KURU FASULYE ÖNEMİ
Dünyada en fazla ekim alanı ve
üretimi olan bakliyattır. Ülkemizde ekim
alanı nohut ve mercimekten sonra üçüncü
sırayı alır. Protein bakımından zengindir,
vücuda bol kalori ve bol protein verir.
Fasulye, C vitamini ve betakaroten gibi
kalp hastalığı ve kanseri önleyen
antioksidanlar
açısından
zengindir.
Sinirleri kuvvetlendirir. Bedeni ve zihni
yorgunlukları
giderir.
Vücudun
kuvvetlenmesini sağlar. Pankreas bezinin
gereği gibi çalışmasına yardımcı olur.
Şeker hastalığını önler ve kandaki şeker
miktarını düşürür. Kuru fasulye taneleri,
kabuğu ile birlikte pişirilip yenilmelidir.
Hazmı
sağlayan
maddelerin
çoğu
kabuğunda bulunur. Ayrıca baklagillerin
havanın serbest azotunu fiske edebilme
özellikleri, çevrecilik ve sürdürülebilir
tarımın halkça tutulmasının arttığı
günümüzde
önemini
daha
da
artırmaktadır. Bir baklagil olması ve
köklerindeki yumrucuk havanın serbest
azotunu bağlayabilmesi nedeniyle de iyi
bir münavebe bitkisi olarak önemlidir.
İKLİM İSTEĞİ
Fasulye sıcak iklim bitkisidir.
Çimlenme ve gelişmesi için oldukça
yüksek sıcaklık ister.15Co derece’nin
altındaki sıcaklıklarda çimlenme yavaş
olur. En iyi çimlenme 18-20 derece olup,
gelişme ve çimlenme dönemlerindeki
sıcaklık
istekleri
20-25
derecedir.
Fasulye yetiştiriciliğinde fazla yağış ve
nispi nem çiçek dökülmesine neden olup
hastalıkların yayılmasını artırır. Olgun
tanelerin hasadı için kuru hava gerekir.
Yaz ayları sıcaklık ortalaması 10
derece’den aşağı olan yerlerde fasulye
taneleri
olgunlaşamamakta,
günlük
ortalama sıcaklığı 32 derece’den fazla olan
yerlerde ise bitki çiçeklerini dökmektedir.
TOPRAK İSTEĞİ
Fasulye drenajı iyi, iyi işlenmiş
kumlu-tınlı topraklardan ağır
killi
topraklara kadar çok çeşitli tiplerinde
yetişebilir. Fasulye için ideal topraklar
orta ağırlıkta, verimli hafif asit yada nötr
topraklardır.
TOPRAK HAZIRLIĞI
Fasulye ekilecek tarla toprağının
çok iyi hazırlanması gerekir. Sert tohum
yatağı ve toprak yüzeyinin kaymak
oluşturması, tohumun çıkışını güçleştirir.
Fasulye ekilecek tarla sonbaharda soklu
pullukla (20-25 cm) derinlikte sürülerek
bitki artıklarının gömülmesi sağlanır.
Kışı bu şekilde geçiren tarla, ilkbaharda
toprak nemini kaçırmayacak şekilde,
tarladaki ot durumuna göre ihtiyaç
görülürse kazayağı ile daha yüzlek(10-15
cm) ikileme yapılır. Kazayağı ve tırmık
gibi aletlerle tarla ekime hazır hale
getirilmelidir. Toprakta fazla işlem
yapmak toprak tavı ve yapısı üzerinde
olumsuz etkide bulunacağından fazla
işlemden kaçınılmalıdır.
GÜBRELEME
Fasulye tarımında da gübrelemeden en iyi
sonuçlar,
toprak
analizine
göre
uygulanacak gübreleme programı ile
mümkündür.
Böylece
gereksiz
gübrelemenin
önüne
geçilerek
yetiştirdiğimiz
ürünün
karlılığını
artırabiliriz. Toprağın yapısını düzeltmesi
ve besin maddesi sağlaması bakımından
tarlanın kuvvetine göre dekara 2-4 ton
yanmış çiftlik gübresi iyi sonuçlar
vermektedir. Fasulye tarımında dekara 2-3
kg saf azot ve 7-9 kg saf fosfor
kullanılması yüksek verim için şarttır.
Uygulanacak gübreler toprak hazırlığı
sırasında elle veya makine ile toprağa
verilmelidir. Gübrenin sıra aralarına
verilmesi daha iyi sonuç vermektedir.
Fasulye havanın serbest azotundan
faydalandığından aşırı azotlu gübreler kök
bölgesindeki havanın serbest azotunu
bağlayan
bakterilerin
çalışmalarını
yavaşlatmaktadır.
EKİM ZAMANI VE YÖNTEMLERİ
Fasulye; 0 derecenin altındaki düşük
sıcaklıklardan zarar görmektedir. Bu
nedenle ekime ilkbahar son donlarından 56 gün önce başlanmalıdır. Bölgemiz için
en uygun ekim zamanı Nisan sonu Mayıs
ayının ilk haftasıdır.
