøàìàñû ÷îõ âàúèá ìÿñÿëÿäèð. Ìöñÿëìàíëàð òàðèõ
áîéóíúà áó ïðèíñèïè ÿñàñ ýþòöðÿðÿê áàøãà äèíëÿðÿ ìÿíñóá îëàíëàðëà õîø ìöíàñèáÿò éàðàäûáëàð.
Èñëàì äöíéàñûíûí áó ýöí òåððîðèçì âÿ ðàäèêàëèçì êèìè áþéöê ïðîáëåìëÿðëÿ öç-öçÿ îëäóüóíó äåéÿí Ìöàñèð Èðàí Òàðèõè Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Ìóñà Ôÿãèù Ùÿããàíè áèëäèðèá êè,
áÿçè ìöíàãèøÿ îúàãëàðûíäà òþðÿäèëÿí ãÿòëèàìëàðäàí Èñëàìà ãàðøû ÿêñ-òÿáëèüàò âàñèòÿñè êèìè
èñòèôàäÿ îëóíóð. Ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ Èñëàì àäû àëòûíäà óøàãëàðû, ãîúàëàðû âÿùøèëèêëÿ ãÿòëÿ éåòèðèðëÿð.
ßñëèíäÿ èñÿ Èñëàì ðÿùìÿò äèíèäèð âÿ èíñàíëàðà
áèð-áèðëÿðè èëÿ õîø ìöíàñèáÿòäÿ îëìàüû áóéóðóð.
Àçÿðáàéúàíäàêû Äàü Éÿùóäèëÿðè Èúìàñûíûí
ðÿùáÿðè Ìèëèõ Éåâäàéåâ, Áàêû âÿ Àçÿðáàéúàí
àðõèéåïèñêîïó Àëåêñàíäð âÿ äèýÿð ÷ûõûø åäÿíëÿð
Àçÿðáàéúàíäà òîëåðàíòëûüûí ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâðèëìÿñèíäÿí, áóðàäà éàøàéàí, áàøãà äèíëÿðÿ
ìÿíñóá èíñàíëàðà þç äèíè èáàäÿòëÿðèíè èúðà åòìÿê ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí äàíûøûáëàð. Ìöñÿëìàíëàð òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí õîø ìöíàñèáÿòèí, äèíè äþçöìëöëöéöí áöòöí äöíéàéà þðíÿê îëäóüóíó ãåéä åäÿí äèíäàðëàð òîëåðàíòëûüûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëèíäÿí áàøãà þëêÿëÿðèí äÿ íöìóíÿ ýþòöðìÿñèíè àðçóëàéûáëàð.
Ïëåíàð èúëàñäàí ñîíðà êîíôðàíñ èøèíè ö÷ áþëìÿäÿ äàâàì åòäèðèá. “Ãëîáàëëàøàí äöíéàäà èñëàì ìààðèô÷èëèéèíèí ÿùÿìèééÿòè”, “Ìóëòèêóëòóðàëèçì, äèíëÿðàðàñû äèàëîã âÿ òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí
áåéíÿëõàëã ÿùÿìèééÿòè âÿ Àçÿðáàéúàíûí áó
ïðîñåñäÿ ðîëó”, “Äöíéà äèíëÿðè òåððîðèçì, åêñòðåìèçì, ñåïàðàòèçì âÿ êñåíîôîáèéà òÿçàùöðëÿðèíÿ ãàðøû” áþëìÿëÿðè öçðÿ èúëàñëàðäà Àçÿðáàéúàí, ðóñ, èíýèëèñ âÿ ÿðÿá äèëëÿðèíäÿ 60-äàí ÷îõ
ìÿðóçÿ äèíëÿíèëèá.
Êîíôðàíñ èøèíè àïðåëèí 17-äÿ äàâàì åòäèðÿúÿê.
4
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍÛÍ ÌÖÀÑÈÐ ÄÖÍÉÀÄÀÊÛ ÉÅÐÈ Âß ÍÖÔÓÇÓ ÓËÓ ÞÍÄßÐ
ÙÅÉÄßÐ ßËÈÉÅ ÈÄÅÉÀËÀÐÛÍÛÍ ßÇßÌßÒËÈ ÀÁÈÄßÑÈÄÈÐ
Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö èíêèøàôûíû
ãèéìÿòëÿíäèðÿðêÿí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ
ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, áó èíêèøàô, èëê
íþâáÿäÿ, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿí åòäèéè ñèéàñè õÿòòèí àðäûúûë äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí
íÿòèúÿñèäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ áöòöí ùÿéàòû áîéó Âÿòÿíèíèí, õàëãûíûí ýÿëÿúÿéèíè äöøöíìöø, Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí ÿáÿäèëèéèíÿ áöòöí âàðëûüû èëÿ
èíàíàðàã áó äþâëÿòèí èäåéà ÿñàñëàðûíû,
ñòðàòåæè èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðèíè êîíêðåò
îëàðàã ìöÿééÿíëÿøäèðìèøäèð.
Áó ýöí êå÷ìèøÿ íÿçÿð ñàëàðêÿí âÿ Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ùÿëÿ ðåñïóáëèêàìûç êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí
òÿðêèáèíäÿ îëäóüó çàìàí Àçÿðáàéúàí ö÷öí
ýþðäöéö èøëÿðè ãèéìÿòëÿíäèðÿðêÿí áó áþéöê èíñàíà íÿ ãÿäÿð áîðúëó îëäóüóìóçó äàùà äÿðèíäÿí àíëàéûðûã. Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíûí Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè 15 èëÿ éàõûí äþâð ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàíû ýåðèäÿ ãàëìûø âÿ éàëíûç õàììàë ìÿíáÿéè
ñàéûëàí àãðàð ðåñïóáëèêàäàí èíêèøàô åòìèø ñÿíàéå ðåñïóáëèêàñûíà ÷åâèðìÿéÿ ìöâÿôôÿã îëìóø, àäû ùå÷ éåðäÿ ÷ÿêèëìÿéÿí Àçÿðáàéúàíû
ãûñà ìöääÿòäÿ ñîâåò ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà
þí ñûðàëàðà ÷ûõàðìàüà, ÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí
áèð ðåñïóáëèêàéà ÷åâèðìÿéÿ íàèë îëìóøäóð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ ÷îõ ýþçÿë áèëèðäè êè, ðåñïóáëèêàíûí èíêèøàôû, èëê íþâáÿäÿ, îíóí èãòèñàäè
ãöäðÿòèíè àðòûðàí åíåðæè òÿìèíàòûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíäàí, ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíûí éàðàäûëìàñûíäàí, åëì âÿ ìÿäÿíèééÿòèíèí, ÿí áàøëûúàñû,
èíñàí ïîòåíñèàëûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿí
àñûëûäûð. Èòòèôàã ðÿùáÿðëèéèíèí ýþñòÿðäèéè ìàíåÿëÿðÿ áàõìàéàðàã Î, èðàäÿñèíäÿí äþíìöð, áöòöí âàñèòÿëÿðëÿ áó ìàíåÿëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàüà ÷àëûøûð âÿ áóíó áàúàðûðäû. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí 2020-úè èëÿäÿê èíêèøàô êîíñåïñèéàñû ÿòðàôûíäà ýåäÿí ìöçàêèðÿëÿð, áó êîíñåïñèéàäà
ìöÿééÿí îëóíàúàã ÿñàñ ùÿäÿôëÿð äÿ Ùåéäÿð
ßëèéåâ èäåéàëàðûíäàí ãöââÿò àëûð. Óëó þíäÿðèí
äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ìöàñèð
ðåàëëûãëàðà ñþéêÿíìÿêëÿ äàùà äà çÿíýèíëÿøäèðèëÿí èäåéàëàðû, Îíóí ñòðàòåýèéàñû, Îíóí àðçóëàðû àðòûã ùÿãèãÿòÿ ÷åâðèëìèøäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè, þëêÿíèí åíåðæè
ñèéàñÿòè Ùåéäÿð ßëèéåâèí íåôò ñòðàòåýèéàñû ÿñàñûíäà ãóðóëìóøäóð âÿ áó ñòðàòåýèéà äöíéàíûí
ìöàñèð òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóíëàøäûðûëìûø, çÿíýèíëÿøäèðèëìèøäèð.
Öìóììèëëè ëèäåðèí þëìÿç èäåéàëàðû òÿêúÿ
åíåðæè ñèéàñÿòèìèçè äåéèë, áöòþâëöêäÿ Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìèøäèð âÿ ùÿìèí ñòðàòåýèéàíûí àðäûúûë ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè áó ýöí äÿ þëêÿìèçè ñöðÿòëÿ èðÿëè àïàðûð.
Âàõòèëÿ Îíóí úÿñàðÿò âÿ óçàãýþðÿíëèêëÿ ùÿéàòà
êå÷èðäèéè èñëàùàòëàð îëìàñàéäû, Àçÿðáàéúàíûí
èíäèêè èíêèøàô ñÿâèééÿñè àíúàã õÿéàë îëàðàã ãàëà áèëÿðäè. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí 1993-úö èëäÿí ñîíðà ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê, áó äþâðäÿ úÿìèééÿòäÿ àïàðûëìûø èñëàùàòëàðûí ìÿãñÿäèíè âÿ ìàùèééÿòèíè áåëÿ èçàù åäèðäè: “Áèçèì ÿñàñ ìÿãñÿäèìèç îíäàí èáàðÿò îëóáäóð êè, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè ìþùêÿìëÿíäèðÿê
âÿ èíêèøàô åòäèðÿê. Áèç áóíó åòìèøèê âÿ àðòûã
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè ñàðñûëìàçäûð, äþíìÿçäèð âÿ ÿáÿäèäèð”.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ ÷îõ ýþçÿë áèëèðäè êè, éåíè Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóëìàñû âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, êå÷ìèø ñîñèàëèçì ñèñòåìè ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éåíè ìöíàñèáÿòëÿðëÿ ÿâÿç åäèëìÿñè, ìöàñèð äöíéàíûí òÿëÿáëÿðè
èëÿ àéàãëàøà áèëÿí áèð äþâëÿòèí ãóðóëìàñû áöòöí
ñàùÿëÿðäÿ äÿðèí èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñûíäàí,
èíñàíëàðûí øöóðóíó òÿäðèúÿí äÿéèøìÿêäÿí àñûëûäûð. Îäóð êè, þëêÿíèí ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ îëìàñûíà áàõìàéàðàã, áþéöê ðèñê âÿ ãÿòèééÿòëÿ
ùÿìèí èñëàùàòëàðûí êîíñåïñèéàñûíû ùàçûðëàéûá
àðäûúûë ùÿéàòà êå÷èðèðäè. Îíëàðûí ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ èñÿ õàëã ãàðøûñûíäà áåëÿ ùåñàáàò
âåðèðäè: “Áó ýöí ãöðóð ùèññè èëÿ äåéÿ áèëÿðèê
êè, Àçÿðáàéúàíäà éåíè áèð ñèñòåì éàðàíûáäûð. Äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà éàõûíëàøàí, äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà ÷àòìàüà ÷àëûøàí ùöãóãè,
äåìîêðàòèê, äöíéÿâè äþâëÿò éàðàíûáäûð. Áóäóð áèçèì íàèëèééÿòèìèç... Áó, áöòöí ñàùÿëÿðäÿ þçöíö ýþñòÿðèð. Áèçèì Êîíñòèòóñèéàìûç, ãÿáóë åòäèéèìèç ãàíóíëàð, îíëàðûí èúðàñû, úÿìèééÿòÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ âåðèëÿí àçàäëûã, ñÿðáÿñòëèê - áóíëàð ùàìûñû áèçèì äþâëÿò÷èëèê àíëàéûøûìûçûí òÿðêèá ùèññÿëÿðèäèð”.
Ùåéäÿð ßëèéåâ ôåíîìåíèíèí ÿñàñ õöñóñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ îíäàí èáàðÿò èäè êè, Î, áàøëàäûüû èøëÿðèí íÿòèúÿñèíè ÿââÿëúÿäÿí ýþðöð âÿ
ùåñàáëàéà áèëèðäè. Áóíà ýþðÿ äÿ, úÿñàðÿòëÿ äåéèðäè êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéèíè åëàí åäÿíäÿí ñîíðà áÿéàí åòäèéè äåìîêðàòèéà, áàçàð èãòèñàäèééàòû, ñÿðáÿñò èãòèñàäèééàò, äöíéà áèðëèéèíÿ, äöíéà èãòèñàäèééàòûíà èíòåãðàñèéà ïðèíñèïëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ áàøëàìûø, ùÿì äÿ áþéöê íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åòìèøäèð âÿ åëÿ éîëà ÷ûõìûøäûð êè, àðòûã áóíäàí ñîíðà äàùà äà ñöðÿòëÿ
èðÿëèëÿéÿúÿêäèð.
Óëó þíäÿð èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿðèí ìàùèééÿòèíè
÷îõ ýþçÿë áèëèð, áó ñàùÿäÿ äöíéà òÿúðöáÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíäà òÿòáèãèíÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèðäè. Ìÿùç Îíóí ñÿéëÿðè âÿ ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà
ùàçûðëàíìûø äþâëÿò ÿìëàêûíûí áèðèíúè âÿ èêèíúè
þçÿëëÿøäèðìÿ ïðîãðàìëàðû ÿñàñûíäà ðåñïóáëèêàäà éåíè èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñû ãîéóëìóø, þçÿë ñåêòîð éàðàäûëìûø, ðåñïóáëèêàéà áþéöê õàðèúè ñÿðìàéÿëÿð úÿëá åäèëìèø, ñàùèáêàðëûã
ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð à÷ûëìûø, Ñîâåò äþâðöíäÿí
ãàëìà ôàáðèê âÿ çàâîäëàð äöíéà áàçàðûíà ÷ûõàðûëà áèëÿúÿê ìÿùñóëëàð èñòåùñàëûíà éþíÿëäèëìÿê
ö÷öí éåðëè âÿ õàðèúè ñàùèáêàðëàðà âåðèëìèøäèð.
Áóíóíëà éåíè ñÿíàéå ñàùÿëÿðè éàðàäûëìàãëà
áÿðàáÿð, éåíè èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñûíà äà áàøëàíìûøäûð. Ùåéäÿð ßëèéåâ èíàíûð âÿ áÿéàí åäèðäè êè, Àçÿðáàéúàí áó ñàùÿäÿ äöçýöí éîëäàäûð:
“Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè èñëàùàòëàðûí êå÷èðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ äîüðó éîëäàäûð. ×îõ áþéöê
íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèáäèð. Áèç áó éîëó áÿéÿí-
ýþñòÿðäèéè áþéöê êþìÿê ñàéÿñèíäÿ àðòûã Àçÿðáàéúàí þç ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åäÿí
áèð äþâëÿòÿ ÷åâðèëìèøäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ ÷îõ ýþçÿë áèëèðäè êè, Àçÿðáàéúàíûí áèð äþâëÿò êèìè äàèì éàøàìàñû, ìöñòÿãèëëèéèíè ãîðóéóá ñàõëàìàñû, ðåýèîíäà ìþâúóä
îëàí ýÿðýèí ñèéàñè øÿðàèòäÿ îíà äöíéàíûí áþéöê ýöúëÿðè òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí òÿçéèãëÿðÿ äàâàì ýÿòèðìÿñè, þëêÿíèí çÿíýèí òÿáèè ñÿðâÿòëÿðèíèí ãîðóíìàñû âÿ áó ñÿðâÿòëÿðäÿí Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí ðèôàùû íàìèíÿ èñòèôàäÿ åäèëìÿñè ö÷öí
ýöúëö âÿ äåìîêðàòèê äþâëÿò, áó äþâëÿòèí ìþùêÿì ùöãóãè áàçàñû, äèíàìèê èíêèøàôûíà òÿêàí
âåðÿí èãòèñàäè ñèñòåìè âÿ òàðàçëû áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòè îëìàëûäûð. Áóíà ýþðÿ äÿ, þç ÷ûõûøëàðûíäà
äþíÿ-äþíÿ ãåéä åäèðäè: “...Áó ýöí Àçÿðáàéúàíà ýöúëö äþâëÿò÷èëèê ëàçûìäûð. ßýÿð Àçÿðáàéúàíäà ýöúëö äþâëÿò÷èëèê îëìàñà, þëêÿìèçèí ùÿì è÷èíäÿí, ùÿì äÿ êÿíàðûíäàí Àçÿðáàéúàíû äàüûäàúàãëàð. Áóíó áèëìÿëèñèíèç”.
äÿð ßëèéåâ áó ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ áþéöê ñÿáèð âÿ òÿìêèíëÿ, åéíè çàìàíäà
ùåéðÿòàìèç èðàäÿ âÿ ãÿòèééÿòëÿ ùÿðÿêÿò åäèðäè.
Àçÿðáàéúàí áó ýöí Àâðîïà âÿ áöòöí äöíéà åíåðæè áàçàðûíäà ëèäåð ãöââÿéÿ ÷åâðèëìèøäèð.
Àçÿðáàéúàíûí äöíéà åíåðæè áàçàðûíà ÷ûõìàñû
èëÿ éåíè áèð úàíëàíìà ìöøàùèäÿ åäèëìèø, íåôòãàç èíôðàñòðóêòóðóíóí ìîäåðíëÿøìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äöçýöí ñèéàñè àääûìëàð àòûëìûøäûð.
Ýþðöíäöéö êèìè, åíåðæè ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû áöòöí
àääûìëàð äöøöíöëìöø øÿêèëäÿ àòûëìàãäàäûð.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ Àâðîïà èëÿ îðòàã
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Ýöíöìöçöí ùÿãèãÿòëÿðè èñáàò åäèð êè, åíåðæè
áèð äþâëÿòèí òÿìÿë ÿñàñûäûð. Àðòûã äöíéàäà íåôòëÿ çÿíýèí þëêÿëÿðäÿí èáàðÿò éåíè ýåîñèéàñè íåôò
ìÿêàíû ìåéäàíà ýÿëìÿêäÿäèð. Ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí íåôò ñòðàòåüèéàñû íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí äà áó ìÿêàíà äàõèë îëìóøäóð.
ìèøèê, áó éîëëà ýåäèðèê âÿ ýåäÿúÿéèê”.
Óçàãýþðÿí ñèéàñÿò÷è êèìè þçöíö ùÿëÿ Ñîâåò äþâðöíäÿ òÿñäèã åòìèø Ùåéäÿð ßëèéåâ éåíè
äþâðöí, éåíè òàðèõè øÿðàèòèí õöñóñèééÿòëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàðàã Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô éîëóíäàí
äàíûøàðêÿí äåéèðäè: “Áèç ÷àëûøûðûã âÿ áóíäàí
ñîíðà äà ÷àëûøàúàüûã êè, èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðèí ñÿâèééÿñèíÿ ÷àòìàã ö÷öí Àçÿðáàéúàíäà òÿðÿããè äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðèëñèí. Àíúàã áèëìÿê ëàçûìäûð: áóíëàðûí ùàìûñûíû áèð
ýöíäÿ, áèð àéäà, áèð èëäÿ ÿëäÿ åòìÿê ìöìêöí äåéèëäèð. Áóíà ùÿì çàìàí ëàçûìäûð,
ùÿì äÿ èðàäÿ, èíàì ëàçûìäûð. Çàìàí áèçäÿí
àñûëû äåéèëäèð. Àíúàã èðàäÿ, èíàì þçöìöçäÿí àñûëûäûð. Ùàìû áèëìÿëèäèð êè, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíäÿ, Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíäÿ áó
èðàäÿ, áó èíàì âàð”.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíè ñàôëàøäûðìûø, ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿð ö÷öí
ñèâèë äÿéÿðëÿðÿ ÿñàñëàíàí, ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè éàøàòìàüà ãàäèð îëàí áèð þëêÿ ìèðàñ ãîéìóøäóð. Âàõòèëÿ ýÿíúëÿðëÿ êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðäÿ
äÿôÿëÿðëÿ ãåéä åòìèøäèð êè: “Áèçèì ýÿëÿúÿéèìèç ýÿíúëÿðäèð... Áèç áóýöíêö ýÿíúëÿðÿ ÷îõ
éöêñÿê àìàëëàðà, ìÿíÿâè êåéôèééÿòëÿðÿ,
éöêñÿê èãòèñàäè ïîòåíñèàëà ìàëèê îëàí äþâëÿò, þëêÿ ÿìàíÿò åäÿúÿéèê”.
Äîüðóäàí äà, 1993-úö èëäÿí ñîíðà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàðûí ìèãéàñû âÿ ñöðÿòè ùåéðÿòàìèçäèð. Áóíëàðäàí òÿêúÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû âÿ òîðïàã
èñëàùàòëàðûíû ýþñòÿðìÿê êèôàéÿòäèð. Óëó þíäÿð
àðòûã 2001-úè èëäÿ äåéèðäè: “Áèç êîíêðåò îëàðàã
ùàíñû ñàùÿäÿ íÿëÿð ÿëäÿ åòìèøèê? Ìÿñÿëÿí,
êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà áèç 1995-1996-úû èëëÿðäÿ
òîðïàã èñëàùàòû êå÷èðäèê. Î âàõò áó áèçèì
ö÷öí úÿñàðÿòëè àääûì èäè. ×öíêè ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí ùå÷ áèðèíäÿ òîðïàã èñëàùàòû êå÷èðèëìÿìèøäèð âÿ ÷îõóíäà áó ýöíÿ ãÿäÿð äÿ
àïàðûëìàìûøäûð”.
Ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí áó úÿñàðÿòëè àääûìëàðû ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí êÿíäëèñè þç òîðïàüûíûí ÿñë ñàùèáèíÿ ÷åâðèëìèø âÿ áóíóí áþéöê
áÿùðÿñèíè áó ýöí äÿ ýþðìÿêäÿäèð. Ðåñïóáëèêàíûí êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà ñîí èëëÿðäÿ ãàçàíûëìûø ãÿëÿáÿëÿð èñÿ ýþç ãàáàüûíäàäûð. Óëó þíäÿðèí áó ñàùÿäÿ áàøëàäûüû èøëÿð ìöñòÿãèëëèéèìèçèí
ñîíðàêû èëëÿðèíäÿ äÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëìèø,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí êÿíä òÿñÿððöôàòûíà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ýåîñèéàñè
éåðëÿøèìèíè âÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè ìþâúóä
âÿçèééÿòèíè äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðÿí Ùåéäÿð
ßëèéåâ ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷ìÿñèíäÿ
þëêÿìèçèí áèð à÷àð ðîëóíó îéíàìàñûíûí âàúèáëèéèíè îðòàéà ãîéäó.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ ãåîñèéàñè ÿùÿìèééÿòèíèí àðòìàñûíûí
áèð ñÿáÿáè äÿ, ìèëëè ìÿíàôåëÿðèíèí ãàðàíòû âÿ
èíêèøàôûíûí ÿñàñ àìèëëÿðèíäÿí áèðè îëàí íåôò ôàêòîðóäóð. Àìåðèêà ñèéàñÿò àäàìëàðûíäàí îëàí
Êîíàòûí ôèêðèíÿ ýþðÿ, ýåîñèéàñÿòäÿ íåôò ôàêòîðó ÿùÿìèééÿòëè áèð ðîë îéíàéûð. Õÿçÿðèí 200-äÿí
àðòûã íåôò ñòðóêòóðóíóí 145-è Àçÿðáàéúàí ñåêòîðóíóí ïàéûíà äöøöð. Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí
íåôò ìÿíáÿëÿðèíÿ ñàùèá îëàí úîüðàôè ìÿêàíäà
éåðëÿøìÿñè ÕÕ ÿñðèí 90-úû èëëÿðèíäÿ Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÷îõ äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðèëäè. Äþâëÿòèí íåôò ñòðàòåýèéàñû çàìàíûí òÿëÿáèíÿ óéüóí îëàðàã ìèëëè ìÿíàôåëÿð çÿìèíèíäÿ èäàðÿ åäèëìÿéÿ áàøëàíäû.
Äöíéàäà âÿ ðåýèîíäà ìþâúóä îëàí ýåîñèéàñè âÿçèééÿòè äÿðèíäÿí òÿùëèë åäÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíûí áöòöí äþâëÿòëÿðëÿ, î úöìëÿäÿí, éàõûí ãîíøóëàðû èëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿðèíè éàðàäà áèëìèø,
Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ìàðàãëàðûíû ãîðóéàðàã Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí íåôò êÿìÿðèíèí ÷ÿêèëìÿñèíÿ íàèë îëìóø, Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí äöíéà áàçàðëàðûíà ÷ûõàðûëìàñûíà, åíåðæè äàøûéûúûëàðûíûí àëòåðíàòèâ èõðàú èñòèãàìÿòëÿðèíèí ÿëäÿ îëóíìàñûíà éîë à÷ìûøäûð. Ùÿëÿ 2000-úè èëäÿ áó êÿìÿðèí òèêèíòèñèíÿ øöáùÿ èëÿ éàíàøàíëàð îëñà äà
Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè èíêèøàôûíäà éåíè áèð ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúûíà òÿêàí âåðìèø âÿ ÷îõ áþéöê
ñèéàñè ìàíåÿëÿð äÿô åäèëìÿêëÿ, åéíè çàìàíäà,
áþéöê çÿùìÿòëÿ áàøà ýÿëìèø áó êÿìÿð ùàããûíäà ôÿõðëÿ äåéèðäè: “Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí ÿñàñ
èõðàú íåôò áîðó êÿìÿðè âàð, îëàúàã âÿ éàøàéàúàãäûð. Áó, åëÿ áèð íåôò êÿìÿðèäèð êè, éöç èë,
áÿëêÿ äÿ, îíäàí äà ÷îõ éàøàéàúàãäûð”.
Äîüðóäàí äà, 2006-úû èëäÿ áó êÿìÿð èøÿ
áàøëàäû âÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí äåäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè ìöñòÿãèëëèéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìöñòÿñíà ðîë îéíàéûð. Áóíëàð ùàìûñû ñîí íÿòèúÿäÿ þëêÿíèí èãòèñàäè ìöñòÿãèëëèéèíè ýöúëÿíäèðìÿêëÿ éàíàøû,
îíóí òÿðÿããèñèíÿ, èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿð ñÿâèééÿñèíÿ éöêñÿëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàòìûøäûð. Ùåé-
Àçÿðáàéúàí ìöàñèð áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèê ñèñòåìèíÿ àêòèâ øÿêèëäÿ èíòåãðàñèéà åäèð. Áó
èñÿ äþâëÿòèí ìèëëè ìÿíàôåëÿðèíèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ úèääè ôÿàëèééÿòèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ èìêàí âåðèð.
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíó âÿ îíóí ÿí öìèäâåðèúè þëêÿñè îëàí Àçÿðáàéúàí äöíéà ýöúëÿðèíèí áþéöê äèããÿòëÿ éàíàøäûüû ÿùÿìèééÿòëè áèð
ÿðàçèäèð. Áóðàäà èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ìÿíàôåëÿð áèð àðàéà ýÿëìÿêäÿäèð. Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí éåíè äöíéà äöçÿíèíäÿ îéíàäûüû ðîë ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ
àðòìàãäàäûð.
Ùàçûðäà áþëýÿäÿ âÿ äöíéàäà éàøàíàí ÿùÿìèééÿòëè èãòèñàäè, ñèéàñè, ìÿäÿíè ïðîñåñëÿðäÿ
âÿ ùàäèñÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ëàéèãèíúÿ
òÿìñèë åäèëèð. Àçÿðáàéúàí þç ìþâãåéèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìèø âÿ ìÿíàôåëÿðèíè ãîðóéà áèëìèøäèð.
Þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äåìîêðàòèê èñëàùàòëàð âÿ èãòèñàäè äÿéèøèêëèêëÿð, àïàðûëàí àêòèâ
õàðèúè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ äöíéàíûí ÿí ýöúëö
äþâëÿòëÿðèíèí, íöôóçëó òÿøêèëàòëàðûíûí äèããÿòè
Àçÿðáàéúàíà éþíÿëìèøäèð. Áó èñÿ áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíà óéüóí ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûíà âÿ èíêèøàô åòìÿñèíÿ ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàòìûøäûð.
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ ôÿàë èøòèðàêû þëêÿìèçèí
Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíèíäÿ
òóòäóüó éåðè ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäÿäèð. Öìóìèëèêäÿ, Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíûí òÿìèí
åäèëìÿñè áàõûìûíäàí Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ïëàíëàðû áþéöêäöð. Éàõûí èëëÿðäÿ “Øàùäÿíèç”äÿ ãàç
èõðàúàòû ìàêñèìóì ñÿâèééÿéÿ ÷àòàúàãäûð. Òÿáèè êè, áó çàìàí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè Àâðîïàíû
èíäèêèíäÿí äàùà äà ÷îõ äöøöíäöðÿí àêòóàë ìÿñÿëÿ îëàðàã ýöíäÿìäÿ îëàúàãäûð. “Öìèä” âÿ
“Àáøåðîí”äàí èñòåùñàëûí áàøëàìàñû èñÿ Àçÿðáàéúàíû ýÿëÿúÿêäÿ äöíéàíûí áþéöê ãàç èõðàúàò÷ûñû îëàí þëêÿ êèìè òàíûäàúàãäûð. Áó äà
Àçÿðáàéúàíûí Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ýåîñèéàñè
ìþâãåéèíè äàùà äà ýöúëÿíäèðÿúÿêäèð. Àçÿðáàéúàí ýåîñòðàòåæè ìþâãåéè ñàéÿñèíäÿ Îðòà
Àñèéà èëÿ Àâðîïà àðàñûíäàêû åíåðæè, íÿãëèééàò âÿ
ðàáèòÿ ëàéèùÿëÿðèíèí ìÿðêÿçèíäÿ äàéàíìàãäàäûð. Éÿíè Àçÿðáàéúàí ýÿëÿúÿêäÿ äÿ Îðòà Àñèéà
þëêÿëÿðèíèí ýåîèãòèñàäè âÿ ýåîñèéàñè ìàðàãëàðûíûí, ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè
èøèíäÿ áèðáàøà èøòèðàê åäÿúÿê. ×öíêè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Øÿðã èëÿ Ãÿðá, Øèìàë èëÿ Úÿíóá àðàñûíäà êþðïö ðîëóíó îéíàìàã ö÷öí ëàçûìè èìêàíëàðà (ìöâàôèã ýåîñèéàñè ìþâãåéÿ, òÿáèè ãàéíàãëàðà, éöêñÿê èíñàí ïîòåíñèàëûíà âÿ
ñ.) ñàùèáäèð. Áóíó ìÿøùóð Íîðâå÷ òÿäãèãàò÷ûñû
Áéþðí Âåããå áó øÿêèëäÿ èôàäÿ åäèð: “Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ÿí áþéöê éîë àéðûìûäûð”.
Òÿùëèëëÿð ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí áþëýÿäÿ
ýåîñòðàòåæè áàõûìäàí ëèäåð þëêÿäèð, ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðèí ÿñàñ òÿøÿááöñêàðû âÿ èøòèðàê÷ûñûäûð.
Áó èñÿ íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ Àçÿðáàéúàíûí áþëýÿäÿêè ëèäåðëèéèíèí ãîðóíìàñûíà èìêàí âåðÿí
ñòðàòåæè àääûìëàðûí àòûëìàñûíû ëàçûìëû åäèð.
Àçÿðáàéúàí äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ ùÿð ñàùÿäÿ
ÿìÿêäàøëûã åòìÿéÿ ùàçûð îëàí þëêÿ êèìè þç
ìþâãåéèíè ãîðóéóð. Áó ìþâãå èñòÿð ðåýèîíäà,
èñòÿðñÿ äöíéàäà úÿðÿéàí åäÿí ùàäèñÿëÿðäÿ âÿ
ïðîñåñëÿðäÿ þëêÿìèçèí àêòèâ îëàðàã èøòèðàêûíû
òÿìèí åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàí ýåîèãòèñàäè, ùÿðáèýåîñòðàòåæè ìþâãåéèíè, òÿùëöêÿñèçëèéèíè, ìèëëè
ìàðàãëàðûíû âÿ ìÿíàôåëÿðèíè ãîðóìàüà õèäìÿò
åäÿí ñòðàòåæè êîíñåïñèéàñûíû äþâðöí ùÿãèãÿòëÿðè âÿ ýÿëÿúÿéÿ áàõûøëàðû èëÿ óçëàøìûø áèð øÿêèëäÿ ùàçûðëàìàãäàäûð.
Ýÿëÿúÿê äöíéàíûí ñèéàñè úîüðàôèéàñûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê îëäóãúà ÷ÿòèí ìÿñÿëÿäèð. Ëàêèí äöíéà ñèñòåìèíäÿ éàøàíàí òåêòîíèê ìöíàãèøÿëÿð, ëîêàë ìöùàðèáÿëÿð âÿ áèð ÷îõ äèýÿð
ôàêòîðëàð ÕÕÛ ÿñðèí ýåîñòðàòåæè õÿðèòÿñèíè ãèñìÿí äÿ îëñà îðòàéà ãîéìóøäóð. Àçÿðáàéúàíûí
äþâëÿò ìÿíàôåëÿðèíèí, ìèëëè ìàðàãëàðûíûí äöíéà
äþâëÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíìÿñè þëêÿìèç
ö÷öí íÿ ãÿäÿð âàúèáäèðñÿ, Àçÿðáàéúàí èëÿ
ÿìÿêäàøëûã åäÿí Ãÿðá þëêÿëÿðè ö÷öí äÿ, èñòèíàä åòäèêëÿðè åíåðæè ãàéíàãëàðûíûí òÿùëöêÿñèçëèéè áèð î ãÿäÿð ÿùÿìèééÿòëèäèð.
Äöíéà ñèéàñÿòèíèí ìÿðêÿçè ñàéûëàí Àâðàñèéà ìÿêàíûíäà ðåýèîíóìóç áó ýöí ýåîñèéàñè
áàõûìäàí áþéöê ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Àâðàñèéà
äöíéà ñèéàñÿòèíèí ìÿðêÿçè ñÿùíÿñè îëäóüóíäàí, áó áþëýÿäÿ éåðëÿøèá áèòÿðÿô ãàëìàã ìöìêöí äåéèë. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Àçÿðáàéúàí úîüðàôè
áàõûìäàí íÿ òàì Àâðîïà, íÿ äÿ òàì Àñèéà
äþâëÿòè äåéèëäèð. Àâðîïà èëÿ Àñèéàíûí ãûçûë êþðïöñö ñàéûëàí Àçÿðáàéúàí äöíéà ñèéàñÿòèíè
ìöÿééÿíëÿøäèðÿí äþâëÿòëÿð ö÷öí ùÿéàò ÿùÿìèééÿòëè ýåîñèéàñè ìÿêàíäûð.
Þëêÿìèç Øÿðã èëÿ Ãÿðá ìÿäÿíèééÿòëÿðèíèí
ãîâóøäóüó ìÿêàíäà, Èñëàì âÿ õðèñòèàí äèíëÿðèíèí îðòàñûíäà éåð àëìàãäàäûð. Áó ñÿáÿáäÿí
äèíëÿðàðàñû äèàëîãäà òóòäóüó éåð, âàùèä äöíéà
ìÿäÿíèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà îéíàäûüû ðîë
ÿùÿìèééÿòëèäèð. Áó ìþâãå Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà îéíàäûüû ðîëó äàùà äà àðòûðûð. Ôÿõðëÿ äåéÿ
áèëÿðèê êè, Àçÿðáàéúàí ìàëèê îëäóüó ïîòåíñèàë
áàõûìûíäàí èíêèøàô åòìèø äöíéà äþâëÿòëÿðè èëÿ
ìöãàéèñÿ åäèëÿ áèëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí òÿìÿëè ãîéóëàí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò åäÿí ñèéàñè âÿ èãòèñàäè èíêèøàô êîíñåïñèéàñû îíäàí ñîíðàêû èëëÿðäÿ Óëó þíäÿðèí ñàäèã äàâàì÷ûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí éåíè ýåîñèéàñè øÿðàèòäÿ, äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà áàø âåðÿí êàòàêëèçìëÿð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà éåíè èäåéàëàðëà çÿíýèíëÿøäèðèëìèø âÿ áþéöê áàúàðûãëà òÿòáèã åäèëìèøäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ìöäðèê èíñàíûí èäåéàëàðûíû ðÿùáÿð òóòàðàã þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê
åòäèéè äþâð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíû
ö÷ äÿôÿ àðòûðà áèëìèø, Àçÿðáàéúàíû äàéàíûãëû âÿ
ñàáèò èíêèøàô åäÿí, þç ÷îõøàõÿëè èãòèñàäèééàòûíû éàðàòìûø, âàõòèëÿ õàðèúè èíâåñòèñèéàëàðäàí
àñûëû îëäóüó ùàëäà, èíäè õàðèúäÿ èíâåñòèñèéà
ãîéìàã èìêàíû îëàí áèð þëêÿéÿ ÷åâèðìèø, Àçÿðáàéúàíäà ÿí ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðû òÿòáèã åòìÿêëÿ þëêÿíèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíû ñöðÿòëÿíäèðÿí
÷îõ áþéöê ïîòåíñèàë éàðàòìûøäûð.
Þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿêäÿêè ýöúö âÿ òàëåéè äÿ
ìèëëè áèðëèéè, èäåîëîæè òÿùëöêÿñèçëèéè, èãòèñàäè
ìöñòÿãèëëèéè, ñèéàñè ñóâåðåíëèéè ãîðóìàã âÿ áöòöí áóíëàðà ïàðàëåë îëàðàã, äöíéàéà èíòåãðàñèéàíû äàâàì åòäèðìÿê ÿçìèíäÿ îëàí Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ñèéàñè èðàäÿñè âÿ ïåøÿêàðëûüû èëÿ
ñûõ ñóðÿòäÿ áàüëûäûð. Þëêÿìèç èñÿ Ãÿðá èëÿ
Øÿðã àðàñûíäà ùÿì åíåðæè, ùÿì ðàáèòÿ, ùÿì äÿ
ìÿëóìàò òåõíîëîýèéàëàðûíûí ìÿðêÿçè îëìàãëà,
ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéèí ãàðàíòû ìþâãåéèíè äàâàì åòäèðÿúÿêäèð.
Àçÿðáàéúàí Øÿðã èëÿ Ãÿðá ìÿäÿíèééÿòëÿðèíèí ãîâóøäóüó ìÿêàíäà, èñëàì âÿ õðèñòèàí
äèíëÿðèíèí îðòàñûíäà éåð àëìàãäàäûð. Áó ñÿáÿáäÿí äèíëÿðàðàñû äèàëîãäà òóòäóüó éåð, âàùèä äöíéà ìÿäÿíèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà
îéíàäûüû ðîë ÿùÿìèééÿòëèäèð. Áó ìþâãå Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà îéíàäûüû ðîëó äàùà äà àðòûðûð. Ãöðóðëà äåéÿ áèëÿðèê êè, Àçÿðáàéúàí ìàëèê
îëäóüó ïîòåíñèàë áàõûìûíäàí èíêèøàô åòìèø
äöíéà äþâëÿòëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿ åäèëÿ áèëÿð.
Áèð ñþçëÿ, êå÷äèéèìèç ãûñà òàðèõè äþâð ñöáóò
åäèð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ èäåéàëàðûíûí ðåàëëàøäûðûëìàñû ö÷öí ýþñòÿðèëÿí ñÿéëÿð þç áÿùðÿñèíè âåðèð
âÿ âàõòèëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
äöøöíöëìöø âÿ ìÿãñÿäéþíëö òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö âÿ ýÿëÿúÿê ïðîáëåìëÿðèíèí
ùÿëëèíÿ, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ, äþâëÿòèìèçèí âÿ õàëãûìûçûí òÿðÿããèñèíÿ,
þëêÿìèçèí ìöàñèð äöíéàäàêû éåðèíèí âÿ íöôóçóíóí ýöúëÿíìÿñèíÿ éþíÿëìèøäèð.
Æàëÿ ßËÈÉÅÂÀ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
5
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
“Äöíéàäà èøüàëäà Åðìÿíèñòàíà áÿðàáÿð
îëà áèëÿúÿê èêèíúè áèð þëêÿ éîõäóð”
Áàùàð Ìóðàäîâà: Ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíèí ýöíäÿìäÿ îëìàñû âàúèáäèð
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè,
ÀÒßÒ-èí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè, ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ
ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Áàùàð Ìóðàäîâàíûí
ÀÇÀÄÈÍÔÎÐÌ-à ìöñàùèáÿñè:
- Áàùàð õàíûì, ñîí âàõòëàð þëêÿìèçÿ ãàðøû áèð-áèðèíèí àðäûíúà
ãàðàéàõìà êàìïàíèéàñûíû ýþðöðöê. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, þëêÿìèçäÿ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñèíÿ ÷îõ àç áèð
ìöääÿò ãàëûð. Ëàêèí áó îéóíëàðûí êå÷èðèëìÿìÿñè ö÷öí “âÿòÿíïÿðâÿðëÿð”, áÿçè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÿëëÿðèíäÿí ýÿëÿíè åäèðëÿð.
Òÿáèè êè, áóðàäà åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðèíè ùàìûìûç áèëèðèê. Ñèçúÿ, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè íèéÿ
õàðèúè äàèðÿëÿðÿ ñÿðô åòìèð?
- Áó, òÿêúÿ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè ìÿñÿëÿñè èëÿ äåéèë, ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíûí
÷îõ ìàðàãëû, ýÿðýèí âÿ ÿùÿìèééÿòëè áèð
ðåýèîíäà, ýåîñòðàòåæè âÿ ýåîñèéàñè
ìÿêàíäà éåðëÿøìÿñè, þçöíöí èúòèìàèñèéàñè, èíñàíè, ìÿäÿíè, åéíè çàìàíäà,
úîüðàôè èìêàíëàðû èëÿ äöíéàíûí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëìàñû âÿ áöòöí áóíëàðà
ðÿüìÿí ÷îõ ãûñà áèð ìöääÿòäÿ ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìèø, áöòöí ðåñóðñëàðûíû þç õàëãûíûí, äþâëÿòèíèí ìàðàãëàðû
íàìèíÿ ðåàëëàøäûðàí, åëÿúÿ äÿ, äèýÿð
áåéíÿëõàëã ýöúëÿðèí ðåýèîíäàêû ìàðàãëàðûíû áàëàíñëàøäûðûëìûø øÿêèëäÿ íÿçÿðÿ àëàðàã, ìöñòÿãèë ñèéàñÿò éåðèòìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàðäûð. Ùàçûðäà äöíéàäà
÷îõ úèääè ïðîñåñëÿð ýåäèð. Áó ïðîñåñëÿð äöíéàíûí íèçàìûíû éåíèäÿí äÿéèøìÿéÿ éþíÿëèá âÿ áåëÿ áèð ìÿãàìäà ÿëáÿòòÿ êè, ÿðàçè íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí êè÷èê áèð äþâëÿòèí ìöñòÿãèë ñèéàñÿò éöðöòìÿñè ðåýèîíäà ÷îõ úèääè ìàðàãëàðû
îëàí äàèðÿëÿð ö÷öí î ãÿäÿð äÿ õîøàýÿëÿí ùàë äåéèë. ßëáÿòòÿ, áèð ñûðà áåéíÿëõàëã äàèðÿëÿð áóðàäà äàùà ÷îõ ñþçÿáàõàí, äàùà ÷îõ êÿíàð èðàäÿ âÿ òÿñèð
íÿòèúÿñèíäÿ ñèéàñÿò éåðèäÿí, áó âÿ éà
äèýÿð òþâñèéÿëÿðè áèð ÿìð êèìè ãÿáóë
åäÿí áèð ðåæèì, áèð þëêÿ ðÿùáÿðè, áèð
õàëã, áèð äþâëÿò ýþðìÿê èñòÿðäèëÿð.
Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí ïðèíñèïëÿðèíè ÿëäÿ ðÿùáÿð òóòàí, þë÷öñöíäÿí - áþéöêëöéöíäÿí, êè÷èêëèéèíäÿí,
èãòèñàäè, ùÿðáè ãöäðÿòèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, äþâëÿòëÿð àðàñûíäà áÿðàáÿð ùöãóãëó òÿðÿôäàøëûüà ÿñàñëàíàí ìöíàñèáÿòëÿðÿ öñòöíëöê âåðÿí áèð þëêÿäèð. Þç
ñèéàñÿòèíè äÿ áóíà óéüóí ãóðóð. Áàéàã äåäèéèì ñòàíäàðòëàð âÿ ìàðàãëàðëà
áóíà éàíàøàí äàèðÿëÿð ÿëáÿòòÿ êè, áó
úöð ìöíàñèáÿòëÿð ãàðøûñûíäà áàøãà éîë
òàïìàéàðàã, áó þëêÿíè ýþçäÿí ñàëìàã, óüóðëàðûíû ýþðìÿìÿê, ÿí àçû
óüóðëàðûíû áàøãà íåãàòèâ ìÿãàìëàðà
áàüëàìàã èñòèãàìÿòèíäÿ ëàéèùÿëÿðÿ
ñòàðò âåðèðëÿð. ßëáÿòòÿ êè, áöòöí äöíéàíû ÿùàòÿ åäÿí âÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ
îëàí òÿäáèðëÿð èñÿ áåëÿ ëàéèùÿëÿðè ðåàëëàøäûðìàã ö÷öí áèð ôöðñÿò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð. Àçÿðáàéúàíà äèããÿòèí âÿ
ìàðàüûí àðòäûüûíû íÿçÿðÿ àëàðàã, îíó
òàìàìèëÿ íåãàòèâ éþíÿ èñòèãàìÿòëÿíäèðìÿê ñÿéëÿðè øÿêëèíäÿ ìåéäàíà ÷ûõûð. Îäóð êè, áó, áèð òÿê áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðû èëÿ áàüëû äåéèë. Õàòûðëàéûí,
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí ÷îõñàéëû áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð, èðèìèãéàñëû, åëÿ áèçèì
þç ðåñóðñëàðûìûçûí èøëÿíìÿñè èëÿ áàüëû
ëàéèùÿëÿðèìèçÿ ñòàðò âåðäèéèìèç çàìàí,
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ùàíñû òÿõðèáàòëàðäàí, êàìïàíèéàëàðäàí èñòèôàäÿ îëóíìóðäó êè? Àììà Àçÿðáàéúàí áöòöí
áóíëàðûí ãàðøûñûíäà ìÿùç ìöñòÿãèë
èðàäÿ âÿ ñèéàñÿòÿ èñòèíàä åòäèéè ö÷öí
äàéàíà áèëäè.
Öñòÿëèê äÿ, õàëãûí ìöòëÿã-ÿêñÿðèééÿòèíèí áó ñèéàñÿòè äÿñòÿêëÿìÿñè äàèì
Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí éàíûíäà îëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ áó ëàéèùÿëÿðè íÿèíêè
áàøëàéà áèëäèê, îíëàðû óüóðëà èðÿëè àïàðà áèëäèê.
Áó ýöí äÿ, Àçÿðáàéúàí äöíéàéà
éåíè-éåíè ïðèçìàëàðäàí à÷ûëûð. Èíäè ùÿð
êÿñ Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà ÷îõ äèíàìèê, ñû÷ðàéûøëû èãòèñàäè èíêèøàô åäÿí,
ùÿðáè úÿùÿòäÿí ãöäðÿòëÿíÿí, ñîñèàë
úÿùÿòäÿí âÿòÿíäàøëàðûíû éöêñÿê ðèôàùëà òÿìèí åòìÿê èìêàíëàðûíû ýåòäèêúÿ
àðòûðàí áèð äþâëÿòè ýþðöð. Áó äà Àçÿðáàéúàíûí äöøìÿíëÿðèíè íàðàùàò åäèð.
Ýþçö ýþòöðìÿéÿíëÿð áóíäàí íàðàùàò
îëóðëàð. Íÿéÿ ýþðÿ áèç êèìëÿðèíñÿ ãàðøûñûíäà ùåñàáàò âåðìèðèê, êèìëÿðèíñÿ
ýþñòÿðèø âÿ òþâñèéÿëÿðèíè áèð ÿìð êèìè
ãÿáóë åòìèðèê, íÿéÿ ýþðÿ áèç þç ðåñóðñëàðûìûçûí èñòèôàäÿñè ö÷öí âÿ ùàíñû
èñòèãàìÿòÿ éþíÿëòìÿê ö÷öí ìÿñëÿùÿòëÿøìèðèê? Áöòöí áóíëàð áèð ñûðà äàèðÿëÿðè íàðàùàò åäèð, îíëàð äà áó èìêàíäàí éàðàðëàíìàã èñòÿéÿðÿê, Àçÿðáàéúàíû ãàðàëàìàã êàìïàíèéàñûíà ñòàðò
âåðèáëÿð.
- ×îõ ìàðàãëûäûð êè, ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàð îíëàðûí
äÿéèðìàíûíà ñó òþêöð. Áåëÿ áèð
åùòèìàë âàðìû êè, îíëàð áó
îéóíëàðûí þëêÿìèçÿ âåðÿúÿéè
òþùôÿëÿðäÿí õÿáÿðñèç áóíó åäèðëÿð? Ìÿíúÿ, éåòÿðèíúÿ èíñàí áèëèð êè, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû
þëêÿìèçÿ íÿ âåðÿúÿê. Áèëìÿê èñòÿìÿéÿíëÿðÿ èñÿ ñèçèí âàñèòÿíèçëÿ òÿêðàð õàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð. Áó Îéóíëàð þëêÿìèçÿ íÿ
ãàçàíäûðàúàã?
- Òÿÿññöô êè, þëêÿ è÷èíäÿ îëàí ìÿùäóä ñàéäà èíñàíëàð, õàðèúäÿí éþíëÿíäèðèëÿí áåëÿ ôÿàëèééÿòëÿðäÿ éåð àëûðëàð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìÿíàôåéèíÿ
ãàðøû îëàí ëàéèùÿëÿðäÿ èøòèðàê åäèðëÿð.
Ñèç, äîüðóäàí äà, åëÿ äöøöíöðñöíöç
êè, îíëàð áó òÿäáèðëÿðèí Àçÿðáàéúàíà
ôàéäàëàðûíäàí õÿáÿðñèçäèðëÿð? ×îõ òÿÿññöô êè, Àçÿðáàéúàíà êÿíàðäàí éþíÿëìèø “ìÿãñÿäëÿðè” þçö ö÷öí ìÿãáóë
áèëÿí ñîéäàøëàðûìûç äà âàð. Ùàíñû êè,
îíëàð éàëíûç áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ ìöÿééÿí
èãòèñàäè, ñèéàñè, ôÿðäè ìàðàãëàðûíû þäÿéÿ áèëÿúÿêëÿðèíè, áóíóí äà îíëàðà ñÿðô
åòäèêëÿðèíè äöøöíöðëÿð. Îíà ýþðÿ äÿ,
õàðèúäÿí ýÿëÿí áó ñÿñëÿðÿ äàõèëäÿí
ÿêñ-ñÿäà âåðèðëÿð. Àììà íå÷ÿ èëëÿð ÿðçèíäÿ áó èíñàíëàðûí ÿýÿð öðÿéè Àçÿðáàéúàíëà áèð äåéèëäèñÿ, Àçÿðáàéúàíûí
óüóðëàðûíû ýþçëÿðè ýþòöðìöðäöñÿ, éàëíûç ïèñëÿøÿ áèëÿúÿê åùòèìàë îëóíàí øÿðàèòäÿ þçëÿðèíè ðåàëëàøäûðìàüû äöøöíöðäöëÿðñÿ, áó èëëÿð ÿðçèíäÿ ÿìèí îëìàëû èäèëÿð êè, áöòöí áóíëàð ÿáÿñäèð.
Áöòöí áóíëàð ñÿìÿðÿñèç âÿ ôàéäàñûç
ôÿàëèééÿòäèð. Ýþðöíöð, áàøãà áèð øÿêèëäÿ þç ùÿäÿôëÿðèíÿ ÷àòà áèëìÿéÿúÿêëÿðèíè äÿðê åòäèêëÿðèíäÿíäèð êè, êþùíÿ
âÿðäèøëÿðèíè éåðÿ ãîéà áèëìèðëÿð âÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãàðàëàìà êàìïàíèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿéè þçëÿðèíÿ ðÿâà
áèëèðëÿð. Ëàêèí ìÿí äöøöíöðÿì êè, áó,
îíëàðûí ôàúèÿñèäèð. Øÿõñè, ôÿðäè, ãðóï
ôàúèÿñèäèð. Þç õàëãûíà, äþâëÿòèíÿ ãàðøû
îëàí ëàéèùÿëÿðäÿ éåð àëàðàã, óüóð ãàçàíàúàüûíû ýöäÿíëÿðèí ùÿð áèðèíè óüóðñóçëóã ýþçëÿéèð. Íåúÿ êè, áó ýöí îíëàð
áó âÿçèééÿòäÿäèðëÿð.
