Àçÿðáàéúàí ùÿð áèð ìÿñÿëÿ
èëÿ áàüëû ïðèíñèïèàë ìþâãå
íöìàéèø åòäèðèð
ÅËÌÈ ßÑÀÑËÀÐÀ ÀÐÕÀËÀÍÀÍ ÈÍÊÈØÀÔ
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð þëêÿñè, ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ýöúëö âÿ íöôóçëó àêòîðó îëàí Àçÿðáàéúàí þçöíöí ñÿìÿðÿëè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó èëÿ ãëîáàë
ìèãéàñäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðäÿ ãàðøûëûãëû ùþðìÿò âÿ áÿðàáÿðùöãóãëó
ÿìÿêäàøëûüà õöñóñè þíÿì âåðÿí þëêÿìèç, åéíè çàìàíäà,
ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð áÿõø åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, ñîí çàìàíëàð ðåýèîíäà, áöòþâëöêäÿ, Àâðàñèéà ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà áàø âåðÿí...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Ùÿð áèð ìèëëÿò, ùÿð áèð äþâëÿò éàøàì òàðèõèíäÿ òîðïàüûíû,
õàëãûíû ñåâÿí, îíó ìöáàðèçÿ ìåéäàíûíäà ãÿëÿáÿéÿ, ÷ÿòèí
àíëàðäà èøûüà äîüðó àïàðàí ðÿùáÿðÿ, øÿõñèééÿòÿ åùòèéàú äóéóð. Ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà ùÿð áèð äþâëÿòèí áèð äþâëÿò îëàðàã
ôîðìàëàøìàñûíäà, ìèëëÿòèí ìèëëÿòëÿð ñûðàñûíäà ìÿòèí äàéàíìàñûíäà áþéöê øÿõñèééÿòëÿðÿ äàèì åùòèéàú âàð. Ìöõòÿëèô çàìàíëàðäà áÿøÿðèééÿò äöíéàéà îíóí èíêèøàôûíà òÿñèð ýþñòÿðÿí
áèð ÷îõ áþéöê øÿõñèééÿòëÿð áÿõø åòìèøäèð. Áó ñûðàäà - Òîìàñ
Úåôåðñîí, Ìàùàòìà Ãàíäè, Ôðàíêëèí Ðóçâåëò, Óèëéàì ×þð÷èë,
Øàðë äå Ãîë êèìè áþéöê øÿõñèééÿòëÿðèí àäëàðûíû ñàäàëàìàã
îëàð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äà äöíéà ìÿíÿâè õÿçèíÿñèíÿ ÕÕ
ÿñðäÿ áÿõø åòäèéè áþéöê øÿõñèééÿò...
Áàõ ñÿh. 4
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüû Ñÿðùÿä
Õèäìÿòèíèí áàø äèðåêòîðóíóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ïàê Êûí Ùåéÿ áàøñàüëûüû âåðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Êîëóìáèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Õóàí Ìàíóåë Ñàíòîñà áàøñàüëûüû âåðèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíäàí
íþâáÿòè ùóìàíèñò àääûì
Àïðåëèí 17-äÿ ÀÒÂ òåëåêàíàëûíäà ýþñòÿðèëÿí âÿ òÿúèëè
öðÿê ÿìÿëèééàòûíà åùòèéàúû îëàí áàëàúà Þìÿð Ãàñûìîâóí
ìöàëèúÿ õÿðúëÿðèíè Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí òàïøûðûüû èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó þç öçÿðèíÿ
ýþòöðöá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó áàðÿäÿ ìÿëóìàòû Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà þçöíöí “Ôàúåáîîê” ñÿùèôÿñèíäÿ ïàéëàøûá. Ìÿëóìàòäà äåéèëèð: “Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ...
Áàõ ñÿh. 2
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ
Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñûíûí
ùåñàáàòû äèíëÿíèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ àïðåëèí 18-äÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüû Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí
áàø äèðåêòîðó Çóìåééèì áèí Úóâåéáèð
ßñ-Ñÿââàòûí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüû àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà ìþâúóä äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí þíÿìèíè ãåéä åäèá. Ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèìèçèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿäÿíèééÿò âÿ
ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüûìûçûí ðàçûëûã äîüóðäóüóíó áèëäèðèá. Ñÿðùÿä
õèäìÿòëÿðè àðàñûíäà äà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû áó ñàùÿäÿ
áèðýÿ ôÿàëèééÿò, ãàðøûëûãëû òÿúðöáÿ âÿ èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñèíèí þëêÿëÿðèìèçèí
òÿùëöêÿñèçëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èøèíÿ õèäìÿò åäÿúÿéèíÿ öìèäâàð
îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüû Ñÿðùÿä
Õèäìÿòèíèí áàø äèðåêòîðó Çóìåééèì áèí
Úóâåéáèð ßñ-Ñÿââàò þëêÿìèçÿ þòÿíèëêè
ñÿôÿðèíè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéûá. Çóìåééèì áèí Úóâåéáèð ßñ-Ñÿââàò àçÿðáàéúàíëû ùÿìêàðëàðû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðè áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðäûãëàðûíû âóðüóëàéûá.
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) èëëèê öìóìè éûüûíúàüû êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú
õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç
Ìåùäèéåâ, ÀÌÅÀ-íûí ùÿãèãè âÿ ìöõáèð öçâëÿðè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, àëè ìÿêòÿáëÿðèí ðÿùáÿðëÿðè...
Áàõ ñÿh. 3
“Áàêû 2015” Îéóíëàðû
Àêàäåìèéàñû
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá
“Áàêû 2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè (ÁÀÎßÊ) “Áàêû 2015”
Îéóíëàðû Àêàäåìèéàñû òÿøÿááöñöíöí èðÿëè ñöðöëìÿñèíäÿí ãöðóð ùèññè äóéóð
âÿ ùàçûðäà ìÿçóí...
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 5
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ùÿðá âÿ ñöëù àðàñûíäà
ñå÷èì: Àìåðèêàíûí
Àâðàñèéà ñòðàòåýèéàñû
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí èëëèê öìóìè
éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
íþâáÿòè ïëåíàð èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñû
à÷àí Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ
ýöíäÿëèéè òÿãäèì åäèá...
Åêñïåðòëÿð Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðèíäÿí ñîíðà áþéöê
äþâëÿòëÿðèí ýåîñèéàñè ìöáàðèçÿñèíèí êÿñêèíëÿøäèéèíè
âóðüóëàéûðëàð. Àéðûúà ðÿñìè Âàøèíãòîíóí ñòðàòåæè ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí éåíè öñóëëàð àõòàðûøûíäà îëäóüó ùàããûíäà èíôîðìàñèéàëàð éàéûëûð. Áöòþâëöêäÿ Àâðàñèéà ìÿêàíûíäà äàùà ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê
ö÷öí ôÿðãëè ññåíàðèëÿð ùàçûðëàíûð. Áóðàäà ÀÁØ-ûí äèíú,
éàõóä ùÿðáè ñàâàø éîëóíà öñòöíëöê âåðìÿñè ÿòðàôûíäà
ìöçàêèðÿëÿð ýåäèð. Ìàðàãëûäûð êè, àìåðèêàëû àíàëèòèêëÿð
áþéöê ìöùàðèáÿ âàðèàíòûíû èñòèñíà åòìèðëÿð. Áóíóíëà
éàíàøû, ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ áóíóí úèääè ôÿëàêÿòëÿðÿ ñÿáÿá îëàúàüûíû äà óíóòìóðëàð. Êèéåâ äöíéà ñèéàñÿòèíè
ÿìÿëëè-áàøëû äàëàíà ñàëäû. Áþéöê ýöúëÿð çàùèðÿí ñàêèò
âÿ þçöíÿ èíàìëû ýþðöíñÿëÿð äÿ, äàõèëè íàðàùàòëûüû èôàäÿ
åäÿí ùÿðÿêÿòëÿð äÿ ýþçäÿí éàéûíìûð. Àíàëèòèêëÿð öìóìèëèêäÿ éàðàíìûø âÿçèééÿòè òÿùëèë åäèá, ìöÿééÿí ïðîãíîçëàð âåðèðëÿð. Ìàðàãëûäûð êè, áó ïðîñåñ äöíéàíûí àïàðûúû ýöúëÿðèíèí éåðèòäèêëÿðè ñèéàñÿòëÿðèíèí èëëÿðäèð êè, ýèçëÿäèëÿí áèð ñûðà âàúèá úÿùÿòëÿðèíè öçÿ...
Áàõ ñÿh. 7
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
Àðòóð Ðàñèçàäÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí êîìàíäàíû,
àâèàñèéà ìàðøàëû Òàùèð Ðàôèã Áàòòûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí
èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà òàðèõè äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìþâÁàõ ñÿh. 2
úóäëóüó âóðüóëàíàðàã ÿëàãÿëÿðèìèçèí...
Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí
ÿëàãÿëÿðè éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô åäèð
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ÷îõøàõÿëè ìöíàñèáÿò ìþâúóääóð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàíûí Áîëãàðûñòàíäàêû
ñÿôèðè Åìèë Êÿðèìîâ áó þëêÿíèí èêèíúè ÿí áþéöê øÿùÿðè
ñàéûëàí Ïëîâäèâ øÿùÿðèíèí ìåðè Èâàí Òîòåâ èëÿ ýþðöøöá.
Êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ òÿðÿôëÿð Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí...
Áàõ ñÿh. 6
Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí
èðñè ãèéìÿòëè õÿçèíÿäèð
Òâèíèíã ëàéèùÿñèíèí
áàüëàíûø ìÿðàñèìè
êå÷èðèëèá
Öìóììèëëè
ëèäåðèìèç
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
îëìàñûíûí 91-úè èëäþíöìö
ìöíàñèáÿòèëÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ)
Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòû ñèëñèëÿ
òÿäáèðëÿðÿ ñòàðò âåðèá...
Àïðåëèí 18-äÿ Òâèíèíã
ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
“Òîðïàüûí Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí îëàðàã
áîíèòèðîâêàñû âÿ èãòèñàäè
ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè...
Áàõ ñÿh. 5
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
òÿøÿááöñö èëÿ Áàäàìäàð
ãÿñÿáÿñèíäÿêè “Êþíöë”
êþðïÿëÿð åâè-óøàã áàü÷àñû
ÿñàñëû òÿìèð îëóíàúàã
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ Ñÿáàèë ðàéîíóíóí
Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿ íþâáÿòè óøàã áàü÷àñûíûí ÿñàñëû òÿìèðè
âÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû èøëÿðè...
Áàõ ñÿh. 2
Ãóáàäëû ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíäÿ 2014-úö
èëèí áèðèíúè ðöáöíöí
ñîñèàë-èãòèñàäè éåêóíëàðûíà
ùÿñð îëóíìóø øóðà
èúëàñû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ñóìãàéûò øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí Ãóáàäëû
ðàéîí Èúðà...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
Àçÿðáàéúàí ùÿð áèð ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû
ïðèíñèïèàë ìþâãå íöìàéèø åòäèðèð
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíäàí
íþâáÿòè ùóìàíèñò àääûì
Ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿéÿí, ãàðøûëûãëû åòèìàäû ÿñàñ ýþòöðÿí, ñåïàðàòèçìèí ùÿð úöð ôîðìàñûíû ðÿää åäÿí Àçÿðáàéúàí
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ñóâåðåíëèéè âÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ùþðìÿò ïðèíñèïè ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí òÿðÿôäàðû êèìè ÷ûõûø åäèð
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð þëêÿñè,
ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ýöúëö âÿ
íöôóçëó àêòîðó îëàí Àçÿðáàéúàí þçöíöí ñÿìÿðÿëè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó èëÿ ãëîáàë ìèãéàñäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Èêèòÿðÿôëè âÿ
÷îõòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðäÿ ãàðøûëûãëû ùþðìÿò âÿ
áÿðàáÿðùöãóãëó ÿìÿêäàøëûüà õöñóñè þíÿì
âåðÿí þëêÿìèç, åéíè çàìàíäà, ðåýèîíàë âÿ
áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð áÿõø åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, ñîí çàìàíëàð ðåýèîíäà, áöòþâëöêäÿ, Àâðàñèéà ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà áàø âåðÿí ìöðÿêêÿá ùàäèñÿëÿðèí íÿòèúÿëÿðè áèð äàùà ýþñòÿðäè êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áàëàíñëàøäûðûëìûø ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë õàðèúè
ñèéàñÿò êóðñóíóí ÿñàñûíû òÿøêèë åòìÿêëÿ éàíàøû, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðäÿ óüóðëà òÿìñèë îëóíìàñûíû òÿìèí åäèð. Åéíè çàìàíäà, íþâáÿòè äÿôÿ àøêàð îëäó êè, þëêÿìèç þç õàðèúè ñèéàñÿòèíè, èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèíè ñûðô áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÿñàñûíäà
äàâàì åòäèðèð. Äàùà äÿãèã äåñÿê, ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿéÿí, ãàðøûëûãëû åòèìàäû ÿñàñ ýþòöðÿí, ñåïàðàòèçìèí ùÿð úöð ôîðìàñûíû ðÿää åäÿí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí ìèëëè äþâëÿòëÿðèí ñóâåðåíëèéè âÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ùþðìÿò
ïðèíñèïè ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí òÿðÿôäàðû êèìè ÷ûõûø åäèð. Éÿíè, èñòÿð éåðëÿøäèéè Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíäà, èñòÿðñÿ äÿ Àâðàñèéà
ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð
Àçÿðáàéúàíûí ùÿì áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè, ùÿì äÿ
ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíäà ìöñòÿñíà ðîë îéíàäûüûíû ñöáóòà éåòèðèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí Íàçèðëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçÿ ãàðøû ðèéàêàð ñèéàñÿò, èêèëè ñòàíäàðò
ñèéàñÿòè äàâàì åäèð. Áèç èñÿ áóíóíëà ùå÷ âàõò áàðûøìàéàúàüûã
íàä åäèðëÿð. Ùÿòòà áèð ñûðà ðåýèîíëàðäà áàø âåðÿí ñåïàðàòèçìè ãûíàã îáéåêòèíÿ ÷åâèðñÿëÿð
äÿ, ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü ðåñïóáëèêàñû”íûí áþëöúöëöê ÿìÿëëÿðèíÿ, ãåéðè-ãàíóíè ôÿàëèééÿòèíÿ ãàðøû ùå÷ áèð ðåàêñèéà âåðèëìèð. Áó
èñÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿòáèã åäèëÿí èêèëè ñòàíäàðòëàðûí ÿéàíè íöìóíÿñèäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ éàõøû
“Áèçèì õàðèúè ñèéàñÿòèìèç à÷ûãäûð, ïðèíñèïèàëäûð, ÿäàëÿòÿ, áåéíÿëõàëã ùöãóãà ñþéêÿíèð. Áó ïðèíñèïèàëëûã âÿ ùÿð áèð ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìþâãåéèìèçèí ñÿðýèëÿíìÿñè, ÿëáÿòòÿ êè, Àçÿðáàéúàíà ÿëàâÿ ðÿüáÿò éàðàäûð”
Êàáèíåòèíèí 2014-úö èëèí áèðèíúè ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà
äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàðàã ãåéä
åäèá êè, Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ÷îõ
åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð: “Áèçèì õàðèúè ñèéàñÿòèìèç à÷ûãäûð, ïðèíñèïèàëäûð, ÿäàëÿòÿ,
áåéíÿëõàëã ùöãóãà ñþéêÿíèð. Áó ïðèíñèïèàëëûã âÿ ùÿð áèð ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìþâãåéèìèçèí
ñÿðýèëÿíìÿñè, ÿëáÿòòÿ êè, Àçÿðáàéúàíà ÿëàâÿ ðÿüáÿò éàðàäûð. Áÿçè áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí ÿêñÿðèééÿòè ìþâãå áèëäèðìÿêäÿí ÷ÿêèíèð. Áèç áóíà
ãèéìÿò âåðìÿê ôèêðèíäÿ äåéèëèê. Àíúàã
Àçÿðáàéúàí ùÿð áèð ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ïðèíñèïèàë ìþâãå íöìàéèø åòäèðèð. Áó ìþâãå, èëê
íþâáÿäÿ, áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ
ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíûð. Áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðè ÿñàñ øÿðò îëìàëûäûð. ×öíêè áóýöíêö áåéíÿëõàëã àëÿì áó
ïðèíñèïëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëóáäóð. ßýÿð áóíëàð ïîçóëóðñà, îíäà áöòöí áåéíÿëõàëã
ÿìÿêäàøëûã âÿ ìöíàñèáÿòëÿð ìåõàíèçìè
ïîçóëóð. Áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ áàõ áó ïðèíñèïèàë ìþâãå ÿëáÿòòÿ êè, áèçÿ áþéöê ðÿüáÿò
éàðàäûð. Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë, ïðèíñèïèàë þëêÿ êèìè þç ìþâãåëÿðèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèð. Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà þëêÿìèç
ùàããûíäà áó äöçýöí òÿñÿââöð ýÿëÿúÿêäÿ
áèçÿ ÿëàâÿ èìêàíëàð éàðàäàúàãäûð”.
Ëàêèí áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, áèð ÷îõ
ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàíà èêèëè ñòàíäàðòëàðëà éàíàøûëûð. Õöñóñèëÿ äÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðû ÿñàñûíäà ùÿëëè ìÿñÿëÿñèíäÿ
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ëàãåéäëèê íöìàéèø åòäèðèð, ùöãóã âÿ ÿäàëÿòäÿí êÿíàð éàíàøìàéà èñòè-
áÿëëèäèð êè, Àçÿðáàéúàí äèïëîìàòèê ñÿéëÿðèíè ýöúëÿíäèðäèéè âÿ ëàçûìû àääûìëàðû àòäûüû ùàëäà, èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ìöääÿòèíè
óçàòìàüà âÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíè ïîçìàüà ÷àëûøûð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ, ìöàñèð áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìè âÿ äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð äèïëîìàòèê ðåñóðñëàðà ìàëèê îëàí àïàðûúû áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó, ùÿì÷èíèí, áó ãóðóìëàðäà òÿìñèë îëóíàí ýöú
ìÿðêÿçëÿðè (àïàðûúû ìèëëè äþâëÿòëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóð- Í.Ã.) ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû èìïåðàòèâ
âÿ îïåðàòèâ ñÿúèééÿëè òÿäáèðëÿð ýþðìÿëèäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, ÁÌÒ áóíäàí þíúÿ ãÿáóë åòäèéè 4 ãÿòíàìÿíèí èúðàñû èëÿ áàüëû äàùà åôôåêòèâ èñëàùåäèúè
ìåòîäëàðà èñòèíàä åòìÿëè âÿ ïðèíñèïèàë ìþâãå
ñÿðýèëÿìÿëèäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãåéä
åäèá êè, áó ýöí áèç éåíÿ äÿ îíóí øàùèäèéèê êè,
ëóð. Éÿíè, ùå÷ áèð áàøãà áóíà îõøàð ùàëäà
áó ãÿäÿð ÿäàëÿòñèçëèê âÿ ãàíóí ïîçóíòóñó
îëìàìûøäûð. Áåéíÿëõàëã íîðìàëàð ïîçóëóð.
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãÿòíàìÿëÿðè
èúðà åäèëìèð. Äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí Àâðîïà Øóðàñû, Àâðîïà Ïàðëàìåíòè, ÀÒßÒ,
Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí ãÿòíàìÿëÿðè
èúðà åäèëìèð. Îíëàðà ìÿùÿë ãîéóëìóð. Ìèíëÿðëÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû ùÿëàê îëóáäóð.
Áèçÿ ãàðøû ñîéãûðûìû òþðÿäèëèáäèð. Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ Åðìÿíèñòàíà ãàðøû ùå÷ áèð ñàíêñèéà
òÿòáèã åäèëìèð”.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, äöíéà èúòèìàèééÿòè, õöñóñèëÿ äÿ, ìöâàôèã áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð íÿçÿðÿ
àëìàëûäûðëàð êè, ìöíàãèøÿíèí “äîíäóðóëìóø”
âÿçèééÿòäÿ ñàõëàíûëìàñûíà éþíÿëèê úÿùäëÿð
ñòðàòåæè áàõûìäàí úèääè ôÿñàäëàðà ñÿáÿá îëà
áèëÿð. Áèðèíúèñè, áó âÿçèééÿò èøüàë îëóíìóø
“Áó ýöí áèç éåíÿ äÿ îíóí øàùèäèéèê êè, Åðìÿíèñòàí, ñàäÿúÿ îëàðàã âàõò
óçàòìàãëà ìÿøüóëäóð. Íÿ ùÿðá, íÿ ñöëù âÿçèééÿòèíè ñàõëàìàã èñòÿéèð âÿ áåéíÿëõàëã âàñèòÿ÷èëÿð ÿôñóñëàð îëñóí êè, îíëàðà úèääè òÿçéèã åòìèðëÿð.
ßñëèíäÿ, ÷îõäàí Åðìÿíèñòàíà ãàðøû áåéíÿëõàëã ñàíêñèéàëàð òÿòáèã åäèëìÿëè èäè. ×öíêè Åðìÿíèñòàí àðòûã èéèðìè èëäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã áèðëèê
òÿðÿôèíäÿí òàíûíàí ÿðàçèñèíè èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð”
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàðëûüûí äàùà èíòåíñèâ õàðàêòåð àëìàñûíà, íàð-
“Î êè ãàëäû ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ, ùå÷ êèì ö÷öí ñèðð äåéèë, áó ýöí äöíéàäà ÿñàñ àìèë ýöú àìèëèäèð. Áó, ðåàëëûãäûð. Îíà ýþðÿ áèç äàùà äà ýöúëö îëìàëûéûã âÿ èëê íþâáÿäÿ, ùÿðáè ýöúöìöçö àðòûðìàëûéûã”
Åðìÿíèñòàí, ñàäÿúÿ îëàðàã âàõò óçàòìàãëà
ìÿøüóëäóð: “Íÿ ùÿðá, íÿ ñöëù âÿçèééÿòèíè ñàõëàìàã èñòÿéèð âÿ áåéíÿëõàëã âàñèòÿ÷èëÿð ÿôñóñëàð îëñóí êè, îíëàðà úèääè òÿçéèã åòìèðëÿð.
ßñëèíäÿ, ÷îõäàí Åðìÿíèñòàíà ãàðøû
áåéíÿëõàëã ñàíêñèéàëàð òÿòáèã åäèëìÿëè èäè.
×öíêè Åðìÿíèñòàí àðòûã èéèðìè èëäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã áèðëèê òÿðÿôèíäÿí òàíûíàí ÿðàçèñèíè èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð. Äèíú
ÿùàëèéÿ ãàðøû ñîéãûðûìû òþðÿòìèøäèð. Õîúàëû
ñîéãûðûìûíû òþðÿòìèøäèð. Õàëãûìûçà ãàðøû åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòè àïàðûëûáäûð. ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 4 ãÿòíàìÿñè ïîçó-
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
Àðòóð Ðàñèçàäÿ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí êîìàíäàíû,
àâèàñèéà ìàðøàëû Òàùèð Ðàôèã Áàòòûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà òàðèõè äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìþâúóäëóüó âóðüóëàíàðàã
ÿëàãÿëÿðèìèçèí äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéè ãåéä
åäèëèá. Áèëäèðèëèá êè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ñèéàñè-èãòèñàäè âÿ
ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè, ùÿðáèòåõíèêè èñòèãàìÿòëÿðäÿ âÿ øÿõñè ùåéÿòèí òÿëèì-òÿùñèëè ñàùÿëÿðèíäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûã ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿð âåðÿ áèëÿð. Òÿðÿôëÿð
áó ñÿôÿðèí ùÿðáè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûìûçû éåíè ñÿâèééÿéÿ
ãàëäûðàúàüûíà ÿìèíëèêëÿðèíè èôàäÿ åäèáëÿð.
Ðåýèîíàë ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ñþùáÿò ýåäÿðêÿí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí òÿðÿôëÿð ãåéä åäèáëÿð êè, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíäÿ Ïàêèñòàí ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí éàíûíäà îëóá âÿ áöòöí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòèíè
ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿéÿðÿê, èøüàë àëòûíäà ãàëàí òîðïàãëàðûí òåçëèêëÿ àçàä åäèëìÿñèíèí âÿ ìöíàãèøÿíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí
òîõóíóëìàçëûüû ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ùÿëëèíèí âàúèáëèéèíè
âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà
ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ùÿëë åäèëìÿéèá, ðåýèîíäà òàì ìÿíàäà ñöëù âÿ
ñàáèòëèêäÿí áÿùñ åòìÿéÿ äÿéìÿç. ×öíêè ÿðàçè
èääèàëàðûíûí, òÿúàâöç ôàêòûíûí âÿ ñåïàðàòèçìèí
ìþâúóä îëäóüó ìÿêàí âÿ øÿðàèòäÿ ãàðøûëûãëû
ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè
èñòÿíèëÿí ñÿâèééÿäÿ ðåàëëàøäûðìàã ãåéðè-ìöìêöíäöð. Îíóí ö÷öí çÿðóðÿòäèð êè, ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ âàñèòÿ÷èëèê ìèññèéàñûíû ùÿéàòà
êå÷èðÿí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó äà ôÿàëèééÿò
ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè àðòûðìàëû âÿ ïðîáëåìèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ùöãóãè
íîðìà âÿ ãàéäàëàðëà òÿñáèò åäèëìèø åôôåêòèâ
ìåòîäëàðà áàø âóðìàëûäûð. ßêñ òÿãäèðäÿ, Úÿíóáè Ãàôãàç éåíè ãàðøûäóðìàëàð ìåéäàíûíà
÷åâðèëÿ áèëÿð. Øöáùÿñèç, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó
Åðìÿíèñòàíà ãàðøû õöñóñè òÿçéèã ìåõàíèçìè
âÿ âàñèòÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Áó, äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ïîçèòèâ äèíàìèêàíûí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð.
ßëáÿòòÿ, äèïëîìàòèê âàñèòÿëÿðèí ñÿìÿðÿ
âåðìÿäèéè ñîí ìÿãàìäà áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðûíäà òÿñáèò åäèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè
òÿìèí åòìÿê ö÷öí ùÿðáè ìåòîäà ÿë àòàúàã.
Áó, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû èëÿ òÿñáèò åäèëìèø àëè ñèéàñè ùöãóãóäóð.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, îðäóíóí äþéöø âÿ
ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí þç òîðïàãëàðûíû òåçëèêëÿ èøüàëäàí àçàä
åäÿúÿéèíÿ äàèð îïòèìèñò ãÿíàÿò éàðàäûð.
Öìóìèééÿòëÿ, ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê ñòðàòåýèéàñûíûí àéðûëìàç òÿðêèá ùèññÿñè îëàí ùÿðáè òÿùëöêÿñèçëèéèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, èëê íþâáÿäÿ,
ìèëëè îðäóíóí ìàääè-òåõíèêè âÿ ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè ùàçûðëûã ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿí àñûëûäûð. Ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí þëêÿ êèìè Àçÿðáàéúàíûí ýöúëö îðäóéà, òÿêìèëëÿøìèø ùÿðáè ñèñòåìÿ, èíêèøàô åòìèø ìöäàôèÿ
ñÿíàéåñèíÿ ìàëèê îëìàñû þëêÿíèí âÿ ÿùàëèíèí
òÿùëöêÿñèçëèéè áàõûìûíäàí áþéöê þíÿì êÿñá
åäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè: “Áèçÿ ãàðøû ðèéàêàð ñèéàñÿò, èêèëè ñòàíäàðò ñèéàñÿòè äàâàì åäèð. Áèç èñÿ áóíóíëà
ùå÷ âàõò áàðûøìàéàúàüûã. Î êè ãàëäû ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ, ùå÷ êèì ö÷öí ñèðð äåéèë,
áó ýöí äöíéàäà ÿñàñ àìèë ýöú àìèëèäèð.
Áó, ðåàëëûãäûð. Îíà ýþðÿ áèç äàùà äà ýöúëö
êîáàðîíëàðûí áó áþëýÿíè áàøëûúà áàçàðà ÷åâèðìÿñèíÿ, ÷èðêëè ïóëëàðûí ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ áó
ìÿêàíäà éóéóëìàñûíà, áþëýÿíèí ãàíóíñóç
ìèãðàñèéà ìÿêàíûíà ÷åâðèëìÿñèíÿ âÿ äèýÿð èëëåãàë ïðîñåñëÿðèí áàø âåðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóð êè,
áó äà ýÿëÿúÿê ö÷öí îëäóãúà úèääè ôÿñàäëàð
âÿä åäèð.
Îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ìþâúóä
âÿçèééÿò ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè òÿùäèä
éàðàòìàãëà áÿðàáÿð, åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ
éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà ÿíýÿë éàðàäûð. Áåëÿëèêëÿ, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè íÿ ãÿäÿð êè, ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ
îëìàëûéûã âÿ èëê íþâáÿäÿ, ùÿðáè ýöúöìöçö
àðòûðìàëûéûã. Áèð äàùà áó ìÿñÿëÿíè ìöçàêèðÿ åäÿðêÿí ýþðöðöê êè, áèç íÿ ãÿäÿð äöçýöí àääûì àòìûøûã, îðäó ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíè äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàìûøûã. Óçóí èëëÿð ÿðçèíäÿ àëûíàí ñèëàùëàð, òåõíèêàëàð, ñóðñàòëàð áó ýöí áèçèì ýöúöìöçö
áþéöê äÿðÿúÿäÿ àðòûðìûøäûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíäà îëàí
òåõíèêà ÿí ýöúëö îðäóëàðäàí äà ýåðè ãàëìûð.
Åéíè çàìàíäà, áó éàõûíëàðäà Íàõ÷ûâàíäà
îëàðêÿí îðàäàêû éåíè òåõíèêàíûí íöìàéèøè
äÿ ýþñòÿðèð êè, Íàõ÷ûâàí îðäóñó äà áó ýöí
äöíéà îðäóëàðûíäà îëàí ÿí ìöàñèð òåõíèêàéà ìàëèêäèð. Àðòûã îðàäà ùÿì ìöàñèð àðòèëëåðèéà ãóðüóëàðû, äþéöø âÿ íÿãëèééàò ùåëèêîïòåðëÿðè, òàíê ÿëåéùèíÿ ãóðüóëàð, ùàâà ùöúóìóíà ãàðøû ãóðüóëàð, ÿí ìöàñèð “Ò-72”, “Ò90” òàíêëàðû âÿ äèýÿð ùÿðáè ñèëàù-ñóðñàò âàðäûð, äàùà äà àðòàúàãäûð. Áèç äàùà äà ýöúëö
îëìàëûéûã âÿ îëàúàüûã”.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
“Áàêû 2015” Îéóíëàðû Àêàäåìèéàñû ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá
“Áàêû 2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû
ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè (ÁÀÎßÊ) “Áàêû
2015” Îéóíëàðû Àêàäåìèéàñû òÿøÿááöñöíöí èðÿëè ñöðöëìÿñèíäÿí ãöðóð
ùèññè äóéóð âÿ ùàçûðäà ìÿçóí òÿëèì
ïðîãðàìû ö÷öí ÿðèçÿëÿðèí ãÿáóëóíà
áàøëàéûð.
Îéóíëàð Àêàäåìèéàñûíûí éàðàäûëìàñûíäà ìÿãñÿä ÷åâèê þéðÿíìÿ
öñóëëàðû èëÿ áèðýÿ Àçÿðáàéúàí âÿ áöòöí Àâðîïàäàí îëàí óíèâåðñèòåò ìÿçóíëàðûíûí áó òÿëèì ïðîãðàìûíäà èøòèðàêëàðûíû òÿìèí åòìÿê, éåðëè ãðóï öçâëÿðèíèí áàúàðûã âÿ îéóíëàðëà áàüëû áèëèêëÿðèíè àðòûðìàãäûð. Ùÿð èêè ïðîãðàì Îéóíëàð
Àêàäåìèéàñûíà Àçÿðáàéúàíäà ïîòåíñèàë
âÿ äÿéÿðëè éåðëè èðñèí ôîðìàëàøìàñûíà
äÿñòÿê îëìàã èìêàíû âåðÿúÿê.
Áó íàäèð òÿøÿááöñö Àâðîïà Îëèìïèéà
Êîìèòÿñè (ÀÎÊ) äÿñòÿêëÿéèð.
Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè âÿ “Áàêû 2015” Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
èúðà÷û äèðåêòîðó Àçàä Ðÿùèìîâ ìÿçóí òÿëèì ïðîãðàìûíû øÿðù åäÿðêÿí áèëäèðèá êè,
áó, Àçÿðáàéúàíäàí âÿ áöòöí Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿí îëàí ýÿíúëÿðÿ “Áàêû 2015” èëê
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí óüóðëó êå÷ìÿñèíÿ
éàðäûì ýþñòÿðìÿëÿðè ö÷öí éàðàäûëàí èìêàíäûð. Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíäà òÿúðöáÿ
òîïëàìàã âÿ þç èñòåäàäëàðûíû àðòûðìàã
èìêàíû éàðàäàí áó ïðîãðàì 199 íàìèçÿäè (Àçÿðáàéúàí óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿí 150
íÿôÿð âÿ îéóíëàðäà èøòèðàê åäÿúÿê þëêÿëÿðèí Ìèëëè Îëèìïèéà êîìèòÿëÿðèíäÿí áèð íÿôÿð îëìàãëà 49 íÿôÿð) ÿùàòÿ åäÿúÿê.
Éåðëè ÁÀÎßÊ ãðóïó, ùÿì÷èíèí ÷åâèê
þéðÿíìÿ öñóëó òÿøÿááöñöíäÿí éàðàðëàíàúàã âÿ áó òÿøÿááöñ îíëàðû òÿäáèðèí èäàðÿ åäèëìÿñè âÿ ÷îõñàéëû èäìàí òÿäáèðëÿðè
öçðÿ ÿñàñ áàúàðûã âÿ ùàçûðëûã êóðñëàðû èëÿ
òÿìèí åäÿúÿê.
Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí Ïðåçèäåíòè Ïàòðèê Ùèêè ãåéä åäèá êè, “Áàêû
2015” Îéóíëàð Àêàäåìèéàñû “Áàêû 2015”
èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí èðÿëè ñöðäöéö òàì
éåíè èííîâàòèâ èäåéàäûð, Àçÿðáàéúàíäàí âÿ Àâðîïàíûí èñòÿíèëÿí éåðèíäÿí
îëàí ýÿíúëÿð ö÷öí ÷îõ ôàéäàëû îëàúàã.
Áó Àêàäåìèéà ÀÎÊ âÿ ÁÀÎßÊ-èí
èäìàíûí èäàðÿ åäèëìÿñè èëÿ áàüëû éöêñÿê òÿúðöáÿ íöìàéèø åòäèðìÿê ìÿãñÿäè èëÿ èëê Àâðîïà Îéóíëàðû ö÷öí åéíè
ìèññèéàíû ïàéëàøìàñûíûí áèð íöìóíÿñèäèð. Ìÿí õöñóñè îëàðàã Àâðîïà Ìèëëè
Îëèìïèéà êîìèòÿëÿðèíèí áó Àêàäåìèéàíûí áèð ùèññÿñè îëìàã ö÷öí äÿâÿò åäèëìÿñè òÿøÿááöñöíäÿí ìÿìíóíàì.
Îéóíëàð Àêàäåìèéàñûíûí ìÿñóë
øÿõñè Ýàâèí ÌúÀëïèíå äåéèá êè, Àêàäåìèéàíûí èðèìèãéàñëû òÿäáèðëÿð ñàùÿñèíäÿ
íàäèð áèð ùàäèñÿ îëàúàüûíà èíàíûðûã. Èëê
äÿôÿ îëàðàã áó úöð èðèìèãéàñëû òÿäáèðäÿ
èíñàíëàð êîðïîðàòèâ òÿøêèëàòëàðäà ýÿëÿúÿê
êàðéåðàëàðûíû ìöÿééÿí åäÿúÿê áèëèê âÿ
òÿúðöáÿ ÿëäÿ åäÿ áèëÿúÿêëÿð.
Ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ýåíèø èìêàíëàð éàðàòìàã, êàðéåðàíûçäà èðÿëèëÿéèø ÿëäÿ åòìÿê âÿ
äèýÿð ïðîãðàìëàðà áÿíçÿìÿéÿí ìÿçóí òÿëèìè ïðîãðàìûíûí áèð ùèññÿñè îëìàã èñòÿéèðñèíèçñÿ, httð://www.baku2015.com/en/gamesacademy èíòåðíåò ñàéòûíäà ìÿçóí òÿëèìè
ïðîãðàìûíà ìöðàúèÿò åäÿ áèëÿðñèíèç.
ßðèçÿëÿð úàðè èë ìàéûí 8-äÿê ãÿáóë
åäèëèð.
Àïðåëèí 17-äÿ ÀÒÂ òåëåêàíàëûíäà ýþñòÿðèëÿí âÿ òÿúèëè öðÿê ÿìÿëèééàòûíà åùòèéàúû îëàí áàëàúà Þìÿð Ãàñûìîâóí ìöàëèúÿ õÿðúëÿðèíè Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òàïøûðûüû èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó
þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó áàðÿäÿ ìÿëóìàòû Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà þçöíöí “Ôàúåáîîê” ñÿùèôÿñèíäÿ ïàéëàøûá.
Ìÿëóìàòäà äåéèëèð: “Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè ÷îõ ùþðìÿòëè
Ìåùðèáàí õàíûìà òÿøÿêêöð åäèðèê. Áèð àç ÿââÿë öðÿê
ãöñóðóíäàí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí âÿ òÿúèëè ÿìÿëèééàòà åùòèéàúû îëàí 2 éàø 6 àéëûã Þìÿð Ãàñûìîâóí àíàñû
çÿíý åäÿðÿê áèëäèðìèøäèð êè, Ìåùðèáàí õàíûìûí
àäûíäàí îíó Áàêûéà äÿâÿò åäèáëÿð. Þìÿðèí áöòöí
ÿìÿëèééàò âÿ ìöàëèúÿ õÿðúëÿðèíè Ìåùðèáàí õàíûìûí
òàïøûðûüû èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó þç öçÿðèíÿ ýþòöðöð. Èíøàëëàù Þìÿð äÿ Ìåùðèáàí õàíûìûí äèããÿòè âÿ
ãàéüûñû èëÿ éåíèäÿí øÿôà òàïàúàã, àèëÿñè âÿ ìèëëÿòèìèç ö÷öí ëàéèãëè þâëàä îëàúàãäûð”.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ
Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿêè “Êþíöë” êþðïÿëÿð
åâè-óøàã áàü÷àñû ÿñàñëû òÿìèð îëóíàúàã
Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ Ñÿáàèë
ðàéîíóíóí Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿ
íþâáÿòè
óøàã áàü÷àñûíûí
ÿñàñëû òÿìèðè âÿ
éåíèäÿí ãóðóëìàñû èøëÿðè ùÿéàòà
êå÷èðèëÿúÿê. Áóíóíëà ÿëàãÿäàð éåíè, ìöàñèð öñëóáäà ëàéèùÿ ñÿíÿäëÿðè ùàçûðëàíûá.
Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ùàçûðäà 110 óøàüûí òÿðáèéÿ àëäûüû,
öìóìè ÿðàçèñè 3500 êâàäðàòìåòð îëàí êþðïÿëÿð åâèóøàã áàü÷àñû 3 êîðïóñ âÿ 1 ìóñèãè çàëûíäàí èáàðÿòäèð.
Óøàã áàü÷àñûíûí ÿñàñ êîðïóñó èêèìÿðòÿáÿëèäèð âÿ áöòöí òèêèëèëÿðèí öìóìè ñàùÿñè 1000 êâàäðàòìåòðäèð. Áàü÷àäà óøàãëàðûí òÿðáèéÿñè èëÿ 13 òÿðáèéÿ÷è, 3 ìóñèãè ðÿùáÿðè âÿ òåõíèêè èø÷èëÿð äÿ äàõèë îëìàãëà 32 íÿôÿð ìÿøüóë
îëóð.
Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíèí ÿùàëèñèíèí ñàéûíûí àðòìàñû
âÿ áóðàäà ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ îëàí
òÿëÿáàò íÿçÿðÿ àëûíàðàã óøàã áàü÷àñûíûí ùÿéÿòèíäÿ 80
óøàã ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëìóø éåíè êîðïóñ äà òèêèëÿúÿê.
Òèêèíòè-òÿìèð èøëÿðèíÿ àïðåë àéûíûí ñîíóíäà áàøëàíàúàã.
Õàòûðëàäàã êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí êå÷ÿí èë Ñÿáàèë ðàéîíóíóí Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíäÿ 136
íþìðÿëè óøàã áàü÷àñû ÿñàñëû òÿìèð îëóíóá âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ôîíäóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí èøòèðàêû èëÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Äöíéà øþùðÿòëè ñêðèïêà÷û
Èòçùàê Ïåðëìàí Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ìÿðêÿçèíäÿ êîíñåðò âåðÿúÿê
Àïðåëèí 28-äÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ äöíéà øþùðÿòëè ñêðèïêà÷û, 15 “Ãðåììè” âÿ 4
“Åììè” ìöêàôàòû ëàóðåàòû Èòçùàê Ïåðëìàíûí êîíñåðòè îëàúàã. Éÿùóäè ÿñèëëè àìåðèêàëû
ìóñèãè÷è Áàêû òàìàøà÷ûëàðû
ãàðøûñûíäà òàíûíìûø øðè-ëàíêàëû
ïèàíî÷ó Ðîùàí äå Ñèëâàíûí
ìöøàéèÿòè èëÿ ÷ûõûø åäÿúÿê.
Êëàññèê ìóñèãè ýåúÿñèíäÿ äàùè áÿñòÿêàðëàð Ëöäâèã âàí Áåòùîâåíèí, Ðèõàðä Øòðàóñóí âÿ
Êëîä Äåáöññèíèí þëìÿç ÿñÿðëÿðè òÿãäèì îëóíàúàã.
Èòçùàê Ïåðëìàí 1945-úè èëäÿ Èñðàèëäÿ äîüóëóá, Òÿëßâèâ Ìóñèãè Àêàäåìèéàñûíäà, äàùà ñîíðà ÀÁØ-ûí èíúÿñÿíÿò ñàùÿñèíäÿ ÿí áþéöê òÿäðèñ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí
îëàí Úóëéàðä Ìÿêòÿáèíäÿ òÿùñèë àëûá. 1964-úö èëäÿ
Àìåðèêàäà àêàäåìèê ìóñèãè èôà÷ûëàðû àðàñûíäà êå÷èðèëÿí íöôóçëó Ëåâåíòðèò Ìöñàáèãÿñèíèí ãàëèáè îëóá âÿ áó,
îíóí ýÿëÿúÿê êàðéåðàñûíà ÿùÿìèééÿòëè òÿñèð ýþñòÿðèá.
Âèðòóîç ñêðèïêà÷û ùÿìèí âàõòäàí ìÿøùóð îðêåñòðëÿðëÿ
âÿ ñîëî êîíñåðòëÿðëÿ äöíéàíû äîëàøûð. Èíäèéÿäÿê ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí ìþòÿáÿð ñàëîíëàðûíäà, î úöìëÿäÿí ÀÁØ-ûí
Êåííåäè Ìÿðêÿçèíäÿ, áèð íå÷ÿ äÿôÿ Àü Åâäÿ ÷ûõûø
åäèá.
Èòçùàê Ïåðëìàí ùÿì äÿ äèðèæîðëóüó èëÿ òàìàøà÷ûëàðû ùåéðàí åäèá. Íéó-Éîðê Ôèëàðìîíèéàñû, Ìèëëè Ñèìôîíèê Îðêåñòð, Ôèëàäåëôèéà Îðêåñòðè, Ëîñ-Àíúåëåñ Ôèëàðìîíèéàñû, ×èêàãî, Áîñòîí, Ñàí-Ôðàíñèñêî, Ñåíò-Ëóèñ,
Äàëëàñ, Ùéóñòîí ñèìôîíèê îðêåñòðëÿðè âÿ äèýÿð êîëëåêòèâëÿð îíóí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà êîíñåðò ïðîãðàìëàðû èëÿ
÷ûõûø åäèá.
Èòçùàê Ïåðëìàí 2005-úè èëäÿ Úóëéàðä Ìÿêòÿáèíèí
100 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ áó òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíèí
ôÿõðè äîêòîðó àäûíà âÿ ìåäàëà ëàéèã ýþðöëöá. Î, 1986úû èëäÿ ÀÁØ-ûí “Àçàäëûã ìåäàëû”, 2000-úè èëäÿ èñÿ “Ìèëëè
èíúÿñÿíÿò ìåäàëû” èëÿ òÿëòèô îëóíóá.
3
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
èëëèê öìóìè éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) èëëèê öìóìè éûüûíúàüû
êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâ,
ÀÌÅÀ-íûí ùÿãèãè âÿ ìöõáèð öçâëÿðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, àëè ìÿêòÿáëÿðèí ðÿùáÿðëÿðè,
äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ãóðóìëàðûíûí, èúòèìàè òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâ âÿ åëìè èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè ÿââÿëúÿ ÀÌÅÀ-íûí àéðû-àéðû áþëìÿ âÿ èíñòèòóòëàðûíûí þòÿíèëêè ôÿàëèééÿòèíè, éåðèíÿ éåòèðèëÿí åëìè òÿäãèãàò èøëÿðèíè ÿêñ
åòäèðÿí ñÿðýè èëÿ òàíûø îëóáëàð.
ÀÌÅÀ-íûí ìöâàôèã èíñòèòóòëàðûíûí, äèýÿð åëìè òÿäãèãàò ìöÿññèñÿëÿðèíèí ñîí áèð èëäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàðû ÿêñ åòäèðÿí ñÿðýè èøòèðàê÷ûëàð
òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
Öìóìè éûüûíúàüû à÷àí Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ïðåçèäåíòè àêàäåìèê
Àêèô ßëèçàäÿ ÀÌÅÀ-äà èë ÿðçèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿð
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, Àêàäåìèéàíûí Ðÿéàñÿò Ùåéÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã åäèëìèø ñèéàùû òÿðêèáè 49 ùÿãèãè (àêàäåìèê) âÿ 97 ìöõáèð
öçâäÿí èáàðÿòäèð. Èúëàñäà 135 íÿôÿð èøòèðàê åäèð.
Èúëàñ þç èøèíÿ áàøëàìàüà ñÿëàùèééÿòëèäèð.
Àêèô ßëèçàäÿ äåéèá êè, ÀÌÅÀ-íûí þòÿí èë àïðåëèí 24-äÿ êå÷èðèëìèø èëëèê öìóìè éûüûíúàüûíäàí ñîíðà Àêàäåìèéàíûí éåääè öçâö äöíéàñûíû äÿéèøèá. Áóíëàð àêàäåìèêëÿð Ðÿùèì Ðÿùèìîâ, Àñÿô Íàäèðîâ, Áÿùðàì ßñýÿðîâ, ÀÌÅÀíûí ìöõáèð öçâëÿðè Àáäóëëà Ìóõòàðîâ, Ñàáèð
Ùàúûéåâ, Ñàáèò Êÿðèìîâ, Èñýÿíäÿð Úÿôÿðîâäóð.
Àêàäåìèéàíûí âÿôàò åòìèø öçâëÿðèíèí õàòèðÿñè áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åäèëèá.
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè ãåéä åäèá êè, èëëèê éûüûíúàüûí ýöíäÿëèéèíäÿ èêè ìÿñÿëÿ âàðäûð: Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû Ðÿéàñÿò Ùåéÿòèíèí 2013-úö èëäÿêè ôÿàëèééÿòè âÿ ýþðêÿìëè
àëèìëÿðèí àäûíà òÿñèñ åäèëìèø ìöêàôàòëàðûí òÿãäèì îëóíìàñû.
Ýöíäÿëèê ñÿñÿ ãîéóëàðàã ãÿáóë îëóíóá âÿ
ðåãëàìåíò ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ þòÿíèëêè
öìóìè éûüûíúàãäàí êå÷ÿí äþâð ÿðçèíäÿ þëêÿìèçèí ùÿéàòûíäà áàø âåðìèø ÿí ìöùöì ùàäèñÿíèí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè îëäóüóíó äèããÿòÿ
÷àòäûðûá. Àêàäåìèê Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí öìóìè èðàäÿñè íÿòèúÿñèíäÿ áó àëè äþâëÿòè âÿçèôÿéÿ
ñå÷èëìèø Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâè åëìè èúòèìàèééÿò àäûíäàí òÿáðèê åäèá.
Àêèô ßëèçàäÿ ÀÌÅÀ-íûí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí åëìÿ äàèð ãÿðàðëàðûíû ðÿùáÿð òóòàðàã 2013úö èëäÿ äÿ óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè áèëäèðèá,
åëìè ôÿàëèééÿòèí éåíè ìåéàðëàðëà òÿøêèëè âÿ èäàðÿ
îëóíìàñûíû, åëìè èíôðàñòðóêòóðóí ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñèíè âÿ ãàáàãúûë òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãèíè
ùÿéàòà êå÷èðÿí ÿñàñ ïðèíñèï êèìè ãåéä åäèá.
ÀÌÅÀ ïðåçèäåíòè Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíóí åëì
ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñè ö÷öí áöòöí èìêàíëàðà
ñàùèá îëäóüóíó, ìöàñèð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿúùèç åäèëìèø, áþëýÿäÿ ÿí ãàáàãúûë êèòàáõàíàëàðäàí îëàúàã Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñëàðû Ìÿðêÿçèíèí èñòèôàäÿéÿ òàì
ùàçûð îëäóüóíó âÿ ìöàñèð åëìè èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ éåíè èíñòèòóòëàðûí éàðàäûëàúàüûíû áèëäèðèá.
Àêàäåìèéàíûí ïðåçèäåíòè äåéèá êè, ÀÌÅÀ
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíÿ äÿñòÿê îëàðàã ìöñòÿãèë äþâëÿò÷èëèéèìèçèí ÿñàñëàðûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðèí þùäÿñèíäÿí ëàéèãèíúÿ ýÿëèá, úÿìèééÿòèí ñîñèàë-èãòèñàäè òÿðÿããèñèíÿ, ìÿäÿíè-ìÿíÿâè òÿøÿêêöëöíÿ
òþùôÿñèíè âåðèá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Àêàäåìèéàíûí þëêÿäÿ åëìèí òÿøêèëè âÿ èíêèøàôûíäàêû áþéöê õèäìÿòëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàðàã áó ìþòÿáÿð åëì
îúàüûíûí 70 èëëèê éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Àêèô ßëèçàäÿ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè òÿðÿôèíäÿí ùÿð èë îëäóüó êèìè, þòÿí èëäÿ äÿ
þëêÿìèçäÿ åëìèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ÷îõ ìöùöì
ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ìöâàôèã ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàðûíà ÿñàñÿí,
Àêàäåìèéàíûí ùÿãèãè âÿ ìöõáèð öçâëÿðè éöêñÿê äþâëÿò òÿëòèôëÿðèíÿ ëàéèã ýþðöëöá, ÀÌÅÀ-íûí
ÿìÿêäàøëàðûíûí ìààøëàðû, äîêòîðàíòëàðûí òÿãàöäëÿðè, åëìè äÿðÿúÿëÿðÿ ýþðÿ âÿçèôÿ ìààøëàðûíà
ÿëàâÿëÿðèí ìÿáëÿüè àðòûðûëûá.
Áèëäèðèëèá êè, þòÿí èë àïðåëèí 24-äÿ êå÷èðèëìèø
öìóìè éûüûíúàãäà ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè âÿ
Ðÿéàñÿò Ùåéÿòèíèí éåíè òÿðêèáè ñå÷èëèá. Ñå÷êèëÿðäÿí ñîíðà Àêàäåìèéàäà êþêëö èñëàùàòëàðà
áàøëàíûëûá. Áó èñëàùàòëàðûí ÿñàñ ïðèíñèïèíè þëêÿìèçèí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíà óéüóí îëàðàã åëìè
ôÿàëèééÿòèí éåíè ÿñàñëàðëà òÿøêèëè âÿ èäàðÿ îëóíìàñû, åëìè èíôðàñòðóêòóðóí ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñè,
ãàáàãúûë òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãè, åëìè ôÿàëèé-
éÿòèí éåíè ìåéàðëàð ÿñàñûíäà ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè âÿ ñ. òÿøêèë åäèá.
Àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ þëêÿíèí èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñûíà óéüóí îëàðàã ðåýèîíëàðäà åëìè-
òåõíèêè ïîòåíñèàëû àðòûðìàã ìÿãñÿäèëÿ áèð ñûðà
èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè, î úöìëÿäÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí “Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Ýÿíúÿ áþëìÿñèíèí òÿñèñ åäèëìÿñè ùàããûíäà” 2012-úè èë 19 äåêàáð òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí, Ýÿíúÿ Ðåýèîíàë Åëìè Ìÿðêÿçèíèí áàçàñûíäà ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ
áþëìÿñèíèí éàðàäûëäûüûíû âóðüóëàéûá. Áèëäèðèëèá
êè, áþëìÿíèí ôÿàëèééÿòè Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ åëìè
òÿäãèãàò ìöÿññèñÿëÿðèíèí èøèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ðåýèîíäàêû ìþâúóä åëìè-òåõíèêè ïîòåíñèàëûí
èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, áþëýÿíèí òàðèõè, àðõåîëîýèéàñû, åòíîãðàôèéàñû âÿ òÿáèè åùòèéàòëàðûíûí òÿäãèãè ö÷öí äàùà ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûëìàñû êèìè
ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð.
Ãåéä îëóíóá êè, ýþðöëìöø èøëÿð ñûðàñûíà
ÀÌÅÀ-íûí åëìè ìöÿññèñÿëÿðèíèí Äèðåêòîðëàðû,
Èííîâàòèâ Ëàéèùÿëÿðèí Åêñïåðòèçàñû âÿ Êîîðäèíàñèéàñû, Ýÿíú Àëèì âÿ Ìöòÿõÿññèñëÿð øóðàëàðûíûí éàðàäûëìàñû äà äàõèëäèð. Ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ õöñóñè ôÿðãëÿíÿí ýÿíúëÿðèí “Ýÿíúëÿð ö÷öí
Ïðåçèäåíò ìöêàôàòû”íà òÿãäèì îëóíìàñû, Ýåîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí àïàðûúû åëìè èø÷èñè Ðàôèã
Ñÿôÿðîâóí áó éöêñÿê ìöêàôàòà ëàéèã ýþðöëìÿñè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí “Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ýÿíú àëèìëÿðèíèí Àâðîïàíûí åëìè ìÿðêÿçëÿðèíäÿ äîêòîðàíòóðà òÿùñèëèíèí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà” 2010-úó èë 9
ôåâðàë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíûí èúðàñû èëÿ ÿëàãÿäàð
ýÿíú àëèìëÿðèí Àâðîïàíûí åëìè ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó âÿ åëìëÿð äîêòîðó ïðîãðàìëàðû öçðÿ òÿùñèë àëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã
èøëÿðèí àïàðûëìàñû ÀÌÅÀ-íûí ýÿíúëÿð âÿ êàäðëàð ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñèäèð.
Àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ åëìèí èíêèøàôûíà
áþéöê òþùôÿëÿð âåðÿí âÿ ìöùöì íàèëèééÿòëÿð
ãàçàíàí àëèìëÿðè ùÿâÿñëÿíäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ
“Íèçàìè Ýÿíúÿâè àäûíà Ãûçûë ìåäàë”ûí, ùÿì÷èíèí Àêàäåìèéàíûí àäëû ìöêàôàòëàðûíûí òÿñèñ
îëóíäóüóíó, ÀÌÅÀ-íûí ôÿõðè ôÿðìàíûíûí éåíè
ôîðìàëàðûíûí òÿñäèã åäèëäèéèíè äåéèá.
ÀÌÅÀ ïðåçèäåíòè ãåéä åäèá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã îëóíìóø “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà þëêÿìèç ö÷öí áöòöí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí åëì ñàùÿñèíäÿ ÿñàñ èíêèøàô ùÿäÿôëÿðè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Êîíñåïñèéàäà åëìè ïîòåíñèàëûí èíêèøàôû âÿ îíäàí þëêÿìèçèí
òÿðÿããèñè ö÷öí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñû ìöùöì ìÿãñÿä êèìè ãàðøûéà ãîéóëóá. Áó èøäÿ
ÿñàñ ìÿñóëèééÿò àëè åëìè òÿøêèëàò îëàí Àêàäåìèéàíûí öçÿðèíÿ äöøöð. Îíà ýþðÿ äÿ èëê íþâáÿäÿ,
ÀÌÅÀ-íûí 2020-úè èëÿ ãÿäÿð ïåðñïåêòèâ èíêèøàô
ùÿäÿô âÿ èñòèãàìÿòëÿðèíèí äÿãèã ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéàí Àêèô ßëèçàäÿ
áó ìÿãñÿäëÿ, ùàçûðäà Àêàäåìèéàíûí 2020-úè
èëÿ ãÿäÿð Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíûí ùàçûðëàíäûüûíû, åëìè òÿäãèãàòëàðûí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíèí
éåíèäÿí ìöÿééÿíëÿøäèðèëäèéèíè âÿ áó èøëÿðèí àðòûã éåêóíëàøìàã öçðÿ îëäóüóíó áèëäèðèá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó êèìè
äöíéà ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿðèí Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã åëìè ÿìÿêäàøëûã ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñè éîëóíäà ìöùöì íàèëèééÿò îëäóüóíó âóðüóëàéàí Àêèô ßëèçàäÿ äåéèá êè, éåíè òåõíîëîýèéàëàðûí âÿ èííîâàñèéàëàðûí íöìàéèøè, åëìèí
òÿáëèüè, ïîïóëéàðëàøäûðûëìàñû, ýÿíú íÿñëèí åëìÿ
ìàðàüûíûí àðòûðûëìàñû, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíûí
åëì ïîòåíñèàëûíûí îðòàéà ÷ûõàðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ þëêÿìèçäÿ âÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäà èëê äÿôÿ åëì
ôåñòèâàëûíûí êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëûð.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí àêàäåìèê-êàòèáè, ìöõáèð
öçâ Ðàñèì ßëèãóëèéåâ Àêàäåìèéàíûí 2013-úö
èëäÿêè ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ùåñàáàò ìÿðóçÿñè èëÿ
÷ûõûø åäèá.
Ìÿðóçÿäÿ áèëäèðèëèá êè, ùåñàáàò èëèíäÿ Àêà-
äåìèéàäà þëêÿìèçèí ñöðÿòëè èíêèøàôû èëÿ ùÿìàùÿíý îëàí èñëàùàòëàðûí éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ áàøëàíûëûá, ÀÌÅÀ-íûí ñòðóêòóðó, èäàðÿåòìÿ âÿ òÿøêèëàòè ñèñòåìè òÿêìèëëÿøäèðèëèá, åëìè ìöÿññèñÿëÿðèí
ôÿàëèééÿòèíèí ìÿãñÿäéþíëö ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè
ö÷öí áèð ñûðà ìöùöì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
Ãåéä åäèëèá êè, åëìè ìöÿññèñÿëÿðäÿ 162
ïðîáëåì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 504 ìþâçó öçðÿ 1402
åëìè òÿäãèãàò èøè àïàðûëûá, 110 ìöùöì åëìè íÿòèúÿ àëûíûá, îíëàðäàí 55 èø òÿòáèã îëóíóá. Àêàäåìèéàíûí àëèìëÿðè òÿðÿôèíäÿí 604-äÿí àðòûã êèòàá, 7208-äÿí ÷îõ ìÿãàëÿ âÿ òåçèñ, î úöìëÿäÿí õàðèúäÿ 2427-äÿí àðòûã ìÿãàëÿ âÿ òåçèñ
÷àï åòäèðèëèá. Èìïàêò ôàêòîðëó æóðíàëëàðäà äÿðú
îëóíìóø ìÿãàëÿëÿðèí ñàéû ÿââÿëêè èëëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ õåéëè àðòàðàã 526-íû þòöá âÿ îíëàðà
3800-äÿí ÷îõ èñòèíàä îëóá. ÀÌÅÀ-äà 24 åëìëÿð äîêòîðó âÿ 124 ôÿëñÿôÿ äîêòîðëóüó öçðÿ äèññåðòàñèéàëàð ìöäàôèÿ åäèëèá, Àêàäåìèéàíûí åëìè ìöÿññèñÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí 68 ðåñïóáëèêà âÿ
45 áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè åëìè òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Ð.ßëèãóëèéåâ 2013-úö èëäÿ Ðÿéàñÿò Ùåéÿòèíèí èøèíèí ñÿìÿðÿëèëèéèíè àðòûðìàã, åëìèí èäàðÿ
åäèëìÿñèíäÿ Ìÿðêÿçè Àïàðàòûí ôÿàëèééÿòèíè ýöúëÿíäèðìÿê âÿ ìöàñèð òÿëÿáëÿð áàõûìûíäàí ìîäåðíëÿøäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèø áèð
ñûðà ÿùÿìèééÿòëè ñòðóêòóð äÿéèøèêëèêëÿðèíäÿí äÿ
áÿùñ åäèá. Áèëäèðèëèá êè, ÀÌÅÀ-äà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñòðóêòóð èñëàùàòëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíäÿí èðÿëè ýÿëÿðÿê Áèîôèçèêà âÿ
Ñìàðò Ìàòåðèàëëàð Ìÿðêÿçè, Íåôò âÿ Ãàç, Ìîëåêóëéàð Áèîëîýèéà âÿ Áèîòåõíîëîýèéàëàð, Åëì Òàðèõè âÿ Äöíéà Ñèéàñÿòè èíñòèòóòëàðû éàðàäûëûá.
Ùÿì÷èíèí Ôÿëñÿôÿ, Ñîñèîëîýèéà âÿ Ùöãóã Èíñòèòóòóíóí àäûíäàí “Ñîñèîëîýèéà” ñþçö ýþòöðöëöá,
Ìÿðäÿêàí Äåíäðàðèñè Äåíäðàëîýèéà Èíñòèòóòó,
Êèáåðíåòèêà Èíñòèòóòó Èäàðÿåòìÿ Ñèñòåìëÿðè Èíñòèòóòó, Ýåîëîýèéà Èíñòèòóòó Ýåîëîýèéà âÿ Ýåîôèçèêà Èíñòèòóòó, Êèìéà Ïðîáëåìëÿðè Èíñòèòóòó Êàòàëèç
âÿ Ãåéðè-Öçâè Êèìéà Èíñòèòóòó, Èíñàí Ùöãóãëàðû
öçðÿ Åëìè-Òÿäãèãàò Èíñòèòóòó èñÿ Êîíôëèêòîëîýèéà
âÿ Èíñàí Ùöãóãëàðû Èíñòèòóòó àäëàíäûðûëûá.
