Àçÿðáàéúàí áöòöí
àçàäëûãëàðûí òÿìèí åäèëäèéè
òîëåðàíò þëêÿäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ìÿäèíÿäÿ
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíè çèéàðÿò åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Àçÿðáàéúàíäà áöòöí
ìèëëÿòëÿðèí, äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ êèìè éàøàéûð.
Áó, áèçèì ñèéàñÿòèìèçäèð, õàëãûí äà ñèôàðèøèäèð
Àçÿðáàéúàí þç òàðèõè ÿðçèíäÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿí éöêñÿê
èíêèøàôà ìÿùç ìöñòÿãèëëèéèíèí ñîí 20 èëèíäÿ íàèë îëóá. Òÿìÿëè õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì åòäèðäèéè ìÿãñÿäéþíëö ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àïðåëèí 7äÿ Ìÿäèíÿ øÿùÿðèíäÿ îëóá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè áóðàäà Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíè çèéàðÿò åäèáëÿð.
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíäÿ äèí õàäèìëÿðè äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíû áþéöê ùþðìÿò
âÿ åùòèðàìëà ãàðøûëàéûáëàð. Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí
ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíäÿ íàìàç ãûëûáëàð. Ïåéüÿìáÿð
ìÿñúèäè âÿ éà Ìÿñúèä ÿí-Íÿáÿâè àäëàíàí áó ìöãÿääÿñ ìÿêàí äöíéàíûí
ÿí áþéöê ìÿñúèäëÿðèíäÿí áèðèäèð. Èñëàìäà Ìÿêêÿäÿêè ßë-Ùÿðàì ìÿñúèäèíäÿí ñîíðà èêèíúè ìöãÿääÿñ îúàã ùåñàá îëóíàí Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäè...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Ôðàíñàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ìèíýÿ÷åâèðäÿ
Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè èëÿ òàíûø îëóá
Ôðàíñàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ïàñêàë Ìþíéå òàíûøëûã
ìÿãñÿäè èëÿ Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíÿ ñÿôÿð åäèá. ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ
Ôðàíñàíûí øÿùÿðëÿðè èëÿ Ìèíýÿ÷åâèð àðàñûíäà òÿùñèë, òóðèçì
âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Íèéàçè Áàéðàìîâ ñÿôèðÿ
Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíèí òàðèõè, ÿùàëèñè, úîüðàôè ìþâãåéè, òóðèçì
èìêàíëàðû âÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäàêû...
Áàõ ñÿh. 5
“Ðåêëàì ùàããûíäà” éåíè ãàíóí
áó ñàùÿäÿ ôÿàëèééÿòèí äàùà
ñÿìÿðÿëè òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ
õèäìÿò åäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí àïðåëèí 3-äÿ êå÷èðèëÿí
èúëàñûíäà “Ðåêëàì ùàããûíäà”
éåíè ãàíóí ëàéèùÿñè ãÿáóë åäèëèá. 4 ôÿñèë 39 ìàääÿäÿí èáàðÿò
îëàí ãàíóí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà...
Áàõ ñÿh. 5
Òåõàñ Óíèâåðñèòåòè Àçÿðáàéúàíû þéðÿíèð
Àïðåëèí 6-äà Òåõàñ À&Ì Áåéíÿëõàëã Óíèâåðñèòåòè (ÒÀÌÛÓ) èëÿ Àçÿðáàéúàíûí Äîñòëàðû Àññàìáëåéàñû (ÀÔÀÇ) àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ðàçûëàøìà èìçàëàíûá. ÀÇßÐÒÀÚ
õÿáÿð âåðèð êè, Èìçàëàíìà ìÿðàñèìèíäÿ ÒÀÌÛÓ-íóí ðåêòîðó
Ðàé Êåúê, ÀÔÀÇ-ûí ñÿäðè Êàìàë Þêñöç, êîíãðåññìåí Ùåíðè Êóåëëàð, ÒÀÌÛÓ-íóí àêàäåìèê èøëÿð öçðÿ ïðîðåêòîðó Ïàáëî Àðåíàç èøòèðàê åäèáëÿð. Ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû ðàçûëàøìàíû óíèâåðñèòåòèí òÿëÿáÿ âÿ ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòèíÿ Àçÿðáàéúàíëà áèðýÿ èííîâàòèâ òÿäãèãàòëàð...
Áàõ ñÿh. 6
Áàêûäà Áèðèíúè
Àçÿðáàéúàí-àëìàí-òöðê òèáá
êîíãðåñè êå÷èðèëÿúÿê
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ
öçâëÿðè Èñëàì äöíéàñûíûí ÿñàñ ìöãÿääÿñ øÿùÿðè Ìÿêêÿäÿ öìðÿ çèéàðÿòèíäÿ îëóáëàð
Òöðêèéÿ æóðíàëèñòëÿðèíèí
Áàêûäà ßëè Ùÿñÿíîâëà
ýþðöøö ãàðäàø þëêÿ ìåäèàñûíäà
äà ýåíèø èøûãëàíäûðûëûá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâóí Òöðêèéÿ
Ãÿçåò÷èëÿð Ôåäåðàñèéàñûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ þëêÿìèçäÿ
ñÿôÿðäÿ îëàí òàíûíìûø ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ...
Áàõ ñÿh. 4
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà:
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè áöòöí
áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ
Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ
ãàðøû èøüàë÷û ñèéàñÿòèíè
ýöíäÿìÿ ýÿòèðèð
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ
éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäè
èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá
“2014-2015-úè èëëÿðäÿ
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû öçðÿ
Ïðîãðàì”à óéüóí îëàðàã
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ ýåíèøìèãéàñëû òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè àïàðûëûð...
Áàõ ñÿh. 5
“Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè áöòöí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ
Åðìÿíèñòàíûí
þëêÿìèçÿ
ãàðøû èøüàë÷û ñèéàñÿòèíè...
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà “Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû
âÿ êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ ãàðøûäà äóðàí öìóìè âÿçèôÿëÿð”
ìþâçóñóíäà ðàéîí ìöøàâèðÿñè êå÷èðèëèá. ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð
âåðèð êè, ìöøàâèðÿíè à÷àí Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Àñèô ßñýÿðîâ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû
âÿ êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí
Áàêû Ðåýèîíàë Ìÿðêÿçè èëÿ éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè âÿ þçöíöèäàðÿåòìÿ îðãàíëàðû, åëÿúÿ äÿ...
Áàõ ñÿh. 5
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èãòèñàä
Óíèâåðñèòåòèíäÿ Äîêòîðàíòëàðûí
âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí
ÕÛÕ ðåñïóáëèêà åëìè
êîíôðàíñû èøÿ áàøëàéûá
Àïðåëèí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíäÿ (ÀÄÈÓ) Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ äîêòîðàíòëàðûí âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí ÕÛÕ ðåñïóáëèêà...
Áàõ ñÿh. 4
“ÒóðÀç Øàùèíè 2015”
òÿëèìëÿðèíäÿ èøòèðàê åäÿí
Àçÿðáàéúàí Ùÿðáè Ùàâà
Ãöââÿëÿðèíèí òÿééàðÿëÿðè
Âÿòÿíÿ ãàéûäûá
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 5
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìûíà
äàèð ÷ÿð÷èâÿ ðàçûëàøìàñûíûí
éàðàòäûüû öìèäëÿð âÿ ãîðõóëàð
12 èë äàâàì åäÿí äàíûøûãëàðäàí ñîíðà, íÿùàéÿò,
2015-úè èë àïðåëèí 1-äÿ Èñâå÷ðÿíèí Ëîçàííà øÿùÿðèíäÿ
“Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí íöâÿ ïðîãðàìûíà äàèð áèðýÿ
êîìïëåêñ ôÿàëèééÿò ïëàíûíûí ïàðàìåòðëÿðè” àäëàíàí ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøè èìçàëàíûá. Äàíûøûãëàðäà Èðàíëà éàíàøû ÀÁØ,
Áðèòàíèéà, Ôðàíñà, Àëìàíèéà, Ðóñèéà, ×èí âÿ Àâðîïà Èòòèôàãû òÿìñèë îëóíóáëàð. Áó ðàçûëàøìà òÿðÿôëÿð àðàñûíäà
÷îõèëëèê “áóçëàðûí ÿðèìÿñè” òÿÿññöðàòûíû éàðàäûð. ßââÿëúÿ
òàðèõÿ ãûñà áèð íÿçÿð ñàëàðàã ãåéä åäÿê êè, Èðàí Àòîì
Åíåðæèñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Àýåíòëèéèí (ÛÀÅÀ) öçâöäöð âÿ
íöâÿ ñèëàùûíûí éàéûëìàìàñû áàðÿäÿ ñàçèøè 1968-úè èëäÿ
èìçàëàéûá. Ñàçèøèí ùàçûðëàíìàñûíäà ìÿãñÿä íöâÿ ñèëàùûíà ìàëèê îëàí þëêÿëÿðèí îíó áàøãàñûíà âåðìÿñèíèí âÿ
éà îíëàðûí þçëÿðèíèí áåëÿ áèð ñèëàù ùàçûðëàìàñûíà éàðäûìûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûäûð. Áóíóíëà áåëÿ, ñÿíÿääÿ
ùÿð áèð þëêÿíèí ìöëêè ìÿãñÿäëÿðëÿ ÿëàãÿäàð íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðûíûí èøëÿíìÿñè ùöãóãó òàíûíûð. Àòîì åëåêòðèê
ñòàíñèéàëàðûíûí íîðìàë ôÿàëèééÿòè ö÷öí òÿãðèáÿí 3-5%
ùÿúìèíäÿ çÿíýèíëÿøäèðèëìèø...
Áàõ ñÿh. 7
Àïðåëèí 10-13-äÿ Áàêûäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçè âÿ Àçÿðáàéúàí Àëìàíèéà Òèáá ßìÿêäàøëûã Úÿìèééÿòèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Áèðèíúè Àçÿðáàéúàí-àëìàí-òöðê êîíãðåñè êå÷èðèëÿúÿê.
Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçèíäÿí...
Èëëèê ùÿðáè ÿìÿêäàøëûã
ïëàíûíà ÿñàñÿí Òöðêèéÿ
Ðåñïóáëèêàñûíäà êå÷èðèëÿí
“ÒóðÀç Øàùèíè 2015” áèðýÿ
òÿëèìëÿðèíäÿ...
ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Îéóíëàðûíà 2017-úè èëäÿ
Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè
èëÿ áàüëû ìöãàâèëÿ èìçàëàíûá
Àïðåëèí 7-äÿ ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíà 2017-úè èëäÿ
Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè èëÿ áàüëû Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Èäìàí Ôåäåðàñèéàñû (ÈÙÈÔ) èëÿ
ìöãàâèëÿ èìçàëàíûá. ÀÇßÐÒÀÚ
õÿáÿð âåðèð êè...
Áàõ ñÿh. 4
Þëêÿäÿ äèë÷èëèéèí èíêèøàôûíà
äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí
èúðàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí
èøëÿðèí ìöçàêèðÿñè àïàðûëûá
Áàõ ñÿh. 4
Àïðåëèí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû (ÀÌØ),
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Òåëåâèçèéà
âÿ Ðàäèî Øóðàñû (ÌÒÐØ),
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí...
Áàõ ñÿh. 6
2
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ
öçâëÿðè Èñëàì äöíéàñûíûí ÿñàñ ìöãÿääÿñ øÿùÿðè Ìÿêêÿäÿ öìðÿ çèéàðÿòèíäÿ îëóáëàð
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, àïðåëèí 6äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè Èñëàì äöíéàñûíûí
ÿñàñ ìöãÿääÿñ øÿùÿðè Ìÿêêÿäÿ öìðÿ
çèéàðÿòèíäÿ îëóáëàð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëè-
éåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ
öçâëÿðè õöñóñè çÿââàð ëèáàñû ýåéèíÿðÿê
ßë-Ùÿðàì ìÿñúèäèíÿ ýÿëèáëÿð.
Áèð íå÷ÿ ìÿðòÿáÿëè âÿ äîããóç ìèíàðÿëè ìÿñúèä þç ýþçÿëëèéè âÿ ÿçÿìÿòè èëÿ èíñàíû ùåéðàí åäèð.
Çèéàðÿòýàùûí éöêñÿê ñÿâèééÿëè äèí
õàäèìëÿðè äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíû ìåùðèáàíëûãëà ãàðøûëàéûáëàð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
âÿ Îíó ìöøàéèÿò åäÿí øÿõñëÿð Êÿáÿíèí
ÿòðàôûíà äîëàíûá òÿâàô åäèáëÿð âÿ ìÿñúèääÿ íàìàç ãûëûáëàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ
öçâëÿðè Êÿáÿéÿ äàõèë îëóáëàð, áóðàäà äà
íàìàç ãûëûáëàð.
Áèëäèéèìèç êèìè, Êÿáÿ åâèíèí ãàïûëàðû
ìöñòÿñíà ùàëëàðäà àëè ãîíàãëàð ö÷öí
à÷ûëûð. Áó äÿôÿ Êÿáÿíèí ãàïûëàðû Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ àèëÿ
öçâëÿðè ö÷öí à÷ûëûá. Áó äà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí øÿõñèééÿòèíÿ âÿ ôÿàëèééÿòèíÿ Èñëàì äöíéàñûíäà âåðèëÿí þíÿìèí
èôàäÿñèäèð. Áó, ùÿì äÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüû ðÿùáÿðëèéèíèí äþâëÿòèìè-
îëàðàã éåääè äÿôÿ ãÿò åäèáëÿð.
Ùÿçðÿòè Ìÿùÿììÿä (ñ) áó òîðïàãäà
äîüóëóá, ïåéüÿìáÿðëèéÿ ÷àòûá, Èñëàì äèíè Ìÿêêÿäÿ éàðàíûá. Ìÿêêÿäÿêè Àëëàù
åâè Êÿáÿ ùÿçðÿòè Ìÿùÿììÿä Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) äþâðöíäÿí áàøëàéàðàã áöòöí
äöíéà ìöñÿëìàíëàðûíûí ÿí ìöãÿääÿñ
çèéàðÿòýàùûíà ÷åâðèëèá. Ñîíðàëàð Êÿáÿ âÿ
ìöãÿääÿñ “Çÿìçÿì” ÷åøìÿñè, Ñÿôà âÿ
Ìÿðâÿ òÿïÿëÿðè àðàñûíäà ÿçÿìÿòëè ìÿñúèä òèêèëèá. Ùÿð èë ùÿúú çèéàðÿòè çàìàíû
äöíéàíûí ìöõòÿëèô ýóøÿëÿðèíäÿí ýÿëÿí
ìèëéîíëàðëà ìöñÿëìàí Êÿáÿíèí ÿòðàôûíà
äîëàíûð, ìöãÿääÿñ Ãàðà äàøû þïöð, ìÿñúèääÿ íàìàç ãûëûð.
Àéÿ âÿ ùÿäèñëÿðäÿí äÿ áÿëëè îëäóüó
êèìè, Êÿáÿ Éåð öçöíäÿ èíñàíëàð ö÷öí
ìÿáÿä îëàðàã òèêèëÿí èëê åâäèð. Àëÿìëÿðÿ
çèí áàø÷ûñûíà îëàí áþéöê ùþðìÿòèíèí âÿ
äÿðèí ñÿìèìè ìöíàñèáÿòèíèí òÿçàùöðöäöð.
Ñîíðà Ñÿôà âÿ Ìÿðâÿ òÿïÿëÿðèíèí çèéàðÿòè áàøëàíûá. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
âÿ àèëÿ öçâëÿðè áó èêè òÿïÿ àðàñûíäàêû ìÿñàôÿíè Èñëàì äèíèíèí àéèíëÿðèíÿ óéüóí
óüóð, áÿðÿêÿò âÿ ùèäàéÿò ãàéíàüû îëàðàã ãóðóëàí Êÿáÿ ùàããûíäà Àëëàù-Òÿàëà
“Ãóðàíè Êÿðèì”èí “Àë Èìðàí” ñóðÿñèíäÿ
áåëÿ áóéóðóð: “Ùÿãèãÿòÿí, èíñàíëàð
ö÷öí èëê áèíà îëóíàí åâ Ìÿêêÿäÿêè
åâäèð êè, î, øöáùÿñèç, áöòöí àëÿìëÿðäÿí þòðö áÿðÿêÿò âÿ äîüðó éîë ãàéíà-
üûäûð. Îðàäà àéäûí íèøàíÿëÿð, Èáðàùèìèí ìÿãàìû âàð”.
Òàðèõ áîéó áèð ÷îõ äÿéèøèêëèêëÿðÿ
ìÿðóç ãàëàí Êÿáÿ ìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ
ãèñìÿí, éà äà òàìàìèëÿ éåíèäÿí èíøà
îëóíóá âÿ áóýöíêö ìþùòÿøÿìëèéèíÿ
÷àòûá.
Öìðÿ çèéàðÿòè áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ßë-Ùÿðàì ìÿñúèäèíè ñåéð åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíÿ ìÿñúèä
ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ìÿäèíÿäÿ Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíè çèéàðÿò åäèá
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíà
ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àïðåëèí 7-äÿ
Ìÿäèíÿ øÿùÿðèíäÿ îëóá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ,
õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè
áóðàäà Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíè çèéàðÿò
åäèáëÿð.
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíäÿ äèí õàäèìëÿðè äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíû áþéöê ùþðìÿò
âÿ åùòèðàìëà ãàðøûëàéûáëàð.
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíäÿ íàìàç ãûëûáëàð.
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäè âÿ éà Ìÿñúèä
ÿí-Íÿáÿâè àäëàíàí áó ìöãÿääÿñ ìÿêàí äöíéàíûí ÿí áþéöê ìÿñúèäëÿðèí-
äÿí áèðèäèð. Èñëàìäà Ìÿêêÿäÿêè ßëÙÿðàì ìÿñúèäèíäÿí ñîíðà èêèíúè ìöãÿääÿñ îúàã ùåñàá îëóíàí Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäè ùèúðÿòäÿí ñîíðà Ìÿäèíÿäÿ Ìÿùÿììÿä ïåéüÿìáÿð âÿ ÿñùàáû
òÿðÿôèíäÿí èíøà åäèëèá. Ñàùÿñè 400
ìèí êâàäðàòìåòð îëàí ìÿñúèäèí 10 ìèíàðÿñè âàð.
Áó ìÿñúèääÿ Ìÿùÿììÿä ïåéüÿìáÿðèí äÿôí îëóíäóüó éåðÿ ìöñòÿñíà ùàëëàðäà àëè ãîíàãëàðûí äàõèë îëìàñûíà èúàçÿ âåðèëèð. Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áþéöê ùþðìÿòëÿ ãàðøûëàíàí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ îëàí éöêñÿê
ìöíàñèáÿòèí âÿ Îíóí íöôóçóíóí íÿòèúÿñè èäè êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà
Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäèíäÿ äÿðèí åùòè-
ðàì ýþñòÿðèëèá, Ìÿùÿììÿä ïåéüÿìáÿðèí äÿôí îëäóüó éåð ìöñòÿñíà ùàë
êèìè àëè ãîíàüûí âÿ àèëÿ öçâëÿðèíèí çèéàðÿòè ö÷öí à÷ûëûá.
Ìÿñúèäëÿ òàíûøëûã çàìàíû áóðàéà
òîïëàøàí èíñàíëàð äà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíÿ þç ùþðìÿò âÿ åùòèðàìëàðûíû
áèëäèðèáëÿð, îíëàð äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ñÿìèìè ñàëàìëàðûíû ÷àòäûðûáëàð.
Ìÿùÿììÿä ïåéüÿìáÿðèí âàõòûíäà áó ìÿñúèä Ðÿñóëóëëàùûí Ìÿäèíÿäÿ
áöòöí ôÿàëèééÿòèíèí ìÿðêÿçè îëóá. Áóíà ýþðÿ äÿ Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäè ôàêòèêè îëàðàã ùÿìèí äþâðäÿ Èñëàì öììÿòèíèí ìÿðêÿçè ùåñàá åäèëèðäè. Ìèëàäè òÿãâèìëÿ 632-úè èëäÿ ùÿçðÿòè Ìÿùÿììÿä
(ñ) äöíéàñûíû äÿéèøäèêäÿ ùàçûðäà Ïåéüÿìáÿð ìÿñúèäè êîìïëåêñèíÿ äàõèë
îëàí åâèíäÿ äÿôí åäèëèá. Ùÿð èë Ìÿêêÿéÿ
Ùÿúú çèéàðÿòèíÿ ýåäÿí çÿââàðëàð ÿíÿíÿâè îëàðàã Ìÿäèíÿéÿ ýÿëÿðÿê Ïåéüÿìáÿð
ìÿñúèäèíäÿ ùÿçðÿòè Ìÿùÿììÿäèí ìÿçàðûíû äà çèéàðÿò åäèðëÿð.
Ìÿñúèä êîìïëåêñè ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàð, ùÿì÷èíèí Øÿðã âÿ Èñëàì ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿùäÿò òÿøêèë åòäèéè ýþçÿë ìåìàðëûã öñëóáóíäà éåíèäÿí èíøà åäèëèá,
ÿðàçèñè ýåíèøëÿíäèðèëèá. Ùàçûðäà áóðàäà
650 ìèí ìöñÿëìàíûí åéíè âàõòäà èáàäÿòëÿ ìÿøüóë îëìàã èìêàíû âàð.
* * *
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
Êðàëëûüûíà ðÿñìè ñÿôÿðè àïðåëèí 7-äÿ áàøà
÷àòûá.
3
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
Àçÿðáàéúàí áöòöí àçàäëûãëàðûí
òÿìèí åäèëäèéè òîëåðàíò þëêÿäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ìèëëÿòëÿðèí, äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ êèìè éàøàéûð. Áó, áèçèì ñèéàñÿòèìèçäèð, õàëãûí äà ñèôàðèøèäèð
Àçÿðáàéúàí þç òàðèõè ÿðçèíäÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿí éöêñÿê èíêèøàôà
ìÿùç ìöñòÿãèëëèéèíèí ñîí 20 èëèíäÿ
íàèë îëóá. Òÿìÿëè õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
ãîéóëàí âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì åòäèðäèéè
ìÿãñÿäéþíëö ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàìûç ýåòäèêúÿ äàùà äà ýöúëÿíèð. Ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí äöíéàéà ñïåñèôèê õöñóñèééÿòëÿðÿ
ìàëèê äàâàìëû èíêèøàô ìîäåëè òÿãäèì
åäèð, þëêÿìèçäÿ áöòöí ðåýèîíëàð ïàðàëåë ñóðÿòäÿ èíêèøàô åäèð, øÿùÿð âÿ
êÿíäëÿð àáàäëàøûð, ñèéàñè âÿ èãòèñàäè
ñàùÿäÿ ùÿð èë éåíè-éåíè íàèëèééÿòëÿð
ÿëäÿ îëóíóð, åéíè çàìàíäà, àðäûúûë
äþâëÿò ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç çÿíýèíëÿøèð, úÿìèééÿòèí ìîíîëèòëèéè, ùÿìðÿéëèéè äàùà äà ìþùêÿìëÿíèð.
Ëàêèí Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèê
éîëó èëÿ èíàìëà èðÿëèëÿìÿñè, äöíéàäà
åòèáàðëû òÿðÿôäàø èìèúè ãàçàíìàñû
äîñòëàðûìûçû ñåâèíäèðìÿêëÿ éàíàøû,
äöøìÿíëÿðèìèçè, ÿëåéùäàðëàðûìûçû äà
íàðàùàò åäèð. Áÿäõàùëàðûìûç þëêÿìèçÿ ãàðøû çàìàí-çàìàí òÿçéèã ìåõà-
üûíû õöñóñè íÿçÿðÿ ÷àòäûðàðàã âóðüóëàéûá: “Àçÿðáàéúàíäà áöòöí àçàäëûãëàð òÿìèí åäèëèá. Àçÿðáàéúàíäà
àçàä úÿìèééÿò ôîðìàëàøûá. Ùÿð êÿñ
àçàääûð. Àçàä ìÿòáóàò òÿìèí åäèëèá. Èíòåðíåòÿ ùå÷ áèð ìÿùäóäèééÿò
ãîéóëìóð, àçàä èíòåðíåò âàð. Ñÿðáÿñò òîïëàøìàã àçàäëûüû òÿìèí åäèëèá. Âèúäàí, äèí àçàäëûüû áÿçè þëêÿëÿðäÿí ôÿðãëè îëàðàã òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèáäèð”.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ, ôóíäàìåíòàë èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíà ñàäèãëèéè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
ùàçûðëàíàí Êîíñòèòóñèéà âÿ äèýÿð ùöãóãè ñÿíÿäëÿðëÿ òÿñáèò îëóíóá. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè äàèì þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñû âÿ äèýÿð ìöâàôèã ãàíóíâåðèúèëèê
àêòëàðû èëÿ òÿñáèò îëóíàí äåìîêðàòèê
ïðèíñèïëÿðÿ ñàäèãëèê íöìàéèø åòäèðèð.
Áó ýöí äöíéàäà ìÿòáóàòûí Àçÿðáàéúàí ãÿäÿð àçàä îëäóüó âÿ ìÿòáóàò èø÷èëÿðèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí åäèëäèéè þëêÿëÿðèí ñàéû ÷îõ àçäûð. Þëêÿìèçäÿ
ìÿòáóàò öçÿðèíäÿ ñåíçóðà ëÿüâ åäè-
“...Àçÿðáàéúàíäà àçàä úÿìèééÿò ôîðìàëàøûá. Ùÿð êÿñ àçàääûð.
Àçàä ìÿòáóàò òÿìèí åäèëèá. Èíòåðíåòÿ ùå÷ áèð ìÿùäóäèééÿò ãîéóëìóð, àçàä èíòåðíåò âàð. Ñÿðáÿñò òîïëàøìàã àçàäëûüû òÿìèí åäèëèá.
Âèúäàí, äèí àçàäëûüû áÿçè þëêÿëÿðäÿí ôÿðãëè îëàðàã òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèáäèð”
íèçìëÿðèíè èøÿ ñàëûð, ìÿãñÿäéþíëö
÷èðêèí êàìïàíèéà òÿøêèë åäÿðÿê äöíéàäà Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ìÿíôè
èìèú ôîðìàëàøäûðìàüà ÷àëûøûðëàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áó ýöíëÿðäÿ
Áàêûäà Íîâðóç áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðèëÿí öìóìõàëã øÿíëèéèíäÿ
ñþéëÿäèéè íèòãèíäÿ âóðüóëàäûüû êèìè:
“Áó êàìïàíèéà ÿñëèíäÿ ùå÷ âàõò
äàéàíìàìûøäûð. Ñàäÿúÿ îëàðàã
þíÿìëè áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð ÿðÿôÿñèíäÿ áó êàìïàíèéà äàùà äà åéáÿúÿð ôîðìàëàð àëûð. Áèç áóíó ö÷ èë
áóíäàí ÿââÿë - 2012-úè èëäÿ “Åóðîâèñèîí” ìöñàáèãÿñè ÿðÿôÿñèíäÿ
ýþðìöøöê. Áó ýöí äÿ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ áóíó
ýþðöðöê. Áó, êîîðäèíàñèéà øÿêëèíäÿ òÿøêèë åäèëìèø, áèð âÿ éà áèð íå÷ÿ ìÿðêÿçäÿí èäàðÿ îëóíàí àíòèàçÿðáàéúàí êàìïàíèéàñûäûð êè,
áóíóí ìÿãñÿäè þëêÿìèçè ëÿêÿëÿìÿê, ãàðàëàìàã, èøëÿðèìèçÿ êþëýÿ
ñàëìàã âÿ Àçÿðáàéúàíû ýåðèäÿ
ãàëìûø, ãåéðè-äåìîêðàòèê, àçàä îëìàéàí þëêÿ êèìè òÿãäèì åòìÿêäèð.