ßëáÿòòÿ, áó áèçè íàðàùàò åäèð. Áèç
àíëàìàã èñòÿéèðèê êè, íÿäÿí áÿçè èíñàíëàð áåëÿ áèð ôÿàëèééÿòëÿðäÿ èøòèðàê
åäèðëÿð, áóíó þçëÿðèíÿ ðÿâà áèëèðëÿð?
Ùÿòòà îíëàðû áÿçè ùàëëàðäà ýåðè ãàéòàðàúàüûìûçû, èñëàù åäÿúÿéèìèçè, Àçÿðáàéúàíûí âèúäàíëû, ìÿñóëèééÿòëè, âÿòÿíïÿðâÿð âÿòÿíäàøëàðû èëÿ áèðëèêäÿ þëêÿíèí
óüóðëàðûíà ñåâèíÿúÿêëÿðèíè äöøöíöðöê... Áèç áåëÿ äöøöíúÿìèçäÿ ùàãëûéûã.
Íîðìàë èíñàí, âÿòÿíäàø, þç þëêÿñèíè
ñåâÿí èíñàí áåëÿ äöøöíìÿëèäèð. Àììà ÷îõ òÿÿññöô êè, áöòöí áó ñÿéëÿðèìèç
äÿ ÿáÿñäèð. Îíëàð àðòûã Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí óüóðà éþíÿëÿí ôÿàëèééÿòè èëÿ
îíëàðû ÿëàãÿëÿíäèðÿ áèëÿúÿê áöòöí êþðïöëÿðè éàíäûðûáëàð. Ýåðèéÿ äÿ ãàéûäûøëàðû éîõäóð. Áóíà òÿÿññöô åòìÿêäÿí
áàøãà áèçÿ áèð øåé ãàëìûð. Àììà äàùà áþéöê òÿÿññöô îíëàðà äöøöð. ×öíêè
Àçÿðáàéúàí áöòöí áóíëàðà ðÿüìÿí þç
èíêèøàô éîëóíó óüóðëà äàâàì åòäèðèð.
Ãàðøûñûíà ãîéäóüó áöòöí ùÿäÿôëÿðÿ
çàìàíûíäà âÿ ëàéèãèíúÿ ÷àòûð. Áóíäàí
äà, éàëíûç Àçÿðáàéúàí õàëãû óäóð, ôàéäàëàíûð. Þçöíö áó õàëãëà ýþðìÿéÿíëÿð
èñÿ èôëàñà ìÿùêóì îëìóø èíñàíëàðäûð.
- Áèëäèéèíèç êèìè, ìàðò àéûíäà
ãîíäàðìà ðåæèì õàðèúäÿí áèð
ãðóï æóðíàëèñòè Äàüëûã Ãàðàáàüà
ýÿòèðäè. Ëàêèí ìÿëóì îëäó êè,
ùÿìèí ñÿôÿð çàìàíû åëÿ àðýåíòèíàëû æóðíàëèñò þç ìÿãàëÿñèíäÿ þëêÿìèçÿ ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåäÿí
÷ûõûø åòäè. Áó úöð éàçûëàðà úàâàá
îëàðàã Àçÿðáàéúàí æóðíàëèñòèêàñû íÿ åòìÿëèäèð?
- Áó òèï éàçûëàðà ãàðøû æóðíàëèñòëÿðèìèçèí íÿ åòìÿëè âÿ íÿ åäÿ áèëÿúÿêëÿðè
àéäûíäûð. Êèìëÿðñÿ áóíó áó ýöíÿäÿê
äÿðê åòìÿéèáëÿðñÿ äÿ, þòÿí áó èëëÿð,
áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð, ïðîñåñëÿð èìêàí
âåðèð êè, ùÿòòà ÿí àç ìöøàùèäÿ ãàáèëèééÿòè, ìÿíòèãè íÿòèúÿ ÷ûõàðìàã, ìöùàêèìÿ éöðöòìÿê èìêàíû îëìàéàíëàð äà
áóíó äÿðê åòñèíëÿð. ßýÿð ñÿíèí ÿëèíäÿ
ãÿëÿì âàðñà, ñÿí æóðíàëèñò âÿñèãÿñè
ýÿçäèðèðñÿíñÿ âÿ 3-5 êÿëèìÿ ñþçö áèðáèðèíèí àðäûíúà ãîøóá èñòÿð øèôàùè, èñòÿðñÿ äÿ éàçûëû áèð øÿêèëäÿ îðòàéà ãîéà
áèëèðñÿíñÿ, ñÿí áöòöí áóíëàðûí ãàðøûñûíäà íÿ åòìÿëè îëäóüóíó äÿãèã áèëìÿëèñÿí. ßëáÿòòÿ êè, óüóðëàðäàí éàçìàã âÿ îíó òÿáëèü åòìÿê èíñàíà ñåâèíú áÿõø åäèð, êèì îëìàñûíäàí àñûëû
îëìàéàðàã. Ùÿòòà äöíéàíûí ÿí óúãàð
íþãòÿñèíäÿ áåëÿ, ãåéðè-àäè áèð ùàäèñÿ
èëÿ ðàñòëàøûðûãñà, îíóí ùàããûíäà èíôîðìàñèéà àëûðûãñà áó áèçè ðèããÿòÿ ýÿòèðèð,
áÿçè ùàëëàðäà ùÿéÿúàíëàíäûðûð, áÿçè
ùàëëàðäà èñÿ ñåâèíäèðèð. Áèð ÷îõ ùàëëàð-
äà èñÿ êÿäÿðëÿíäèðèð. Éÿíè, èíñàí ùèññ,
ùÿéÿúàíëà éàøàéûð. Áóíëàð ìöñáÿò
ðóùëó îëäóãäà, ÿëáÿòòÿ êè, èíñàíà ñòèìóë âåðèð. Ñþçëÿ ìÿøüóë îëàí, ïåøÿñè
æóðíàëèñò îëàí èíñàíëàð ÿëáÿòòÿ êè, äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿ îëàí ùàäèñÿëÿðè òÿíãèäè íþãòåéè-íÿçÿðäÿí ãèéìÿòëÿíäèðìÿëèäèðëÿð. Áó, æóðíàëèñòèí âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. Àììà éàëíûç áèðè äåéèë,
ÿñàñû äåéèë, Àçÿðáàéúàíû äåéèë, åëÿ
äöíéàäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðèí ìöñáÿò âÿ
ìÿíôè úÿùÿòëÿðèíè à÷ìàëûäûðëàð. ßýÿð
áèð èñòèãàìÿòëè éàíàøàúàãñàíñà îíäà
ùÿãèãÿòè òàïà áèëìÿéÿúÿêñÿí. Îíó
éàëíûç áèð ðÿíýäÿ ýþðÿúÿêñÿí. ßýÿð
áèçÿ ãàðøû ãàðàëàìà êàìïàíèéàñû ýåäèðñÿ, áóíóí úàâàáûíû ÿëáÿòòÿ êè, èëê
íþâáÿäÿ, ãÿëÿì ÿùëè âåðìÿëèäèð. ßñëèíäÿ, áóíëàðûí ÿêñÿðèééÿòè ñèôàðèø ÿñàñûíäà éàçûëûð. Áèç áóíó áèëèðèê. ×öíêè
Àçÿðáàéúàíû ùå÷ áèð äÿôÿ äÿ ýþðìÿéÿí, îíóí õÿðèòÿäÿ ùàðàäà éåðëÿøäèéèíè áèëìÿéÿí èíñàíëàð áèð äÿ ýþðöðñÿí
êè, Àçÿðáàéúàíäàêû ïðîñåñëÿð ùàããûíäà áèðäÿí-áèðÿ áàøëàäû éàçìàüà. ßëáÿòòÿ êè, ðÿñìè ìÿíáÿëÿð, þëêÿìèçèí
ìöâàôèã ãóðóìëàðû, õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè
íöìàéÿíäÿëèêëÿðèìèç áóíóíëà áàüëû
úàâàá âåðèðëÿð, âåðìÿëèäèðëÿð. Áó îíëàðûí ùÿì âÿçèôÿñè, ùÿì äÿ áèð âÿòÿíäàøëûã áîðúóäóð. Àììà àäè ñûðàâè âÿòÿíäàø îëàíëàðûí äà áîðúóäóð. Áèç ýþçëÿìÿëè äåéèëèê êè, áóíó éàëíûç ðÿñìè îðãàíëàð, ñèéàñèëÿð, èúòèìàè õàäèìëÿð úàâàáëàíäûðñûí. Ùÿð êÿñ þç ñàùÿñè öçðÿ
áó èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áèçèì ìÿòáóàò íöìàéÿíäÿëÿðè áó ìÿñÿëÿíèí éàëíûç ñèéàñèëÿðèí âÿçèôÿñè îëäóüóíó äöøöíìÿìÿëè,
åëÿúÿ äÿ, ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíûí áîðúó îëäóüóíó äÿðê åòìÿëèäèðëÿð. Áó ýöí äöíéàíû íàðàùàò åäÿí î
ãÿäÿð ÷îõ ñàéäà úèääè ùàäèñÿëÿð áàø
âåðèð êè, ùàíñû êè, î, áöòöí èíñàíëûüû
òÿùäèä åäèð. Áèçèì ìÿòáóàòûí ñÿñè íèéÿ
áó ìÿñÿëÿëÿðäÿ ÷ûõìàñûí? Òóòàëûì,
åëÿ éàëíûç Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ êèìñÿ áèçÿ ãàðøû áèð ãàðàëàìà
êàìïàíèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìÿãàëÿ éàçûáñà, îíà úàâàá âåðìÿêäÿí ñþùáÿò
ýåòìèð. Áöòþâëöêäÿ èíñàíëûüû, áÿøÿðèééÿòè, äöíéàíû, î úöìëÿäÿí, áèçè òÿùäèä
åäÿí ùàäèñÿëÿðÿ ãàðøû íèéÿ þç ñÿñèìèçè ãàëäûðìàìàëûéûã êè? Ùåñàá åäèðÿì
êè, áèçèì ìÿòáóàò íÿèíêè þëêÿ è÷ÿðèñèíäÿ, åëÿúÿ äÿ, äöíéàäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðÿ ìöäàõèëÿ åòìÿê, ãàòûëìàã ñàùÿñèíäÿ äÿ þçöíö ñûíàìàëûäûð. Äàüëûã
Ãàðàáàü äà áó ìÿñÿëÿëÿðèí è÷èíäÿ
ÿñàñ èñòèãàìÿò îëìàëûäûð.
Îíëàð áèçè òÿíãèä åòäèéè êèìè, ñèç äÿ
îíëàðû òÿíãèä åäèí. Îáéåêòèâ áèòÿðÿô îëìàäûãëàðûíà, ãÿðÿçëè îëäóãëàðûíà, äèýÿð
ñÿñëÿðè åøèòìÿê èñòÿìÿäèêëÿðèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí ùÿãèãÿòëÿðèíèí ìöñáÿò èñòèãàìÿòäÿí äöíéàéà éàéûëìàñûíà ãàðøû
îëäóãëàðûíà ýþðÿ æóðíàëèñòëÿðèìèç äÿ
îíëàðû òÿíãèä åòñèíëÿð. Ñåïàðàòèçìÿ,
òÿúàâöçÿ, âàíäàëèçìÿ âÿ äåìÿëè, åðìÿíè éàëàíëàðûíà äÿñòÿê îëäóãëàðûíà
ýþðÿ îíëàðû ãûíàñûíëàð. Áó äà æóðíàëèñòëÿðèìèçèí ñèëàùûäûð. Íèéÿ ñèëàùûíûçäàí
çàìàíûíäà âÿ ëàéèãèíúÿ èñòèôàäÿ åòìÿéÿñèíèç?
- Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàí ñþç
äöøìöøêÿí, ìÿëóìäóð êè, îíëàð
Àçÿðáàéúàíà 2 ìÿðóçÿ÷è òÿéèí
åäèáëÿð. Ùÿìèí ìÿðóçÿ÷èëÿð èñÿ
Äàüëûã Ãàðàáàüëà áàüëû þç ùåñàáàòëàðûíû òÿãäèì åòìÿëèäèðëÿð.
Ëàêèí áóíó Åðìÿíèñòàí èñòÿìèð.
Áåëÿ îëàí ùàëäà, äöíéàäàí þçöìöçÿ ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåëÿð
ýþðäöéöìöç áèð çàìàíäà ÀØÏÀ-íûí ùåñàáàòûíäàí ÿäàëÿòëè
íÿ ýþçëÿéÿê?
- Èñòÿíèëÿí ùàëäà, ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíèí ýöíäÿìäÿ îëìàñû âàúèáäèð.
Áèç ùÿð çàìàí áóíà ÷àëûøûðûã. Ùÿòòà
îíëàð òàì îáéåêòèâ îëà áèëìÿñÿëÿð äÿ.
Éÿíè, ÿí àçû Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíèí èøüàë àëòûíäà îëäóüóíó ñþéëÿéÿúÿêëÿð, 1
ìèëéîí 200 ìèí èíñàíûí þç åâèíäÿí äèäÿðýèí îëäóüóíó ôàêò îëàðàã ýþñòÿðÿúÿêëÿð, Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿí êþ÷öðöëÿí èíñàíëàðà ìÿõñóñ åâëÿðèí, âàðèäàòûí, áó ÿðàçèäÿ ìàääè-ìÿäÿíèééÿò
àáèäÿëÿðèíèí äàüûäûëäûüûíû ýþñòÿðÿúÿêëÿð. Íåúÿ êè, áó ýöíÿ ãÿäÿð îëàí ùåñàáàòëàðäà áóíó ýþñòÿðìÿéÿ áèëìÿéèáëÿð. Áèç ÷àëûøìàëûéûã êè, òàì îáéåêòèâ
îëà áèëìÿñÿëÿð áåëÿ, äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí äèããÿòè áó ìÿñÿëÿäÿ îëñóí. Áó
ìÿñÿëÿ äàèì áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí
ýöíäÿëèéèíäÿ, ìöçàêèðÿñèíäÿ îëñóí.
Îíà ýþðÿ äÿ, ÀØÏÀ-íûí áó ìÿñÿëÿ èëÿ
áàüëû ìÿðóçÿ÷è òÿéèí åòìÿñè (Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí èñðàðëû òÿëÿáëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ) ìöñáÿò áèð ùàëäûð. Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè áó ìÿðóçÿíèí ùàçûðëàíìàñûíà
ìàêñèìóì äÿðÿúÿäÿ êþìÿê ýþñòÿðèð.
Áó ýöíëÿðäÿ Àííå Áðàññåðèí áåëÿ áèð
à÷ûãëàìàñû îëóá êè, áàëàíñûí ãîðóíìàñû íàìèíÿ Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè äÿ áóðàäà èøòèðàê åòìÿëèäèð. Èøòèðàê
åòñèí, ÿýÿð îíëàð áóíóí àäûíû îáéåêòèâëèê ãîéóðëàðñà, áèç áóíó áÿðàáÿðëÿøäèðìÿ àäëàíäûðûðûã. ×öíêè ÿýÿð Àçÿðáàéúàíû òÿíãèä åòìÿê ëàçûìäûðñà, áóíóí ìöãàáèëèíäÿ Åðìÿíèñòàíëà áàëàíñ
ýþçëÿíèëìèð. Ëàêèí ÿýÿð Àçÿðáàéúàíûí
óüóðëàðûíäàí äàíûøûëûðñà, îíäà ìöòëÿã
Åðìÿíèñòàí äà ãîøóëìàëûäûð. Ôàêò îëàðàã, áó áåëÿäèð âÿ áèç áóíó ùÿð çàìàí
ýþðìöøöê. Îíà ýþðÿ äÿ, îíëàð áóíà
áàëàíñ, áèç èñÿ áÿðàáÿðëÿøäèðìÿ äåéèðèê. Ýþðÿê áó áÿðàáÿðëÿøäèðìÿäÿ Åðìÿíèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè áó ìÿðóçÿéÿ íÿéè ÿëàâÿ åòäèðÿ áèëÿúÿê. Ùÿð
ùàëäà, äöíéàäà èøüàë ìÿñÿëÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàíà áÿðàáÿð îëà áèëÿúÿê èêèíúè
áèð þëêÿ éîõäóð. Ùåñàá åäèðÿì êè, Åðìÿíèñòàí áó ìÿðóçÿäÿ áó òèòóëóíó ãîðóéóá ñàõëàéàúàã.
Áèð ìÿñÿëÿíè äÿ õöñóñè âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð. Áÿçÿí áèç ìöíàãèøÿíèí óçàíìàñûíäàí äîüàí õÿéàë ãûðûãëûüû íÿòèúÿñèíäÿ áöòöí äöíéàíû åðìÿíè ñèéàñÿò÷èëÿðèíÿ âÿ òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòÿ ãîøìàã êèìè éàíëûø ôèêèðëÿðÿ éîë
âåðèðèê. Ãÿòèééÿí áóíó åòìÿê îëìàç.
Îáéåêòèâ, ìöòÿðÿããè èúòèìàèééÿòè òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòÿ äÿñòÿê âåðÿí áåéíÿëõàëã äàèðÿëÿðäÿí àéûðìàã ëàçûìäûð. Áèç
äàèì áó úöð éàíàøìàìûçëà îíëàðû ñòèìóëëàøäûðìàëûéûã êè, îðòàéà îáéåêòèâ
ìþâãå ãîéìàüà ÷àëûøñûíëàð. Ìÿí äöøöíöðÿì êè, áó ìÿðóçÿ ùàçûðëàíàðêÿí
äÿ ìöòëÿã Åðìÿíèñòàíûí ìàðàãëàðûíà
óéüóí ùàíñûñà ôèêèðëÿð îðàéà éîë òàïñà
áåëÿ, ÿñàñ àüûðëûã Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòèíÿ âåðèëÿúÿê.
- Òöðêèéÿ ×àíàããàëà çÿôÿðèíè
ãåéä åòìÿéÿ ùàçûðëàøäûüû áèð çàìàíäà Ðîìà Ïàïàñûíûí “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íäàí äàíûøìàñû âÿ
îíó òàíûìàñû èëÿ áàüëû ãåéðè-îáéåêòèâ ðÿéè èëÿ, éÿãèí êè, òàíûø îëäóíóç. Ìàðàãëûäûð êè, íèéÿ ×àíàããàëà çÿôÿðè éîõ, “åðìÿíè
ñîéãûðûìû” ýþçÿ ýþðöíöð?
- ×îõ òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, áåëÿ áèð
àääûì àòûëûá. Ùÿëÿ êè, îíóí þçöíöí áóíóíëà áàüëû èêèíúè áèð øÿðùè îðòàäà éîõäóð. ×îõ èñòÿðäèì êè, î ÿí àçû áó òàðèõÿ ãÿäÿð áó à÷ûãëàìà èëÿ áàüëû èêèíúè
áèð øÿðù âåðÿ èäè. Ùÿð ùàëäà, ìÿí áó
ìèãéàñëû áèð äèíè ëèäåðèí äöíéàíûí éàðûäàí ÷îõ ùèññÿñèíèí òÿíãèäè èëÿ öç-öçÿ
ýÿëìÿñèíè èñòÿìÿçäèì. Èñòÿíèëÿí ùàëäà, ìÿí ùÿìèí à÷ûãëàìàíû ãÿáóë åòìèðÿì. Äöøöíöðÿì êè, éàíëûø ôèêèð ñÿñëÿíäèðèëèá. Áó úöð ùàäèñÿëÿðÿ áåëÿ ãèéìÿò âåðìÿê äèí õàäèìëÿðèíÿ áàø óúàëûüû ýÿòèðìÿç. Áåëÿ ìèãéàñëû áèð äèí õàäèìè þç èìêàíëàðûíû äöøìÿí÷èëèéèí ãûçûøäûðûëìàñûíà äåéèë, ñöëùöí âÿ áàðûøûí
ÿëäÿ îëóíìàñûíà éþíÿëòìÿëè, ñèéàñè
ìÿãñÿäëÿðÿ àëÿò îëìàìàëûäûð.
×àíàããàëà çÿôÿðèíèí ýþçÿ ýþðöíìÿìÿñèíÿ ýÿëèíúÿ èñÿ, äåéèì êè, áóíóí ñÿáÿáëÿðè ÷îõäóð. Áóðàäà äèíè áèðëèêäÿí òóòìóø, åëÿúÿ äÿ, Àâðîïà èëÿ
Òöðêèéÿíèí òàðèõè ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ñþéêÿíÿí ÷îõñàéëû àðãóìåíòëÿð ýÿòèðìÿê
îëàð. Ùÿð ùàëäà, ìÿí áóíà ýåòìÿê èñòÿìèðÿì. Áó äà òàðèõ÷èëÿðèí èøèäèð. Áèç
áó ýöíöìöçÿ áàõàðàã, ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿëè îëñàã, äåìÿëèéèê êè,
×àíàããàëà çÿôÿðèíÿ ãÿäÿð êå÷èëÿí éîë,
ùÿãèãÿòÿí äÿ, òöðêëÿð ãàðûøûã, áó ïðîñåñäÿ èøòèðàê åäÿí áöòöí ìèëëÿòëÿðÿ ÷îõ
áþéöê áÿëàëàð ýÿòèðäè. Àììà áó çÿôÿð
âÿ îíäàí ñîíðà áàüëàíàí ìöãàâèëÿ èíñàíëàðà ñöëù áÿõø åòäè. Áèç íÿäÿí ñöëùö áàéðàì åòìÿéÿê? Ùåñàá åäèðÿì êè,
Òöðêèéÿ Ïðåçèäåíòè Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí ÷îõ äöçýöí åäÿðÿê, áó úöð òÿäáèðèí êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð âåðèá.
Äöíéà áó ýöí 9 Ìàé - Ãÿëÿáÿ Ýöíöíö ãåéä åòìÿéÿ ùàçûðëàøûð. Äîüðóäóð, áÿçèëÿðè ñèéàñè ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åäÿðÿê, ìÿñÿëÿéÿ áàøãà éþíäÿí
ãèéìÿò âåðèðëÿð. Àììà äöíéà ôàøèçì
êèìè áèð áÿëàäàí õèëàñ îëäó. Î ñÿáÿáäÿí äÿ áèç ôàøèçìèí ìÿùâ îëäóüó ýöíö áàéðàì åäèðèê.
- Áàùàð õàíûì, ïàðëàìåíòèí
þòÿí ïëåíàð èúëàñûíäà Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíÿ êå÷ÿí åðìÿíèëÿðÿ
âÿòÿíäàøëûã âåðèëìÿñè òÿêëèô åäèëäè. Åòèðàô åäÿê êè, áóíóíëà áàüëû
ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿð úÿìèééÿòäÿ
áèðìÿíàëû ãàðøûëàíìàäû. Áó áàðÿäÿ íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Î, úÿìèééÿòäÿ éàíëûø àíëàøûëäû.
Ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû îëàí åòíèê åðìÿíèëÿðèí ùàçûðêû,
ñåïàðàò÷û ðåæèìèí ÿñàðÿòè àëòûíäà ãàëìàã èñòÿìÿìÿëÿðè âÿ òÿìàñ õÿòòèíè áó
òÿðÿôÿ êå÷ìÿëÿðè èëÿ áàüëû èäè. Áóðàäà
Åðìÿíèñòàí âÿòÿíäàøû îëàí âÿ éàõóä
äà áàøãà þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí åðìÿíè
ÿñèëëè èíñàíëàðäàí ñþùáÿò ýåòìèðäè.
Äàüëûã Ãàðàáàüäà îëàí åðìÿíèëÿð
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû ñàéûëûðëàð.
Ùàíñû êè, îíëàð äà Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû îëàðàã, Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçöíöí ýèðîâóäóðëàð. Áèç áóíó áåëÿ
ùåñàá åäèðèê. Îíëàðû ýèðîâëóãäàí ãóðòàðìàã äà Àçÿðáàéúàíûí âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. Áèç áöòöí âÿòÿíäàøëàðûìûçûí òÿùëöêÿñèçëèéèíè, ùöãóãëàðûíû òÿìèí
åòìÿëèéèê. Åðìÿíè ÿñèëëè âÿòÿíäàøëàðûìûçûí äà, ùÿì÷èíèí. Ñþùáÿò áó àñïåêòäÿí ýåäèðäè âÿ ìÿñÿëÿéÿ áó ïðèçìàäàí éàíàøìàã ëàçûìäûð. Áóíóíëà
áàüëû ñîñèàë øÿáÿêÿëÿð, ìÿòáóàò úöðáÿúöð à÷ûãëàìàëàð âåðäèëÿð êè, áó äà ìÿñÿëÿíèí ìàùèééÿòèíäÿí êÿíàð èäè.