Ekim
özel
mibzerlerle
yapılabileceği gibi hazırlanan karıklara
elle de
yapılabilmektedir.
Fasulye
ekiminde sıra araları 50 cm, sıra üzeri ise
10-15 cm olmalıdır. Ocaklara ekimde 4-5
cm derinliğe 3-4 tohum atılır. Mibzerle
ekimde dekara 8-9 kg tohumluk kâfi
gelirken elle ekimde tohumluk miktarı
dekara 10-12 kg kadar olmalıdır.
TOHUMLUK
Kullanılacak tohumluğun temiz ve
hastalıksız bir tarladan temin edilmesine
özen gösterilmeli, en azından kontrol
edilmiş tohumluk vasıflarını taşımalı, iyi
temizlenmiş olmalı, kırık ve cılız daneler
bulunmamalıdır.
Çimlenme güçlerinin % 85-95
arasında olmasına dikkat edilmelidir.
hastalık gelişimini hızlandırması hem de
çiçeklenme periyodunda çiçek ve küçük
bakla dökülmelerine neden olmasından
dolayı uygun değildir. İlk sulama çiçek
açıp,
bakla
oluşturmaya
başladığı
dönemde yapılmalıdır. Daha sonra iklim
şartlarına bağlı olarak 3-4 defa daha
sulanmalıdır. Ancak ekim yaptığımız
toprak kuru ise ekimden önce sulama
sulama
yapılması
çimlenmeyi
kolaylaştıracaktır.
Topraktaki
su
eksikliğinin
ilk
belirtisi,
bitki
yapraklarının açık yeşil olan renklerinin
koyu mavi yeşil renge dönüşmesi ile belli
eder. Bitki mutlaka sulanmalıdır.
SULAMA
Kuru fasulye ekiminden hasadına
kadar 350-450 mm suya ihtiyaç duyar.
Bitki yazlık olduğu için suyun önemli bir
kısmının sulama ile karşılanması gerekir.
Sulama düz ve iyi drenajlı tarlalarda salma
sulama şeklinde, meyilli tarlalarda meyil
yönüne dik karıklar açılıp karık sulama
şeklinde yapılır. Yağmurlama sulama,
BAKIM İŞLERİ
Kuru fasulye bir çapa bitkisidir. İyi ürün
alınabilmesi için çıkıştan 10-15 gün sonra
tekleme ve birinci çapa yapılıp sonra
karıklar açılır.Çiçeklenmeden önce ikinci
çapa ve boğaz doldurma yapılır.Sulama ve
otlanma durumuna göre gerekirse üçüncü
çapa yapılmalıdır.Çiçeklenme döneminde
çapa yapmaktan kaçınılmalıdır.Çünkü
fasulye
çiçekleri
çok
hassas
olup,dökülerek verim kaybına neden olur.
Yetiştirme dönemi içinde kuru
fasulyenin Pazar değerini düşüren ve ürün
kaybına neden olan hastalık ve zararlılarla
mücadele için tarım teşkilatları ile
işbirliğine
gidilerek
mücadele
yapılmalıdır. Sıraya düzgün olarak ekim
yapılmış olan tarlalarda, hastalık ve
zararlılarla yapılacak olan mücadelelerde
makine kullanımını kolaylaştırmaktadır.
HASAT VE HARMAN
Fasulye baklaları kuruyup tam sarıya
dönüştüğü zaman hasada başlanmalıdır.
Hasadın erken yapılması durumunda
daneler buruşup büzüşmektedir. Hasadın
geç yapılması durumunda çeşide bağlı
olarak baklalar açılarak dane dökülme
meydana gelir ve ürün kaybına neden olur.
Fasulyeler elle sökülüp ufak yığınlar
yapılır. Birkaç gün kurumaya bırakılır.
Kuruyan
bitkiler
özel
harman
makineleri(Batöz
vs.)
ile
harman
yapılabileceği gibi, harman yerine yığılan
bitkilerin üzerinden hafif bir traktör
gezdirilerek de harmanı yapılabilir.
DEPOLAMA VE MUHAFAZA
Harmanlanan ürün depolanmadan önce
içindeki yabancı maddeler, cılız ve kırık
daneler üründen ayrılır. Özel fasulye
selektörleri veya basit eleklerle bu işlem
ler yapılabilir.
Uzun süreli depolamalarda tohum
nispi neminin % 50’nin ve depo
sıcaklığınında 20 derecenin altında olması
gerekir. Bu taktirde 1-2 yıl saklanabilir.
Adres
: Gayret Mahallesi Çınardibi Sokak
No: 12
Santral
Belgegeçer
e-mail
web
T.C.
ANKARA VALİLİĞİ
İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü
Yenimahalle/ANKARA
: 0312 344 59 50
: 0312 315 60 07
: [email protected]
: http://ankara.tarim.gov.tr/
KURU FASÜLYE
TARIMI
2015
Download

Kuru Fasülye Tarımı - Ankara İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü