Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
9 Şubat 2015 / 06
Haftaya Bakış
Geçtiğimiz hafta ABD’de istihdama yönelik açıklanan veriler
ile Yunanistan’a ilişkin gelişmeler yakından izlenirken, yurt
içinde enflasyon verisi gündemde önemli yer tuttu.
Almanya ve Yunanistan maliye bakanları arasında yapılan
görüşme sonrasında ise taraflar gündem maddelerine ilişkin
farklı değerlendirmelere sahip olduklarını ve genel
hatlarıyla bir uzlaşmanın sağlanamadığı yönünde görüş
bildirdiler. Yunanistan Başbakanı Alexis Tsipras da
partisinin grup toplantısında, Yunanistan ekonomisini
kurtarma programı olarak uygulanmakta olan TROYKA
politikalarına son verileceğini açıkladı. Söz konusu
gelişmeler Yunanistan’ın Euro Alanı’ndan çıkabileceğine
yönelik endişeleri artırıyor.
ABD’de Aralık ayında fabrika siparişleri beklentilerin oldukça
üzerinde geriledi. Öte yandan, Çarşamba günü açıklanan
ISM hizmetler endeksi Ocak ayında beklentilerin üzerinde
gelerek ülke ekonomisinin iyileşme trendini sürdürdüğüne
işaret etti. Bu görüşler paralelinde Fed’in faiz artırım
kararını 2015 yılı ortasında gerçekleştireceğine ilişkin
beklentiler güçlenirken, St. Louis Fed Başkanı James
Bullard, Fed’in bir sonraki toplantısında para politikası karar
metninde yer alan faiz artırımında “sabırlı” olunacağı
ifadesinin çıkartılması gerektiğini belirtti.
Yurt içinde ise haftanın en önemli gündem maddesini
enflasyon verisi ve TCMB’nin buna bağlı olarak alacağı
kararlar oluşturdu. Salı günü açıklanan verilere göre tüketici
fiyatları enflasyonu Ocak ayında beklentilerin üzerinde
gerçekleşti. Ocak ayında TÜFE aylık bazda %1,10
yükselirken aynı dönemde Yurt-İçi ÜFE’deki (Yİ-ÜFE) artış
%0,33 oldu. Böylece yıllık enflasyon TÜFE’de %7,24, YİÜFE’de %3,28 ile Mayıs 2013’ten bu yana en düşük
seviyesine geriledi. Hatırlanacağı üzere TCMB Başkanı
Erdem Başçı, Ocak ayında yıllık enflasyonun 100 baz puan
gerilemesi halinde PPK’nın olağanüstü toplanarak faiz
indirim kararı alabileceğini açıklamıştı. Ancak, söz konusu
açıklamaya bağlı olarak TL’nin hızlı bir şekilde değer
kaybetmesinin ardından TCMB, kurdaki dalgalanmanın
TCMB’nin temkin düzeyiyle uyumlu olmadığını duyurmuş,
böylece yurt içi piyasalardaki faiz indirim beklentisini bir
miktar hafifletmişti. Nitekim TCMB, açıklanan enflasyon
verisine göre yıllık enflasyondaki gerilemenin (93 baz puan)
öncesinde belirttiği düzeyin altında gerçekleşmesinin de
etkisiyle, yaptığı açıklamada PPK toplantısının olağan olarak
24 Şubat’ta gerçekleştirileceğini duyurdu.
ADP özel sektör istihdam artışı ise tahminlerin altında
kalarak bir miktar hayal kırıklığı yarattı. Öte yandan, haftalık
işsizlik maaşı başvuruları ve tarım dışı istihdam verileri
olumlu bir görünüm sergilemeye devam ediyor. İşsizlik
maaşı başvurularının 300 bin kişi seviyesinin altındaki seyri,
istihdam piyasasındaki toparlanmaya yönelik iyimser
beklentileri destekliyor. İktisadi faaliyetteki toparlanmaya
paralel olarak istihdam göstergelerinde kaydedilen iyileşme
Fed’in erken faiz artırımına gidebileceğine yönelik
beklentileri artırırken, dolarda gözlenen değerlenme
eğiliminin ülkenin dış ticaret dengesini olumsuz yönde
etkilediği görülüyor. Nitekim hafta içinde açıklanan verilere
göre ABD’de Aralık ayında dış ticaret açığı beklentilerin
üzerinde gerçekleşti. Yurt içi talepteki canlanmaya bağlı
olarak ithalatın hızla yükselmesi bu gelişmede etkili
olurken, özellikle otomotiv ithalatındaki artış dikkat çekti.
Ocak ayı tarım dışı istihdam verisi de 257 bin ile
beklentilerin üzerinde artış kaydetti. İşsizlik oranı ise %
5,7’ye yükseldi. Tarım dışı istihdam artışının güçlü seyri,
Fed’in yıl ortasında faiz artırımına gidebileceğine yönelik
bekleyişleri destekledi.
Yurt içinde imalat sanayi PMI endeksi, Ocak ayında bir
önceki aya göre 1,6 puan düşerek 49,8 seviyesinde
gerçekleşti. Böylece PMI verisi beş ayın ardından 50 eşik
düzeyinin altına gerileyerek 2015 yılı başında imalat
sanayinde üretim faaliyetlerinin durgunlaştığına işaret etti.
Özellikle, fabrika çıkışları, yeni siparişler, ihracat ve girdi
satın alma kalemlerinin Ocak ayında düşüş göstermesi
dikkat çekti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından
açıklanan verilere göre de Ocak ayında ihracat yıllık bazda
%9,8 oranında azaldı.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yunanistan devlet
tahvillerinin artık teminat olarak kabul edilmeyeceğini
açıkladı. Karara gerekçe olarak ülkeye ilişkin kurtarma
programına dair son dönemde artış gösteren belirsizlikler
gösterildi. Bu durum Yunanistan bankalarının sadece ulusal
merkez bankasından fonlama sağlayabileceği anlamına
geliyor.
HAFTALIK VERİLER (6 Şubat)
30.Oca
BIST-100
88.946
6.Şub Değişim (%)
84.987
30.Oca
-4,45
EUR/USD
(1)
Gösterge Tahvil Faizi
%6,89
%8,04
ABD 10 Yıllık Tahvil Faizi
%1,68
%1,94
1,15
0,26 (1)
(1)
EMBI+ (baz puan)
433
401
-32
EMBI+ Türkiye (baz puan)
246
233
-13 (1)
(1) Haftalık fark alınmıştır.
1,1286
6.Şub Değişim (%)
1,1313
0,24
USD/TL
2,4452
2,4712
1,06
EUR/TL
2,7633
2,8063
1,56
1.283
1.233
-3,86
51,2
55,9
9,11
ALTIN (USD/ons)
PETROL (USD/varil)
Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
Haftalık Veri Gündemi
9 Şubat
Dönemi
Piyasa Beklentisi
Aralık
yıllık %2,6* (G)
Çin TÜFE
Ocak
yıllık %1,0
Çin ÜFE
Ocak
yıllık -%3,8
Aralık
aylık 5,6 milyar USD cari açık
Aralık
aylık %0,3 artış
TÜİK Sanayi Üretim Endeksi
05.02.2020 İtfa Tarihli Sabit Kuponlu Devlet Tahvilinin İhracı
18.09.2024 İtfa Tarihli TÜFE'ye Endeksli Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
10 Şubat 16.11.2016 İtfa Tarihli Sabit Kuponlu Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
19.05.2021 İtfa Tarihli Değişken Faizli Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
24.07.2024 İtfa Tarihli Sabit Kuponlu Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
11 Şubat
TCMB Ödemeler Dengesi İstatistikleri
Hazine İç Borç Geri Ödemesi (12.810 milyon TL)
12 Şubat Euro Alanı Sanayi Üretimi
Almanya TÜFE (nihai)
Ocak
aylık -%1
ABD Perakende Satışlar
Ocak
aylık %0,9 azalış
2014 4. Çeyrek
yıllık %0,8 artış
2014 4. Çeyrek
yıllık %1,0 artış
13 Şubat Euro Alanı GSYH Büyüme Verisi (öncü)
Almanya GSYH Büyüme Verisi (öncü)
ABD Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi (öncü)
Şubat
(G) Gerçekleşme
* Takvim etkisinden arındırılmış yıllık değişim
9 Şubat 2015
2
Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
Hisse Senedi Piyasaları
Tahvil-Bono Piyasaları
8,4
-1,96
BIST- Hizmetler
BIST- Mali
7,6
7,4
61.751
60.331
-2,30
7,2
123.009
115.628
-6,00
7,0
Enflasyon verisinin ardından TCMB’den gelebilecek erken
faiz indirimi ihtimalinin ortadan kalkması hafta başında