Áöòöí áóíëàð, òÿáèè êè, éàëàí öçÿðèíäÿ ãóðóëóð. Îíà ýþðÿ íÿ Àçÿðáàéúàí õàëãû, íÿ äöíéà èúòèìàèééÿòè áóíà èíàíìûð”.
Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ
åòäèéè ÿí ìöùöì
óüóðëàðäàí áèðè àçàä,
äåìîêðàòèê úÿìèééÿò
ãóðóúóëóüó èëÿ áàüëûäûð
Àçÿðáàéúàíäà àçàä, äåìîêðàòèê
úÿìèééÿò ãóðóúóëóüóíà íàèë îëóíìàñû þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ ÿëäÿ
åòäèéè ÿí áþéöê óüóðëàðäàí áèðè êèìè
äÿéÿðëÿíäèðèëèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñþçöýåäÿí øÿíëèêäÿêè ÷ûõûøûíäà
ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ñîí 20 èëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà àçàä úÿìèééÿò ôîðìàëàøäû-
ëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2008-úè
èë 31 èéóë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã
åäèëÿí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí
èíêèøàôûíà äþâëÿò äÿñòÿéè Êîíñåïñèéàñû” ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí,
ÊÈÂ-ëÿðèí ìöñòÿãèëëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòàí
ìÿò òÿøêèëàòëàðû êè, áèçè èòòèùàì
åäèðëÿð? Íèéÿ ñóñóðëàð? Íèéÿ þç
ñÿñëÿðèíè óúàëòìûðëàð? Íèéÿ î þëêÿëÿðè èòòèùàì åòìèðëÿð? Úöðÿòëÿðèìè
÷àòìûð? Éîõñà êè, áó, èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòèäèð?! Éÿãèí êè, ùÿð
èêèñèäèð. Íÿ ö÷öí áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð áÿéàíàòëàð éàéìûðëàð, âåðìèðëÿð? Íÿ ö÷öí ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë
åäèëìèð? Áàõ áó ñóàëëàðà úàâàá àëìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð”.
Þëêÿìèç
ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû
ÿìÿêäàøëûüà, ãëîáàë
ìèãéàñäà òîëåðàíòëûã
ÿíÿíÿëÿðèíèí
ãîðóíìàñûíà ñàíáàëëû
òþùôÿëÿð âåðèð
áó äà äöíéàäà àíàëîãó îëìàéàí
ùàëäûð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí èíòåðíåò
àçàäëûüû ñàùÿñèíäÿ ÿí ãàáàãúûë þëêÿëÿðëÿ ðÿãàáÿò àïàðà áèëÿð. Þëêÿíèí
áöòöí ðåýèîíëàðûíäà ÿùàëèíèí ñöðÿòëè
èíòåðíåòÿ ÷ûõûøû òÿìèí åäèëèá.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàíäà
âèúäàí, äèíè åòèãàä àçàäëûüûíûí òÿìèí
îëóíìàñû äà äþâëÿòèí äàèì õöñóñè
ùÿññàñëûãëà éàíàøäûüû èñòèãàìÿòëÿðäÿíäèð. Þëêÿìèçäÿ äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè êèôàéÿò ãÿäÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðóëóá. Áóíó àøàüûäàêû ôàêòëàð áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð. Ñîí 11 èë ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà 250-éÿ éàõûí
ìÿñúèä òèêèëèá âÿ éàõóä òÿìèð åäèëèá.
Õàëãûìûç ö÷öí ÷îõ áþéöê äÿéÿð êÿñá
åäÿí Áèáèùåéáÿò, Òÿçÿïèð, ßæäÿðáÿé,
743-úö èëäÿ òèêèëìèø Øàìàõû ìÿñúèäè
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè
àïàðûëäûãäàí ñîíðà èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Ùàçûðäà Ýÿíúÿäÿêè Èìàìçàäÿ äèíè,
òàðèõè, ìÿäÿíè ìÿðêÿçèíäÿ äÿ áåëÿ
òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áèð
“Áàøãà éåðëÿðäÿ èíñàíëàð áîüóëàðàã, ýöëëÿëÿíÿðÿê þëäöðöëöðëÿð. Ùå÷ êèì äÿ áóíà ýþðÿ ìÿñóëèééÿò äàøûìûð. Ùàðàäàäûð î ãåéðèùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû êè, áèçè èòòèùàì åäèðëÿð? Íèéÿ ñóñóðëàð? Íèéÿ
þç ñÿñëÿðèíè óúàëòìûðëàð? Íèéÿ î þëêÿëÿðè èòòèùàì åòìèðëÿð? Úöðÿòëÿðèìè ÷àòìûð? Éîõñà êè, áó, èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòèäèð?! Éÿãèí êè,
ùÿð èêèñèäèð. Íÿ ö÷öí áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð áÿéàíàòëàð éàéìûðëàð,
âåðìèðëÿð? Íÿ ö÷öí ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèëìèð? Áàõ áó ñóàëëàðà
úàâàá àëìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð”
ìöùöì ñÿíÿääèð. Êîíñåïñèéàíûí
ÿñàñ ìöääÿàëàðûíäàí áèðè ÊÈÂ-ëÿðèí
ìöñòÿãèëëèéèíèí ãîðóíìàñû, îíëàðûí
ôÿàëèééÿòèíÿ ùÿð ùàíñû êÿíàð ìöäàõèëÿéÿ éîë âåðèëìÿìÿñè èëÿ áàüëûäûð.
Êîíñåïñèéàäà ÿêñ îëóíìóø ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè, î úöìëÿäÿí äÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ 2009-úó èëäÿí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò
Äÿñòÿéè Ôîíäó àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð. Ñèéàñè îðèéåíòàñèéàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã, ìöÿééÿí ïðîñåäóð ãàéäàëàðû ýþçëÿíèëìÿêëÿ íÿøð
åäèëÿí áöòöí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè Ôîíäóí âÿñàèòëÿðèíäÿí áÿùðÿëÿíèðëÿð. Àçÿðáàéúàíäà éåíÿ äÿ
ùàíñû ñèéàñè ìþâãå òóòìàñûíäàí
àñûëû îëìàéàðàã, áöòöí ÊÈÂ-ëÿðèí
ÿìÿêäàøëàðû äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà
òèêèëÿí ìÿíçèëëÿðëÿ òÿìèí îëóíóðëàð êè,
ñþçëÿ, þëêÿìèçäÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí
äèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíà, ùÿì÷èíèí,
éåíè ìÿñúèäëÿðèí èíøàñûíà áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèëèð. Áó úÿùÿòäÿí Áàêûíûí
Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà äþâëÿò âÿñàèòè
ùåñàáûíà òèêèëÿí âÿ áèð ìöääÿò þíúÿ
èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí ìþùòÿøÿì Ùåéäÿð
ìÿñúèäèíèí èíøà îëóíìàñû ÷îõ ÿëàìÿòäàðäûð. Áó, Àçÿðáàéúàíûí ýöúöíö, èíêèøàô äèíàìèêàñûíû ýþñòÿðìÿêëÿ
éàíàøû, ùÿì äÿ áèçèì þç ìèëëè, äèíè
ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ íÿ ãÿäÿð ñàäèã îëäóüóìóçó òÿñäèãëÿéèð.
Äþâëÿòèí äàâàìëû
äÿñòÿéè âÿ ñèéàñè èðàäÿñè
ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
ýöúëö âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè ôîðìàëàøûá
Àçÿðáàéúàíäà ùÿð ñàùÿäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí äèíàìèê èíêèøàôëà ïàðàëåë
ñóðÿòäÿ úÿìèééÿòäÿ âÿòÿíäàø ôÿàëëûüûíûí àðòìàñû äà ìÿìíóíëóã äîüóðóð. Áó äà, èëê íþâáÿäÿ, þëêÿìèçäÿ
èúòèìàè ñåêòîðóí èíêèøàôûíà äþâëÿòèí
íöìàéèø åòäèðäèéè ýöúëö ñèéàñè èðàäÿ
âÿ ïðàêòèêè äÿñòÿêëÿ áàüëûäûð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû
ãîéäóüó áó ñèéàñÿò ñîíðàêû ìÿðùÿëÿäÿ äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äÿ åéíè àðäûúûëëûãëà äàâàì
åòäèðèëèð. Ðåñïóáëèêàìûçäà âÿòÿíäàø
ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû, úÿìèééÿòèí
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ðîëóíóí òÿìèí åäèëìÿñè òÿøâèã
îëóíóð, åéíè çàìàíäà, äþâëÿò ö÷öíúö ñåêòîðóí èíêèøàôûíà ÿìÿëè äÿñòÿê
âåðèð, äàâàìëû îëàðàã òÿøêèëàòè-ùöãóãè âÿ ìàëèééÿ éàðäûìëàðû ýþñòÿðèð.
Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ýöúëö âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ôîðìàëàøûá. Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ 3000-äÿê
ÃÙÒ-íèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè áóíóí áàðèç èôàäÿñèäèð. Õàðèúäÿêè áÿçè
ìàðàãëû äàèðÿëÿðèí âåðäèéè ñóáéåêòèâ
ãèéìÿòäÿí àñûëû îëìàéàðàã, Àçÿðáàéúàíûí ÃÙÒ ñåêòîðó äöíéàäà ÿí
íöìóíÿâè ñåêòîðëàðäàí áèðèäèð. Þëêÿìèçäÿ ñèéàñè ÿãèäÿñèíÿ, ùàêèìèééÿòÿ ìöíàñèáÿòèíÿ, úÿìèééÿòäÿ òóòäóüó ìþâãåéÿ ùå÷ áèð ôÿðã ãîéóëìàäàí áöòöí ÃÙÒ-ëÿðÿ ìöðàúèÿò åòäèêëÿðè ñàùÿ öçðÿ ãðàíòëàð âåðèëèð.
Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ö÷öíúö
ñåêòîðóí àêòèâëèéèíèí íÿçÿðÿ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ àðòìàñûíäà äþâëÿòèí
âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí
òÿøêèëàòëàíìàñûíà âåðäèéè äÿñòÿê
þíÿìëè ðîë îéíàéûá. Áó ìÿíàäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Ãåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí
ôÿàëèééÿòèíè õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Þòÿí éåääè èëäÿ áó ãóðóì òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíûí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíäÿí ýÿëÿí òÿøÿááöñëÿð ôÿàë
Ùàçûðäà äöíéàíûí ìÿíçÿðÿñè êèôàéÿò ãÿäÿð ìöðÿêêÿáäèð. Úèääè íàðàùàòëûã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè
äÿ ãëîáàë ìèãéàñäà ìèëëè-äèíè-èðãè
çÿìèíäÿ ìöíàãèøÿëÿðèí ÷îõàëìàñûäûð. Äöíéàíûí äþðä áèð òÿðÿôèíäÿ, î
úöìëÿäÿí Éàõûí Øÿðãäÿ, Àâðîïàäà,
“...Áó, êîîðäèíàñèéà øÿêëèíäÿ òÿøêèë åäèëìèø, áèð âÿ éà áèð íå÷ÿ
ìÿðêÿçäÿí èäàðÿ îëóíàí àíòè-àçÿðáàéúàí êàìïàíèéàñûäûð êè, áóíóí ìÿãñÿäè þëêÿìèçè ëÿêÿëÿìÿê, ãàðàëàìàã, èøëÿðèìèçÿ êþëýÿ ñàëìàã âÿ Àçÿðáàéúàíû ýåðèäÿ ãàëìûø, ãåéðè-äåìîêðàòèê, àçàä îëìàéàí þëêÿ êèìè òÿãäèì åòìÿêäèð. Áöòöí áóíëàð, òÿáèè êè, éàëàí öçÿðèíäÿ ãóðóëóð. Îíà ýþðÿ íÿ Àçÿðáàéúàí õàëãû, íÿ äöíéà èúòèìàèééÿòè áóíà èíàíìûð”
ÀÁØ-äà, ÌÄÁ ìÿêàíûíäà ìèëëè-äèíèèðãè çÿìèíäÿ ãàðøûäóðìàëàð áàø âåðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äöíéàíûí
áóýöíêö ðåàëëûãëàðûíäàí íàðàùàòëûüûíû èôàäÿ åäÿðÿê äåéèá: “ßôñóñëàð îëñóí êè, áó ýöí äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ
“ßôñóñëàð îëñóí êè, áó ýöí äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã
éîõ, ðèéàêàðëûã, èêèëè ñòàíäàðòëàð, àéðû-ñå÷êèëèê, èðã÷èëèê, èñëàìîôîáèéà, êñåíîôîáèéà ùþêì ñöðöð. Áóäóð áóýöíêö ðåàëëûãëàð. Îíà ýþðÿ,
áèç áóíà ùàçûð îëìàëûéûã âÿ áèç ùàçûðûã”
øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿíèá âÿ èñòÿð ðåñïóáëèêà äàõèëèíäÿ, èñòÿðñÿ äÿ þëêÿ ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè-èúòèìàè ìàðàãëàðûíà õèäìÿò
åäÿí ÷îõëó ñàéäà ëàéèùÿíèí ðåàëëàøäûðûëìàñûíà ìàëèééÿ éàðäûìû ýþñòÿðèëèá. Áåëÿ êè, 2008-2014-úö èëëÿð ÿðçèíäÿ Øóðà òÿðÿôèíäÿí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿðÿ 20 ìèëéîí ìàíàòäàí àðòûã âÿñàèò õÿðúëÿíèá. Ãåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû òÿêúÿ
2014-úö èëäÿ éåðëè ÃÙÒ-ëÿðèí 386 ëàéèùÿñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí 3
ìèëéîí ìàíàòà éàõûí âÿñàèò àéûðûá.
Áóíäàí áàøãà, 17 áåéíÿëõàëã ëàéèùÿ
ìàëèééÿëÿøäèðèëèá, 13 õàðèúè þëêÿäÿ
27 ëàéèùÿ èúðà îëóíóá. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 640 òÿëèì,
287 ñåìèíàð òÿøêèë åäèëèá, 8 ôèëì, 5
ñàéò ùàçûðëàíûá. Öìóìèëèêäÿ, Øóðàíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿðäÿí
175 ìèíäÿí ÷îõ èíñàí ôàéäàëàíûá.
Áÿçè “áåéíÿëõàëã” òÿøêèëàòëàðûí
Àçÿðáàéúàíäà âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äàâàìëû
äþâëÿò ãàéüûñûíà ìÿùÿë ãîéìàéàðàã
þëêÿìèçëÿ áàüëû ÿñàññûç “áÿéàíàòëàð”
ñÿñëÿíäèðìÿëÿðè ùå÷ áèð ñàüëàì
ìÿíòèãÿ ñûüìûð. Áó ýöí äöíéàíûí áèð
ñûðà þëêÿëÿðèíäÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòëÿðèíÿ áàñãûëàð ýþñòÿðèëìÿñè ùå÷ êèìÿ ñèðð äåéèë. Àéðû-àéðû þëêÿëÿðäÿ èíñàíëàðûí èôàäÿ, ñÿðáÿñò òîïëàøìàã
àçàäëûãëàðû ìÿùäóäëàøäûðûëûð, êöòëÿâè
èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíÿ òÿçéèãëÿð
ýþñòÿðèëèð, ùÿòòà ñîñèàë òÿëÿáëÿðëÿ ÷ûõûø åäÿí âÿòÿíäàøëàð ùÿáñ îëóíóðëàð.
Ëàêèí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû øÿð-áþùòàí
àòàí äàèðÿëÿð, “áåéíÿëõàëã” òÿøêèëàòëàð
ñóñóðëàð, áöòöí áóíëàð áàðÿñèíäÿ áèðúÿ êÿëìÿ äÿ äàíûøìûðëàð. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ ìÿëóì äàèðÿëÿðèí èêèëè
ñòàíäàðòëàð íöìàéèø åòäèðìÿñèíè õàòûðëàäàðàã îíëàðà ñóàëëàð öíâàíëàéûá:
“Áàøãà éåðëÿðäÿ èíñàíëàð áîüóëàðàã, ýöëëÿëÿíÿðÿê þëäöðöëöðëÿð.
Ùå÷ êèì äÿ áóíà ýþðÿ ìÿñóëèééÿò
äàøûìûð. Ùàðàäàäûð î ãåéðè-ùþêó-
äÿ åéíè éàíàøìà òÿòáèã îëóíóð. Ìÿñÿëÿí, þëêÿìèçäÿ äþâëÿò, ùÿì÷èíèí,
ðóñ ïðàâîñëàâ, êàòîëèê, àëáàí êèëñÿëÿðèíèí òèêèíòèñèíÿ âÿ áÿðïàñûíà äà þç
äÿñòÿéèíè ýþñòÿðèá.
Ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ãëîáàë èãòèñàäè ÿùÿìèééÿò äàøûéàí, åéíè çàìàíäà, ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðè òÿáëèü
åäÿí òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëäèéè ìÿêàíà
÷åâðèëèá. Äàâîñ Èãòèñàäè Ôîðóìó êèìè
ìþòÿáÿð áèð òÿøêèëàòûí íþâáÿòè èúëàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè þëêÿìèç ö÷öí
áþéöê óüóð îëìàãëà Àçÿðáàéúàíûí
äöíéàäà òàíûäûëìàñû áàõûìûíäàí äà
ÿùÿìèééÿòëè èäè. Ãàôãàç âÿ Îðòà Àñèéàäà ýåäÿí ïðîñåñëÿð, èãòèñàäè âÿ ñèéàñè âÿçèééÿòëÿ áàüëû ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿñè ö÷öí þëêÿìèçèí ñå÷èëìÿñè
áèð äàùà ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí íÿèíêè úîüðàôè, ùÿì äÿ ñèéàñè, èãòèñàäè
âÿ ìÿäÿíè úÿùÿòäÿí áåéíÿëõàëã
ìÿðêÿçëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Äöíéà
ìèãéàñûíäà ìþòÿáÿð òÿøêèëàò êèìè òàíûíàí, ÷îõ áþéöê íöôóçà ìàëèê ñèéàñÿò÷èëÿðè, èúòèìàè õàäèìëÿðè áèðëÿøäèðÿí Ìàäðèä Êëóáóíóí òîïëàíòûñûíûí,
Àìåðèêà-Àçÿðáàéúàí êîíôðàíñûíûí,
Áèðèíúè Ãàôãàç, Êðàíñ Ìîíòàíà ôî-
áåéíÿëõàëã ùöãóã éîõ, ðèéàêàðëûã,
èêèëè ñòàíäàðòëàð, àéðû-ñå÷êèëèê, èðã÷èëèê, èñëàìîôîáèéà, êñåíîôîáèéà
ùþêì ñöðöð. Áóäóð áóýöíêö ðåàëëûãëàð. Îíà ýþðÿ, áèç áóíà ùàçûð îëìàëûéûã âÿ áèç ùàçûðûã”.
Äöíéàäàêû íàðàùàòëûã äîüóðàí
ìÿíçÿðÿ èëÿ ìöãàéèñÿäÿ Àçÿðáàéúàí ðåàëëûüû òàìàì ôÿðãëèäèð. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí ìèëëÿòëÿðàðàñû âÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîã áàõûìûíäàí äà íöìóíÿâè áèð þëêÿäèð. Ãîíøó äþâëÿòèí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí
Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãà, ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíà âåðäèéè òþùôÿëÿð
õöñóñèëÿ äèããÿòÿëàéèãäèð. Àçÿðáàéúàí åëÿ áèð þëêÿäèð êè, áóðàäà ìèëëè-äèíè-èðãè ìöõòÿëèôëèê èíñàíëàð àðàñûíäà
ôÿðã éàðàäàí àìèë êèìè ÷ûõûø åòìèð.
ßêñèíÿ, áóðàäà òîëåðàíòëûã, ìèëëè-äèíè-èðãè ìöõòÿëèôëèê úÿìèééÿòèí ÿñàñ
âÿ öñòöí äÿéÿðè êèìè òÿãäèì îëóíóð.
Àçÿðáàéúàí þç öñòöíëöéöíö þëêÿíèí
÷îõìÿäÿíèééÿòëè âÿ ÷îõêîíôåññèéàëû
îëìàñûíäà ýþðöð. Ðåñïóáëèêàìûçäà
Èñëàì äèíèíÿ àèä òàðèõè-äèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíà äþâëÿò âÿñàèòè àéðûëäûüû
êèìè, äèýÿð äèíëÿðëÿ áàüëû àáèäÿëÿðÿ
ðóìëàðûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè äÿ
÷îõ ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ èäè. Ñîí èëëÿðäÿ Áàêûäà àðäûúûë îëàðàã Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã âÿ Ùóìàíèòàð ôîðóìëàð êå÷èðèëèð. Þëêÿìèç õàëãûìûçûí
õîø ìÿðàìûíà óéüóí îëàðàã áó êèìè
òÿäáèðëÿðÿ ìÿìíóíèééÿòëÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿêëÿ ùàçûðäà äöíéà ö÷öí áþéöê þíÿì äàøûéàí äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíà þç ñàíáàëëû òþùôÿñèíè âåðèð.
ßëàìÿòäàð ùàëäûð êè, ãëîáàë ôîðóìëàðûí ÿñàñ òÿðÿôäàøëàðû ãèñìèíäÿ
ÓÍÅÑÚÎ, ÁÌÒ-íèí Ñèâèëèçàñèéàëàð
Àëéàíñû, Àâðîïà Øóðàñû, Àâðîïà Øóðàñûíûí Øèìàë-Úÿíóá Ìÿðêÿçè, ÈÑÅÑÚÎ, ÁÌÒ-íèí Äöíéà Òóðèçì Òÿøêèëàòû êèìè áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð ÷ûõûø
åäèðëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí ÿëâåðèøëè úîüðàôè
ìþâãåäÿ éåðëÿøìÿñè âÿ ÷îõêîíôåññèéàëû úÿìèééÿòÿ ìàëèê îëìàñû þëêÿìèçèí ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãäà
ðîëóíóí àðòìàñûíû øÿðòëÿíäèðèð. Ùàçûðäà ÿêñÿð Àâðîïà òÿñèñàòëàðûíûí öçâö
îëàí Àçÿðáàéúàí åéíè çàìàíäà Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí äà öçâöäöð. Äöíéàíûí 200-äÿí àðòûã þëêÿñèíè ÿùàòÿ åäÿí Àâðîïà âÿ Àñèéà
òÿøêèëàòëàðûíûí öçâö îëìàã Àçÿðáàéúàíûí, ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ÿùÿìèééÿòèíè
äàùà äà àðòûðûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äöíéàäàêû ýÿðýèí ìÿíçÿðÿ èëÿ
ìöãàéèñÿäÿ Àçÿðáàéúàíäà áöòöí
ìèëëÿòëÿðèí âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí áèð àèëÿ êèìè éàøàìàëàðûíû äþâëÿòèí ñèéàñÿòè âÿ úÿìèééÿòèí èñòÿéè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèá: “Áàõûí, Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ìèëëÿòëÿðèí, äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ êèìè éàøàéûð. Áó, áèçèì ñèéàñÿòèìèçäèð,
õàëãûí äà ñèôàðèøèäèð”.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
4
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà íàçèðè Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ
Òöðêèéÿ æóðíàëèñòëÿðèíèí Áàêûäà ßëè Ùÿñÿíîâëà
Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ èøòèðàê åäÿúÿê
ýþðöøö ãàðäàø þëêÿ ìåäèàñûíäà äà ýåíèø èøûãëàíäûðûëûá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí èúòèìàèñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâóí Òöðêèéÿ Ãÿçåò÷èëÿð Ôåäåðàñèéàñûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí òàíûíìûø ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðè
èëÿ ýþðöøöíÿ Òöðêèéÿ ìåäèàñûíäà ýåíèø éåð âåðèëèá.
Áóíóíëà áàüëû äÿðú îëóíàí ìàòåðèàëëàðäà áèëäèðèëèð êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿíèí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûëûá. Ïðåçèäåíòèí èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè áó éàõûíëàðäà ÒÀÍÀÏ ëàéèùÿñè èëÿ áàüëû
þíÿìëè àääûìûí àòûëäûüûíû âóðüóëàéûá. ßëè Ùÿñÿíîâ
ãåéä åäèá êè, áó, èêè þëêÿ àðàñûíäà òÿáèè ãàç âÿ íåôò
èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí Òöðêèéÿéÿ âåðäèéè äÿéÿðèí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðÿ äÿ òîõóíàí ßëè Ùÿñÿíîâ ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíè èëê òàíûéàí äþâëÿò ìÿùç Òöðêèéÿ îëóá. Ïðåçèäåíòèí èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè
áó ýöí Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿíèí ñòðàòåæè òÿðÿôäàø
îëäóüóíó äåéèá.
Ýþðöøäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ ÿëàãÿäàð äàíûøûãëàðûí
ñîí âÿçèééÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí ßëè Ùÿñÿíîâ ïðîáëåìëÿ áàüëû ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 4
ãÿòíàìÿñèíèí âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ãÿðàðëàðûíûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿäèéèíè áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíäÿ Äîêòîðàíòëàðûí âÿ ýÿíú
òÿäãèãàò÷ûëàðûí ÕÛÕ ðåñïóáëèêà åëìè êîíôðàíñû èøÿ áàøëàéûá
Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà íàçèðè
Íàòèã ßëèéåâ Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ àïðåëèí 8-äÿ Èñòàíáóëäà ÀÇßÐÒÀÚ-ûí èíôîðìàñèéà
äÿñòÿéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ èøòèðàê åäÿúÿê.
Èêè ýöí äàâàì åäÿúÿê Çèðâÿäÿ 50
þëêÿäÿí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ðÿùáÿðëÿðè, ùþêóìÿò öçâëÿðè, äèýÿð ðÿñìè
øÿõñëÿð, äèïëîìàòëàð, äåïóòàòëàð, êå÷ìèø äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðû èøòè-
ðàê åäÿúÿêëÿð. Òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
“Èïÿê éîëó: èãòèñàäè, åíåðæè âÿ ìàëèééÿ”, “Ñöëùÿ ýåäÿí éîë” ìþâçóëàðû öçðÿ àéðû-àéðû áþëìÿëÿðäÿ ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëàúàã.
Áó áàðÿäÿ ÀÇßÐÒÀÚ-à Åíåðýåòèêà Íàçèðëèéèíäÿí ìÿëóìàò âåðèëèá.
