KOÇLUK NEDİR?
KOÇLUK ;
Kişinin yaşamsal farkındalığını arttırarak, kendi hedeflerine
ulaşması, yaşamının her alanında maksimum potansiyeli
yakalayabilmesi, başka bir deyişle kendine koyduğu sınırın
ötesine geçebilmesi için cesaret veren biriyle profesyonel
bir ilişki içinde olmaktır.
Koç “birşeyi öğretmez, sadece kişinin çözümü kendi içinde
bulmasına yardımcı olur”
KOÇLUK NEDİR?
 Koç (Coach) Fransızca’dan gelen bir kelime olup “bir
yerden bir yere taşıma” anlamına gelmektedir
 Koçluk 90’lı yıllarda sportif manasını aşarak ABD ve
İngiltere’de iş hayatında kullanılmaya başlandı. 90’ların
sonunda koçluk artık yeni bir meslek halini almıştır.
 Koçluk eğitimleri sistematik ve programlı hale gelmiştir.
Sadece bilgiye dayalı değil, kişilerin gelişimiyle yakından
ilgili, farklı ekoller vardır.
 Modern Dünya’da dönemsel veya sürekli olarak koçluk
alarak kendini ve işini geliştiren yüz binlerce insan vardır.
KOÇUN TEMEL YETKİNLİKLERİ NELERDİR?
 Etik değerlere ve meslek standartlarına uyar
 Müşteri ile güven ve samimiyet ilişkisi kurar
 Müşteriyi aktif olarak dinler ve geri bildirim verir
 Müşteriye güçlü sorular sorarak farkındalığını sağlar
 Direkt iletişim kurar
 Planlama yapar ve hedef koyar
 Müşterinin gelişimini
bulmasına yardımcıdır
sağlamasına
ve
çözümünü
ERİŞKİN EĞİTİMİNİN AŞAMALARI
1- Bilinçdışı Yetersizlik: Neyi bilmediğinizin farkında
değilsinizdir. Yani bilmezsiniz ve neyi bilmediğinizi de
bilmezsiniz. İyi bir koç bilmediği konularda yorum
yapmaz. Bilmiyorum kelimesini rahatlıkla kullanır.
Bilmediği konularda insanlar üzerinde uygulama yapmaz.
2Bilinçli Yetersizlik (Farkındalık Oluşması): Neyi
bilmediğinin farkına varmaktır. Bu aşamada öğrenme
süreci başlar. Koçluk eğitiminin bu aşamasında hızlı bir
öğrenme süreci olur. Bilinen şey az olduğu için öğrenilen
şey de o kadar fazladır.
ERİŞKİN EĞİTİMİNİN AŞAMALARI
3- Bilinçli yeterlilik: Öğrenme süreci başlamıştır, devam
etmektedir. Ancak kişi henüz öğrendiklerinde ustalaşmamıştır. Beceri henüz bir alışkanlık haline gelmemiştir.
Dikkatimizi yoğunlaştırmamız gerekir. Öğrenmek için
daha fazla çaba gerekir. Öğrenme süreci sancılı, bir o
kadar da öğreticidir. Bu safhada daha fazla uygulama
yapmak gerekir. Uygulama yapmadan bilinçdışı yeterlilik
seviyesine ulaşılamaz.
4- Bu aşamada becerilerimiz alışkanlık haline dönüşmüş
ve otomatikleşmiştir. Bu aşamada öğrenme hedefine
ulaşılmış demektir. Bu aşamada yeteneklerimizi daha da
geliştirmek için başka şeyler de yapabiliriz. Araba
kullanırken müzik dinleyebilir, başka biriyle konuşabiliriz.
ERİŞKİN EĞİTİMİNİN AŞAMALARI
5- Ustalık Dönemi: Geleneksel öğrenme yolunun ileri aşamasıdır. Koçlar bu aşamada bu seansı bir daha yapmış
olsaydım neleri farklı yapardım? Sorusunun cevabını arar
ve diğer uygulamalarında bunu hayata geçirir. Ustalık
bilinçdışı yerlilikten çok daha üst bir aşamadır. Ustalıkta
deneme yapmak gerekmez. Her şey sabit bir akış hızıyla
kendiliğinden bir araya gelir ve süreç kendiliğinden akar.
Ustalık aşaması estetik bir boyutu da olan büyüleyici bir
aşamadır.
ÖĞRENME AŞAMALARI
NASIL DAHA ETKİN ÖĞRENİRİZ?
Ders % 5
Ortlama Öğrenme
Oranları
Okuma % 10
İşitme & Görme % 20
Uygulma % 30
Grup Tartışması % 50
Bizzat Pratik Yapma % 75
Başkalrına Öğretme % 90
ETKİLİ İLETİŞİMİN ADIMLARI
Koç etkili bir iletişim kurabilen kişidir.
1) HEDEF BELİRLEME: Aktarılmak istenen konu ile ilgili
öncelikle hedef belirlenir
 Bu oturumda hangi konunun görüşüleceği müşterinin
isteği doğrultusunda belirlenir
 Müşteriye problemin ne olduğu sorulur
 Müşteri öncelikle yüzeysel olarak problemi tanımlar,
sorununu açıklar
 Koç müşteriyi aktif olarak dinler, sorunu daha iyi
anlamak için detaylandırır ve daha net ortaya koymaya
çalışır. Soruları en yalın biçimde sorar. Anlamak istediği
konuyu anlayıncaya kadar müşteriye sorular sorar
Koç müşterinin ikilemini tanımlamaya, ortaya koymaya
çalışır
ETKİLİ İLETİŞİMİN ADIMLARI
 Bu konuda ne düşünüyorsun?
 Anlattığım konu ile ilgili tam olarak ne anladın?
 Konunun anlaşılmadığını düşünüyorsanız esnek olun,
kişinin anlayacağı şekilde açıklamaya çalışın
 Müşterinin size anlattıklarını tam anlayıp anlamadığınızı
teyit etmek için “Bunu mu demek istediniz?” “… demek
istiyorsunuz doğru mu anladım?” “tam olarak bunu mu
demek istiyorsunuz?” gibi sorular sorar
ETKİLİ İLETİŞİMİN ADIMLARI
2) MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ (GERÇEKLER):
 Bu aşamada koç öncelikle hedef belirleme sırasında
edindiği bilgilerin bir özetini yapar.
 Koç müşterinin planının kapsamının ne olduğunu
keşfetmeye çalışır
 Müşteri yeni bir model inşa etme çabasındadır
 Koç bu aşamada müşteriyi sessiz olarak dinlemeye
gayret eder
ETKİLİ İLETİŞİMİN ADIMLARI
3) EYLEM SEÇENEKLERİNİ BELİRLEMEK:
 Koçla birlikte müşteri seçenekler üretmeye çalışır
 Bunun için beyin fırtınası yaparlar
 Güçalanı analizi yapılır
 Koç bu aşamada ortaya çıkan seçenekleri sorgulatmaya
çalışır, müşteriyi adeta düelloya davet eder
ETKİLİ İLETİŞİMİN ADIMLARI
3) EYLEM PLANI OLUŞTURMAK:
 Koç, eylem planları için müşterinin istemlerini
öğrenmeye çalışır
 Sürecin sonunda müşteri anlamlı bir değerlendirme
yapar ve kendine ait çözüm planını kafasında
olgunlaştırır
 Koç ortaya çıkan sonucu yeniden özetler, tekrarlar ve
kararlaştırılan son eylem planını müşteriye onaylatır
SORU SORARKEN ŞUNLARA DİKKAT EDİN






Ama
Fakat
Eğer
Hiçbir zaman
Her zaman
Asla
İle başlayan sorular sormayın…….
 Nasıl
 Başka
İle başlayan sorular sorun……….
Bir Koçta Olması Gereken 25 Şey
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Işık tutmak
14. Dürüst olmak
Tespit yapmak
15. Emin olmak
Uyarmak
16. Tutarlı olmak
Sabırlı olmak
17. Dikkatli olmak
Esnek olmak
18. Kılavuz olmak
Kendine karşı dürüst
19. Ayna olmak
olmak
20. Fark ettirmek
7. Algı yaratmak
21. Geribildirim verebilmek
8. Yüzleştirmek
22. Çok iyi bir dinleyici olmak
9. Yardımcı olmak
23. Güçlü bir sezgiye sahip olmak
10. Motive etmek
24. Güven ilişkisi kurabilmek
11. Amigoluk yapmak
25. Bilmiyorum diyebilmek
12. İyimser olmak
13. Etik değerlere bağlı olmak
BİLİŞSEL (KONGNİTİF) YAKLAŞIM
Bilişsel yaklaşıma göre insan diğer canlılardan farklı
olarak dikkat, algı, düşünme gibi zihinsel süreçlerle etkin
bir canlı olarak çevresini anlar ve yorumlar. O halde
davranışları biçimlendiren bilişsel süreçlerdir. Bilişsel
süreçler insanın gelişim aşamalarına göre sırayla ortaya
çıkar.
İnsanı gelişmiş bir bilgisayar sistemi olarak gören bu
yaklaşım, insan zihninin bilgi edinmek, bilgiyi işlemek ve
depolamak gibi işlemler yaptığı görüşündedir. Bilişsel
yaklaşım, kendine özgü eğitim anlayışları da geliştirmiş,
öğrenmenin gerçekleşmesi için gelişim aşamalarının
tamamlanması gereğini vurgulamıştır.
Temsilcisi J. Piaget’dır.
BİLİŞSEL (KONGNİTİF) YAKLAŞIM
1- Dikkat: Çevremizden çok sayıda uyarı alırız. Organizma
bu uyarıcıların hepsini algılayamayacağından bazılarını
seçer. Bu seçim bireyin dikkati ile doğrudan ilişkilidir.
Sadece dikkat edilen ve birey için önemli olan uyarılar
belleğe kodlanır. Bireyin beklenti ve ihtiyaçları dikkati
etkileyen en önemli faktördür.
2- Algı: Duyu organlarından gelen uyarıların anlamlandırılması
ve yorumlanması sürecidir. İnsanlar duyu organlarına gelen
uyarıları anlamlandırmak için onları örgütlerler. Her bireyin
aldığı uyarıları örgütleme biçimi birbirinden farklıdır. Örneğin;
herhangi bir resme bakan iki ayrı kişiden biri bu resmi birbirine
bakan ikizler olarak değerlendirirken, diğeri bir vazo olarak
değerlendirebilir. Bu durum kişinin uyaranları belleğine nasıl
kaydettiği ve yapılandırdığı ile ilgilidir.
BİLİŞSEL (KONGNİTİF) YAKLAŞIM
3- Kodlama: Yeni alınan bilgilerin belleğe daha önceden
kaydedilmiş bilgilerle ilişkilendirilmesi ve bu yeni bilginin
belleğe kaydedilmesi olayıdır.
2- Anlamlandırma: Belleğe yeni alınan bilgilerle bellekte
daha önceden var olan bilgilerin ilişkilendirilmesi sürecidir.
Bilişsel sürece göre iletişim karşıdaki kişinin algıladığı şeydir.
İyi bir koç etkili bir iletişim için kendi değerlerini değil,
karşısındaki kişinin değerlerini esas alarak iletişim kurar.
BİLİNÇ, BİLİNÇDIŞI VE BİLNÇALTI KAVRAMLARI
Simund Freud’un psikanaliz kuramında geliştirilmiş bir
kavramdır. Buna göre; bilinç yapısı ikili bir nitelik taşır. Yani
görülen bilinç durumlarının gerisinde çok daha derinde ve
görünmez bir bölgede işleyen başka bir yapı daha söz
konusudur. Bu bölgenin adı bilinçdışı’dır ve bilinç durumunu
etkileyen asıl şey bu yapıdır. Freud'un bilinçaltı ile ilgili
imgelemeyi güçlendiren bir yorumu vardır. Freud bilinci
okyanustaki buz dağına benzetir. Suyun altında kalan kısım
bilinçaltı, su üzerinde kalan kısım bilinçtir. Buzdağının suyun
altında kalan kısmı bilemeyeceğimiz kadar derin olabilir.
Buradan neyin çıkacağını bilemeyiz. Her zaman sürpriz yapabilir.
Seçimlerimizin hepsinin irademiz dahilinde olduğunu sanırız.
Ama aslında bizim bilincimizden önce bize kararı verdirten gizli
bir benlik daha vardır; Bu benlik bilinçaltıdır.
BİLİNÇ, BİLİNÇDIŞI VE BİLNÇALTI KAVRAMLARI
Freud'a göre bilinçaltındaki
çoğu düşünce aslında bir
zamanlar
bilinç
eşiğinin
üstünde bulunmaktaydı. Ancak
kaygı seviyemizi arttırıp bizleri
rahatsız ettiklerinden, bilinçaltının dehlizlerine bastırıldı ve
davranışlarımızı biz farkında olmadan yönlendirmeye başladı.
Bu nedenledir ki çoğu akıl hastalığının temelinde bilinçaltına atılmış
bu korku ve arzular yatmaktadır. Bu gö-rüş psikalanalist terapinin
temelini ouşturur. Freud'a göre psikolojik rahatsızlıkları tedavi
etmenin en iyi yolu bilinçaltına bastırılmış ne varsa bilinç yüzeyine
çıkarmaktır.
BİLİNÇ, BİLİNÇDIŞI VE BİLNÇALTI KAVRAMLARI
Jung’a göre zihinde bilinç, bilinçaltı ve ikisi arasında bulunan ara
bilinçle toplam üç aşama, üç derinlik vardır:
1- Bilinç Aşaması (Buzdağının su yüzeyinden görünen
kısmı): Bilincinde olduğumuz her türlü düşünce ve algılar bilinç
aşamasını oluşturur. Bu düşünce ve algılar farkındalık eşiğinin
üzerinde kaldıklarından kendilerini açıkça belli ederler.
Bilincimiz, aklın denetimindedir. Yargılar, değerlendirir ve iyi,
kötü, hoş gibi kavramlara dönüştürürler.
BİLİNÇ, BİLİNÇDIŞI VE BİLNÇALTI KAVRAMLARI
2- Ön Bilinç Aşaması (Buzdağında su seviyesinin hemen altı): O
anda bilincinde olmasak da hemen bilince aktarabileceğimiz
anılar ve bilgileri kapsar. Bu aşama, bilinçle bilinçaltı arasında bir
tür geçiş aşaması görevi üstlenir.
3- Bilinçaltı (Buzdağının suyun altındaki geri kalan
kısmı): Buzdağı benzetmesinde, buzdağının en büyük alanını
oluşturur. Bilinçaltı kısacası tüm programın yazıldığı alandır.
Bilinçaltımız, bilincimizin inandığı ve doğru kabul ettiği emirleri
aynen uygular. Mesela, sevilmeyen yemekler yıllar önce
bilinçaltına gönderilerin emirlerin sonucudur. Kendine güven,
sabır, irade, aşk, hırs, cesaret, otonom sinir sistemi,
reflekslerimiz, hazır cevaplılık, bellek, kendimiz hakkında itiraf
edemediğimiz kabullerimiz hep bilinçaltının kontrolündedir.
BİLİNÇ, BİLİNÇDIŞI VE BİLNÇALTI KAVRAMLARI
DİKKAT!!!!!!
TÜM DEĞİŞİMLER BİLİNÇALTI SEVİYEDE MEYDANA GELİR.
ANCAK HAZIR OLDUĞUMUZDA DEĞİŞİMİN FARKINA VARIRIZ.
KOÇLUK SÜRECİ
Zihinsel Hazırlık
Takip
Seans Çerçeveleme
Taahhütler
Uyumu Yakalama
Geliştirme
(Meydan okuma – Plan Yapma
Empatik Dinleme
(Psikolojik Oksijen Verme)
Güçlü Ricalar
Güçlü Gözlemler
Değişim
Güçlü Sorular
Kaldıraç Alanı
Kritik Gedik
(Hedef Belirleme)
Tiftikleme Alanı
Doyum
Güçlü Ricalar
Yapılandırma
(Cesaretlendirme /
Nitelikleri ortaya çıkarma,
Geri Bildirim ve Takdir)
KOÇLUK SÜRECİ
1. ZİHİNSEL HAZIRLIK VE KARŞILAMA AŞAMASI: Bu aşama 10
dk sürer. Koç bu aşamada sessiz bir odada zihnini
dinlendirir. Tüm kişisel düşüncelerinden ve duygularından
arınır ve nötr bir şekilde müşterinin karşısına çıkar. Bu
aşamada koç müşteriyi içeri davet eder, el sıkışırlar, fakat
öpüşmezler. Sınırlı bir ilişki vardır.
2. SEANS ÇERÇEVELEME: Koç müşteriye hangi konuda
konuşmak istediğini sorar. Yani konuyu müşteri belirler. Bir
seans 50 dk sürer.
3. UYUM YAKALAMA: Koç her şeyiyle müşteriyle uyum
sağlamaya çalışır (Duruş, El hareketleri, Ses Tonu, Ses
Yüksekliği, Konuşma Hızı,…). Aynı ses tonuyla konuşmaya
çalışır, aynı hareketleri yapar, kaşınınca kaşınır, gülünce
güler.
KOÇLUK DANSI: UYUM
“Uyum, sizinle karşınızdaki
birey arasında algılanan
farklılıkları bilinçdışı düzeyde en
aza indirebilme yeteneğidir.
İnsanlar kendilerine benzeyen
insanlardan hoşlanırlar.”
Uyum oluşturmanın en temel
yolu
eşleşme ve
yansıtmadır.
KOÇLUK SÜRECİ
4. EMPATİK DİNLEME: Koç
karşısındaki kimseye onu anladığını ve önemsediğini hissettirmelidir. Empatik dinleme,
bir kişinin hislerini ve
söylediklerini, kendi kelimelerinizle ona yansıtmanızdır.
Etkin dinlemek, tavsiye vermek, cevap vermek, sorunu
çözmek, düzeltmek, yargılamak, aynı fikirde ya da karşıt
fikirde olduğunu belirtmek, soru sormak, analiz etmek ya da
nedenleri anlamak için dinlemek DEĞİLDİR.
KOÇLUK SÜRECİ
5. KRİTİK GEDİK (HEDEF BELİRLEME): Koç müşterinin mevcut
durumu ile olmak istediği durum arasındaki farkı bulmaya çalışır.
Tespit edilen bu durum “Kritik Gedik” olarak adlandırılır. Hedef
belirlenirken kritik gedik mutlaka tespit edilmelidir. Burada amaç
“kişinin ne istediğini” söyletmektir. Bunu yapabilmek için kişinin
mevcut durumunu fark etmesi sağlanır.
YAŞAM ÇARKI
(FARKINDALIK ÇARKI)
Kritik gediğin tespitinde en iyi test “yaşam çarkı /farkındalık
çarkı” testidir. Burada amaç kişinin kendi değerlendirmesine
göre 8 temel konudaki durumunun tespitidir. Bu 8 alandan
hangisindeki farkındalığı arttırırsak diğer alanları da etkiler ve
kişinin daha dengeli, tatminkar bir yaşam sürmesini sağlar.
Hedef belirlemede bu alanın tespiti çok önemlidir.
KOÇLUK SÜRECİ
6. GÜÇLÜ GÖZLEMLER: Koç tüm koçluk sürecinde kesinlikle
kendi yargılarını ortaya atmaz. Olanı olduğu gibi danışana
aktarır. Yaptığı güçlü gözlemlerle kişinin değerlerini tespit
etmeye çalışır. Elde ettiği verileri alır olduğu gibi karşı
tarafa (danışana) aktarır. Verilerini mutlaka danışanın
aktardıklarından toplar. Kendi değer yargılarını sürece
katmaz. Koç bunu yaparken danışan kendini yargılanıyor
hissetmemelidir. Kişi neye inanmış, neden bunu söylüyor
bunu tespit etmeye çalışırız. Söylediklerini tam
netleştirmek için “doğru mu anladım?” sorusunu mutlaka
sormak gerekir. “Yargılıyorsam lütfen beni uyar” ya da
“Bununla ilgili sana bir gözlemimi aktarıyorum” diyerek
danışanı yargılamadığını göster.
KOÇLUK SÜRECİ
GÜÇLÜ GÖZLEMDE GÖZ ERİŞİM İPUÇLARI
Görsel Kurgu
Görsel Hafıza
İşitsel Kurgu
İşitsel Hafıza
DOKUNSALDA
KURGU YOKTUR
Dokunsal
Hatırlama
Dokunsal
İçsel Diyalog
KOÇLUK SÜRECİ
7. GERİ BİLDİRİM: Geri bildirimde güçlü gözlemler sonucu
elde ettiğimiz verileri geri aktarıyoruz. Koçlukta geri
bildirimde “sandwich tekniği” uygulanır.
ÖRNEK:
Can Oğlum,
Matematik sınavındaki notlarının her seferinde biraz
daha yükseldiğini gözlemliyorum.
Bununla birlikte daha çok alıştırma yaparsan notlarının
daha da yükseleceğini düşünüyorum.
Çünkü senin daha yüksek notlar alabilecek kapasitede
bir öğrenci olduğunu biliyorum.
KOÇLUK SÜRECİ
GERİ BİLDİRİM
Geribildirim eleştiri veya basit bir takdir ifadesi değildir.
İşe geç kalmış elemanınıza; saati göstererek, ‘’sen zaten hep
geç kalıyorsun’’ veya Müşterisi ile konuşurken dikkatini
başka yöne vermiş elemanımıza; ‘’senin dinleme becerilerin
kötü’’ şeklinde bir geribildirim, geribildirim değil eleştiridir.
Eleştirildiğini düşünen kişi ya kendisini savunmaya geçer
veya söyledikleriniz bir kulağından girer diğer kulağından
çıkar.
Dolayısıyla en güzel iletişim yöntemi ifade edeceğimiz şeyi
“sandwich tekniği” ile aktarmaktır.
KOÇLUK SÜRECİ
8. GÜÇLÜ SORULAR: Soracağımız sorular “kritik gedik”le
ilgili olmalıdır. Sorunun kalitesi cevabın da kalitesini getirir.
 Sorular basit olmalıdır.
 Kişi kendini yargılanıyor hissetmemelidir.
 Soru kişiyi düşündürmelidir. Kişiyi köşeye sıkıştırmalı,
dürtmeli, zihnindeki saklı şeyleri ortaya çıkarmalı ve
farkındalık yaratmalıdır.
 En güçlü sorulardan biri de “sessizliğin sesi”dir.
KOÇLUK SÜRECİ
FARKINDALIK SORULARI
 Sizi öfkeli hissettiren ne?
 Böyle hissetmenize sebep olan nedir?
 Şu an tam olarak ne hissediyorsunuz?
 Ne zamandan beri onu kıskanıyorsunuz?
 Ne zamandan beri kaybetmekten korkuyorsunuz?
 Sizi hedefinize taşıyacak şeyler neler olabilir?
 Şimdiki durumda neler hissediyorsunuz?
 Bu yeni durum neleri etkiler?
 Daha başka?
 Tüm bu seçenekler içinden … olan neler olabilir?
KOÇLUK SÜRECİ
GÜÇLÜ SORULAR;
İSTEK ÖLÇMELİDİR:
“Yapmak istiyor musun?”
“Olmasını istiyor musun?”
KİŞİNİN YETERLİLİK DÜZEYİNİ ÖLÇMELİDİR:
“Yapabilir misin?”
“Olabilir mi ?”
DEĞERLERİNİ ORTAYA ÇIKARMALIDIR:
“Yapmalı mısın?”
“Olmalı mı?”
KOÇLUK SÜRECİ
GÜÇLÜ SORULAR;
İSTEK ÖLÇME ODAKLI SORULAR:
 Tam olarak ne istiyorsun?
 İstediğine ulaştığını nasıl anlayacaksın?
 Bu seni nasıl hissettirir?
 Bu sonuç size ne getirir?
 Elde edince ne kazanacaksınız?
Bu sonuç olmazsa ne olur?
 Bu sonuç olursa ne olur?
Bu sonuç olmazsa ne olmaz?
 Bu sonuç olursa ne olmaz?
 Neye ulaşmak istiyorsunuz?