ßëè Ùÿñÿíîâ: ×àíàããàëà çÿôÿðè òöðê õàëãûíûí
ãÿùðÿìàíëûã òàðèõèíèí øàíëû ñÿùèôÿëÿðèíäÿí áèðèäèð
×àíàããàëà çÿôÿðè òöðê õàëãûíûí ãÿùðÿìàíëûã òàðèõèíèí øàíëû ñÿùèôÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. Èøüàë÷û
ãîøóíëàðûí áèðëÿøìèø ãöââÿëÿðèíÿ, Òöðêèéÿ
äþâëÿòèíè áèðäÿôÿëèê éîõ åòìÿê ñèéàñÿòèíÿ ãàðøû
òöðê õàëãûíûí âÿ ãÿùðÿìàí òöðê ÿñýÿðèíèí
þëöì-ãàëûì ñàâàøû, äèðÿíèøè âÿ ìöáàðèçÿñèäèð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, áó ôèêèðëÿðè àïðåëèí 16-äà æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ äåéèá êè, ×àíàããàëàäà òöðê ÿñýÿðëÿðè âÿ îíëàðà ãîøóëàí, ñûðàëàðûíäà àçÿðáàéúàíëûëàðûí äà îëäóüó äèýÿð êþíöëëöëÿð, ôàêòèêè îëàðàã, òöðê õàëãûíûí èðàäÿñèíèí ìÿüëóáåäèëìÿçëèéèíè îðòàéà ãîéäóëàð, õàëãû âÿ äþâëÿòè ìÿùâ îë-
ìàãäàí õèëàñ åòäèëÿð: “Áó çÿôÿðèí ãåéä åäèëìÿñè èëÿ áàüëû Òöðêèéÿ âÿ Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ òÿäáèðëÿð ïëàíû ùàçûðëàíûá. Òÿäáèðëÿð ùÿì Òöðêèéÿäÿ, ùÿì Àçÿðáàéúàíäà, ùÿì äÿ äöíéàíûí àéðû-àéðû þëêÿëÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Éåêóí òÿäáèð îëàðàã àïðåëèí 24-äÿ ×àíàããàëàäà äöíéàíûí ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèíèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ðÿùáÿðëÿðèíèí
èøòèðàêû èëÿ ãÿëÿáÿíèí 100 èëëèéèíÿ ùÿñð åäèëìèø
òÿíòÿíÿëè ìÿðàñèì êå÷èðèëÿúÿê”.
ßëè Ùÿñÿíîâ ÿìèíëèêëÿ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí ýöíáÿýöí àðòàí ãöäðÿòè âÿ
ùÿðá÷èëÿðèìèçèí ðÿøàäÿòè ñàéÿñèíäÿ ÿðàçè áöòþâëöéöìöç éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ áÿðïà îëóíàúàã
âÿ ãÿëÿáÿ áàéðàüûìûç Øóøàäà äàëüàëàíàúàã.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áàø÷ûëûüû èëÿ ïàðëàìåíò
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ñàíêò-Ïåòåðáóðãäà ñÿôÿðäÿäèð
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâóí áàø÷ûëûüû èëÿ ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
ÌÄÁ Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû Àññàìáëåéàñûíûí
íþâáÿòè èúëàñûíäà âÿ 1941-1945-úè èëëÿð ìöùàðèáÿñèíäÿ Ãÿëÿáÿíèí 70 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíàí
òÿäáèðëÿðäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Ðóñèéàíûí
Ñàíêò-Ïåòåðáóðã øÿùÿðèíäÿ ñÿôÿðäÿäèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, àïðåëèí 16-äà ñÿäð Îãòàé
ßñÿäîâ ÌÄÁ Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû Àññàìáëåéàñû Øóðàñûíûí èúëàñûíäà èøòèðàê åäèá. Èúëàñäà òÿøêèëàòûí íþâáÿòè ïëåíàð èúëàñûíäà áàõûëàúàã ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ãóðóìóí èúëàñûíäà ÌÄÁ ÏÀ Øóðàñûíûí âÿ
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ôåäåðàë Ìÿúëèñè Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî
Îãòàé ßñÿäîâó Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð
Ïóòèí òÿðÿôèíäÿí “Äîñòëóã” îðäåíè èëÿ òÿëòèô
îëóíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ áèð äàùà òÿáðèê åäÿðÿê,
òÿíòÿíÿëè øÿêèëäÿ îðäåíè Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðèíÿ
òÿãäèì åäèá. Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî Îãòàé
ßñÿäîâà õàëãëàðûìûçûí ðèôàùû íàìèíÿ ýÿëÿúÿê
ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè
ÌÄÁ ÏÀ Øóðàñûíûí âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
Ôåäåðàë Ìÿúëèñè Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíûí ñÿäðè
Âàëåíòèíà Ìàòâèéåíêî âÿ Ðóñèéà Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñÿäðè Ñåðýåé Íàðûøêèíëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøëÿðäÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí áó
ýöíö âÿ èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè, ñèéàñè, èãòèñàäè,
ìÿäÿíè, ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè âÿ òÿðÿôëÿðè ìàðàãëàíäûðàí äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ùÿìèí ýöí Îãòàé ßñÿäîâ Ãàçàõûñòàí
Ïàðëàìåíò Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Ùÿáèáóëëà Æàêóáîâ
èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí-Ãàçàõûñòàí ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñè, äåïóòàòëàðûìûçûí
ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäà ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà
äÿðèíëÿøìÿñè áàðÿäÿ ñþùáÿòëÿð àïàðûëûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíà ñÿôÿðè äàâàì åäèð.
Éàïîíèéàëû æóðíàëèñòëÿð Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè âÿ
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëûá
Éàïîíèéàíûí
ÆÈÆÈ
ÏÐÅÑÑ
èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Ñàäàôóìè Òàíè âÿ
àýåíòëèéèí
áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Ùèðîøè Ìàñóäà Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíäÿ îëóáëàð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí èíôîðìàñèéà èäàðÿñèíèí ðÿèñè Úàâàíøèð Ìÿììÿäîâ âÿ ìÿòáóàò
õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ùèêìÿò Ùàúûéåâ éàïîíèéàëû
æóðíàëèñòëÿðÿ äþâëÿòèìèçèí õàðèúè ñèéàñÿòè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèá, èêè þëêÿ àðàñûíäà ýåíèøëÿíÿí
ÿëàãÿëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
Àçÿðáàéúàíûí Éàïîíèéàäàêû ñÿôèðëèéèíèí
ôÿàëèééÿòèíäÿí ñþùáÿò à÷àí Úàâàíøèð Ìÿììÿäîâ íöìàéÿíäÿëèéèìèçèí Ýöíäîüàð þëêÿíèí àëè
òÿùñèë îúàãëàðû âÿ äèýÿð ãóðóìëàðû èëÿ ìöòÿìàäè êå÷èðäèéè áèðýÿ òÿäáèðëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä
åäèá, ÀÇßÐÒÀÚ èëÿ Éàïîíèéàíûí ÆÈÆÈ ÏÐÅÑÑ
àýåíòëèéè àðàñûíäà èìçàëàíìûø ìöãàâèëÿíèí
Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí Éàïîíèéàäà éàéûëìàñû áàõûìûíäàí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ãîíàãëàð Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè, ïðîáëåìèí àüûð íÿòèúÿëÿ-
ðè, ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðèí ùàçûðêû äóðóìó, Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ãàðøû àïàðäûüû åòíèê
òÿìèçëÿìÿ âÿ òÿúàâöçêàðëûã ñèéàñÿòè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàòëàíäûðûëûá.
Ùèðîøè Ìàñóäà ÆÈÆÈ
ÏÐÅÑÑ àýåíòëèéèíèí Éàïîíèéàíûí õàðèúè þëêÿëÿðäÿêè äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèêëÿðè èëÿ êå÷èðäèéè
áèðýÿ ñåìèíàðëàðà ùþêóìÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí, åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðèíèí äÿâÿò
åäèëäèéèíè áèëäèðèá. Ãåéä îëóíóá êè, áó ñåìèíàðëàð õàðèúè þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí éàïîíèéàëûëàðûí
éåðëè úÿìèééÿòÿ èíòåãðàñèéàíà êþìÿê åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí äàíûøàí ÕÈÍ-èí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí
ðÿùáÿðè Ùèêìÿò Ùàúûéåâ ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí,
ñèéàñè äèàëîã âÿ ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðèí ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðäèéèíè áèëäèðèá. Áàêûäà
êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðÿí íàçèðëèéèí ñþç÷öñö áóíóíëà
ÿëàãÿäàð âèçà ðåæèìèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Éàïîíèéàäàí äà þëêÿìèçÿ äàùà ÷îõ
èäìàí ùÿâÿñêàðûíûí ýÿëìÿñè ö÷öí øÿðàèò éàðàíäûüûíû äåéèá.
Àçÿðáàéúàí ÕÈÍ: Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû ãÿòíàìÿñè ÿñàññûç, ãÿðÿçëè âÿ ãåéðè-úèääè ñÿíÿääèð
Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíäÿ
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ ÿëàãÿäàð àïðåëèí 15-äÿ ãÿáóë åäèëìèø ãÿòíàìÿ ÿñàññûç,
ãÿðÿçëè âÿ ãåéðè-úèääè ñÿíÿä
îëàðàã, èêèëè ñòàíäàðòëàðûí áàðèç
íöìóíÿñèäèð.
Áó ôèêèðëÿðè àïðåëèí 15-äÿ
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ
áàüëû ãÿáóë åäèëìèø ãÿòíàìÿ èëÿ ÿëàãÿäàð ÊÈÂèí ñîðüóñóíà úàâàá îëàðàã, Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ùèêìÿò Ùàúûéåâ áèëäèðèá.
Ùèêìÿò Ùàúûéåâ ãåéä åäèá êè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ Åðìÿíèñòàí âÿ åðìÿíè ëîááèñèíèí
òÿñèðè àëòûíäà îëàí áèð ñûðà äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí
òÿøâèã åäèëÿí áó ãÿòíàìÿ âÿ öìóìèééÿòëÿ,
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” èôàäÿñèíèí èøëÿäèëìÿñè òàðèõèí ñàõòàëàøäûðûëìàñû âÿ îíóí ñèéàñè ìÿãñÿäëÿð ö÷öí òÿôñèð îëóíìàñû úÿùäëÿðèäèð.
Èíñàí ùöãóãëàðûíûí “ìöäàôèÿ÷èñè” ðîëóíà èääèà åäÿí äàèðÿëÿð Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ åðìÿíè äàøíàêëàðûí 1918-úè èëèí ìàðòûíäà Áàêûäà
âÿ Àçÿðáàéúàíûí äèýÿð ýóøÿëÿðèíäÿ òþðÿòäèêëÿðè ãàíëû ãûðüûíëàðà, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû òÿúàâöç âÿ èøüàëûíà, èíäèêè Åðìÿíèñòàí
ÿðàçèñèíäÿêè òàðèõè òîðïàãëàðûíäà âÿ èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ àçÿðáàéúàíëûëà-
ðà ãàðøû òþðÿäèëìèø ãàíëû åòíèê
òÿìèçëÿìÿéÿ, Õîúàëû ôàúèÿñèíÿ
ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿéÿ þçëÿðèíäÿ ùÿëÿ äÿ úÿñàðÿò òàïà áèëìÿìèøëÿð.
Ùÿëÿ 80-úè èëëÿðèí ñîíóíäà
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
ÿðàçè èääèàëàðûíà äàèð ãÿòíàìÿíèí ãÿáóë åäèëìÿñè ñîíðàäàí
Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçöíÿ,
îí ìèíëÿðëÿ àçÿðáàéúàíëûíûí þëöìöíÿ âÿ áèð
ìèëéîíäàí àðòûã èíñàíûí ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøìÿñèíÿ ðÿâàú âåðÿí àääûìëàðäàí áèðè îëóá. Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí 15
àïðåë òàðèõëè ãÿòíàìÿñè äÿ Åðìÿíèñòàíûí ÿñàññûç èääèàëàðûíà äÿñòÿê îëàðàã ðåýèîíäà ýÿðýèíëèéèí äàùà äà àðòìàñûíà ðÿâàú âåðèð.
Òàðèõè ñàõòàêàðëûã ÿñàñûíäà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” èääèàëàðû èëÿ ÷ûõûø åäÿí Åðìÿíèñòàíûí èñÿ
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû òþðÿòäèéè èíñàíëûã
ÿëåéùèíÿ îëàí úèíàéÿò ÿìÿëëÿðèíÿ ýþðÿ äàøûäûüû ñèéàñè, ùöãóãè âÿ ìÿíÿâè ìÿñóëèééÿòè åòèðàô
åòìÿñè, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû èøüàë âÿ òÿúàâöçÿ
ñîí ãîéìàñû âÿ ãîíøó äþâëÿòëÿðÿ ãàðøû ÿðàçè
èääèàëàðûíäàí ÿë ÷ÿêìÿñè ðåýèîíäà ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí áÿðãÿðàð îëìàñûíà, ùÿì÷èíèí Åðìÿíèñòàíûí þçöíöí äöøäöéö àúûíàúàãëû âÿçèééÿòäÿí
íèúàò òàïìàñûíà õèäìÿò åòìèø îëàðäû.
ÊÈÂ ðÿùáÿðëÿðèíèí Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè èëÿ ýþðöøö êå÷èðèëÿúÿê
Àïðåëèí 17-äÿ ñààò 12.30-äà Áåéíÿëõàëã
Ìÿòáóàò Ìÿðêÿçèíäÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû èëÿ ýþðöøö êå÷èðèëÿúÿê.
“Ìèëëè-ìÿíÿâè âÿ äèíè äÿéÿðëÿð: òàðèõèëèê âÿ
ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäàêû ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äèíëÿ áàüëû ñèéàñÿòèíèí ìöõòÿëèô
àñïåêòëÿðèíÿ àéäûíëûã ýÿòèðèëÿúÿê, þëêÿìèçäÿ
äèíè òîëåðàíòëûüûí âÿçèééÿòè òÿùëèë îëóíàúàã,
ùÿì÷èíèí ìþâúóä èñòèãàìÿòäÿ ÊÈÂ-ëÿð âÿ æóðíàëèñò òÿøêèëàòëàðûíûí öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿð
áàðÿäÿ ñþùáÿò à÷ûëàúàã, ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿðÿ àéäûíëûã ýÿòèðèëÿúÿê.
Ãåéä åäÿê êè, Ìÿòáóàò Øóðàñû äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðèíèí ìåäèà ðÿùáÿðëÿðè èëÿ
ýþðöøëÿðèíè òÿøêèë åòìÿêäÿäèð. Ñîíóíúó áåëÿ
ýþðöø áó èë àïðåëèí 8-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì íàçèðè ßáöëôÿñ
Ãàðàéåâëÿ êå÷èðèëèá.
6
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí “åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ áàüëû ãÿáóë
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû: Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
åòäèéè ãÿòíàìÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðûí áàðèç íöìóíÿñèäèð
ùàããûíäà ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ áèð äàùà áó òÿøêèëàòûí èêèöçëö ñèéàñÿòèíè ýþñòÿðèð
“Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí óéäóðìà
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ áèð äàùà áó òÿøêèëàòûí èêèöçëö ñèéàñÿòèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Áó ôàêò
åéíè çàìàíäà, õðèñòèàí òÿÿññöáêåøëèéè-
íè îðòàéà ãîéóð. Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ
Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ úÿìèééÿòèíèí
áó òÿøêèëàòëà íîðìàë ÿìÿêäàøëûüûíà
èíàìû ãàëìàéàúàã. ×öíêè áåëÿ ãÿðàðëàðëà Àâðîïà Ïàðëàìåíòè íîðìàë ÿìÿêäàøëûüà ìàðàãëû îëìàäûüûíû ýþñòÿðèð”.
Áó ôèêèðëÿðè Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû äåéèá.
Ì.Èáðàùèìãûçû áèëäèðèá êè, Ðîìà Ïàïàñûíûí ìÿëóì áÿéàíàòûíäàí ñîíðà Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áåëÿ áèð ñÿíÿä ãÿáóë
åòìÿñè ïðîñåñëÿðèí âàùèä øÿáÿêÿ òÿðÿôèíäÿí èäàðÿ îëóíäóüóíó ýþñòÿðèð. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÿýÿð ÀÏ âÿ äèýÿð Àâðîïà
ãóðóìëàðû ÿäàëÿòëèäèðñÿ âÿ èíñàí ùàãëàðûíûí ìöäàôèÿ÷èëÿðèäèðñÿ, 23 èë þíúÿ áàø
âåðìèø Õîúàëû ñîéãûðûìûíû òàíûìàëûäûðëàð.
“×öíêè Õîúàëû ãÿòëèàìû ìöàñèð äþâðöìöçäÿ áàø âåðèá âÿ ðåàë ôàêòëàðëà ñöáóò îëóíóá. Àììà áóíó ÿâÿçèíäÿ 100 èë
þíúÿ úÿðÿéàí åäÿí ïðîñåñëÿðè ñèéàñèëÿøäèðèá îíó ýöíäÿìÿ ýÿòèðìÿê âÿ “åðìÿ-
íè ñîéãûðûìû” ýöíöíöí ãåéä îëóíìàñûíû, òàíûíìàñûíû òþâñèéÿ åòìÿê ÀÏ-íèí
éàëíûç ñèéàñè ìÿãñÿäëÿðÿ õèäìÿò åòìÿñèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Áèëèðñèíèç êè, Òöðêèéÿ
ùþêóìÿòè äÿôÿëÿðëÿ àðõèâëÿðèí à÷ûëìàñûíû
âÿ òàðèõ÷èëÿðèí áó ìÿñÿëÿíè àðàøäûðûá
ãèéìÿò âåðìÿñèíè òÿêëèô åäèá. Àììà Åðìÿíèñòàí áó òÿêëèôäÿí ãà÷ûð. Åëÿ áó ôàêò
îíó ýþñòÿðèð êè, òàðèõäÿ “åðìÿíè ñîéãûðûìû” äåéèëÿí áèð øåé îëìàéûá. Òÿÿññöô êè,
áöòöí áóíëàðû áèëÿ-áèëÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòè áåëÿ áèð ñÿíÿä ãÿáóë åäèá. Ùåñàá
åäèðÿì êè, áóíäàí ñîíðà äà áåëÿ òÿøêèëàòëàðäàí úèääè ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû îáéåêòèâ, ÿäàëÿòëè ìöíàñèáÿò ýþçëÿìÿê ìöìêöí äåéèë. Åéíè çàìàíäà, Àâðîïà Ïàðëàìåðòèíäÿí äÿ êîíñòðóêòèâ ÿìÿêäàøëûã
ýþçëÿìÿéÿ äÿéìÿç. Îíà ýþðÿ äÿ, äöøöíöðÿì êè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí íþâáÿòè èúëàñëàðûíûí áèðèíäÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èëÿ
ÿìÿêäàøëûüà éåíèäÿí áàõûëìàñû ìÿñÿëÿñè ìöçàêèðÿ îëóíìàëûäûð”, - äåéÿ ÉÀÏ
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö âóðüóëàéûá.
Àâðîïà Ïàðëàìåíòè äàùà áèð ãÿðÿçëè àääûì àòäû
Òÿøêèëàò óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” ùàããûíäà ãÿòíàìÿ ãÿáóë åòìÿêëÿ
èêèëè ñòàíäàðòëàð âÿ èñëàìîôîá ÿùâàë-ðóùèééÿäÿ îëäóüóíó ýþñòÿðäè
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, àïðåëèí 15äÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí (ÀÏ) Áðöññåëäÿ êå÷èðèëÿí ïëåíàð èúëàñûíäà
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí
100 èëëèéèíèí Öìóìàâðîïà àíûìûíà
äàèð ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèëèá. ÀÏ-íèí
Àâðîïà Ëèáåðàë Äåìîêðàòëàð Àëéàíñû
àäûíäàí áèð íå÷ÿ ïàðëàìåíòàðûí
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí
100 èëëèéèíèí Öìóìàâðîïà àíûìûíà
äàèð èðÿëè ñöðäöêëÿðè ãÿòíàìÿ ëàéèùÿñèíèí ìöçàêèðÿëÿðè ÿòðàôûíäà ÷ûõûø
åäÿí Àâðîïà ïàðëàìåíòàðëàðûíûí äåìÿê îëàð ùàìûñû áåëÿ áèð “ñîéãûðûìûí
áàø âåðäèéèíè” èääèà åäèáëÿð. Îíëàð
Òöðêèéÿéÿ âÿ áó þëêÿíèí ùþêóìÿòèíÿ
ãàðøû ìöõòÿëèô èòòèùàìëàð ñÿñëÿíäèðèá,
“ñîéãûðûìû” òàíûìàüà âÿ Åðìÿíèñòàíëà
ìöíàñèáÿòëÿðè íîðìàëëàøäûðìàüà ñÿñëÿ-
îëóíìàñûíûí, òàðèõèí ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéà âàñèòÿñèíÿ ÷åâðèëìÿñèíèí âÿ ÿäàëÿòñèçëèéèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà
äåéèá êè, áó ãÿðàðûí ãÿáóëóíóí ôàêòèêè
îëàðàã ùå÷ áèð ùöãóãè
ãöââÿñè îëìàìàñûíû íÿÑàùèáÿ Ãàôàðîâà:
çÿðÿ àëñàã, áóíóí ãîíÀâðîïà Ïàðëàìåíòè þç
äàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
äÿéÿðëÿðèíè àéàãëàð àëòûíà èääèàëàðûíûí ãÿáóëó áàõûàòàðàã áèð ãðóï ñèôàðèøëÿ ìûíäàí ïðîñåñÿ ùÿð ùàíñû áèð òÿñèðè îëìàéàúàã.
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
×öíêè áóíëàð ñàäÿúÿ åðñèéàñÿò÷èíèí ìÿêðëè
ìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí èðÿëè
íèééÿòëÿðèíÿ àëÿò îëóð
ñöðöëÿí âÿ äöíéà åðìÿíèëèéèíÿ õèäìÿò åäÿí áÿçè
ñèéàñèëÿðèí äÿñòÿêëÿäèéè óéäóðìà èääèàéèáëÿð. Öìóìèééÿòëÿ, èúëàñäà èøòèðàê
ëàðäàí áàøãà áèð øåé äåéèë: “ßýÿð áåëÿ
åäÿíëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè åðìÿíèëÿðèí ìöäàîëìàñàéäû, Åðìÿíèñòàí äþâëÿòè Òöðêèôèÿ÷èñè êèìè ÷ûõûø åäèáëÿð. Îíëàðäàí ùå÷
éÿíèí àðõèâëÿðèí à÷ûëìàñû âÿ èääèàëàðûí
áèðè Òöðêèéÿíèí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿìÿáèðýÿ êîìèññèéà âàñèòÿñèëÿ àðàøäûðûëéèá, åðìÿíèëÿðèí òþðÿòäèêëÿðè ñîéãûðûìëàðëà
ìàñû éþíöíäÿêè òÿêëèôèíÿ ìöñáÿò úàáàüëû áèð úöìëÿ äÿ ñÿñëÿíäèðìÿéèáëÿð.
âàá âåðÿðäè. Åðìÿíèëÿð ÷îõ ýþçÿë äÿðê
Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí àäûíäàí ÷ûåäèðëÿð êè, òàðèõäÿ áåëÿ áèð ôàêò éîõäóð.
õûø åäÿí ãóðóìóí âèòñå-ïðåçèäåíòè ÊðèñÒàðèõè ñàõòàëàøäûðìàã, îíó ñèéàñè
òèíà Ýåîðýèéåâà èñÿ þç ÷ûõûøûíäà “ñîéãûìÿãñÿäëÿð íàìèíÿ ìàíèïóëéàñèéà âàðûì” êÿëìÿñèíè èøëÿòìÿäèéè ö÷öí áèð íå÷ÿ
ñèòÿñèíÿ ÷åâèðìÿê úÿùäëÿðè èñÿ ùå÷ áèð
äåïóòàòûí ãÿçÿáèíÿ òóø ýÿëèá. Õàíûì Ýåíÿòèúÿ âåðìÿéÿúÿê. Òÿÿññöô äîüóðàí
îðýèéåâà áó ùàãäà ñóàëà úàâàá âåðÿðìÿãàì îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àâðîïà
êÿí, “ñîéãûðûì” ìÿñÿëÿñèíèí ÷îõ ùÿññàñ
Ïàðëàìåíòè êèìè áèð ãóðóì þç äÿéÿð âÿ
îëäóüóíó äåéÿðÿê, Àâðîïà Èòòèôàãûíà öçâ
êðèòåðèéàëàðûíû àéàãëàð àëòûíà àòàðàã áèð
þëêÿëÿð àðàñûíäà áóíóíëà áàüëû áèðìÿíàãðóï ñèôàðèøëÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ñèéàëû ìþâãåéèí îëìàäûüûíû áèëäèðèá.
ñÿò÷èëÿðèí ìÿêðëè íèééÿòëÿðèíÿ àëÿò îëóð.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí èúòèìàÁó ùÿð øåéäÿí ÿââÿë áó òÿøêèëàòûí
èééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ ÀÏ-íèí áó
þçöíöí íöôóçóíà áþéöê çÿðáÿäèð”.
ÿäàëÿòñèç ãÿòíàìÿñèíè ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿÌèëëÿò âÿêèëè ÿëàâÿ åäèá êè, áó ãÿðàðûí
éèð. Àçÿðáàéúàíûí ÀØÏÀ-äà íöìàéÿíäÿ
ãÿáóëó ùÿì äÿ îíó ýþñòÿðèð êè, áåéíÿëùåéÿòèíèí öçâö, òÿøêèëàòûí Àëò êîìèòÿñèíèí
õàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ èêèëè ñòàíñÿäðè Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà áèëäèðèá êè, ÀÏäàðòëàðûí ìþâúóäëóüó, áÿçè Ãÿðá äàèðÿëÿíèí Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ äþâëÿòèíÿ
ðèíäÿ èñëàìîôîáèéà ìåéëëÿðèíèí ýöúëÿíìÿãàðøû ãÿáóë åòäèéè áó ãÿðàð ãåéðè-îáéåêñè àðòûã ðåàëëûãäûð. Áó ãÿòíàìÿíèí ãÿáóëó
òèâ îëìàãëà éàíàøû, òàðèõè ôàêòëàðûí òÿùðèô
èëÿ ÀÏ áóíó áèð äàùà òÿñäèã åäèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè, Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ)
Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà áèëäèðèá êè,
ÀÏ-íèí óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû ãÿòíàìÿñè åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðè èëÿ ãÿáóë åäèëèá: “Àçÿðáàéúàí ãàðäàø Òöðèêéÿ èëÿ áöòöí ìÿñÿëÿëÿðäÿ åéíè ìþâãåäÿí ÷ûõûø åòäèéè êèìè áó ìÿñÿëÿäÿ äÿ åéíè ôèêèðëÿðè áþëöøöð. Áó ñÿíÿä ùÿð èêè
äþâëÿòèí ìèëëè ìàðàãëàðûíà çèääèð.
Öìóìèééÿòëÿ, òàðèõÿ çèää îëàí, òàðèõè
ôàêòëàðû ÿêñ åòäèðìÿéÿí áó ãÿòíàìÿ âÿ
áó òèïëè áÿéàíàòëàð ãÿáóëîëóíìàçäûð”.