Õàòûðëàäàã êè, 2014-úö èëèí ôåâðàëûíäà Èñòàíáóëäà êå÷èðèëìèø ÕÂÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ÒÀÍÀÏ, ÒÀÏ âÿ “Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòè, î úöìëÿäÿí
Èïÿê éîëóíäà ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ìèã-
éàñäà åíåðæè âÿ êîììóíèêàñèéà ëàéèùÿëÿðè, äàâàìëû èíêèøàô, èãòèñàäè èíêèøàôäà èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí ðîëó ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà: Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè áöòöí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ
Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ãàðøû èøüàë÷û ñèéàñÿòèíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðèð
“Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè áöòöí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ãàðøû èøüàë÷û ñèéàñÿòèíè ýöíäÿìÿ
ýÿòèðèð”. Áó ôèêðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ
ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí
ñÿäð ìöàâèíè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà äåéèá.
Ñ.Ôÿòÿëèéåâà áèëäèðèá êè, áó ìÿñÿëÿ
äàèì áèçèì ýöíäÿëèéèìèçäÿäèð. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áöòöí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè âÿ
îíóí íÿòèúÿëÿðè ùàããûíäà ýåíèø ìÿëóìàòëàð âåðèëèð.
“Þëêÿìèçèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëå-
éàñûíäà èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíà ãàðøû
ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèã îëóíìàñûíûí âàúèáëèéèíè äÿôÿëÿðëÿ âóðüóëàéûá. ×öíêè
áó þëêÿéÿ ãàðøû úèääè òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿñÿ, ìöíàãèøÿíèí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëë
îëóíìàñû ìöðÿêêÿá îëàðàã ãàëàúàã.
Îíà ýþðÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí äèïëîìàòèéàñû áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí éöðöòäöéö ñèéàñÿòèí ìàùèééÿòèíè èôøà åòìÿê âÿ ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè èëÿ áàüëû áåéíÿëõàëã ùöãóã ïðèíñèïëÿðèíèí òÿòáèã îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áöòöí èìêàíëàðûíû ñÿôÿðáÿð
åäèá” - äåéÿ, Ñ.Ôÿòÿëèéåâà âóðüóëàéûá.
ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíà 2017-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí
åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè èëÿ áàüëû ìöãàâèëÿ èìçàëàíûá
Àïðåëèí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíäÿ (ÀÄÈÓ) Òÿùñèë
Íàçèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ äîêòîðàíòëàðûí âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí ÕÛÕ ðåñïóáëèêà åëìè êîíôðàíñû èøÿ áàøëàéûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
(ÀÌÅÀ) 70 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð îëóíàí
òÿäáèðäÿ ÿââÿëúÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò
ùèìíè ñÿñëÿíäèðèëèá.
Àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí,
ðåñïóáëèêàíûí òàíûíìûø àëèìëÿðèíèí, äîêòîðàíòëàð âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí èøòèðàê
åòäèêëÿðè êîíôðàíñûí à÷ûëûøûíäà ÀÄÈÓíóí ðåêòîðó, ïðîôåññîð ßäàëÿò Ìóðàäîâ
àëè ìÿêòÿáëÿðëÿ åëìè-òÿäãèãàò ìöÿññèñÿëÿðè àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá. Ãåéä
åäèá êè, éöêñÿê èõòèñàñëû, ÿìÿê áàçàðûíûí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿí ðÿãàáÿòãàáèëèééÿòëè êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû áàõûìûíäàí ùÿëëåäèúè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Êàäð ùàçûðëûüû
òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí ãàðøûñûíäà äóðàí ÿí
âàúèá ÷àüûðûøëàðäàíäûð. Êåéôèééÿòëè òÿùñèë
ãóðìàã ö÷öí êåéôèééÿòëè òÿäãèãàòëàðäàí
áàøëàìàã ëàçûìäûð. Áó èñòèãàìÿòäÿ
ÀÄÈÓ-äà ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðû ñòèìóëëàøäûðìàã ìÿãñÿäèëÿ áó “Ýÿíú ïðîôåññîð”
ëàéèùÿñèíÿ áàøëàíûëûá.
Ðåêòîð äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, èêè ýöí
äàâàì åäÿúÿê êîíôðàíñà 20 àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿñèíäÿí âÿ ÀÌÅÀ-äàí 414 òåçèñ òÿãäèì îëóíóá. Òàíûíìûø àëèìëÿðèí
ðÿùáÿðëèê åäÿúÿéè áþëìÿ èúëàñëàðûíäà
äîêòîðàíòëàðûí âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí
ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëÿúÿê, ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëàúàã.
Òÿùñèë íàçèðè Ìèêàéûë Úàááàðîâ äîêòîðàíòëàðûí âÿ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí åëìè
éàðàäûúûëûüûíû ñòèìóëëàøäûðìàã, îíëàðûí
éàðàäûúûëûã ïîòåíñèàëûíû èíêèøàô åòäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ êå÷èðèëÿí êîíôðàíñûí
ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá, îíóí èøèíÿ
óüóðëàð àðçóëàéûá. Íàçèð ÷ûõûøûíäà Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿùñèëèí, åëìèí
èíêèøàôûíà, Àçÿðáàéúàíäà èñòåäàäëû
óøàã âÿ ýÿíúëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí ãàéüûäàí
áÿùñ åäÿðÿê áó èøëÿðèí ùàçûðäà þëêÿ
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì åòäèðèëäèéèíè íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá. Íàçèð áèëäèðèá êè, ãëîáàë ðÿãàáÿòèí
ýöúëÿíäèéè áèð äþâðäÿ åëì âÿ òÿùñèëèí
ðîëó ñöðÿòëÿ àðòìàãäàäûð.
Ì.Úàááàðîâ ýÿíú òÿäãèãàò÷ûëàðûí èíêèøàôû ö÷öí áöòöí ðåñóðñëàðäàí èñòèôàäÿíèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá. Áó èñòèãàìÿòäÿ ìöâàôèã èøëÿðèí ýþðöëäöéöíö áèëäèðÿí íàçèð ãåéä åäèá êè, þëêÿ àëèìëÿðèíèí
50 ôàèçÿ ãÿäÿðè Òÿùñèë Íàçèðëèéè ñèñòåìèíÿ äàõèë îëàí 27 àëè ìÿêòÿá âÿ åëìè-òÿäãèãàò ìöÿññèñÿñèíäÿ ÷àëûøûð. Íàçèð, ùÿì÷èíèí ãåéä åäèá êè, òÿùñèëñèç åëì, åëìñèç
òÿùñèë îëà áèëìÿç. ßíÿíÿâè ìàêñèìóì
åëìè áèëèê ôÿëñÿôÿñèíäÿí îïòèìàë áèëèéÿ êå÷èäèí âàõòû ÷àòûá. Ïðàêòèêè åëìè áèëèêëÿðèí
òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ òÿäðèñ åäèëìÿñè öñóëëàðûíûí àõòàðûøûíäà îëìàëûéûã. Ùàçûðäà òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ýÿíú
ìöÿëëèìëÿðèí ñàéûíûí àç îëìàñûíà òîõóíàí íàçèð áèëäèðèá êè, ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè îíëàðûí ñàéûíûí àðòûðûëìàñû
âÿ êåéôèééÿòèí éöêñÿëäèëìÿñèäèð.
Ì.Úàááàðîâ àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ýÿíú àëèìëÿðèí âÿ òÿäãèãàò÷ûëàðûí
ñàéûíûí àðòûðûëìàñû, åéíè çàìàíäà ðîëó-
íóí éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí õöñóñè ïðîãðàìûí ùàçûðëàíàúàüûíû ãåéä åäèá. Áó
ïðîãðàì äþâëÿò òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè
ö÷öí îðòà âÿ óçóíìöääÿòëè ùÿäÿôëÿðè
ìöÿééÿíëÿøäèðìÿëèäèð. Óíèâåðñèòåòëÿðäÿ
ýÿíú êàäðëàðûí åëìÿ úÿëá åäèëìÿñè âÿ
ìöÿééÿí âÿçèôÿëÿðÿ òÿéèí åäèëìÿñè äàùà ñèñòåìëè øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿëèäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ, õàðèúäÿ òÿäãèãàòëàðûíû áàøà âóðàí ýÿíú àëèìëÿðèí þëêÿìèçèí
àëè ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿäðèñëÿ ìÿøüóë îëìàñû ìöùöì âÿ çÿðóðèäèð.
×ûõûøûíûí ñîíóíäà íàçèð þëêÿìèçäÿ
Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðÿí 10 ìèíäÿí àðòûã òÿëÿáÿ êþíöëëöéÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá âÿ îíëàðûí öçÿðèíÿ
áþéöê ìÿñóëèééÿò äöøäöéöíö ãåéä
åäèá.
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê
Àêèô ßëèçàäÿ åëì ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàí
èñëàùàòëàðûí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá,
åëìè òÿäãèãàò ìÿðêÿçëÿðèíèí òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûüûíûí äàùà äà
ýåíèøëÿíäèðèëÿúÿéèíè ãåéä åäèá. Àçÿðáàéúàíäà êèôàéÿò ãÿäÿð ýöúëö åëìè ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó äåéÿí ÀÌÅÀ-íûí
ïðåçèäåíòè íþâáÿòè èëëÿðäÿ áó ïîòåíñèàëûí ýÿíúëÿðèí ùåñàáûíà äàùà äà ýöúëÿíÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèí èôàäÿ åäèá. Àêàäåìèê âóðüóëàéûá êè, Àçÿðáàéúàíäà ÷îõ
ýöúëö ýÿíú åëìè åëèòà éàðàäûëìàëûäûð. Áó
åëèòà Àçÿðáàéúàí åëìèíè íþâáÿòè îíèëëèêëÿðäÿ óüóðëà èäàðÿ åäÿúÿê.
Ñîíðà äîêòîðàíòëàðûí ÷ûõûøëàðû äèíëÿíèëèá.
Òÿäáèð èøèíè 15 áþëìÿäÿ äàâàì åòäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí èëëèê öìóìè
éûüûíúàüûíà ùàçûðëûã ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àïðåëèí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
ÿñàñ áèíàñûíäà Ðåñïóáëèêà Åëìè
Òÿäãèãàòëàðûí ßëàãÿëÿíäèðèëìÿñè Øóðàñû âÿ àêàäåìèéàíûí åëìè ìöÿññèñÿëÿðèíèí Äèðåêòîðëàðû Øóðàñûíûí áèðýÿ
èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê
Àêèô ßëèçàäÿ áó èë èëê äÿôÿ ÀÌÅÀ-äà
òÿùñèëèí ìàýèñòðàòóðà ïèëëÿñèíÿ ãÿáóë
êå÷èðèëÿúÿéè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Àêàäåìèê áèëäèðèá êè, ÀÌÅÀ-äà òÿùñèëèí ìàýèñòðàòóðà ïèëëÿñèíÿ ãÿáóë
éåääè èõòèñàñ - äèë÷èëèê, àíòðîïîëîýèéà, ýåîëîýèéà, ìîëåêóëéàð áèîëîýèéà,
áèòêèëÿðèí ñåëåêñèéàñû, íÿçÿðè âÿ ðèéàçè ôèçèêà, êèìéÿâè ýåíåòèêà âÿ êàòàëèç
èõòèñàñëàðû öçðÿ àïàðûëàúàã. Ìàýèñòðàòóðàéà ãÿáóë éåíè ïèëîò ëàéèùÿñè êèìè ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê âÿ áóðàäà òÿùñèë àëàíëàð ìöÿééÿí åëìè èñòèãàìÿòäÿ ùàçûðëàíàúàãëàð.
Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí (ÒÃÄÊ) ñÿäðè Ìÿëåéêÿ
Àááàñçàäÿ þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí ìàýèñòðàòóðà ïèëëÿñèíÿ ãÿáóë ãàéäàëàð
áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìàýèñòðàòóðà
ïèëëÿñèíÿ ãÿáóë 1998-úè èëäÿí òÿòáèã
îëóíóð. 2005-úè èëäÿ ìàýèñòðàòóðàéà
ãÿáóë äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã Ôÿðìàíûíà ÿñàñÿí ðÿñìè îëàðàã
ÒÃÄÊ-éà âåðèëèá. Åëÿ ùÿìèí èë èëê äÿôÿ ÒÃÄÊ òÿðÿôèíäÿí ìÿðêÿçëÿøìèø
èìòàùàíëàð êå÷èðèëèá.
ÒÃÄÊ-íûí ñÿäðè ÀÌÅÀ-äà ìàýèñòðàòóðà ñÿâèééÿñèíÿ 20 éåðèí àéðûëäûüûíû ñþéëÿéèá âÿ áóíóí óüóðëó àëûíàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá. Ãåéä
åäèëèá êè, èõòèñàñ ñå÷èìè ìàéûí 7-äÿí
12-äÿê àïàðûëàúàã. Ïðîãðàì ñå÷èìè
èñÿ àðòûã àïðåëèí 10-äà áàøà ÷àòûð.
Ì.Àááàñçàäÿ
àêàäåìèéàíûí
ìöõòÿëèô èíñòèòóò âÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ
÷àëûøàí àëèìëÿðèíèí ÒÃÄÊ èëÿ áèðýÿ
ÿìÿêäàøëûüûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ñîíðà àêàäåìèê À.ßëèçàäÿ
ÀÌÅÀ-íûí èëëèê öìóìè éûüûíúàüûíà
ùàçûðëûã èøëÿðè èëÿ áàüëû áÿçè ìÿñÿëÿëÿðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèëèá êè, àïðåëèí 29-äà êå÷èðèëÿúÿê èëëèê öìóìè
éûüûíúàãäà ÀÌÅÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè âÿçèôÿñèíÿ âÿ áèð ñûðà áþëìÿëÿðèíèí àêàäåìèê-êàòèáè âÿçèôÿñèíÿ
ñå÷êèëÿð êå÷èðèëÿúÿê. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Íèçàìè Ýÿíúÿâè
àäûíà Ãûçûë ìåäàëû âÿ ÀÌÅÀ-íûí àäëû ìöêàôàòëàðûíûí òÿãäèìàòû äà òÿäáèðèí ýöíäÿëèéèíÿ äàõèë îëàí ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð.
Äàùà ñîíðà àêàäåìèê Âàãèô Ôÿðçÿëèéåâ ÀÌÅÀ-íûí 70 èëëèê éóáèëåéè èëÿ
ÿëàãÿäàð ÷àï îëóíàúàã íÿøðëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí åëìè-òÿäãèãàò
ïðîãðàìëàðûíûí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè,
òÿäãèãàò èøëÿðèíèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè,
äîêòîðëóã èìòàùàíëàðûíà äàèð éåíè
òÿëÿáëÿð âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Àïðåëèí 7-äÿ ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Îéóíëàðûíà 2017-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè èëÿ áàüëû Èñëàì
Ùÿìðÿéëèéè Èäìàí Ôåäåðàñèéàñû (ÈÙÈÔ)
èëÿ ìöãàâèëÿ èìçàëàíûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ÿââÿëúÿ
Àçÿðáàéúàí èäìàí÷ûëàðûíûí Èñëàì
Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíäàêû ÷ûõûøûíäàí
âÿ þëêÿìèçèí òóðèçì ïîòåíñèàëûíäàí
áÿùñ åäÿí âèäåî÷àðõ íöìàéèø îëóíóá.
Ìöãàâèëÿíèí ÿùÿìèééÿòèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðÿí Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí (ÌÎÊ) âèòñåïðåçèäåíòè ×èíýèç Ùöñåéíçàäÿ èäìàí÷ûëàðûìûçûí áó éàðûøëàðäàêû óüóðëàðû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèá êè,
ÈÙÈÔ-èí íöìàéÿíäÿëÿðè þëêÿìèçäÿ éàðàäûëàí èäìàí èíôðàñòðóêòóðó èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëóáëàð. “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿøêèë îëóíàúàüû îáéåêòëÿðäÿêè øÿðàèò ãîíàãëàðäà õîø òÿÿññöðàò éàðàäûá. Àçÿðáàéúàí èäìàí÷ûëàðû “Áàêû-2017”íè úèääè ñûíàã êèìè
ãÿáóë åäèð âÿ ùÿìèí Îéóíëàðäà éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ö÷öí ìöáàðèçÿ àïàðàúàãëàð.
Éöêñÿê ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí ÈÙÈÔ-èí ïðåçèäåíòè,
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí ýÿíúëÿð âÿ
èäìàí íàçèðè, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí
Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí ïðåçèäåíòè ßëàùÿçðÿò Øàùçàäÿ Àáäóëëàù Áèí Ìîñààä
Áèí Àáäóëàçèç Àë Ñàóä Àçÿðáàéúàíäà
èäìàíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíû
òÿøêèë åòìÿéÿ ìàðàã ýþñòÿðìÿñè ÷îõ
ñåâèíäèðèúèäèð. ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Îéóíëàðû 2017-úè èëèí ÿí áþéöê èäìàí
ùàäèñÿñè îëàúàã. “Áèç ýöúëö ÿìÿêäàøëûã âÿ èøáèðëèéè ñàéÿñèíäÿ Îéóí-
ëàðû óüóðëà òÿøêèë åäÿúÿéèê âÿ àçàðêåøëÿð áó éàðûøëàðäàí áþéöê çþâã
àëàúàãëàð”.
Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíûí òÿøêèëèíèí Èñëàì äÿéÿðëÿðèíèí éàéûëìàñûíà, ãàðäàøëûã âÿ áèðëèéèí ÿêñ îëóíìàñûíà þç òþùôÿëÿðèíè âåðÿúÿéèíè áèëäèðÿí
ÈÙÈÔ-èí ïðåçèäåíòè éàðûøûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñè ö÷öí áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüûí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàíäà èðèìèãéàñëû òÿäáèðëÿðèí ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ òÿøêèë åäèëäèéèíè
áèëäèðÿí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä
Ðÿùèìîâ þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí Èñëàì äöíéàñûíäà ùÿð çàìàí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëàí áèð ìÿêàíäûð. Áàêû 2009-úó èëäÿ Èñëàì ìÿäÿíèééÿòèíèí ïàéòàõòû ñå÷èëèá, 2018-úè èëäÿ èñÿ áó ìèññèéà Íàõ÷ûâàíà ùÿâàëÿ îëóíàúàã. Ùàçûðäà þëêÿìèç “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñèíÿ ùàçûðëàøûð. Ùÿì÷èíèí úàðè èëäÿ þëêÿìèçäÿ øàùìàò öçðÿ
äöíéà êóáîêó, ýÿëÿí èë øàùìàò öçðÿ
Îëèìïèàäà, “Ôîðìóëà-1” öçðÿ Àâðîïà
Ãðàí-ïðè éàðûøëàðû âÿ 2017-úè èëäÿ ÛÂ
Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðû òÿøêèë îëóíàúàã. Áèç áó éàðûøëàðûí òÿøêèë îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áöòöí èìêàíëàðûìûçäàí èñòèôàäÿ åäÿúÿéèê êè, òóðíèðëÿð
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëñèí.
Òÿäáèðäÿ ãåéä îëóíóá êè, ÛÂ Èñëàì
Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðû 2017-úè èëäÿ
ìàéäà - Ðàìàçàí àéûíäàí ÿââÿë òÿøêèë îëóíàúàã. Éàðûøûí ïðîãðàìûíà 1920 èäìàí íþâö äàõèë åäèëÿúÿê êè, áóíëàð äà “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ïðîãðàìû èëÿ ãèñìÿí äÿ îëñà öñòöñòÿ äöøÿúÿê. ÛÂ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè
Îéóíëàðûíäà àüûð àòëåòèêà âÿ çîðõàíà
êèìè èäìàí íþâëÿðè öçðÿ éàðûøëàð êå÷è-
ðèëÿúÿê. Èäìàí÷ûëàðûí èñÿ “Áàêû-2015”
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí Àòëåòëÿð Êÿíäèíäÿ éåðëÿøäèðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Îëèìïèéà
Êîìèòÿñèíèí âèòñå-ïðåçèäåíòè ×èíýèç
Ùöñåéíçàäÿ, ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè
Àçàä Ðÿùèìîâ âÿ ÈÙÈÔ-èí ïðåçèäåíòè,
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí ýÿíúëÿð âÿ
èäìàí íàçèðè, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí
Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí ïðåçèäåíòè,
ßëàùÿçðÿò Øàùçàäÿ Àáäóëëàù Áèí Ìîñààä Áèí Àáäóëàçèç Àë Ñàóä ìöãàâèëÿíè èìçàëàéûáëàð.
Ñîíäà æóðíàëèñòëÿðèí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
Ãåéä åäÿê êè, 2013-úö èë èéóëóí
23-24-äÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí
Úèääÿ øÿùÿðèíäÿ ÈÙÈÔ-èí ñÿêêèçèíúè
ùåñàáàò-ñå÷êè Áàø Àññàìáëåéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ôåäåðàñèéàéà öçâ îëàí Ìèëëè Îëèìïèéà êîìèòÿëÿðè 2017-úè èëäÿ ÛÂ
Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè åòìÿê ö÷öí Àçÿðáàéúàíûí íàìèçÿäëèéèíÿ ñÿñ âåðèáëÿð. Òàì ñÿñ
÷îõëóüó èëÿ þëêÿìèçèí 2017-úè èëäÿ ÛÂ
Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá. ßëëè éåääè þëêÿíè òÿìñèë åäÿí èäìàí÷ûëàðûí ãàòûëàúàüû éàðûøûí ÿñàñ
øöàðû “Ùÿìðÿéëèê áèçèì ýöúöìöçäöð”
ñå÷èëèá. 2013-úö èë ñåíòéàáðûí 22-äÿí
îêòéàáðûí 2-äÿê Èíäîíåçèéàíûí Ïàëåìáàíê øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëìèø ÛÛÛ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìè çàìàíû ÈÙÈÔ-èí áàéðàüû Àçÿðáàéúàíà âåðèëìèøäè.
Õàòûðëàäàã êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí 2012-úè èë 4 èéóí
òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ 2017-úè èëäÿ ÛÂ
Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí Áàêû øÿùÿðèíèí íàìèçÿäëèéèíèí èðÿëè ñöðöëìÿñè èëÿ áàüëû Òÿøêèëàò
Êîìèòÿñè éàðàäûëûá.
“ÒóðÀç Øàùèíè 2015” òÿëèìëÿðèíäÿ èøòèðàê åäÿí Àçÿðáàéúàí
Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí òÿééàðÿëÿðè Âÿòÿíÿ ãàéûäûá
Èëëèê ùÿðáè ÿìÿêäàøëûã ïëàíûíà
ÿñàñÿí Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíäà
êå÷èðèëÿí “ÒóðÀç Øàùèíè 2015” áèðýÿ
òÿëèìëÿðèíäÿ èøòèðàê åäÿí Àçÿðáàéúàí Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí òÿééàðÿëÿðè Âÿòÿíÿ ãàéûäûá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚà áèëäèðèáëÿð êè, òÿëèìëÿðäÿ èøòèðàê åäÿí øÿõñè ùåéÿò ìöõòÿëèô
íþâ äþéöø òàïøûðûãëàðû, î úöìëÿäÿí øÿðòè éàõûí ùàâà äþéöøëÿðè, áèðýÿ ùàâà ó÷óøëàðû, ãÿçàéà óüðàìûø òÿééàðÿíèí ïèëîòëàðûíûí õèëàñ åäèëìÿñè ÿìÿëèééàòû, øÿðòè
äöøìÿíèí éåð ùÿäÿôëÿðèíÿ áîìáà âÿ
òîï çÿðáÿëÿðè åíäèðèëìÿñè âÿ ïðàêòèêè
äþéöø àòûøëàðûíû êîìïëåêñ øÿêèëäÿ
éåðèíÿ éåòèðèáëÿð.
5
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
“Ðåêëàì ùàããûíäà” éåíè ãàíóí áó ñàùÿäÿ ôÿàëèééÿòèí
äàùà ñÿìÿðÿëè òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð
Ìèëëÿò âÿêèëëÿðè ãàíóíó òÿêìèë ñÿíÿä êèìè äÿéÿðëÿíäèðèáëÿð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí àïðåëèí 3-äÿ
êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà “Ðåêëàì ùàããûíäà” éåíè ãàíóí
ëàéèùÿñè ãÿáóë åäèëèá. 4 ôÿñèë 39 ìàääÿäÿí èáàðÿò
îëàí ãàíóí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà ðåêëàì
èñòåùñàëûíûí, îíóí ìàëëàð,
èøëÿð âÿ õèäìÿòëÿð (ÿìòÿÿ)
áàçàðûíäà éåðëÿøäèðèëìÿñè
âÿ éàéûìûíûí äþâëÿò òÿíçèìëÿíìÿñèíèí
ùöãóãè
ÿñàñëàðûíû, ðåêëàì ôÿàëèééÿòè ñóáéåêòëÿðèíèí þçöíöòÿíçèìëÿìÿ ñàùÿñèíäÿ âÿçèôÿëÿðèíè âÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíè
ìöÿééÿí åäèð. Ãàíóí þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ
ðåêëàì ôÿàëèééÿòèíèí ñóáéåêòëÿðè àðàñûíäà ðåêëàìûí ñèôàðèøè, èñòåùñàëû, éàéûìëàíìàñû, èñòåùëàêû èëÿ áàüëû éàðàíàí
ìöíàñèáÿòëÿðÿ òÿòáèã åäèëèð.
Ñÿíÿäèí òÿãäèìàòû èëÿ áàüëû Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Èãòèñàäè ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Çèéàä Ñÿìÿäçàäÿ áèëäèðèá êè, èëê
äÿôÿ ïàðëàìåíò 1997-úè èëäÿ “Ðåêëàì
ùàããûíäà” ãàíóíó ãÿáóë åäèá: “Ùÿìèí âàõò þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿòè àøàüû èäè. Èíäè î âàõòäàí 15 èëäÿí àðòûã ìöääÿò êå÷èá âÿ Àçÿðáàéúàí ñîñèàë-èãòèñàäè ñàùÿäÿ úèääè
óüóðëàðà íàèë îëóá. Áóíà ýþðÿ äÿ,
ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí
ðåêëàì ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè
òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ åùòèéàú âàð”.
Êîìèòÿ ñÿäðè äåéèá êè, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ãîðóíìàñû, þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí
äàâàìëû èíêèøàôû ö÷öí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí óüóðëó èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ðåàëëàøìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ÷îõ áþéöê
íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ îëóíóá. Îíóí ôèêðèíúÿ, èãòèñàäè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ
áþéöê èíêèøàô ïðîñåñè ýåäèð: “Áó
äþâðäÿ ðåêëàì ñèñòåìèíäÿ äÿ ìöÿééÿí óüóðëàðûìûç ÿëäÿ îëóíóá. Ëàêèí
à÷ûã äåìÿê ëàçûìäûð êè, ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí ðåêëàì ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ åùòèéàú âàð. Éÿíè, äöíéà þëêÿëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ðåêëàì áàçàðûíäàêû ýþñòÿðèúèëÿð èãòèñàäèééàòûí öìóìè ïàðàìåòðëÿðè èëÿ
óéüóíëàøìûð. Ðåêëàì ñàùÿñèíÿ úèääè éàíàøìàéà, áó ëàéèùÿéÿ èãòèñàä-
÷û, ñèéàñÿò÷è âÿ âÿòÿíäàø ýþçö èëÿ
éåíèäÿí áàõìàüà åùòèéàú âàð. Áó
ñàùÿäÿ ìþâúóä îëàí áîøëóãëàðûí
àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí ýåíèø ïîòåíñèàëûìûç âàð”.