KOÇLUK SÜRECİ
GÜÇLÜ SORULAR;
YETERLİLİK DÜZEYİ ÖLÇME İLE İLGİLİ SORULAR:
 Bu durumu çözebilir misin?
 Bunu yapabileceğine inanıyor musun?
 Bu yolu izlersen durumu çözebilir misin?
 Bunun sonucunda durumunda bir değişiklik olabilir mi?
 Bunu başarabilir misin?
 Daha önce buna benzer bir başarın var mı?
KOÇLUK SÜRECİ
GÜÇLÜ SORULAR;
DEĞERLERİMİZLE İLGİLİ SORULAR:
 Bunu çözmeli misin?
 Bunu yapmalı mısın?
 Bunu yapmanı engelleyen ne?
 Bu sorunun üzerine gitmeli misin?
 Bu yardımda bulunmalı mısın?
 Bu yolda ilerlemeli misin?
 Bunu yaparsan kendini rahatsız hissedecek misin?
KOÇLUK SÜRECİ
SESSİZLİĞİN SESİ
Sessizlik bir soru sorma şeklidir. “Hımm”, “Güzel bir soru”,
“Düşünmem lazım” “Bilmiyorum” gibi danışanın sorularına
yanıtlar vermek, kişinin duraklamasına, bir an ne diyeceğini
bilememesine ve size kendisini açmasına neden olabilir.
Dolayısıyla çok iyi bir dinleyici olmak pek çok cevabı
almamızı sağlayabilir.
KOÇLUK SÜRECİ
META MODEL
Karşımızdaki kişiye güçlü sorular sorarak kişinin bakış açısını
veya zihin haritasını genişletmeye çalışmaktır. Amaç
danışanın zihnindeki filtreleri yakalamaktır. Sorular öte
düzeydedir, çarpıcı ve sarsıcıdır.
KOÇLUK SÜRECİ
KOÇLUK SÜRECİ
KOÇLUK SÜRECİ
Yaratıcılık uygun
ortamda filizlenir ...
KOÇLUK SÜRECİ
Yaratıcılık
desteklendiğinde,
değeri
hissettirildiğinde
süreklidir. ...
KOÇLUK SÜRECİ
Yaratıcılık
ödüllendirildiğinde
pekişir...
KOÇLUK SÜRECİ
Yaratıcılık
paylaştıkça,
yaşadıkça çoğalır ...
KOÇLUK SÜRECİ
9. YAPILANDIRMA: Burada amaç müşterinin (danışanın) kim
olduğunun ve ne istediğinin farkına varmasını sağlamaktır.
Kişinin güçlü yönlerini fark etmesi sağlanır ve bu
becerilerini kullanması sağlanır. Kişinin yaşadığı başarılı
deneyimler ortaya konarak özgüvenini sağlaması hedeflenir.
Kişinin aktardığı veriler koç tarafından doğrulanır, olumlanır.
“Bundan ne öğrendin?”, “Bu deneyim sana neyi öğretti?”
gibi sorularla danışan desteklenir. Referans deneyimler ön
plana çıkarılır. “Şunu yapmıştın”, “Şunu başarmıştın”
örnekleri verilir.
KOÇLUK SÜRECİ
YAPILANDIRMA SÜRECİNDE YAPILMASI GEREKENLER
 Kişiyi doğrulama/onaylama
 Geçmiş-şimdi-gelecek tanımı
 Kişiye inanma ve bu inancı ona anlatma
 Cesaretlendirme
 Hedefi destekleme
 Artılar yaratma
 Olumlu olanı dile getirme
KOÇLUK SÜRECİ
YAPILANMA SÜRECİNDE DANIŞANIN KAZANIMLARI
 Kendini daha iyi tanıma
 Kim olduğu hakkında olumlu bakış açısı kazanma
Kendinden şüphenin ortadan kalkması
Yenilgiyi kabullenen davranış kalıplarının ortadan
kalkması
Geleceğe dair büyük bir güven duyması
Daha fazla enerji ve huzur
KOÇLUK SÜRECİ
YAPILANMA SÜRECİNDE TAKDİR ÇOK ÖNEMLİDİR
Takdirin 3 önemli öğesi vardır:
 OLMAK (Değerlerimiz)
 SAHİP OLMAK (Fiziksel çevre, görünüş)
 YAPMAK (Becerilerimiz)
OLMAK (DEĞERLERİMİZ)
 Bizi güçlü hissettiren özelliklerimiz, niteliklerimiz,
fikirlerimizdir.