ÉÀÏ-ûí øþáÿ ìöäèðè áèëäèðèá êè, ñîí
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà:
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ
òàðèõè ùÿãèãÿòëÿðè
äÿéèøäèðÿ áèëìÿç
ùàäèñÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí íöôóçóíà
çÿðáÿ âóðìàãëà éàíàøû, îíóí îáéåêòèâëèéèíÿ äÿ úèääè øÿêèëäÿ øöáùÿëÿð éàðàäûð.
Ìèëëÿò âÿêèëèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, òàðèõè
ìÿñÿëÿëÿðëÿ ñèéàñÿò÷èëÿð äåéèë, òàðèõ÷èëÿð
ìÿøüóë îëìàëûäûð: “ÀÏ-íèí ãÿáóë åòäèéè
ãÿòíàìÿ èñÿ ðåýèîíäà ñöëùÿ õèäìÿò åòìèð, ÿêñèíÿ ðåýèîíäàêû àòìîñôåðèí ýÿðýèíëÿøìÿñèíÿ ÿñàñëàð âåðèð. Áöòþâëöêäÿ, òÿøêèëàòûí ùàäèñÿëÿðÿ ñåëåêòèâ, ðåàëëûãëàðà ôÿðãëè éàíàøìàñû ãÿáóëåäèëìÿçäèð. Áèç íå÷ÿ èëëÿðäèð êè, Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí äöíéàäà òàíûíìàñû ö÷öí êàìïàíèéà àïàðûðûã. Áó ñîéãûðûìûíûí åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí ùàíñû âÿùøèëèêëÿðëÿ òþðÿäèëäèéè ùàãäà êîíêðåò ôàêòëàð, ðåàë ñöáóòëàð âàð. ßýÿð ÀÏ îáéåêèòèâ òÿøêèëàòäûðñà, áÿñ íèéÿ îíóí Õîúàëû ñîéãûðûìû
ùàããûíäà ñÿíÿä ãÿáóë åòìÿñèíè ýþðìöðöê? Áó òÿøêèëàò óéäóðìà “åðìÿíè
ñîéãûðûìû” ùàããûíäà ãÿòíàìÿ ãÿáóë
åòìÿêëÿ îáéåêòèâëèêäÿí óçàã áèð àääûì
àòäûüûíû òÿñäèãëÿäè. Àììà áåëÿ ñÿíÿäëÿð òàðèõè ùÿãèãÿòëÿðè äÿéèøäèðÿ áèëìÿç”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Òáèëèñè Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Àçÿðáàéúàí
ìóëòèêóëòóðàëèçìè” ôÿííèíèí ìîíèòîðèíãè êå÷èðèëèá
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí (ÁÁÌÌ)
ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Àçÿðáàéúàí
ìóëòèêóëòóðàëèçìè”
ôÿííèíèí òÿäðèñè áèð ñûðà éåðëè
âÿ õàðèúè óíèâåðñèòåòëÿðäÿ äàâàì åäèð.
Ìÿðêÿçèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, äÿðñ ýåäèøàòûíûí êåéôèééÿòèíÿ íÿçàðÿò, ôÿííèí òÿäðèñ
îëóíàí óíèâåðñèòåòëÿðäÿ àêòóàëëûüûíû âÿ îíóí óüóðëó ëàéèùÿ
êèìè äàâàìëûëûüûíû òÿìèí åòìÿê âÿ ôÿííè òÿäðèñ åäÿí ìöÿëëèìëÿðèí ôÿðäè þùäÿëèêëÿðèíèí
éîõëàíûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ùÿð ñåìåñòð
ÿðçèíäÿ èêè äÿôÿ Ìÿðêÿçèí ìöÿééÿí åòäèéè øÿõñëÿð òÿðÿôèíäÿí ìîíèòîðèíã
àïàðûëàúàã. Àðòûã áèð íå÷ÿ óíèâåðñèòåòäÿ èëê ìîíèòîðèíãëÿðÿ áàøëàíûëûá. Áóíëàðäàí áèðè äÿ Ýöðúöñòàíûí Òáèëèñè Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèäèð. Áó óíèâåðñèòåòäÿ 30
òÿëÿáÿéÿ ôÿííè ýöðúöñòàíëû ïðîôåññîð
Äàâèä Ãîòñèðèäçå òÿäðèñ åäèð.
Òáèëèñè Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ ìîíèòîðèíãèí àïàðûëìàñû ö÷öí ÁÁÌÌ òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ðÿññàìëàð Èòòèôà-
ãûíûí ñÿäðè, Õàëã ðÿññàìû Ôÿðùàä Õÿëèëîâ åçàì îëóíóá.
Ìîíèòîðèíã çàìàíû Ôÿðùàä Õÿëèëîâ
“Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìè”, ïðîôåññîð Äàâèä Ãîòñèðèäçå èñÿ “Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìè âÿ ôîëêëîðó” ìþâçóëàðûíäà ìöùàçèðÿëÿð îõóéóáëàð.
Ôÿðùàä Õÿëèëîâ ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí Àçÿðáàéúàí âÿ äöíéà èíúÿñÿíÿòèíäÿêè ðîëóíäàí áÿùñ åäèá. Àçÿðáàéúàí
ìóëòèêóëòóðàëèçìè âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ þëêÿìèçèí àïàðäûüû óüóðëó ñèéàñÿò òÿëÿáÿ-
ëÿðèí âÿ ìöÿëëèìëÿðèí áþéöê
ìàðàüûíà ñÿáÿá îëóá. Ñîíäà
òÿëÿáÿëÿðèí Àçÿðáàéúàíäà
ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðè
áàðÿäÿ ñóàëëàðûíà ÿòðàôëû úàâàá âåðèëèá. Ìöùàçèðÿäÿ óíèâåðñèòåòèí ìöõòÿëèô ôàêöëòÿëÿðèíäÿí òÿëÿáÿëÿð âÿ ïðîôåññîðìöÿëëèì ùåéÿòè èøòèðàê åäèá.
Ìîíèòîðèíã ìöääÿòèíäÿ
Ôÿðùàä Õÿëèëîâ âÿ Äàâèä
Ãîòñèðèäçå Øîòà Ðóñòàâåëè
àäûíà Áàòóìè Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîðåêòîðó Ìàìèéà Ïàãàâà èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ
áèðýÿ ÿìÿêäàøëûãäàí âÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçì ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿ
ìöáàäèëÿñèíäÿí áÿùñ åäèëèá.
Ñîíðà Ô.Õÿëèëîâ Ýöðúöñòàíûí õàëã
ðÿññàìëàðû èëÿ ýþðöø êå÷èðèá. Ýþðöøäÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçìèí èíúÿñÿíÿòäÿ ðîëóíäàí äàíûøûëûá.
Ô.Õÿëèëîâ, ùÿì÷èíèí, àëìàí ðÿññàìûíûí Ýöðúöñòàíäà à÷ûëàí ñÿðýèñèíäÿ
èøòèðàê åäèá.
Ìîíèòîðèíã äàâàì åäèð, áèð ñûðà éåíè ýþðöøëÿð ïëàíëàøäûðûëûð. Áó áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëÿúÿê.
Àïðåëèí 15-äÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû” èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿáóë åäèëìèø ãÿòíàìÿ áèçäÿ äÿðèí
òÿÿññöô ùèññè äîüóðäó. Áèç áó ñÿíÿäè ðåàëëûãäàí óçàã, ãåéðè-úèääè âÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðûí áàðèç íöìóíÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèðèê. Áåëÿ ùåñàá åäèðèê êè, áó ñÿíÿä
Àâðîïàäàêû åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðè àëòûíäà îëàí, Òöðêèéÿéÿ âÿ Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåëÿðè èëÿ ñå÷èëÿí äàèðÿëÿðèí òÿñèðè âÿ òÿøâèãè èëÿ ãÿáóë îëóíóá.
Áó ôèêèðëÿð Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëà-
ãÿëÿð êîìèòÿñèíèí àäûíäàí ãóðóìóí ñÿäðè Ñÿìÿä Ñåéèäîâóí âåðäèéè áÿéàíàòäà
þç ÿêñèíè òàïûá.
Áÿéàíàòäà äåéèëèð êè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áó àääûìû Ãÿðáäÿ, î úöìëÿäÿí,
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ ìþâúóä îëàí èêèëè
ñòàíäàðòëàðûí âÿ èñëàìîôîáèéà ÿùâàë-ðóùèééÿñèíèí áàðèç íöìóíÿñèäèð. 100 èë áóíäàí ÿââÿë, 1915-úè èëäÿ áàø âåðìèø ùàäèñÿëÿðÿ þç ñèéàñè ìàðàãëàðû ïðèçìàñûíäàí
éàíàøàí åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿð óçàã
êå÷ìèøäÿêè ùàäèñÿëÿðäÿí àíòèòöðê, àíòèàçÿðáàéúàí, àíòèèñëàì ÿùâàë-ðóùèééÿñèíè
ãûçûøäûðìàã ìÿãñÿäè ýöäöðëÿð. ßñëèíäÿ,
òàðèõ÷èëÿðèí òÿäãèãàò îáéåêòè îëàúàã áó
ìÿñÿëÿéÿ ìöÿééÿí ãðóï àâðîïàëû äåïóòàòûí ôàêòëàðà ÿñàñëàíìàéàí áó úöð ìþâãå ñÿðýèëÿìÿñè áèðèíúè äÿôÿ äåéèë. ßí éåíè òàðèõèìèçäÿ Õîúàëûäà åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû òþðÿäèëìèø
ñîéãûðûìû àêòûíà, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñè íÿòèúÿñèíäÿ þç äîüìà
éóðäëàðûíäàí äèäÿðýèí äöøìöø 1 ìèëéîíäàí ÷îõ èíñàíûí ùöãóãëàðûíûí ïîçóëìàñûíà áèýàíÿ ãàëàí áó ñèéàñÿò÷èëÿðèí áåëÿ
ãåéðè-úèääè äàâðàíûøû òÿÿúúöá äîüóðóð.
“ßñëèíäÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
òÿúðöáÿñèíäÿ þëêÿ áåéíÿëõàëã ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ ùàçûðëàøäûüû ÿðÿôÿëÿðäÿ áèç áó úöð àääûìëàðûí
äÿôÿëÿðëÿ øàùèäè îëìóøóã. Áàêûäà êå÷èðèëìèø “Åóðîâèñèîí” ìàùíû éàðûøìàñû,
èíäè èñÿ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ áó ùàëëàð òÿêðàðëàíìàãäàäûð.
Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè êèìè áèëäèðèðÿì êè,
Àâðîïà Øóðàñûíûí éóõàðûäà ýþñòÿðèëÿí
ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöíàñèáÿòè äÿ áèçäÿ íàðàùàòëûã äîüóðóð. Áèç äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí åòìèøèê êè, Àçÿðáàéúàí íöôóçëó áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðëà, î úöìëÿäÿí Àâðîïà
Øóðàñû âÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó ÿìÿêäàøëûã åòìÿéÿ ùàçûðäûð. Àíúàã ùÿìèí òÿøêèëàòëàðûí ôÿàëèééÿòèíäÿêè èêèëè ñòàíäàðòëàð áó õîø íèééÿòè êþëýÿ àëòûíà àëûð. Áèç áèð äàùà àâðîïàëû äåïóòàòëàðû õàëãëàðûí òàðèõè âÿ
òàëåéè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ ÿäàëÿòëè îëìàüà âÿ ùÿññàñëûã íöìàéèø åòäèðìÿéÿ ÷àüûðûðûã”, - äåéÿ áÿéàíàòäà äèããÿòÿ
÷àòäûðûëûð.
Ìóñà Ãóëèéåâ: Ãàíóí ãÿáóë îëóíàðàã, èúðàéà ýþòöðöëöá
“Àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿð óçóíìöääÿòëè äþâëÿò ùèìàéÿñèíÿ ýþòöðöëöð”.
Áó ñþçëÿðè ÑÈÀ-éà à÷ûãëàìàñûíäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí
ñÿäð ìöàâèíè Ìóñà Ãóëèéåâ äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, àçòÿìèíàòëû
àèëÿëÿðèí ÿìÿê ãàáèëèééÿòè îëìàéàí
öçâëÿðèíèí éîõñóëëóã âÿçèééÿòèíäÿí
÷ûõìàñû ö÷öí îíëàðûí ìÿøüóëëóüó òÿìèí îëóíàúàã: “Áèðèíúè íþâáÿäÿ
áó, àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðè óçóíìöääÿòëè äþâëÿò ùèìàéÿñèíÿ ýþòöðÿí
àääûìäûð. Áåëÿ êè, àèëÿëÿð èêè èë ÿðçèíäÿ òÿêðàð ñÿíÿä òîïëàìàäàí
ìÿâàúèáëÿ òÿìèí îëóíàúàã. Åéíè
çàìàíäà, áó èêè èë ÿðçèíäÿ àèëÿíèí
ÿìÿê ãàáèëèééÿòè îëìàéàí öçâëÿðèíèí ìÿøüóëëóüóíóí òÿìèí îëóíìàñû èëÿ áàüëû äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ëàçûìè èøëÿð ýþðöëÿúÿê. Úÿíàá Ïðåçèäåíòèí òÿøÿááöñö èëÿ Ìèëëè Ìÿúëèñÿ
äàõèë îëìóø ãàíóí ëàéèùÿñè áó
ìÿíàäà óüóðëó áèð àääûìäûð. Àðòûã
ãàíóí Ìèëëè Ìÿúëèñ òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë îëóíàðàã, èúðàéà ýþòöðöëöá.
Áó, áèðáàøà ÿùàëèíèí àçòÿìèíàòëû
ùèññÿñèíÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿòèí íÿòèúÿñè, äþâëÿòèí ãàéüûñûäûð”.
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ “Áàêû-2015”
èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿãäèìàòû îëóá
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ “Áàêû2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áåë÷èêà Êðàëëûüû âÿ Ëöêñåìáóðã Áþéöê
Ùåðñîãëóüóíäàêû
ñÿôèðëèéèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðèí
òÿøêèëèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí Áîëãàðûñòàíäàí îëàí äåïóòàòû Èëùàí Êö÷öê õöñóñè ôÿàëëûã ýþñòÿðèá.
Ìÿðàñèìäÿ ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè, Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíèí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Àçàä Ðÿùèìîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí èäìàí ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ ìÿñóë êîìèòÿñè îëàí “Èíòåðñïîðò” ãðóïóíóí ðÿùáÿðè, áåë÷èêàëû äåïóòàò
Ìàðê Òàðàáåëëà, äèýÿð ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí
öçâëÿðè, Àâðîïà èíñòèòóòëàðûíûí, ÊÈÂ-ëÿðèí,
åéíè çàìàíäà, Áðöññåëäÿ àêêðåäèòÿ
îëóíìóø äèïëîìàòèê êîðïóñóí òÿìñèë÷èëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Àçàä Ðÿùèìîâ òÿäáèðäÿ ìÿðóçÿ èëÿ
÷ûõûø åäÿðÿê “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã ïðîñåñèíäÿí, ýþðöëìöø èøëÿðäÿí âÿ Îéóíëàðûí èëê äÿôÿ ìÿùç
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Íàçèð Àçÿðáàéúàíûí áåëÿ
ìþòÿáÿð èäìàí òÿäáèðèíÿ èëê äÿôÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿêäÿí ãöðóð ùèññè êå÷èðäèéèíè
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àâðîïà Õàðèúè Õèäìÿò Ôÿàëèééÿòèíèí
íöìàéÿíäÿñè Êðèñ Êåíäàë Àçÿðáàéúàí-Àâðîïà Èòòèôàãû ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿðÿê þëêÿìèçèí èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè åòìÿñèíèí
ýþçÿë òÿúðöáÿ îëàúàüûíû âóðüóëàéûá.
Ñîíðà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá, èøòèðàê÷ûëàðû ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá. Àçàä Ðÿùèìîâ âÿ äèýÿð
ìÿðóçÿ÷èëÿð Àçÿðáàéúàíûí “Áàêû2015”äÿí ñîíðà Û Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè,
Îéóíëàðëà áàüëû Àâðîïàíûí äàùà éàõøû ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû ö÷öí åâ ñàùèáèíèí ýþðÿúÿéè òÿäáèðëÿð, áó ìþòÿáÿð éàðûøûí Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíÿ òþùôÿñè âÿ
äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ñóàëëàðà àéäûíëûã
ýÿòèðèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ èëê Àâðîïà Îéóíëàðû èëÿ áàüëû âèäåî÷àðõ íöìàéèø åòäèðèëèá. Àçÿðáàéúàíäà éàðàäûëìûø ÷îõôóíêñèéàëû, ìöàñèð
èäìàí èíôðàñòðóêòóðó òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí áþéöê ìàðàüûíà ñÿáÿá îëóá.
Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà úàðè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí éåêóíëàðû
âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá
Àïðåëèí 16-äà Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà úàðè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðû âÿ
ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð
ìöçàêèðÿ åäèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð
êè, ÿââÿëúÿ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí èíçèáàòè áèíàñûíûí ôîéåñèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí áöñòö þíöíÿ
òÿð ýöë äÿñòÿëÿðè äöçÿðÿê,
Óëó þíäÿðèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Òÿäáèðè Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Àáäèí Ôÿðçÿëèéåâ à÷àðàã, úàðè èë
àïðåëèí 10-äà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí íèòãèíäÿí
èðÿëè ýÿëÿí âÿçèôÿëÿðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
À.Ôÿðçÿëèéåâ ðåñïóáëèêàäà àïàðûëàí
óüóðëó ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿòäÿí äàíûøàðàã, Áàêû øÿùÿðèíèí àïàðûúû ðàéîíëàðûíäàí îëàí Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíóí äà ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû ö÷öí áþéöê èøëÿð ýþðöëäöéöíö âóðüóëàéûá.
Äàùà ñîíðà ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
áàø÷ûñûíûí áèðèíúè ìöàâèíè Øàùìàð Èáàäîâ ùåñàáàò ìÿðóçÿñè èëÿ ÷ûõûø åäèá. Áèëäèðèëèá êè, ö÷ àéäà ðàéîíäà õèäìÿòëÿð äÿ
äàõèë îëìàãëà, 573,1 ìèëéîí ìàíàòëûã
ìÿùñóë èñòåùñàë îëóíóá. Èñòåùëàê÷ûëàðà
550,9 ìèëéîí ìàíàòëûã âÿ éà áöòöí ñÿíàéå ìÿùñóëóíóí 99,9 ôàèçè ãÿäÿð ñÿíàéå
ìÿùñóëó ýþíäÿðèëèá, ùÿì÷èíèí èñòåùñàë
îëóíìóø ñÿíàéå ìÿùñóëóíóí ùÿúìèíäÿ
äþâëÿò ñåêòîðóíóí õöñóñè ÷ÿêèñè 84,7 ôà-
èç òÿøêèë åäèá.
Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñèíÿ ùàçûðëûãëà ÿëàãÿäàð ãàðøûéà ãîéóëàí âÿçèôÿëÿðèí èúðàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿðèí òÿõèðÿ ñàëûíìàäàí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè õöñóñè âóðüóëàéàí Ø.Èáàäîâ òÿñäèã
îëóíìóø Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíà ÿñàñÿí Íÿðèìàíîâ ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ýþðöëÿí òÿäáèðëÿðèí äàâàì åòäèðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèëèá êè, éåíè èíøà îëóíàí Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíóí Íÿðèìàíîâ ðàéîíó ÿðàçèñèíÿ äöøÿí ùèññÿñèíäÿ ýåíèø àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè
áþéöê ñöðÿòëÿ âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Èëê íþâáÿäÿ àðòûã øÿùÿðèìèçèí ÿí ýþçÿë ïðîñïåêòëÿðèíäÿí áèðèíÿ
÷åâðèëÿí Çèéà Áöíéàäîâ ïðîñïåêòèíèí 15
êèëîìåòðëèê ùèññÿñèíäÿ éàøàéûø âÿ ãåéðèéàøàéûø áèíàëàðûíûí ôàñàäëàðû âÿ äàì þðòöêëÿðè éåíèäÿí ãóðóëóá, äèýÿð ùèññÿëÿðäÿ èñÿ ùàñàðëàð òèêèëÿðÿê ìöàñèð öçëöê òàâàíëàðëà áÿçÿäèëèá.
Åéíè çàìàíäà âóðüóëàíûá êè, ìåòðîíóí “Ýÿíúëèê” ñòàíñèéàñûíûí ÿòðàôûíäà
éåðëÿøÿí áèíàëàðûí ìèëëè ìåìàðëûã öñëó-
áóíäà éåíèäÿí ãóðóëìàñû
âÿ éåíè éåðàëòû ïèéàäà êå÷èäëÿðèíèí èíøàñû, Çèéà Áöíéàäîâ ïðîñïåêòèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû, Îëèìïèéà
Ñòàäèîíóíóí òèêèíòèñè èëÿ
ÿëàãÿäàð éåíè éîë ãîâøàãëàðûíûí âÿ éåðàëòû éîë þòöðöúöëÿðèíèí ñàëûíìàñû, øÿùÿðèí áàø ïëàíûíà óéüóí îëàðàã äèýÿð èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëèá âÿ
ñîí òàìàìëàìà èøëÿðè àïàðûëûð.
Áàêû øÿùÿðèíèí ýèðèø ãàïûñû ñàéûëàí Ùåéäÿð ßëèéåâ
ïðîñïåêòèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû ëàéèùÿñèíÿ óéüóí îëàðàã èñòèñìàð ìöääÿòèíè êå÷ìèø âÿ ñþêöëìöø 8 éàøàéûø áèíàñûíûí éåðèíäÿ ìöàñèð ìèëëè ìåìàðëûã öñëóáóíäà 4
éàøàéûø áèíàñûíûí òèêèíòèñè ñöðÿòëÿ âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ äàâàì åòäèðèëèð. Ùÿìèí áèíàëàðûí éàõûí ìöääÿòäÿ ñàêèíëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Àäèë ßëèéåâ âÿ
äèýÿð ÷ûõûø åäÿíëÿð ðàéîíäà ýåíèø âöñÿò
àëàí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ þç
ôèêèðëÿðèíè áèëäèðÿðÿê, ðàéîí ñàêèíëÿðèíèí
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí ìÿìíóíëóã èôàäÿ åäèáëÿð.
×ûõûøëàðäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿ ùÿéàòûíûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëäÿ åäèëìèø íàèëèééÿòëÿð äèããÿòÿ
÷àòäûðûëûá âÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà ùåñàáàò äþâðöíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí áóíäàí
ñîíðà äà óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ
ÿìèíëèê èôàäÿ îëóíóá.
Ñîíäà ðàéîíóí ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ èúòèìàè-ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà ôÿðãëÿíÿí øÿõñëÿðÿ ðàéîí èúðà ùàêèìèééÿòèíèí ôÿõðè ôÿðìàí âÿ ùÿäèééÿëÿðè òÿãäèì îëóíóá.
7
www.yeniazerbaycan.com
17 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 067 (4466)
“Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí Àâðîïàäà èëê
íÿøðèíèí 200 èëëèéè ÓÍÅÑÚÎ-äà ãåéä åäèëèá
Àïðåëèí 15-äÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí ìÿíçèë-ãÿðàðýàùûíäà Àçÿðáàéúàíûí, Òöðêèéÿíèí, Ãàçàõûñòàíûí âÿ Òöðêìÿíèñòàíûí áó òÿøêèëàò éàíûíäàêû äàèìè íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ
Áåéíÿëõàëã Òöðê Àêàäåìèéàñûíûí
äÿñòÿéè èëÿ “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” åïîñóíóí àëìàí äèëèíÿ òÿðúöìÿñèíèí âÿ
íÿøðèíèí 200 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíàí òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðè à÷àí Äöíéà Èðñ Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîð ìöàâèíè õàíûì Ìåøòèëä
Ðîññëåð “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” åïîñóíó òÿêúÿ òöðê õàëãëàðûíûí äåéèë, äöíéà
ìÿäÿíèééÿòèíèí ãÿäèì èðñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá, åïîñóí éàçûëû Äðåçäåí âÿ
Âàòèêàí âàðèàíòëàðûíûí îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Î, ÿñÿðèí õàëãëàðûí þç àçàäëûüû
óüðóíäà ìöáàðèçÿñèíèí òàðèõèëèéû áàõûìûíäàí ÷îõ äÿéÿðëè îëäóüóíó, òöðêäèëëè þëêÿëÿðèí ÿêñÿðèééÿòèíäÿ Äÿäÿ Ãîðãóäëà áàüëû àáèäÿëÿðèí éàðàäûëäûüûíû
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè Åë÷èí ßôÿíäèéåâ òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá: “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” ÿí ãÿäèì äþâðëÿðäÿí ùÿéàò âÿ þëöìäÿí, âÿôà âÿ õÿéàíÿòäÿí,
ìÿùÿááÿò âÿ íèôðÿòäÿí, èýèäëèê âÿ ãîðõàãëûãäàí, õåéèðäÿí âÿ øÿðäÿí áÿùñ
åäèá. Íÿñèëëÿð áèð-áèðèíè ÿâÿç åäèá,
ÿñðëÿð äÿéèøèá, àíúàã Ãîðãóä äÿäÿíèí ñþéëÿäèêëÿðè ùÿìèøÿêè ìöäðèêëèéè
èëÿ áÿðàáÿð, ùÿìèøÿêè òÿçÿ-òÿðëèéèíè
ñàõëàéûá.
Âàõòèëÿ ýþðäöéöì âÿ ùå÷ âàõò õàòèðèìäÿí ÷ûõìàéàúàã áèð ìÿíçÿðÿ
ìÿíèì ýþçëÿðèìèí ãàðøûñûíà ýÿëèð:
ìöàñèð Òóíèñäÿ,
Êàðôàýåí õàðàáàëûãëàðûíûí éàõûíëûüûíäà, ýþç èøëÿäèêúÿ óçàíàí ãóïãóðó ñÿùðàëûãäà íÿùÿíý áèð çåéòóí
àüàúû âàð. Áó àüàúûí éàøû ö÷ ìèí èëÿ
éàõûíäûð âÿ áó ö÷
ìèí èëëèê àüàú áó
ýöí äÿ òÿçÿ-òÿð
áÿùðÿ âåðèð, ùÿð èë
òÿçÿ çåéòóíëàð éåòèøäèðèð.