Ãàíóíäà ðåêëàìà äàèð àíëàéûøëàð
âåðèëèá, åëÿúÿ äÿ, ðåêëàì éàéûìëàíìàñû âÿñàèòëÿðèíèí, ìöõòÿëèô ÿìòÿÿëÿðèí
ðåêëàìûíûí õöñóñèééÿòëÿðè, ðåêëàì ñàùÿñèíäÿ äþâëÿò íÿçàðÿòè âÿ ñ. ìÿñÿëÿëÿð ÿêñèíè òàïûá.
Îíó äà áèëäèðÿê êè, ãàíóí ëàéèùÿñèíäÿ áèð ñûðà ãàäàüàëàð íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áåëÿ êè, éåíè ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ
ÿñàñÿí, òöòöí, òöòöí ìÿìóëàòëàðûíûí
âÿ îíëàðûí ëÿâàçèìàòëàðûíûí, î úöìëÿäÿí, òÿíáÿêè ÷óáóãëàðûíûí, ãÿëéàíëàðûí, åëåêòðîí ñèãàðåòëÿðèí, ñèãàðåò êàüûçëàðûíûí, àëûøãàíëàðûí ðåêëàìû ãàäàüàíäûð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàíäà
äÿðñëèê, äÿðñ âÿñàèòè, òÿäðèñ ìàòåðèàëû,
ìÿêòÿá ýöíäÿëèéè, äÿôòÿð, àëáîì, éåòêèíëèê éàøûíà ÷àòìàéàíëàð ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëìóø êèòàáäà ðåêëàì éåðëÿøäèðèëÿ áèëìÿç. Ùÿì÷èíèí, éåòêèíëèê éàøûíà
÷àòìàéàíëàð ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëìóø
äþâðè ìÿòáó íÿøðëÿðäÿ îíëàðà àèä îëìàéàí ÿìòÿÿëÿðèí, àëêîãîëëó è÷êèëÿðèí
ðåêëàìû ãàäàüàíäûð. Áóíóíëà éàíàøû,
òåàòð òàìàøàñûíûí ýåäèøèíäÿ âÿ êèíîôèëìëÿðèí íöìàéèøè çàìàíû ðåêëàìûí
éàéûìëàíìàñû äþâëÿò âÿ áÿëÿäèééÿ îðãàíëàðûíûí éåðëÿøäèéè áèíàëàðäà, òàðèõè
âÿ ìåìàðëûã àáèäÿëÿðèíÿ àèä åäèëìèø
òèêèëèëÿðäÿ ðåêëàìûí éåðëÿøäèðèëìÿñè ãàäàüàí åäèëèð.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí ÿðàçè-
ñèíäÿ ùÿðáè òÿéèíàòëû áöòöí
íþâ ñèëàùëàðûí, òåõíèêàíûí
(èúàçÿ âåðèëìèø îâ âÿ èäìàí ñèëàùëàðû èñòèñíà îëìàãëà) ðåêëàìû ãàäàüàí
åäèëèð. Éåíè ãàíóíà ÿñàñÿí, ùÿðáè òÿéèíàòëû ñèëàùëàðûí âÿ òåõíèêàíûí ðåêëàìû
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè þëêÿëÿðëÿ ùÿðáè-òåõíèêè ÿìÿêäàøëûüû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ
âÿ ñÿðýèëÿðäÿ îëà áèëÿð.
Ùÿì÷èíèí, éåíè ãàíóí
ëàéèùÿñèíÿ ÿñàñÿí, ìÿðú
îéóíëàðûíûí, ëîòåðåéàëàðûí
à÷ûã ìÿêàíäà ðåêëàìû
óøàã âÿ òÿùñèë, ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí ÿí àçû 100 ìåòð óçàãäà îëàí ðåêëàì äàøûéûúûëàðûíäà éåðëÿøäèðèëìÿëèäèð.
Ãàíóí ëàéèùÿñèíèí ìöçàêèðÿñè çàìàíû ìèëëÿò âÿêèëëÿðè áèð ñûðà òÿêëèôëÿðëÿ
÷ûõûø åäèáëÿð. Ìÿñÿëÿí, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè Ìóñà Ãóëèéåâ áèëäèðèá êè, äÿðñëèêëÿðèí âÿ äÿðñ ëÿâàçèìàòëàðûíûí öçÿðèíäÿ
ðåêëàì øÿêèëëÿðè ëÿüâ åäèëìÿëèäèð: “Ìÿñÿëÿí, äÿôòÿðèí öçÿðèíäÿ ôóòáîë÷ó
Ìåññèíèí øÿêëè âàð. Îíóí ÿëèíäÿ èñÿ
ïåïñè áóòóëêàñû âàð. Ùàëáóêè îíóí
éàíûíäà òîï îëìàëûäûð. Ùàìûìûç äà
áèëèðèê êè, áó íþâ è÷êè âàñèòÿëÿðè óøàãëàð ö÷öí íåúÿ çÿðÿðëèäèð. Áóíóíëà äà
óøàã áó è÷êèéÿ ìåéèëëè îëóð âÿ îíäàí
èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ìàðàã ýþñòÿðèð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè àëêîãîëëó è÷êèëÿðèí ðåêëàìûíà äà ìöíàñèáÿò áèëäèðèá. Îíóí
ôèêðèíúÿ, ðÿñìè èäìàí éàðûøëàðû çàìàíû
àëêîãîëëó è÷êèëÿðèí ðåêëàìûíà ãàäàüà
ãîéóëìàëûäûð. Äåïóòàò, öìóìèééÿòëÿ,
ñïèðòëè è÷êèëÿðèí ðåêëàì åäèëìÿñèíèí
ÿëåéùèíÿäèð.
Ìèëëÿò âÿêèëè Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà èñÿ
òÿêëèô åäèá êè, ìÿðú îéóíëàðûíûí ðåêëàìû
çàìàíû âàõò ìÿùäóäèééÿòëÿðè ãîéóëìàëûäûð.
Öìóìèééÿòëÿ, ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû
ìèëëÿò âÿêèëëÿðè õåéëè òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöáëÿð. Áó òÿêëèôëÿðèí ýÿëÿúÿêäÿ íÿçÿðÿ
àëûíìàñû èñòèñíà äåéèë. Àììà áöòþâëöêäÿ äåïóòàòëàð “Ðåêëàì ùàããûíäà”
éåíè ãàíóí ëàéèùÿñèíè òÿêìèë ñÿíÿä êèìè äÿéÿðëÿíäèðèáëÿð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Áàêûäà êå÷èðèëìèø Û âèðòóàë “äÿéèðìè ìàñà”
ìàòåðèàëëàðûíûí êèòàá÷àñû íÿøð îëóíóá
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçè “Ìöàñèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ ìÿíÿâè èíêèøàôûí
ùàðìîíèéàñû” ìþâçóñóíäà Û âèðòóàë
“äÿéèðìè ìàñà” ìàòåðèàëëàðûíûí êèòàá÷àñûíû íÿøð åäèá. Êèòàá÷à Àçÿðáàéúàí,
ðóñ âÿ èíýèëèñ äèëëÿðèíäÿ ÷àï îëóíóá, þí
âÿ ñîí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ äöíéà äèíëÿðèíèí
ñèìâîëëàðû ÿêñ îëóíóá.
Ìÿðêÿçäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à âåðèëÿí
ìÿëóìàòà ýþðÿ, âèðòóàë “äÿéèðìè ìàñà” þòÿí èëèí îêòéàáð àéûíäà êå÷èðèëÿí
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÿðÿôÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò
ìöøàâèðëèéè õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
åäèëèá. “Äÿéèðìè ìàñà”íûí èøòèðàê÷ûëàðû
ÀÌÅÀ-íûí ùÿãèãè öçâö, ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâ,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó Óðõàí ßëÿêáÿðîâ, Áðàçèëèéàíûí Ïàðàèáà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Ñóäùà Ñâàðíàêàð, Èòàëèéàíûí Ðîìóàëäî Äåë Áèàíêî Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ìåìàð Ïàîëî Äåë Áèàíêî, Óðàë Ôåäåðàë Óíèâåðñèòåòèíèí Èúòèìàè âÿ Ñèéàñè Åëìëÿð Èíñòèòóòóíóí Àâðîïà òÿäãèãàòëàðû êàôåäðàñûíûí ìöäèðè Àëåêñàíäð Íåñòåðîâ, Àëìàíèéàíûí Îñòâàëä ôîí-ÂîëêåíøòàéíÃåçåëøàôò Ôîíäóíóí Ïðåçèäåíòè Çèãëèíäå Ùàðòìàí, áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ åêñïåðò Àðéå Ãóò, èòàëèéàëû
ïîëèòîëîã âÿ íàøèð Ñàíäðî Òåòòè, Ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðëèéè õèäìÿ-
òèíèí áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè Åòèáàð Íÿúÿôîâ
îëóá. Êèòàá÷àäà âèðòóàë “äÿéèðìè ìàñà” èøòèðàê÷ûëàðûíûí ìþâçó ÿòðàôûíäà
àïàðäûãëàðû ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè þç
ÿêñèíè òàïûá.
Ìöòÿõÿññèñëÿð Àçÿðáàéúàíûí ìóëòèêóëòóðàë áèð úÿìèééÿò îëäóüóíó âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ùÿéàò
òÿðçèíÿ ÷åâðèëäèéèíè âóðüóëàéûáëàð. “Äÿéèðìè ìàñà”íûí ñîíóíäà ìöàñèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí õàëãûìûçûí ìÿíÿâè ñû÷ðàéûøû ôîíóíäà áàø âåðäèéè íÿòèúÿñèíÿ ýÿëèíèá.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûí òÿñèðè èëÿ
äàùà äà éöêñÿëÿðÿê îíó ùÿì ìöøàéèÿò åäèð, ùÿì äÿ ÿñàñ ñÿáÿáëÿðèíäÿí
áèðè êèìè ÷ûõûø åäèð.
Êèòàá÷àäà ÀÌÅÀ-íûí Ôÿëñÿôÿ, Ñîñèîëîýèéà âÿ Ùöãóã Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó Èëùàì Ìÿììÿäçàäÿíèí âÿ
Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí áèðèíúè ïðîðåêòîðó ßëèêðàì Àáäóëëàéåâèí
ðÿéëÿðè éåð àëûá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Àçàä
Ìÿììÿäîâ áèëäèðèá êè, êèòàá÷à “Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìè” ôÿííèíèí
òÿäðèñèíäÿ äÿðñ âÿñàèòè êèìè èñòèôàäÿ
åäèëÿ áèëÿð.
Ñåðáèéà ÒÀÍÀÏ ëàéèùÿñèíÿ ãîøóëìàã íèééÿòèíäÿäèð
“Ñåðáèéà Òðàíñ-Àíàäîëó ãàç áîðó êÿìÿðè ÒÀÍÀÏ âàñèòÿñèëÿ íÿãë
îëóíàúàã Àçÿðáàéúàí ãàçûíà ÷ûõûø ÿëäÿ åòìÿê íèééÿòèíäÿäèð”.
ÀÇßÐÒÀÚ “Íàòóðàë Ýàñ
Åóðîïå”èí ñàéòûíà èñòèíàäëà
õÿáÿð âåðèð êè, áó áàðÿäÿ
Ñåðáèéàíûí äàü ñÿíàéåñè
âÿ åíåðýåòèêà íàçèðè Àëåêñàíäð Àíòè÷ ìÿëóìàò âåðèá.
Íàçèð áèëäèðèá êè, ÿñàñ ïðèîðèòåò - Ñåðáèéà âÿ Áîëãàðûñòàí àðàñûíäàêû èêèòÿðÿôëè
ãàç êÿìÿðèíèí èíøàñûäûð. Àðòûã Áîëãàðûñòàí òÿðÿôè èëÿ êÿìÿðèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòè áàðÿäÿ äàíûøûãëàð àïàðûëûá.
Ñåðáèéà éàõûí çàìàíäà ëàéèùÿíèí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñèíè òÿìèí åòìÿê ö÷öí
âÿñàèò àõòàðûøûíà áàøëàéàúàã.
Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí “Øàù-
äÿíèç-2” éàòàüûíäàí ùàñèë îëóíàúàã
ãàçû Òöðêèéÿéÿ, ãàðäàø þëêÿäÿí äÿ Àâðîïàéà íÿãëèíè íÿçÿðäÿ òóòàí âÿ Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿ ìöùöì
ðîë îéíàéàúàã ÒÀÍÀÏ-ûí èëêèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòè èëäÿ 16 ìèëéàðä êóáìåòð
îëàúàã. ÒÀÍÀÏ èëÿ Àâðîïàéà 10 ìèëéàðä, Òöðêèéÿéÿ èñÿ 6 ìèëéàðä êóáìåòð
Àçÿðáàéúàí òÿáèè ãàçûíûí íÿãëè íÿçÿð-
äÿ òóòóëóð. Áîðó êÿìÿðèíèí
2018-úè èëäÿ èñòèñìàðà âåðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëûð.
Êÿìÿðèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòèíèí 24 ìèëéàðä êóáìåòðÿ âÿ ñîíðàäàí èñÿ 31
ìèëéàðä êóáìåòðÿ ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. 1850
êèëîìåòð óçóíëóüóíäà “Úÿíóáè” ãàç äÿùëèçèíèí ÿí
óçóí ùèññÿñèíè òÿøêèë åäÿí
ÒÀÍÀÏ Úÿíóáè Ãàôãàç Áîðó Êÿìÿðèíäÿí (ÚÃÁÊ) àëàúàüû òÿáèè
ãàçû 2020-úè èëèí ÿââÿëèíäÿí åòèáàðÿí
“Òðàíñ-Àäðèàòèê” (ÒÀÏ) áîðó êÿìÿðè ãîøóëàðàã Éóíàíûñòàí, Àëáàíèéà âÿ Èòàëèéàäàí êå÷ìÿêëÿ Àâðîïàéà ÷àòäûðàúàã.
ÒÀÍÀÏ-ûí ñÿùìäàðëàðû “Úÿíóá”
ãàç äÿùëèçè” Ãàïàëû Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè (58 ôàèç), ÁÎÒÀØ (30 ôàèç) âÿ áï
(12 ôàèç) øèðêÿòèäèð.
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá
“2014-2015-úè èëëÿðäÿ Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû öçðÿ Ïðîãðàì”à óéüóí îëàðàã Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíäÿ ýåíèøìèãéàñëû òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè àïàðûëûð, ÿùàëèíèí
ðàùàòëûüûíà õèäìÿò åäÿí ìöàñèð èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëûð. Áó
ñàùÿäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí òÿðêèá
ùèññÿñè îëàðàã íÿãëèééàòûí ñûõ
îëäóüó éåðëÿðäÿ éåðàëòû âÿ éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäëÿðèíèí èíøàñûíà äà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèð, ÿùàëèíèí òÿùëöêÿñèç âÿ ðàùàò ùÿðÿêÿòè òÿìèí åäèëèð.
Àïðåëèí 7-äÿ Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíèí
“Àçÿðáàéúàí” êö÷ÿñèíäÿ éåíè éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
Àëè Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèëèá êè, Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí
Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ ïèéàäà êå÷èäèíèí
à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèá, éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëóá.
Áèëäèðèëèá êè, éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäè ßúÿìè Ñåéðàíýàùû Ìÿäÿíèééÿò
âÿ Èñòèðàùÿò Êîìïëåêñè èëÿ Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ñàðàéû èñòèãàìÿòèíäÿ âÿ ÿêñèíÿ ïèéàäàëàðûí òÿùëöêÿñèç ùÿðÿêÿòèíÿ
èìêàí âåðÿúÿêäèð. Ìöàñèð âÿ ìèëëè
ìåìàðëûã öñëóáóíäà èíøà
îëóíàí éåðöñòö ïèéàäà êå÷èäèíèí öìóìè óçóíëóüó 55,
åíè 2,6 ìåòðäèð. 6 ñöòóí öçÿðèíäÿ ãóðóëìóø êå÷èäèí éîëóí
ùÿðÿêÿò ùèññÿñèíäÿí ùöíäöðëöéö èñÿ 4,6 ìåòðäèð. Áóðàäà
ìöàñèð èøûãëàíäûðìà âÿ òÿáèè
ùàâàëàíäûðìà ñèñòåìëÿðè ãóðàøäûðûëûá.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè éîëíÿãëèééàò ñèñòåìèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ýþðöëÿí áó èøëÿðèí ñàêèíëÿðèí ðàùàòëûüûíà õèäìÿò åòìÿêëÿ éàíàøû, ùÿì äÿ
Íàõ÷ûâàí øÿùÿðèíèí ìåìàðëûã ãóðóëóøóíà õöñóñè ýþðêÿì áÿõø åòäèéèíè
áèëäèðèá, ïèéàäà êå÷èäèíèí èíøàñûíäà
ÿìÿéè îëàíëàðà òÿøÿêêöð åäèá, ýÿëÿúÿêäÿ äÿ øÿùÿðèí ìöÿééÿí ùèññÿëÿðèíäÿ ïèéàäà êå÷èäëÿðèíèí èíøà åäèëìÿñèíèí çÿðóðè îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Áàêûäà Áèðèíúè Àçÿðáàéúàí-àëìàí-òöðê òèáá êîíãðåñè êå÷èðèëÿúÿê
Àïðåëèí 10-13-äÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçè âÿ Àçÿðáàéúàí Àëìàíèéà Òèáá ßìÿêäàøëûã Úÿìèééÿòèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Áèðèíúè Àçÿðáàéúàí-àëìàí-òöðê êîíãðåñè êå÷èðèëÿúÿê.
Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, 500-äÿí
÷îõ àçÿðáàéúàíëû âÿ ÿúíÿáè ùÿêèìèí
ãàòûëàúàüû êîíãðåñäÿ ÿñàñÿí öìóìè âÿ ëàïàðîñêîïèê úÿððàùèééÿ, îíêîëîýèéà, ãàñòðîåíòåðîëîýèéà, åíäîñêîïèéà âÿ ðàäèîëîýèéà ñàùÿëÿðèíäÿêè éåíèëèêëÿðÿ äàèð ìÿðóçÿëÿð îëóíàúàã âÿ
ùàçûðäà äöíéàíûí àïàðûúû þëêÿëÿðèíäÿ
ìöõòÿëèô õÿñòÿëèêëÿðè äèàãíîñòèêàñû âÿ
ìöàëèúÿñèíäÿ ìþâúóä îëàí ÿí ñîí
éåíèëèêëÿð ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿê.
Êîíãðåñäÿ þëêÿìèçè òèáá ñàùÿñèíèí àïàðûúû ìöòÿõÿññèñëÿðè èëÿ éàíà-
øû, Àëìàíèéàíûí óíèâåðñèòåò êëèíèêàëàðûíäàí äÿâÿò îëóíìóø 8 ïðîôåññîð âÿ
Òöðêèéÿíèí óíèâåðñèòåò êëèíèêàëàðûíûí
äÿâÿò åäèëìèø 6 ïðîôåññîð ðåôåðåíò
ãèñìèíäÿ èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Êîíãðåñ ÿðÿôÿñèíäÿ 100-äÿí ÷îõ
àçÿðáàéúàíëû ùÿêèì âÿ ðåçèäåíòëÿð
ö÷öí ëàïàðîñêîïèê úÿððàùèééÿ, åíäîñêîïèéà, öìóìè úÿððàùèééÿ âÿ ðàäèîëîýèéà âÿ åíäîñêîïèê óëòðàñîíîã-
ðàôèéà ñàùÿëÿðèíäÿ òðåíèíãëÿð âÿ óñòàä äÿðñëÿðè êå÷èðèëÿúÿê. Áó òðåíèíãëÿðäÿ ùÿêèìëÿðèìèç òÿúðöáÿëè àëìàí
âÿ òöðê ïðîôåññîðëàðûíûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
úÿððàùèééÿ, åíäîñêîïèéà âÿ ðàäèîäèàãíîñòèêà ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä îëàí
ÿí éåíè ìåòîäëàðà éèéÿëÿíÿúÿêëÿð.
Áó òðåíèíãëÿðèí òÿøêèëè ö÷öí Àâðîïà
óíèâåðñèòåòëÿðè âÿ òÿäðèñ ìÿðêÿçëÿðèíäÿí ÿí ìöàñèð àâàäàíëûã âÿ ëÿâàçèìàòëàð àðòûã Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðèëèá.
Êîíãðåñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿëÿáÿ, ðåçèäåíò âÿ ýÿíú ùÿêèìëÿðèí úÿððàùèééÿ, îíêîëîýèéà âÿ ãàñòðîåíòåðîëîýèéàíûí àêòóàë ïðîáëåìëÿðèíÿ ùÿñð
åäèëìèø ìÿðóçÿëÿðèíäÿí èáàðÿò ìöñàáèãÿ äÿ òÿøêèë îëóíàúàã êè, áóðàäà
áèðèíúè éåðèí ñàùèáè Àëìàíèéàíûí óíèâåðñèòåò êëèíèêàëàðûíûí áèðèíÿ, èêèíè éåðèí ñàùèáè èñÿ Òöðêèéÿéÿ 1 àéëûã éàé
ïðàêòèêàñûíà ýþíäÿðèëÿúÿê.
Ôðàíñàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ìèíýÿ÷åâèðäÿ
Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè èëÿ òàíûø îëóá
Ôðàíñàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ïàñêàë Ìþíéå òàíûøëûã
ìÿãñÿäè èëÿ Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíÿ ñÿôÿð åäèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ Ôðàíñàíûí øÿùÿðëÿðè èëÿ Ìèíýÿ÷åâèð àðàñûíäà òÿùñèë, òóðèçì âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû
ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Íèéàçè Áàéðàìîâ ñÿôèðÿ Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðèíèí òàðèõè,
ÿùàëèñè, úîüðàôè ìþâãåéè, òóðèçì èìêàíëàðû âÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäàêû ðîëó
áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá
êè, Ìèíýÿ÷åâèðäÿ Àçÿðáàéúàí Èñòèëèê
Åëåêòðèê Ñòàíñèéàñû, Ñó Åëåêòðèê Ñòàíñèéàñû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áó ìöÿññèñÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà ñèñòåìèíäÿ õöñóñè ÷ÿêèéÿ ìàëèêäèð. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí õöñóñè ãàéüûñû èëÿ Êöð
÷àéûíûí ñàùèëèíäÿêè “Êöð” Îëèìïèéà
Òÿäðèñ Èäìàí Êîìïëåêñè Àâðîïà òÿëÿáëÿðè ñÿâèééÿñèíäÿ éåíèäÿí ãóðóëóá.
“Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðûíûí Ìèíýÿ÷åâèðäÿ êå÷èðèëÿúÿê àâàð÷ÿêìÿ éàðûøëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû ýþðöëÿí ìöùöì èøëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû äàíûøàí
Í.Áàéðàìîâ øÿùÿðèí àëè òÿùñèë îúàãëàðû ùàããûíäà äà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
Ìèíýÿ÷åâèðèí ýþçÿëëèéèíÿ âÿ ìöà-
ñèðëèéèíÿ ùåéðàí ãàëäûüûíû ñþéëÿéÿí
ôðàíñàëû ñÿôèð äàùà ÷îõ òóðèçì âÿ òÿùñèë
ñàùÿñèíäÿ áèðýÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà
äöøöíäöêëÿðèíè âóðüóëàéûá. Ñÿôèð “Áàêû-2015” Àâðîïà Îéóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñèíèí ìöùöì ùàäèñÿ îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá, áó íÿùÿíý èäìàí òÿäáèðèíèí þëêÿìèçèí, î
úöìëÿäÿí Ìèíýÿ÷åâèðèí äöíéà ìèãéàñûíäà òàíûíìàñûíà ìöùöì òþùôÿ âåðÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Ñîíðà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûãëà áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ìèíýÿ÷åâèð Ñó Åëåêòðèê Ñòàíñèéàñû,
Îëèìïèéà êÿíäè, Ìèíýÿ÷åâèð Òóðèçì
Êîëëåúè, “Êöð” Îëèìïèéà Òÿäðèñ Èäìàí
Êîìïëåêñè, “Äîñòëóã” âÿ “Ñàùèë” ïàðêëàðû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè, Ýÿíúëÿð
Ìÿðêÿçè âÿ ìÿðêÿçè øÿùÿð õÿñòÿõàíà-
ñû èëÿ òàíûø îëàí Ïàñêàë Ìþíéå
Ìèíýÿ÷åâèðÿ èëê ñÿôÿðèíäÿí
ìÿìíóí ãàëäûüûíû äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
“Äîüðóäàí äà Ìèíýÿ÷åâèðèí ÷îõ ýþçÿë òóðèçì ïîòåíñèàëû âàð. Ìÿí áóðàäà ÷îõ
ìåùðèáàíëûãëà ãàðøûëàíäûì.
Ìèíýÿ÷åâèð ìÿíÿ ÷îõ ýþçÿë
òÿÿññöðàò áàüûøëàäû. ßñàñëû
òÿìèðäÿí ñîíðà èñòèôàäÿéÿ
âåðèëÿí ìÿðêÿçè øÿùÿð õÿñòÿõàíàñûíäà éàðàäûëàí éöêñÿê
øÿðàèò ìÿíè ùåéðàí åòäè. Øÿùÿðèí éàøûëëûüû, ïàðêëàðû, òÿìèç ùàâàñû, èíñàíëàðûí ãîíàãïÿðâÿðëèéè, øÿùÿðäÿêè ñÿëèãÿ-ñàùìàí, ìöàñèð áèíàëàð öðÿéèìúÿ îëäó. Ìèíýÿ÷åâèð
ìöàñèð Àâðîïà øÿùÿðëÿðèíÿ îõøàéûð.
Øÿùÿðäÿ Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà
ùàçûðëûã èøëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
àïàðûëìàñûíûí øàùèäè îëäóì âÿ öìèä
åäèðÿì êè, éàðûø èøòèðàê÷ûëàðû îíëàð
ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí ðàçû ãàëàúàãëàð”, - äåéÿ ôðàíñàëû ñÿôèð ãåéä
åäèá.