piyasalara alım getirirken, BİST-100 endeksi de haftaya
yükselerek başladı. Yunanistan’da yeni hükümetin
ekonomi politikasının yarattığı belirsizlik algısının risk
iştahında bozulmaya yol açmasının yanı sıra Ocak ayı
imalat PMI verisinin yurt içinde ekonomik aktivitenin hız
kestiğine işaret etmesinin de etkisiyle hisse senetleri
piyasalarında haftanın devamında satıcılı bir seyir hâkim
oldu. TCMB’nin uyguladığı para politikası ile ilgili gündeme
gelen eleştirilerin kur ve faizi olumsuz etkilemesi de
borsadaki satışları hızlandırdı. Bankacılık sektörü
hisselerinde görülen satışlarda TMSF tarafından
yönetimine el konulan Bank Asya ile ilgili gelişmeler de
etkili oldu. Diğer taraftan, Cuma günü yayımlanan ve G20
toplantısına yönelik olarak hazırlanan IMF raporunda,
Türkiye’nin 2015 yılı büyüme tahmininin yukarı yönlü
revize edilmesi piyasada satış baskısının kısmen
hafiflemesini sağladı. Böylece BIST-100 endeksi haftayı
%4,5 düşüşle 84.987 puandan kapattı.
Borsa İstanbul - BIST
6,8
6,6
5.000
89.000
4.000
88.000
3.000
87.000
4,0
2.000
86.000
0,0
1.000
85.000
-2,0
2.Şub
3.Şub
İşlem Hacmi (milyon TL)
4.Şub
5.Şub
84.000
BIST-100 Endeksi (sağ eksen)
Kaynak: Borsa İstanbul, İktisadi Araştırmalar Bölümü
9 Şubat 2015
6.Şub
3 Yıl
5 Yıl
10 Yıl
Gösterge Tahvil Faizi ve Beklenen Reel Faiz
14,0
90.000
30.Oca
2 Yıl
Hafta boyunca faizlerin yukarı yönlü bir seyir izlediği tahvil
-bono piyasasında gösterge tahvilin faizi Çarşamba günü
önceki güne göre 72 baz puan arttı. Bu artışta, yurt
içindeki gelişmelerin yanı sıra Avrupa Merkez Bankası’nın
beklenmedik şekilde Yunanistan devlet tahvillerinin
bundan böyle teminat olarak kabul edilmeyeceğini
açıklaması ve küresel ölçekte risk algısının hızla bozulması
da etkili oldu. Yaşanan gelişmeler sonucunda, 16 Kasım
2016 tarihli gösterge tahvilin faizi haftalık bazda 115 baz
puan yükselerek haftayı %8,04 seviyesinden kapattı.
6.000
0
1 Yıl
(%)
12,0
10,0
8,04
8,0
6,0
1,15
2,0
Gösterge Tahvil Faizi
Şub.15
78.383
Oca.1 5
79.953
BIST- Sınai
Ara.14
-4,83
Kas.14
104.858
Eki.14
110.174
6 Şubat
7,8
Ey l.14
BIST- 30
30 Ocak
8,0
Ağu.1 4
-4,45
Tem.1 4
84.987
May.14
88.946
Nis.14
BIST- 100
TL Getiri Eğrisi (%)
8,2
Mar.14
6.Şub
Şub.14
30.Oca
Değişim (%)
Haz.14
BIST ENDEKSLERİ
Beklenen Reel Faiz *
* Gösterge tahvilin beklenen enflasyona göre hesaplanan reel faizidir.
3
Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
Döviz Piyasaları
Eurotahvil Piyasaları
DÖVİZ KURLARI
30.Oca
6.Şub
Değişim (%)
2,4452
2,4712
1,06
Euro
2,7633
2,8063
1,56
Sepet (¹)
2,6043
2,6388
1,32
EUR/USD Paritesi
1,1286
1,1313
0,24
USD/JPY Paritesi
117,44
118,96
1,29
Dolar
(¹) 0,5 USD + 0,5 EUR
EMBI+ ve Türkiye Spread (baz puan)
500
450
400
350
300
250
200
ECB’nin Yunanistan’a sağlanan fon akışını aniden
durdurması ve maliye bakanları seviyesinde yapılan çeşitli
görüşmelerden bir sonuç çıkmaması Euro’nun USD
karşısında gerilemesine sebep oldu. Almanya’da sanayi
üretiminin Aralık’ta beklentilerden yavaş artması da bu
harekete destek verdi. Yaşanan gelişmeler sonucunda
uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P,
Yunanistan’ın kredi notunu "B"den "B-"ye düşürdü.