 Değerlerimiz kararlarımızı, hedeflerimizi ve
davranışlarımızı etkiler.
Bize doğrularımızla yanlışlarımızı dikte ettirir.
 Değerlerimiz bizim kişisel davranış kılavuzumuzdur.
Dürüstlük güvenilirlik gibi inançlarımız kültürel
değerlerimiz birlikte olma moral gücümüz
Değerlerimiz etik davranışlarımızı etkiler
KOÇLUK SÜRECİ
TAKDİR ETME ÖRNEKLERİ
 Bugün giydiğin kazak sana çok yakışmış (Sahip olmak)
 Bu grupta en başarılı öğretmenlerden birisisin (Olmak)
 İnsanlara karşı tavırların seni benim gözümde çok değerli
kılıyor (Olmak)
 Problemlere bakış açına ve kolaylıkla çözebilme becerine
hayranım (Olmak)
 Sosyal derslerinde çok başarılısın. Fen derslerinde de
başarılı olacağına inanıyorum (Olmak – Yapmak)
KOÇLUK SÜRECİ
10. GÜÇLÜ RİCALAR: Güçlü rica “kritik gedik”le ilgilidir. Soru
şeklinde söylenir.
“Bu boyuttan baktığında şu anda neleri farklı yapmalısın?”,
“Şu andan sonra yapman gereken nedir?” gibi sorularla
danışan beyin fırtınası yapmaya zorlanır. Hedef belirlenmiş
ve müşterinin hedefi koçun hedefi haline gelmiştir.
“Bununla birlikte beraber neler yapabiliriz?” “Farkettiğiniz
bu durumu yaşamınıza entegre etmek için ne gibi adımlar
atacaksınız?” “Tam olarak nasıl başlamayı düşünüyor
sunuz?” “Nerede, ne zaman, kiminle ilk belirgin adımı
atmalısınız?”
Güçlü ricayı gerçekleştirdikçe kişi kendini daha motive
hissedecektir. Yaptığından keyif almaya başlar.
KOÇLUK SÜRECİ
11. KİŞİYİ GELİŞTİRME: Geliştirme aşaması “meydan
okuma” ve “plan yapma” süreçlerini içerir. Koç bu aşamada
kişiye düşündüklerinden daha fazlasını yapabilecekleri
inancını yerleştirir. Gerekirse meydan okur. Meydan
okumada kişiden sınırlarının ötesine geçmesini istemek
vardır. Kişi gerekirse yolu yok, mümkün değil gibi çığlık
atacak hale gelebilmelidir. Plan yapma kişiyi hedeflerini
gerçekleştirebilmesi için yapılması gerekenlerin ortaya
konmasıdır. Plan yapıldıktan sonra danışan planı
uygulamaya başlar. Burada koçun rolü danışanı
desteklemek ve biçimlendirmektir.
KOÇLUK SÜRECİ
BAKIŞ AÇISINI GELİŞTİRME TEKNİĞİ
Sanki 3 kişiyle tartışıyormuş gibi yapılır. Kişiyi geçmişten
şimdiye getirme tekniğidir.
Yaptığımız uygulamada Merve, Erkek Arkadaşı ve Gökçe
(Koç) vardı. Gökçe her ikisine koçluk yapıyordu. Ancak
sahnedeki kişi sadece Merve idi.
KOÇLUK SÜRECİ
11. TAAHHÜT ALMA VE TAKİP: Eyleme geçilirken kişiden
yazılı ya da sözlü taahhüt alınmalı ve bu taahhüt mutlaka
takip edilmelidir. Takip müşterinin hoşuna gider. Alınan
taahhüt çok net olmalıdır. Gelecek hafta, ne zaman?, Salı
günü, saat kaçta? 8‘e kadar. 8‘den sonra bana mail atabilir
misin?
Download

koçluk süreci - İncek Akademi