Ñÿôèð Ïàñêàë Ìþíéå Ìèíýÿ÷åâèð
Òóðèçì Êîëëåúèíèí ôÿàëèééÿòèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèá, òÿùñèë îúàüûíäà ôðàíñûç
äèëèíèí âÿ òóðèçìèí òÿäðèñè ö÷öí Ôðàíñàäàí ìöÿëëèì äÿâÿò åäÿðÿê, éåðëè òÿëÿáÿëÿðÿ òÿìÿííàñûç äÿðñ êå÷ìÿñèíÿ
êþìÿê ýþñòÿðÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà “Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû âÿ êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ ãàðøûäà äóðàí öìóìè âÿçèôÿëÿð” ìþâçóñóíäà ðàéîí
ìöøàâèðÿñè êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
ìöøàâèðÿíè à÷àí Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àñèô ßñýÿðîâ áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû âÿ
êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí
Áàêû Ðåýèîíàë Ìÿðêÿçè èëÿ éåðëè èúðà
ùàêèìèééÿòè âÿ þçöíöèäàðÿåòìÿ îðãàíëàðû, åëÿúÿ äÿ äèýÿð ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíûí áèðýÿ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè
ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá. À.ßñýÿðîâ
2015-úè èëäÿ Áàêû øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí èøëÿð öçðÿ Ñÿáàèë ðàéîíó
ÿðàçèñèíäÿ áèð ñûðà òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿðèí äàâàì åòäèðèëäèéèíè íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá.
Èúðà áàø÷ûñû ðàéîíäàêû ÿñàñ ïðîñïåêò âÿ êö÷ÿëÿð áîéó ÿðàçèëÿðäÿ ýåíèø
àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè, ùÿì÷èíèí éàøûëëûãëàðûí ñàëûíìàñû âÿ ñàíèòàðèéà-òÿìèçëèê èøëÿðèíèí ýþðöëäöéöíö, òÿìèðàáàäëûã èøëÿðèíÿ ìàé àéûíûí ñîíóíäà
éåêóí âóðóëàúàüûíû áèëäèðèá.
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Áàêû
Ðåýèîíàë Ìÿðêÿçèíèí ðÿèñ ìöàâèíè Òàëå Øàì÷ûéåâ “Áàêû-2015” áèðèíúè Àâðî-
ïà Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè
ãàéäàëàðû âÿ òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìÿëóìàò âåðÿðÿê, áöòöí ìÿñóë òÿøêèëàòëàðûí öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðèí
ìöêÿììÿë éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ö÷öí ìÿñóëèééÿòèí äàùà
äà àðòûðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè
ãåéä åäèá.
“Áàêû-2015”
Àâðîïà
Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè òÿùëöêÿñèçëèê äåïàðòàìåíòèíèí òÿùëöêÿñèçëèê ÿìÿëèééàòëàðû öçðÿ îáéåêòëÿðèí ãðóï ìåíåúåðè
Êàðèí Ùàëèäà Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã âÿ éàðûøëàðûí êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ èäìàí÷ûëàðûí âÿ äèýÿð õàðèúè ãîíàãëàðûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíè èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëàúàã ÿìÿëèééàòëàð ùàãäà
ìÿëóìàò âåðèá.
Ñÿáàèë ðàéîí Ïîëèñ Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Èëãàð Ìàùìóäîâ, Äþâëÿò Ñóëàðäà Õèëàñåòìÿ Õèäìÿòèíèí ñåêòîð ìöäèðè Ìÿíñóð
Ïèðèéåâ âÿ áàøãàëàðû Îéóíëàðà ùàçûðëûãëà
áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
6
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
Þëêÿäÿ äèë÷èëèéèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí
èúðàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðèí ìöçàêèðÿñè àïàðûëûá
Àïðåëèí
7-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñû (ÀÌØ), Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Òåëåâèçèéà âÿ Ðàäèî Øóðàñû
(ÌÒÐØ), Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
Íÿñèìè àäûíà Äèë÷èëèê
Èíñòèòóòóíóí áèðýÿ
òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ
“Àçÿðáàéúàí äèëèíèí
ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí èñòèôàäÿñèíÿ âÿ þëêÿäÿ äèë÷èëèéèí èíêèøàôûíà äàèð
Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íäà íÿçÿðäÿ òóòóëàí âÿçèôÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ
ïðîãðàìûí ãÿáóë åäèëìÿñèíèí èêè èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíàí “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ ÀÌØ-íèí ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ
Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ÿùÿìèééÿòèíè
ãåéä åäèá, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
2013-úö èë 23 ìàé òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû
èëÿ òÿñäèãëÿíìèø áó ìöùöì ñÿíÿäèí
èúðàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá. Ùàçûðäà äöíéàäà 50 ìèëéîíäàí
÷îõ èíñàíûí Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ äàíûøäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí ß.Àìàøîâ âóðüóëàéûá êè, äèë ùÿð áèð ìèëëÿòèí,
õàëãûí âàðëûüûíûí ÿñàñ ýþñòÿðèúèëÿðèíäÿíäèð. Îíà ýþðÿ äÿ äèëèí ñàôëûüûíûí
ãîðóíìàñû ùÿð êÿñèí, õöñóñèëÿ ìÿòáóàò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí öìäÿ âÿçèôÿñè îëìàëûäûð.
Äèë÷èëèê Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó,
àêàäåìèê Òîôèã Ùàúûéåâ ðÿùáÿðëèê
åòäèéè åëì ìöÿññèñÿñèíäÿ ïðîãðàì
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí, ñòðóêòóð äÿéèøèêëèéèíäÿí, éåíè øþáÿëÿðèí
à÷ûëìàñûíäàí äàíûøûá. Ìîíèòîðèíã
ãðóïóíóí ôÿàëèééÿòèíè õöñóñè ãåéä
åäÿí àêàäåìèê ìÿòáóàòäà ÿúíÿáè
ñþçëÿðèí ùÿääÿí ÷îõ èøëÿíäèéèíè, áó
ñþçëÿðèí ÿêñÿðèééÿòèíèí äèëèìèçäÿ
ãàðøûëûüûíûí îëäóüóíó òåðìèíîëîýèéà
êîìèññèéàñûíûí éàðàäûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Èíñòèòóòäà Ãàðàáàü, Íàõ÷ûâàí, Äÿðáÿíä äèàëåêòîëîæè
àòëàñëàðûíûí ùàçûðëàíàúàüû äà äèããÿòÿ
÷àòäûðûëûá.
Àêàäåìèê Ò.Ùàúûéåâ Àçÿðáàéúàí äèëèíèí èíêèøàôûíäà âÿ ãîðóíìàñûíäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßÛèéåâèí ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðèíäÿí ñþç
à÷ûá. Àëèì “Àçÿðáàéúàí äèëèíèí ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí èñòèôàäÿñèíÿ âÿ þëêÿäÿ
äèë÷èëèéèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí ãÿáèë åäèëìÿñèíèí Óëó
þíäÿðèí áó ñàùÿäÿ ýþðäöéö ìèñèëñèç èøëÿðèí äàâàìû îëäóüóíó áèëäèðèá.
ÌÒÐØ ñÿäðèíèí ìöàâèíè, ïðîôåññîð Ãàôàð Úÿáèéåâ áèëäèðèá êè, òåëåðàäèî éàéûì÷ûëàðûíûí äþâëÿò äèëèíäÿí èñòèôàäÿñè ìÿñÿëÿñè Ìèëëè Òåëåâèçèéà âÿ
Ðàäèî Øóðàñû ö÷öí äÿ ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿíäèð. Ùÿëÿ 2003-úö èëäÿ
Øóðà òÿðÿôèíäÿí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ òåëåðàäèî éàéûìû ñàùÿñèíäÿ äþâëÿò äèëèíäÿí èñòèôàäÿ èëÿ áàüëû Õöñóñè Ãàéäàëàð” ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. 2008-úè èëäÿ èñÿ ÌÒÐØ
áÿçè èñòèñíàëàðû íÿçÿðÿ àëìàãëà éàéûìûí
òàìàìèëÿ äþâëÿò äèëèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð
ãÿáóë åäèá. Àðòûã
éåääè èëäèð êè, Àçÿðáàéúàí òåëåâèçèéà âÿ
ðàäèîëàðû éàéûìû áöòöíëöêëÿ àíà äèëèìèçäÿ àïàðûðëàð.
Ã.Úÿáèéåâ Äþâëÿò
Ïðîãðàìûíäà òåëåðàäèî éàéûì÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âàúèá îëàí áèð
ñûðà úèääè âÿçèôÿëÿðèí
äÿ ÿêñèíè òàïäûüûíû õàòûðëàäûá. Áèëäèðèëèá êè, ñÿíÿääÿ äþâëÿò èäàðÿ÷èëèéèíäÿ,
êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàí ÿäÿáè äèëèíèí äöçýöí
òÿòáèãè ìÿãñÿäèëÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ
òÿäáèðëÿðèíèí âÿ òðåíèíãëÿðèí òÿøêèëè,
ÊÈÂ-ëÿðäÿ äþâëÿò äèëèíèí òÿáëèüèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿçèôÿëÿðè ãàðøûéà
ãîéóëóð.
“Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí äèë êîìèññèéàñûíûí
ðÿùáÿðè Áÿõòèéàð Ñàäûãîâ ãåéä åäèá
êè, Àçÿðáàéúàí äèëèíèí ñàôëûüûíûí ãîðóíìàñû ìÿòáóàòûí, æóðíàëèñòëÿðèí ÿí
âàúèá âÿçèôÿëÿðèíäÿíäèð. Áóíóí ö÷öí
èëê íþâáÿäÿ àíà äèëèíè ñåâìÿê ëàçûìäûð. Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû äèëèìèçèí
èíêèøàôûíäà âÿ ãîðóíìàñûíäà Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí óüóðëó ôÿàëèééÿòèíè ãåéä åäèá, Îíóí áó ñàùÿäÿ
ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëûéà þðíÿê îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Äèýÿð ÷ûõûø åäÿíëÿð äÿ Äþâëÿò
Ïðîãðàìûíäà ãàðøûéà ãîéóëàí âÿçèôÿëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá,
ïðîãðàì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðè
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð. Áó èñòèãàìÿòäÿ áèð ñûðà èøëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá.
Áèëèê Ôîíäó Íàôòàëàí øÿùÿðèíäÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèá
Òåõàñ Óíèâåðñèòåòè Àçÿðáàéúàíû þéðÿíèð
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí
ÿìÿêäàøëàðû Íàôòàëàí øÿùÿðèíäÿ
îëóáëàð. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð ñûðà
ýþðöøëÿð êå÷èðèëèá. Áèëèê Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ âÿ
Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðû Íàôòàëàí ñàíàòîðèéàñû èëÿ òàíûø îëóáëàð. Íàôòàëàí
øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí
ìöàâèíè Àôÿò Ìóñòàôàéåâà Íàôòàëàí
ñàíàòîðèéàñû áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò
âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, ñîí äþâðëÿðäÿ ñàíàòîðèéàäà éàðàäûëàí øÿðàèò áó ñàüëàìëûã ìÿðêÿçèíè òóðèñòëÿðèí ÿñàñ çèéàðÿò ìÿêàíûíà ÷åâèðèá. Íàôòàëàí ñàíàòîðèéàñûíûí øþùðÿòè ÌÄÁ þëêÿëÿðè
èëÿ éàíàøû, Àâðîïà ìÿêàíûíäà äà
éàéûëûá.
Äàùà ñîíðà Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðû
Èìàäÿääèí Íÿñèìè àäûíà 1 ñàéëû âÿ
Ñÿìÿä Âóðüóí àäûíà 2 ñàéëû òàì îðòà ìÿêòÿáèí ìöÿëëèì-øàýèðä êîëëåêòèâè
èëÿ ýþðöø êå÷èðèáëÿð. Éóõàðû âÿ àøàüû
ñèíèô øàýèðäëÿðè èëÿ àïàðûëàí ñþùáÿòëÿðäÿí ðàçû ãàëàí Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðû
ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿùñèëèí ñÿâèééÿñèíäÿí
äÿ ðàçû ãàëûáëàð. Áóíäàí áàøãà, Íàôòàëàí øÿùÿð Â.Íàìàçîâ àäûíà êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñû èëÿ äÿ òàíûøëûã
îëóá. Áóðàäà êþðïÿëÿðÿ, î úöìëÿäÿí,
àçéàøëûëàðà éàðàäûëàí øÿðàèò éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Áàü÷àíûí ðóñ äèëè âÿ
Àçÿðáàéúàí äèëè ãðóïëàðûíà äàõèë îëàí
àçéàøëûëàð øåèð äåéèá, ñÿùíÿúèêëÿð íöìàéèø åòäèðèáëÿð.
Äàùà ñîíðà Íàôòàëàí øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíäÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Íàôòàëàí øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Èíôîðìàñèéà òÿìèíàòû âÿ òÿùëèë ñåêòîðóíóí ìöäèðè Öëôÿò ßëèéåâ Ôîíäóí èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâà âÿ
Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðûíà Íàôòàëàíëà
áàüëû ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Íàòèã Àñëàíîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí Íàôòàëàí øÿùÿðèíÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûäàí ñþç à÷ûá. Áèëäèðèá êè, þëêÿ áàø÷ûñûíûí Íàôòàëàí øÿùÿðèíÿ ñÿôÿðëÿðè ùÿð çàìàí ðàéîí
ÿùàëèñèíäÿ ðóù éöêñÿêëèéè éàðàäûð.
Áèëèê Ôîíäó áàðÿñèíäÿ ýåíèø áèëýèéÿ
ìàëèê îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðàí ÈÙ
áàø÷ûñû Áèëèê Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíè
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá âÿ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê åùòèéàú îëäóüóíó äåéèá.
Øÿùÿðèí èíôðàñòðóêòóðóíóí ìÿùç òóðèñòëÿðÿ õèäìÿò ýþñòÿðìÿê ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëäóüóíó õàòûðëàäàí Í.Àñëàíîâ áó èñòèãàìÿòäÿ òÿùñèë âåðÿí
òåõíèêè ïåøÿ ìÿêòÿáëÿðèíèí âàúèáëèéèíÿ äèããÿò ÷ÿêèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Áèëèê Ôîíäóíóí
èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ
ìöõòÿëèô ôîðìàëàðäà ÿìÿêäàøëûüà
ùàçûð îëäóãëàðûíû äèëÿ ýÿòèðèá. Âóðüóëàíûá êè, ãóðóì Íàôòàëàíûí Èúðà Ùàêè-
ìèééÿòè âÿ äèýÿð ñòðóêòóðëàðû èëÿ ëàéèùÿëÿðÿ ñòàðò âåðÿ áèëÿð.
Äàùà ñîíðà Íàôòàëàí øÿùÿðèíäÿ
éåðëÿøÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ
øÿùÿð èúòèìàèééÿòè èëÿ ýåíèø ýþðöø
êå÷èðèëèá. Áèëèê Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòè
áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðÿí ãóðóìóí èúðà÷û äèðåêòîðó ùÿð êÿñè Ôîíäëà
ÿìÿêäàøëûüà äÿâÿò åäèá. Áèëäèðèá êè,
Ôîíäóí òÿøêèë åòäèéè ìöùàçèðÿëÿðäÿ
éåðëè ìöòÿõÿññèñëÿðÿ öñòöíëöê âåðèëÿúÿê. Áó èøäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäÿí
Íàôòàëàí ñàêèíëÿðè Áèëèê Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿê àëàúàãëàð. Ýþðöøäÿ
øÿùÿð ñàêèíëÿðèíè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá. Ôîíäóí áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿð öçðÿ àïàðûúû ìÿñëÿùÿò÷èñè Ñÿðõàíáÿé Õóäèéåâ ÷ûõûø åäèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ôîíäóí ìÿòáóàò êàòèáè Úåéùóí Ìóñàîüëó èñÿ Êþíöëëöëÿð Áèðëèéè áàðÿñèíäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá âÿ Íàôòàëàí ñàêèíëÿðèíè
Ôîíäóí êþíöëëöëÿðè îëìàüà äÿâÿò
åäèá.
Ýþðöøäÿ ÷ûõûø åäÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Íàôòàëàí øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ùàòÿì Ãîúàéåâ Áèëèê Ôîíäóíóí ãûñà ìöääÿòëè
ôÿàëèééÿòè ÿðçèíäÿ ýåíèø ñôåðàíû ÿùàòÿ åòäèéèíè âóðüóëàéûá. ÉÀÏ Íàôòàëàí
øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè áèëäèðèá êè,
øÿùÿð ñàêèíëÿðè Ôîíäóí ëàéèùÿëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿéè àðçóëàéûðëàð.
Àïðåëèí 6-äà Òåõàñ À&Ì Áåéíÿëõàëã Óíèâåðñèòåòè (ÒÀÌÛÓ) èëÿ Àçÿðáàéúàíûí Äîñòëàðû Àññàìáëåéàñû
(ÀÔÀÇ) àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ðàçûëàøìà èìçàëàíûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Èìçàëàíìà ìÿðàñèìèíäÿ ÒÀÌÛÓ-íóí
ðåêòîðó Ðàé Êåúê, ÀÔÀÇ-ûí ñÿäðè
Êàìàë Þêñöç, êîíãðåññìåí Ùåíðè
Êóåëëàð, ÒÀÌÛÓ-íóí àêàäåìèê èøëÿð
öçðÿ ïðîðåêòîðó Ïàáëî Àðåíàç èøòèðàê
åäèáëÿð.
Ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû ðàçûëàøìàíû
óíèâåðñèòåòèí òÿëÿáÿ âÿ ïðîôåññîðìöÿëëèì ùåéÿòèíÿ Àçÿðáàéúàíëà áèðýÿ èííîâàòèâ òÿäãèãàòëàð àïàðìàüà
èìêàí âåðÿí òàðèõè ñÿíÿä êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð. Ãåéä åäèëèá êè, ìÿðêÿçè Ùéóñòîíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàíûí Äîñòëàðû Àññàìáëåéàñû ÀÁØ
âÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà äîñòëóã âÿ
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, àìåðèêàëûëàðû ÀÁØ-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòÿðè âÿ Àìåðèêàäà éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàð ùàããûíäà ìÿëóìàòëàíäûðìàã ìÿãñÿäèëÿ òÿñèñ îëóíóá. Àññàìáëåéà Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, þëêÿäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè áàðÿäÿ èíôîðìàñèéàíû, öìóìèééÿòëÿ
Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíè ÀÁØ-ûí åëìè äàèðÿëÿðèíäÿ éàéìàüû þçöíöí
ÿñàñ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí ùåñàá åäèð âÿ áó ìÿãñÿäèíÿ ÷àòìàã
ö÷öí Àìåðèêà óíèâåðñèòåòëÿðè èëÿ
ÿìÿêäàøëûã ëàéèùÿñè èøëÿéèá ùàçûðëà-
éûá. Ëàéèùÿäÿ Àìåðèêà ýÿíúëÿðèíèí
Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà äàùà äîëüóí
ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû âÿ áóíóíëà äà
Áèðëÿøìèø Øòàòëàðäà Àçÿðáàéúàíà
äàùà ÷îõ äîñòëàð ãàçàíäûðûëìàñû
ãàðøûäà äóðàí ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðäÿí
áèðè êèìè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. ÒÀÌÛÓ èëÿ
ÿìÿêäàøëûã äà ùÿìèí ëàéèùÿíèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
ÀÔÀÇ-ûí ñÿäðè Êàìàë Þêñöç Òåõàñ Óíèâåðñèòåòè èëÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà àíëàøìàíûí ÿëäÿ îëóíìàñûíà
âåðäèéè äÿñòÿéÿ ýþðÿ êîíãðåññìåí
Ùåíðè Êóåëëàðà òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá,
áó úöð òÿøÿááöñëÿðèí äèýÿð øòàòëàðäà
äà ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè âÿ ÒÀÌÛÓíóí Òåõàñäà áó ëàéèùÿéÿ ãîøóëàí èëê
óíèâåðñèòåò îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ðàé Êåúê ãåéä åäèá êè, ðàçûëàøìàéà ÿñàñÿí áó éàéäàí åòèáàðÿí òÿëÿáÿëÿðèí Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ýåíèø áèëèêëÿð ÿëäÿ åòìÿëÿðè ö÷öí òÿäáèðëÿð ùàçûðëàíûá. ÒÀÌÛÓ èéóëäà ÀÄÀ
Óíèâåðñèòåòèíèí Õÿçÿð Åíåðæè âÿ ßòðàô
Ìöùèò Ìÿðêÿçè âÿ ÑÎÚÀÐ òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë îëóíàúàã Áàêû Éàé Åíåðæè
Ìÿêòÿáèíèí èêè ùÿôòÿëèê ñåðòèôèêàò
ïðîãðàìûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí òÿëÿáÿëÿð ñå÷ÿúÿê.
Ýþðöøäÿ âóðüóëàíûá êè, áó ìÿêòÿá ãëîáàë åíåðæè âÿ ÿòðàô ìöùèò ìÿñÿëÿëÿðèíè äàùà éàõøû þéðÿíìÿê âÿ
ïðàêòèêàäà òÿòáèã åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ
òàíûíìûø àëèìëÿðè, óíèâåðñèòåò ìöÿëëèìëÿðèíè, ñèéàñÿò÷èëÿðè áèð àðàéà ýÿòèðèð.
áèëäèðèáëÿð êè, êàäð åùòèéàò áàçàñûíà
àâòîìàòèêà âÿ ìåòðîëîýèéà öçðÿ ìöùÿíäèñ, ìåõàíèê, åíåðýåòèê, ùèäðîòåõíèê, êèìéà÷û-áèîëîã, òÿìèçëÿéèúè
ãóðüóëàðûí îïåðàòîðó, òÿìèð÷è ÷èëèíýÿð, íàñîñ ãóðüóëàðûíûí ìàøèíèñòè, õëîðàòîð ãóðüóñóíóí îïåðàòîðó
âÿçèôÿëÿðè äàõèë åäèëÿúÿê.
Ìàðàãëàíàíëàð øÿõñè
ìÿëóìàòëàðûíû ìöâàôèã âÿçèôÿíèí âÿ éà
ïåøÿíèí àäû ýþñòÿðèëìÿêëÿ àïðåëèí 15äÿê “ùð@àçåðñó.àç” öíâàíûíà ýþíäÿðÿ áèëÿðëÿð.
Áèëèê Ôîíäó æóðíàëèñò èõòèñàñûíà éèéÿëÿíìÿê èñòÿéÿí
“Àçÿðñó” Ñóêàíàë Èäàðÿëÿðè ö÷öí ìöõòÿëèô âÿçèôÿ
àáèòóðèéåíòëÿð ö÷öí þäÿíèøñèç êóðñëàð òÿøêèë åäèð
âÿ ïåøÿëÿð öçðÿ ìöðàúèÿòëÿðèí ãÿáóëóíó åëàí åäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí “Èëáîéó áèëèê” ïðîãðàìû öçðÿ
“Éàçìàüû áàúàðàúàãñàí” ëàéèùÿñè
ÒÃÄÊ-íûí äÿñòÿéè èëÿ ñòàðò ýþòöðöð.
Áèëèê Ôîíäó æóðíàëèñò èõòèñàñûíà éèéÿëÿíìÿê èñòÿéÿí àáèòóðèéåíòëÿð
ö÷öí þäÿíèøñèç êóðñëàð òÿøêèë åäèð.
Êóðñëàðäà àáèòóðèéåíòëÿðÿ ãàáèëèééÿò èìòàùàíëàðûíäà óüóð ãàçàíìàëàðû ö÷öí åññå éàçìàã áàúàðûãëàðû âÿ âÿðäèøëÿðè àøûëàíàúàã.
Ðàáèòÿ âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Íà-
çèðëèéèíèí Åëåêòðîí Ùþêóìÿò Òÿëèì-Òÿäðèñ
Ìÿðêÿçèíäÿ “Éàçìàüû áàúàðàúàãñàí” ëà-
éèùÿñè öçðÿ èëê òÿëèì - âèäåîêîíôðàíñ
êå÷èðèëèá. Âèäåîêîíôðàíñäà Áàêû âÿ
Àçÿðáàéúàíûí 7 áþëýÿñèíäÿí - Ìèíýÿ÷åâèð, Ýÿíúÿ, Áÿðäÿ, Øàìàõû, Ãóñàð, Ñóìãàéûò, Ëÿíêÿðàíäàí îëàí
àáèòóðèéåíòëÿð èøòèðàê åäèáëÿð.
Àáèòóðèéåíòëÿðÿ åññå éàçìàüûí
ãàéäàëàðû ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò
âåðÿí ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð Íÿñèð ßùìÿäëè âÿ Ìÿòáóàò
Øóðàñûíûí ñÿäð ìöàâèíè Ìöøôèã ßëÿñýÿðëè îíëàðà öíâàíëàíàí ÷îõñàéëû ñóàëëàðû
úàâàáëàíäûðûáëàð.
“Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè êàäð åùòèéàò áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Øèðâàí,
Ùàúûãàáóë,
Êöðäÿìèð,
Óúàð âÿ Ñàáèðàáàä Ñóêàíàë Èäàðÿëÿðè ö÷öí ìöõòÿëèô âÿçèôÿ âÿ
ïåøÿëÿð öçðÿ ìöðàúèÿòëÿðèí ãÿáóëóíó
åëàí åäèð.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-äÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à
7
www.yeniazerbaycan.com
08 àïðåë 2015-úè èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 060 (4459)
ÀÁØ-äà ïîëèñ çîðàêûëûüû äöíéàíûí
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
“Åóðîíåwñ” “ßë-Úÿçèðÿ” òåëåêàíàëûíà èñòèíàäÿí õÿáÿð âåðèð êè,
ÀÁØ-äà ïîëèñ çîðàêûëûüû ìÿñÿëÿñè
äöíéàíûí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð êè, áó þëêÿäÿ èðãè âÿ äèíè çÿìèíäÿ, åëÿúÿ äÿ ñîñèàë åòèðàçëàð ôîíóíäà ïîëèñ âÿòÿíäàøëàðëà ñÿðò äàâðàíûð, áèð ÷îõ
ùàëëàðäà úèääè ãàíóí ïîçóíòóëàðûíà éîë âåðèð. Ìÿíáÿ ãåéä
åäèð êè, úàðè èëèí ÿââÿëèíäÿí èíäèéÿäÿê ÀÁØ-äà 292 íÿôÿð ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí þëäöðöëöá. Òÿêúÿ
2015-úè èëèí ìàðò àéûíäà ÀÁØäà 111 íÿôÿð ïîëèñ çîðàêûëûüûíûí ãóðáàíû îëóá.
Ìÿíáÿ ñòàòèñòèê ýþñòÿðèúèëÿðÿ èñòèíàä åäÿðÿê åéíè ìîòèâëè ùàäèñÿëÿð êîíòåêñòèíäÿ áó
þëêÿ èëÿ Áþéöê Áðèòàíèéàíû ìöãàéèñÿ åäèð: “Ìàðò àéûíäà ÀÁØäà ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí þëäöðöëÿí
111 íÿôÿð Èíýèëòÿðÿäÿ 1900-úö
èëäÿí áÿðè þëäöðöëÿíëÿðèí ñàéûíäàí ÷îõäóð. Þëäöðöëÿí
øÿõñëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè èñÿ ãàðàäÿðèëè âÿ Ëàòûí Àìåðèêàñûíäàí
îëàíëàðäûð”.