Ìÿðóçÿ÷è ÀÌÅÀ-íûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ 70
èëëèê éóáèëåéè âÿ Àçÿðáàéúàí àëèìëÿðèíèí Û Ãóðóëòàéû êèìè èêè ìþòÿáÿð òÿäáèð ÿðÿôÿñèíäÿ îëäóüóíó, áóíóíëà áàüëû áèð ñûðà åëìè-òÿøêèëàòè èøëÿðèí
ýþðöëäöéöíö äåéèá. ÀÌÅÀ-íûí èúðà÷ûñû îëäóüó
äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäàí ö÷öíöí àðòûã áàøà ÷àòäûüû, 13-íöí äàâàì åòäèðèëäèéè âóðüóëàíûá.
ÀÌÅÀ-äà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ùöãóãè èñëàùàòëàðäàí, ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíäÿí äÿ ýåíèø áÿùñ
îëóíäóüó ìÿðóçÿäÿ âóðüóëàíûá êè, åëì âÿ òÿùñèëèí èíòåãðàñèéàñû ýÿëÿúÿê åëìè êàäðëàðûí Àêàäåìèéàéà úÿëá åäèëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäûá. Ãóðóëìàãäà îëàí èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí èíêèøàôûíäàí âÿ åëåêòðîí åëìèí ôîðìàëàøìàñû âÿçèééÿòèíäÿí äàíûøàí Ð.ßëèãóëèéåâ áèëäèðèá êè,
2013-úö èë - “Èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëè” èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð ïëàíûíäà
ÀÌÅÀ-íûí äà öçÿðèíÿ ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãîéóëóá, ùàçûðëàíìûø ôÿàëèééÿò ïëàíû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áåëÿ êè,
“ÀçÑúèåíúåÍåò”èí þëêÿ öçðÿ èíôðàñòðóêòóðóíóí
èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì èøëÿð ýþðöëöá.
Ðàáèòÿ âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Íàçèðëèéèíèí
äÿñòÿéè èëÿ “ÀçÑúèåíúåÍåò”äÿ 100 êèëîìåòðÿ
éàõûí ôèáåð-îïòèê êàáåë ÷ÿêèëìèø, èíñòèòóò âÿ òÿøêèëàòëàðûí 88 ôàèçèíèí ôèáåð-îïòèê õÿòëÿð âàñèòÿñèëÿ Èíòåðíåòÿ ãîøóëìàñû òÿìèí åäèëèá, ÿìÿêäàøëàðûí èíòåðíåò òðàôèêÿ îëàí òÿëÿáàòû òÿõìèíÿí ö÷
äÿôÿ àðòûá.
ÀÌÅÀ-íûí àêàäåìèê-êàòèáè ãåéä åäèá êè,
2013-úö èëäÿ ìöòÿìàäè îëàðàã “ÀÌÅÀ-íûí Ìÿðóçÿëÿðè”, “ÀÌÅÀ-íûí Õÿáÿðëÿðè”, “Åëì äöíéàñû”, “ÀÌÅÀ-íûí Õÿáÿðëÿðè ìÿúìóÿñè” æóðíàëëàðûíûí âÿ “Åëì” ãÿçåòèíèí íÿøðè òÿìèí åäèëèá.
Ð.ßëèãóëèéåâ Àêàäåìèéàíûí ìàääè-òåõíèêè
áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ñîñèàë âÿ ìàëèééÿòÿñÿððöôàò ôÿàëèééÿòè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí, àëèìëÿðèí ÿìÿéèíèí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè
âÿ ñòèìóëëàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûá.
Ùàçûðäà ìöçàêèðÿ ïðîñåñèíäÿ îëàí “Åëì ñèéàñÿòè ùàããûíäà” Ãàíóíóí ãÿáóë åäèëìÿñèíèí
åëì ñàùÿñèíäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí íîðìàòèâ-ùöãóãè ÿñàñëàðûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí
ÿùÿìèééÿòè âóðüóëàíûá âÿ “Åëìèí èíôîðìàñèéàëàøäûðûëìàñû ùàããûíäà Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí ãÿáóë îëóíìàñû ìÿãñÿäÿóéüóí ùåñàá åäèëèá.
Äàùà ñîíðà éûüûíúàãäà ÀÌÅÀ-íûí âèòñåïðåçèäåíòëÿðè, àêàäåìèêëÿð Èñà Ùÿáèááÿéëè âÿ
Àêèô Ùàúûéåâ, Áèîëîýèéà âÿ Òèáá Åëìëÿðè Áþëìÿñèíèí àêàäåìèê-êàòèáè, àêàäåìèê ßùëèìàí
ßìèðàñëàíîâ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðàáèòÿ
âÿ éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð íàçèðè, àêàäåìèê ßëè
Àááàñîâ, ÀÌÅÀ-íûí Íàõ÷ûâàí áþëìÿñèíèí
ñÿäðè, àêàäåìèê Èñìàéûë Ùàúûéåâ, Áàêû Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ, Íÿñèìè àäûíà Äèë÷èëèê Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ÀÌÅÀ-íûí ìöõáèð öçâö Òîôèã Ùàúûéåâ
âÿ àêàäåìèê Èñìàéûë Èáðàùèìîâ ÷ûõûø åäÿðÿê
ìþâúóä ïðîáëåìëÿðäÿí äàíûøûá âÿ òÿêëèôëÿðèíè
ñÿñëÿíäèðèáëÿð.
Öìóìè éûüûíúàüûí ãÿðàðû èëÿ ÀÌÅÀ-íûí ùåñàáàò äþâðöíäÿêè ôÿàëèééÿòè ãÿíàÿòáÿõø ùåñàá
åäèëèá.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó, àêàäåìèê Óðõàí ßëÿêáÿðîâ öìóìè éûüûíúàüûí ãÿðàð ëàéèùÿñèíè îõóéóá.
Ãÿðàð ëàéèùÿñè ñÿñÿ ãîéóëàðàã ãÿáóë åäèëèá.
Äàùà ñîíðà éûüûíúàãäà åëìèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿêè õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ ôÿðãëÿíÿí àëèìëÿðÿ Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè øÿõñèééÿòëÿðèíèí
àäëàðûíû äàøûéàí ìöêàôàòëàð òÿãäèì îëóíóá.
Ìöêàôàòëàðûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøàí
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ
áèëäèðèá êè, îíëàðûí òÿñèñ îëóíìàñûíäà ìÿãñÿä
åëìèí èíêèøàôûíäà ìöùöì íàèëèééÿòëÿð ãàçàíàí
àëèìëÿðè äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿëè òÿäãèãàòëàð
àïàðìàüà ùÿâÿñëÿíäèðìÿê, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè àëèìëÿðèíèí õàòèðÿñèíè ÿáÿäèëÿøäèðìÿêäèð.
Ãåéä åäèëèá êè, ÀÌÅÀ Ðÿéàñÿò Ùåéÿòè áó èë
ôåâðàëûí 5-äÿ àäëû ìöêàôàòëàðûí òÿñèñ åäèëìÿñè
ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë åäèá, 9 àïðåë òàðèõëè èúëàñûíäà èñÿ òÿëòèô îëóíàí àëèìëÿðèí àäëàðûíû à÷ûãëàéûá. ÀÌÅÀ-íûí 7 àëèìè Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè
àëèìëÿðèíèí àäëàðûíû äàøûéàí ìöêàôàòëàðà ëàéèã
ýþðöëöá.
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè åëìèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿêè õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ ôÿðãëÿíÿí àëèìëÿðÿ
Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè øÿõñèééÿòëÿðèíèí àäëàðûíû äàøûéàí ìöêàôàò òÿãäèì åäèá.
Àêàäåìèê ×èíýèç Ãàúàð ôèçèêà åëìè ñàùÿñèíäÿ ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàðûíà âÿ íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ Íÿñèðÿääèí Òóñè àäûíà ìöêàôàòà
ëàéèã ýþðöëöá. Êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàðûíà âÿ íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâ âÿ ÀÌÅÀ-íûí ìöõáèð
öçâö Èðàäÿ Ùöñåéíîâà Ùÿñÿí áÿé Çÿðäàáè
àäûíà ìöêàôàòëà òÿëòèô îëóíóáëàð. Àêàäåìèê
Þìÿð Åëäàðîâ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ
ìîíóìåíòàë ùåéêÿëòÿðàøëûã ñÿíÿòèíèí èíêèøàôûíäàêû õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ àêàäåìèê Öçåéèð
Ùàúûáÿéëè àäûíà, àêàäåìèê Áþéöêêèøè Àüàéåâ
ñÿùèééÿíèí âÿ òèáá åëìèíèí ôóíäàìåíòàë, òÿòáèãè ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäàêû ÷îõèëëèê õèäìÿòëÿðèíÿ âÿ íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ àêàäåìèê Ìèðÿñÿäóëëà Ìèðãàñûìîâ àäûíà, àêàäåìèê Ìÿùÿððÿì
Ìÿììÿäéàðîâ õöñóñè òåõíèêà ö÷öí âàúèá îëàí
ñèíòåòèê éàüëàðûí éàðàäûëìàñû âÿ êèìéà ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðÿ ýþðÿ àêàäåìèê
Éóñèô Ìÿììÿäÿëèéåâ àäûíà, ýåîëîýèéà-ìèíåðàëîýîéà åëìëÿðè äîêòîðó Ôÿðèä Äàäàøîâ èñÿ
ýåîëîýèéà ñàùÿñèíäÿ ôóíäàìåíòàë òÿäãèãàòëàðûíà âÿ íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ àêàäåìèê Ìóñà
ßëèéåâ àäûíà ìöêàôàòà ëàéèã ýþðöëöáëÿð.
Éûüûíúàüà éåêóí âóðàí ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ ýÿëÿúÿêäÿ åëìèí
ìöùöì éåíèëèêëÿðèíÿ íàèë îëìàã ö÷öí ìöõòÿëèô
èñòèãàìÿòëÿðäÿ áèð íå÷ÿ åëì ãóðóìóíóí áèðýÿ
òÿäãèãàòëàð àïàðìàëàðûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Áèëäèðèëèá êè, áó ìÿãñÿäÿ íàèë îëìàã ö÷öí
àëèìëÿð ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿð ñå÷ÿðÿê áöòöí èìêàíëàðûíû ùÿìèí ñàùÿéÿ éþíÿëòìÿëèäèðëÿð. Àêèô
ßëèçàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí
åëìè ãàðøûñûíäà ãîéäóüó ùÿäÿôëÿðÿ íàèë îëìàã
éîëóíäà àëèìëÿðÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
öìóìè éûüûíúàüûíûí èøòèðàê÷ûëàðû
Ôÿõðè õèéàáàíäà Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò åäèáëÿð
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû
(ÀÌÅÀ) ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí 2013-úö èëäÿêè åëìè âÿ åëìè-òÿøêèëàòè ôÿàëèééÿòèíÿ ùÿñð îëóíàí öìóìè éûüûíúàüûíûí èøòèðàê÷ûëàðû
Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð
ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí
õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ýöëëÿð äöçöëöá.
Éûüûíúàã èøòèðàê÷ûëàðû, ùÿì÷èíèí ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòëÿðè
îëìóø àêàäåìèêëÿð Ùÿñÿí Àáäóëëàéåâèí âÿ Ìàùìóä Êÿðèìîâóí ìÿçàðëàðûíû çèéàðÿò åäèá, öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöáëÿð.
“Ñùàìêèð Úùåññ- 2014” Áåéíÿëõàëã
øàùìàò òóðíèðèíèí èøòèðàê÷ûëàðû Ôÿõðè
õèéàáàíäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò åäèáëÿð
Ìÿøùóð ãðîññìåéñòåð Âöãàð Ùÿøèìîâóí õàòèðÿñèíÿ Øÿìêèðäÿ êå÷èðèëÿúÿê “Ñùàìêèð Úùåññ-2014” Áåéíÿëõàëã øàùìàò
òóðíèðèíèí èøòèðàê÷ûëàðû àïðåëèí 18-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê,
õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí
ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà
éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ñîíðà ö÷öíúö Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿí Áåéíÿëõàëã øàùìàò òóðíèðèíèí èøòèðàê÷ûëàðû ìÿøùóð ãðîññìåéñòåð Âöãàð Ùÿøèìîâóí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá,
ìÿçàðû öçÿðèíÿ ÿêëèë ãîéóá âÿ ýöë äöçöáëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí âÿ Èðàíûí ßäëèééÿ
íàçèðëèêëÿðèíèí ñûõ ÿìÿêäàøëûã
åòäèéè ãåéä îëóíóá
Àïðåëèí 18-äÿ ÿäëèééÿ íàçèðè Ôèêðÿò Ìÿììÿäîâ Èðàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ìþùñöí Ïàêàéèí èëÿ ýþðöøöá.
ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ íàçèð þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà äîñòëóã âÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí îëäóüóíó ãåéä åäèá. Áó
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöñòÿñíà ðîëó îëäóüóíó âóðüóëàéàí Ô.Ìÿììÿäîâ äþâëÿòëÿðèìèçèí áàø÷ûëàðûíûí ìöòÿìàäè ñÿôÿðëÿðèíèí, î úöìëÿäÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àïðåëèí 9-äà Èðàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíèí âÿ
ìöùöì ñÿíÿäëÿðèí èìçàëàíìàñûíûí èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ áþéöê òÿêàí âåðäèéèíè âóðüóëàéûá.
Ùÿì÷èíèí çÿíýèí ìöãàâèëÿ áàçàñû ÿñàñûíäà ùöãóãè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû, î úöìëÿäÿí èêè þëêÿíèí ßäëèééÿ íàçèðëèêëÿðèíèí ñûõ
ÿìÿêäàøëûã åòäèéè ãåéä îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè ñþéëÿéÿí ñÿôèð Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí þëêÿñèíÿ ñÿôÿðèíèí ñÿìÿðÿëè îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã, ýþðöøëÿðèí ÷îõ ñÿìèìè øÿðàèòäÿ êå÷äèéèíè áèëäèðèá.
Ãîíàã, ùÿì÷èíèí ßäëèééÿ Íàçèðëèéè èëÿ ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüû
òÿãäèð åäèá.
Ýþðöøäÿ ùöãóãè éàðäûì, ìÿùêóìëàðûí âåðèëìÿñè âÿ äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ñÿôèð äþâëÿòëÿðèìèç âÿ õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèñèëñèç õèäìÿòëÿðèíè õàòûðëàäàðàã, ìöÿëëèôè îëäóüó “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Èðàí èëÿ
äàèìè äîñòëóüà ÿñàñëàíàí áàõûø” êèòàáûíû íàçèð Ô.Ìÿììÿäîâà òÿãäèì åäèá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
ÿðàçèñèíäÿ ýåíèøìèãéàñëû ùÿðáè
òÿëèìëÿð áàøà ÷àòûá
2014-úö èëèí äþéöø ùàçûðëûüû ïëàíûíà óéüóí îëàðàã ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
ÿðàçèñèíäÿ êå÷èðèëÿí ýåíèøìèãéàñëû ùÿðáè òÿëèìëÿðè éåêóíëàøûá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, òÿëèìëÿðÿ ßëàùèääÿ
Öìóìãîøóí Îðäóñóíóí òÿðêèáèíäÿêè ùèññÿ âÿ áþëìÿëÿðèí 20
ìèí íÿôÿðÿ éàõûí øÿõñè ùåéÿòè, 400-äÿí ÷îõ çèðåùëè òåõíèêàñû,
àâèàñèéà, ùàâà ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ ñèñòåìëÿðè, ðàêåò âÿ àðòèëëåðèéà ãîøóíëàðûíûí ãöââÿ âÿ âàñèòÿëÿðè, î úöìëÿäÿí õöñóñè
òÿéèíàòëû ãöââÿëÿð úÿëá îëóíóá.
Òÿëèìëÿð çàìàíû òàíê, ïèéàäàëàðûí äþéöø ìàøûíëàðû, ðàêåò,
àðòèëëåðèéà, ìèíààòàí ãóðüóëàðäàí âÿ àòûúû ñèëàùëàðäàí äþéöø
ñóðñàòëàðû èëÿ ïðàêòèêè àòûøëàð èúðà åäèëèá, õöñóñè òÿéèíàòëû áþëìÿëÿð èñÿ áèðáàøà òÿéèíàòëàðû öçðÿ ãàðøûéà ãîéóëìóø òàïøûðûãëàðû ïðàêòèêè îëàðàã éåðèíÿ éåòèðèáëÿð.
Òÿëèìëÿðè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí ìöäàôèÿ ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êþìÿê÷èñè, Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñû
ðÿùáÿðèíèí ìöàâèíè Âàùèä ßëèéåâ ìöøàùèäÿ åäèá.
4
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
ÅËÌÈ ßÑÀÑËÀÐÀ ÀÐÕÀËÀÍÀÍ ÈÍÊÈØÀÔ
Áÿøÿðèééÿò ÷îõ íàäèð ùàëëàðäà äöíéàéà, îíóí òàëåéèíÿ òÿñèð ýþñòÿðÿí èíñàíëàðû áÿõø åäèð.
Àëáåðò Åéíøòåéí
Ùÿð áèð ìèëëÿò, ùÿð áèð äþâëÿò éàøàì òàðèõèíäÿ
òîðïàüûíû, õàëãûíû ñåâÿí, îíó ìöáàðèçÿ ìåéäàíûíäà ãÿëÿáÿéÿ, ÷ÿòèí àíëàðäà èøûüà äîüðó àïàðàí ðÿùáÿðÿ, øÿõñèééÿòÿ åùòèéàú äóéóð. Ñþçöí
ÿñë ìÿíàñûíäà ùÿð áèð äþâëÿòèí áèð äþâëÿò îëàðàã
ôîðìàëàøìàñûíäà, ìèëëÿòèí ìèëëÿòëÿð ñûðàñûíäà
ìÿòèí äàéàíìàñûíäà áþéöê øÿõñèééÿòëÿðÿ äàèì
åùòèéàú âàð. Ìöõòÿëèô çàìàíëàðäà áÿøÿðèééÿò
äöíéàéà îíóí èíêèøàôûíà òÿñèð ýþñòÿðÿí áèð ÷îõ
áþéöê øÿõñèééÿòëÿð áÿõø åòìèøäèð. Áó ñûðàäà Òîìàñ Úåôåðñîí, Ìàùàòìà Ãàíäè, Ôðàíêëèí
Ðóçâåëò, Óèëéàì ×þð÷èë, Øàðë äå Ãîë êèìè áþéöê
øÿõñèééÿòëÿðèí àäëàðûíû ñàäàëàìàã îëàð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äà äöíéà ìÿíÿâè õÿçèíÿñèíÿ
ÕÕ ÿñðäÿ áÿõø åòäèéè áþéöê øÿõñèééÿò - Ùåéäÿð ßëèðçà îüëó ßëèéåâäèð.
Òÿáèè êè, áó øÿõñèééÿòëÿð ìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ
âÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèêëÿðèíäÿí
îíëàðû ìöãàéèñÿ åòìÿê ÷ÿòèí îëàðäû. Àììà áó
áþéöê øÿõñèééÿòëÿðè áèðëÿøäèðÿí àìèëëÿð ùàãäà,
îíëàðûí ôÿàëèééÿòè àðàñûíäà ìöÿééÿí îõøàðëûãëàð
àïàðìàã ìöìêöíäöð. ×öíêè áó øÿõñèééÿòëÿðèí
ùÿð áèðè Óëó Òàíðû òÿðÿôèíäÿí îíëàðà âåðèëìèø äöùàíû, áÿøÿðèééÿòûí èíêèøàôûíà âÿ ùÿéàòëàðûíû þç
õàëãëàðûíà, þç þëêÿëÿðèíÿ ãóðáàí âåðìèøëÿð. Òîìàñ Úåôåðñîí, Ìàùàòìà Ãàíäè, Ôðàíêëèí Ðóçâåëò, Óèëéàì ×þð÷èë, Øàðë äå Ãîë âÿ äèýÿð áþéöê
øÿõñèééÿòëÿð õàëãëàðûíûí ÿí àüûð ìÿãàìëàðûíäà
þëêÿëÿðèíÿ ðÿùáÿðëèê åòäèëÿð âÿ éàðàíìûø àüûð âÿçèééÿòäÿí ÷ûõìàüûí éîëóíó ìöÿééÿíëÿøäèðäèëÿð.
Áó øÿõñèééÿòëÿðèí ôÿàëèééÿòè íÿèíêè þç õàëãëàðûíûí
òàëåéèíÿ, öìóìèééÿòëÿ, áÿøÿðèééÿòèí ýÿëÿúÿéèíÿ
áþéöê òÿñèð ýþñòÿðìèøäèð.
Êèì áèëèð, áÿëêÿ äÿ Òîìàñ Úåôåðñîí èíñàí
ùöãóãëàðûíû ãîðóéàí ñÿíÿäè éàðàòìàñàéäû,
Ôðàíêëèí Ðóçâåëò Àìåðèêà òàðèõèíèí ÿí àüûð àíëàðûíäà ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñÿéäè, Óèëéàì ×þð÷èë âÿ
Øàðë äå Ãîë þç áàúàðûãëàðûíû èêèíúè äöíéà ìöùàðèáÿñè çàìàíû ýþñòÿðìÿñÿéäèëÿð, Ìàùàòìà Ãàíäè Ùèíäèñòàí õàëãûíûí ìöñòÿãèëëèê óüðóíäà ìöáàðèçÿñèíèí áàøûíäà äóðìàñàéäû, äöíéàíû äàùà
ùàíñû ôÿëàêÿòëÿð ýþçëÿéèðäè?!
Áó áþéöê øÿõñèééÿòëÿðèí ùÿð áèðè èëê íþâáÿäÿ
ùóìàíèçì ïðèíñèïëÿðèíè éöêñÿê òóòàðàã äöíéàíûí ýåäèøèíÿ ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðìèøëÿð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ äÿ Àçÿðáàéúàíûí
þçö ãÿäÿð ÿáÿäè îëàí øÿõñèééÿòäèð. Îíóí óçàãýþðÿí ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí àäû áó
ýöí äöíéàäà þíäÿ ýåäÿí äþâëÿòëÿð ñûðàñûíäà
÷ÿêèëèð. Èëëÿð êå÷äèêúÿ, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí áþéöêëöéöíö, ìöäðèêëèéèíè, õàëãûíû,
Âÿòÿíèíè íåúÿ áèð ìÿùÿááÿòëÿ ñåâäèéèíè äàùà
÷îõ àíëàéûðûã. Áó ñèéàñÿò íÿùÿíýèíèí ôÿàëèééÿòè
áöòöí áÿøÿðèééÿòèí õîøáÿõò ýÿëÿúÿéè óüðóíäà
ìöáàðèçÿéÿ ùÿñð îëóíìóøäóð.
Àçÿðáàéúàíûí ÿí éåíè òàðèõèíèí áöòþâ áèð
äþâðö Îíóí øÿðÿôëè àäû âÿ ìþùòÿøÿì ôÿàëèééÿòè
èëÿ áàüëûäûð. Îíóí Àçÿðáàéúàíà 40 èëÿ éàõûí
ðÿùáÿðëèéè äþâðöíäÿ þëêÿìèç áöòöí ñàùÿëÿðäÿ
áþéöê èíêèøàô éîëó êå÷ìèøäèð. Î, áöòöí ùÿéàòûíû
þëêÿìèçèí éöêñÿëèøèíÿ âÿ èíñàíëàðûí õîøáÿõòëèéèíÿ ùÿñð åòìèøäèð.
Áþéöê äþâëÿò õàäèìè, ýþðêÿìëè ñèéàñÿò÷è,
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû, çÿìàíÿìèçèí íàäèð øÿõñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè Ùåéäÿð ßëèéåâ ÷îõ çÿíýèí èðñ ãîéóá ýåòìèøäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ òàðèõè øÿõñèééÿòäèð. Ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ãóðóúóñó, áàíèñèäèð. Àçÿðáàéúàí
1991-úè èëäÿ Ñîâåò Èòòèôàãûíûí äàüûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíÿ ãîâóøìóøäóð. Àíúàã 1993-úö èëÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèë
äþâëÿò ñàéìàã äöçýöí îëìàçäû. ×öíêè Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò àïàðà áèëìèðäè, áàøãà äþâëÿòëÿðèí òÿñèðè àëòûíäà èäè. Ìöñòÿãèë èãòèñàäèééàò, äåìÿê îëàð êè, éîõ èäè, öìóìèééÿòëÿ, èãòèñàäèééàò äàüûëìûø âÿçèééÿòäÿ èäè. Äþâëÿò÷èëèéèí
ÿñàñëàðû éàðàäûëìàìûøäû.
Ìÿùç Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöäðèêëèéè,
ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, ìöñòÿãèë äþâëÿòÿ ÷åâðèëìèøäèð. Îíà ýþðÿ, áèç ùàìûìûç ùàãëû îëàðàã Ùåéäÿð ßëèéåâè
Àçÿðáàéúàí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí ãóðóúóñó êèìè ãÿáóë åäèðèê âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí òàðèõ, õàëã
ãàðøûñûíäà ýþðäöéö èøëÿð è÷ÿðèñèíäÿ áó, ÿí áþéöê õèäìÿòäèð.
1993-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãû áþéöê ìöäðèêëèê ýþñòÿðìèø, þëêÿìèç, õàëãûìûç ö÷öí ÿí àüûð
àíëàðäà Ùåéäÿð ßëèéåâÿ ìöðàúèÿò åòìèø, Îíó
ùàêèìèééÿòÿ äÿâÿò åòìèøäèð. Íÿ ö÷öí? Áèð íå÷ÿ
ñÿáÿá âàð èäè. Èëê íþâáÿäÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí 1970-1980-úè èëëÿðäÿ ýþðäöéö èøëÿð õàëãûí éàääàøûíäà éàøàéûðäû. Àçÿðáàéúàí 1970-úè
èëÿ ãÿäÿð Ñîâåò ìÿêàíûíäà ÿí ýåðèäÿ ãàëìûø
ðåñïóáëèêà èäè. Ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ôÿàëèééÿòè
íÿòèúÿñèíäÿ 1980-úè èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Ñîâåò
ìèãéàñûíäà ÿí ãàáàãúûë ðåñïóáëèêàéà ÷åâðèëìèøäèð. Î èëëÿð õàëãûí éàääàøûíäà éàøàéûðäû. Åéíè çàìàíäà, õàëãûìûç ö÷öí ÿí àüûð àíëàðäà Ùåéäÿð
ßëèéåâ äàèì õàëãûí éàíûíäà èäè. 20 Éàíâàð ôàúèÿñè çàìàíû äà Î, Þç ùàãã ñÿñèíè óúàëòìûøäûð.
Î âàõò Ñîâåò Èòòèôàãûíûí ñöãóòóíà ùÿëÿ èêè èë âàõò
ãàëìûøäû. Àíúàã Ùåéäÿð ßëèéåâ Þç úÿñàðÿòëè ñÿñèíè óúàëòìûøäûð, ñîâåò ðÿùáÿðëèéèíèí áó úèíàéÿòèíè ïèñëÿìèøäèð, îíó ãûíàìûøäûð. Ñîâåò ðÿùáÿðëèéèíè èòòèùàì åòìèøäèð, Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíäàí
èìòèíà åòìèøäèð, îíóí ñûðàëàðûíû òÿðê åòìèøäèð âÿ
ÿñë ëèäåðëèê êåéôèééÿòëÿðè íöìàéèø åòäèðìèøäèð.
Ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãÿðàðû èëÿ Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè áàéðàüû - Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ö÷ðÿíýëè áàéðàüû Íàõ÷ûâàíäà äþâëÿò áàéðàüû
êèìè åëàí åäèëìèøäèð.
Áöòöí áóíëàð îíó ýþñòÿðèð êè, èúòèìàè-ñèéàñè
ãóðóëóøäàí àñûëû îëìàéàðàã, Ùåéäÿð ßëèéåâ áöòöí äþâðëÿðäÿ ÿñë ëèäåð, ÿñë þíäÿð èäè. Ìÿùç áóíà
ýþðÿ 1993-úö èëäÿ - äþâëÿòèìèçèí ÿí àüûð àíëàðûíäà õàëã Îíà öç òóòìóø, ùàêèìèééÿòÿ äÿâÿò åòìèø âÿ îíäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí ñàáèòëèê âÿ
èíêèøàô äþâðö áàøëàìûøäûð. Óëó þíäÿðèí èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñè èëÿ äþâëÿò÷èëèéèí ÿñàñëàðû
ãîéóëìóø, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí Êîíñòèòóñèéàñû ãÿáóë åäèëìèø, úèääè èñëàùàòëàðà ñòàðò âåðèëìèøäè. Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ þç ìþùêÿì
éåðèíè òóòà áèëìèøäèð.
Þëêÿ äàõèëèíäÿ àïàðûëàí èñëàùàòëàð ðåñïóáëèêàíûí èíêèøàôûíû òÿìèí åòìèøäèð. Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè ÷îõ äÿðèí ìèëëè êþêëÿð, ìèëëè äÿéÿðëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëìóøäóð. 1993-2003-úö èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû áóýöíêö ðåàëëûãëàðû äà
òÿìèí åòìèøäèð. Ìÿùç î èëëÿðäÿ àïàðûëàí ñèéàñÿò
íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì
ãîéäó, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ äàõèëè ñèéàñÿòëÿ áàüëû
îëàí áöòöí ìÿñÿëÿëÿðäÿ þç ïðèíñèïèàë ìþâãåéèíè
íöìàéèø åòäèðäè, äöíéàäà áþéöê ùþðìÿòÿ ìàëèê
îëäó. Þëêÿ äàõèëèíäÿ áàøëàíàí èñëàùàòëàð äþâëÿòèìèç ö÷öí ùÿëëåäèúè ðîë îéíàìûøäûð.
Ùÿð çàìàí ùóìàíèçì ïðèíñèïëÿðèíè äàùà
öñòöí âÿ ÿñàñ òóòàí Ùåéäÿð ßëèéåâ ðåýèîíà
ñöëù ýÿòèðäè. Î, þëêÿäÿ éàðàíìûø âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíè äàéàíäûðäû âÿ Îíóí ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíà, öìóìèééÿòëÿ ðåýèîíà èíêèøàô ýÿëäè. Äàüûëìûø âÿçèééÿòäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòèíÿ ÷åâðèëäè, ÷îõ áþéöê èãòèñàäè óüóðëàðà èìçà àòäû. Åéíè çàìàíäà,
èãòèñàäèééàòûí ùÿð áèð þëêÿíèí èíêèøàôûíûí òÿìÿë
äàøû îëäóüóíó þíÿ ÷ÿêÿí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí äöçýöí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ñèéàñÿòèí
ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí áèð-áèðèíäÿí ÿùÿìèééÿòëè óüóðëàðû èëÿ äöíéàíûí äèããÿòèíäÿäèð. Þëêÿìèç áàðÿäÿ áåéíÿëõàëã ðÿéèí öìóìèëÿøäèðèëìèø èôàäÿñè áóäóðÀçÿðáàéúàí Úÿíóáè Ãàôãàçûí ïàðëàéàí óëäóçóäóð. Þëêÿìèç Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíó èãòèñàäèééàòûíûí 85 ôàèçèíÿ ñàùèáäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí áþëýÿäÿ ùàíñûñà èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ëàéèùÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí ìöìêöíñöçëöéö þëêÿìèçèí àðòàí íöôóçóíóí âÿ ñèéàñè ÷ÿêèñèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð. Äöíéàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíàòûíà þç òþùôÿëÿðèíè âåðÿí Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿêäÿ ðåàëëàøäûðàúàüû ëàéèùÿëÿð ôîíóíäà áó ðîëóíó äàùà äà
àðòûðàúàüûíà èíàì èôàäÿ îëóíóð.