EMBI+
Şub.15
Oca.1 5
Ara.14
Kas.14
Eki.14
Ey l.14
Ağu.1 4
Tem.1 4
Haz.14
May.14
Nis.14
Mar.14
Geçen hafta yurtiçi piyasalarda TL yoğun bir satış baskısı
altında kaldı. Hafta ortasında Avrupa Merkez Bankası'nın
Yunan tahvillerini likidite operasyonlarında teminat olarak
kabul etmekten vazgeçtiğini açıklaması, uluslararası
piyasada risk iştahının bozulmasına ve TL’deki satışların
hızlanmasına neden oldu. Cuma günü ABD’de olumlu
açıklanan ve Fed’in yıl ortasında faiz artırımı beklentilerini
güçlendiren tarım dışı istihdam verisi de kurdaki yükselişe
destek verdi. Cuma günü 2,4801 seviyesine kadar
yükselen USD/TL, bir önceki haftaya göre %1,1 artarak
2,4712 seviyesinden kapandı. EUR/TL de haftalık bazda
%1,6 artarak 2,8063 seviyesine çıktı.
Şub.14
150
Türkiye
Geçtiğimiz hafta, Yunanistan’ın kurtarma programının
geleceğine ilişkin yapılan görüşmelerde çözüme
ulaşılamaması piyasada risk algısının bozulmasına neden
oldu. ABD’de tahminlerin üzerinde açıklanarak faiz artırım
beklentilerini güçlendiren istihdam verileri de gelişmekte
olan ülke piyasalarına satış getirdi. Buna karşılık, risk
primlerinde hafta genelinde aşağı yönlü bir seyir izlendi.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin, petrol ihracatçısı ülkelere
yönelik risk iştahını artırdığı gözlendi. Diğer taraftan,
Türkiye eurotahvillerinin risk primlerindeki düşüşün ise
yurt içi piyasalarda etkili olan satış baskısı ve artan
belirsizlik paralelinde sınırlı kaldığı izlendi.
Böylece, gelişmekte olan ülke eurotahvillerine ait risk
primleri haftayı 32 baz puanlık düşüşle 401 seviyesinden
kapatırken, Türkiye eurotahvillerine ait risk primleri
haftalık bazda 13 baz puan gerileyerek 233’e indi.
EUR/USD paritesi, bir önceki haftaya göre %0,2 artarak
1,1313 seviyesinden kapanırken, Dolar’ın uluslararası
piyasada değer kazanmasıyla USD/JPY de %1,3 yükselişle
Cuma günü kapanışta 118,96 seviyesine çıktı.
124
3,2
1,34
120
3,0
1,30
116
1,26
112
2,4
108
2,2
EUR/USD
USD/JPY (Sağ Eksen)
700
2,6
680
660
2,0
640
1,8
ABD 10 Yıllık Tahvil Fa izi (%)
Şub.15
Oca.1 5
Ara.14
Kas.14
Eki.14
Ey l.14
Ağu.1 4
Tem.1 4
620
Haz.14
1,6
May.14
Şub.15
Oca.1 5
Ara.14
Kas.14
Eki.14
Ey l.14
Ağu.1 4
Tem.1 4
Haz.14
May.14
100
Nis.14
1,10
Mar.14
104
Şub.14
1,14
720
Nis.14
1,18
740
2,8
Mar.14
1,22
EMBI+ Endeks ve ABD Tahvil Getirisi
Şub.14
Pariteler
1,38
EMBI+ (Sağ Eksen)
Kaynak: Reuters, JP Morgan
9 Şubat 2015
4
Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
Emtia Piyasaları
Altın Fiyatı (USD/ons)
1.400
Brent Türü Petrol Fiyatı (USD/varil)
120
110
1.350
100
90
1.300
80
1.250
1.233
1.200
70
55,91
60
50
1.150
40
Şub.15
Oca.1 5
Ara.14
Kas.14
Eki.14
Ey l.14
Ağu.1 4
Tem.1 4
Haz.14
May.14
Nis.14
Mar.14
Şub.15
Oca.1 5
Ara.14
Kas.14
Eki.14
Ey l.14
Ağu.1 4
Tem.1 4
Haz.14
May.14
Nis.14
Mar.14
Şub.14
Altın fiyatları hafta genelinde aşağı yönlü bir seyir izledi.