Àâðîïàäà èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðèí àðòìàñû
Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìûíà äàèð ÷ÿð÷èâÿ
èøñèçëèê ìÿñÿëÿñèíèí êÿñêèíëÿøìÿñèíÿ éîë à÷ûá ðàçûëàøìàñûíûí éàðàòäûüû öìèäëÿð âÿ ãîðõóëàð
äàêû äþíÿìäÿ ÿí
“Ðåóòåðñ”èí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ,
Àâðîïàäà èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðèí
àðòìàñû ìÿøüóëëóã ìÿñÿëÿñèíèí
êÿñêèíëÿøìÿñèíÿ éîë à÷ûá. Ìÿíáÿ
ãåéä åäèð êè, åêñïåðòëÿð “ãîúà ãèòÿ”äÿ èøñèçëèê ìÿñÿëÿñèíèí ãàðøû-
úèääè ïðîáëåìÿ
÷åâðèëÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûðëàð.
Àâðîïà Ñòàòèñòèêà
Îôèñè èñÿ ìÿëóìàò
éàéûá êè, Àâðîïà
Èòòèôàãû (ÀÈ) þëêÿëÿðèíäÿ
éàøàéàí
ÿùàëè àðàñûíäà èøñèçëÿðèí ñàéû ìöòÿìàäè îëàðàã àðòûð. Ìÿëóìàòà ýþðÿ, áó èëèí éàíâàðûíäà àâðîçîíàéà
äàõèë îëàí þëêÿëÿðäÿ èøñèçëèê 11,4
ôàèç òÿøêèë åäèá êè, áó äà 18 ìèëéîí
204 ìèí íÿôÿðè ÿùàòÿ åäèð. Èøñèç
ÿùàëèíèí 23 ôàèçèíè èñÿ 25 éàøà ãÿäÿð îëàí ÿìÿê ãàáèëèééÿòëè øÿõñëÿð
òÿøêèë åäèð.
Ìèðìàùìóä Ìèðÿëèîüëó “Ìèëëè øóðà”íû
“÷åâðèëìèø âÿðÿã” àäëàíäûðäû
Ñîí âàõòëàð ðàäèêàë ìöõàëèôÿò
äöøÿðýÿñèíäÿ íþâáÿòè “úàíëàíìà”
ìöøàùèäÿ åäèëèð. Äàùà äîüðóñó,
õàðèúè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðäÿí éåíè ñèôàðèøëÿð àëàí äàüûäûúûëàð
áó ñèôàðèøëÿð ö÷öí àéðûëàí ìàëèééÿéÿ éèéÿëÿíìÿê ìÿãñÿäèëÿ ìèí áèð
îéóíà áàø âóðóðëàð. Åëÿ þòÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè þíúÿñè åðìÿíèïÿðÿñò
õàðèúè äàèðÿëÿðäÿí èàíÿëÿð âÿ áàøãà
“ìöêàôàòëàð” ãîïàðòìàã ö÷öí éàðàäûëàí, ñîíðàäàí èñÿ ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí
“áèçíåñ ñÿðùÿäëÿðè”íÿ äàõèë îëàí
ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí “äèðèëäèëìÿñè” úÿùäè äÿ áó ìÿãñÿäÿ õèäìÿò åäèð. Áåëÿ êè, þëêÿìèçÿ òÿçéèã
åòìÿê èñòÿéÿí õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò
äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøè ÿñàñûíäà áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ áó
ãîíäàðìà ãóðóìóí òèìñàëûíäà
ìöÿééÿí àêñèéà øîóëàðû ùÿéàòà êå÷èðèëìÿéÿ ÷àëûøûëûð. Éÿíè, ßëè Êÿðèìëè áó éîëëà ðåàë ùå÷ áèð ôÿàëèééÿòè îë-
ìàéàí, àäûíäàí
âÿ Úÿìèë Ùÿñÿíîâäàí
èáàðÿò
ãîíäàðìà ãóðóìó õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðÿ
“áèðëèê” àäû àëòûíäà
ñûðûìàüà
úÿùä
ýþñòÿðèð. Àììà
îíóí
ñàòãûíëàð
êëóáó êèìè òàíûíàí “Ìèëëè øóðà”íûí
ìöõàëèôÿòèí áèðëèéè îëìàñû áàðÿäÿ
éàëàíëàðû éåíÿ äÿ èôøà îëóíóð. Þçö
äÿ êå÷ìèø ìöòòÿôèãëÿðè òÿðÿôèíäÿí...
Ìÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿéÿ
ãÿäÿð ãîíäàðìà “øóðà”íûí öçâö
îëàí, ñîíðàäàí èñÿ îíëàðëà éîëëàðûíû
àéûðàí ÊÕÚÏ ñÿäðè Ìèðìàùìóä
Ìèðÿëèîüëó ÊÈÂ-ÿ à÷ûãëàìàñûíäà
áèëäèðèá êè, îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
ïàðòèéà “øóðà”íûí öçâö äåéèë. “Ìèëëè
øóðà”íûí ñîíóíúó äÿôÿ ÊÕÚÏ-íèí
ãÿðàðýàùûíäà êå÷èðèëÿí ñåññèéàñûíäà ãóðóìóí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè õàòûðëàäàí Ì.Ìèðÿëèîüëó ãåéä
åäèá êè, ñîíðàäàí áó “ýåíèøëÿíìÿíèí” éàëíûç áèð ïàðòèéàíûí - ÀÕÚÏíèí öçâëÿðè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëäóüó
áÿëëè îëóá: “Áó ìöíàñèáÿò ñîíäà
äà òÿêðàðëàíäû âÿ ìÿíèì “Ìèëëè
øóðà”äà èøòèðàêûìà åùòèéàú ãàëìàäû. “Ìèëëè øóðà” þç ìèññèéàñûíû
áèòèðèá. Áó ãóðóì 2013-úö èë ïðå-
çèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ òÿñèñ îëóíóá. Àðòûã ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè
êå÷èðèëèá ãóðòàðûá. Áó èë ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèäèð. Äàùà “Ìèëëè
øóðà”äà òÿìñèë îëóíàíëàð ôÿàëèééÿòëÿðèíè íåúÿ ãóðàúàã, áó, îíëàðûí þç èøèäèð”.
Ì.Ìèðÿëèîüëó “Ìèëëè øóðà”íûí êå÷èðäèéè àêñèéàëàðäà äèýÿð äöøÿðýÿ
òÿìñèë÷èëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðèíÿ òðèáóíàäà éåð âåðèëìÿìÿñèíÿ òîõóíàðàã
äåéèá êè, áàøãàëàðû ãîðõó êå÷èðäèð
êè, áåëÿ áèð àäàì ýÿëñÿ, òðèáóíà ÿëäÿí ýåäÿð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
“Ìèëëè øóðà” “÷åâðèëìèø áèð âÿðÿã”äÿí
èáàðÿòäèð.
Ì.Ìèðÿëèîüëóíóí äà à÷ûãëàìàñûíäàí àéäûí îëóð êè, ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà”äà ùå÷ êèì ãàëìàéûá âÿ
îíóí ÿòðàôûíäà ñàäÿúÿ ñöíè àæèîòàæ
éàðàäûëìàüà úÿùä åäèëèð. Öìóìèëèêäÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí áÿëëè áèð
êÿñèìäÿí - ãîùóì-ÿãðÿáà òîïëóñóíäàí èáàðÿò îëäóüóíó, ùÿì÷èíèí,
àøàüûäàêû àìèëëÿðè íÿçÿðÿ àëñàã,
äàüûäûúûëàðûí ãîíäàðìà “øóðà”ñûíûí
ãûñà çàìàíäà áó úöð ôèàñêîñó äà
ýþçëÿíèëÿí èäè. ßââÿëà áó ãîíäàðìà ãóðóìóí éàðàäûëìàñû ñîñèàë ñèôàðèø äåéèë, õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøè èäè. Èêèíúèñè éàðàíäûüû èëê âàõòëàðäà Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí, ßëè Êÿðèìëèíèí, Èñà Ãÿìáÿðèí âÿ îíëàðûí áàøûíà òîïëàøìûø õàëãûíû, äþâëÿòèíè ñàòìàüà ùàçûð îëàí-
ëàðûí úèáëÿðèíè äîëäóðìàüà õèäìÿò
åäÿí “Ìèëëè øóðà”äàí áó ýöí äÿ ßëè
Êÿðèìëè-Úÿìèë Ùÿñÿíîâ úöòëöéö åéíè ìÿãñÿä ö÷öí éàðàðëàíìàüà ÷àëûøûð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, “Ìèëëè øóðà”,
ùÿì äÿ î ñÿáÿáäÿí äàüûëìàüà
ìÿùêóì èäè êè, îðàéà òîïëàøàí ïàðòèéàëàð âÿ éà øÿõñëÿð áèð-áèðèëÿðèíÿ
ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà ïàòîëîæè íèôðÿò
áÿñëÿéèðäèëÿð. Íèôðÿò äàüàðúûüû ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí ÀÕÚÏ èñÿ ùÿð êÿñè þçöíÿ äöøìÿí ñå÷ÿðÿê àõûðäà
áó àäû ìÿíèìñÿìÿéÿ íàèë îëäó.
Àììà ýþðöíäöéö êèìè, àðòûã ýåúäèð. ×öíêè íÿèíêè Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè, ùÿòòà âàõòèëÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ éàíàøû àääûìëàéàí òÿðÿôäàøëàðû äà îíëàðûí îéóíëàðûíûí ùàíñû
ìÿíáÿäÿí ãèäàëàíäûüûíû âÿ íÿéÿ
õèäìÿò åòäèéèíè àíëàéûá...
Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ úÿðÿéàí
åäÿí ùàäèñÿëÿð, î úöìëÿäÿí, áó
äöøÿðýÿíèí òÿìñèë÷èëÿðèíèí ñîí
à÷ûãëàìàëàðû áèð äàùà “Ìèëëè øóðà”
àäûíûí éàëíûç êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð
õàòèðèíÿ “éàøàäûëäûüûíû” äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð. Íÿùàéÿò, äöíÿíÿ ãÿäÿð
õàðèúè ìàðàãëàðûí ïóëó èëÿ éàðàäûëàí
àíòèìèëëè áèð ëàéèùÿäÿ “ìöòòÿôèã”
îëàíëàðûí áèð-áèðèëÿðè ùàãäà äåäèêëÿðè íþâáÿòè äÿôÿ îíëàðûí ùàíñû ñèìàéà ìàëèê îëäóãëàðûíû úÿìèééÿòÿ íöìàéèø åòäèðèð. Íåúÿ äåéÿðëÿð, øÿðùÿ
åùòèéàú ãàëìûð...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Ðàçè Íóðóëëàéåâ éåíèäÿí ßëè Êÿðèìëèíè èôøà åòäè
Êå÷ìèø ìöàâèíè ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí àçàä ñþçÿ äþçöìëö îëìàäûüûíû âÿ îíó òÿíãèä åäÿíëÿðè ñóñäóðìàã éîëó ñå÷äèéèíè ñþéëÿéèð
Ñîí äþâðëÿðäÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðûíäàí åøèäèëÿí èñòåôà
õÿáÿðëÿðè éåíèäÿí áó äöøÿðýÿäÿêè ðåàë âÿçèééÿòè îðòàéà ÷ûõàðûá.
Áó ðåàëëûã îíäàí èáàðÿòäèð êè,
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí âÿ äþâëÿòèíèí ìàðàãëàðûíû õàðèúè àíòèìèëëè
äàèðÿëÿðÿ ñàòàí, àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ãöââÿëÿðèí ùàçûðëàäûãëàðû ëàéèùÿëÿðäÿ éåð àëàí ðàäèêàë äöøÿðýÿ
ïàðòèéàëàðûíäà äàõèëè ýÿðýèíëèê ïèê
ùÿääÿ ÷àòûá. Ìÿùç áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ àðòûã ùÿìèí ïàðòèéàëàðûí àçñàéëû öçâëÿðè àðàñûíäà äà íàðàçûëûã éàðàíûð, àéðû-àéðû ãðóïëàøìàëàð
ïàðòèéà ñÿäðëÿðèíÿ ãàðøû ÷ûõûðëàð.
Õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè,
õàðèúè àíòèìèëëè äàèðÿëÿðäÿí àëûíàí
ïóëëàðûí ñÿäðëÿð òÿðÿôèíäÿí ìÿíèìñÿíèëìÿñè, î úöìëÿäÿí, áóíóí ãàðøûëûüûíäà ùÿìèí ãóðóìëàðäà ùþêì ñöðÿí àâòîðèòàðèçì íàðàçûëàðûí åòèðàç ñÿñëÿðèíèí óúàëìàñûíà ñÿáÿá îëóá. Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿêè ïàðòèéàëàðäà ñûðàâè öçâëÿðèí
ñÿäðÿ éàõûí ôóíêñèîíåðëÿð òÿðÿôèíäÿí òÿùãèð åäèëìÿñè, àäè èíñàíè
äàâðàíûøëàðà ðèàéÿò îëóíìàìàñû
íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ ùÿìèí íàðàçû
ãðóïëàðûí ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéèíè òÿíãèä åòìÿñè âÿ îíëàðäàí ùåñàáàò
òÿëÿá åòìÿñè èëÿ íÿòèúÿëÿíèð. Ùå÷
óçàüà ýåòìÿéÿê, ÀÕÚÏ-äÿ éàøàíàíëàð àíàëîæè ïðîñåñäÿí ãàéíàãëàíàí ùàëëàðäûð.
Äàùà äÿãèã äåñÿê, áèð ìöääÿò
þíúÿ ÀÕÚÏ-íèí ñÿäð ìöàâèíè Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíûí ïàðòèéà öçâëÿðèíèí öñòöíÿ ãûøãûðìàñûíà åòèðàç
åäÿí ýÿíúëÿðèí ßëè Êÿðèìëè òÿðÿôèíäÿí ïàðòèéàäàí ãîâóëìàñû áó
ãóðóìäà äèêòàòóðàíûí ùþêì ñöð-
äöéöíö òÿñäèãëÿéÿí ôàêòëàðäàíäûð.
ßñëèíäÿ, ÀÕÚÏ-äÿ àâòîðèòàð ìöùèòèí ùþêì ñöðäöéö êèìñÿéÿ ñèðð
äåéèë. Çàìàí-çàìàí ðÿùáÿðëèéèí
ïàðòèéà öçâëÿðèíÿ ãàðøû êîáóä ðÿôòàðûíäàí âÿ øÿõñè ìàðàãëàðûí òÿìèíàòû ö÷öí ñûðàâè öçâëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíäÿí íàðàçûëûã åäÿí
ïàðòèéà ôóíêñèîíåðëÿðè ßëè Êÿðèìëèíèí áó úöð ìöíàñèáÿòè “àäÿòÿ” ÷åâèðìÿñèíäÿí ýèëåéëÿíèáëÿð. Ëàêèí
áó äà ñîí äåéèë âÿ ÀÕÚÏ-äÿ ßëè
Êÿðèìëè èëÿ éàíàøû îíóí ìàðàãëàðûíà õèäìÿò ýþñòÿðÿí áèð ñûðà
ôóíêñèîíåðëÿð âàð êè, îíëàð äà ïàðòèéà ñÿäðèíèí “òîõóíóëìàçëàð” ñèéàùûñûíäà éåð àëûð. Ìÿùç áó “òîõóíóëìàçëàðû” òÿíãèä åäÿíëÿð ÀÕÚÏ
ñÿäðèíèí ðåïðåññèéàñû èëÿ öç-öçÿ
ãàëûðëàð.
Åëÿ ßëè Êÿðèìëèíèí “ñàü ÿëè” ñàéûëàí Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíû òÿíãèä
åòäèéè ö÷öí áèð íå÷ÿ ýÿíúèí ïàðòèéàäàí ãîâóëìàñû äà äåéèëÿíëÿðè
òÿñäèãëÿéèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò
áèëäèðÿí ßëè Êÿðèìëèíèí êå÷ìèø
ìöàâèíè Ðàçè Íóðóëëàéåâ äÿ äåéèá êè, ùÿìèí ýÿíúëÿðèí “ýöíàùû”
ÀÕÚÏ ñÿäðè âÿ éàõûí ÿòðàôûíûí ñèéàñÿòèíè òÿíãèä åòìÿëÿðè îëóá.
Ð.Íóðóëëàéåâ ÀÕÚÏ-äÿ ß.Êÿðèìëè èëÿ áàüëû òÿíãèäèí ãàäàüàí
îëóíäóüóíó äåéèá: “ÀÕÚÏ ñÿäðèíè âÿ éàõûí ÿòðàôûíûí ñèéàñÿòèíè òÿíãèä åäÿí ýÿíúëÿð ïàðòèéàäàí óçàãëàøäûðûëûð. Ñÿáÿá îáéåêòèâ òÿíãèääèð. Àììà îíëàð
ÀÕÚÏ-äÿ òÿíãèäèí ãàäàüàí
îëóíäóüóíó óíóäóáëàð. Ñÿìÿðÿëè òÿêëèô âåðìÿê âÿ îíó êå÷èðìÿê ìöìêöí äåéèë. Òÿêëèô éàë-
íûç
ïàðòèéàíûí
èíêèøàôûíà éîõ,
ùÿì äÿ ñÿäðèí
ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðìÿëèäèð”.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ß.Êÿðèìëè
ïàðòèéàñûíäà
îíó îáéåêòèâ òÿíãèä åäÿíëÿðëÿ ñàâàø éîëóíó ñå÷èá. Ïàðòèéà ðåñóðñëàðûíûí ß.Êÿðèìëèéÿ âÿ ñå÷äèéè ÿòðàôûíà õèäìÿò åòäèéèíè âóðüóëàéàí
êå÷ìèø ñÿäð ìöàâèíè áèëäèðèá êè,
ß.Êÿðèìëèíè òÿðèôëÿìÿê âÿ îíóí
äåäèêëÿðèíè ãåéä-øÿðòñèç éåðèíÿ
éåòèðìÿê ÀÕÚÏ öçâëÿðè ö÷öí ñòèìóë îëà áèëìÿç: “Ùÿéàòûíû ïàðòèéàéà ñÿðô åäÿíëÿðèí, úàíûíû áó
éîëäà ôÿäà åäÿíëÿðèí öçÿðèíÿ
ãûøãûðìàã, îíëàðû èñòèñìàð åòìÿê ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéèíÿ éàðàøìàç. Èíäè ýÿíúëÿðè ïàðòèéàäàí
÷ûõàðûðëàð, îíëàðû ñóñäóðìàã éîëóíó òóòóáëàð. Ìöõàëèôÿò àäûíû ëÿêÿëÿéèðëÿð. Ôÿðãëè ôèêðÿ äþçöìëö
éàíàøìàëûäûðëàð”.
Õàòûðëàäàã êè, Ðàçè Íóðóëëàéåâ
ùÿëÿ ÀÕÚÏ-äÿí èñòåôà âåðäèéè çàìàí ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿðäÿ äÿ áó
ïàðòèéàäà àíòèäåìîêðàòèê, àâòîðèòàð ìöùèòèí ùþêì ñöðäöéöíö áèëäèðìèøäè. Êå÷ìèø ñÿäð ìöàâèíè
ãåéä åòìèøäè êè, ßëè Êÿðèìëè
ÀÕÚÏ-äÿ äàõèëè àâòîðèòàðèçì éàðàäûá âÿ ùå÷ áèð äàõèëè äåìîêðàòèéà,
àçàä ñþç éîõäóð. Î âóðüóëàìûøäû
êè, ß.Êÿðèìëèíèí òÿíãèäÿ âÿ ôÿðãëè
ôèêðÿ äþçöìö éîõäóð.
Áó ìÿãàìäà îíó äà ãåéä
åäÿê êè, ÿñëèíäÿ, ß.Êÿðèìëèíèí
“äþçöìñöçëöê” ìÿçèééÿòëÿðè áàðÿ-
äÿ äåéèëÿíëÿð ùå÷ äÿ éåíè äåéèë.
Áåëÿ êè, ùÿëÿ áèð ìöääÿò þíúÿ áó
ïàðòèéàäàí èñòåôà âåðìèø Àñÿô
Ãóëèéåâ, Øàêèð Àááàñîâ äà áó áàðÿäÿ þç ôèêèðëÿðèíè áèëäèðìèøäèëÿð.
Ùÿìèí à÷ûãëàìàëàðäàí äà àéäûí
îëóð êè, ß.Êÿðèìëèíèí ùÿð êÿñÿ ãûñãàíú ìöíàñèáÿòè, “îäó þç ãàðøûñûíà ÷ÿêìÿñè”, õàðèúè äàèðÿëÿðäÿí
àëäûüû ïóëëàðû, î úöìëÿäÿí, ïàðòèéà
âÿ íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ãÿçåòèí àäûíà åäèëÿí èàíÿëÿðè ìÿíèìñÿìÿñè
îíóí ñèéàñè êèìëèéèíè à÷ûãëàéàí
êîìïîíåíòëÿðäèð. Éÿíè, ÀÕÚÏ-éÿ
þçöíöí øÿõñè êîîïåðàòèâè êèìè
éàíàøàí ßëè Êÿðèìëè áèð àç “áàøûíû äèð÷ÿëòìÿê” èñòÿéÿí, îíà åòèðàç
åòìÿê “ùöãóãóíó” þçöíäÿ òàíûéàí øÿõñëÿðè ìèí áèð éîëëà ïàðòèéàäàí óçàãëàøäûðûð âÿ éàõûíûíäàêû
ùÿð êÿñè ïîòåíñèàë ðÿãèáè ñàéûð.
Áèð ñþçëÿ, àäûíû “äåìîêðàò” ãîéóá êè÷èê áèð ãðóïëàøìà äàõèëèíäÿ
áåëÿ ÿí áþéöê àâòîðèòàðà ÷åâðèëìÿéÿ úÿùä ýþñòÿðÿí ß.Êÿðèìëè
îíóí ñþçöíö òÿñäèãëÿìÿéÿíè äÿðùàë “õàèí” åëàí åäèð. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, èëëÿðäèð îíóí ìöàâèíè îëìóø øÿõñëÿðèí ùÿð áèðè áó ïàðòèéàäàí ýåäèð, ýÿíúëÿð îíäàí èìòèíà
åäèðëÿð.
Ï.ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
12 èë äàâàì åäÿí äàíûøûãëàðäàí ñîíðà,
íÿùàéÿò, 2015-úè èë àïðåëèí 1-äÿ Èñâå÷ðÿíèí
Ëîçàííà øÿùÿðèíäÿ “Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí íöâÿ ïðîãðàìûíà äàèð áèðýÿ êîìïëåêñ
ôÿàëèééÿò ïëàíûíûí ïàðàìåòðëÿðè” àäëàíàí ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøè èìçàëàíûá. Äàíûøûãëàðäà Èðàíëà
éàíàøû ÀÁØ, Áðèòàíèéà, Ôðàíñà, Àëìàíèéà,
Ðóñèéà, ×èí âÿ Àâðîïà Èòòèôàãû òÿìñèë îëóíóáëàð. Áó ðàçûëàøìà òÿðÿôëÿð àðàñûíäà ÷îõèëëèê “áóçëàðûí ÿðèìÿñè” òÿÿññöðàòûíû éàðàäûð.
ßââÿëúÿ òàðèõÿ ãûñà áèð íÿçÿð ñàëàðàã
ãåéä åäÿê êè, Èðàí Àòîì Åíåðæèñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Àýåíòëèéèí (ÛÀÅÀ) öçâöäöð âÿ íöâÿ
ñèëàùûíûí éàéûëìàìàñû áàðÿäÿ ñàçèøè 1968úè èëäÿ èìçàëàéûá. Ñàçèøèí ùàçûðëàíìàñûíäà
ìÿãñÿä íöâÿ ñèëàùûíà ìàëèê îëàí þëêÿëÿðèí
îíó áàøãàñûíà âåðìÿñèíèí âÿ éà îíëàðûí þçëÿðèíèí áåëÿ áèð ñèëàù ùàçûðëàìàñûíà éàðäûìûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûäûð. Áóíóíëà áåëÿ,
ñÿíÿääÿ ùÿð áèð þëêÿíèí ìöëêè ìÿãñÿäëÿðëÿ
ÿëàãÿäàð íöâÿ òåõíîëîýèéàëàðûíûí èøëÿíìÿñè
ùöãóãó òàíûíûð. Àòîì åëåêòðèê ñòàíñèéàëàðûíûí íîðìàë ôÿàëèééÿòè ö÷öí òÿãðèáÿí 3-5%
ùÿúìèíäÿ çÿíýèíëÿøäèðèëìèø óðàíà åùòèéàú
âàð, áó ðÿãÿì 20%-äÿí éöêñÿê îëäóãäà,
íÿçÿðè úÿùÿòäÿí íöâÿ ñèëàùûíûí èñòåùñàëû
ö÷öí ÿëâåðèøëè ýþñòÿðèúè ùåñàá îëóíóð. Òÿúðöáÿäÿ èñÿ ùÿðáè ìÿãñÿäëè èñòèôàäÿ ö÷öí
óðàí 85% âÿ éà äàùà ÷îõ çÿíýèíëÿøäèðèëèð
(áàõ: Ïîóðãóîè ëå íóúëeàèðå åí Ûðàí ïîñå
ïðîáëeìå a ë’Îúúèäåíò äåïóèñ ïëóñ äå 10
àíñ / “Ëå Ùóôôèíýòîí Ïîñò”, 31 ìàðò 2015).
Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìû èëÿ áàüëû êîíôëèêò
2002-úè èëäÿ áèð íÿôÿð äèññèäåíòèí Íàòàíç âÿ
Àðàêäà ýèçëè íöâÿ îáéåêòëÿðèíèí îëäóüóíó
áÿéàí åòìÿñèíäÿí ñîíðà éàðàíûá. Áþëýÿéÿ
áóðàõûëàí ÛÀÅÀ åêñïåðòëÿðè åùòèìàëëàðû òÿñäèãëÿäèêäÿí ñîíðà Áðèòàíèéà, Àëìàíèéà âÿ
Ôðàíñà äàíûøûãëàðà áàøëàìàã ìÿãñÿäèëÿ
2003-úö èëèí éàéûíäà õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðèíè
Èðàíà ýþíäÿðèðëÿð. 2004-úö èëäÿ Èðàíëà “ö÷ëöê” àðàñûíäà ñàçèø èìçàëàíûð âÿ ðÿñìè Òåùðàí óðàíûí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè ïðîãðàìûíû
äàéàíäûðäûüûíû åëàí åäèð. Ëàêèí 2005-úè èëäÿ
Ìàùìóä ßùìÿäèíåæàäûí ïðåçèäåíò ñå÷èëìÿñèíäÿí ñîíðà Èðàí íöâÿ îáéåêòëÿðèíèí èøèíè áÿðïà åäèð. Ãÿðáè úèääè íàðàùàò åäÿí áó
àääûì Èðàíà ãàðøû ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèãèíÿ
ñÿáÿá îëóð. 2013-úö èëäÿ Ùÿñÿí Ðóùàíèíèí
ïðåçèäåíò ñå÷èëìÿñèíäÿí ñîíðà 2008-úè èëäÿ
ôîðìàëàøäûðûëìûø “àëòûëûã” þëêÿëÿðè èëÿ äàíûøûãëàð éåíèëÿíäè. Áåëÿëèêëÿ, áó èë ìàðòûí ñîíóíà
ãÿäÿð ãÿáóë åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøè úöçè ýåúèêìÿ èëÿ àïðåëèí 1-äÿ èìçàëàíäû. Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìû öçðÿ éåêóí
ðàçûëàøìàíûí èñÿ 2015-úè èë èéóíóí 30-íà
ãÿäÿð èìçàëàíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Êèì äàùà ÷îõ ýöçÿøòÿ ýåäèð:
ÀÁØ, éîõñà Èðàí?