ÕÕÛ ÿñðèí ìöãàâèëÿñè àäëàíäûðûëàí, Òöðêèéÿ
âÿ Àâðîïà èñòåùëàê÷ûëàðûíûí Àçÿðáàéúàí ãàçû èëÿ
òÿúùèç îëóíìàñû ìÿãñÿäè äàøûéàí “Øàùäÿíèç-2”
ëàéèùÿñè Àâðîïà Áèðëèéè þëêÿëÿðèíèí ÷îõäàí ýþçëÿäèéè “Úÿíóá åíåðæè äÿùëèçè”íèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäÿúÿê. Áåéíÿëõàëã áèðëèê áó ëàéèùÿéÿ ìàðàã ýþñòÿðèð âÿ äÿñòÿêëÿéèð. Þëêÿìèç òÿðÿôèíäÿí èðÿëè ñöðöëÿí ëàéèùÿëÿðèí ùÿð áèðèíèí ýþçÿë íÿòèúÿëÿðëÿ ñîíóúëàíäûüûíû áèëäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè äÿ äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã âóðüóëàìûøäûð êè, áó ëàéèùÿ ñûðô
Àçÿðáàéúàíûí ëàéèùÿñèäèð. “Áó ëàéèùÿ áèçÿ èìêàí âåðÿúÿê êè, þç ãàç ðåñóðñëàðûìûçû Òöðêèéÿéÿ âÿ îíäàí ñîíðà Àâðîïàéà äàùà äà áþéöê ùÿúìäÿ íÿãë åäÿê. Áåëÿëèêëÿ, áèç åíåðæè
ñèéàñÿòèìèçäÿ ÿñàñ àìèë îëàí øàõÿëÿíäèðìÿ
ìÿñÿëÿëÿðèíÿ òàì øÿêèëäÿ ÷àòàúàüûã”.
2017-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí “Øàùäÿíèç-2” éàòàüûíäàí íÿãë îëóíàúàã òÿáèè ãàçûí 6 ìèëéàðä
êóáìåòðè Òöðêèéÿíèí, 10 ìèëéàðä êóáìåòðè èñÿ
Àâðîïà äþâëÿòëÿðèíèí òÿëÿáàòûíûí þäÿíèëìÿñè
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ìÿøùóð Ùàðâàðä Óíèâåðñèòåòèíèí ýèðèøèíäÿ
áåëÿ áèð éàçû âàð. “Íÿùàéÿò, áèç éåíè Èíýèëòÿðÿ-
éÿ ýÿëäèê. Òÿñÿðöôàòûìûçû âÿ åâëÿðèìèçè ãóðäóãäàí ñîíðà, áèçèì ÿñàñ âÿçèôÿìèç òÿùñèëèìèçè âÿ åëìèìèçè èíêèøàô åòìÿêäÿí èáàðÿò èäè”.
Ìÿùç Àçÿðáàéúàíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ þëêÿéÿ ñöëù ýÿëäè, ìèëëè èãòèñàäèééàò ôîðìàëàøäûðûëäû âÿ áóíäàí ñîíðà åëì âÿ
òÿùñèëÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí úèääè äèããÿò éåòèðèëäè.
1969-úó èëäÿ Àçÿðáàéúàí ÊÏ ÌÊ-íûí áèðèíúè
êàòèáè ñå÷èëÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ ìèëëè ìÿíàôåëÿðÿ
õèäìÿò ýþñòÿðìÿê ìÿãñÿäèëÿ òîòàëèòàð ðåæèìèí
ãàíóíëàðû àëòûíäà Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè-ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðè ãîðóìàãëà, òÿðÿããèéÿ, åëì âÿ òÿùñèëèí
éöêñÿëìÿñèíÿ íàèë îëìàã ö÷öí äöøöíöëìöø åëìè
ñèéàñÿò éåðèòìÿéÿ íàèë îëìóøäóð. Ðÿùáÿðëèêäÿ
îëäóüó 1969-1982-úè èëëÿðäÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ
äóðàí ÿí öìäÿ ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè åëìèí âÿ òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ãàéüûíûí àðòûðûëìàñû îëìóøäóð.
Èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäàí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí áåëÿ áèð èíêèøàô êîíñåïñèéàñû ùàçûðëàíäû êè, ìèëëè äþâëÿò÷èëèê ïðèíñèïëÿðè
è÷ÿðèñèíäÿ ìèëëè òÿùñèë ñèñòåìè ÿñàñ éåðëÿðäÿí áèðèíè òóòìàëûäûð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèëëè
ìöñòÿãèëëèê, ìèëëè äþâëÿò ãóðóúóëóüó èäåéàñûíûí
ÿñàñûíäà î äóðóðäó êè, ìöñòÿãèëëèéèí ÿáÿäèëèéè,
äåìîêðàòèéàíûí èíêèøàô éîëó ìÿùç òÿùñèëäÿí êå÷èð. Îäóð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí èøëÿéèá ùàçûðëàäûüû
ñòðàòåýèéàíûí ÿñàñ õÿòòè ìèëëè äþâëÿò÷èëèê âÿ ùàêèìèééÿò ñòðóêòóðëàðûíûí éàðàäûëìàñû âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èëÿ éàíàøû, ìèëëè òÿùñèë ñèñòåìèíèí
éåíèäÿí ãóðóëìàñû èäè.
Óëó þíäÿðèí èëê ùàêèìèééÿòè èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí òÿêúÿ øÿùÿðëÿðèíäÿ äåéèë, ÿí óúãàð
êÿíäëÿðèíäÿ áåëÿ ìÿêòÿá òèêèíòèñè ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. Áöòöí áóíëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ
áèð ìÿãñÿä âàð èäè. Àçÿðáàéúàí þâëàäëàðûíûí
òÿùñèë àëìàñû âÿ þç òÿùñèëëÿðèíè äàâàì åòäèðìÿñè.
Òÿêúÿ áèð ôàêòû ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Óëó þíäÿðèí ùàêèìèééÿòèíèí èëê äþâðöíäÿ àçÿðáàéúàíëû
ýÿíúëÿðèí Ðóñèéàíûí âÿ áàøãà þëêÿëÿðèí àëè ìÿêòÿáëÿðèíÿ òÿùñèë àëìàã ö÷öí ýþíäÿðèëìÿëÿðè ùÿð èë
àðòûã áèð ÿíÿíÿéÿ ÷åâðèëìèøäèð.
Èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëäèêäÿí ñîíðà,
1990-úû èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ þëêÿíèí èãòèñàäè úÿùÿòäÿí ÷îõ àüûð áèð äþâð éàøàäûüûíû äàèì Þç ÷ûõûøëàðûíäà âóðüóëàéàí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
öìóìòÿùñèë èø÷èëÿðèíäÿ òÿøÿááöñêàðëûüûí àðòûðûëìàñûíà, ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí
ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ, õöñóñèëÿ, ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöí óøàãëàðûí îõóäóüó ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè
ëÿâàçèìàò, äÿðñëèêëÿðëÿ òÿìèíàòûíà äèããÿòèí àðòûðûëìàñûíà, èøèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè êèìè
õöñóñè ãèéìÿò âåðìèøäèð. Áó ñàùÿäÿ èëê úèääè
àääûìëàð ëàéèùÿ ïðîãðàìëàðû ÿñàñûíäà ùÿéàòà
êå÷èðèëìèøäèð. Áåëÿ êè, 1994-1995-úè äÿðñ èëèíäÿ
ÓÍÈÚÅÔ õÿòòèëÿ ðåñïóáëèêàíûí èíòåðíàò âÿ ãà÷ãûí
ìÿêòÿáëÿðè ìöõòÿëèô íþâ ìÿêòÿá ëÿâàçèìàòëàðû èëÿ
òÿìèí îëóíìóøäóð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ äÿðñëèêëÿðèí
íÿøðèíÿ âÿñàèòèí àéðûëìàñûíà äà õöñóñè äèããÿò
éåòèðìèøäèð. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 25 àâãóñò
1994-úö èë òàðèõëè “Öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðè øàýèðäëÿðèíèí äÿðñëèêëÿðëÿ òÿìèíàòû ìÿñÿëÿëÿðè ùàããûíäà” ãÿðàðû 1995-96-úû äÿðñ èëèíäÿí èáòèäàè ñèíèôëÿðÿ äÿðñëèêëÿðèí ïóëñóç âåðèëìÿñèíè, ùÿì÷èíèí,
Â-ÕÛ ñèíèô äÿðñëèêëÿðèíèí éàëíûç éåðëè òÿùñèë øþáÿëÿðèíèí õÿòòèëÿ ìÿêòÿáëÿðäÿ ñàòûøûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè ìÿãñÿäÿóéüóí ùåñàá åòìèøäèð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ÿí ùóìàíèñò àääûìëàðäàí áèðè äÿ Àçÿðáàéúàíäà
ýÿíú èñòåäàäëàðà äþâëÿò ãàéüûñû ùàããûíäà Ôÿðìàíûí èìçàëàíìàñû îëìóøäóð. Ôÿðìàíà ÿñàñÿí
åëì, òåõíèêà, ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò ñàùÿëÿðèíäÿ âÿ èäìàíäà ôÿðãëÿíÿí, ùÿìéàøûäëàðû àðàñûíäà éöêñÿê ýþñòÿðèúèëÿð íöìàéèø åòäèðÿí øàýèðäëÿðèí “Ãûçûë êèòàáû”íûí òÿñèñè âÿ îíóíëà ÿëàãÿäàð “Ýÿíú èñòåäàäëàð ôîíäó”íóí éàðàäûëìàñû
ùàãäà ãÿðàð ãÿáóë åòìèøäèð. Ñþçñöç êè, áó äà þç
íþâáÿñèíäÿ ùÿìèí äþâð ö÷öí ìöòÿðÿããè áèð ùàäèñÿ ùåñàá îëóíóðäó.
Àçÿðáàéúàíäà éåðëè ùÿðáè êàäðëàðûí éåòèøäèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ äÿ Óëó þíäÿðèí áþéöê õèäìÿòè
âàð. Òÿêúÿ áèð ôàêòû ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Íàõ÷ûâàíñêè àäûíà ùÿðáè ìÿêòÿáèí òèêèëìÿñè äÿ, à÷ûëìàñû äà Óëó þíäÿðèí àäû èëÿ áàüëûäûð. Àçÿðáàéúàíäà áèð ñûðà óíèâåðñèòåòëÿðèí éàðàäûëìàñû,
Àçÿðáàéúàí óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿ éåíè èõòèñàñëàðûí
éàðàäûëìàñû, Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí éàðàäûëìàñû, áöòöí áóíëàð ùàìûñû Óëó
þíäÿðèí àäû èëÿ áàüëûäûð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ 2000-úè èë
èéóíóí 13-äÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
òÿùñèë ñèñòåìèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà”
éåíè Ôÿðìàí èìçàëàìûøäûð. Ôÿðìàí òÿùñèë ñèñòåìèíèí ÿñàñëû øÿêèëäÿ èíêèøàôûíà, èäàðÿåòìÿíèí
ìöàñèð ïðèíñèïëÿð öçðÿ òÿøêèëèíÿ, òÿùñèë ñèñòåìèíèí áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà óéüóíëàøäûðûëìàñûíà âÿ äöíéà òÿùñèë ñèñòåìèíÿ èíòåãðàñèéàñûíà
çÿìèí éàðàòìûøäûð. 2002-úè èëèí ñåíòéàáðûíäà
Ñóðàõàíû ðàéîíóíäàêû 275 íþìðÿëè ìÿêòÿáäÿ
îëàðêÿí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áó áàðÿäÿ äåìèøäèð: “Ìÿí áó ýöí áÿéàí åäèðÿì êè, éàõûí
çàìàíëàðäà Àçÿðáàéúàíäà ìÿêòÿá òèêèíòèñè,
ìÿêòÿáëÿðèí ìöàñèð àâàäàíëûãëàðëà òÿìèí
îëóíìàñû âÿ òÿìèð åäèëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð úèääè
òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Þç òÿêëèôëÿðèìè èðÿëè ñöðÿúÿéÿì”.
Âÿ ÷îõ êå÷ìÿäè êè, ùÿìèí èëèí îêòéàáð àéûíäà “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà öìóìòÿùñèë
ìÿêòÿáëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàíäû. Áó Ñÿðÿíúàì ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿëèì øÿðàèòèíèí
âÿ òÿëèì ìöùèòèíèí éàðàäûëìàñûíäà úèääè äþíöøÿ
ñÿáÿá îëìóøäóð. Íÿèíêè, òÿùñèë ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, öìóìÿí, þëêÿíèí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ÿëèíäÿí ýÿëÿí ùÿð íÿ âàðñà, îíó ùå÷ âàõò õàëãûíäàí ÿñèðýÿìÿéèá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿéàòûí Îíà
áÿõø åòäèêëÿðèíè õàëãûíûí ðèôàùû ö÷öí ÷ÿêèíìÿäÿí
ñÿðô åòäè. Áþéöê ÿìÿê âÿ çÿùìÿò áàùàñûíà þëêÿñèíè çèðâÿëÿðÿ óúàëòìàãëà áÿðàáÿð, Þçö äÿ çèðâÿëÿðÿ óúàëäû âÿ õàëãûíûí ãÿëáèíäÿ Þçöíÿ ÿáÿäèëèê ãàçàíäû.
Áó ýöí Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ
áåø ìèí íÿôÿðäÿí àðòûã Àçÿðáàéúàí ýÿíúè äöíéàíûí ÿí àïàðûúû íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿùñèë àëûðëàð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè áó ýÿíúëÿðèí îõóìàã, éàøàìàã âÿ éîë õÿðúëÿðèíè þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá. Áó éàíàøìàíûí èñÿ êþêöíäÿ èêè ÿñàñ
ïðèíñèï äóðóð: äþâëÿò÷èëèê âÿ ùóìàíèçì. ×öíêè
Àçÿðáàéúàíûí óüóðëó ýÿëÿúÿéè áóýöíêö ýÿíúëÿðèìèçèí ñàâàäëû îëìàëàðûíäàí, Âÿòÿíÿ ñåâýè èëÿ
áþéöìÿëÿðèíäÿí êå÷èð.
Áÿëè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ éåíè Àçÿðáàéúàí ãóðäó. Èëê íþâáÿäÿ Î, èíñàíëàðûí ùÿéàòûíà
èíàì ýÿòèðäè. Èãòèñàäèééàòû èíêèøàô åòäèðäè. Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ÿëàãÿëÿðè ãóðóëäó, äöíéà Ìöàñèð Àçÿðáàéúàíû äàùà äà éàõûíäàí òàíûäû.
Óëó þíäÿðèí þëêÿìèç ö÷öí ÿí áþéöê õèäìÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ, 1994-úö èëäÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñûíà íàèë îëìàñû èäè. “ßñðèí
ìöãàâèëÿñè”íäÿ äöíéàíûí 8 þëêÿñèíèí (Àçÿðáàéúàí, ÀÁØ, Áþéöê Áðèòàíèéà, Ðóñèéà, Òöðêèéÿ,
Íîðâå÷, Éàïîíèéà âÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû) 13
ÿí ìÿøùóð íåôò øèðêÿòè (Àìîêî, ÁÏ, ÌàêÄåðìîòò, Éóíîêàë, ÀÐÄÍØ, ËÓÊîéë, Ñòàòîéë, Åêñîí,
Òöðêèéÿ Ïåòðîëëàðû, Ïåíçîéë, Èòî÷ó, Ðåìêî, Äåëòà) èøòèðàê åòìèøäèð. Áóíóíëà äà “Éåíè íåôò ñòðàòåýèéàñû” âÿ äîêòðèíàñû óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿéÿ áàøëàíäû.
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëè-
êàñûíûí Ìèëëè Ìÿúëèñè òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã åäèëäè
âÿ 12 äåêàáð 1994-úö èëäÿ ãöââÿéÿ ìèíäè. Èëê
äÿôÿ ùåñàáëàíìûø ÷ûõàðûëàáèëÿí íåôò åùòèéàòû
511 ìèëéîí òîí îëìóø, ñîíðàëàð ãèéìÿòëÿíäèðèúè ãóéóëàðûí íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ áó åùòèéàò 730
ìèëéîí òîíà ÷àòìûøäûð âÿ áóíóíëà ÿëàãÿäàð éàòàãëàðûí èøëÿíèëìÿñèíÿ òÿëÿá îëóíàí ñÿðìàéÿ
õÿðúëÿðè 11,5 ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðû ãÿáóë åäèëìèøäèð; öìóìè òÿìèç ýÿëèðäÿí Àçÿðáàéúàíûí
ïàéûíà 80 ôàèç, ñÿðìàéÿ÷èëÿðèí ïàéûíà 20 ôàèç
äöøìöøäöð.
Áó òàðèõè ùàäèñÿäÿí ñîíðà þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà áþéöê éàòûðûìëàð ãîéóëäó, èãòèñàäèééàò äàùà
äà èíêèøàô åòìÿéÿ áàøëàäû. Öìóìèééÿòëÿ, ñîí
äþâðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà îëàí ìöíáèò èíâåñòèñèéà ìöùèòè ñÿðìàéÿ÷èëÿð ö÷öí úÿëáåäèúè îëóá. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà êàïèòàë
ãîéóëóøó èëäÿí-èëÿ äèíàìèê øÿêèëäÿ àðòìàãäà
äàâàì åäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, àïàðûëàí äöçýöí
èíâåñòèñèéà ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ñîí 10 èëäÿ þëêÿ
èãòèñàäèééàòûíà 150 ìèëéàðä äîëëàð ñÿðìàéÿ ãîéóëóá. Áó, Àçÿðáàéúàí êèìè êè÷èê áèð þëêÿ ö÷öí
ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò äàøûéàí ôàêòäûð. Ãëîáàë èãòèñàäè áþùðàíûí ñÿíýèìÿäèéè øÿðàèòäÿ ùå÷ áèð þëêÿ áóíà íàèë îëà áèëìÿéèá.
ßýÿð áèç äöíéàíûí èíêèøàôûíà íÿçÿð ñàëñàã
ýþðÿðèê êè, ÕÕ ÿñðèí 70-úè èëëÿðèíÿ ãÿäÿð þëêÿëÿðèí ýöúö âÿ âàðëûüû îíóí òÿáèè ñÿðâÿòëÿðè èëÿ þë÷öëöðäöñÿ, áó ýöí òàìàì áàøãà ìåéàðëàð îðòàéà
÷ûõûá. Ùÿð áèð þëêÿíèí ýöúö âÿ âàðëûüû îíóí èíôîðìàñèéà-êîìóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôû èëÿ þë÷öëöð. Éàïîíèéà, Ôèíëàíäèéà, Ùîëëàíäèéà, Ñèíãàïóð, Úÿíóáè Êîðåéà êèìè þëêÿëÿð òÿáèè
ñÿðâÿòëÿð áàõûìûíäàí ùå÷ äÿ âàðëû þëêÿëÿð äåéèë,
àììà ÈÊÒ-íèí èíêèøàôûíà ýþðÿ ùÿìèí þëêÿëÿð
éöêñÿê éàøàéûø ñòàíäàðòûíà ìàëèêäèðëÿð. ßýÿð
âàõòû èëÿ äöíéàäà òåõíîëîýèéàëàð åëìÿ õèäìÿò
åäèðäèñÿ, áó ýöí äöíéà äÿéèøèá. Ìöàñèð çàìàíäà åëì òåõíîëîýèéàëàðà õèäìÿò åäèð. Áó ýöí äöíéàíûí åëìè õÿðúëÿðè 1,2 òðèëéîí ÀÁØ äîëëàðû òÿøêèë
åäèðñÿ, ÈÊÒ ñàùÿñèíÿ àéðûëàí âÿñàèòëÿð 4 òðèëéîíà
éàõûíëàøûð âÿ äöíéàäà ÖÄÌ-íèí 7 ôàèçèíè òÿøêèë
åäèð. ÈÊÒ-äÿí ÿëäÿ åäèëÿí ýÿëèðëÿð 5 èëäÿ èêè äÿôÿ
àðòìàãäàäûð âÿ åêñïåðòëÿðèí ãÿíàèòèíÿ ýþðÿ ýÿëÿúÿêäÿ äöíéàäà ÖÄÌ-íèí 80 ôàèçè ìÿùç, ÈÊÒäÿí ýÿëÿúÿê.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíäà
ÈÊÒ-íèí èíêèøàôûíûí ÿñàñëàðûíû ãîéäó. Îíóí òÿøÿááöñö èëÿ áó ñàùÿéÿ õöñóñè äèããÿò àéðûëäû âÿ
áó ýöí þëêÿìèç áóíóí áÿùðÿëÿðèíè ýþðöð. Àçÿðáàéúàíäà ÈÊÒ éöêñÿê ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ àðòûì òåìïèíÿ ýþðÿ áèð ÷îõ èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè
ýåðèäÿ ãîéóð. Àçÿðáàéúàí àðòûã êîñìèê þëêÿëÿð
ñûðàñûíà äàõèë îëóá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ þëêÿäÿ ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ Ìèëëè ñòðàòåýèéà ãÿáóë îëóíäó. 2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí èëê
ïåéêè îðáèòÿ ÷ûõàðûëäû, íþâáÿäÿ äàùà èêè ïåéêèí
îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “ãàðà ãûçûëûí èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâðèðìÿê” òåçèñèíè èðÿëè ñöðÿðÿê, 2013-úö èëè Àçÿðáàéúàíäà ÈÊÒ èëè åëàí åòäè. Îðáèòÿ ÷ûõàðûëìûø
Àçÿðáàéúàíûí ïåéêè áþéöê ýÿëèðëÿð ýÿòèðÿðÿê èãòèñàäèééàòûìûçûí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí âåðÿúÿê. Áó Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíèí äàâàìûäûð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøøÿáöñö èëÿ
Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ìèëëè ñòðàòåýèéàëàð ãÿáóë îëóíìóøäóð. Åëìäÿ, òÿùñèëäÿ ãÿáóë
îëóíìóø ìèëëè ñòðàòåýèéàëàð, ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëìèø äþâëÿò ïðîãðàìëàðû þëêÿíèí èíêèøàôûíà úèääè òÿêàí âåðäè. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí
áÿçè ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ ùÿòòà, èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè áåëÿ ýåðèäÿ ãîéóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
äÿ áÿéàí åòäèéè êèìè: “Àçÿðáàéúàí, ñþçöí ÿñë
ìÿíàñûíäà, äöíéàäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí þëêÿäèð. Áèç áó ëèäåðëèéè ÿëäÿí âåðìÿéÿúÿéèê, áó ëèäåðëèéè ãîðóéóá ñàõëàéàúàüûã âÿ ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ äàùà äà áþéöê
èøëÿð ýþðöëÿúÿêäèð”.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Þç ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ äöíéàäà ÿí ìöðÿêêÿá ñàùÿ îëàí ñèéàñÿòÿ åëìè äöøöíúÿ ýÿòèðäè. Îíóí ýÿëÿúÿéèí ðåàëëûãëàðûíû þíúÿäÿí ýþðìÿñè, ýÿíúëÿðèí ýÿëÿúÿéèíÿ
õöñóñè äèããÿò éåòèðìÿñè äöøöíöëìöø åëìè ïðèíñèïëÿðÿ áÿíçÿéèðäè. Ùåéäÿð ßëèéåâ äÿéÿðëÿðè âÿ
ñèéàñÿòè éåíè ïðèíñèï äàøûéûðäû. Áó ïðèíñèï ýÿëÿúÿéè ýÿíúëÿðÿ éîõ, ýÿíúëÿðè ýÿëÿúÿéÿ ùàçûðëàìàãäàí èáàðÿò èäè.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ùÿì åíåðæè,
ùÿì ìÿäÿíèééÿò, ùÿì òóðèçì, ùÿì äÿ èäìàí þëêÿñè êèìè òàíûíûð. Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí ùóìàíèòàð ôîðóìëàð, áåéíÿëõàëã êëàññèê ìóñèãè ôåñòèâàëëàðû, ìóüàì ìöñàáèãÿëÿðè äöíéàíûí ñèéàñè,
åëì, ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðèíèí äèããÿòèíäÿäèð.
2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóí åëì áþëöìöíäÿ 13 Íîáåë ìöêàôàòû
ëàóðåàòû ÷ûõûø åòäè. Áó ùÿð áèð þëêÿ ö÷öí áþéöê
ùàäèñÿäèð.
Þëêÿìèçäÿ åëì âÿ òÿùñèëÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿòèí ÿí áàðèç ýþñòÿðèúèëÿðè ñîí 10 èëäÿ 2700-ÿ éàõûí ìÿêòÿáèí òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè, òÿùñèë
ñàùÿñèíÿ äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí àéðûëàí âÿñàòèòèí
234,8 ìèëéîí ìàíàòäàí 1,5 ìèëéàðä ìàíàòà
éöêñÿëäèëìÿñè, åëìÿ ÷ÿêèëÿí õÿðúëÿðèí 10,2 äÿôÿ
àðòûðûëìàñûäûð.
Áÿëè, ÿëäÿ åòäèéèìèç áöòöí áó óüóðëàðûìûç äàâàìëûäûð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí äöçýöí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè éîëëà èíàìëà èðÿëèëÿéèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 20
èëèí óüóðëàðû ôîíóíäà èìçàëàäûüû Ñÿðÿíúàì ÿñàñûíäà ùàçûðëàíàí âÿ òÿñäèã îëóíàí “Àçÿðáàéúàí
2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû áèð
äàùà áó ðåàëëûüû òÿñäèãëÿäè êè, Àçÿðáàéúàíû ãàðøûäà äàùà äà ìþùòÿøÿì óüóðëàð ýþçëÿéèð.
Àñÿô ÙÀÚÛÉÅÂ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû,
ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö
5
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
“Íèäà”÷û ýÿíúëÿðèí ìÿùêÿìÿ ïðîñåñèíäÿ ôàêòèêè îëàðàã ñèéàñè
ìÿùáóñäàí, ñèôàðèøëè ìÿùêÿìÿäÿí ñþùáÿò ýåäÿ áèëìÿç”
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Èúðà
êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äöíÿí
êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà ùÿáñäÿ îëàí “Íèäà” ùÿðÿêàòû öçâëÿðèíÿ àìíèñòèéà òÿêëèôèíÿ åòèðàç åäèá.
Òðåíä-èí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Ñ.Íîâðóçîâ ãåéä åäèá êè, ùÿáñäÿ îëàí
ýÿíúëÿðè þéðÿäèá î úèíàéÿòÿ òÿùðèê
åäÿíëÿðäÿí äàíûøìàã ëàçûìäûð, îíëàð-
äàí éîõ: “Î óøàãëàðû þéðÿäèá ÿëèíÿ
“Ìîëîòîâ êîêòåéëè”, äÿìèð ïàð÷àñû âåðèð, þç þâëàäëàðûíû ãîðóéóá áàøãàëàðûíûí þâëàäûíûí áàøûíû éåéèá ìÿùç ïîëèñèí öçÿðèíÿ âÿ èüòèøàø òþðÿòìÿéÿ ýþíäÿðèðëÿð”.
Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, “Íèäà”÷û
ýÿíúëÿðèí ìÿùêÿìÿ ïðîñåñèíäÿ ôàêòèêè
îëàðàã ñèéàñè ìÿùáóñäàí, ñèôàðèøëè
ìÿùêÿìÿäÿí ñþùáÿò ýåäÿ áèëìÿç.
Òâèíèíã ëàéèùÿñèíèí áàüëàíûø ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Òâèíèíã ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Òîðïàüûí Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí îëàðàã áîíèòèðîâêàñû
âÿ èãòèñàäè ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè
ãàéäàëàðûíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èëÿ
äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû ìÿëóìàòëàðûíûí ìöàñèð ãåéäèééàòû ñèñòåìèíèí
éàðàäûëìàñû ñàùÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíÿ
äÿñòÿê” ëàéèùÿñèíèí áàüëàíûø ìÿðàñèìè
êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àâðîïà Èòòèôàãû òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí ëàéèùÿíèí
áåíåôèñèàðû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñè
îëóá. Ëàéèùÿ êè÷èê òÿðÿôäàø ÑËÑ (Ëàòâèéà
Äþâëÿò Òîðïàã Õèäìÿòè) èëÿ áèðýÿ ÿìÿêäàøëûãëà Ëàíòìàòåðèåò (Èñâå÷ Êàäàñòð,
Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ âÿ Òîðïàã Ðåéåñòð Îðãàíû)
òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ãÿðèá Ìÿììÿäîâ ëàéèùÿ, îíóí ìÿãñÿäëÿðè, íÿòèúÿëÿðè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà íåúÿ òÿòáèã îëóíàúàüû èëÿ áàüëû ÷ûõûø åäèá.
Ã.Ìÿììÿäîâ ýÿëÿúÿêäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ èøáèðëèéèíèí äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ
öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá, ëàéèùÿíèí
öìóìè ìÿãñÿäèíèí äþâëÿò òîðïàã êàäàñò-
ðû ìÿëóìàòëàðûíûí Àâðîïà Èòòèôàãûíûí Ãèéìÿòëÿíäèðìÿ Ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí îëàðàã äÿãèã ñèñòåìëÿøäèðèëìÿñè, øÿôôàô òîðïàã áàçàðûíûí
éàðàäûëìàñû âÿ äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû ñèñòåìèíèí äèýÿð äþâëÿò îðãàíëàðûíûí èíôîðìàñèéà ñèñòåìëÿðèíÿ èíòåãðàñèéàñûíû òÿìèí åòìÿêäÿí èáàðÿò îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Êîìèòÿ ñÿäðè âóðüóëàéûá êè,
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè Òâèííèíã ëàéèùÿñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ
ÿëäÿ îëóíàí òÿúðöáÿäÿí éàðàðëàíàðàã
òîðïàã êàäàñòðû ìÿëóìàò ñèñòåìèíèí Àâðîïàäà Ìÿêàí Ìÿëóìàòëàðû Èíôðàñòðóêòóðóíà èíòåãðàñèéàñûíà íàèë îëàúàã.
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí (ÀÈ) Àçÿðáàéúàíäàêû íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè õàíûì
Ìàëåíà Ìàðä ÀÈ-íèí äþâëÿò ñåêòîðóíà
äÿñòÿéè, ëàéèùÿíèí ÿñàñ íÿòèúÿëÿðè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñûíûí ùåñàáàòû äèíëÿíèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí íþâáÿòè ïëåíàð èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñû à÷àí
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ ýöíäÿëèéè òÿãäèì åäèá.
Ñîíðà äåïóòàòëàð úàðè ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäÿðÿê þëêÿìèçèí óüóðëó õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿí äàíûøûá, Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà, õöñóñèëÿ äÿ áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäàêû ïðèíñèïèàë ìþâãåéèíè ãåéä åäèáëÿð.
Þëêÿìèçèí èãòèñàäè éöêñÿëèøè íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ñÿùèééÿ òóðèçìèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè âóðüóëàíûá.
Äàùà ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñûíûí 2013-úö èëäÿêè
ôÿàëèééÿòèíÿ äàèð ùåñàáàòû äèíëÿíèëèá.
Ïàëàòàíûí ñÿäðè Âöãàð Ýöëìÿììÿäîâ ùåñàáàò äþâðöíäÿ ýþðöëìöø èøëÿð,
àïàðûëàí éîõëàìàëàðûí íÿòèúÿëÿðè, àíàëèòèê
òÿùëèëëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Î äåéèá
êè, þëêÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó ñîñèàëèãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ äàéàíûãëû
ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê øÿðàèòè 2013-úö èëäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá. Äèíàìèê èãòèñàäè
àðòûì ôîðìàëàøûá, þëêÿíèí ìàëèééÿ ðåñóðñëàðû äàùà äà ÷îõàëûá. Áó äà ìàëèééÿ
èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ âÿ øàõÿëÿíìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá.
Ãåéä åäèëèá êè, áöäúÿ ïðîñåñèíèí òÿêìèëëÿøìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ôèñêàë ôÿçàíûí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ïðèîðèòåò âÿçèôÿëÿðäÿí
áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Áó èñÿ äþâëÿò ìàëèééÿ íÿçàðÿòèíèí ðîëóíóí âÿ ÿùÿìèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ éàíàøû, îíóí øÿôôàô âÿ ÷åâèê
îëìàñûíû òÿëÿá åäèð.
Áèëäèðèëèá êè, ùåñàáàò èëèíäÿ àëè ìàëèééÿ íÿçàðÿòè îðãàíû êèìè Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñû ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè âÿ
êåéôèééÿòëÿ èúðàñûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèá. 2013-úö èëäÿ ñîíðàêû íÿçàðÿòèí òÿìèí
åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñû
òÿðÿôèíäÿí 75 àóäèò òÿäáèðè êå÷èðèëèá êè, áó
äà 2011-úè èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ 29, 2012-úè
èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ èñÿ 7 àóäèò òÿäáèðè ÷îõäóð. Íÿçàðÿò òÿäáèðëÿðèíèí äþâëÿò âÿñàèòëÿðèíèí ñòðóêòóðóíà ýþðÿ áþëýöñöíÿ ýÿëäèêäÿ, ùÿéàòà êå÷èðèëìèø àóäèò òÿäáèðëÿðèíäÿí 5-è äþâëÿò áöäúÿñèíèí ýÿëèðëÿðè èëÿ
áàüëû îëàí ôÿàëèééÿòè, 59-ó ìöõòÿëèô ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí áöäúÿ âÿñàèòëÿðèíèí, 7ñè äþâëÿò òîðïàã ôîíäóíóí èñòèôàäÿñè, 4-ö
èñÿ áöäúÿäÿíêÿíàð äþâëÿò ôîíäóíóí âÿñàèòëÿðè èëÿ áàüëû ôÿàëèééÿòè ÿùàòÿ åäèá.
Ãåéä åäèëèá êè, ùåñàáàò èëèíäÿ àóäèò
òÿäáèðëÿðè áöäúÿ õÿðúëÿðèíèí ôóíêñèîíàë
òÿñíèôàòûíûí áöòöí áþëìÿëÿðèíè ÿùàòÿ
åäèá. Ïàëàòàíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ìàëèééÿ
áöäúÿ òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ ùåñàáàò
èëèíäÿ áöäúÿ ãàíóíâåðèúèëèéèíèí âÿ íîðìàòèâ-ùöãóãè àêòëàðûí òÿëÿáëÿðèíèí ïîçóëìàñû èëÿ áàüëû 4,3 ìèëéîí ìàíàò âÿ 38
ìèí àâðî ìÿáëÿüèíäÿ âÿñàèòèí äþâëÿò
áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí îëóíóá.
Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíà ÷àòàúàã
196,1 ìèí ìàíàò âÿñàèò Ôîíäóí ùåñàáûíà êþ÷öðöëöá. Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè èëÿ áèðýÿ
ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ âåðýè âÿ
äèýÿð èúáàðè þäÿíèøëÿð öçðÿ òÿãðèáÿí 2,5
ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ ÿëàâÿ âåðýèíèí ùåñàáëàíìàñû, 17,3 ìèëéîí ìàíàò
âåðýè áîðúóíóí ó÷îòà àëûíìàñû òÿìèí
åäèëèá. Ãàáàãúûë áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿíèí
âÿ ñòàíäàðòëàðûí ìþâúóä èìêàíëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿòáèãèíèí, ÁÌÒ-íèí ìÿëóì ãÿòíàìÿëÿðèíèí ìöääÿàëàðûíû ÿñàñ ýþòöðìÿêëÿ “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà áöäúÿ âÿñàèòëÿðèíèí ôîðìàëàøìàñû âÿ èñòèôàäÿñè ñàùÿñèíäÿ ôèñêàë èíòèçàìûí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ âÿñàèòëÿðèí äöçýöí áþëöøäöðöëìÿñèíÿ âÿ õÿðúëÿðèí ñÿìÿðÿëèëèéèíèí àðòûðûëìàñûíà õöñóñè äèããÿòèí éåòèðèëìÿñè èëÿ
áàüëû ìöÿééÿí îëóíìóø ùÿäÿôÿ ÷àòìàã
ãàðøûäà äóðàí ÿí ìöùöì âÿçèôÿäèð.
Ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû ÷ûõûø åäÿí äåïóòàòëàð þëêÿíèí àëè ìàëèééÿ íÿçàðÿòè îðãàíû îëàí Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñûíûí éàðàíäûüû âàõòäàí ãûñà ìöääÿòäÿ ïåøÿêàð áèð
ãóðóìà ÷åâðèëäèéèíè, Ìèëëè Ìÿúëèñÿ òÿãäèì
îëóíàí ùåñàáàòëàðûí èëäÿí-èëÿ òÿêìèëëÿøäèðèëäèéèíè âóðüóëàéûá, òÿêëèôëÿðèíè âåðèáëÿð.
Ãåéä åäèëèá êè, Ïàëàòà âåðýè, ìàëèééÿêðåäèò ñàùÿñèíäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ïåøÿêàð
êàäðëàðëà òÿìèí îëóíóá. Ãóðóìóí ùåñàáàòû íîðìàòèâ-ùöãóãè àêòëàðà óéüóí ùàçûðëàíàðàã ïàðëàìåíòÿ òÿãäèì îëóíóá, èø
ïëàíûíäàêû áÿíäëÿð éåðèíÿ éåòèðèëèá. Ïàëàòàíûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíè ýåíèøëÿíäè-
ðèëìÿñè äÿ ìöñáÿò ùàëëàðäàí áèðè êèìè
ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
Ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà ùåñàáàò íÿçÿðÿ àëûíûá.
Äàùà ñîíðà èúëàñäà “Éîë ùÿðÿêÿòè
ùàããûíäà”, “Ùÿáñ éåðëÿðèíäÿ ñàõëàíûëàí
øÿõñëÿðèí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí
åäèëìÿñè ùàããûíäà” ãàíóíëàðà, ÚèíàéÿòÏðîñåññóàë, Èíçèáàòè Õÿòàëàð ìÿúÿëëÿëÿðèíÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Úèíàéÿò-Ïðîñåññóàë Ìÿúÿëëÿñèíÿ òÿùãèãàò îðãàíëàðûíûí
ñÿëàùèééÿòëÿðèíèí äÿãèãëÿøäèðèëìÿñè èëÿ
áàüëû äÿéèøèêëèêëÿð ùàããûíäà äàíûøûëàðêÿí
ãåéä îëóíóá êè, ãàíóíâåðèúèëèéÿ ýþðÿ, úèíàéÿò òþðÿòìÿñèíÿ øöáùÿ éàðàíäûãäà
øÿõñèí òóòóëìàñû 48 ñààòäàí àðòûã äàâàì
åäÿ áèëìÿç. Ëàêèí åëÿ ÿìÿëëÿð ìþâúóääóð êè, ùÿìèí ÿìÿëëÿðè òþðÿìÿêäÿ øöáùÿëè áèëèíÿíëÿðèí âÿ éà òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñëÿðèí ñàéûíûí ÷îõëóüó, èøèí õöñóñè ìöðÿêêÿáëèéè âÿ éà òîïëàíìûø ìàòåðèàëëàðûí
ùÿúìèíèí áþéöêëöéö Ìÿúÿëëÿíèí ìöâàôèã
ìàääÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí ùÿðÿêÿòëÿðèí 48 ñààò ìöääÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ ìàíå îëäóãäà ùÿìèí ìöääÿò
ìöñòÿíòèãèí ÿñàñëàíäûðûëìûø âÿñàòÿòè âÿ
èáòèäàè àðàøäûðìàéà ïðîñåññóàë ðÿùáÿðëèéè ùÿéàòà êå÷èðÿí ïðîêóðîðóí òÿãäèìàòû
ÿñàñûíäà ìÿùêÿìÿíèí ãÿðàðû èëÿ óçàäûëà
áèëÿúÿê. Áó ìöääÿò 96 ñààò òÿøêèë åäÿúÿê. Áåëÿ áèð òÿúðöáÿ Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí
ãàíóíâåðèúèëèéèíäÿ äÿ ìþâúóääóð.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí “Äÿíèç ëèìàíëàðû
ùàããûíäà” éåíè ãàíóí ëàéèùÿñè ãÿáóë
îëóíóá. Ëàéèùÿ áàðÿäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí èãòèñàäè ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Çèéàä
Ñÿìÿäçàäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê äåéèá êè,
ÿââÿëêè îõóíóøäà äåïóòàòëàðûí âåðäèêëÿðè
òÿêëèôëÿðèí ìöâàôèã ñàéûëàíëàðû ñÿíÿääÿ
ÿêñèíè òàïûá. Ãàíóí äÿíèç ëèìàíëàðûíäà
òèúàðÿò ýÿìè÷èëèéèíäÿ éàðàíàí ìöíàñèáÿòëÿðè òÿíçèìëÿéÿúÿê, ëèìàíëàðûí èíøàñû,
à÷ûëìàñû, áàüëàíìàñû, îíëàðäà ôÿàëèééÿòèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ùàáåëÿ äÿíèç ëèìàíëàðûíäà äþâëÿò òÿíçèìëÿíìÿñèíèí
ÿñàñëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðÿúÿê. Äåïóòàòëàð ùàçûðäà þëêÿäÿ íÿãëèééàò ñàùÿñèíäÿ,
î úöìëÿäÿí éåíè äÿíèç ëèìàíëàðûíûí òèêèëìÿñè, êþ÷öðöëìÿñè èëÿ áàüëû ìöùöì èøëÿð
ýþðöëäöéöíö, áþéöê ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðûëäûüûíû, Àçÿðáàéúàíûí àéðû-àéðû þëêÿëÿð
èëÿ òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèéèíè äåéÿðÿê ãàíóíóí áó èøëÿðè äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðÿúÿéèíè, áó ñàùÿäÿ ùöãóãè áàçàíû
ìþùêÿìëÿíäèðÿúÿéèíè âóðüóëàéûáëàð.
Ëÿíêÿðàíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè” ìþâçóñóíäà ðåýèîíàë êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 18-äÿ Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿêè
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Öìóììèëëè ëèäåðèí
àíàäàí îëìàñûíûí 91-úè èëäþíöìöíÿ
ùÿñð îëóíìóø “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè” ìþâçóñóíäà
ðåýèîíàë êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Àñòàðà, Ëÿíêÿðàí, Ìàñàëëû, Ëåðèê, Éàðäûìëû, Úÿëèëàáàä âÿ Áèëÿñóâàð ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíûí ýÿíúëÿð áèðëèêëÿðèíèí ôÿàëëàðûíûí èøòèðàê åòäèêëÿðè êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ëÿíêÿðàí øÿùÿð
òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Èëãàð Äàäàøîâ Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò÷èëèéèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíèí, ìöñòÿãèëëèéèí èëêèí äþâðëÿðèíäÿ ìöðÿêêÿá ñèéàñè áþùðàíûí ñàáèòëèêëÿ ÿâÿç
îëóíìàñûíûí, þëêÿäÿ äèíàìèê ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñèíèí äåìîêðàòèê-ùöãóãè, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí éàðàäûëìàñûíûí, ðåýèîíäà âÿ áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ þëêÿìèçèí ìþâãåëÿðèíèí ìþù-
êÿìëÿíäèðèëìÿñèíèí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ãåéä îëóíóá êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ èñòÿð ÑÑÐÈ äþâðöíäÿ, èñòÿðñÿ äÿ
ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðëÿðäÿ ýÿíúëÿðèí ùèìàéÿäàðû
îëóá, îíëàðûí ïðîáëåìëÿðèíè äàèì äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá, ýÿíú íÿñëèí ñàüëàì
ðóùäà òÿðáèéÿ îëóíìàñû, îíëàðûí çàìàíûí
òÿëÿáèíÿ óéüóí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàô åòìÿñè
ö÷öí ìöùöì èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, äàùè ðÿùáÿðèí
1997-úè èëäÿ èìçàëàäûüû Ôÿðìàíëà ÌÄÁ
ìÿêàíûíäà âÿ Øÿðãè Àâðîïàäà èëê äÿôÿ
îëàðàã ìÿùç Àçÿðáàéúàíäà Ýÿíúëÿð Ýöíö òÿñèñ åäèëèá.
Êîíôðàíñäà ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
ñÿäðè Ñåéìóð Îðóúîâ þëêÿìèçäÿ äþâëÿò
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû ìÿðóçÿ åäèá.
Íàòèã áèëäèðèá êè, ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø äþâëÿò ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ðåñïóáëèêàìûçäà ýÿíúëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ éåòèøìÿñè, îíëàðûí ýöíöìöçöí ìöàñèð òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí òÿùñèë àëìàëàðû,
ùÿì÷èíèí þëêÿìèçè áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ
ëàéèãëè òÿìñèë åäÿ áèëìÿëÿðè ö÷öí ìöíáèò
øÿðàèò éàðàäûëûá. Áöòöí áóíëàðûí íÿòèúÿñèäèð êè, àðòûã Àçÿðáàéúàí ýÿíúèíèí äþâëÿò
èäàðÿ÷èëèéè ñèñòåìèíäÿ òÿìñèë îëóíìàñû
ö÷öí ùå÷ áèð ÿíýÿë éîõäóð.
Êîíôðàíñäà éóõàðûäà àäëàðû ÷ÿêèëÿí
ðàéîíëàðûí ÉÀÏ ýÿíúëÿð áèðëèêëÿðèíèí
ñÿäðëÿðè ÷ûõûø åäÿðÿê ìþâçó èëÿ áàüëû òÿêëèôëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí èðñè ãèéìÿòëè õÿçèíÿäèð
ñîíðà àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìëÿðèíäÿ
þïäöêëÿðè
äþâëÿò áàéðàãëàðû, Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíûíûí áàéðàüû, Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí ãîøóí
íþâëÿðèíèí äþéöø áàéðàãëàðû âÿ ìÿðàñèì ýåéèìëÿðè íöìàéèø îëóíóð.
ÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí
òÿøêèëàòûíûí, Õÿçÿð Èíêèøàô Ôîíäóíóí âÿ ðàéîí
èúòèìàèééÿòèíèí íöìàÖìóììèëëè
ëèäåðèìèç
éÿíäÿëÿðè, ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð
ÉÀÏ
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
ßëèéåâ Ìÿðêÿçè èëÿ äÿ òàíûø
Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòû Óëó
îëìàñûíûí 91-úè èëäþíöîëóáëàð.
Çèéàðÿò÷èëÿðÿ
ìö ìöíàñèáÿòèëÿ Éåíè þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí äöíéà ìåìàðëûüûíûí íàÀçÿðáàéúàí Ïàðòèéàäèð èíúèëÿðèíäÿí ñàéûëàí
îëìàñûíûí 91-úè èëäþíöìö
ñûíûí (ÉÀÏ) Õÿçÿð ðàÙåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè
éîí òÿøêèëàòû ñèëñèëÿ òÿä- ìöíàñèáÿòèëÿ ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿðÿ ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèëèá.
áèðëÿðÿ ñòàðò âåðèá. Áåëÿ êè,
Áèëäèðèëèá êè, Ìÿðêÿç Àçÿðáàéñòàðò âåðèá
äöíÿí ÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè
ëàòûíûí, Õÿçÿð ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
Ùåéäÿð ßëèéåâèí äþâëÿò÷èëèê ôÿëñÿôÿñèíèí,
âÿ Õÿçÿð Èíêèøàô Ôîíäóíóí áèðýÿ òÿøêèàçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñèíèí, Óëó þíäÿëàò÷ûëûüû èëÿ òÿäáèðëÿð êå÷èðèëèá. Òÿäáèð
èøòèðàê÷ûëàðû
þíúÿ Ôÿõðè õèéàáàíà
ýÿëÿðÿê
Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí
õàòèðÿñèíè äÿðèí
åùòèðàìëà
éàä
åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè
ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ
ðèí èðñèíèí äÿðèíäÿí þéðÿíèëìÿñè âÿ òÿäõàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóãèãè èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
íóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ýöëëÿð äöçöëöá.
Ùÿì÷èíèí, Ìÿðêÿç Àçÿðáàéúàíûí òàðèõèÑîíðà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí Äþâëÿò
íèí, äèëèíèí, ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ äèýÿð ìèëÁàéðàüû Ìåéäàíûíà åêñêóðñèéàñû òÿøêèë
ëè ñÿðâÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ òàíûîëóíóá. Òÿäáèðäÿ Õÿçÿð ðàéîí Èúðà Ùàêèäûëìàñû âÿ òÿáëèüè, åëì, òÿùñèë, ìÿäÿíèéìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ýöëàüà Èñëàìîâ, ÉÀÏ
éÿò, ñÿùèééÿ, èäìàí, åêîëîýèéà âÿ èãòèñàÕÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè, ïàðòèéàíûí
äèééàòûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö Íàìèã ßùìÿäîâ,
õèäìÿò åäÿí ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð.
òÿøêèëàòûí ñÿäð ìöàâèíè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåÌÿðêÿçäÿ éàðàäûëìûø Ùåéäÿð ßëèéåâ
ïóòàòû Ðàóô ßëèéåâ äÿ èøòèðàê åäèáëÿð. ÌÿëóÌóçåéè èëÿ òàíûøëûã çàìàíû äèããÿòÿ ÷àòäûìàò âåðèëèb êè, Äþâëÿò Áàéðàüû Ìåéäàíûíûí
ðûëûá êè, Ìóçåé Öìóììèëëè ëèäåðèí 90 èëëèê
òÿìÿëè 2007-úè èë äåêàáðûí 30-äà Ïðåçèäåíò
éóáèëåéè ÿðÿôÿñèíäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Èëùàì ßëèéåâèí èøòèðàêû èëÿ ãîéóëóá. 2010-úó
Ìóçåéäÿ òîïëàíàí ìÿëóìàòëàð çèéàðÿò÷èèë ñåíòéàáðûí 1-äÿ èñÿ Àçÿðáàéúàí
ëÿðÿ èíòåðàêòèâ ôîðìàäà ÷àòäûðûëûð. Ö÷ ìÿðÐåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè, Ñèëàùëû Ãöââÿòÿáÿäÿí èáàðÿò ìóçåéäÿ Öìóììèëëè ëèëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíû Èëùàì ßëèéåâèí èøäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí øÿðÿôëè ùÿéàò éîëó,
òèðàêû èëÿ Äþâëÿò Áàéðàüû Ìåéäàíûíûí òÿíòÿÓëó þíäÿð áàðÿäÿ ìàðàãëû ôàêòëàð ôîòî âÿ
íÿëè à÷ûëûø ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
âèäåîìàòåðèàëëàð âàñèòÿñèëÿ òÿãäèì îëóÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòûíûí âÿ ðàíóð. Ìóçåé ôîðìà èëÿ éàíàøû, ìÿçìóí
éîí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè Ïðåîðèæèíàëëûüû èëÿ äÿ ñå÷èëèð. Áóðàäà ìàòåðèàëçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ
ëàð èêè ïàðàëåë êîíòåêñòäÿ âåðèëèð. Çèéàðÿòìåéäàíäà ñÿêêèçýóøÿëè óëäóç ôîðìàñûí÷èëÿðÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
äà éàðàäûëìûø Äþâëÿò Áàéðàüû Ìóçåéè èëÿ
1923-úö èëäÿí 2003-úö èëÿäÿê þìöð éîëó
äÿ òàíûø îëóáëàð. Áèëäèðèëèá êè, ìóçåéäÿ
èëÿ éàíàøû, ìöõòÿëèô òàðèõè äþâðëÿðäÿ Àçÿðìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíáàéúàíûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà, ìÿäÿ ìþâúóä îëìóø äþâëÿòëÿðèí, õàíëûãëàäÿíèééÿò, èãòèñàäèééàò, èäìàí ñàùÿëÿðèíðûí, î úöìëÿäÿí, Èðÿâàí õàíëûüûíûí áÿðïà
äÿ áàø âåðÿí þíÿìëè ùàäèñÿëÿð áàðÿäÿ
îëóíìóø áàéðàãëàðû, ùÿì÷èíèí, ÕÂÛÛìÿëóìàòëàð ÷àòäûðûëûð. Ãîíàãëàð Ìóçåéäÿ
ÕÂÛÛÛ ÿñðëÿðÿ àèä áàéðàãëàðûí óú åëåìåíò1969-úó èëäÿí 2003-úö èëÿäÿê Óëó þíäÿð
ëÿðè, ýåðáëÿð, Àçÿðáàéúàí ÐåñïóáëèêàñûÙåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê
íûí ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ ãÿáóë îëóíìóø êîíñåòäèéè äþâðëÿðäÿ õèäìÿòè èñòèôàäÿñèíäÿ
òèòóñèéàëàðû, ïî÷ò ìàðêàëàðû, ïóë íèøàíëàðûîëàí àâòîìîáèëëÿðÿ áàõûáëàð. Ãåéä åäèëèá
íûí íöìóíÿëÿðè, îðäåí âÿ ìåäàëëàðû,
êè, ìóçåéèí ÿí ìàðàãëû áþëìÿëÿðèíäÿí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðáèðè äÿ Óëó þíäÿðèí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí
ëèéè èëÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ýþðöøëÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí
éàðàíìàñû, ôîðìàëàøìàñû âÿ èíêèøàôûíû,
ìóëòèìåäèà çàëûäûð. Áóðàäàêû ãëîáóñäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿìèçèí òÿþëêÿëÿðèí öçÿðèíÿ òîõóíìàãëà àðõà ôîíäà
ðÿããèñè èëÿ áàüëû ôÿàëèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí äþâëÿò áàø÷û÷îõñàéëû ôîòîëàð âÿ ñÿíÿäëÿð, Óëó þíäÿð
ëàðû èëÿ ýþðöøëÿðèíèí âÿ Öìóììèëëè ëèäåðÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâèí âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèòÿãäèì åäèëÿí ùÿäèééÿëÿðèí ôîòîëàðû ÿêñ
éåâèí àëè äþâëÿòè âÿçèôÿéÿ ñå÷èëäèêäÿí
îëóíóð. Çèéàðÿò÷èëÿð Ìÿðêÿçäÿ éåðëÿøÿí
“Àçÿðáàéúàí èíúèëÿðè” Ìöçåéè èëÿ äÿ òàíûø
îëóáëàð. Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Ìÿðêÿçäÿí
çÿíýèí òÿÿññöðàòëàðëà àéðûëûáëàð.
Ñîíðà æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìà âåðÿí
ÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Íàìèã ßùìÿäîâ áèëäèðèá êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó, Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí èðñè ãèéìÿòëè õÿçèíÿäèð. Îíà ýþðÿ äÿ, áó çÿíýèí èðñ
äàèì þéðÿíèëìÿëèäèð. Í.ßùìÿäîâ îíó äà
äåéèá êè, ÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòû Óëó
þíäÿðèí àíàäàí
îëìàñûíûí 91-úè
èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèðëÿð
êå÷èðÿúÿê. Áåëÿ
êè, Õÿçÿð ðàéîíóíóí éàðàäûúûëûã
ìÿðêÿçëÿðèíäÿ,
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí èñòåäàäëû ýÿíú ðÿññàìëàðûí ñÿðýèñèíèí òÿøêèëè, Ãóáà ðàéîíóíäà Õÿçÿð âÿ Ãóáà ýÿíúëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñûíûí 10 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ åëìè ñåìèíàðûí êå÷èðèëìÿñè, èíòåðíàò âÿ óøàã åâëÿðèíäÿêè âàëèäåéí ùèìàéÿñèíäÿí ìÿùðóì
îëàí øàýèðäëÿð ö÷öí âÿ ñ. ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
ÉÀÏ Õÿçÿð ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäð
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ðàóô ßëèéåâ èñÿ áèëäèðèá êè, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
àíàäàí îëìàñûíûí 91-úè èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿêäÿäèð: “Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
ãóðóúóñóäóð. Òàðèõè òÿúðöáÿ ýþñòÿðèð
êè, çÿíýèí òÿáèè âÿ èãòèñàäè ñÿðâÿòëÿðÿ
ìàëèê îëàí þëêÿëÿðäÿ ìöñòÿãèëëèéèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû áÿçÿí îíóí ÿëäÿ
åäèëìÿñèíäÿí äàùà ÷ÿòèí âÿ ìöðÿêêÿá
îëóð. Äöøìÿí òÿúàâöçöíÿ ìÿðóç ãàëàí âÿ ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ òÿúðöáÿñèç äþâëÿò ðÿùáÿðëÿðè òÿðÿôèíäÿí
èäàðÿ îëóíàí Àçÿðáàéúàíäà èñÿ áó, äàùà äà ÷ÿòèí èäè. Þëêÿíè áó àüûð âÿçèééÿòäÿí 1993-úö èëèí èéóí àéûíäà õàëãûí
òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí ùàêèìèééÿòÿ
ãàéûäàí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ õèëàñ åòäè. Äàùè øÿõñèééÿò Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äàùà äà
èíêèøàô åòäèðèëÿí ñòðàòåæè êóðñ Àçÿðáàéúàíû çèðâÿëÿðÿ äîüðó ýåäÿí þëêÿëÿð
ãðóïóíäà þíúöë ìþâãåéÿ ÷ûõàðûá. Áó
ýöí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâà òÿðÿôèíäÿí äÿ ðåñïóáëèêàìûçäà, î
úöìëÿäÿí, Õÿçÿð ðàéîíóíäà áþéöê
ñîñèàë âÿ ùóìàíèòàð ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. Áöòöí áóíëàð õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ãóáàäëû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ 2014-úö èëèí áèðèíúè ðöáöíöí
ñîñèàë-èãòèñàäè éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíìóø øóðà èúëàñû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ñóìãàéûò øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí Ãóáàäëû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
èíçèáàòè áèíàñûíäà úàðè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíìóø ýåíèø øóðà èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñû ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ìàëèê Èñàãîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2014-úö èëèí áèðèíúè ðöáöíöí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà
ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñûíûí ïðîãðàì õàðàêòåðëè íèòãèíèí
ÿñàñ ìöääÿàëàðûíû áèð äàùà äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Áèëäèðèëèá êè, èëèí áèðèíúè ðöáöíöí íÿòèúÿëÿðè áöòþâëöêäÿ 2014-úö èëèí äÿ þëêÿìèç ö÷öí óüóðëó ýþñòÿðèúèëÿðëÿ éàääà
ãàëàúàüûíà èøàðÿ åäèð. ßëäÿ îëóíàí áöòöí íàèëèééÿòëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöäðèêëèêëÿ ýÿëÿúÿéÿ ùåñàáëàíìûø èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãÿòèééÿò âÿ óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí
áÿùðÿñèäèð.
Ìàëèê Èñàãîâ äåéèá êè, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû äþâëÿò áàø÷ûñûíûí äàèì
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Áóíóí íÿòèúÿñè-
äèð êè, 2014-úö èëäÿ 20 ìèí ìÿúáóðè êþ÷êöíöí ìÿíçèëëÿ òÿìèí åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Äàùà ñîíðà ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ãóáàäëû ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Àëëàùâåðäè Ùàõâåðäèéåâ ýåíèø ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá. Áèëäèðèëèá êè, 2014-úö èëèí áèðèíúè ðöáöíäÿ ÿùàëèíèí ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòëÿðèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èøè Ãóáàäëû
ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí ôÿàëèééÿòèíäÿ
ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè îëóá. Äàùà 5
àèëÿéÿ ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí ìöõòÿëèô òèêèíòè ìàòåðèàëû èëÿ, 7 àèëÿéÿ èñÿ éåíÿ åéíè ìÿãñÿäëÿ ìàääè êþìÿêëèê ýþñòÿðèëèá.
Ãåéä åäèëèá êè, ðöá ÿðçèíäÿ àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðèëìÿñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàíûëûá. Ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí éàñ ìÿðàñèìëÿðèíèí êå÷èðèëìÿñè, äÿðìàíëàðûí àëûíìàñû
âÿ ñàèð ìÿñÿëÿëÿð ö÷öí ìÿúáóðè êþ÷êöí
àèëÿëÿðÿ êþìÿêëèê åäèëèá. Íîâðóç áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ øÿùèä àèëÿëÿðèíÿ ìöõòÿëèô ÿðçàã éàðäûìû ïàéëàíûá. Ùÿì÷èíèí,
áó èëèí ìàðò àéûíäà ýöúëö êöëÿê íÿòèúÿñèíäÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ìÿñêóíëàøäûãëàðû ìÿíçèëëÿðÿ äÿéÿí çÿðÿðèí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿð ýþðöëöá. Åéíè çàìàíäà, áó èëèí áèðèðíúè ðöáö
ÿðçèíäÿ äÿ Ãóáàäëûäàí îëàí ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðèí èøëÿ òÿìèí åäèëìÿñè ìÿñÿëÿñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Ùàçûðäà
äà ðàéîí ÿùàëèñè àðàñûíäà èøñèçëèéèí
àøàüû ñàëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëìûø èøëÿð äàâàì åòäèðèëèð.
Ãåéä åäèëèá êè, ùåñàáàò äþâðö ÿðçèíäÿ âÿòÿíäàøëàðäàí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíÿ äàõèë îëàí ìöðàúèÿòëÿð äèããÿòäÿ
ñàõëàíûëûá. Ðöá ÿðçèíäÿ Èúðà Ùàêèìèééÿòèíÿ 51 ÿðèçÿ äàõèë îëóá êè, îíëàðäàí
28-è ìöñáÿò ùÿëë åäèëèá, ãàëàíëàðûíà
ìöâàôèã ùöãóãè èçàùàò âåðèëèá. Ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí úàðè èëèí ö÷ àéû ÿðçèíäÿ êå÷èðèëÿí 8 ñÿééàð
ãÿáóë çàìàíû âÿòÿíäàøëàðäàí 34 ìöðàúèÿò îëóá êè, îíëàðäàí 23-ö îïåðàòèâ
ãàéäàäà ìöñáÿò ùÿëë åäèëèá, 11 ìöðàúèÿòëÿ áàüëû Ìÿðêÿçè Èúðà Ùàêèìèééÿòè
ãàðøûñûíäà ìÿñÿëÿ ãàëäûðûëûá.
Äàùà ñîíðà ìÿðóçÿ ÿòðàôûíäà ÷ûõûø
åäÿíëÿð òÿìñèë åòäèêëÿðè àéðû-àéðû ñàùÿëÿð öçðÿ àïàðûëàí èøëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèáëÿð. Îíëàð äþâëÿòèìèçèí ÿëäÿ
åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí ãöðóð äóéäóãëàðûíû äåéÿðÿê, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà äÿðèí ìèííÿòäàðëûãëàðûíû
áèëäèðèáëÿð.
Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû
Ìàëèê Èñàãîâ éûüûíúàüà éåêóí âóðàðàã
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí èúëàñûíäàêû íèòãèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí âÿçèôÿëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ãàðøûäà äóðàí
âÿçèôÿëÿðäÿí áÿùñ åäèá. Èúëàñûí ñîíóíäà øóðàíûí ìöâàôèã ãÿðàðû ãÿáóë åäèëèá.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
6
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ âÿ Òöðê äöíéàñû
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí
þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí ÿëàãÿëÿðè
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàíûí
Áîëãàðûñòàíäàêû ñÿôèðè Åìèë Êÿðèìîâ áó
þëêÿíèí èêèíúè ÿí áþéöê øÿùÿðè ñàéûëàí
Ïëîâäèâ øÿùÿðèíèí ìåðè Èâàí Òîòåâ èëÿ
ýþðöøöá. Êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ òÿðÿôëÿð
Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí ÿëàãÿëÿðèíäÿí, éöêñÿê ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðäÿí áÿùñ åäèáëÿð. Ñÿôèð Åìèë Êÿðèìîâ Àçÿðáàéúàíûí Áîëãàðûñòàí èëÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí, ùÿð èêè þëêÿíèí éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà õöñóñè
þíÿì âåðèëäèéèíè áèëäèðèá. Î, Ïëîâäèâ èëÿ
Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã áèð øÿùÿðè àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñûíûí þíÿìèíè
ãåéä åäèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ ìåð Èâàí
Òîòåâ Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí
ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. Î, Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã áèð øÿùÿðè èëÿ ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñûíäà, òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñûíäà, ãàðøûëûãëû
ñÿôÿðëÿðèí âÿ ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äåéèá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Å.Êÿðèìîâ Áîëãàðûñòàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí éåýàíÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû
óíèâåðñèòåòè îëàí Ïëîâäèâ
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó õàíûì Ê.Éàí÷åâà èëÿ äÿ ýþðöøöá. Ñÿôèð
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè òÿðÿôèíäÿí
òÿùñèë ñàùÿñèíÿ ýþñòÿðèëÿí õöñóñè
ãàéüû íÿòèúÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ òÿùñèë èíôðàñòðóêòóðóíóí ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð,
ùàáåëÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Áîëãàðûñòàí àðàñûíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä ÿëàãÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Ïëîâäèâ
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Óíèâåðñèòåòè èëÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã àëè òÿùñèë îúàüû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí
âàúèáëèéèíÿ òîõóíàí äèïëîìàò áèðýÿ åëìè èøëÿðèí àïàðûëìàñûíûí, òÿëÿáÿ ìöáàäèëÿñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí, áó ìÿñÿëÿëÿðè òÿíçèìëÿéÿúÿê ÿìÿêäàøëûã
ùàããûíäà ìöâàôèã ñàçèøèí èìçàëàíìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ê.Éàí÷åâà ðÿùáÿðëèê åòäèéè òÿùñèë
ìöÿññèñÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá,
Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã óíèâåðñèòåòè èëÿ
ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñûíäà ìàðàãëû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Áó ìÿãàìäà âóðüóëàìàã éåðèíÿ
äöøÿð êè, èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð îëäóãúà éöêñÿêäèð. Áó, 2014-úö èëèí ôåâðàë àéûíäà Áîëãàðûñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Ïëàìåí Îðåøàðñêèíèí
þëêÿìèçÿ ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí
ýþðöøëÿðäÿ äÿ ãåéä îëóíóá. Ùÿìèí
âàõò Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí
Áîëãàðûñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Ïëàìåí Îðåøàðñêèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè èëÿ Áîëãàðûñòàíûí Áàø íàçèðè àðàñûíäà áàø òóòàí òÿêáÿòÿê ýþðöøäÿ èêè þëêÿ
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã
èôàäÿ îëóíóá, òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí, åíåðýåòèêà ñåêòîðóíäà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí þíÿìè âóðüóëàíûá, ÿìÿêäàøëûüûí
ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí èëÿ Áîëãàðûñòàí àðàñûíäà ùÿð çàìàí ñûõ ìöíàñèáÿòëÿð ìþâúóä îëóá. Áèð ñûðà ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿðäÿ èêè þëêÿíèí ìàðàãëàðûíûí
âÿ ìþâãåëÿðèíèí öñò-öñòÿ äöøìÿñè ìöíàñèáÿòëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ òÿêàí âåðèá. Èëê íþâáÿäÿ, Áîëãàðûñòàíûí õàðèúè
ñèéàñÿòèíäÿ Úÿíóá-Øÿðãè Àâðîïà þëêÿëÿðè èëÿ èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, ðåýèîí äþâëÿòëÿðèíèí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðà èíòåãðàñèéàñûíûí äÿñòÿêëÿíìÿñè õöñóñè éåð òóòóð. Áèëäèéèìèç êèìè, Ãÿðáÿ èíòåãðàñèéà
ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðÿí Àçÿðáàéúàí áó
èñòèãàìÿòäÿ áèð ÷îõ Àâðîïà þëêÿëÿðè èëÿ
ÿìÿêäàøëûã åäèð. Àâðîïà Èòòèôàãû, Àâðîïà Øóðàñû, ÀØÏÀ, ÀÒßÒ êèìè òÿøêèëàòëàðëà ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
ìàðàãëû îëàí Àçÿðáàéúàí ö÷öí Áîëãàðûñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿð áó áàõûìäàí ôàéäàëûäûð. Åéíè çàìàíäà, Úÿíóáè Ãàôãàç
ðåýèîíóíäà ëèäåð îëàí Àçÿðáàéúàíëà
ÿìÿêäàøëûã Áîëãàðûñòàíà ðåýèîíóí èãòèñàäè ùÿéàòûíäà àêòèâ éåð àëìàã ö÷öí
äÿ øÿðàèò éàðàäûð.
×îõøàõÿëè ñÿúèééÿ äàøûéàí Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
èíäèêè ñÿâèééÿéÿ ýÿëèá ÷àòìàñûíäà, ùå÷
øöáùÿñèç, èëëÿðäèð êè, ãóðóëàí ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí
áþéöê ðîëó âàð. Ãåéä åäÿê êè, Áîëãàðûñòàí Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíè 14
éàíâàð 1992-úè èëäÿ òàíûéûá, èêè þëêÿ
àðàñûíäà äèïëîìàòèê ÿëàãÿëÿð èñÿ 1992úè èëèí 5 èéóí òàðèõèíäÿ éàðàäûëûá. Áîëãàðûñòàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéè 1999úó èëèí äåêàáð àéûíäà ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Àçÿðáàéúàíûí áó þëêÿäÿ ñÿôèðëèéèíèí à÷ûëìàñû èñÿ 2005-úè èëäÿ ýåð÷ÿêëÿøèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Áîëãàðûñòàí àðàñûíäà ñèéàñè, èãòèñàäè, åëìè, òåõíèêè âÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿð èñòèãàìÿòèíäÿ ìöíàñè-
åòäèéè âóðüóëàíûá.
Ùÿì÷èíèí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
13 íîéàáð 2009-úó èëäÿ Áîëãàðûñòàíäà
èøýöçàð ñÿôÿðäÿ îëóá, áó þëêÿíèí äþâëÿò
áàø÷ûñû èëÿ ýþðöøöá.
Éöêñÿê ðÿñìè ñÿôÿðëÿðëÿ éàíàøû,
Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðè ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ äÿ èíêèøàô åäèð. Áåëÿ êè, ùÿð èêè þëêÿíèí ïàðëàìåíòèíäÿ äîñòëóã ãðóïëàðû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áóíäàí ÿëàâÿ, 1999-úó
èëäÿ èêè äþâëÿò àðàñûíäà òèúàðÿò-èãòèñàäè
âÿ åëìè-òåõíèêè ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Ìöøòÿðÿê Êîìèññèéà éàðàäûëûá. Êîìèññèéàíûí ÿñàñ ìÿãñÿäè þëêÿëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðè ýåíèøëÿíäèðìÿê, ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê âÿ òèúàðÿò äþâðèééÿñèíè
àðòûðìàãäàí èáàðÿòäèð. 2008-úè èëèí ìàðò
àéûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ ìöøòÿðÿê
êîìèññèéàíûí Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí éåíè òÿðêèáè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Êîìèññèéàíûí òÿðêèáèíÿ ìàëèééÿ, õàðèúè èøëÿð,
èãòèñàäè èíêèøàô, ñÿíàéå
âÿ åíåðýåòèêà, íÿãëèééàò,
ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì,
òÿùñèë âÿ ñÿùèééÿ íàçèðëÿðèíèí ìöàâèíëÿðè, Äþâëÿò Ýþìðöê Êîìèòÿñè
ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè,
Ìÿðêÿçè Áàíêûí èäàðÿ ùåéÿòè ñÿäðèíèí ìöàâèíè, Àçÿðáàéúàíûí Áîëãàðûñòàíäàêû ñÿôèðè âÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòè Àïàðàòûíûí õàðèúè èãòèñàäè ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè äàõèëäèðëÿð.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, Áîëãàðûñòàí
Àçÿðáàéúàíûí ìöùöì ýåîñòðàòåæè ìþâãåéèíäÿí âÿ äàõèëè èíêèøàô ìåéèëëÿðèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð. Àçÿðáàéúàíûí
åíåðæè èõðàúàò÷ûñû âÿ òðàíçèò þëêÿ êèìè
ÿùÿìèééÿòèíèí àðòìàñû áèð ÷îõ äþâëÿòëÿð
êèìè, Áîëãàðûñòàíû äà ðåñïóáëèêàìûçëà
ÿìÿêäàøëûüà úÿëá åäèð. 1998-úè èëäÿí
Áîëãàðûñòàí Àçÿðáàéúàíëà áèðëèêäÿ Àâðàñèéà íÿãëèééàò äÿùëèçè ëàéèùÿñèíäÿ
(ÒÐÀÚÅÚÀ) èøòèðàê åäèð. Àçÿðáàéúàí
âÿ Áîëãàðûñòàí ùÿì÷èíèí, ðåýèîíàë òÿøêèëàò îëàí Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèêäèð.
Ùÿì÷èíèí, ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíëà Áîëãàðûñòàí àðàñûíäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ þíÿìëè ñÿíÿäëÿð èìçàëàíûá. Áóíëàðûí è÷ÿðèñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ñÿíàéå âÿ Åíåðýåòèêà Íàçèðëèéè
âÿ Áîëãàðûñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èãòèñàäèééàò, Åíåðæè âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Ìåìîðàíäóìó âÿ Áîëãàðûñòàíûí “Áóëãàðòðàíñãàç” øèðêÿòè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòè àðàñûíäà òÿáèè
ãàçûí íÿãëè ñàùÿñèíäÿ ãàðøûëûãëû Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìóíó ýþñòÿðìÿê îëàð.
Áó ñÿíÿäëÿð 2011-2012-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäàí Áîëãàðûñòàíà ÿí àç 1 ìèëéàðä êóáìåòð ùÿúìäÿ ãàç íÿãëèíè òÿìèí åäèá.
Ãàðøûëûãëû èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí äàâàìëû èíêèøàôûíûí òÿçàùöðö êèìè, 2011úè èëäÿ Áîëãàðûñòàíûí èãòèñàäèééàò, åíåðýåòèêà âÿ òóðèçì íàçèðè Òðàé÷î Òðàéêîâ
þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëóá.
Èêè þëêÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí äÿðèíëÿøìÿñèíäÿ äèàñïîð òÿøêèëàòëàðûìûçûí þçöíÿìÿõñóñ éåðè âàð. Áîëãàðûñòàíäà éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàð äöíéàíûí äèýÿð þëêÿëÿðèíäÿêè ñîéäàøëàðûìûç êèìè òÿøêèëàòëàíìàãäàäûð. Áîëãàðûñòàíäàêû äèàñïîð
òÿøêèëàòëàðûìûçûí ôÿàëèééÿòè Àçÿðáàéúàí
ùÿãèãÿòëÿðèíèí áó þëêÿäÿ òàíûíìàñûíà
âÿ èêè þëêÿ õàëãëàðûíûí ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
äÿ ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó òÿñäèãëÿéÿí ôàêòëàð ìþâúóääóð.
26-31 îêòéàáð 2002-úè èë òàðèõèíäÿ Áîëãàðûñòàíûí êå÷ìèø Ïðåçèäåíòè Æåëéó Æåëåâ Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí äÿâÿòè
èëÿ ìöùàçèðÿëÿð îõóìàã ö÷öí Áàêûäà
ñÿôÿðäÿ îëóá. 2004-úö èëèí àïðåë àéûíäà
èñÿ Áîëãàðûñòàíûí òÿùñèë íàçèðèíèí ìöàâèíè Ê.Âåëåâ, Èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã âÿ
Àâðîïà èíòåãðàñèéà äåïàðòàìåíòèíèí âÿ
Àëè Òÿùñèë Ñèéàñÿòè öçðÿ Äåïàðòàìåíòèí
ÿìÿêäàøëàðû Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí Òÿùñèë Íàçèðëÿðèíèí èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëóá.
Ýþðöíäöéö êèìè, Àçÿðáàéúàí-Áîëãàðûñòàí ÿëàãÿëÿðè ùÿðòÿðÿôëè ñÿúèééÿ
äàøûéûð âÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí áóíäàí ñîíðàêû èíêèøàôû ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð ìþâúóääóð.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ÷îõøàõÿëè ìöíàñèáÿò ìþâúóääóð
áÿòëÿð ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿêäÿäèð. Ùÿð
èêè ðåñïóáëèêàíûí äþâëÿò áàø÷ûëàðû áó
ìöíàñèáÿòëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóãëàðûíû äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí åäèáëÿð. Èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ äþâëÿò áàø÷ûëàðûíûí âÿ
äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿðèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí, ñÿôÿðëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüû íÿçÿðäÿ òóòàí
ìöãàâèëÿ âÿ ñàçèøëÿðèí èìçàëàíìàñûíûí
áþéöê ÿùÿìèééÿòè âàð. Áó þëêÿ èëÿ ÿëàãÿëÿðÿ þíÿì âåðÿí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâ 29-30 èéóí 1995-úè èë òàðèõèíäÿ Áîëãàðûñòàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Áîëãàðûñòàíûí êå÷ìèø
Ïðåçèäåíòè Ï.Ñòîéàíîâ 2-3 äåêàáð
1999-úó èë òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëóá. 28 ìàé 1999-úó èë òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè èêè þëêÿ àðàñûíäà èãòèñàäè-òèúàðÿò
âÿ åëìè-òåõíèêè ñàùÿëÿð öçðÿ Áèðýÿ Êîìèññèéàíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð ìöäàôèÿ ñàùÿñè öçðÿ äÿ èíêèøàô åòìÿêäÿäèð.
Áåëÿ êè, 25-27 ñåíòéàáð 2002-úè èë òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè
Áîëãàðûñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðèíèí äÿâÿòèëÿ áó þëêÿäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëóá. 2004úö èëäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè áîëãàðûñòàíëû ùÿìêàðûíûí äÿâÿòè èëÿ
Áîëãàðûñòàíäà ðÿñìè ýþðöøëÿð êå÷èðèá.
Ùÿì Àçÿðáàéúàí, ùÿì äÿ Áîëãàðûñòàí
äöíéàäà âÿ ðåýèîíäà ñöëù âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû
îëàí àêòîðëàð êèìè ÷ûõûø åäèð. Òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ùÿññàñ ìöíàñèáÿò
èêè þëêÿíèí áó ñàùÿäÿ ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðèð.
Þç íþâáÿñèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ þëêÿìèçÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè èëê
âàõòëàðäàí åòèáàðÿí Áîëãàðûñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûìëàð
àòûá. 2003-úö èëèí íîéàáðûíäà Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Áîëãàðûñòàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâëÿ ýþðöøöá. 19-23 éàíâàð 2004-úö èë
òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð, èäìàí
âÿ òóðèçì íàçèðè Áîëãàðûñòàíäà ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëóá. 15-16 ìàðò 2004-úö èë òàðèõèíäÿ Áàêûéà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áîëãàðûñòàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ äèýÿð
ðÿñìè øÿõñëÿðëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèá.
2008-úè èë ìàðòûí 10-äà Áîëãàðûñòàí
Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ïûðâàíîâ Àçÿðáàéúàíà èøýöçàð ñÿôÿð åäèá. Èêè Ïðåçèäåíò
àðàñûíäà èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ìÿäÿíè
ÿëàãÿëÿðëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ
îëóíóá.
2009-úó èë éàíâàðûí 22-äÿ Áîëãàðûñòàí Ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ïûðâàíîâ íþâáÿòè äÿôÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäèá. Àçÿðáàéúàí âÿ Áîëãàðûñòàí ïðåçèäåíòëÿðè
àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè
ìöíàñèáÿòëÿðèí ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
ÕÛÕ ÿñðèí ñîíó-ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëè
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè îéàíûø ùÿðÿêàòûíûí ìöùöì ìÿðùÿëÿñèíè òÿøêèë åäèð.
Áó, î äþâð èäè êè, Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè ñàùèáêàðëûüûí éåíè-éåíè òÿøÿêêöë
òàïìàñûíûí ôîíóíäà ùÿì äÿ ìöòÿðÿããè-äåìîêðàòèê ôèêèðëè âÿ ìèëëè ðóùëó
çèéàëûëàð ïëåàäàñû éåòèøèðäè. Áó çèéàëûëàðûí, þç ñþçëÿðè èëÿ èôàäÿ åòñÿê, ÿñàñ
“äÿðäëÿðè” úÿùàëÿò è÷ÿðèñèíäÿ áîüóëàí
Âÿòÿí ÿùëèíèí ýþçöíö à÷ûá îíëàðû
ìààðèôÿ, ìÿäÿíèééÿòÿ, åëìÿ ãîâóøäóðìàãäàí èáàðÿò èäè. Ìèëëè îéàíûø
ùÿðÿêàòûíûí èëê “ãàðàíãóøëàðû” îëàí
çèéàëûëàðû, òÿáèè êè, ùÿì äÿ ÷àðèçìèí
ìèëëè âÿ ìöñòÿìëÿêÿ çöëìö äöøöíäöðöðäö. Àâðîïàäà áàø âåðÿí èíãèëàáëàðäàí âÿ Ðóñèéàäà ÷àðèçìÿ ãàðøû áàøëàíàí ìöáàðèçÿäÿí ðóùëàíàí
Àçÿðáàéúàí çèéàëûëàðû äà ëèáåðàë ôîðìàäà äà îëñà, ìîíàðõèçìÿ ãàðøû ÷ûõûð, ìèëëÿò, äèí àçàäëûüû èäåéàëàðû ñÿñëÿíäèðèð âÿ áåëÿëèêëÿ äÿ, àçàä, ìèëëè
úöìùóðèééÿòèí èäåîëîæè ôÿëñÿôÿñèíè
éàðàäûðäûëàð. ×îõ êå÷ìÿäè êè, ùÿìèí
äþâð çèéàëûëàðûíûí øöóðëàðäà ÿêäèêëÿðè
òîõóìëàð úöúÿðòè âåðäè, èñòèãëàë ùÿðÿêàòû úÿìèééÿòèí äàùà ÷îõ òÿáÿãÿëÿðèíè ÿùàòÿ åòäè âÿ Øÿðãäÿ èëê äåìîêðàòèê úöìùóðèééÿò 1918-úè èëèí ìàéûíäà
ìÿùç Àçÿðáàéúàíäà ãóðóëäó. Äöçäöð, áó úöìùóðèééÿòèí þìðö àç îëäóáèðèíúè ðåñïóáëèêà úÿìè 23 àé éàøàäû. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí Äåìîêðàòèê
Úöìùóðèééÿòèíèí áþéöê ìÿíàñû èëê
íþâáÿäÿ îíäàí èáàðÿò èäè êè, èíñàíëàð àðòûã èñòèãëàë øèðèíëèéèíè äàäìûøäûëàð, îíëàðäà ìèëëè þçöíöäÿðê, þçöíöòÿñäèã øöóðó éàðàíìûøäû. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, 70 èë ùþêì ñöðÿí òîòàëèòàð áèð
ðåæèì áåëÿ õàëãûìûçûí ýåí éàääàøûíäàí àçàäëûã äöøöíúÿëÿðèíè ñèëèá àïàðà áèëìÿäè âÿ ÕÕ ÿñðèí ñîíëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí éåíèäÿí ìöñòÿãèëëèéÿ
ãîâóøìàüà íàèë îëäó.
Àçÿðáàéúàíäà ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ òÿãèáëÿðÿ âÿ øÿõñè ìÿùðóìèééÿòëÿðÿ áàõìàéàðàã, úÿùàëÿò è÷èíäÿ
áîüóëàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí ýþçöíö
à÷ìàüà ÷àëûøàí, ãàáàãúûë èäåéàëàðû,
ìöòÿðÿããè ôÿëñÿôè ýþðöøëÿðè èëÿ ìèëëè
èñòèãëàë ùÿðÿêàòûíûí ÿñàñûíû ãîéàí,
ñîíðàäàí äåìîêðàòèê úöìùóðèééÿòèí
ãóðóëìàñûíäà ôÿàë èøòèðàê åäÿí èøûãëû
Àçÿðáàéúàí çèéàëûëàðûíäàí áèðè äÿ ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿäèð (1864-1940).
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ
ìèëëÿò âÿ äèí
òÿÿññöáêåøè èäè
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí éàðàäûúûëûüûíäàí ìèëëè-äèíè äÿéÿðëÿðÿ ÷àüûðûø
ãûðìûçû õÿòëÿ êå÷èð, äåñÿê, ÿñë ùÿãèãÿòè èôàäÿ åòìèø îëàðûã. ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí òÿðÿããè
åòìÿñèíè, àâðîïàëàøìàñûíû (ìöàñèðëÿøìÿñèíè) àðçóëàéûðäû, áóíóíëà áåëÿ,
î èäåéàíû òÿáëèü åäèðäè êè, èíñàí áèð
ôÿðä êèìè òÿðÿããè åäÿíäÿ, åëìÿ,
ìöàñèð äÿéÿðëÿðÿ ãîâóøàíäà ìèëëè âÿ
äèíè ìÿíñóáèééÿòèíÿ äàùà ìþùêÿì
òåëëÿðëÿ áàüëàíìàëûäûð.
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ éàðàäûúûëûüûíäà ìöñÿëìàíëàð ö÷öí ãîéóëìóø
ùöãóã ìÿùäóäèééÿòëÿðèíÿ äþíÿ-äþíÿ ãàéûäûá. Ñîéäàøëàðûíûí àüûð ïðîáëåìëÿðèíè äöøöíÿí ýþðêÿìëè ìöòÿôÿêêèð áåëÿ âÿçèééÿòèíäÿí ÷ûõìàüûí
éîëëàðûíû âÿ âàñèòÿëÿðèíè äÿ èçàù åäèðäè. Îíóí éàçûëàðûíûí áèðèíäÿ ãåéä
îëóíóð: “Êþùíÿ äÿéÿðëÿðè íÿçÿðäÿí
êå÷èðèá äÿéèøäèðìÿéÿ áàøëàìàüûí
òàðèõè àíû Ðóñèéà ìöñÿëìàíëàðû
ö÷öí äÿ ýÿëèá ÷àòìûøäûð... Áèç ýÿðÿê èøëÿéÿê, þç ãàéüûìûçà þçöìöç
ãàëàã, þç åùòèéàúëàðûìûç áàðÿäÿ
äàíûøàã... ëÿíýèìÿäÿí éåíè ùÿéàòäà ñàéûìûçà âÿ áèëèéèìèçÿ óéüóí
éåð òóòàã”.
Õàëãûíà éåíè ùÿéàòäà ëàéèãëè éåð
òóòìàüû àðçóëàéàí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ áóíóí ö÷öí ëÿíýèìÿäÿí ëàãåéäëèéè, ñöñòëöéö, ÷ÿêèøìÿëÿðè, øÿõ-
ñè ÿäàâÿòè áèð êÿíàðà àòìàüû, ùÿð
éåðäÿ âÿ ùÿð øåéäÿ àüûëà, èøýöçàðëûüà, áèëèéÿ, øÿðÿôÿ öñòöíëöê âåðìÿéè, ãîùóìáàçëûãäàí, øÿõñè ÿäàâÿòäÿí óçàã äóðìàüû òþâñèéÿ åäèðäè.
Ìÿìëÿêÿòèí ìöàñèðëÿøìÿñèíè
àðçóëàéàí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ,
åéíè çàìàíäà, õàëãûíûí òÿìñèë÷èëÿðèíè ìèëëè âÿ äèíè äÿéÿðëÿðè ãîðóìàüà ÷àüûðûðäû: “Áèç àâðîïàëûëàðûí
ÿäÿáèééàòëàðûíà, ñÿíàéåëÿðèíÿ,
åëì âÿ ìààðèôëÿðèíÿ, êÿøôèééàò âÿ
èõòèðàëàðûíà ìöðàúèÿò åòìÿê èñòÿéèðèê, þçëÿðèíÿ äåéèë! Áèç èñòÿéèðèê
êè, èñëàì þëêÿñèíÿ îíëàðûí áåéèíëÿðè ýèðñèí, áîüàçëàðû, ìÿäÿëÿðè
ýèðìÿñèí. Áèç èñòÿéèðèê êè, þëêÿìèç îíëàðûí áåéèíëÿðèíè ùÿçì åòñèí, éîõñà ìÿäÿëÿðèíäÿ ùÿçì
îëóíìàñûí...”
Ëàêèí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí
ãÿëáèíäÿ Âÿòÿí, ìèëëÿò, äèí ñåâýèñè
íÿ ãÿäÿð áþéöê èäèñÿ, îíóí ìèëëèëèéè
ÿñëà áÿøÿðèëèéèí âÿ èíñàíëûüûí ôþâãöíäÿ äàéàíìûðäû. Î, áÿøÿðè ùóìàíèçìäÿí õàëè îëàí ìèëëÿò÷èëèéè øîâèíèçì êèìè äÿéÿðëÿíäèðèðäè. ßëè áÿé
Ùöñåéíçàäÿíèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ, áÿøÿðè äÿéÿðëÿðäÿí, ùóìàíèçìäÿí
ìÿùðóì îëàí ìèëëÿò÷èëèê “åðìÿíèñàéàã ìèëëèëèê”äèð. Ýþðêÿìëè ôèëîñîô ìöøàùèäÿëÿðèíäÿí ÷ûõûø åäÿðÿê “åðìÿíèëèéè” ùÿð úöð ùóìàíèçì âÿ èíñàíïÿðâÿðëèê ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðäà
ìöòëÿãëÿøÿí èôðàò áèð àíîìàëèéà êèìè
ñÿúèééÿëÿíäèðèð.
Áöòöí âàðëûüû èëÿ õàëãûíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ áàüëû îëàí ßëè áÿé
Ùöñåéíçàäÿíè äöøöíäöðÿí ìèëëè
ïðîáëåìëÿðäÿí áèðè äÿ äèë ìÿñÿëÿñè
èäè. Îíóí éàðàäûúûëûüûíäà àíà äèëèìèçèí ñàôëûüûíûí êåøèéèíäÿ äàéàíàí ìèëëè ðóùëó çèéàëû ìþâãåéè àéäûí ýþðöíöð.
Îðòàã òöðê úîüðàôèéàñû,
îðòàã òöðê áèðëèéè
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí âÿ îíóí
éàðàäûúûëàðûíäàí áèðè îëäóüó “Ôöéóçàò÷ûëàð” ùÿðÿêàòûíûí öçâëÿðèíèí óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðäûãëàðû ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè äÿ îðòàã òöðê äèëè, îðòàã
òöðê ìÿäÿíèééÿòè ìÿñÿëÿñè èäè. ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿ áþéöê Òóðàí úîüðàôèéàñûíäà îðòàã äèí, äèë, ìÿäÿíèééÿò èäåéàñûíû èðÿëè ñöðöðäö. Î, òöðê åòíîñëàðûíûí ìÿñêóíëàøäûãëàðû àðåàëäà
îíëàðûí îðòàã äÿéÿðëÿðèíèí ãîðóíóá
ñàõëàíìàñûíûí, òöðêëÿðèí èíêèøàôûíûí
ìÿùç îðòàã äÿéÿðëÿð ÿñàñûíäà òÿìèí
îëóíìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè ÿñàñëàíäûðìàüà ÷àëûøûðäû. Îíóí òÿáëèü åòäèéè
ôîðìóë áåëÿ èäè: Èòòèùàäè ëèñàí, Èòòèùàäè
äèí, Èòòèùàäè êöëòöð.
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ ðåäàêòîðó
îëäóüó “Ùÿéàò” ãÿçåòèíäÿ, ÷àëûøäûüû
“Ôöéóçàò” æóðíàëûíäà, î÷åðêëÿð øÿêëèíäÿ äÿðú åòäèðäèéè “Ñèéàñÿòè-Ôöðóñÿò” ÿäÿáè-ôÿëñÿôè òðàêòàòûíäà âÿ äèýÿð ÿñÿðëÿðèíäÿ òöðê÷öëöéö âÿ òóðàí÷ûëûüû ýåíèø òÿáëèü åäèá. Îíóí ãÿëáèíäÿ áèð òöðê ñåâýèñè éàøàäûðäû. ßëè áÿé
Ùöñåéíçàäÿ ãàðäàø Òöðêèéÿéÿ îëàí
ðÿüáÿòèíè Àáäóëëà Úþâäÿò áÿéÿ áåëÿ
èçùàð åäèá: “Ìÿí òöðêÿì, ìöñÿëìàíàì. Òöðêèéÿ áèð òöðê âÿ ìöñÿëìàí ùþêóìÿòèäèð. Áó ùèññèééàòëà
ùÿð äèýÿð âÿòÿíäÿí äàùà çèéàäÿ
âÿòÿíèìäèð. Áó âÿòÿíäàøëàðû, áó
âÿòÿíè òàíûìàëûéàì”.
Ýþðêÿìëè ìöòÿôÿêêèðèí àøàüûäàêû
êÿëàìûíäà îíóí âàðëûüûíäàêû áþéöê
òöðê ñåâýèñè äàùà àéäûí èôàäÿ îëóíóá: “Òöðêëÿð éà þëÿð, éà ùèúðÿò
åäÿðëÿð, ôÿãÿò, ãóë îëìàçëàð”.
Ìÿëóìäóð êè, ùàçûðäà òöðêäèëëè þëêÿëÿð àðàñûíäà ãàðøûëûãëû èíòåãðàñèéà
ïðîñåñè ìþâúóääóð. Åéíè êþêöí, îõøàð ìÿäÿíèééÿòëÿðèí äàøûéûúûñû îëàí
òöðê äþâëÿòëÿðèíèí îðòàã ïàðëàìåíòè,
äèýÿð ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè òÿøêèëàòëàðû éàðàäûëûð, òåëåêþðïöëÿð òÿøêèë
îëóíóð. Áöòöí áóíëàð ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí ùÿëÿ áèð ÿñð áóíäàí ÿââÿë èðÿëè ñöðäöéö îðòàã òöðê úîüðàôèéàñû-îðòàã òöðê áèðëèéè èäåéàñûíûí áó
ýöí äÿ àêòóàë ìÿíà äàøûäûüûíû ýþñòÿðèð.