Ùÿðäÿí
ìÿí “Êèòàáè-Äÿäÿ
Ãîðãóä”ó âÿðÿãëÿäèêúÿ î ö÷ ìèí èëëèê
çåéòóí àüàúûíûí êþðïÿ áÿùðÿëÿðèíÿ éàøûë çåéòóí äÿíÿëÿðèíÿ áàõäûüûì äÿãèãÿëÿðè õàòûðëàéûðàì âÿ î ÿë÷àòìàç,
öíéåòìÿç ãÿäèìëèêëÿ î éåíè äîüóø,
éåíè ùÿéàò ãàðûøûüûíûí ãÿðèáÿ áèð àáùàâàñûíû ùèññ åäèðÿì...
Ùÿëÿ ÕÂÛÛÛ ÿñðäÿí ìÿëóì îëñà äà,
ÿñëèíäÿ Àâðîïà øÿðãøöíàñëûã åëìè áó
åïîñó éàëíûç 1815-úè èëäÿ êÿøô åäèá.
Ùÿìèí èë àëìàí àëèìè Ùåíðèõ Ôðèäðèõ
ôîí Äèòñ “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí
Äðåçäåí íöñõÿñèíè òàïäû âÿ áóíäàí
ñîíðà, àç ãàëà èêè ÿñðäèð êè, äöíéà
øÿðãøöíàñëûüûíûí áèð ÷îõ áþéöê íöìàéÿíäÿëÿðè “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”ó òÿäãèã, òÿùëèë âÿ òÿðúöìÿ åäèá, àëìàí,
ðóñ, èíýèëèñ, ôðàíñûç, òöðê, èòàëéàí, ÿðÿá,
ôàðñ, ñåðá, ýöðúö, òöðêìÿí, ãàçàõ, ëàòûø âÿ ñ. äèëëÿðäÿ íÿøð åäèáëÿð.
Áöòöí áó òÿäãèãàòëàð, òÿðúöìÿëÿð,
íÿøðëÿð þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ äöíéà
øÿðãøöíàñëûã åëìèíäÿ, êîíêðåò îëàðàã
èñÿ òöðêîëîýèéàäà ìÿõñóñè âÿ íöôóçëó
áèð ãîë - ãîðãóäøöíàñëûã éàðàäûá.
Ô.Äèòñ 1815-úè èëäÿ åïîñóí Òÿïÿýþçëÿ áàüëû áîéóíó íÿøð åòäè. Î, þç
òÿäãèãàòûíäà áèð áÿäèè ïåðñîíàæ êèìè
Òÿïÿýþçö Ùîìåðèí “Îäèññåéà”ñûíäàêû ìÿøùóð Ñèêëîïëà ìöãàéèñÿ åäèð âÿ
ìàðàãëûñû áóäóð êè, Ô.Äèòñ Òÿïÿýþçö
äàùà èëêèí áÿäèè ìÿíáÿíèí ãÿùðÿìàíû
ùåñàá åäèð. Ô.Äèòñÿ ýþðÿ “Îäèññåéà”
þçöíäÿí ñîíðàêû äþâðäÿ Øÿðã àëÿìèíÿ ìÿëóì äåéèëäè, ùàëáóêè Øÿðã ÿôñàíÿëÿðè, ÿäÿáèééàòû “Îäèññåéà”éà ãÿäÿðêè äþâðëÿðäÿ àðòûã ãÿäèì éóíàíëàðà
ìÿëóì èäè. Ô.Äèòñ Òÿïÿýþçö Ñèêëîï
ñóðÿòèíèí ïðîòîòèïè ùåñàá åäèðäè, Òÿïÿýþç áÿäèè ñóðÿò êèìè, Ñèêëîïóí ÿââÿëè, áàøëàíüûúû, áàøãà äèëäÿ, áàøãà
ìöùèòäÿ îíóí éåíè èôàäÿñè èäè.
Åëÿ áèðúÿ áó ôàêòûí þçö “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí ùàíñû ãÿäèìëÿðäÿí ýÿëäèéè áàðÿäÿ éàõøû òÿñÿââöð éàðàäûð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, 15 èë áóíäàí
ÿââÿë - 2000-úè èëèí áó âàõòû, àïðåëèí
îðòàëàðûíäà Ïðåçèäåíò Ùåéäÿð ßëèéåâèí øÿõñè òÿøÿááöñö âÿ áèëàâàñèòÿ èøòèðàêû èëÿ Áàêûäà “Äÿäÿ Ãîðãóä”óí øÿðòè îëàðàã 1300 èëëèê éóáèëåéè áþéöê áåéíÿëõàëã áàéðàì êèìè ãåéä åäèëèá. Òöðêèéÿ, Ãàçàõûñòàí, Ãûðüûçûñòàí ïðåçèäåíòëÿðèíèí âÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí î çàìàíêû áàø äèðåêòîðóíóí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí éóáèëåé ýåúÿñèíäÿ Ïðåçèäåíò
Ùåéäÿð ßëèéåâ áþéöê íèòã ñþéëÿéÿðÿê,
“Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. “Ìÿí áó ôàêòû õöñóñè
ãåéä åäèðÿì, ÷öíêè ñîâåò èäåîëîýèéàñû “Äÿäÿ Ãîðãóä”ó çÿðÿðëè áèð äàñòàí
êèìè ãàäàüàí åòìèøäè. ßñðëÿð äÿéèøèð,
úöðáÿúöð èäåîëîýèéàëàð áèð-áèðèíè ÿâÿç
åäèð, “Äÿäÿ Ãîðãóä” èñÿ éàøàéûð”, äåéÿ Áàø íàçèðèí ìöàâèíè âóðüóëàéûá.
Áèëäèðèëèá êè, áó ýöí Áàêûäà “Äÿäÿ
Ãîðãóä” àáèäÿñè óúàëäûëûð, èíñàíëàð
“Äÿäÿ Ãîðãóä” ïàðêûíäà èñòèðàùÿò
åäèð, òàìàøà÷ûëàð “Äÿäÿ Ãîðãóä” ôèëìèíÿ âÿ “Äÿäÿ Ãîðãóä” ìþâçóñóíäà
òåàòð òàìàøàëàðûíà áàõûð, òÿëÿáÿëÿð
“Äÿäÿ Ãîðãóä” òÿãàöäö àëûðëàð. Áó
ýöí íÿèíêè Àçÿðáàéúàíäà, äöíéàíûí
áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ “Äÿäÿ Ãîðãóä”
äàñòàíû áÿøÿðè áèð àáèäÿ êèìè óúà òóòóëóð. Áèð íå÷ÿ èë áóíäàí ÿââÿë Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èøòèðàêû èëÿ Áðöññåëäÿ “Äÿäÿ Ãîðãóä” àáèäÿñèíèí à÷ûëûøû îëäó âÿ åëÿ áó ôàêò “Äÿäÿ Ãîðãóä”à
åùòèðàìûí ñÿðùÿäëÿð òàíûìàäûüûíû
éàõøû ýþñòÿðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
“Äÿäÿ Ãîðãóä”ó ìèëëè ñÿðâÿò àäëàíäûðûá. “Äÿäÿ Ãîðãóä” áèð äàùà ñöáóò
åäèð êè, áÿøÿðèééÿòÿ àïàðàí éîë ìèëëèäÿí áàøëàéûð. “Ôöðñÿòäÿí èñòèôàäÿ åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñàëàìëàðûíû
âÿ õîø àðçóëàðûíû ñèçÿ ÷àòäûðûðàì”, äåéÿ Åë÷èí ßôÿíäèéåâ áèëäèðèá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá: “Áó
ýöí “Äÿäÿ Ãîðãóä” ÓÍÅÑÚÎ èëÿ íå÷ÿ þëêÿ àðàñûíäà ìÿíÿâè êþðïö éàðàäûá âÿ áèç áóíó ÷îõ ÿëàìÿòäàð ùåñàá
åäèðèê. Ñîí èëëÿð Àçÿðáàéúàí âÿ
ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà ÷îõ ñûõ èøýöçàð
ÿëàãÿëÿð éàðàíûá. Áó ÿëàãÿëÿðèí éàðàíìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí õöñóñè ôÿàëèééÿòè ãåéä åäèëìÿëèäèð. Áó ÿëàãÿëÿð
ìèëëè èëÿ áÿøÿðèíèí âÿùäÿòè, ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèí âÿ ìàääè àáèäÿëÿðèí ãîðóíìàñû, ìÿäÿíèééÿòëÿðèí áèð-áèðèíÿ
éàõûíëàøìàñû áàõûìûíäàí îëäóãúà
ÿùÿìèééÿòëè âÿ ãèéìÿòëèäèð. Áóýöíêö
“Äÿäÿ Ãîðãóä” áàéðàìû áóíóí ýþçÿë
áèð íöìóíÿñèäèð.
Ìÿí “Äÿäÿ Ãîðãóä”à áó ãÿäÿð
äèããÿò éåòèðäèéèíÿ, åùòèðàì áÿñëÿäèéèíÿ âÿ òÿäáèðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ äÿñòÿê
âåðäèéèíÿ ýþðÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí ðÿùáÿðëèéèíÿ, ãóðóì öçðÿ ìèëëè êîìèññèéàíûí
öçâ þëêÿëÿðèíÿ âÿ Áåéíÿëõàëã Òöðê
Àêàäåìèéàñûíà äÿðèí òÿøÿêêöðöìö
áèëäèðèðÿì”. Ãàçàõûñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äþâëÿò êàòèáè Ýöëñàðÿ Àáäèêàëéêîâà, Òöðêèéÿíèí ÓÍÅÑÚÎ éàíûíäàêû äàèìè íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè
ñÿôèð Ùöñåéí Àâíè Áîñòàëû, Òöðêìÿíèñòàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó Àííàãóðáàí Àøèðîâ âÿ Áåéíÿëõàëã Òöðê Àêàäåìèéàñûíûí ïðåçèäåíòè Äàðõàí Êûäûðàëè ÷ûõûøëàðûíäà áèëäèðèáëÿð êè, ìöäðèêëèê òèìñàëûíûí ñèìâîëó îëàí Äÿäÿ Ãîðãóä îáðàçûíûí ÿêñ îëóíäóüó “ÊèòàáèÄÿäÿ Ãîðãóä” öìóìáÿøÿðè ÿñÿð îëìàãëà éàíàøû, äÿéÿðëè ìÿäÿíè èðñ êèìè
òöðê õàëãëàðûíûí ìèëëè àáèäÿñèäèð.
Õàëãëàðûí ìÿäÿíè èðñèíèí ãîðóíóá
ñàõëàíûëìàñûíäà, ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû
äèàëîãóí éàðàíìàñûíäà ÓÍÅÑÚÎíóí õèäìÿòëÿðèíè ãåéä åäÿí íàòèãëÿð
áó ýöí “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” åïîñóíóí èëê íÿøðèíèí 200 èëëèéèíèí ãóðóìäà
ãåéä åäèëìÿñèíèí áóíóí áàðèç íöìóíÿñè îëäóüóíó áèëäèðèá, ÓÍÅÑÚÎ èëÿ
ÿìÿêäàøëûãäàí, ùàáåëÿ þëêÿëÿðèíäÿ
Äÿäÿ Ãîðãóäëà áàüëû óúàëäûëàí àáèäÿëÿðäÿí âÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí áÿùñ
åäèáëÿð.
Ñîíäà Àçÿðáàéúàíûí, Ãàçàõûñòàíûí, Òöðêèéÿíèí, Þçáÿêèñòàíûí âÿ
Òöðêìÿíèñòàíûí èíúÿñÿíÿò óñòàëàðûíûí
èôàñûíäà õàëã ìàùíûëàðû âÿ Äÿäÿ Ãîðãóäà ùÿñð îëóíàí ìàùíûëàð ñÿñëÿíèá.
Ãÿðáäÿ êîððóïñèéà ïðîáëåìè òÿíÿççöë ìÿíáÿéè êèìè...
Éàõóä, ÀÁØ âÿ Àâðîïàäà ôàêòèêè îëàðàã èäàðÿ÷èëèê áþùðàíû éàøàíûð âÿ áó, þçöíö, ÿñàñ åòèáàðèëÿ, êîððóïñèéàéà äàèð ôàêòëàðäà èôàäÿ åäèð
ÀÁØ ùàêèìèééÿò
îðãàíëàðû òàìàìèëÿ
êîððóïñèéàëàøûá
Ñîñèàëéþíöìëö âÿ äåìîêðàòèê
äþâëÿòëÿðèí äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí
ïðèîðèòåòëÿðèíè õàëãûí àëè ìÿíàôåéèíÿ
úàâàá âåðÿí, äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíÿ
âÿ ìàðàãëàðûíà ÿñàñëàíàí ôÿàëèééÿò
òÿøêèë åäèð. Ìèëëè èíêèøàôû âÿ ñîñèàë-ñèéàñè ñàáèòëèéè òÿìèí åòìÿê, âÿòÿíäàøëàðûí ìàääè ðèôàù ùàëûíû, ùÿéàò øÿðàèòèíè äàèì éàõøûëàøäûðìàã, ìþùêÿì
ÿñàñëàðà ñþéêÿíÿí âÿòÿíäàø-äþâëÿò
áèðëèéè ôîðìàëàøäûðìàã êèìè õöñóñè
ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿð ìÿùç áó úöð äþâëÿòëÿðèí äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí áàøëûúà âÿçèôÿëÿðè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð. Áàøãà ñþçëÿ, ìÿãñÿäèíè èíêèøàô âÿ ñàáèòëèê, éîëóíó èñÿ äåìîêðàòèéà âÿ ãàíóí÷óëóã ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ìöÿééÿíëÿøäèðÿí äþâëÿòëÿð äàõèëè èúòèìàè-ñèéàñè
àùÿíýäàðëûüûí, ùÿì÷èíèí, èíêèøàôûí
ãàðàíòû ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèðëÿð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè äàõèëè ñèéàñÿò êóðñó ìÿùç éóõàðûäà ñàäàëàíàí ôóíäàìåíòàë ïðèíñèïëÿðè âÿ èñòèãàìÿòëÿðè þçöíäÿ åùòèâà
åäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿí ôóíäàìåíòàë àìèëëÿðäÿí áèðè äÿ íåãàòèâ ùàëëàðà
ãàðøû úèääè ìöáàðèçÿ ìåõàíèçìèíèí
ôîðìàëàøäûðûëìàñûäûð. Áó êîíòåêñòäÿ
êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ õöñóñè
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äàâàìëû âÿ ìöíòÿçÿì òÿäáèðëÿð
ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ êîððóïñèéàíûí
ìåéäàíû äàðàëäûëûá, ñèñòåìëè èñëàùàòëàð
íåãàòèâ ùàëëàðûí àðàäàí ãàëõìàñûíû
òÿìèí åäèá.
Î äà ãåéä åäèëìÿëèäèð êè, áó úöð
ùàëëàðëà ìöáàðèçÿíèí ÿùÿìèééÿòè âÿ
ñÿìÿðÿëèëèéè ïàðàëåë ìöãàéèñÿëÿð âàñèòÿñèëÿ äàùà éàõøû àøêàð îëóð. Éÿíè,
äöíéà òÿúðöáÿñèíÿ íÿçÿð éåòèðäèêäÿ
àéäûí îëóð êè, Àçÿðáàéúàíäà êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ òÿäáèðëÿðè ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿð âåðèð âÿ òÿãäèðÿëàéèã ùàë
êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèëèð. Áóíóíëà éàíàøû, áó ìÿñÿëÿäÿ Àçÿðáàéúàíû ãÿðÿçëè
øÿêèëäÿ òÿíãèä îáéåêòèíÿ ÷åâèðÿí Ãÿðá
þëêÿëÿðèíèí þçöíäÿ èñÿ êîððóïñèéà ìÿñÿëÿñè úèääè ïðîáëåì êèìè ÷ûõûø åäèð...
Ìÿñÿëÿí, ôàêòëàð äåìÿéÿ ÿñàñ
âåðèð êè, Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðû
(ÀÁØ) êîððóïñèéà ïðîáëåìè úèääè òÿíÿççöë ìÿíáÿéè êèìè ÷ûõûø åòìÿêäÿäèð. Åêñïåðòëÿðèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, êîððóïñèéà èøñèçëèêäÿí ñîíðà èêèíúè ÿí
áþéöê áÿëàäûð. Ñîñèîëîæè ñîðüóëàðà
ÿñàñÿí àìåðèêàëûëàðûí 80 ôàèçè ùåñàá
åäèð êè, ÀÁØ ùàêèìèééÿò îðãàíëàðû òàìàìèëÿ êîððóïñèéàëàøûá. Áóíóíëà
áàüëû êîíêðåò ôàêòëàð ìþâúóääóð. Ìÿñÿëÿí, áèð ãÿäÿð ÿââÿë Àü Åâèí ÿí éöêñÿê äàèðÿëÿðè èëÿ áàüëû 6 ìèëéàðä äîëëàðëûã áèð ôûðûëäàã àøêàð åäèëìèøäè. Èëëèíîéñ
øòàòûíäàêû Äèêñîí øÿùÿðèíèí ìàëèééÿ
õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè Ðèòà Êðàíäâåëëèí 7
èë ìöääÿòèíäÿ áöäúÿäÿí 9 ôàèç ìèãäàðûíäà îüóðëóã åòäèéè, íÿòèúÿäÿ 30
ìèëéîí äîëëàð ïóë òîïëàäûüû àøêàðëàíûá.
Òÿêúÿ áó èëèí ÿââÿëèíäÿí áÿðè ÀÁØ-äà
ìöõòÿëèô ñÿâèééÿëè äþâëÿò ìÿìóðëàðûíà
ãàðøû ðöøâÿò èòòèùàìû èëÿ 2320 úèíàéÿò
èøè à÷ûëûá. Áóíëàðäàí 678-è õöñóñèëÿ
áþéöê ìÿáëÿüäÿ ðöøâÿò èòòèùàìûäûð.
Áåëÿ úèíàéÿòëÿð ñàéñûç-ùåñàáñûçäûð.
Ñàäÿúÿ, ÀÁØ-ûí äöíéàäàêû èìèúèíÿ
çÿðÿð âóðìàìàã ö÷öí îíëàðûí ÷îõó
à÷ûëìûð. Áÿçÿí áåëÿ ôàêòëàð ñèéàñè èíòðèãàëàð öçöíäÿí à÷ûãëàíûð. Ìÿñÿëÿí,
ÀÁØ-ûí ñàáèã âèòñå-ïðåçèäåíòè Äèê
×åéíèíèí Èðàãäà íåôò ñàùÿñèíäÿ ÷àëûøàí ãîùóìëàðûíà ëîááè÷èëèê åòäèéè ìÿòáóàòà ñûçäûðûëìûøäû. Áó çàìàí êÿëÿôèí
áèð óúó äà Òåõàñäàêû íåôò ôèðìàñûíäà
ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðÿí ïðåçèäåíò
Áóøà (êè÷èê) ýåäèá ÷ûõìûøäû.
Êîððóïñèéà Àâðîïàäà
ìèëëè äþâëÿòëÿðèí
èäàðÿ÷èëèê ìåõàíèçìè
êèìè ÷ûõûø åäèð
Ìÿùç áó úöð êîððóïñèéà ôàêòëàðûíà
Àâðîïàäà äà éåòÿðèíúÿ ðàñò ýÿëèíèð.
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí (ÀÈ) àíòèêîððóïñèéà
àýåíòëèéèíèí (ÎËÀÔ) àïàðäûüû òÿùãèãàòûí íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ, ÀÈ þëêÿëÿðè ùÿð èë
êîððóïñèéàéà ýþðÿ 323 ìèëéàðä àâðî
èòèðèð êè, áó äà òÿøêèëàòûí 2014-2020-úè
èëëÿðè ÿùàòÿ åäÿí 7 èëëèê áöäúÿñèíèí ö÷äÿ áèðèíè òÿøêèë åäèð: “Àâðîïà ñòðóêòóðëàðûíäà êîððóïñèéà àüëàñûüìàç
ìèãéàñ àëûá. ßýÿð ÿââÿëëÿð Àâðîïà
ôîíäëàðûíäàí èëëèê îüóðëóã éöç ìèëéîíëàðëà àâðî òÿøêèë åäèðäèñÿ, èíäè
áó, ìèëéàðäëàðëà þë÷öëöð”.
ÀÈ þëêÿëÿðèíèí ïîëèñ âÿ ïðîêóðîðëóã
îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí 2013-úö èëäÿ õèäìÿòè âÿçèôÿäÿí ñóè-èñòèôàäÿ âÿ ðöøâÿò
ìàääÿëÿðè èëÿ 67 800 úèíàéÿò èøè à÷ûëûá. Áó, Àâðîïà Èòòèôàãûíûí òàðèõèíäÿ ÿí
ðåêîðä ýþñòÿðèúèäèð. Áàø ÿäëèééÿ äèðåêòîðó Ôðàíñóà Ëå Áàé Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè,
ñþùáÿòèí ìèëéîíëàðäàí äåéèë, ìèëéàðäëàðäàí ýåòäèéèíè ñþéëÿìÿéÿ ùÿð úöð
ÿñàñ âàð: “Áó ùÿì äÿ éàëíûç àéñáåðãèí öñò òÿðÿôèäèð. Äàùà áþéöê ðÿãÿìëÿð ÿëäÿ åäÿúÿéèê. Áó, ùÿëÿ
áàøëàíüûúäûð”.
Àâðîïà Êîìèññèéàñû äà ðÿñìè îëàðàã åòèðàô åäèá êè, Àâðîïà ñòðóêòóðëàðûíäàêû êîððóïñèéà ùàëëàðû ëàçûìñûç ëàéèùÿëÿðÿ ñèëèíÿí ìàëèééÿ âÿñàèòëÿðèíäÿí ôîðìàëàøûð.
ÎËÀÔ ðÿùáÿðè Úîâàííè Êåññëåð
èñÿ áèëäèðèá êè, Àâðîïàíûí àéðû-àéðû þëêÿëÿðèíäÿ åéíè âàõòäà áàø âåðÿí êîððóïñèéà, äÿëÿäóçëóã âÿ äèýÿð úèíàéÿòëÿð áèð ÷îõ ùàëëàðäà ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðûíûí äèããÿòèíäÿí êÿíàðäà ãàëûð: “×öíêè áó úèíàéÿòëÿðÿ ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ñÿëàùèééÿòëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
áàõûëûð. Îíà ýþðÿ äÿ êîððóïñèéà èëÿ
öìóìàâðîïà ñÿâèééÿñèíäÿ ìöáàðèçÿ àïàðìàã, áåëÿ úèíàéÿòëÿðèí
àðàøäûðûëìàñû ö÷öí õöñóñè áöðî éàðàòìàã ëàçûìäûð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, êîððóïñèéà Àâðîïàäà ìèëëè äþâëÿòëÿðèí èäàðÿ÷èëèê ìåõàíèçìè êèìè ÷ûõûø åäèð.
Àâðîïàíûí ëîêîìîòèâëÿðè
êîððóïñèéà ýèðäàáûíäà...
Äîëàéûñûéëà, Àâðîïàíûí ëîêîìîòèâè
êèìè ÷ûõûø åäÿí ìèëëè äþâëÿòëÿð êîððóïñèéà ýèðäàáûíäàäûð. Áóíà äàèð áèð íå÷ÿ ôàêòû õöñóñèëÿ äèããÿòÿ ÷àòäûðìàã
ìÿãñÿäÿìöâàôèãäèð.
Èëê íþâáÿäÿ, Ôðàíñàäà áöäúÿ èøëÿðè öçðÿ íàçèð Æåðîì Êàéóçàê âåðýèäÿí éàéûíìàãäà èòòèùàì åäèëèð. Î, õàðèúäÿ ýèçëè áàíê ùåñàáû à÷àðàã áóðàäà 600 ìèí àâðî òîïëàéûá. Áóíó óçóí
çàìàí ýèçëè ñàõëàéà áèëÿí íàçèð, íÿùàéÿò, 2013-úö èëäÿ èñòåôà âåðìÿéÿ
ìÿúáóð îëóá. Ãåéä åäÿê êè, Êàéóçàê
ùÿëÿ 2012-úè èëäÿ “Ìåäèàïàðò” èíòåðíåò
ñàéòû òÿðÿôèíäÿí îðòàéà ÷ûõàðûëàí È÷âå÷ðÿäÿêè áàíê ùåñàáëàðûíû òÿêçèá åòñÿ äÿ, ñîíðàäàí ãÿáóë åòìÿéÿ ìÿúáóð ãàëìûøäû.
Áóíóíëà éàíàøû, áó ýöíëÿðäÿ Àëìàíèéàíûí Ùàííîâåð ìÿùêÿìÿñèíäÿ
þëêÿíèí ñàáèã ïðåçèäåíòè Êðèñòèàí Âóëôóí ìÿùêÿìÿñè áàøëàíûá. Âóëô ïðåçèäåíò âÿçèôÿñèíäÿ îëàðêÿí êîððóïñèéàéà éîë âåðìÿêäÿ èòòèùàì îëóíóð. Èñòèíòàã ìöÿééÿí åäèá êè, Àëìàíèéà ïðåçè-
äåíòè âÿçèôÿäÿ îëäóüó ìöääÿòäÿ 28
åïèçîä öçðÿ ñóè-èñòèôàäÿ úèíàéÿòèíÿ
éîë âåðèá. Áó åïèçîäëàðäàí áèðè ìÿùêÿìÿíèí àðàøäûðìà ïðåäìåòè îëóá:
“Áàéåðèøåð Íîô” ùîòåëèíèí ÿìÿêäàøëàðû øàùèäëèê åäèáëÿð êè, ïðåçèäåíòèí ùÿìèí ìåùìàíõàíàäà éàøàìàñûíûí ùàããûíû îíóí òàíûøû îëàí
áèçíåñìåí þäÿéèá âÿ áóíóí ÿâÿçèíäÿ Ê.Âóëô îíóí êîììåðñèéà ëàéèùÿëÿðèíäÿí áèðèíè äÿñòÿêëÿéèá. Áóíóíëà äà “õèäìÿòè âÿçèôÿñèíäÿí ñóèèñòèôàäÿ åäÿðÿê ãàçàíûá”.