“Ùÿð øåé ðàçûëàøäûðûëìàéûíúà, ùå÷ íÿ ðàçûëàøäûðûëìàéûá” ïðèíñèïèíèí ÿñàñ ýþòöðöëäöéö ÷ÿð÷èâÿ ñÿíÿäè Èðàíûí ìöëêè ìÿãñÿäëÿðëÿ
ìÿùäóä ùÿúìäÿ óðàíû çÿíýèíëÿøäèðìÿñèíÿ
ðàçûëûã âåðèð (áàõ: Äåòàèëñ îô Àýðååìåíò òî
Ëèìèò Ûðàí’ñ Íóúëåàð Ïðîýðàì / “Òùå Íåw
Éîðê Òèìåñ”, 2 àïðåë 2015). ×ÿð÷èâÿ ðàçûëàøìàñûíûí à÷ûãëàíàí äåòàëëàðûíûí áÿçèëÿðè áóíëàðäûð: Èðàí ñàùèá îëäóüó ñåíòðèôóãàëàðûí ñàéûíû 19 ìèíäÿí 6104-ÿ åíäèðÿúÿê, îíëàðäàí
5060-û íþâáÿòè 10 èë ÿðçèíäÿ óðàíûí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí èñòèôàäÿäÿ îëàúàã. Èñòèôàäÿ
îëóíàí áöòöí ñåíòðèôóãàëàð äàùà òÿêìèë îëàí
ñîíðàêû ñåðèéàëàð äåéèë, áèðèíúè íÿñèë Èðàí
ñåíòðèôóãàëàðû îëìàëûäûð. Óðàíûí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè Íàòàíçäàêû ìöÿññèñÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Èðàí ÿí àç 15 èë ÿðçèíäÿ óðàíû
3,67%-äÿí àðòûã çÿíýèíëÿøäèðìÿéÿúÿéèíè
öçÿðèíÿ ýþòöðöð. Èðàí 15 èë ÿðçèíäÿ óðàíû
çÿíýèíëÿøäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ ùå÷ áèð éåíè
îáéåêò òèêìÿìÿëèäèð. Èðàíûí íöâÿ ñèëàùû ùàçûðëàìàã ö÷öí ëàçûì îëàí éàíàúàüû ÿëäÿ åòìÿñèíÿ ùàçûðäà 2-3 àé âàõò ëàçûìäûð. Áó
ìöääÿò íþâáÿòè 10 èë ÿðçèíäÿ ÿí àç 1 èë îëàúàã. Èðàí Ôîðäîäàêû îáéåêòäÿ 15 èë ÿðçèíäÿ
óðàí çÿíýèíëÿøäèðìÿéÿúÿê, áó ìöÿññèñÿ
íöâÿ, ôèçèêà, òåõíîëîýèéàëàð ñàùÿñèíäÿ òÿäãèãàò ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëÿúÿê. Àðàê ðåàêòîðó
ö÷öí ëàçûì îëàí àüûð ñóéóí àðòûã ãàëàí ùèññÿñè 15 èë ÿðçèíäÿ áåéíÿëõàëã áàçàðäà ñàòûëàúàã. Èðàí 15 èë ÿðçèíäÿ àüûð ñó ðåàêòîðëàðû
éàðàòìàéàúàã.
Øÿôôàôëûã ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ýÿëèíúÿ, èñòèôàäÿäÿí êÿíàðëàøäûðûëàí ñåíòðèôóãàëàð ÛÀÅÀ-íûí
íÿçàðÿòèíäÿêè àíáàðëàðäà ñàõëàíûëàúàã. ÛÀÅÀ åêñïåðòëÿðè Èðàíûí áöòöí íöâÿ îáéåêòëÿðèíÿ íÿçàðÿò åäÿúÿê, íöâÿíèí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíäÿ øöáùÿëè áèëèíÿí èñòÿíèëÿí ÿðàçèéÿ
áóðàõûëàúàã. Íÿçàðÿò÷èëÿð 25 èë áîéóíúà
Èðàíäàêû óðàí éàòàãëàðûíà âÿ íöâÿ îáéåêòëÿðèíèí òÿúùèçàò çÿíúèðèíÿ íÿçàðÿò åäÿúÿêëÿð.
Ñàíêñèéàëàð áàðÿäÿ ýþñòÿðèëèð êè, ÛÀÅÀ
Èðàíûí ÿñàñ òÿëÿáëÿðÿ ÿìÿë åòäèéèíè òÿñäèãëÿéÿíäÿí ñîíðà ÀÁØ âÿ ÀÈ-íèí íöâÿ ïðîãðàìû
ñÿáÿáèíäÿí òÿòáèã îëóíàí ñàíêñèéàëàðû àðàäàí ãàëäûðûëàúàã. Èñòÿíèëÿí âàõò Èðàí þùäÿëèê-
ëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðìÿñÿ, ñàíêñèéàëàð áÿðïà îëóíàúàã. ÀÁØûí Èðàíà òåððîðèçì, èíñàí ùàãëàðûíûí ïîçóëìàñû, áàëëèñòèê ðàêåòëÿðëÿ ÿëàãÿäàð ñàíêñèéàëàðû
ãöââÿäÿ ãàëàúàã.
Ãåéä åäÿê êè, ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøè Èñðàèë òÿðÿôèíè íàðàçû ñàëûá.
×öíêè Òÿë-ßâèâ Èðàíûí íöâÿ
ïðîãðàìûíûí òàìàìèëÿ ëÿüâèíè
òÿëÿá åäèð, áó þëêÿéÿ àç äà îëñà óðàí çÿíýèíëÿøäèðìÿéÿ èúàçÿ âåðèëìÿñèíè Èñðàèëèí ýÿëÿúÿéèíÿ òÿùëöêÿ
êèìè äÿéÿðëÿíäèðèð. Èñðàèëèí áàø íàçèðè Áåíéàìèí Íåòàíéàùó ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøèíÿ ìöíàñèáÿòèíäÿ áèëäèðèá êè, áó àääûì Éàõûí Øÿðãäÿ
íöâÿ éàðûøûíà ñÿáÿá îëàúàã. ÀÁØ Êîíãðåñèíèí ðåñïóáëèêà÷û öçâëÿðè äÿ áó ìÿñÿëÿäÿ Èñðàèë ðÿùáÿðëèéèíèí ìþâãåéèíè ìöäàôèÿ åäèðëÿð
(áàõ: Направляемая цепная реакция /
“Коммерсантъ”, 4 àïðåë 2015). Öìóìèééÿòëÿ, ÿëäÿ îëóíàí èëêèí ðàçûëàøìàíû òÿíãèä
åäÿíëÿð Èðàíà ìöëêè ìÿãñÿäëÿ îëñà äà, íöâÿ
îáéåêòëÿðèíè èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ðàçûëàøàí ÀÁØûí áþéöê ýöçÿøòÿ ýåòäèéèíè, äàíûøûãëàðäà êèôàéÿò ãÿäÿð ãÿòèééÿò íöìàéèø åòäèðìÿäèéèíè
èääèà åäèðëÿð. Áÿçèëÿðè èñÿ, ÿêñèíÿ, èëêèí ðàçûëàøìà èëÿ íöâÿ ñåíòðèôóãàëàðûíûí ö÷äÿ èêèñèíäÿí èìòèíà åäÿí âÿ ñÿíÿääÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí äèýÿð ÷îõñàéëû òÿëÿáëÿðè ãÿáóë åäÿí Èðàíûí ñàíêñèéàëàðäàí ãóðòóëìàã ö÷öí áþéöê
ýöçÿøòÿ ýåòäèéèíè äöøöíöð.
Èðàíëà ìöìêöí ðàçûëàøìàíûí
ýþçëÿíèëÿí ðåýèîíàë âÿ
ãëîáàë òÿñèðëÿðè
Ñàíêñèéàëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíûí
Èðàí ö÷öí ùàíñû íÿòèúÿëÿðè îëà áèëÿúÿéèíÿ äàèð åêñïåðòëÿðèí ôèêðèíúÿ, áó, èëê íþâáÿäÿ, Èðàíûí òèúàðÿò ìÿùäóäèééÿòëÿðèíèí âÿ äîíäóðóëìóø ùåñàáëàðûí àðàäàí ãàëõìàñû äåìÿêäèð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ñàíêñèéàëàð Èðàíûí íåôò
èõðàúûíûí 2011-2013-úö èëëÿðäÿ 60% àçàëìàñûíà, þëêÿíèí àéëûã áèð íå÷ÿ ìèëéàðä äîëëàð
ýÿëèðäÿí ìÿùðóì îëìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðûá,
ÖÄÌ-èí ùÿúìè àçàëûá, èíôëéàñèéà 40% àðòûá.
Èðàíà ìèëéàðäëàðëà äîëëàð áîðúó îëàí ×èí âÿ
Ùèíäèñòàí êèìè þëêÿëÿðèí áîðúëàðûíû þäÿìÿñèíÿ ãàäàüà ãîéóëóá. Ùåñàá îëóíóð êè, ñàíêñèéàëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíäàí ñîíðà ãûñà ìöääÿòäÿ Èðàí íåôò èõðàúûíû àðòûðà, áàíê
ñèñòåìèíèí ÀÈ ðåýèîíó èëÿ ÿëàãÿëÿðèíè ýåíèøëÿíäèðÿ, ìèëéàðäëàðëà äîëëàð ýÿëèð ÿëäÿ åäÿ áèëÿð (áàõ: Ûðàí Íóúëåàð Äåàë: Ùîw Ëèôòåä
Ñàíúòèîíñ Wèëë Áåíåôèò Òùå Ûðàíèàí Åúîíîìé / “Ûíòåðíàòèîíàë Áóñèíåññ Òèìåñ”, 2
àïðåë 2015).
Áèð ìÿãàìû äà íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð
êè, ÷ÿð÷èâÿ ñàçèøèíäÿ äÿ ýþñòÿðèëäèéè êèìè,
Èðàíûí þùäÿëèêëÿðèíèí èúðàñûíû äàéàíäûðàúàüû
òÿãäèðäÿ ñàíêñèéàëàð èñòÿíèëÿí âàõò áÿðïà
îëóíà áèëÿð. Èðàí ðÿùáÿðëèéè ñàçèøèí áöòöí
øÿðòëÿðèíÿ ñîíàäÿê ÿìÿë åäÿúÿéèíè áÿéàí
åäèá. Áóíà áàõìàéàðàã, ýÿëÿúÿêäÿ òÿðÿôëÿð
àðàñûíäà àíëàøûëìàçëûüûí éàðàíìàéàúàüûíà
äàèð ùå÷ êèì çÿìàíÿò âåðÿ áèëìÿç. Áó èñÿ
áÿçè èíâåñòîðëàðû Èðàí øèðêÿòëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûãäàí âÿ éà Èðàí èãòèñàäèééàòûíà éàòûðûìëàðäàí ÷ÿêèíäèðÿ áèëÿð. ×öíêè ùÿð ùàíñû ëàéèùÿíèí ýåð÷ÿêëÿøìÿñè, îíà ÷ÿêèëÿí õÿðúëÿðèí
þäÿíìÿñè âÿ íÿùàéÿò, ýÿëèðèí ÿëäÿ îëóíìàñû áÿçÿí èëëÿðëÿ âàõò òÿëÿá åäèð. Áó ñÿáÿáäÿí, ðàçûëàøìàëàðûí ùÿð àí ïîçóëìàñû âÿ
ñàíêñèéàëàðûí áÿðïàñû òÿùëöêÿñè áÿçè èíâåñòîðëàðû ðèñêäÿí ÷ÿêèíäèðÿ áèëÿð.
Èðàíëà ÷ÿð÷èâÿ ðàçûëàøìàñûíûí ÿëäÿ îëóíìàñû õÿáÿðè äöíéà áàçàðëàðûíäà íåôòèí ãèéìÿòèíèí áèð ãÿäÿð àçàëìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
ßñàñ íåôò èõðàúàò÷ûëàðûíäàí îëàí Èðàíûí
ñàíêñèéàëàðäàí àçàä îëàúàüû òÿãäèðäÿ áàçàðà äàùà ÷îõ íåôò ÷ûõàðìàñûíûí ãèéìÿòëÿðÿ
òÿñèð ýþñòÿðìÿñè ýþçëÿíèëÿíäèð. Áó àìèë íåôò
èäõàë÷ûëàðû ö÷öí ìöñáÿò ùàë îëñà äà, “ãàðà
ãûçûë” èõðàú åäÿí äèýÿð þëêÿëÿðèí ýÿëèðëÿðèíÿ
ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðèð. Åêñïåðòëÿðèí ôèêðèíúÿ,
Èðàí öçÿðèíäÿêè ñàíêñèéàëàðûí ãàëäûðûëìàñû,
ÿñàñÿí, Ðóñèéà èãòèñàäèééàòûíà ìÿíôè òÿñèð
ýþñòÿðÿúÿê. Áó î äåìÿêäèð êè, Ðóñèéàéà òÿòáèã îëóíàí ñàíêñèéàëàð ñÿáÿáèíäÿí áó þëêÿíèí áàíê-ìàëèééÿ âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðè öçðÿ
ÿìÿêäàøëûãäàí ìÿùðóì îëàí õàðèúè øèðêÿòëÿð Èðàíà öç òóòà áèëÿðëÿð. Áó èñÿ Ðóñèéàéà
òÿòáèã îëóíàí ñàíêñèéàëàðûí ÀÈ þëêÿëÿðèíÿ
âóðäóüó çèéàíû àçàëäà áèëÿð.
Èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿðëÿ éàíàøû, Èðàíûí íöâÿ
ïðîãðàìû öçðÿ ðàçûëàøìàíûí ÿëäÿ îëóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ýåäÿí ïðîñåñëÿðèí áåéíÿëõàëã ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿð âÿ òÿùëöêÿñèçëèê
ìöñòÿâèñèíäÿ òÿñèðè äÿ ìàðàã äîüóðóð. Èñðàèëè íàðàçû ñàëàí áó ïðîñåñ ÀÁØ-Èðàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ èñòèëÿøìÿ âÿ éàõûíëàøìà èëÿ
ìöøàéèÿò îëóíà áèëÿð. Ðåýèîíäà Èðàíûí íöôóçóíóí àðòìàñûíäàí íàðàùàò îëàí âÿ íöâÿ
ðåàêòîðëàðû òèêìÿê íèééÿòèíè áÿéàí åäÿí
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû áàøäà îëìàãëà, áèð ñûðà ÿðÿá äþâëÿòëÿðè Èðàíà ãàðøû Èñðàèëëÿ áèð ãÿäÿð äÿ éàõûíëàøà áèëÿðëÿð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí,
Èðàíûí ÿñàñ òÿðÿôäàøëàðûíäàí îëàí Ðóñèéà áó
þëêÿíèí ÀÁØ âÿ ÀÈ èëÿ ñèéàñè, èãòèñàäè òÿìàñëàðûíûí àðòìàñûíà ãûñãàíúëûãëà éàíàøà áèëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, èéóíóí ñîíóíàäÿê íÿçÿðäÿ òóòóëàí Èðàíûí íöâÿ ïðîãðàìû öçðÿ éåêóí ñàçèøèí èìçàëàíàúàüûíû ÿìèíëèêëÿ ñþéëÿìÿê
ìöìêöí îëìàñà äà, áàø òóòàúàã áåëÿ áèð
ðàçûëàøìàíûí ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ìèãéàñäà
ìöùöì ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ òÿùëöêÿñèçëèê íÿòèúÿëÿðèíèí îëàúàüû ýþçëÿíèëÿíäèð.
Íåwòèìåñ.àç
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà Èñëàì ùÿìðÿéëèéè èøèíÿ áþéöê òþùôÿëÿð âåðèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, àïðåëèí 6-äà
Úèääÿäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí (ÈßÒ) áàø êàòèáè Èéàä
áèí Àìèí Ìÿäÿíè èëÿ ýþðöøö îëóá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÈßÒ àðàñûíäà éöêñÿê
ñÿâèééÿëè ÿìÿêäàøëûüûí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéè
áèëäèðèëèá. Áó ýþðöøöí ÿëàãÿëÿðèìèçèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòè ãåéä åäèëèá. Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíûí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëè
ìÿñÿëÿñèíäÿ òóòäóüó ÿäàëÿòëè ìþâãå
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
Ñþùáÿò çàìàíû èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí
ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Ýþðöøäÿí ñîíðà Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíûí áàø êàòèáèíèí àäûíäàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí øÿðÿôèíÿ âåðèëÿí
íàùàðäà ÷ûõûø åäÿí Èéàä áèí Àìèí Ìÿäÿíè Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá: “Úÿíàá Ïðåçèäåíò. Äÿâÿòèìèçè ãÿáóë åäèá áèçèìëÿ ýþðöøÿ
ýÿëäèéèíèçÿ ýþðÿ Ñèçÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìûçû áèëäèðèðèê âÿ øÿðÿô ùèññè äóéóðóã. Þçöíöçö þç åâèíèçäÿêè êèìè ùèññ
åòìÿéèíèç ö÷öí ÿëèìèçäÿí ýÿëÿíè åòìèøèê. Áèçèì ö÷öí áþéöê øÿðÿôäèð.
Áèç Çàòè-àëèíèçÿ, åëÿúÿ äÿ, þëêÿíèçÿ
- Àçÿðáàéúàíà áþéöê äèããÿòëÿ âÿ áþéöê öìèäëÿ éàíàøûðûã. Çàòè-àëèëÿðè, Ñèçèí ðÿùáÿðëèê êåéôèééÿòëÿðèíèçäÿ áèð
÷îõ ìÿãàìëàðû ãåéä åäèðÿì, íåúÿ êè,
àòàíûçûí, - Àëëàù Îíà ðÿùìÿò åòñèí, òèìñàëûíäà ýþðäöéöì êèìè, ýöúëö þëêÿíè ãóðìàã ÿçìêàðëûüûíû Ñèçäÿ äÿ
ýþðöðÿì. Ùÿì÷èíèí, ðÿùáÿðëèéèíèç àëòûíäà Àçÿðáàéúàíûí èðÿëè ñöðäöéö áèð
÷îõ òÿøÿááöñëÿðè äÿ âóðüóëàìàã èñòÿéèðÿì. Áàêûéà, Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð
åäÿí ùÿð êÿñ ÿââÿëêè âÿçèééÿòè èíäèêè
èëÿ ìöãàéèñÿ åòäèêäÿ þëêÿíèçäÿêè òÿðÿããèíè, èðÿëèëÿéèøè äÿðùàë ýþðöð. Áó èøëÿð þëêÿíèí ìÿíàôåéèíÿ, òàðèõèíÿ âÿ
þçöíÿìÿõñóñëóüóíà óéüóí îëàðàã
äàâàì åäèð”.
ÈßÒ-èí áàø êàòèáè, ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàíûí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí
èñòÿð ñèéàñè, èñòÿð èãòèñàäè, èñòÿðñÿ äÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿñòÿêëÿíìÿñèíäÿ ùÿð çàìàí òóòäóüó ìþâãåéèíÿ ýþðÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Î, Áàêûíûí áó éàõûí-
ëàðäà ÈßÒ ÿìÿê íàçèðëÿðèíèí, òóðèçì íàçèðëÿðèíèí òîïëàíòûñûíà åâ ñàùèáëèéèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èñÿ ÷ûõûøûíäà
äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíûí öçâö êèìè îëäóãúà ôÿàë ðîë
îéíàìàüà âÿ äöíéàäà Èñëàì ùÿìðÿéëèéè
èøèíÿ òþùôÿ âåðìÿéÿ ÷àëûøûð. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû þëêÿìèçèí Èñëàì ùÿìðÿéëèéèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí äàùà ÷îõ ÷àëûøàúàüûíû âóðüóëàéûá: “Àçÿðáàéúàí 2017-úè
èëäÿ Èñëàì Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíû ãÿáóë åäÿúÿê. Áó, ùÿì÷èíèí, áèðëèéèìèçÿ
âåðèëÿí òþùôÿäèð. ×öíêè Îéóíëàð òÿêúÿ
èäìàí éàðûøû îëìàéàúàã, åéíè çàìàíäà, áèðëèéèìèçèí, ìöñÿëìàí àëÿìèíäÿ
ýÿíú íÿñèëëÿðèìèçèí ùÿìðÿéëèéèíèí
ýöíëÿðè îëàúàã. Áèç ãàðäàøëûã ÿíÿíÿëÿðèìèçè áèçè ÿâÿçëÿéÿúÿê ýÿíú íÿñèëëÿðÿ
þòöðìÿëèéèê”.
Áó ìÿãàìäà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ÈßÒ
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1993-úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí
ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ, õàðèúè þëêÿëÿðëÿ, î
úöìëÿäÿí, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ ùÿëëåäèúè ðîë îéíàäû. ßñàñû Óëó þíäÿðèìèç òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì åòäèðäèéè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìëÿ ùÿì èêèòÿðÿôëè, ùÿì äÿ ÷îõòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ
çÿìèí éàðàäûá. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû âÿ ãóðóìà äàõèë îëàí þëêÿëÿðëÿ äÿ éöêñÿê ÿëàãÿëÿðÿ
ìàëèêäèð. Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíëà Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿð õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóìóçóí
ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí ñàéûëûð. Õàòûðëàäàã êè, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû
(ÿââÿëêè àäû Èñëàì Êîíôðàíñû Òÿøêèëàòû)1969-úó èëäÿ Ðàáàòäà (Ìÿðàêåø) ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
áàø÷ûëàðûíûí êîíôðàíñûíäà éàðàäûëûá, 60-à
éàõûí äþâëÿòè þçöíäÿ áèðëÿøäèðèð. Áÿçè þëêÿëÿðèí ìöñÿëìàí èúìàëàðûíûí, ùàáåëÿ
áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè ÈßÒ éàíûíäà ìöøàùèäÿ÷è ñòàòóñóíà ìàëèêäèðëÿð. Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòû Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòû èëÿ
Þëêÿìèç Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí öçâö
êèìè áó ãóðóìóí èøèíäÿ ôÿàë ðîë îéíàéûð
ñûõ ÿìÿêäàøëûã åäèð. Òÿøêèëàò 1975-úè èëäÿí áÿðè ÁÌÒ éàíûíäà ìöøàùèäÿ÷è ñòàòóñó àëûá. 1972-úè èëäÿ ãÿáóë åäèëìèø íèçàìíàìÿéÿ ýþðÿ, Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíûí àëè îðãàíû äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
áàø÷ûëàðûíûí êîíôðàíñûäûð. Áàø Êàòèáëèéèí
òÿðêèáèíäÿ áèð ñûðà øþáÿëÿð, î úöìëÿäÿí,
ñîñèàë-èãòèñàäè, åëì âÿ òåõíèêà, Àñèéà
ìÿñÿëÿëÿðè, Àôðèêà ìÿñÿëÿëÿðè, áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿð, èíôîðìàñèéà, èíñàí ùöãóãëàðû âÿ àçñàéëû äèíè èúìà ìÿñÿëÿëÿðè,
ìöñÿëìàíëàðûí ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿëÿðè âÿ áàøãà øþáÿëÿð
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Åéíè çàìàíäà, Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ Àçÿðáàéúàí
àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð ÷îõøàõÿëè âÿ äàâàìëû õàðàêòåðÿ ìàëèêäèð. Ãåéä îëóíäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôû þëêÿìèçèí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíäà ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿíäèð âÿ
ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Äþâëÿò
ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà êå÷ìèø Ñîâåò ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà èëê
îëàðàã ìÿùç Àçÿðáàéúàí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ îëìàã áàðÿäÿ
ìöðàúèÿò åäèá. Éóõàðûäà äà âóðüóëàäûüûìûç êèìè, ãóðóìëà þëêÿìèç àðàñûíäàêû
Áàêûäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
îëìàñûíûí 92-úè èëäþíöìöíÿ âÿ íåôò-ãàç ñÿíàéåñèíèí
èíêèøàôûíà ùÿñð åäèëìèø áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ êå÷èðèëÿúÿê
9-10 àïðåë òàðèõëÿðèíäÿ Áàêûäà “Ôîóð
Ñåàñîíñ” ùîòåëèíäÿ ÑÎÚÀÐ-ûí äÿñòÿéè
èëÿ íþâáÿòè - ÂÛÛÛ Áåéíÿëõàëã Õÿçÿð íåôòãàç, òèúàðÿò-íÿãëèééàò êîíôðàíñû êå÷èðèëÿúÿê. Àðòûã 8-úè èëäèð êè, êå÷èðèëÿí áóèëêè
êîíôðàíñûí òÿøêèëàò÷ûëàðû Áþéöê Áðèòàíèéàíûí “Úîíôèäåíúå Úàïèòàë” øèðêÿòè âÿ Áàêû
Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèäèð.
Ùÿð èë îëäóüó êèìè, áó êîíôðàíñ äà
ìöàñèð Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôûíû
òÿìèí åòìèø íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí áàíèñè
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
îëìàñûíûí èëäþíöìöíÿ ùÿñð îëóíóá.
Êîíôðàíñäà Õÿçÿð ðåýèîíóíäà êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðûíûí ùàñèëè, íÿãëè âÿ
ñàòûøûíûí ìþâúóä âÿçèééÿòè âÿ éàõûí
ïåðñïåêòèâëÿðè ùàããûíäà áåéíÿëõàëã åêñïåðòëÿðèí âÿ Õÿçÿðéàíû þëêÿëÿðèí éàíàúàã-åíåðæè êîìïëåêñëÿðèíèí ðÿùáÿð èø÷èëÿðèíèí âÿ ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí ìÿðóçÿëÿðè
äèíëÿíèëÿúÿê.
Êîíôðàíñ, ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíûí íåôò
ñòðàòåýèéàñûíûí óüóðëàðûíûí òÿáëèü åäèëìÿñè
âÿ ìöòÿõÿññèñëÿð àðàñûíäà èøýöçàð ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû ö÷öí ÿëâåðèøëè ïëàòôîðìà
îëàúàã.