Åëì, ìààðèô ôÿäàèñè
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí õàëãûí
ìààðèôëÿíìÿñèíÿ, òÿùñèëëÿ òÿðÿããèéÿ
÷àòìàñûíà áþéöê þíÿì âåðìÿñè
îíóí óçàãýþðÿíëèéèíäÿí õÿáÿð âåðèð.
ÕÕ ÿñðè “åëì âÿ áèëèê ÿñðè” ùåñàá
åäÿí áþéöê ìöòÿôÿêêèð ìèëëÿòèìèçèí
åëìëÿ, ìààðèôëÿ, òÿùñèëëÿ èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ (ïàðëàéàúàüûíà) áþéöê öìèä
áÿñëÿéèðäè. Ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà
åëì, ìààðèô ôÿäàèñè îëàí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ èíàíûðäû êè, õàëãûí íèúàòû
áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíìÿêäÿäèð, ìèëëè èñòèãëàëà ýåäÿí éîë õàëãûí ìààðèôëÿíìÿñèíäÿí, åëìäÿí, òÿùñèëäÿí êå÷èð.
Áþéöê åëì âÿ ìààðèô ôÿäàèñè ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿ ìààðèôè, èòòèùàäû
(ìèëëè áèðëèê), ùöððèééÿòè (àçàäëûã) “íÿ
ãÿäÿð ýþçÿë íåìÿòëÿð” àäëàíäûðàðàã
áóíëàðû óíóòìàìàüû òþâñèéÿ åäèðäè:
“×öíêè ÿñë íèúàò áó ö÷ ãöââÿòäÿäèð...”
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ äèããÿòè
öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðèí ìèëëè òÿêàìöëäÿ èñòèôàäÿ îëóíìàñûíûí çÿðóðèëèéèíÿ éþíÿëäèðäè. Áþéöê ìöòÿôÿêêèð
éåíè äþâðäÿ òöðê õàëãëàðûíûí ãàðøûñûíäà äóðàí ÿñàñ âÿçèôÿëÿðäÿí áÿùñ
åäÿðÿê éàçûðäû: “Òöðê õàëãëàðû áèðèíúè äþâðäÿ ãûëûíúëà, èêèíúè äþâðäÿ
äèíëÿ ïàðëàìûøäûðñà, èíäè èñÿ, éÿíè
ö÷öíúö äþâðäÿ (ÕÕ ÿñðäÿ) åëì âÿ
áèëèêëÿ ïàðëàìàëûäûðëàð... Áèçÿ ãûëûíú
äåéèë, ÿùëè-ìààðèô ëàçûìäûð... Áèçèì
þçöìöçÿ ìÿõñóñ äàùà ëàéèã, äàùà øàíëû áèð âÿçèôåéè-ìöúàùèäÿìèç
âàðäûð êè, î âÿçèôÿ äÿ çöëìÿòè-ãÿôëÿòäÿ áóëóíàí êöëëèééÿòè-àâàì àðàñûíäà íóðè-ìààðèôè ÿêìÿêäèð...”.
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ éåíè äþâðäÿ
ìèëëè çèéàëûëàð îðäóñóíóí ãàðøûñûíäà
äóðàí öìäÿ âÿçèôÿëÿðäÿí éàçûðäû. Î,
çèéàëûëàðû Àâðîïà åëìèíÿ, ìààðèôèíÿ,
ÿäÿáèééàòûíà, ñÿíÿò âÿ ñÿíàéåñèíÿ
áÿëÿä îëóá áóíëàðû ìèëëÿòèìèçèí áåéíèíäÿ éàéìàüà ÷àëûøìàüà ÷àüûðûðäû.
Ùÿéàòû, ôÿàëèééÿòè âÿ éàðàäûúûëûüû èëÿ
èøûãëû áèð ìèëëè çèéàëû îáðàçû éàðàäàí
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ õàëã àðàñûíäà
çèéàëûíûí éöêñÿê éåðèíè áåëÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèðäè: “Ùÿð éåðäÿ âÿ ùÿð øåéäÿ
ìöñÿëìàíëàð þç çèéàëûëàðûíà åòèáàð
åëÿñèíëÿð, îíëàðû þçëÿðèíÿ ðÿùáÿð
ñå÷ñèíëÿð, çèéàëûëàðûí ìÿñëÿùÿòëÿðèíÿ âÿ ýþñòÿðèøëÿðèíÿ ãóëàã àññûíëàð, ÷öíêè ãàðøûäàêû ùÿéàòûí åùòèéàúëàðû, áó åùòèéàúëàðûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè öñóëëàðû ùàìûäàí éàõøû
çèéàëûëàðà ìÿëóìäóð”.
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí
èñòèãëàë àðçóëàðû
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí çàìàíûíäà èðÿëè ñöðäöéö áèð ñûðà ôèêèðëÿð
Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè äþâëÿò÷èëèéèí íÿçÿðè ÿñàñëàðûíûí éàðàíìàñûíà ñàíáàëëû òþùôÿäèð. “Òöðêëÿøìÿê, èñëàìëàøìàã, àâðîïàëàøìàã” òðèàäàñû èëÿ ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿ, ìöàñèðëÿðèíèí äåäèéè êèìè, èñòèãëàë ìöúàäèëÿñèíèí “Àíà
Éàñàñû”íû éàçûá. ×îõ êå÷ìÿäè êè, ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí èðÿëè ñöðäöéö áó
ö÷ ìÿðàì Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ìèëëè äþâëÿò÷èëèê èäåîëîýèéàñûíà ÷åâðèëäè âÿ ìèëëè áàéðàüûìûçäà
ÿáÿäèëÿøäè.
×àð Ðóñèéàñûíûí ìîíàðõèñò ñèéàñÿòèíäÿí ãóðòóëìàã, ìèëëè äþâëÿò ãóðìàã èäåéàñû “Ôöéóçàò”÷ûëàðûí ìÿãàëÿëÿðèíäÿ, ùÿòòà õÿáÿð ñèéàñÿòèíäÿ
ýåíèø òÿáëèü îëóíóðäó. ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ ìöñòÿãèë äþâëÿò, àçàä, èíôîðìàñèéàëû âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüóíà áþéöê þíÿì âåðèðäè. Î,
ìèëëè äþâëÿòèí Êîíñòèòóñèéà ÿñàñëû,
ùÿì äÿ Ðóñèéàäàêû, Òöðêèéÿäÿêè
êîíñòèòóñèéàëû ìîíàðõèéàäàí ôÿðãëè
îëàðàã, ìöñòÿãèë Êîíñòèòóñèéàëû îëìàñûíû àðçóëàéûðäû.
Çàìàí ùÿð øåéèí âÿ
ùÿð êÿñèí ëàéèãëè
ãèéìÿòèíè âåðèð
Âÿòÿí, õàëã òÿÿññöáêåøè îëàí ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿ éàøàäûüû þìöð êÿñèéèíäÿ èíàíäûüû âÿ òÿáëèü åòäèéè
èäåéàëàðûí òàì ùÿéàòà êå÷ìÿñèíèí
øàùèäè îëìàñà äà, áó ýöí Àçÿðáàéúàí õàëãû èøûãëû çèéàëûíûí àðçóëàäûüû
èñòèãëàëà ãîâóøóá, ìöñòÿãèë ìèëëè
äþâëÿòèíè ãóðóá. Òàðèõ òÿêúÿ îíóí
àðçóëàðûíû ÷èí åòìÿéèá. Áó ýöí Âÿòÿíè Àçÿðáàéúàíäà, éàðàäûúûëûüûíäà
ñîíñóç ìÿùÿááÿòëÿ âÿñô åòäèéè áþéöê òöðê úîüðàôèéàñûíäà áó èøûãëû çèéàëûíûí õàòèðÿñè äÿðèí åùòèðàìëà àíûëûð âÿ èäåéàëàðûíà èñòèíàä îëóíóð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí 150 èëëèê éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà àéðûúà Ñÿðÿíúàì
èìçàëàìàñû îíóí èðñèíÿ âÿ õàòèðÿñèíÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ åùòèðàìûí
èôàäÿñèäèð. Íå÷ÿ êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí âàð, íå÷ÿ êè, áàøûìûç öñòöíäÿ ö÷ðÿíýëè áàéðàüûìûç äàëüàëàíàúàã, íå÷ÿ êè áþéöê òöðê äöíéàñû
âàð, èñòèãëàë, ìèëëÿò, äèí, äèë, òÿðÿããè
ôÿäàèñè îëàí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí
äÿ õàòèðÿñè éàøàéàúàã!
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Éàçû Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñûíûí âÿ Àçÿðáàéúàíëûëàðûí âÿ
äèýÿð Òöðêäèëè Õàëãëàðûí ßìÿêäàøëûã
Ìÿðêÿçèíèí “ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ
âÿ Òöðê äöíéàñû” ìþâçóñóíäà
êå÷èðäèéè ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì îëóíóð
7
www.yeniazerbaycan.com
19 àïðåë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 067 (4226)
Õÿòàè ðàéîíóíäà 2014-úö èëèí Û ðöáöíöí
Ùÿðá âÿ ñöëù àðàñûíäà ñå÷èì: Àìåðèêàíûí Àâðàñèéà ñòðàòåýèéàñû
éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíìóø ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Õÿòàè ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè (ÐÈÙ) 2014-úö
èëèí Û ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôûíûí éåêóíëàðû âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð
îëóíìóø òÿäáèð êå÷èðèá. Ùåñàáàò ìÿðóçÿñè èëÿ ÷ûõûø åäÿí
Õÿòàè ÐÈÙ áàø÷ûñû Ðàçèì
Ìÿììÿäîâ áèëäèðèá êè, þòÿí
äþâðäÿ ðàéîíóí èãòèñàäè ýþñòÿðèúèëÿðè éöêñÿê îëóá. Áåëÿ êè,
þòÿí ðöáäÿ ðàéîíóí èãòèñàäè
âÿ ñîñèàë ñàùÿëÿðèíäÿ áàø
âåðìèø äÿéèøèêëèêëÿðè ÿêñ åòäèðÿí ìàêðîèãòèñàäè ýþñòÿðèúèëÿð
òÿùëèë åäèëÿðêÿí ìöÿééÿí îëóíóá êè, ðàéîíäà ìÿùñóë èñòåùñàëû âÿ õèäìÿò ñàùÿëÿðèíèí äèíàìèê èíêèøàôû òÿìèí
îëóíóá, îíëàðà ìöòÿíàñèá îëàðàã ðàéîíäà ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿð óüóðëà ùÿëë åäèëèá.
Ð.Ìÿììÿäîâ ãåéä åäèá êè, Áàêû øÿùÿðèíèí âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí
Õÿòàè ðàéîíóíäà èúðàñû áó èëèí áèðèíúè ðöáöíäÿ äÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëèá.
Äàùà ñîíðà òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Ñèéàñè
Øóðàñûíûí öçâö, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø
ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ Àçÿðáàéúà-
íûí èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí ñþç à÷ûá.
Áèëäèðèá êè, áó ýöíëÿðäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí Íàçèðëÿð
Êàáèíåòèíèí 2014-úö èëèí áèðèíúè ðöáöíöí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ
ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø
èúëàñäà ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿð, ãåéä îëóíàí
ìÿãàìëàð áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, þëêÿìèç äèíàìèê ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð: “Áó
ýöí Àçÿðáàéúàíäà áþéöê ñîñèàë, èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè óüóðëà èúðà åäèëèð.
Ãÿáóë åäèëÿí âÿ ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ïðîãðàìëàðû èíñàí-
ëàðûí ðèôàù ùàëûíûí äàùà äà
éàõøûëàøìàñûíà,
ïàéòàõò
Áàêû èëÿ éàíàøû, ðåñïóáëèêàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíèí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿñèíÿ, éåíèëÿøìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð. Äèýÿð ðàéîíëàð êèìè, áó ýöí
Õÿòàè ðàéîíóíäà äà ýåíèøìèãéàñëû òèêèíòè-ãóðóúóëóã,
àáàäëûã èøëÿðè ýþðöëöð. Ðàéîíóí ñèìàñû ýöíáÿýöí ìöñáÿò ìÿíàäà äÿéèøèð. Ùåñàá
åäèðÿì êè, áèç ùÿð áèðèìèç
äþâëÿòèí áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòÿ äÿñòÿê îëìàëû, ÿëèìèçäÿí ýÿëÿíè
ÿñèðýÿìÿìÿëèéèê”.
ÉÀÏ Õÿòàè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ùöñåéíáàëà Ìèðÿëÿìîâ äà ÷ûõûøûíäà ÿëäÿ îëóíàí ñîñèàë-èãòèñàäè óüóðëàðäàí, ãàçàíûëàí íàèëèééÿòëÿðäÿí äàíûøûá. Î, Õÿòàè ðàéîíóíäà ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿí ñþç à÷ûá. Áèëäèðèá
êè, Õÿòàè ÐÈÙ ðÿùáÿðëèéèíèí ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí ðàéîí Áàêû øÿùÿðèíèí ÿí
ýþçÿë, àáàä áþëýÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèð.
Ãåéä åäÿê êè, éûüûíúàãäà Õÿòàè ÐÈÙ
áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Æàëÿ Àáäûéåâà äà ÷ûõûø åäÿðÿê ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàíäà õàîñ âÿ àíàðõèéà éàðàòìàã ö÷öí
äàùà 14 ìèëéîíëóã “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè äÿñòÿéè”...
Äöíéà ìèãéàñûíäà ÿí ñöðÿòëè èíêèøàô
òåìïèíÿ ìàëèê îëàí þëêÿëÿð ñûðàñûíäà éåð
àëàí Àçÿðáàéúàíäà èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè ïîçìàã, àíàðõèéà éàðàòìàã, þëêÿìèçÿ ãàðøû òÿçéèã åòìÿê ö÷öí àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿð ìöõòÿëèô âàñèòÿëÿðÿ èñòèíàä åäèðëÿð. Áó ñûðàäà äàùà ÷îõ þëêÿ äàõèëèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí, òÿçéèã ãðóïó
êèìè ÷ûõûø åäÿí “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè”
èíñòèòóòëàðûíûí ôÿàëèééÿòè âÿ “áåøèíúè êîëîí”óí õèäìÿòëÿðè õöñóñè éåð òóòóð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, “Ùàããûí.àç” ñàéòûíäà
“Àçÿðáàéúàíû Óêðàéíàéà ÷åâèðìÿê ö÷öí
32 ìèëéîí äîëëàð...” àäëû ìÿãàëÿ äÿðú
åäèëìèøäè. Éàçûäà ãåéä îëóíóðäó êè, Óêðàéíàäàêû åòèðàç àêñèéàëàðû ÀÁØ Ìÿðêÿçè
Êÿøôèééàò Èäàðÿñè (ÌÊÈ), Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòè, ùÿì÷èíèí Âàøèíãòîí âÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ìàëèééÿëÿøäèðäèéè ÃÙÒ-ëÿð òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë åäèëèáìèø. Ìÿíáÿ áó èøëÿðèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ Ìèëëè Äåìîêðàòèéà
Èíñòèòóòó (ÌÄÈ), Áåéíÿëõàëã Ðåñïóáëèêà÷ûëàð Èíñòèòóòó (ÈÐÈ), ùàáåëÿ ÀÁØ ñÿôèðëèéè,
Ñîðîñ Ôîíäó (À÷ûã Úÿìèééÿò Èíñòèòóòó),
“Ðåâåíåw Wàòúù” êèìè ãóðóìëàðûí ôÿàëèééÿòèíè êîîðäèíàñèéà åäÿí ÓÑÀÈÄ êèìè
òÿøêèëàòëàðûí “õèäìÿòëÿðè”íè õöñóñè îëàðàã
ãåéä åäèð. Éàçûäà áèð ñûðà âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðû, ÃÙÒ-ëÿð âÿ èúòèìàè
ñåêòîð òÿìñèë÷èëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíäà äà
õàîñ âÿ àíàðõèéà éàðàòìàã íèééÿòèíäÿ
îëäóãëàðû, áÿùñ îëóíàí òÿøêèëàòëàðûí áèð
ãèñìèíèí áóíóí ö÷öí õöñóñè ôÿàëëûã ýþñòÿðäèéè ãåéä îëóíóðäó. Õöñóñè îëàðàã
âóðüóëàíûðäû êè, 2002-úè èëäÿí 2014-úö èëÿ
ãÿäÿð 3 áåéíÿëõàëã ôîíä Àçÿðáàéúàí
ÃÙÒ-ëÿðèíÿ 32 ìèëéîí äîëëàðäàí ÷îõ âÿñàèò àéûðûá. Øöáùÿñèç, áó ðÿãÿì îëäóãúà
ôàíòàñòèêäèð âÿ þëêÿìèçÿ éþíÿëèê ãàðàíëûã
ýåîñèéàñè ïëàíëàðû èôàäÿ åäÿí ýþñòÿðèúèäèð. Ìÿãàëÿäÿ êîíêðåò ðÿãÿìëÿðÿ èñòèíàä
åäèëÿðÿê Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû Äèâàíûíûí
öçâö Ãóáàä Èáàäîüëóíóí (áó øÿõñ âÿ
îíà éàõûíëûüû èëÿ ñå÷èëÿí ÃÙÒ-ëÿð 10 èë ÿðçèíäÿ (2004-2014) 14 ìèëéîí äîëëàð
ìÿáëÿüèíäÿ ãðàíò àëûáëàð), èãòèñàä÷û-åêñïåðòëÿð Àçÿð Ìåùòèéåâ âÿ “úÿáùÿ÷è” Ðþâøÿí Àüàéåâèí (108 ìèí 613 ìàíàòëûã 12
ãðàíò), ñóìãàéûòëû ìöõàëèôÿò÷è Åë÷èí Ùÿñÿíîâóí (17 ìèí ìàíàò), ìöõàëèôÿò÷è
ßâÿç Ùÿñÿíîâóí (17 ìèí 430 ìàíàò),
ùöãóãøöíàñ Èíòèãàì ßëèéåâèí (83 ìèí
795 ìàíàò) âÿ ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè Ìèðâàðè Ãÿùðÿìàíëûíûí (65 ìèí 382 ìàíàò)
À÷ûã Úÿìèééÿò Èíñòèòóòóíóí þëêÿìèçäÿ
áàøëûúà îëàðàã ìàëèééÿëÿøäèðäèéè øÿõñëÿð
îëäóüó áèëäèðèëèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, “Ùàããûí.àç” ñàéòû
ìþâçó èëÿ áàüëû íþâáÿòè ôàêòëàðû à÷ûãëàéûá. Ñàéòûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, õàðèúè òÿøêèëàòëàðûí Àçÿðáàéúàíäà õàîñ âÿ àíàðõèéà éàðàòìàã ìÿãñÿäèëÿ àéûðäûãëàðû âÿñàèòëÿðèí ùÿúìè 14 ìèëéîí äîëëàð äàùà àðòûá.
Áåëÿ êè, àðàøäûðìàëàð çàìàíû ìÿëóì
îëóá êè, ÀÁØ-ûí Áåéíÿëõàëã Òÿäãèãàòëàð
âÿ Ìöáàäèëÿ öçðÿ Áåéíÿëõàëã Øóðàñû
(ÈÐÅÕ) òÿðÿôèíäÿí 2008-2013-úö èëëÿðäÿ
29 ãðàíò ëàéèùÿñèíÿ 730 ìèí ìàíàò âÿñàèò àéðûëûá. ÈÐÅÕ-èí ìÿðàìíÿìÿñèíÿ
èíàíñàã, áó òÿøêèëàò ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè
þëêÿëÿðäÿ ÿñàñÿí ýÿíúëÿðèí èíòåëëåêòóàë
ìèí äîëëàð, Ñàáèð Ðöñòÿìõàíëûíûí ãàðäàøû ßëþâÀíòè-àçÿðáàéúàí÷û
ñÿò ßëèéåâ 10 ìèí
ãöââÿëÿðèí þëêÿìèçÿ ãàðøû
äîëëàð, “Äåìîêðàòèéàíûí þéðÿíèëìÿñè”
éþíÿëÿí áåëÿ ïëàíëàðûíäà áÿçè
ÃÙÒ-ñè èñÿ 15 ìèí
ÃÙÒ-ëÿð, èúòèìàè ñåêòîð òÿìñèë÷èëÿðè äîëëàð ùÿúìèíäÿ
õöñóñè ôÿàëëûã ýþñòÿðèðëÿð
ãðàíò âÿñàèòëÿðè àëûáëàð.
Áó èñÿ öìóìèëèêäÿ 206
ìèí äîëëàð åäèð! Áÿñ éåðäÿ ãàëàí
ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿë362 ìèí äîëëàðûí àãèáÿòè íåúÿ îëóá?
äèëìÿñè âÿ èííîâàòèâ
Ñèéàùûäà íþâáÿòè éåðè Ðåâåíóå
ïðîãðàìëàð êèìè ëàéèWàòúù Ûíñòèòóòå òóòóð. Àçÿðáàéúàíäà ðÿñùÿëÿðè äÿñòÿêëÿéèð.
ìè ãåéäèééàòäàí êå÷ìÿäÿí ôÿàëèééÿò
Àììà, áóðàäà ìàýþñòÿðÿí áó òÿøêèëàò òÿðÿôèíäÿí 2006ðàãëûñû îäóð êè, ùÿ2013-úö èëëÿð ÿðçèíäÿ éåðëè ÃÙÒ-ëÿðÿ 952
ìèí 29 ãðàíò ëàéèùÿñèíäÿí éàëíûç èêèñè,
ìèí ìàíàò ùÿúìèíäÿ ãðàíò âåðèëèá. Ùÿþçö äÿ öìóìè äÿéÿðè 40 ìèí ìàíàò
ìèí âÿñàèòëÿðèí áþéöê ùèññÿñè “ìöñàâàòîëàí ëàéèùÿ öçðÿ ìöãàâèëÿëÿð èìçàëàíûá.
÷û” Ãóáàä Èáàäîüëóíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
Áÿñ éåðäÿ ãàëàí 690 ìèí ìàíàò ùàíñû
“Ìèëëè áöäúÿ ãðóïó”íà ãèñìÿò îëóá. “Úÿá“ëàéèùÿ”ëÿðÿ ñÿðô îëóíóá? Ñþçñöç êè, ùÿùÿ”÷èëÿð - Ìÿùÿììÿä Òàëûáëû âÿ Ðþâøÿí
ìèí âÿñàèòëÿð, ÿââÿëêè éàçûäà ãåéä îëóíÀüàéåâèí äÿ äàõèë îëäóüó áó ãðóï ñþçöäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà ñèéàñè ñàáèòëèýåäÿí äþâðäÿ 25 ãðàíò ëàéèùÿñè ùÿéàòà
éè ïîçìàüà, åëÿúÿ äÿ, õàîñ âÿ àíàðõèéà
êå÷èðèáëÿð. Ùå÷ êÿñÿ ñèðð äåéèë êè, îíëàðûí
éàðàòìàüà ìåéëëè îëàí òÿøêèëàò âÿ ãó“ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè” ëàéèùÿëÿðèí ìÿüçè
ðóìëàðûí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëäèèíäèêè ùþêóìÿòè òÿíãèä åòìÿêäÿí áàøãà
ëèá. Ñàéòûí àðàøäûðìàñû çàìàíû ìÿëóì
áèð øåé äåéèë. Àõû ñàäÿ àìåðèêàëû ùàðàîëóá êè, ÈÐÅÕ-èí ãðàíò “ëàéèùÿñè”íÿ àéûðäàí áèëñèí êè, îíóí àëûí òÿðè èëÿ ãàçàíäûüû
äûüû ùÿìèí âÿñàèòèí 10 ìèí äîëëàðû ùåñàïóëëàðäàí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ àéðûëàí ñûáûíà 2013-úö èëäÿ, ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè
üîðòà ùàãëàðûíûí áèð ùèññÿñè Àçÿðáàéúàíþíúÿñè www.àçåðáàèæàíåëåúòèîíñ.îðý
äà èíãèëàá ñåíàðèëÿðè ö÷öí ìöõàëèôÿò òÿìñàéòû éàðàäûëûá: “Ìàðàãëûñû èñÿ îäóð êè,
ñèë÷èëÿðèíÿ þòöðöëÿúÿê?
ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ ñàéò
Ñàäÿ âÿòÿíäàøëàð áèð éàíà, áÿñ Äþâþçöíöí ìöõàëèô ìþâãåéèíè ùå÷ ýèçëÿò Äåïàðòàìåíòè ùàðà áàõûð? Àõû ÀÁØëÿòìÿéèá äÿ! Ñå÷êèëÿð áàøà ÷àòäûãäàí
ûí Áåéíÿëõàëã èíêèøàô öçðÿ àýåíòëèéèñîíðà èñÿ ñàéò ôÿàëèééÿòèíè äàéàíäûÓÑÀÈÄ, ìÿùç ôåäåðàë áöäúÿäÿí ìàëèéðûá. Áóðàäà ÿí ìàðàãëû ìÿãàì îíäàí
éÿëÿøèð? Èíäè ÓÑÀÈÄ-èí Àçÿðáàéúàíäàêû
èáàðÿòäèð êè, ñàéòûí éàðàäûëìàñû èëÿ
ôÿàëèééÿòèíÿ “Ùàããûí.àç” âàñèòÿñèëÿ íÿáàüëû ãðàíò ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíè
çÿð ñàëàã. Àýåíòëèê ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû
òÿìñèë åäÿí “Òóðàí” èíôîðìàñèéà
1992-úè èëäÿí Àçÿðáàéúàíäàêû ëàéèùÿëÿàýåíòëèéèíÿ âåðèëèá”.
ðÿ 300 ìèëéîí äîëëàð âÿñàèò õÿðúëÿéèá.
ßýÿð ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ àýåíòëèÔàêòëàð ýþñòÿðèð êè, îêåàíûí î òàéûíéèí Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèäàêû àíòè-Àçÿðáàéúàí÷û ãöââÿëÿðèí þëêÿùÿëÿð àðàñûíäà òèúàðÿò âÿ êÿíä òÿñÿððöôàìèçäÿ êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ
òûíûí äÿñòÿêëÿíìÿñè, áàøãà ñþçëÿ, èãòèíÿ ãÿäÿð ìàðàãëû îëìàëàðû òÿêúÿ ñþçöñàäè ëàéèùÿëÿð öñòöíëöê òÿøêèë åäèðäèñÿ,
ýåäÿí ñàéòûí éàðàäûëìàñû èëÿ ìÿùäóäàììà ñîí èëëÿðäÿ àýåíòëèéèí þëêÿìèçäÿ
ëàøìàéûá. Åéíè ÿðÿôÿäÿ www.ñåúêèïîðìàëèééÿëÿøäèðäèéè ëàéèùÿëÿð àðàñûíäà ñèòàëè.àç. àäëû äàùà áèð èíôîðìàñèéà ïîðòàëû
éàñè ëàéèùÿëÿð à÷ûã øÿêèëäÿ öñòöíëöê òÿøéàðàäûëûá êè, îíóí äà áàøûíäà ßëè Êÿðèìêèë åäèðëÿð. Ñþçñöç êè, áó ëàéèùÿëÿðäÿí äÿ
ëèéÿ éàõûíëûüû èëÿ ñå÷èëÿí, “Àçàäëûã” ãÿçåìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ïàé
òèíèí ðåäàêòîðó Ðþâøÿí Ùàúûáÿéëè îòóçäöøöá. Ñÿáÿá èñÿ áÿëëèäèð. Àçÿðáàéúàíäóðóëóð. “Äåìîêðàòèê æóðíàëèñòèêà ìÿêòÿäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ÀÁØ âÿ áèð ñûðà
áè” àäû àëòûíäà ðÿñìèëÿøäèðèëÿí áó ëàéèùÿòÿøêèëàòëàðûí ìÿñóë âÿçèôÿëÿðèíäÿ ÷àëûéÿ ÿââÿëêèíäÿí äàùà àðòûã - 25 ìèí äîëøàíëàð, - òÿðúöìÿ÷è, êþìÿê÷è, ìÿòáóàò
ëàð ãðàíò àéðûëûá.
êàòèáè, èúòèìàèééÿòëÿ ÿëàãÿëÿð öçðÿ ìÿñóë
ßñëèíäÿ, ÀÁØ òÿøêèëàòûíà Àçÿðáàéøÿõñ, - áèð ãàéäà îëàðàã ìöõàëèôÿò äöúàíäà àíàðõèéà âÿ õàîñ éàðàòìàã ö÷öí
øÿðýÿñèíè òÿìñèë åäÿí øÿõñëÿð îëóðëàð.
þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè “ëàéèùÿëÿð”ÿ
Âÿ ùÿìèí ãðàíòëàð äà ìöõàëèôÿò äöøÿðàéûðäûüû âÿñàèòëÿðèí ùàðà âÿ íåúÿ õÿðúýÿñèíÿ ìÿùç áó øÿõñëÿðèí âàñèòÿ÷èëèéè èëÿ
ëÿíìÿñèíè ýèçëÿòìÿê áèð î ãÿäÿð äÿ ìöþòöðöëöð.
ÿññÿð îëìàéûá. Áåëÿ êè, ùÿìèí âÿñàèòäÿí
Áóðàäà ìÿãñÿä èñÿ áèðäèð - Àçÿðáèð ãèñìè,- ÿñëèíäÿ ôàíòàñòèê ýþðöíÿ áèëÿáàéúàíäà ñàáèòëèéè ïîçìàã, âÿòÿíäàøúÿê ùÿääÿ , - 275 ìèí äîëëàðû ùþêóìÿòè
ëàðäà ùàêèìèééÿòÿ ãàðøû èíàìñûçëûã éàòÿíãèä åòìÿêäÿ àðòûã “ïåøÿêàð”à ÷åâðèëðàòìàã, þëêÿíè õàîñ âÿ àíàðõèéàéà ñöìèø Åìèí Ùöñåéíîâóí 5 ãðàíò ëàéèùÿñèðöêëÿìÿê, Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà àðòàí
íÿ âåðèëèá.
áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðìàã. ÒÿÅ.Ùöñåéíîâëà åéíè àìïëóàäà îëàí
ÿññöô êè, áÿçè “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí
Ðÿøèä Ùàúûëû äà ùÿìèí òÿøêèëàòëàðûí “ñÿáàëòà”ëàð, - èñòÿð ôÿðä îëñóí, èñòÿð ÃÙÒ,õàâÿòè”íäÿí ôàéäàëàíûá - 128 ìèí äîëëàð
áåëÿ àíòèìèëëè ãöââÿëÿðèí ÿëèíäÿ áèð âàñèãðàíò àëûá. Áó ñèéàùûíû èñÿ ìöõàëèôÿò÷è
òÿéÿ ÷åâðèëìÿéÿ, îíëàð ö÷öí “àñàí éåì”
Àíàð âÿ ßçèç Îðóúîâ ãàðäàøëàðû òàìàìîëìàüà ùàçûðäûðëàð.