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişle birlikte hafta başında
altına satış gelirken, fiyatlardaki gerilemede önceki hafta
kaydedilen yükselişin ardından tetiklenen kâr satışları da
etkili oldu. Diğer taraftan, Yunanistan ile ilgili gelişmelerin
tedirginliği artırması ile altın fiyatları hafta ortasında bir
miktar toparlandı. Cuma günü ise ABD’de öngörülenden
daha güçlü bir toparlanmaya işaret eden tarım dışı
istihdam verisi, altın fiyatlarının önceki güne göre %2,5
civarında gerilemesine neden oldu. Böylece altın fiyatları
haftalık bazda %3,9 düşerek Cuma gününü 1.233,2
seviyesinden kapattı.
Şub.14
30
1.100
Petrol fiyatları, küresel petrol şirketlerinin çalışanlarının
greve gitmesi sonucu üretimlerinin gerilemesine bağlı
olarak hafta başında yükseldi. Bu çerçevede, haftalık
bazda bakıldığında Brent türü petrolün fiyatının %9,1’lik
artışla Cuma günü kapanışta 55,91 USD/varil seviyesine
çıktığı izlendi.
Cuma günü yayımlanan IMF raporunda petrol fiyatları
görünümünün belirsizlik içerdiğine dikkat çekildi. Raporda,
petrol fiyatlarındaki düşük seviyelerin devam etmesi
halinde üreticilerin arz kesintisine gidebileceği ve bunun
da fiyatların beklenenden hızlı bir şekilde yükselmesine
neden olabileceği değerlendirmesine de yer verildi. İran
Petrol Bakanı ise açıklamasında, piyasada arz fazlası
bulunduğunu ve bu fazlanın fiyatlar üzerinde yarattığı
baskının 2015’in ilk yarısında da devam etmesinin
beklendiğini belirtti.
Kaynak: Reuters
9 Şubat 2015
5
Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni
Türkiye İş Bankası A.Ş - İktisadi Araştırmalar Bölümü
İzlem Erdem - Bölüm Müdürü
[email protected]
Alper Gürler - Birim Müdürü
[email protected]
Özgür Demirtaş - Müdür Yrd.
[email protected]
H. Erhan Gül - Uzman
[email protected]
Aslı Göksun Şat Sezgin - Uzman
[email protected]
İlker Şahin - Uzman
[email protected]
Ahmet Aşarkaya - Uzman Yrd.
[email protected]
Bütün yayınlarımıza http://ekonomi.isbank.com.tr adresinden erişebilirsiniz.
Bu rapor Bankamız uzmanları tarafından güvenilir olduğuna inanılan kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler
kullanılmak suretiyle, sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde finansal enstrümanların alım veya satımı
konusunda tavsiye veya finansal danışmanlık hizmeti sağlanması olarak yorumlanmamalıdır. Bu raporda yer verilen görüş ve
değerlendirmeler, hiçbir şekilde Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin kurumsal yaklaşımını yansıtmamakta olup, raporu kaleme alan
uzmanların kişisel görüş ve değerlendirmeleridir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi, görüş ve
değerlendirmelerin doğru, değişmez ve eksiksiz olması konusunda herhangi bir şekilde garanti vermemektedir. Türkiye İş
Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgilerde herhangi bir bildirimde bulunmaksızın değişiklik yapma hakkına sahiptir. Bu rapor
ve içindeki bilgilerin kullanılması nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak oluşacak zararlardan Türkiye İş Bankası A.Ş. hiçbir
şekilde sorumluluk kabul etmemektedir.
İşbu rapor üzerinde Bankamızın telif hakkı olup, Bankamızın yazılı izni alınmaksızın herhangi bir kişi tarafından, herhangi bir
amaçla, kısmen veya tamamen çoğaltılamaz, dağıtılamaz veya yayımlanamaz. Tüm haklarımız saklıdır.
9 Şubat 2015
6
Download

Haftalık Ekonomi ve Finans Bülteni 9 Şubat