Àëìàíèéàíûí ñàáèã ïðåçèäåíòèíè
âÿ ùÿìèí áèçíåñìåíè 3 èëÿäÿê àçàäëûãäàí ìÿùðóìåòìÿ úÿçàñû, éàõóä
áþéöê ìÿáëÿüäÿ ïóë úÿðèìÿñè ýþçëÿéèð. Õàòûðëàäàã êè, Âóëô 2012-úè èëèí
ôåâðàëûíäà âÿçèôÿñèíäÿí èñòåôà âåðìÿéÿ ìÿúáóð îëóá.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, þòÿí èë Èñïàíèéàäà
150 êîððóïñèéà ôàêòûíäà 2 ìèíäÿí ÷îõ
øöáùÿëèíèí àäû êå÷èá. Áèð ÷îõ òàíûíìûø
èíñàíëàðûí éåð àëäûüû áó ñèéàùûäà ÿí
ìàðàã äîüóðàí Êðàë ÂÛ Ôèëèïèí áàúûñû
øàùçàäÿ Êðèñòèíàäûð. Î, âåðýèäÿí éàéûíìà âÿ èúòèìàè ôîíäëàðäàí áàøãà
ìÿãñÿäëÿð ö÷öí èñòèôàäÿäÿ ýöíàùëàíäûðûëûð. Êàòàëîíèéàíûí ðÿùáÿðè îëàí Æîðäè Ïóæîë 30 èë áîéóíúà ïóëëàðûíû õàðèúäÿ ñàõëàäûüûíû åòèðàô åäèá. Êîððóïñèéà
èñòèíòàãûíäà àäû ÷ÿêèëÿí 50-éÿ éàõûí
øÿõñèí ìÿùç èãòèäàðäàêû Õàëã Ïàðòèéàñûíäàí îëìàñû õàëãûí áó ïàðòèéàéà
îëàí åòèáàðûíû ñàðñûäûá.
Èòàëèéàäà àïàðûëàí àðàøäûðìà íÿòèúÿñèíäÿ èñÿ 25 ìèëéàðä àâðî äÿéÿðèíäÿ
ëàéèùÿëÿðäÿ êîððóïñèéà èëÿ áàüëû 4 íÿôÿð
ùÿáñ åäèëèá. Òåëåôîí äàíûøûãëàðû íÿòèúÿñèíäÿ îðòàéà ÷ûõàí ùàäèñÿ çàìàíû
íÿãëèééàò âÿ èíôðàñòðóêòóð íàçèðè Ìàóðèçèî Ëóïè þçöíö ìöäàôèÿ åòìÿéÿ ÷àëûøñà äà, îíóí éàõûí äîñòó îëäóüó áèëäèðèëÿí âÿ ùÿáñ åäèëÿí áèçíåñìåí Ñòåôàíî Ïåðîòòèíèí Ëóïèíèí îüëóíà 10 ìèí
àâðî äÿéÿðèíäÿ “Ïîëåõ” ñààòû âåðäèéè
âÿ îíóí èøÿ ýèðìÿñèíÿ âàñèòÿ÷èëèê åòäèéè îðòàéà ÷ûõûá. Öìóìèééÿòëÿ, áó ùàäèñÿ èëÿ áàüëû Èòàëèéàäà 4 íÿôÿð ùÿáñ åäèëèá, 51 íÿôÿð èñÿ èñòèíòàãà èôàäÿ âåðèá.
ßëáÿòòÿ, ôàêòëàðûí ñàéûíû èñòÿíèëÿí
ãÿäÿð àðòûðìàã îëàð. Àììà òÿêúÿ ñàäàëàíàíëàð äà îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð
êè, Àâðîïàäà êîððóïñèéà áþùðàíû òöüéàí åäèð.
Áöòþâëöêäÿ, þçöíö “äåìîêðàòèéàíûí áåøèéè” êèìè òÿáëèü åäÿí ÀÁØ âÿ
Àâðîïàäà ôàêòèêè îëàðàã èäàðÿ÷èëèê
áþùðàíû éàøàíûð âÿ áó þçöíö, ÿñàñ
åòèáàðèëÿ, êîððóïñèéàéà äàèð ôàêòëàðäà
èôàäÿ åäèð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Ìàëèééÿ íàçèðè Ñàìèð Øÿðèôîâ Âàøèíãòîíäà
“Ý-20” þëêÿëÿðèíèí ìàëèééÿ íàçèðëÿðèíèí âÿ
ìÿðêÿçè áàíê ðÿùáÿðëÿðèíèí èúëàñûíäà èøòèðàê åäèð
Ìàëèééÿ íàçèðè Ñàìèð Øÿðèôîâ Âàøèíãòîíäà “Áþéöê èéèðìèëèéèí” (Ý-20) öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ìàëèééÿ íàçèðëÿðèíèí âÿ ìÿðêÿçè
áàíê ðÿùáÿðëÿðèíèí àïðåëèí 16-17 êå÷èðèëÿí
èúëàñûíäà èøòèðàê åäèð.
Ìàëèééÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, “Ý-20” þëêÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí íîéàáð àéûíäà Òöðêèéÿíèí Àíòàëéà
øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê òîïëàíòûñûíà ùàçûðëûã
ìÿãñÿäè äàøûéàí èúëàñäà ìàëèééÿ íàçèðëÿðè âÿ
ìÿðêÿçè áàíê ðÿùáÿðëÿðè ãëîáàë èãòèñàäèééàò,
äàéàíûãëû âÿ òàðàçëàøäûðûëìûø èíêèøàô ñòðàòåýèéàëàðû, èíâåñòèñèéà âÿ èíôðàñòðóêòóð, ìàëèééÿ áàçàðëàðûíûí òÿíçèìëÿíìÿñè, áåéíÿëõàëã âåðýè âÿ
äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðàúàã.
Òîïëàíòûéà “Ý-20”éÿ öçâ âÿ äÿâÿòëè þëêÿëÿðèí íàçèðëÿðè âÿ ìÿðêÿçè áàíê ðÿùáÿðëÿðè èëÿ éàíàøû, Áåéíÿëõàëã Âàëéóòà Ôîíäó, Äöíéà Áàíêû, Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã âÿ Èíêèøàô Òÿøêèëàòûíäàí éöêñÿê ñÿâèééÿëè íöìàéÿíäÿëÿð ãàòûëàúàã.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû “Ý-20”-íèí áó èëêè åâ ñàùèáè êèìè Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû òÿðÿôèíäÿí äÿâÿòëè þëêÿ ãèñìèíäÿ áó òîïëàíòûëàðäà èøòèðàê åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ìàëèééÿ íàçèðè Âàøûíãòîíäà,
ùÿì÷èíèí Áåéíÿëõàëã Âàëéóòà Ôîíäóíóí âÿ
Äöíéà Áàíêûíûí ÿíÿíÿâè éàç ýþðöøëÿðèíÿ äÿ
ãàòûëàúàã.
Èðãè çÿìèíäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí èíñèäåíòëÿð ÀÁØ-äà ñîñèàë ýÿðýèíëèéè àðòûðûð
“Åóðîíåwñ”óí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ÀÁØ-äà èðãè çÿìèíäÿ áàø âåðÿí èíñèäåíòëÿð áó
þëêÿ èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí
úèääè åòèðàçëà ãàðøûëàíìàãäàäûð. Þëêÿ ÊÈÂ-è ÿñàñ äèããÿòè ÀÁØ-ûí Òåõàñ øòàòûíäà
ïîëèñèí øöáùÿëèíè òÿãèá åòìÿñè ôîíóíäà áàø âåðÿí þëöì
ùàäèñÿñèíÿ éþíÿëäèá. Õàòûðëàäûëûð êè, áó øòàòûí
Ùéóñòîí øÿùÿðè éàõûíëûüûíäà ïîëèñèí òÿãèá åòäè-
éè àâòîìîáèë ãÿçà òþðÿäèá.
Àâòîìîáèëèíäÿí ÷ûõàí 41
éàøëû ãàðàäÿðèëè Ôðàíê Åðíåñò
âóðóëàðàã þëäöðöëöá. Ãàðàäÿðèëèíèí âóðóëìà àíû èñÿ âèäåîëåíòÿ àëûíûá. Äàùà ñîíðà
ìÿëóì îëóá êè, áÿùñ îëóíàí
øÿõñ ñèëàùñûç îëóá.
ÀÁØ ìåäèàñû éàçûð êè, èðãè çÿìèíäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí èíñèäåíòëÿð þëêÿäÿ ñîñèàë ýÿðýèíëèéè àðòûðûð.
Ôðàíñàäà ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðèíèí òÿòèëè äàâàì åäèð
Ôðàíñàäà
ìÿòáóàòëà
áàüëû ïðîáëåìëÿð äàâàì åòìÿêäÿäèð. ×àï ìåäèàñû èëÿ
éàíàøû, åëåêòðîí ÊÈÂ äÿ
úèääè ïðîáëåìëÿðëÿ ãàðøûãàðøûéà ãàëäûüûíû áÿéàí åòìÿêäÿäèð. Áóíà ìöâàôèã
îëàðàã ìöõòÿëèô ìåäèà ãóðóìëàðû åòèðàç ÷àüûðûøëàðû
åäèð, áèð ÷îõ ùàëëàðäà èñÿ
ñîñèàë àêñèéàëàð þçöíö ýþñòÿðèð. “Ðåóòåðñ” õÿáÿð âåðèð êè, Ôðàíñàíûí “Ðàäèî Ôðàíúå” øèðêÿòèíèí èø÷èëÿðèíèí òÿòèëè äàâàì
åäèð. Ùÿìêàðëàð èòòèôàãûíûí ÷àüûðûøû èëÿ 27 ýöí-
äöð êè, äàâàì åäÿí òÿòèëëÿðÿ
äèýÿð ìåäèà îðãàíëàðûíûí
æóðíàëèñòëÿðè äÿ ãîøóëóá. Åòèðàç÷ûëàð ðÿùáÿðëèéèí ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ãÿíàÿò òÿäáèðëÿðè
âÿ èø éåðëÿðèíèí èõòèñàðûíà
åòèðàç åäèðëÿð. Ðàäèî ðÿùáÿðëèéè èõòèñàðëàð ùåñàáûíà
2019-úó èëÿ ãÿäÿð 50 ìèëéîí àâðîéà ãÿíàÿò åòìÿê
íèééÿòèíäÿäèð. Æóðíàëèñòëÿð,
ùÿì÷èíèí, áàø äèðåêòîð Ìàòéþ Ãàëåíèí èñòåôàñûíû, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëë åäèëìÿñèíè âÿ
èø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûíû òÿëÿá åäèðëÿð.
Ðÿñóë Úÿôÿðîâóí òþðÿòäèéè úèíàéÿò
ÿìÿëëÿðè ôàêòëàðëà ñöáóòà éåòèðèëèá
Àðàøäûðìàëàð íÿòèúÿñèíäÿ îíóí ãåéðè-ãàíóíè ñàùèáêàðëûãëà ìÿøüóë îëäóüó,
êöëëè ìèãäàðäà âÿñàèòè ìÿíèìñÿäèéè âÿ âåðýèäÿí éàéûíäûüû òÿñäèãèíè òàïûá
Þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
÷îõøàõÿëè èñëàùàòëàð, âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòèíèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí åôôåêòèâ òÿäáèðëÿð
ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí
ôÿàëèééÿòèíÿ äÿ ìöíáèò øÿðàèò
éàðàäûá. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè,
áó ýöí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè
èíñòèòóòëàðû äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíûí àéðûëìàç ùèññÿñèíÿ ÷åâðèëèá âÿ úÿìèééÿò ùÿéàòûíäà
ìöñòÿñíà éåð òóòóð. Òÿÿññöô êè,
þëêÿìèçäÿ ÃÙÒ-ëÿðèí àçàä,
øÿôôàô âÿ ãàíóí ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàëèééÿòèíÿ
éàðàäûëìûø áó ÿëâåðèøëè øÿðàèòäÿí ñóè-èñòèôàäÿ
åòìÿéÿ ÷àëûøàíëàð äà òàïûëûð. Ãàíóíâåðèúèëèéè
ïîçàí, ôÿàëèééÿòèíäÿ ãåéðè-øÿôôàôëûã íöìàéèø
åòäèðÿí âÿ “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” àäû àëòûíäà
ïÿðäÿëÿíÿðÿê ãåéðè-ãàíóíè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí áåëÿëÿëÿðè èñÿ ãàíóíìöâàôèã øÿêèëäÿ ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá åäèëÿðÿê òþðÿòäèêëÿðè ÿìÿëÿ ýþðÿ úàâàá âåðèðëÿð. Áóíëàðäàí áèðè äÿ “Èíñàí
ùöãóãëàðû êëóáó” àäëàíàí ÃÙÒ-éÿ ðÿùáÿðëèê
åäÿí Ðÿñóë Úÿôÿðîâäóð.
Õàòûðëàäàã êè, 12 äåêàáð 2014-úö èë òàðèõäÿ
Ðÿñóë Úÿôÿðîâóí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
ÚÌ-íèí 179.3.2 (êöëëè ìèãäàðäà þçýÿ ÿìëàêûíû ìÿíèìñÿìÿ), 192.2.2 (êöëëè ìèãäàðäà ýÿëèð
ÿëäÿ åòìÿêÿ ãàíóíñóç ñàùèáêàðëûã), 213.1
(õåéëè ìèãäàðäà âåðýèëÿðè þäÿìÿêäÿí éàéûíìà), 308.2 (àüûð íÿòèúÿëÿðÿ ñÿáÿá îëàí âÿçèôÿ
ñÿëàùèééÿòëÿðèíäÿí ñóè-èñòèôàäÿ), 313-úö (âÿçèôÿ ñàõòàêàðëûüû) ìàääÿëÿðè èëÿ òÿãñèðëÿíäèðèëÿí
øÿõñ ãèñìèíäÿ îëóíìàñû áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë
åäèëèá, ÚÌ-íèí ùÿìèí ìàääÿëÿðè èëÿ èòòèùàì
åëàí åäèëèá âÿ áàðÿñèíäÿ Áàêû øÿùÿðè Íÿñèìè
ðàéîí ìÿùêÿìÿñè òÿðÿôèíäÿí ùÿáñ ãÿòèìêàí
òÿäáèðè ñå÷èëèá.
Èñòèíòàã çàìàíû òîïëàíìûø ñöáóòëàðà ÿñàñÿí ùöãóãè ãåéäèééàòû îëìàéàí “Èíñàí ùöãóãëàðû êëóáó” èúòèìàè áèðëèéèíèí ùÿìòÿñèñ÷èñè âÿ
ñÿäðè Ðÿñóë Úÿôÿðîâóí ãàíóíñóç ñàùèáêàðëûã
ôÿàëèééÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðÿðÿê êöëëè ìèãäàðäà
ýÿëèð ÿëäÿ åòìÿñè, âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíäÿí
ñóè-èñòèôàäÿ åäÿðÿê äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿëè îëàí õåéëè ìèãäàðäà âåðýèëÿðè þäÿìÿêäÿí
éàéûíìàñû ìöÿééÿí åäèëèá. Èòòèùàì àêòûíà
ÿñàñÿí, Ðÿñóë Úÿôÿðîâóí òþðÿòäèéè úèíàéÿò
ÿìÿëëÿðè îíóí þçöíöí, çÿðÿð ÷ÿêìèø âÿ øàùèä
èôàäÿëÿðè, öçëÿøäèðìÿ, áàõûø, àõòàðûø âÿ ýþòöðìÿ ïðîòîêîëëàðû, éîõëàìà àêòëàðû, åêñïåðòèçà
ðÿéëÿðè, ðÿñìè ñÿíÿäëÿð âÿ èøèí äèýÿð ôàêòèêè
ùàëëàðû èëÿ êèôàéÿò ãÿäÿð òÿñäèã îëóíóá.
Ðÿñóë Úÿôÿðîâà åëàí åäèëìèø èòòèùàìëàðäà
ýþñòÿðèëèð êè, î, 10 äåêàáð 2010-úó èë òàðèõäÿ
Áàêû øÿùÿðèíäÿ òÿñèñ îëóíìóø “Èíñàí ùöãóã-
ëàðû êëóáó” àäëû ãóðóìà òÿñèñ÷èëÿðèí öìóìè éûüûíúàüûíûí ùÿìèí
òàðèõëè ãÿðàðû èëÿ ñÿäð âÿçèôÿñèíÿ
ñå÷èëÿðÿê 13 èéóí 2000-úè èë òàðèõëè “Ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû
(èúòèìàè áèðëèêëÿð âÿ ôîíäëàð)
ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíóí 16-úû
ìàääÿñèíÿ çèää îëàðàã äþâëÿò
ãåéäèééàòûíà àëûíìàäàí ãåéðèùþêóìÿò òÿøêèëàòû àäû àëòûíäà
ùöãóãè øÿõñ ñòàòóñóíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿðÿê áåéíÿëõàëã âÿ
õàðèúè äþâëÿòëÿðèí äîíîð òÿøêèëàòëàðûíäàí ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíäà ãåéäèééàòà
àëûíìàéàí ìöãàâèëÿëÿð öçðÿ ãðàíò àäû èëÿ êöëëè
ìèãäàðäà ìàëèééÿ âÿñàèòëÿðè àëûá. Î, þçöíö
òÿøêèëàòè-ñÿðÿíúàìâåðèúè ôóíêñèéàëàðû ùÿéàòà
êå÷èðÿí ëàéèùÿ ðÿùáÿðè òÿéèí åòìÿêëÿ ùÿìèí
ïóë âÿñàèòëÿðèíè òÿéèíàòû öçðÿ èñòèôàäÿ åòìÿéèá.
Ð.Úÿôÿðîâ, ìöõòÿëèô âÿçèôÿëÿðÿ èø÷èëÿð úÿëá
åäÿðÿê, ýóéà, õèäìÿòëÿðèí ýþñòÿðèëìÿñè, èøëÿðèí ýþðöëìÿñèíÿ ýþðÿ õèäìÿò ùàãëàðûíûí þäÿíèëìÿñè áàðÿäÿ òÿðÿôëÿðèí ðàçûëàøäûðäûãëàðû
ìÿçìóíóíà áèëÿ-áèëÿ éàëàí ìÿëóìàòëàð äàõèë
åòìÿêëÿ, àéðû-àéðû øÿõñëÿðèí àäëàðûíà òÿðòèá
åäèëìèø ðÿñìè ñÿíÿä îëàí ìöãàâèëÿ, òÿùâèë-ãÿáóë àêòû, êàññà ìÿõàðèú îðäåðëÿðè âÿ ìÿäàõèë
ãÿáçëÿðè ÿñàñûíäà 2010-2014-úö èëëÿð ÿðçèíäÿ
150 636,37 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ êöëëè ìèãäàðäà
ïóë âÿñàèòèíè ìÿíèìñÿìÿ éîëó èëÿ òàëàéûá. Ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí àïàðûëàí
àðàøäûðìàëàð çàìàíû î äà ìÿëóì îëóá êè, ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíäà ãåéäèééàòà
àëûíìàéàí ãðàíò ìöãàâèëÿëÿðè öçðÿ þçöíö òÿøêèëàòè-ñÿðÿíúàìâåðèúè ôóíêñèéàëàðû ùÿéàòà êå÷èðÿí ëàéèùÿ ðÿùáÿðè òÿéèí åòìÿêëÿ ìöõòÿëèô âÿçèôÿëÿðÿ èø÷èëÿð úÿëá åäÿðÿê þçöíÿ, åëÿúÿ äÿ,
ëàéèùÿëÿðÿ úÿëá åäèëìèø äèýÿð øÿõñëÿðÿ õèäìÿò
âÿ ÿìÿêùàãëàðû àäû èëÿ ïóë âÿñàèòëÿðèíèí þäÿíèëìÿñèíè òÿøêèë åäèá, ãàíóíñóç ñàùèáêàðëûã
ôÿàëèééÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðÿðÿê 150 170,62 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ êöëëè ìèãäàðäà ýÿëèð ÿëäÿ åäèá
Î, ôèçèêè âÿ ùöãóãè øÿõñëÿðèí, åëÿúÿ äÿ, úÿìèééÿòèí âÿ äþâëÿòèí èãòèñàäè ìàðàãëàðû öçðÿ ùöãóã âÿ ìÿíàôåëÿðèíÿ àüûð íÿòèúÿëÿðÿ ñÿáÿá
îëàí ìöùöì çÿðÿð âóðóá, ãóëëóã ñÿëàùèééÿòëÿðèíäÿí òàìàù íèééÿòè èëÿ ñóè-èñòèôàäÿ åäèá âÿçèôÿ ñàõòàêàðëûüû èëÿ ãàíóíñóç ñàùèáêàðëûãëà
ìÿøüóë îëàðàã 6 257,11 ìàíàò ìèãäàðûíäà
âåðýèëÿðè äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿìÿêäÿí éàéûíûá. Ñàäàëàíàí áöòöí áó ôàêòëàðà ÿñàñëàíàí
Áàêû Àüûð Úèíàéÿòëÿð Ìÿùêÿìÿñè Ðÿñóë Úÿôÿðîâóí 6 èë 6 àé àçàäëûãäàí ìÿùðóì åäèëìÿñè
ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë åäèá.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí ÌÄÁ-íèí ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöùöì éåð òóòóð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áó ýöíëÿðäÿ
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè (ÌÄÁ) Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíäÿ Áèðëèéèí èøòèðàê÷ûñû îëàí
þëêÿëÿðèí ãóðóìóí íèçàìíàìÿ âÿ äèýÿð îðãàíëàðû éàíûíäà Äàèìè Ñÿëàùèééÿòëè Íöìàéÿíäÿëÿð Øóðàñûíûí (ÄÑÍØ)
íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá. Äàèìè ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿð ÌÄÁ Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí Áèøêåêäÿ êå÷èðèëìèø èúëàñûíûí éåêóíëàðûíû ìöçàêèðÿ
åäèáëÿð.
Äàèìè ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿð,
ùÿì÷èíèí, Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñèíäÿ ãÿëÿáÿíèí 70 èëëèéèíèí áàéðàì åäèëìÿñèíÿ äàèð òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí èúðàñû
âÿçèééÿòèíè äÿ íÿçÿðäÿí êå÷èðèáëÿð.
Òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí ÿñàñÿí éåðèíÿ éåòèðèëäèéèíè áèëäèðÿí ÄÑÍØ-íèí öçâëÿðè
îíóí òàì èúðà îëóíìàñûíäà ÌÄÁ-éÿ
öçâ þëêÿëÿðÿ âÿ Áèðëèéèí îðãàíëàðûíà êþìÿê åòìÿéè ãÿðàðà àëûáëàð.
Èúëàñäà ÌÄÁ-íèí éàðàíìàñûíûí
25-úè èëäþíöìöíöí 2016-úû èëäÿ áàéðàì åäèëìÿñè ùàããûíäà òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí ëàéèùÿñè äÿ ìöçàêèðÿ åäèëèá. Áèðëèéèí Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíÿ ñÿíÿä ëàéèùÿñèíè öçâ þëêÿëÿðÿ ýþíäÿðìÿê âÿ ðàçûëàøäûðìàã ö÷öí áó èëèí îêòéàáðûíäà
ÌÄÁ ÕÈÍØ âÿ Ùþêóìÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñûíà òÿãäèì åòìÿê òÿêëèô îëóíóá.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ
äöøÿð êè, ùàçûðäà þç èíêèøàôûíà ýþðÿ
ðåýèîíóí ëèäåðè îëàí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó
ñèéàñÿò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ðåàëëûãëàðû, î úöìëÿäÿí, èíêèøàô ïðîñåñëÿðè,
åëÿúÿ äÿ, öçëÿøäèéèìèç ïðîáëåìëÿð
áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí äèããÿòèíÿ
÷àòäûðûëûð. Ðåñïóáëèêàìûçûí ìèëëè ìàðàãëàðûíûí äàùà äîëüóí èôàäÿñèíÿ âÿ
òÿìèí îëóíìàñûíà õèäìÿò åäÿí áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí áó ôîðìàñû þëêÿìèçèí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Ùå÷
øöáùÿñèç, ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿëàãÿëÿðèíè ìþùêÿìëÿíäèðÿí
Àçÿðáàéúàíûí Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàëèééÿòè äÿ áþéöê
þíÿì äàøûéûð.
Áó ÿëàãÿëÿð áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò
âåðìÿçäÿí þíúÿ ãåéä åäÿê êè, Àçÿð-
áàéúàí þçöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô
ñöðÿòèíÿ ýþðÿ íÿèíêè Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíäÿ, áöòþâëöêäÿ äöíéàäà þí
ñûðàëàðäà äàéàíàí þëêÿëÿðäÿíäèð. Þëêÿìèçèí èãòèñàäè èìêàíëàðûíà, ÿùàëèñèíèí ðèôàùûíà âÿ ùÿðáè ýöúöíÿ ïàðàëåë
îëàðàã, áåéíÿëõàëã ñèéàñè íöôóçó äà
àðòìàãäàäûð. Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí àïàðûúû äþâëÿòè îëàí Àçÿðáàéúàíûí
éöðöòäöéö õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó ðåýèîíóí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ùÿðáè äóðóìóíà òÿñèð ýþñòÿðèð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ, àéðû-àéðû äþâëÿòëÿð, åëÿúÿ äÿ, íöôóçëó áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð þëêÿìèçëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèðëÿð. Ãåéä
îëóíàíëàðûí
ôîíóíäà,
Àçÿðáàéúàí-ÌÄÁ ìöíàñèáÿòëÿðè ðåýèîíàë ÿùÿìèééÿòè âÿ ìöòÿðÿããè ìàðàãëàðà õèäìÿò åòìÿñè èëÿ ñÿúèééÿëÿíèð. Ìÿëóìàò
ö÷öí áèëäèðÿê êè, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéèíèí ÿñàñû 1991-úè èë äåêàáðûí
8-äÿ Ðóñèéà, Óêðàéíà âÿ Áåëàðóñ ðÿùáÿðëÿðèíèí Ìèíñê ýþðöøöíäÿ ÑÑÐÈ-íèí
áóðàõûëìàñû âÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà ÿëäÿ åòäèêëÿðè ðàçûëàøìà èëÿ ãîéóëóá. Äàùà
ñîíðà, éÿíè, ùÿìèí èë äåêàáðûí 21-äÿ
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà ðàçûëàøìàéà ÿñàñÿí,
ãóðóìà Àçÿðáàéúàí, Ãàçàõûñòàí, Ãûðüûçûñòàí, Òöðêìÿíèñòàí, Þçáÿêèñòàí,
Òàúèêèñòàí, Ìîëäîâà âÿ Åðìÿíèñòàí
äàõèë îëìàãëà äàùà 8 þëêÿ ãàòûëûá. Òÿøêèëàòûí éàðàäûëìàñû Ñîâåòëÿð Áèðëèéèíèí
äàüûëìàñûíäàí ñîíðà êå÷ìèø èòòèôàãà
äàõèë îëàí ðåñïóáëèêàëàðûí áèð-áèðè èëÿ
áàüëû îëàí èãòèñàäèééàòûíûí áÿðïàñû éþíöíäÿ àòûëìûø áèð àääûì èäè. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Ñîâåò èìïåðèéàñûíûí ïàð÷àëàíìàñû ÿðÿôÿñèíäÿ èòòèôàã ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà óçóí èëëÿð áîéó ìþâúóä
îëàí ìÿäÿíè, ìÿíÿâè, èãòèñàäè ÿëàãÿëÿð õåéëè çÿèôëÿìèøäè. 1991-úè èëÿäÿê
ìþâúóä îëàí ÷îõøàõÿëè ÿëàãÿëÿðèí áèðäÿí-áèðÿ êÿñèëìÿñè èñÿ ùÿìèí þëêÿëÿðäÿêè ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿòÿ ìÿíôè
òÿñèð ýþñòÿðìèøäè. Áó ñÿáÿáäÿí, áåëÿ
áèð ãóðóìóí éàðàäûëìàñû êå÷ìèø èòòèôàã ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà ãàðøûëûãëû
ìöíàñèáÿòëÿðèí áèð-áèðèíÿ ùþðìÿò âÿ
ìèëëè äþâëÿò ìàðàãëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äàâàì åòäèðèëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàòäû. Ìöñ-
Ãóðóìà äàõèë îëàí þëêÿëÿðëÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè ÿëàãÿëÿð ìþâúóääóð
òÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí ñòðóêòóðóíà
Äþâëÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñû, Ùþêóìÿò
Áàø÷ûëàðû Øóðàñû, Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
Àññàìáëåéà, 1993-úö èëäÿí Ìèíñêäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Èúðàåäèúè Êàòèáëèê
äàõèëäèð. Òÿøêèëàòûí äèýÿð îðãàíëàðû è÷ÿðèñèíäÿ Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíû,
ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí Ìöäàôèÿ Íàçèðëÿðè Øóðàñûíû, Ñàùÿâè ÿìÿêäàøëûã îðãàíûíû,
Õàðèúè Èãòèñàäèééàò Òÿñèñàòëàðûíûí Ðÿùáÿðëÿðèíèí Øóðàñûíû, Íåôò âÿ Ãàç öçðÿ
Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Øóðàíû âÿ Èãòèñàäèééàòûí äèýÿð ñàùÿëÿðè öçðÿ ðÿùáÿðëÿðèí
Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíû ýþñòÿðìÿê
îëàð. Âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè èëÿ
ÿìÿêäàøëûüûíäà èãòèñàäè ìàðàãëàðûí
òÿìèíè ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Êå÷ìèø ÑÑÐÈ þëêÿëÿðè àðàñûíäà äþâëÿòëÿðàðàñû ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû ìÿãñÿäèíè äàøûéàí áó
ÿìÿêäàøëûã ùàçûðäà äàùà ÷îõ öçâ þëêÿëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè èíòåãðàñèéàíûí
êîíêðåò ÷ÿð÷èâÿëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèíÿ âÿ ðåàëëàøäûðûëìàñûíà õèäìÿò
åäèð. Áó ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà þíÿì
âåðÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíÿ äàõèë îëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð 1993-úö èë íîéàáðûí
“Èðÿëè” Èúòèìàè Áèðëèéè “Ãàëà” Äþâëÿò
Òàðèõ-Åòíîãðàôèéà Ãîðóüóíà òóð òÿøêèë åäèð
“Èðÿëè” Èúòèìàè
Áèðëèéè (ÈÁ) Áåéíÿëõàëã Àáèäÿëÿð
âÿ Òàðèõè Éåðëÿð
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ “Ãàëà” Äþâëÿò
Òàðèõ-Åòíîãðàôèéà
Ãîðóüóíà òóð òÿøêèë åäèð. “Èðÿëè” ÈÁ-äÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, òóð àïðåëèí
18-äÿ ñààò 12:00-äà òÿøêèë îëóíàúàã. Òóðà ãàòûëìàã èñòÿéÿí
øÿõñëÿðäÿí àä, ñîéàä âÿ ÿëàãÿ
íþìðÿëÿðèíè “Ãàëà ãîðóüó” áàøëûüû èëÿ
àéíóð.íîâðóçîâà@èðåëè.àç öíâàíûíà
ýþíäÿðìÿëÿðè õàùèø îëóíóð.
Èøòèðàê÷ûëàðäàí òóð ö÷öí þäÿíèø
òÿëÿá åäèëìèð.
Êîðåéàëû àëèì Áèëèê Ôîíäóíäà îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Áèëèê Ôîíäóíóí “Äöíéà åëìè Àçÿðáàéúàíäà” ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Êîðåéàíûí
ÊÈÀÑ Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, êâàíò ìåõàíèêàñû âÿ
íÿçÿðè ôèçèêà ñàùÿëÿðè öçðÿ
ìöòÿõÿññèñ, ïðîôåññîð Êèì
Æàéåâàí þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿäèð.
Êîðåéàëû ãîíàã Ôîíäóí
èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ âÿ ÿìÿêäàøëàðëà
ýþðöøöá. Î.Ñÿìÿäîâ ïðîôåññîð Êèì Æàéåâàíà Áèëèê Ôîíäóíóí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð, ìààðèô÷èëèê
ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
Ñÿìèìè ãÿáóë ö÷öí Áèëèê Ôîíäóíóí ðÿùáÿðëèéèíÿ âÿ êîëëåêòèâèíÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí ïðîôåññîð Êèì Æàéåâàí Ôîíäóí ëàéèùÿëÿðè èëÿ ìàðàãëàíûá, åëÿúÿ äÿ, ðÿùáÿðè îëäóüó ÊÈÀÑ
(Êîðåàí Èíñòèòóòå ôîð Àäâàíúåä
Ñòóäé) Èíñòèòóòó áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëó-
ìàò âåðèá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ïðîôåññîð Êèì
Æàéåâàí Áèëèê Ôîíäóíóí ÿìÿêäàøëàðû
èëÿ áèðýÿ Ãàôãàç Óíèâåðñèòåòèíäÿ,
ÀÌÅÀ-íûí Ôèçèêà Èíñòèòóòóíäà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Àëòåðíàòèâ âÿ
Áÿðïà Îëóíàí Åíåðæè Ìÿíáÿëÿðè öçðÿ
Äþâëÿò Àýåíòëèéèíäÿ ýþðöøëÿðäÿ îëóá.
Êîðåéàëû àëèì Ãàôãàç Óíèâåðñèòåòèíäÿ òÿëÿáÿ âÿ ìöÿëëèìëÿðÿ “Êâàíò èíôîðìàñèéà åëìè âÿ òåõíîëîýèéàñû”
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ìþâçóñóíäà ìöùàçèðÿ äåéèá. Ìöùàçèðÿäÿ êâàíò ìåõàíèêàñû âÿ íÿçÿðè ôèçèêàéà
äàèð òåçèñ âÿ ìöëàùèçÿëÿðèíè
áþëöøÿí Êèì Æàéåâàí òÿëÿáÿëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû äà úàâàáëàíäûðûá.
Àëòåðíàòèâ âÿ Áÿðïà
Îëóíàí Åíåðæè Ìÿíáÿëÿðè
öçðÿ Äþâëÿò Àýåíòëèéèíèí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð
áàðÿäÿ ìÿëóìàò àëàí ïðîôåññîð Ãîáóñòàí ÿðàçèñèíäÿ éåðëÿøÿí Åêñïåðèìåíòàë
Ïîëèãîí âÿ Òÿäðèñ Ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà àëòåðíàòèâ åíåðæè
ìÿíáÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ ìåõàíèçìëÿðè
èëÿ òàíûø îëóá.
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè úÿíàá ×îè Ñóê-Èíëÿ ýþðöøÿí ïðîôåññîð Êèì Æàéåâàí Àçÿðáàéúàíäàêû
ýþðöøëÿðäÿí ìÿìíóí ãàëäûüûíû, Áèëèê
Ôîíäó èëÿ ÿìÿêäàøëûüûíû äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿê íèééÿòèíäÿ îëäóüóíó
èôàäÿ åäèá.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
5-äÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí éàíûíäà
Äþâëÿòëÿðàðàñû òèúàðÿò-èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè Êîìèññèéàñûíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá. Ãÿðàðà ÿñàñÿí, ãóðóìóí
ÿñàñ âÿçèôÿëÿðè ñûðàñûíäà ðåñïóáëèêàëàðàðàñû òèúàðÿò-èãòèñàäè ñàçèøëÿðèí áàüëàíìàñûíà äàèð áöòöí ùàçûðëûã èøëÿðèíèí
éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè, áàüëàíìûø ñàçèøëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ íÿçàðÿò åäèëìÿñè, áó çàìàí ìåéäàíà ÷ûõàí ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè ö÷öí ìöâàôèã ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñû âÿ îíëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, þç èúëàñëàðûíäà ðåñïóáëèêàëàðàðàñû òèúàðÿò-èãòèñàäè ÿëàãÿëÿð ñàùÿñèíäÿ èøèí òÿøêèëè âÿ éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè
öçðÿ íàçèðëèêëÿðèí, áàø èäàðÿëÿðèí, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðèíèí
ùåñàáàò âÿ ìÿëóìàòëàðûíûí äèíëÿíèëìÿñè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áèð ñûðà
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè þëêÿëÿðè èëÿ
àçàä òèúàðÿò ðåæèìèíè éàðàäûá, ñÿðáÿñò
ñÿðìàéÿ ö÷öí ùöãóãè áàçà òÿðòèá îëóíóá. Åéíè çàìàíäà, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð ñûðà ìöùöì ñÿíÿäëÿð ãÿáóë îëóíóá. Áóíëàðûí è÷ÿðèñèíäÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí
2020-úè èëÿ ãÿäÿðêè äþâð ö÷öí èãòèñàäè
èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñûíû,
ÌÄÁ-íèí
2020-úè èëÿ ãÿäÿðêè äþâð ö÷öí èãòèñàäè
èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñèíèí (2009-2011-úè èëëÿð) ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè öçðÿ Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíû,
2003-2010-úó èëëÿðäÿ èãòèñàäè ñàùÿäÿ
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíÿ öçâ äþâëÿòëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ñÿìÿðÿëèëèéèíèí àðòûðûëìàñû âÿ èíêèøàôûíà éþíÿëìèø
òÿäáèðëÿðèí Èúðà Ïëàíûíû, ÌÄÁ-éÿ öçâ
äþâëÿòëÿð àðàñûíäà òèúàðÿò-èãòèñàäè ÿëàãÿëÿð, ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿòè ÿêñ åòäèðÿí, åéíè çàìàíäà, èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè ùàããûíäà èëëèê ìÿúìóÿëÿðè íöìóíÿ ýþñòÿðÿ áèëÿðèê. Áó ãóðóìëà þëêÿìèç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðäÿí äàíûøàðêÿí
îíó äà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè,
Àçÿðáàéúàí ôÿàë àêòîð êèìè Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðäÿ àêòèâ èøòèðàê åäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áèð ÷îõ
ïîñòñîâåò þëêÿëÿðè èëÿ ñÿìèìè äîñòëóüà
âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ÿñàñëàíàí èêèòÿðÿôëè ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè, ùóìàíèòàð ÿëàãÿëÿð ãóðóá. Áó ÿëàãÿëÿðèí òÿøêèëàò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëìÿñè ãàðøûëûãëû åòèìàäûí àðòìàñûíà ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðèð. Þëêÿìèç ìöíòÿçÿì
ñóðÿòäÿ òÿøêèëàòûí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
áàø÷ûëàðû, õàðèúè èøëÿð íàçèðëèêëÿðè âÿ äèýÿð ñÿâèééÿëÿðäÿ êå÷èðèëÿí èúëàñëàðûíäà
èøòèðàê åäèð. Áåëÿ òîïëàíòûëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð, èêèòÿðÿôëè ýþðöøëÿð ìöíàñèáÿòëÿðè äàèì éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ñàõëàìàüà êþìÿê åäèð.
Ìÿñÿëÿí, þòÿí èë ñåíòéàáðûí 26-äà
Ìîñêâàäà Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè Èãòèñàäèééàò Øóðàñûíûí 63-úö èúëàñû îëóá.
Èúëàñäà þëêÿìèçè Áàø íàçèðèí áèðèíúè
ìöàâèíè Éàãóá Åééóáîâóí áàø÷ûëûüû
èëÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè òÿìñèë åäèá. ßââÿëúÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè ýþðöøöá, ñîíðà ìöçàêèðÿéÿ òÿãäèì
îëóíàí ìþâçóëàð ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþçäÿí êå÷èðèëèá. Áó ìÿñÿëÿëÿð ñûðàñûíà
àçàä òèúàðÿò çîíàñû ùàããûíäà 18 îêòéàáð 2011-úè èë òàðèõëè ìöãàâèëÿíèí
ìöääÿàëàðûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè,
åíåðýåòèêà ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã
êîíñåïñèéàëàðû, áàíê ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí ìþùêÿìëÿíìÿñè, ìàëëàðûí ìÿíøÿ
þëêÿëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè ãàé-
“Àçåðúåëë” òåõíîëîæè
áèëýèëÿðèí èíêèøàôûíà äÿñòÿê
ýþñòÿðìÿêäÿ äàâàì åäèð
Ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè 18 èë ÿðçèíäÿ “Àçåðúåëë Òåëåêîì” ÌÌÚ
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëèí
èíêèøàôûíà, òÿúðöáÿëè
êàäðëàðûí éåòèøäèðèëìÿñèíÿ ùÿð çàìàí äÿñòÿê
âåðèá. Øèðêÿò áó éþíäÿ
ôÿàëèééÿòèíè áó ýöí äÿ
óüóðëà äàâàì åòäèðèð. Áåëÿ êè, 14 àïðåë òàðèõèíäÿ “Àçåðúåëë”,
“Êåéòîðú”, “ÓÕ Àçåðáàèæàí”, “Àçåðáàèæàí Òåñòèíý Áîàðä”
(ÀÒÁ) òÿøêèëàòëàðûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Õÿçÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ
êå÷èðèëÿí ÑÄËÚ (Ñîôòwàðå äåâåëîïìåíò Ëèôå Úéúëå), Ðåàëèòèåñ àíä Åõïåðèåíúåñ (Ïðîãðàì Òÿìèíàòûíûí Èíêèøàô Ìÿðùÿëÿëÿðè, Ðåàëëûãëàð âÿ Òÿúðöáÿ) àäëû êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Øèðêÿòäÿí
âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè, òÿäáèðäÿ “Àçåðúåëë”è 3
ÿìÿêäàø òÿìñèë åäèá, òÿëÿáÿëÿðÿ øèðêÿòèí ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû
ìàðàãëû ìÿëóìàòëàð òÿãäèì îëóíóá.
Êîíôðàíñäà “Àçåðúåëë”èí ÿìÿêäàøû Úàâèä Êÿðèìîâ øèðêÿòäÿ òÿòáèã îëóíàí “Ïðîãðàì Òÿìèíàòûíûí Èíêèøàô Ìÿðùÿëÿëÿðè”
ùàãäà òÿëÿáÿëÿðÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðÿðÿê, ìÿùñóëëàðûíûí êåéôèééÿòè èëÿ ùÿð çàìàí ôÿðãëÿíÿí øèðêÿòèí áó óüóðó íåúÿ ÿëäÿ
åòìÿñèíäÿí äàíûøûá.
Åìèë Èñìàéûëõàíîâ èñÿ “ÓÕ”, “Óñåð Åõïåðèåíúå” (Èñòèôàäÿ÷è Òÿúðöáÿñè), áó ñèñòåìèí “Àçåðúåëë”äÿ ãóðóëìàñû, ìÿðùÿëÿëÿðè, èñòèôàäÿ åäèëÿí ÿëàâÿëÿð âÿ ïðîãðàì òÿìèíàòëàðû ùàããûíäà
ñþùáÿò à÷ûá. Áó ñèñòåìèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Òÿòáèãè
ïðîãðàìëàðûí øèðêÿòäÿ ñûíàãäàí êå÷èðèëìÿñèíèí ùàçûðêû äóðóìó, ìöòÿõÿññèñëÿð ö÷öí ëàçûìû áèëèêëÿð âÿ Òåñò èøèíèí óíèâåðñèòåòëÿðäÿ òÿáëèüè ùàããûíäà èñÿ øèðêÿòèí äèýÿð ÿìÿêäàøû Èëùàì
Ñåéèäíóðîâ ñþùáÿò à÷ûá.
Òÿäáèðäÿ, åéíè çàìàíäà, òÿëÿáÿëÿðèí “Àçåðúåëë”èí Ïðîãðàì Òÿìèíàòûíûí èíêèøàô ìÿðùÿëÿëÿðè âÿ ìÿùñóëëàðûí ñûíàãäàí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
Ãåéä åäÿê êè, “Àçåðúåëë Òåëåêîì” þç ôÿàëèééÿòè áîéóíúà
äàèì ýÿíúëÿðèí èíêèøàôûíà éþíÿëÿí ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð.
Øèðêÿòèí åëàí åòäèéè Òÿëÿáÿ Ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ òÿùñèë àëàí ãàáèëèééÿòëè ýÿíúëÿðèìèç “Àçåðúåëë”äÿí õöñóñè òÿãàöä âÿ øèðêÿòèí ìöõòÿëèô øþáÿëÿðèíäÿ òÿúðöáÿ êå÷ìÿê èìêàíû ãàçàíûðëàð. Ùÿì÷èíèí,
“Àçåðúåëë” àïàðûúû óíèâåðñèòåòëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûã åäèð, áó òÿùñèë
îúàãëàðûíûí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ éàðäûì ýþñòÿðèð. Ìÿùç “Àçåðúåëë”èí òÿøÿááöñö âÿ äÿñòÿéè èëÿ Õÿçÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ 2011-úè èëäÿ Å-ëåàðíèíý îòàüû à÷ûëûá, åéíè
çàìàíäà, Ãàôãàç Óíèâåðñèòåòèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã 4Ý ëàáîðàòîðèéàñû ãóðàøäûðûëûá.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
äàëàðû ùàããûíäà 20 íîéàáð 2009-úó èë
òàðèõëè Ñàçèøäÿ äÿéèøèêëèêëÿð, Áèðëèê îðãàíëàðûíûí âàùèä áöäúÿñèíèí èúðàñû,
Áèðëÿøìèø Ùàâà Ùöúóìóíäàí Ìöäàôèÿ
ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà
àéðûëàí âÿñàèòèí èñòèôàäÿñè, áèð ñûðà òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿð, ìàëèééÿ-áöäúÿ ìÿñÿëÿëÿðè âÿ ñ. äàõèëäèð. Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè - Èúðà÷û êàòèá Ñåðýåé Ëåáåäåâ ãåéä åäèá
êè, áàõûëìàüà òÿãäèì îëóíàí ñÿíÿäëÿð
èëêèí åêñïåðò íÿçàðÿòèíäÿí êå÷èá âÿ
Áèðëèéèí Èãòèñàäèééàò Øóðàñû éàíûíäà èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êîìèññèéà òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíûá. Áèðëèéèí Èãòèñàäèééàò
Øóðàñûíûí öçâëÿðè ÌÄÁ-éÿ öçâ äþâëÿòëÿðèí áàçà òÿøêèëàòû êèìè Áåéíÿëõàëã
Íÿãëèééàò Àêàäåìèéàñûíûí ìöñáÿò
ôÿàëèééÿòèíè ãåéä åäèáëÿð. Áóíóíëà éàíàøû, áèð ñûðà òÿøêèëàòè âÿ ìàëèééÿ-áöäúÿ ìÿñÿëÿëÿðèíÿ áàõûëûá. Ìöçàêèðÿ çàìàíû ñþéëÿíÿí òÿêëèô âÿ èðàäëàð íÿçÿðÿ
àëûíìàãëà ñÿíÿäëÿðèí ëàéèùÿëÿðè áàõûëìàã ö÷öí Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè
Ùþêóìÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñûíà òÿãäèì
åäèëèá.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, þëêÿìèç íÿèíêè
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí òÿäáèðëÿðèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð, åéíè çàìàíäà,
Àçÿðáàéúàíûí òÿìñèë÷èëÿðè àéðû-àéðû ñàùÿëÿð öçðÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ õöñóñè
ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Åëÿ áó èë éàíâàðûí 14-äÿ Áåëàðóñ ïàéòàõòûíäà êå÷èðèëÿí Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíäÿ òÿøêèëàòûí èøòèðàê÷ûëàðû îëàí äþâëÿòëÿðèí ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüûíà
äàèð
2016-2020-úè èëëÿð ö÷öí ÿñàñ òÿäáèðëÿð
ëàéèùÿñèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ
åêñïåðò ãðóïóíóí èúëàñû äà áó áàõûìäàí éàääàãàëàí îëóá. Òÿøêèëàòûí ãÿðàðýàùûíûí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, èúëàñäà
Àçÿðáàéúàí, Áåëàðóñ, Ãàçàõûñòàí, Ãûðüûçûñòàí, Ìîëäîâà, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû, Òàúèêèñòàí âÿ Åðìÿíèñòàíûí ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿðè, ùàáåëÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí ÿìÿêäàøëàðû èøòèðàê åäèáëÿð.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéè ýÿíúëÿð ö÷öí
åëìè-ïðàêòèê ñåìèíàð êå÷èðèá
Àïðåëèí 1415-äÿ ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí
Ðåñóðñ Ìÿðêÿçèíäÿ
“Àçÿðáàéúàíäà íÿñëè
êÿñèëìÿê òÿùëöêÿñè
àëòûíäà
îëàí ôëîðà íþâëÿðè âÿ ñîí çàìàíëàð òÿñâèð
åäèëìèø éåíè íþâëÿð” ìþâçóñóíäà åëìè-ïðàêòèê ñåìèíàð êå÷èðèëèá.
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, íÿçÿðè âÿ ïðàêòèêè ùèññÿëÿðäÿí èáàðÿò îëàí ñåìèíàðäà
åêîëîýèéà, áèîëîýèéà âÿ äèýÿð îõøàð èõòèñàñëàð öçðÿ òÿùñèë àëàí
âÿ éà áó ñàùÿëÿðäÿ ÷àëûøàí 30-äàí ÷îõ ýÿíú èøòèðàê åäèá.
Ñåìèíàðûí íÿçÿðè ùèññÿñèíäÿ åêñïåðò ãèñìèíäÿ ÀÌÅÀíûí Áîòàíèêà Èíñòèòóòóíóí íöìàéÿíäÿñè ÷ûõûø åäèá. Åêñïåðò
Àçÿðáàéúàíäà ðàñò ýÿëèíÿí íàäèð, íÿñëè êÿñèëìÿê òÿùëöêÿñè
èëÿ öçëÿøÿí áèòêèëÿð âÿ åíäåìëÿð, òîïîíèì, äåêîðàòèâ, òèááè âÿ
èãòèñàäè ÿùÿìèééÿòëè áèòêèëÿð áàðÿäÿ ìöùàçèðÿ òÿãäèì åäèá.
Ïðàêòèêè ùèññÿäÿ èñÿ èøòèðàê÷ûëàð Áîòàíèêà Èíñòèòóòóíóí
íÿçäèíäÿ éåðëÿøÿí Ìÿðêÿçè Íÿáàòàò Áàüûíû, Ùåðáàðè Ôîíäóíó, ìóçåé âÿ ëàáîðàòîðèéàíû çèéàðÿò åäèáëÿð.
Ýÿíúëÿð ñþçöýåäÿí ëàáîðàòîðèéàäà èñòèôàäÿ îëóíàí àâàäàíëûã âÿ îíëàðûí èø ïðèíñèïè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëóá, àïàðûëàí òÿúðöáÿëÿðäÿ èøòèðàê åäèá, ìöùàçèðÿ çàìàíû ÿëäÿ åòäèêëÿðè íÿçÿðè áèëèêëÿðè ïðàêòèêè øÿêèëäÿ ñûíàãäàí êå÷èðìÿê èìêàíû
ÿëäÿ åäèáëÿð. Áóíóíëà éàíàøû, ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ ôëîðà
íþâëÿðèíèí ëàáîðàòîðèéà øÿðàèòèíäÿ éåòèøäèðèëìÿñè âÿ íÿñëè êÿñèëìÿêäÿ îëàí áèòêèëÿðèí àðòûðûëìàñû öñóëëàðû þéðÿäèëèá.
Èêè ýöí äàâàì åäÿí ñåìèíàð ýÿíúëÿðèí áþéöê ìàðàüûíà
ñÿáÿá îëìàãëà éàíàøû, îíëàð ö÷öí ôàéäàëû íÿçÿðè âÿ ïðàêòèêè
áèëèê ÿëäÿ åòìÿê èìêàíû éàðàäûá.
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéè ìöòÿìàäè îëàðàã ÿòðàô ìöùèò ñàùÿñèíäÿ òÿùñèë àëàí âÿ éà ÷àëûøàí ýÿíúëÿðèí äàùà äÿðèí áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíìÿñè, îíëàðûí ìöòÿõÿññèñëÿðèí òÿúðöáÿñèíäÿí ôàéäàëàíìàñû ìÿãñÿäèëÿ ñåìèíàðëàð, “äÿéèðìè ìàñà”ëàð âÿ òÿëèì êóðñëàðû òÿøêèë åäèð.
ÑßËÈÌ
ÈÒÌÈØÄÈÐ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Ìÿúëèñè éàíûíäà
Òîïîíèìèéà Êîìèññèéàñûíûí öçâö Ùàúûéåâ Òîôèã Èñìàéûë îüëóíà êîìèññèéà òÿðÿôèíäÿí âåðèëìèø õèäìÿòè âÿñèãÿ èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

17-04-2015