Àçÿðáàéúàíäà ôÿðäè øÿõñè ùåñàáû îëàí
ñûüîðòàîëóíàíëàðûí ñàéû 3 041 813 íÿôÿðÿ éöêñÿëèá
2015-úè èë àïðåë àéûíûí 1-íÿ îëàí ñòàòèñòèêàéà ÿñàñÿí, Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ
Ôîíäó (ÄÑÌÔ) òÿðÿôèíäÿí ìàðò àéûíäà
ÿëàâÿ îëàðàã 22 710 ñûüîðòàîëóíàíà ôÿðäè
øÿõñè ùåñàá à÷ûëûá. Úàðè èëèí ÿââÿëè èëÿ
ìöãàéèñÿäÿ Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíóí ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ãåéäèééàòäà îëàí ñûüîðòàîëóíàíëàðûí ñàéû 2,2 ôàèç
àðòûá. Áåëÿëèêëÿ äÿ, Àçÿðáàéúàíäà ôÿðäè
øÿõñè ùåñàáû îëàí ñûüîðòàîëóíàíëàðûí ñàéû 3 041 813 íÿôÿðÿ éöêñÿëèá. ÄÑÌÔ-íèí
ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ãåéäèééàòäà îëàí
ñûüîðòàîëóíàíëàðûí 59,1 ôàèçè (1 797 023
íÿôÿð) êèøè, 40,9 ôàèçè (1 244 790 íÿôÿð)
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
èñÿ ãàäûíäûð.
Ôÿðäè øÿõñè ùåñàáû îëàíëàð àðàñûíäà 30-40 éàø àðàëûüûíäà îëàí ñûüîðòàîëóíàíëàð öñòöíëöê òÿøêèë åäèð. Ýþñòÿðèëÿí éàø êàòåãîðèéàëàðûíà àèä îëàí
øÿõñëÿð öìóìè ñûüîðòàîëóíàíëàðûí
24,71 ôàèçèíè (751 897 íÿôÿð) ÿùàòÿ
åäèð. Áóíäàí áàøãà, ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ãåéäèééàòäà îëàí ñûüîðòàîëóíàíëàðûí 21,74 ôàèçèíè (661 371 íÿôÿð)
30 éàøà êèìè îëàí øÿõñëÿð, 20,84 ôàèçèíè (634 048 íÿôÿð) 40-50 éàø àðàëûüûíäà îëàí øÿõñëÿð, 21,2 ôàèçèíè (644 104
íÿôÿð) 50-60 éàø àðàëûüûíäà îëàí øÿõñëÿð,
11,51 ôàèçèíè (350 393 íÿôÿð) 60 éàøäàí
éóõàðû îëàí øÿõñëÿð òÿøêèë åäèð.
Ôÿðäè ó÷îò-Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
ãàíóíâåðèúèëèéèíÿ óéüóí ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí âÿ äèýÿð ñîñèàë ìöäàôèÿ ùöãóãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí ùÿð áèð ñûüîðòàîëóíàí ùàããûíäà ìÿëóìàòëàðûí ó÷îòóíóí
òÿøêèëè âÿ àïàðûëìàñûäûð. 2006-úû èë 1 éàíâàð òàðèõäÿí òÿòáèã îëóíàí “ßìÿê ïåíñèéàëàðû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíóíà óéüóí îëàðàã, ÿìÿê ïåíñèéàëàðû ôÿðäè ùåñàáà òîïëàíàí ïåíñèéà
êàïèòàëûíà ÿñàñÿí ùåñàáëàíûð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ìöíàñèáÿòëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1993-úö èëäÿ õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà ìþùêÿì
õàðàêòåð àëûá. 1994-úö èëèí ìàé àéûíäàí
åòèáàðÿí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàíûí Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíäàêû ñÿôèðèíÿ ÈÊÒ Áàø Êàòèáëèéè éàíûíäà
äàèìè íöìàéÿíäÿ ñÿëàùèééÿòëÿðè âåðèëäèêäÿí ñîíðà ßð-Ðèéàääàêû ñÿôèðëèéèìèç
âàñèòÿñèëÿ ìÿíçèë-ãÿðàðýàùû Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíûíûí Úèääÿ øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí
ÈßÒ Áàø Êàòèáëèéè âÿ îíóí ìöõòÿëèô ãóðóìëàðû, î úöìëÿäÿí, Èñëàì Èíêèøàô Áàíêû
èëÿ ñÿìÿðÿëè èø àïàðûëìàüà áàøëàíûëûá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1994-úö èëèí èéóë àéûíäà Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíà ñÿôÿðè Àçÿðáàéúàí-ÈßÒ ÿìÿêäàøëûüûíûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí çÿìèí
éàðàòìàãëà éàíàøû, ñÿôÿð ÿñíàñûíäà
Îíóí ìöãÿääÿñ Êÿáÿäÿ öìðÿ çèéàðÿòè,
êå÷èðäèéè ìÿùñóëäàð ýþðöøëÿð áöòöí Èñëàì äþâëÿòëÿðèíèí þëêÿìèçÿ ìàðàã âÿ
äèããÿòèíè àðòûðûá. Öìóììèëëè ëèäåðèí ÈßÒ
áàø êàòèáè èëÿ 1994-úö èëèí íîéàáðûíäà
Áàêûäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð, ùÿìèí èëèí äåêàáðûíäà ÈßÒ äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðûíûí Êàñàáëàíêàäà êå÷èðèëìèø ÂÛÛ Çèðâÿ
Âåðýè ùöãóãïîçìàëàðûíà ãàðøû
ìöáàðèçÿ òÿäáèðëÿðè äàâàì åäèð
2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáö ÿðçèíäÿ
Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè
éàíûíäà Âåðýè Úèíàéÿòëÿðèíèí Èáòèäàè
Àðàøäûðûëìàñû Äåïàðòàìåíòèíäÿ âåðýè þäÿìÿêäÿí éàéûíìà âÿ ãàíóíñóç
ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìà ôàêòëàðû öçðÿ 346 úèíàéÿò èøè áàøëàíûá.
Ùÿìèí úèíàéÿò èøëÿðèíäÿí 110-ó âåðýè þäÿìÿêäÿí éàéûíìà âÿ ãàíóíñóç ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû ñÿééàð
âåðýè éîõëàìàëàðûíûí íÿòèúÿëÿðèíÿ äàèð ìàòåðèàëëàð öçðÿ,
225-è âåðýè áîðúóíóí þäÿíèëìÿìÿñè, 11-è ÿìÿê ìöãàâèëÿñè ùöãóãè ãöââÿéÿ ìèíìÿäÿí èøëÿðèí (õèäìÿòëÿðèí) éåðèíÿ
éåòèðèëìÿñèíÿ úÿëá åäèëìÿ, àêñèç ìàðêàñû îëìàäàí ìàëëàðûí
ñàòûøû âÿ ñàõëàíûëìàñû èëÿ ìÿøüóë îëìà ôàêòëàðû öçðÿ îïåðàòèâ âåðýè íÿçàðÿòè òÿäáèðëÿðèíèí íÿòèúÿëÿðèíÿ äàèð âåðýè îðãàíëàðûíäàí äàõèë îëìóø ìàòåðèàëëàð ÿñàñûíäà áàøëàíûá.
Ùåñàáàò äþâðöíäÿ Äåïàðòàìåíòäÿ úèíàéÿò èøëÿðè âÿ ìàòåðèàëëàð öçðÿ àïàðûëàí àðàøäûðìàëàð çàìàíû 13 ìèëéîí 72,1
ìèí ìàíàò âÿñàèòèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí
åäèëèá êè, áó äà 2014-úö èëèí ìöâàôèã äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ
5,9 äÿôÿ ÷îõäóð.
Äåïàðòàìåíòèí Èñòèíòàã èäàðÿñèíäÿ 161 úèíàéÿò èøè öçðÿ
èáòèäàè èñòèíòàã òàìàìëàíìûø, 23 íÿôÿð òÿãñèðëÿíäèðèëÿí
øÿõñ áàðÿñèíäÿ ùÿáñ ãÿòèìêàí òÿäáèðè ñå÷èëèá. 112 úèíàéÿò
èøè öçðÿ ìöÿññèñÿ ðÿùáÿðëÿðè âÿ ôèçèêè øÿõñëÿð éàéûíäûðäûãëàðû âåðýèëÿðè (î úöìëÿäÿí, 16 èø öçðÿ êöëëè ìèãäàðäà) èáòèäàè èñòèíòàã çàìàíû òàìàìèëÿ þäÿäèêëÿðèíÿ ýþðÿ úèíàéÿò èøëÿðèíÿ õèòàì âåðèëèá.
Èñòèíòàãû òàìàìëàíìûø úèíàéÿò èøëÿðè öçðÿ 39 íÿôÿð áàðÿñèíäÿ 30 èø èòòèùàì àêòû èëÿ àèäèééÿòè öçðÿ áàõûëìàñû ö÷öí
ìÿùêÿìÿëÿðÿ ýþíäÿðèëèá.
Úèíàéÿò èøëÿðè öçðÿ êå÷èðèëìèø èñòèíòàã-ÿìÿëèééàò òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ âåðýè úèíàéÿòëÿðè òþðÿòäèêëÿðèíÿ ýþðÿ áàðÿëÿðèíäÿ àõòàðûø åëàí åäèëìèø 9 íÿôÿð øÿõñ òóòóëàðàã Äåïàðòàìåíòèí Èñòèíòàã èäàðÿñèíÿ òÿùâèë âåðèëèá, èáòèäàè èñòèíòàãäàí éàéûíàí 55 øÿõñèí ìÿúáóðè ãàéäàäà ýÿòèðèëìÿñè, 77
øÿõñèí òàïûëàðàã èñòèíòàãà ýÿëìÿëÿðè, 71 øÿõñèí èñÿ éåðèíèí
ìöÿééÿí îëóíàðàã èñòèíòàãà ìÿëóìàò âåðèëìÿñè òÿìèí åäèëèá. Âåðýè îðãàíëàðûíûí öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðèí èúðàñûíà
êþìÿêëèê ýþñòÿðèëìÿñè èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿðÿ áàõûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ âåðýè éîõëàìàëàðûíäàí, ÿìëàêûíûí ñèéàùûéà àëûíìàñûíäàí éàéûíàí âÿ ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ áÿéàííàìÿ òÿãäèì åòìÿéÿí 49 íÿôÿð âåðýè þäÿéèúèñè òàïûëûá ìöâàôèã âåðýè îðãàíëàðûíà òÿãäèì åäèëèá.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
Êîíôðàíñûíäà èøòèðàêû âÿ ÈßÒ áàø êàòèáè,
ùÿì÷èíèí, áèð ñûðà öçâ äþâëÿòëÿðèí õàùèøè
èëÿ Àñèéà þëêÿëÿðè ãðóïó àäûíäàí ÷ûõûøû
Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíè òÿøêèëàò äàõèëèíäÿ äàùà äà ìþùêÿìëÿòäè âÿ öçâ äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíìÿñè èìêàíëàðûíû àðòûðäû. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ ÈßÒ Çèðâÿ
ýþðöøëÿðè òàðèõèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã Êàñàáëàíêàäà “Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí
ìöíàãèøÿñè ùàããûíäà” ñèéàñè ãÿòíàìÿ
ãÿáóë åäèëäè, ùÿìèí èëäÿí åòèáàðÿí ÈßÒ-èí
ÁÌÒ èëÿ ÿìÿêäàøëûüû öçðÿ ìöçàêèðÿ åäèëÿí ïðîáëåìëÿð ñèéàùûñûíà “ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñè” ìþâçóñóíóí
ìöòÿìàäè ñàëûíìàñûíà íàèë îëóíóá.
Ãåéä îëóíìàëûäûð êè, ýÿðýèí ÿìÿéèí
íÿòèúÿñè êèìè, ñèéàñè ãÿòíàìÿíèí àäûíûí
äÿéèøäèðèëÿðÿê äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè
âÿ “Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö ùàããûíäà” áàøëûüû èëÿ èëê äÿôÿ îëàðàã 1996-úû èëèí äåêàáðûíäà Úàêàðòàäà
êå÷èðèëìèø ÈßÒ õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðèíèí
24-úö Êîíôðàíñû âÿ 1997-úè èëèí äåêàáðûíäà Òåùðàíäà êå÷èðèëìèø ÈßÒ äþâëÿò âÿ
ùþêóìÿò áàø÷ûëàðûíûí ÂÛÛÛ Çèðâÿ ýþðöøöíäÿ ãÿáóë åäèëìÿñè áó ìÿñÿëÿéÿ äàèð
Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíèí äöíéà
èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà þíÿìëè
ðîë îéíàéûá. Õàòûðëàäàã êè, ñèéàñè ãÿòíàìÿäÿ öçâ äþâëÿòëÿðèí åðìÿíè òÿúàâöçöíö
ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿìÿñè, Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû
ãöââÿëÿðèíèí èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèëÿðèíäÿí äÿðùàë, ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõìàñûíûí òÿëÿá åäèëìÿñè, áó ïðîáëåìÿ äàèð áàø êàòèáèí ÿíÿíÿâè èëëèê ùåñàáàòëàðû,
Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ ãÿáóë åäèëÿí éåêóí áÿéàííàìÿëÿðèí ìöâàôèã áÿíäëÿðèíäÿ ñÿñëÿíäèðèëÿí ìöääÿàëàð, ùàáåëÿ ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü Ðåñïóáëèêàñû”íäà êå÷èðèëìèø ìöõòÿëèô ãåéðè-ãàíóíè
ñå÷êèëÿðèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà çèää âÿ ÈßÒ-ÿ öçâ þëêÿëÿð òÿðÿôèíäÿí
òàíûíìàéàí àìèë êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè åðìÿíè òÿðÿôèíèí ÈßÒ äþâëÿòëÿðèíÿ íàðàçûëûüûíû áèëäèðìÿñè èëÿ ìöøàéèÿò îëóíñà
äà, ÿêñ-ðåçîíàíñ äîüóðóá. Åéíè çàìàíäà, ãåéä îëóíàí ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿð
ÿñàñûíäà ùÿì ÈßÒ ãóðóìëàðû, ùÿì äÿ
öçâ äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíà î
çàìàí ÷îõ âàúèá îëàí ýåíèø ùóìàíèòàð
éàðäûì ôÿàëèééÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí äà, þç íþâáÿñèíäÿ, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Èñëàì äöíéàñûíûí ïðîáëåìëÿðèíÿ äàèð
àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðäÿ, ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿðèí ãÿáóë åäèëìÿñèíäÿ, ùÿì÷èíèí,
Ôÿëÿñòèí ïðîáëåìèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ äàèì
êîíñòðóêòèâ ìþâãå ñÿðýèëÿéèá, þçöíöí
áèðìÿíàëû âÿ äÿéèøìÿç ìþâãåéèíè íöìàéèø åòäèðèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí 2005-úè
èëèí äåêàáðûíäà ÈßÒ-èí Ìÿêêÿäÿ êå÷èðèëìèø ÛÛÛ ôþâãÿëàäÿ Çèðâÿ ýþðöøöíäÿ èøòèðàêû, Îíóí òÿøÿááöñö èëÿ 2006-úû èëèí 19-21
èéóí òàðèõëÿðèíäÿ Áàêûäà ÈßÒ õàðèúè èøëÿð
íàçèðëÿðèíèí íþâáÿòè 33-úö Êîíôðàíñûíûí,
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ 2008-úè èë 1011 èéóí òàðèõëÿðèíäÿ Áàêûäà “Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãäà ãàäûíëàðûí ðîëóíóí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè” ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã Ôîðóìóí êå÷èðèëìÿñè, ùÿì÷èíèí, äèýÿð êîíôðàíñ âÿ òÿäáèðëÿðÿ Àçÿðáàéúàíûí
åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè éóõàðûäà ãåéä îëóíàí ñèéàñÿòèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëÿ áèëÿð.
Àçÿðáàéúàí, ùÿì÷èíèí, ÈßÒ-èí ìöõòÿëèô òÿøêèëàòëàðû èëÿ äÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã
åäèð. Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ôÿàëèééÿòè
õöñóñèëÿ òÿãäèðÿëàéèãäèð. Ùÿìèí ôÿàëèééÿòèí íÿòèúÿñèäèð êè, 2006-úû èëäÿ ÈÑÅÑÚÎíóí áàø äèðåêòîðó ßáäöëÿçèç áèí Îñìàí
ÿë-Òöâåéúðè ñèâèëèçàñèéàëàðûí éàõûíëàøìàñûíäàêû ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàéà ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè àäûíûí âåðèëìÿñè ùàããûíäà äèïëîì òÿãäèì åäèá. Ùÿì÷èíèí, 2008-úè èëèí
èéóíóíäà Áàêûäà êå÷èðèëÿí “Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãäà ãàäûíëàðûí ðîëóíóí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè” ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã Ôîðóìäà èøòèðàê åäÿí ãóðóìóí áàø
êàòèáè Å.Èùñàíîüëó ùóìàíèòàð ñàùÿäÿêè
ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà “ÈßÒ-èí ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ õöñóñè åë÷èñè” ñòàòóñóíà äàèð äèïëîì òÿãäèì åäèá. ßëàìÿòäàð ùàëäûð êè, Èñëàì þëêÿëÿðèíèí äàõèë îëäóüó òÿøêèëàòûí áó éöêñÿê àäëàðûíà ëàéèã
ýþðöëÿí èëê ãàäûí ìÿùç Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûäûð.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Åðìÿíèñòàíäà ñîñèàë ýÿðýèíëèê äàõèëè
ãàðøûäóðìàëàðëà ìöøàéèÿò îëóíóð
Þâëàäëàðû èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ ùÿëàê îëìóø
ÿñýÿð àíàëàðû åòèðàç àêñèéàëàðûíû äàâàì åòäèðèðëÿð
Åðìÿíèñòàíäà ìþâúóä îëàí èúòèìàè-ñèéàñè
êàòàêëèçìëÿð äàùà äà ýöúëÿíèð. Åðìÿíèñòàí
ìÿòáóàòû èøüàë÷û þëêÿäÿ ýÿðýèíëèéèí äàùà äà
êÿñêèíëÿøÿðÿê âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñè ùÿääèíÿ
÷àòàúàüûíû áÿéàí åäèð. Áóíóíëà éàíàøû, áèð
÷îõ åðìÿíè åêñïåðòè áèëäèðèð êè, ìþâúóä ïðîáëåìëÿð áó þëêÿäÿ ñîñèàë èíãèëàá ÷àüûðûøëàðûíû
àêòóàëëàøäûðûð âÿ ñèéàñè êàòàêëèçìëÿðè øèääÿòëÿíäèðèð. Ìÿùç áó, Åðìÿíèñòàíûí ýÿëÿúÿéèíè ñóàë àëòûíà àëàí áàøëûúà ôàêòîðëàðäàíäûð.
Ãåéä åäÿê êè, íàðàçûëûã âÿ çèääèééÿòëÿð äàùà ÷îõ ãàðøûäóðìà âÿ àêñèéàëàðëà ìöøàùèäÿ
åäèëèð. Åòèðàç àêñèéàëàðûíûí ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðè êèìè Åðìÿíèñòàí îðäóñóíäà áàø âåðÿí ãàíóíñóçëóãëàð âÿ ÷îõñàéëû ÿñýÿð þëöìëÿðèäèð. Àðòûã
áèð ìöääÿòäèð êè, þâëàäëàðû èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ ùÿëàê îëìóø áèð ãðóï ÿñýÿð
àíàñû Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí àäìèíèñòðàñèéàñû ãàðøûñûíäà ôàñèëÿñèç åòèðàç àêñèéàñû êå÷èðèð,
êîíêðåò òÿëÿáëÿðëÿ ÷ûõûø åäèðëÿð. ßñàñ òÿëÿá ãèñìèíäÿ èñÿ þâëàäëàðûíûí ùÿëàê îëìàñû èëÿ áàüëû úèíàéÿò èøèíèí áàøëàíìàñûäûð. Åêñïåðòëÿð èñÿ äèããÿòÿ ÷àòäûðûðëàð êè, Åðìÿíèñòàí îðäóñóíäà èíòèùàð, ãÿòë, “äåäîâøèíà” âÿ áó êèìè ñàéñûç-ùåñàáñûç ãàíóíñóçëóãëàð àäè ùàëà ÷åâðèëèá. Çàìàí
êå÷äèêúÿ áåëÿ ùàëëàð íÿèíêè àçàëìûð, ÿêñèíÿ, äàùà äà ýåíèøëÿíÿðÿê îðäóíóí áöòöí ïèëëÿëÿðèíäÿ
ÿí òÿñèðëè ãöââÿéÿ ÷åâðèëèá. Áåëÿ êè, éöêñÿê ðöòáÿëè ùÿðá÷èëÿðèí ÿñýÿðëÿðëÿ ãÿääàð äàâðàíìàñû,
çàáèòëÿðèí ÿñýÿðëÿðèí ìÿâàúèáèíè ÿëèíäÿí àëìàñû, ùÿðá÷èëÿðèí íîðìàë ãèäà âÿ òèááè òÿìèíàòäàí
ìÿùðóì îëìàñû, þçáàøûíàëûã âÿ äèýÿð àìèëëÿðèí
òÿñèðè àëòûíäà ïñèõîëîæè âÿ ôèçèêè òÿçéèãëÿðÿ äþçìÿéÿí åðìÿíè ÿñýÿðëÿð àðàñûíäà ôÿðàðèëèê, ùÿðá÷èëÿðèí ýöëëÿëÿíìÿñè, èíòèùàð ùàäèñÿëÿðè ìöòÿìàäè ùàëà ÷åâðèëèá. Áó ñÿáÿáäÿí èøüàë÷û þëêÿ îðäóñóíäàêû íåãàòèâ èíñèäåíòëÿðëÿ áàüëû ìöòÿìàäè
îëàðàã éàéûëàí õÿáÿðëÿð ùå÷ äÿ òÿÿúúöá äîüóðìóð. Áóíëàðëà éàíàøû, ìöòÿìàäè îëàðàã òÿõðèáàòëàð òþðÿäÿí òÿúàâöçêàð þëêÿíèí îðäóñóíäà
èøüàë åäèëìèø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿ ÷îõñàéëû
ÿñýÿð èòêèñè úÿìèééÿòäÿ úèääè íàðàçûëûã éàðàäûð.
Èøüàë÷û þëêÿ ðÿùáÿðëèéè èñÿ îðäóäà áàø âåðÿí íåãàòèâ ùàëëàðû àðàäàí ãàëäûðìàã ÿâÿçèíÿ, äèíú
ÿùàëèéÿ ãàðøû ðåïðåññèâ ìåòîäëàðäàí èñòèôàäÿ
åäèð, áó úöð ùàäèñÿëÿðèí ñÿáÿáêàðëàðû èñÿ ìÿñóÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ëèééÿòäÿí êÿíàðäà ãàëûðëàð.
Âóðüóëàéàã
êè, þâëàäëàðû ùÿëàê îëìóø øÿõñëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
ùþêóìÿòÿ íàðàçûëûã âÿ ìöãàâèìÿò ÿëàìÿòè êèìè
áèð ÷îõ òÿøêèëàòëàð ôîðìàëàøäûðûëûð, àêñèéàëàð äàâàì åòäèðèëèð. Áåëÿ ãóðóìëàðäàí áèðè äÿ áó èëèí
ìàðò àéûíäà åðìÿíè ÿñýÿð àíàëàðû òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëìûø, þëÿí ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûí þëöì ñÿáÿáëÿðèíè àðàøäûðàí “Àíàëàðûí àüðûñû” (“Ìàéðåðè âèøòû”)
òÿøêèëàòûäûð. Äèýÿð áèð ñûðà òÿøêèëàò âÿ òÿñèñàòëàð
äà äàâàìëû àêñèéàëàðëà áÿùñ îëóíàí íåãàòèâ ùàëëàðà ãàðøû åòèðàçëàðûíû èôàäÿ åäèðëÿð. Õàòûðëàäàã êè,
áåëÿ àêñèéàëàðäàí áèðè äÿ áó éàõûíëàðäà Åðìÿíèñòàíûí Ýöìðö øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëèá. “Òÿñèñåäèúè
ïàðëàìåíò” òÿøêèëàòûíûí êå÷èðäèéè ìèòèíãäÿ Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíèí öíâàíûíà úèääè èòòèùàìëàð
ñÿñëÿíäèðèëèá. Ñþçöýåäÿí òÿøêèëàòûí íöìàéÿíäÿñè Ãàðåýèí ×óãàñçéàí ìþâúóä ùàêèìèééÿòèí
ÿëåéùèíÿ ñÿðò òÿíãèäè ôèêèðëÿð ñÿñëÿíäèðèá.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, áöòöí áóíëàðà ïàðàëåë îëàðàã Åðìÿíèñòàíäà èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàë îâó äàâàì åòäèðèëèð. Áó þëêÿ ìÿòáóàòûíûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ, Èðÿâàíäà “Òÿñèñ ïàðëàìåíòè” ùÿðÿêàòûíûí îôèñèíäÿ âÿ ãóðóìóí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ìÿíçèëëÿðèíäÿ àõòàðûøëàð áàøëàéûá, ùÿáñ îëóíàíëàð âàð.
Åðìÿíè ÊÈÂ-è “Òÿñèñ ïàðëàìåíòè” ãÿðàðýàùû éåðëÿøÿí áèíàéà áàøäà Õöñóñè Òÿùãèãàò Õèäìÿòèíèí (ÕÒÕ) áàø ìöñòÿíòèãè Ðîìàí Ñàðäàðéàí îëìàãëà 20-éÿ éàõûí ÕÒÕ âÿ Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê
Õèäìÿòè ÿìÿêäàøûíûí ýÿëäèéèíè à÷ûãëàéûá: “Îíëàð îôèñäÿ àõòàðûø ùÿéàòà êå÷èðÿúÿêëÿðèíè áÿéàí
åòñÿëÿð äÿ, ùàäèñÿ éåðèíÿ ýÿëÿí âÿêèëÿ îðäåð
òÿãäèì åòìÿêäÿí áîéóí ãà÷ûðûáëàð. Âÿêèëÿ âÿ
“Òÿñèñ ïàðëàìåíòè”íèí íöìàéÿíäÿñèíÿ îôèñÿ
äàõèë îëìàã ãàäàüàí åäèëèá. Ùÿðÿêàòûí öçâëÿðèíèí ìÿíçèëëÿðèíäÿ äÿ àõòàðûøëàð áàøëàéûá. Ïàâåë
Ìàíóêéàí âÿ Òîðîñ Ñåôèëéàí ùÿáñ îëóíóáëàð”.
Áåëÿëèêëÿ, Åðìÿíèñòàí íþâáÿòè äÿôÿ úèääè
ñîñèàë ñèéàñè êàòàêëèçìëÿðèí ìÿíýÿíÿñèíäÿäèð.
Åêñïåðòëÿð âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíÿ äîüðó ñöðöêëÿíÿí èøüàë÷û þëêÿíèí ýÿëÿúÿê òàëåéèíÿ äàèð
îïòèìèñò ïðîãíîçëàð âåðìèðëÿð.
ÍÓÐËÀÍ
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

Азярбайъан Президенти Илщам Ялийев Сяудиййя Ярябистаны