ëàéûðëàð. Îíëàð “Êàíàë 13” èíòåðíåò ÒÂ-íèí
Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, ÿìèíëèêéàðàäûëìàñû ö÷öí òÿøêèëàòäàí 46 ìí äîëëÿ
ñþéëÿìÿê
îëàð êè, áó úöð úÿùäëÿð âÿ
ëàð ãðàíò àëûáëàð. Áó ÒÂ-íèí ïðåçèäåíò
ùàëëàð
Àçÿðáàéúàíäà
òÿøÿêêöë òàïìûø
ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ ñÿðýèëÿäèéè ìþâãå
ìþùêÿì
èúòèìàè-ñèéàñè
ñàáèòëèéÿ çÿððÿ
èñÿ ùÿð êÿñÿ áÿëëèäèð. ßñëèíäÿ áóðàäà òÿãÿäÿð òÿñèð åòìÿéÿúÿê. ×öíêè þëêÿìèçäÿ
ÿúúöáëö ùå÷ íÿ éîõäóð. Íåúÿ äåéÿðëÿð,
áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ îëóíàí äèíàìèê èí“òîéäà ïóëó êèì âåðèðñÿ, îíóí äà ìàùíûêèøàô, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí éöðöòäöñû ÷àëûíûð”.
éö äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò, ùÿéàòà êå÷èðèÀìåðèêà Ùöãóãøóíàñëàð Àññîñèàñèëÿí äåìîêðàòèê èñëàùàòëàð õàëã òÿðÿôèíäÿí
éàñû òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà
äÿñòÿêëÿíèð. Îäóð êè, ãÿðÿçëè õàðèúè òÿøêèêå÷èðèëÿí 4 ëàéèùÿéÿ 588 ìèí äîëëàð âÿñàëàòëàðûí, àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ãöââÿëÿðèí
èò àéðûëûá. Àììà ÿñë ùÿãèãÿòëÿð áóíóí ÿêÀçÿðáàéúàíäà ùÿð ùàíñû áèð ðÿíýäÿ âÿ
ñèíè ñþéëÿéèð. Áåëÿ êè, ùÿìèí 4 ëàéèùÿ ÷ÿðéàõóä ôîðìàäà èíãèëàá ýþðìÿê àðçóëàðû
÷èâÿñèíäÿ ìöõàëèôÿò÷è àêòèâèñòëÿð-Âèäàäè
åëÿ àðçó îëàðàã ýþçëÿðèíäÿ ãàëàúàã!.
Ìèðêàìàë, Èíòèãàì ßëèéåâ âÿ ßííàüû Ùàúûáÿéëè 91 ìèí äîëëàð, Ðÿøèä Ùàúûëû 90
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Åêñïåðòëÿð Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðèíäÿí ñîíðà áþéöê äþâëÿòëÿðèí
ýåîñèéàñè ìöáàðèçÿñèíèí êÿñêèíëÿøäèéèíè âóðüóëàéûðëàð. Àéðûúà ðÿñìè Âàøèíãòîíóí ñòðàòåæè ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí éåíè öñóëëàð
àõòàðûøûíäà îëäóüó ùàããûíäà èíôîðìàñèéàëàð éàéûëûð. Áöòþâëöêäÿ Àâðàñèéà ìÿêàíûíäà äàùà ñÿìÿðÿëè
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê ö÷öí ôÿðãëè
ññåíàðèëÿð ùàçûðëàíûð. Áóðàäà ÀÁØûí äèíú, éàõóä ùÿðáè ñàâàø éîëóíà
öñòöíëöê âåðìÿñè ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð ýåäèð. Ìàðàãëûäûð êè, àìåðèêàëû àíàëèòèêëÿð áþéöê ìöùàðèáÿ âàðèàíòûíû èñòèñíà åòìèðëÿð. Áóíóíëà éàíàøû,
ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ áóíóí úèääè ôÿëàêÿòëÿðÿ ñÿáÿá îëàúàüûíû äà óíóòìóðëàð.
Óêðàéíà áþùðàíû:
ãëîáàë ýåîñèéàñÿòèí
éåíè “áàøàüðûñû”
Êèéåâ äöíéà ñèéàñÿòèíè ÿìÿëëè-áàøëû
äàëàíà ñàëäû. Áþéöê ýöúëÿð çàùèðÿí ñàêèò
âÿ þçöíÿ èíàìëû ýþðöíñÿëÿð äÿ, äàõèëè
íàðàùàòëûüû èôàäÿ åäÿí ùÿðÿêÿòëÿð äÿ
ýþçäÿí éàéûíìûð. Àíàëèòèêëÿð öìóìèëèêäÿ
éàðàíìûø âÿçèééÿòè òÿùëèë åäèá, ìöÿééÿí
ïðîãíîçëàð âåðèðëÿð. Ìàðàãëûäûð êè, áó ïðîñåñ äöíéàíûí àïàðûúû ýöúëÿðèíèí éåðèòäèêëÿðè ñèéàñÿòëÿðèíèí èëëÿðäèð êè, ýèçëÿäèëÿí áèð
ñûðà âàúèá úÿùÿòëÿðèíè öçÿ ÷ûõàðûð. Î úöìëÿäÿí, äöíéà ëèäåðëèéè èääèàñûíäà îëàí
äþâëÿòëÿðèí ñòðàòåæè ìÿãñÿäëÿðè ùàããûíäà
äàùà êîíêðåò òÿñÿââöð ôîðìàëàøûð.
Áó õöñóñäà “Ñòðàòôîð”óí ãóðóúóñó
Úîðú Ôðèäìàí äàùà êîíêðåò, îáéåêòèâ âÿ
äöðöñò ôèêèðëÿð ñþéëÿéèð. Îíóí Óêðàéíà
ùàäèñÿëÿðè êîíòåêñòèíäÿ éàçäûüû èêè ìÿãàëÿñè áó íÿòèúÿíè ÷ûõàðìàüà ÿñàñ âåðèð.
Àìåðèêàëû àíàëèòèê ÀÁØ, Àâðîïà Èòòèôàãû
âÿ Ðóñèéàíûí ãëîáàë ýåîñèéàñÿòäÿ ýöääöêëÿðè áàøëûúà ìÿãñÿäëÿðäÿí âÿ îíëàðà
íàèë îëìàã ö÷öí èñòèôàäÿ åòäèêëÿðè öñóëëàðäàí äàíûøûð (áàõ: Ýåîðýå Ôðèåäìàí.
Error! Bookmark not defined. / “Ñòðàòôîð”,
1 àïðåë 2014 âÿ Ýåîðýå Ôðèåäìàí.
Error! Bookmark not defined. / “Ñòðàòôîð”,
8 àïðåë 2014).
Áåëÿ ìÿëóì îëóð êè, Âàøèíãòîí Óêðàéíà èëÿ áàüëû áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðäÿí
ñîíðà ýåîñèéàñè ñòðàòåýèéàñûíäà äöçÿëèøëÿð åòìÿéÿ ìåéèëëÿíèá. Áóíóí ö÷öí òàðèõè
òÿúðöáÿéÿ äÿ ìöðàúèÿò åäèð. ÕÕ ÿñðäÿ
áàø âåðìèø èêè äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿ èñòèôàäÿ åäèëÿí ñàâàø ñòðàòåýèéàñû àðòûã
êþùíÿëìèø ùåñàá îëóíóð. Ú.Ôðèäìàíà
ýþðÿ, Àìåðèêà áèð òÿðÿôäÿí áþéöê ìöùàðèáÿ åùòèìàëû èëÿ öç-öçÿäèð, äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ áóíà áàø âóðìàìàëûäûð (áàõ:
Ýåîðýå Ôðèåäìàí. Ó.Ñ. Äåôåíñå Ïîëèúé
èí òùå Wàêå îô òùå Óêðàèíèàí Àôôàèð /
“Ñòðàòôîð”, 8 àïðåë 2014).
Ñÿáÿáëÿð ÷îõäóð. ßñàñ èñÿ îíäàí
èáàðÿòäèð êè, ìöàñèð äöíéàäà áþéöê ìöùàðèáÿíè àïàðìàüà ÀÁØ ùàçûð äåéèë, äèýÿð áþéöê äþâëÿòëÿð èñÿ Àìåðèêà èëÿ ìöùàðèáÿäÿí ÷ÿêèíèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, Ðóñèéà
èñòÿðäè êè, ðåýèîíàë ñóïåðýöúäÿí ãëîáàë
ìèãéàñäà áþéöê íöôóç ñàùèáè îëàí äþâëÿòÿ ÷åâðèëñèí. Îíóí Óêðàéíà èëÿ ÿëàãÿäàð àòäûüû àääûìëàð áóíóí ÿëàìÿòèäèð.
Ëàêèí ùÿìèí ìÿãñÿäÿ ìöùàðèáÿ éîëó èëÿ
÷àòìàüûí ìöìêöíñöçëöéöíö äÿ Êðåìë
àíëàéûð. Îíóí áó çÿèôëèéèíè Âàøèíãòîíóí
“ñèñòåì ìöùàðèáÿñè” (áèð äþâëÿò êèìè äèýÿð þëêÿ èëÿ äàâàìëû ñàâàø àïàðûëìàñû Íåwòèìåñ.àç) àïàðìàã èñòÿìÿìÿñè
êîìïåíñàñèéà åäèð. Íÿòèúÿäÿ, Àìåðèêà
èëÿ Ðóñèéàíûí äàíûøûãëàð öñóëóíà öñòöíëöê âåðìÿñè çÿðóðÿòè ìåéäàíà ÷ûõûð (áàõ:
Ýåîðýå Ôðèåäìàí. Ðóññèà àíä òùå Óíèòåä Ñòàòåñ Íåýîòèàòå òùå Ôóòóðå îô Óêðàèíå / “Ñòðàòôîð”, 1 àïðåë 2014).
Áó òåçèñëÿð Ú.Ôðèäìàíà èêè ÿùÿìèééÿòëè ôàêòîðó þíÿ ÷ûõàðìàüà ÿñàñ âåðèð.
Áèðèíúèñè, éåíè øÿðòëÿð äàõèëèíäÿ ÀÁØ-ûí
ìöäàôèÿ ñèéàñÿòèíè ôîðìàëàøäûðìàñû.
Èêèíúèñè, Óêðàéíà ìÿñÿëÿñèíè ùÿëë åòìÿê
ö÷öí Âàøèíãòîíëà Ìîñêâàíûí ýèçëè âÿ éà
à÷ûã äàíûøûãëàð àïàðìàñû. Ùàçûðäà ùÿð
èêè ïóíêò öçðÿ ïðîñåñëÿð èíòåíñèâ ñóðÿòäÿ
ýåäèð. Áóðàäà èëê ýþçÿ ÷àðïàí ìÿãàì
Ðóñèéàíûí ìÿùç Àìåðèêà èëÿ öíñèééÿò
ãóðìàñûäûð. Ú.Ôðèäìàí ùåñàá åäèð êè,
áóíóíëà Ìîñêâà äöíéàéà íåúÿ ùÿðÿêÿò
åòìÿéè íöìàéèø åòäèðèð - ùÿð ùàíñû âàúèá
áåéíÿëõàëã áþùðàíû ùÿëë åòìÿê ö÷öí
ÀÁØ-à ìöðàúèÿò åäèí (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Ìöùàðèáÿ:
ýåîñèéàñè ëèäåðëèéè
òÿìèí åäÿ áèëÿðìè?
Áó òåçèñ Àìåðèêàíûí Ðóñèéà èëÿ ñàâàø åòìÿéÿúÿéè ôèêðè ôîíóíäà îëäóãúà
ìàðàãëû ýþðöíöð. ×öíêè ùÿìèí êîíòåêñòäÿ Àâðîïàíûí éåðè âÿ ðîëó ìÿñÿëÿñè òàì
àéäûí îëìóð. Äàùà äÿãèã îëñàã, Âàøèíãòîí ÀÈ-íèí àïàðûúû ýåîñèéàñè ýöú îëìàñûíû àðçóëàìûðìû? Øöáùÿñèç êè, áåëÿ äåéèë.
Àíúàã ýþðöíöð, Âàøèíãòîí óçóí ìöääÿò
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòäóüó ñòðàòåæè ìàðàãëàðûíû Àâðîïàíûí èñòÿêëÿðèíÿ ãóðáàí âåðìÿê
ôèêðèíäÿ äåéèë.
Ú.Ôðèäìàí éàçûð: “Äöøìÿí äîíàíìàñû öçÿðèíäÿ ãÿëÿáÿ ÷àëìàüûí ÿí
éàõøû öñóëó îíà áóíó (äîíàíìàíû Íåwòèìåñ.àç) éàðàòìàüà èìêàí âåðìÿìÿêäèð. Îíó éàðàòìàüà èìêàí
âåðìÿìÿéèí ÿí éàõøû öñóëó Àâðàñèéàäà ýöú áàëàíñûíû ñàõëàìàãäûð. Áó
ìÿãñÿäÿ ÷àòìàüûí èäåàë éîëó Àâðàñèéàäà ýÿðýèíëèéèí ñàõëàíìàñûíà äÿñòÿê âåðìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Áó ùàëäà þëêÿëÿð þç åùòèéàòëàðûíû äîíàíìà éàðàòìàüà éîõ, ãóðóäàí îëàí òÿùëöêÿëÿðè
äÿô åòìÿéÿ ñÿðô åòìÿëè îëóðëàð. Àâðàñèéàäà ýÿðýèíëèê ÿââÿëúÿäÿí ìþâúóä
îëäóüóíäàí ùÿð èêè ùàëäà ÀÁØ ùå÷ íÿ
åòìÿìÿëèäèð. Ñàäÿúÿ, Àìåðèêà çàìàí-çàìàí òÿðÿôëÿðäÿí áèðèíÿ, éàõóä
ùÿð èêèñèíÿ ùÿðáè âÿ éà èãòèñàäè äÿñòÿê
âåðìÿëèäèð. Äèýÿð ùàëëàðäà èñÿ ìÿñëÿùÿò âåðìÿëèäèð” (áàõ: Ýåîðýå Ôðèåäìàí. Ó.Ñ. Äåôåíñå Ïîëèúé èí òùå Wàêå
îô òùå Óêðàèíèàí Àôôàèð / “Ñòðàòôîð”,
8 àïðåë 2014).
Áó íÿçÿðè ïðèíñèïèí êîíêðåò
ïðàêòèêè òÿçàùöðëÿðè âàð. Àâðîïàéà
ìöíàñèáÿòäÿ áó, Âàøèíãòîíóí Ðóñèéà âÿ ×èí ñèéàñÿòèíäÿ êîíêðåò
ìÿçìóí êÿñá åäèð. Ìÿñÿëÿí, ÀÁØ
Ðóñèéà èëÿ ùÿìñÿðùÿä îëàí ìöòòÿôèãëÿðèíèí ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíè àðòûðìàãäà äàùà ÷îõ ìàðàãëûäûð. Áó
àñïåêòäÿ î, Èñïàíèéà âÿ Ïîðòóãàëèéàäàí ÷îõ, Ïîëøà âÿ éà Ðóìûíèéàéà äèããÿò éåòèðèð. Àëìàíèéàíû èñÿ
ìöÿééÿí ìÿãàìëàðäà äàùà èðÿëè
ýåòìÿêäÿí ÷ÿêèíäèðèð. Áåðëèí áóíó
Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðèíäÿ à÷ûã ùèññ åòäè.
ÀÁØ Àëìàíèéàíûí ðàäèêàë àääûìëàðûíà
äÿñòÿê âåðìÿäè êè, íÿòèúÿäÿ àëìàíëàð
ýåðè ÷ÿêèëäèëÿð (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ).
Áóíëàðûí ôîíóíäà Óêðàéíà èëÿ ÿëàãÿäàð ÀÁØ-Ðóñèéà äàíûøûãëàðûíûí àïàðûëìàñû ìÿíòèãëè ýþðöíöð. Áóðàäà Âàøèíãòîíóí ÿñàñ ìÿãñÿäè Ìîñêâà èëÿ ùÿðáè
òîããóøìàéà ýåòìÿìÿêäèð. ßêñèíÿ,
ìàêñèìóì äÿðÿúÿäÿ áóíäàí óçàã äóðìàãëà “ìÿñàôÿëè” (Ú.Ôðèäìàí) äàâðàíìàã. ßâÿçèíäÿ, Ðóñèéàíû èãòèñàäè úÿùÿòäÿí çÿèôëÿòìÿê. Ïàðàëåë îëàðàã, Ðóñèéàíûí ñÿðùÿäè áîéóíúà éåðëÿøÿí, ëîêàë ñàâàøëàð àïàðà áèëÿúÿê âÿ Àìåðèêàéà ìöòòÿôèã îëàí þëêÿëÿðèí ùÿðáè ïîòåíñèàëûíû
ýöúëÿíäèðìÿê ëàçûìäûð.
Ñîíóíúó ìÿãàì äöíéàíûí ùå÷ áèð
ýóøÿñèíäÿ ãëîáàë ùåýåìîíëóüà èääèàëû
îëàí äþâëÿòëÿðèí ìåéäàíà ÷ûõìàñûíà èìêàí âåðìÿìÿêëÿ áàüëûäûð. Ðóñèéà ñîí
âàõòëàð ìÿùç áó ôèêðÿ äöøäöéöíäÿí ÀÁØ
äà îíó äàéàíäûðìàã ö÷öí óéüóí òàêòèêà
ñå÷ìÿëèäèð. Âàøèíãòîí åéíè öñóëëà Éàïîíèéà âÿ Êîðåéàíûí òèìñàëûíäà ×èíÿ ãàðøû äóðà áèëÿúÿê ðåýèîíàë ýöúëÿð ôîðìàëàøäûðûá. Ðóñèéàéà ìöíàñèáÿòäÿ ùÿìèí
ôóíêñèéàíû ùàíñû äþâëÿòëÿðèí éåðèíÿ éåòèðìÿñèíèí íÿçÿðäÿ òóòóëäóüó äöøöíäöðöúöäöð.
Ùÿð áèð ùàëäà, ýþðöíöð, Óêðàéíà àðòûã
î òÿëÿéÿ äöøöá. Êèéåâèí ìöñòÿãèëëèê ùàããûíäàêû åéôîðèê äóéüóëàðûíäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê, óçóí ìöääÿò äàâàì åäÿúÿê áèð
ìöíàãèøÿéÿ úÿëá åäèëäèéè ùèññ îëóíóð.
Àðòûã ðÿñìè Êèéåâ äÿ ãûñà ìöääÿòäÿ þëêÿíèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òÿìèí åòìÿê âÿ
ñàáèòëèéÿ íàèë îëìàüûí ìöìêöíñöçëöéöíö åòèðàô åäèð. Éàëíûç õåéëè âàõò êå÷ÿíäÿí
ñîíðà, àääûì-àääûì Ðóñèéàíû çÿèôëÿòìÿêëÿ íÿ èñÿ ÿëäÿ åòìÿêäÿí äàíûøûðëàð.
Ðåàëëûãäà áöòöí áóíëàðûí àðõàñûíäà
Àìåðèêàíûí ñòðàòåæè ìàðàãëàðûíûí òÿìèí
åäèëìÿñè äàéàíûð.
Äöíéà ñèéàñÿòè ùÿãèãÿòÿí äÿ éåíè
ìÿðùÿëÿéÿ ãÿäÿì ãîéóð. Ýöúëö äþâëÿòëÿð
ëèäåðëèéèí éåíè ìîäåëëÿðèíè àõòàðûðëàð. Áó
çàìàí ìöñòÿãèë þëêÿëÿð ö÷öí áèð ÷îõ òÿùëöêÿëÿð éàðàäà áèëÿí àääûìëàðäàí áåëÿ
÷ÿêèíìèðëÿð. Ýþðöíöð, áÿøÿðèééÿòèí áöòöí
áóíëàðà ýþðÿ äàùà àüûð âÿçèééÿòÿ äöøÿ
áèëÿúÿéèíè ôèêèðëÿøÿí éîõäóð. Àíàëèòèêëÿð
ìöùàðèáÿíèí “àñèììåòðèê”, “àíòèòåððîð
ìàùèééÿòëè”, “ñèñòåì” êèìè íþâëÿðèíè ìöãàéèñÿ åäèá, îíëàð àðàñûíäàí “äàùà éàõøûñûíû” ñå÷ìÿê öñóëëàðûíû òÿêëèô åäèðëÿðñÿ,
áóíóí íÿòèúÿñè ùàããûíäà úèääè äöøöíìÿê ëàçûì ýÿëèð. ×öíêè ùÿð áèð ùàëäà ñþùáÿò èíñàí ùÿéàòûíäàí, ñèâèëèçàñèéàíûí ãîðóíìàñûíäàí ýåäèð.
Íåwòèìåñ.àç
Ìåùìàí ßëèéåâëÿ Ýöëòÿêèí Ùàúûéåâàíûí åðìÿíèïÿðÿñò
ìþâãåéè ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ýåð÷ÿê öçöíö íöìàéèø åòäèðèð
Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè óüóðëàð, ãàçàíäûüû íàëèééÿòëÿð þëêÿìèçèí
äöíéà ìèãéàñûíäà èñòÿð ñèéàñè, èñòÿðñÿ äÿ èãòèñàäè ìöñòÿâèäÿ èìèúèíèí
äàùà äà éöêñÿëìÿñèíÿ éîë à÷ûá. Ëàêèí áó ìÿãàì áèð ñûðà àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ìÿðêÿçëÿðè “íàðàùàò åäèð”. Ùÿìèí äàèðÿëÿð þëêÿìèçèí èíêèøàôûíà
ìàíåÿ éàðàòìàã ö÷öí “ñÿôÿðáÿð”
îëóáëàð. Áó ñÿôÿðáÿðëèêäÿ èñÿ éåíÿ
äÿ þí ñûðàäà ùÿð çàìàí õàðèúè äàèðÿëÿðèí ÿëàëòûñû, íþêÿðè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàíäàêû ðàäèêàë
ìöõàëèôÿò íöìàéÿíäÿëÿðè éåð àëûðëàð.
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”ñûíäà áèðëÿøÿí áó òèï èíñàíëàð
þç øÿõñè ìàðàãëàðû õàòèðèíÿ Àçÿðáàéúàíûí
ìÿíàôåéèíè çÿðáÿ àëòûíà ãîéìàãäàí áåëÿ
÷ÿêèíìÿéÿí, ñàòãûíëûüû þçöíÿ ïåøÿ ñå÷ÿíëÿðäèð.
Ìÿñÿëÿí, “Ìèëëè øóðà”íûí öçâö Ìåùìàí ßëèéåâ áèð ìöääÿò þíúÿ äàíûøäûüû
éàëàíëà áöòöí ÿíäàçÿëÿðè àøûá. Äàùà äÿãèã äåñÿê, 20 èëäèð êè, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
òÿúàâöç ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðÿí, þëêÿìèçè òåððîðà ìÿðóç ãîéàí, òîðïàãëàðûìûçû
èøüàë àëòûíäà ñàõëàéàí Åðìÿíèñòàíû “äåìîêðàòèê” äþâëÿò êèìè õàðàêòåðèçÿ åòìÿéÿ ÷àëûøàí Ìåùìàí ßëèéåâèí “åðìÿíèëÿðÿ
éàðûíìàã” èñòÿéè îëäóãúà ìöòÿÿñèðåäèúèäèð: “Åðìÿíèñòàíäà êèôàéÿò ãÿäÿð
ïðîáëåìëÿð âàð âÿ þëêÿíèí âÿçèééÿòè
àüûðäûð. Àíúàã ôàêò îíäàí èáàðÿòäèð êè,
Åðìÿíèñòàí äåìîêðàòèéà ñàùÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíû öñòÿëÿéèð”.
ßñëèíäÿ, Ìåùìàí ßëèéåâèí áó ãÿäÿð
èôðàòà âàðàðàã éàëàí äàíûøìàñû òÿÿúúöáëö
äåéèë. Î áàõûìäàí êè, òÿúàâöçêàðû, èøüàë÷ûíû, î úöìëÿäÿí, þç ìèëëÿòèíÿ ãàðøû äà
òåððîð ñèéàñÿòè àïàðàí, ñå÷êèëÿðèí íÿòèúÿëÿðèíè çîð ýöúö èëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðÿí âÿ åòèðàç åäÿí èíñàíëàðû ýöëëÿ-áàðàíà òóòàí Ñåðæ
Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòèíè, åéíè çàìàíäà,
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”
öçâëÿðèíèí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
ìÿðêÿçëÿðèí ìöäàôèÿ÷èñè ãèñìèíäÿ
÷ûõûø åòìÿñè îíëàðûí éåíè õÿéàíÿò
ïëàíûíäàí õÿáÿð âåðèð
ôîð-ïîñò áèð þëêÿíè “äåìîêðàòèê” àäëàíäûðàí áèðèñèíèí äåìîêðàòèéà àíëàéûøûíûí íÿ
ãÿäÿð êîðøàëìûø âÿ øÿõñè ãÿíàÿòëÿðÿ ùåñàáëàíàí îëìàñû îðòàéà ÷ûõûð. Áó ýöí Åðìÿíèñòàíûí äöøäöéö àúûíàúàãëû äóðóì,
èøüàë÷û þëêÿäÿ äþâëÿò ðÿùáÿðëèéèíèí þç õàëãûíà ãàðøû àïàðäûüû òåððîð ñèéàñÿòè “äåìîêðàòèéà” àäëàíäûðûëûðñà, ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí àðçóëàðû âÿ ìÿãñÿäëÿðè áÿëëè îëóð. Àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøèíè éåðèíÿ éåòèðÿí, þëêÿìèçäÿ îëàí äåìîêðàòèê
äþâëÿò÷èëèéÿ ãàðøû çèää ìþâãåäÿ äóðàí áó
äöøÿðýÿíèí òÿìñèë÷èëÿðè áó úöð à÷ûãëàìàëàðû èëÿ äöøìÿíëÿðèí éàíûíäà äàéàíäûãëàðûíû íþâáÿòè äÿôÿ èñáàò åòìèø îëóðëàð.
Âÿ éà áàøãà áèð ìèñàë... Ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà”íûí äèýÿð áèð öçâö Ýöëòÿêèí
Ùàúûéåâà äà “ùÿìêàðû” Ìåùìàí ßëèéåâ-
äÿí äàëà ãàëìàäûüûíû ñöáóò åäèá.
Áåëÿ êè, î ÀØÏÀ-äà Ðóñèéàéà ãàðøû ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèãè èëÿ áàüëû êå÷èðèëÿí ñÿñâåðìÿíèí íÿòèúÿëÿðèíè
“øÿðù” åäÿðêÿí Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ìþâãåéèíè “áÿéÿíìÿäèéèíè” áèëäèðèá.
Ìàðàãëûäûð êè, Àçÿðáàéúàíû èêèëè
ñòàíäàðò éöðöòìÿêäÿ “èòòèùàì
åäÿí” Ý.Ùàúéåâà “íÿ ö÷öí áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð èëëÿðäèð
êè, òÿúàâöç ñèéàñÿòè éöðöäÿí áèð
þëêÿíè àíàëîæè ñàíêñèéàëàðà ìÿðóç ãîéìóð?” äåéÿ ñóàë åòìèð.
Ýþðÿñÿí, ùÿìèí “áåéíÿëõàëã àëÿì”
Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû èøüàë åòìÿñè ôàêòûíû 20 èëäèð êè, ýþðìöðìö? Ýþðöíöð êè, ùÿìèí áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí áó úöð èêèëè ñòàíäàðòûíûí àðõàñûíäà äà áèð ñûðà ìàðàãëàð äàéàíûá.
Ìÿùç, ùÿìèí ìàðàãëàð Ý.Ùàúûéåâàíû
þçöíöí “äàíûøàí äèëè”íÿ ÷åâèðèá. Ñöáóò îðòàäàäûð. Ýþðÿñÿí, Ý.Ùàúûéåâà Àçÿðáàéúàíû ãàðøû òÿúàâöç åäÿí þëêÿíè ùèìàéÿ åäÿíëÿðè íèéÿ òÿíãèä åòìèð? Íåúÿ åòñèí àõû.
Ìÿíòèã îðòàäàäûð. Ý.Ùàúûéåâàíûí ìÿíñóá
îëäóüó ãîíäàðìà “øóðà” áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ
ùÿìèí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ìÿðêÿçëÿðèí ìàðàãëàðûíûí “êåøèê÷èñè” âÿ “õèäìÿò÷èñè” äåéèëìè? Áóíäàí áþéöê ñöáóòà åùòèéàú âàðìû?
ßñëèíäÿ, áó à÷ûãëàìàëàð èñòÿð “Ìèëëè
øóðà”äà úÿì îëìóø, èñòÿðñÿ äÿ áó ãîíäàðìà ãóðóìäàí êÿíàðäàêû ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí áöòöí àääûìëàðû èëÿ
ñàìàí ÷þïöíäÿí éàïûøäûüûíû, ùàíñû ñèìàëàðà ìàëèê îëäóãëàðûíû áèð äàùà Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíÿ íöìàéèø åòäèðèð. Éÿíè, ýþðöíÿí îäóð êè, þçëÿðèíÿ “äåìîêðàò”
àäûíû ãîéìóø áó êÿñèìèí “äåìîêðàòèéà”
àíëàéûøû Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíû ïèñëÿéèá õàëãûíà, äþâëÿòèíÿ äöøìÿí îëàí êÿñëÿðèí ìàðàãëàðûíû ãîðóìàãäûð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà ýÿíúëÿðèí ùÿðáè
õèäìÿòÿ éîëàñàëìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá
Äöíÿí Áèíÿãÿäè ðàéîíóíóí Áèëÿúÿðè ãÿñÿáÿñèíäÿ éåðëÿøÿí Ìèëëè
Ãÿùðÿìàíëàð àáèäÿñèíèí þíöíäÿí
ýÿíúëÿðèí ùÿðáè õèäìÿòÿ éîëàñàëìà
ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Áèíÿãÿäè ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòè, Ñÿôÿðáÿðëèê âÿ Ùÿðáè Õèäìÿòÿ ×àüûðûø öçðÿ Äþâëÿò Õèäìÿòèíèí Áèíÿãÿäè ðàéîí Èäàðÿñè âÿ
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Áèíÿãÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðè ýèðèø ñþçö
èëÿ ðàéîí Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Ãöäñè Áàéðàìîâ à÷ûá.
Ñîíðà Ñÿôÿðáÿðëèê âÿ Ùÿðáè Õèäìÿòÿ ×àüûðûø öçðÿ Äþâëÿò Õèäìÿòèíèí
ðàéîí Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Ìåùìàí Ãóðáàíîâ âÿ Áàêû Ïåäàãîæè Êàäðëàðûí Èõòèñàñàðòûðìà âÿ Éåíèäÿí ùàçûðëàíìà
Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó, Ðàéîí Çèéàëûëàð
Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Àñÿô Çàìàíîâ
äþâëÿòèìèçèí îðäó ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ ýþðäöéö èøëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
ÉÀÏ Áèíÿãÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè Ðàìèç Ýþéöøîâ äà ýÿíúëÿðè
òÿáðèê åäÿðÿê, îíëàðà þëêÿìèçèí
ìöñòÿãèëëèéè óüðóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ìèëëè ãÿùðÿìàíëàðûí ýþñòÿðäèéè øöúàÿòëÿðäÿí íöìóíÿ ýþòöðìÿéè
òþâñèéÿ åäèá.
Ùÿðáè õèäìÿòÿ éîëà äöøÿí ýÿíúëÿð àäûíäàí ÷ûõûø
åäÿí Îðõàí Íàìàçîâ, Êàçûì Çåéíàëëû âÿ îíëàðûí âàëèäåéíëÿðè ãåéä åäèáëÿð êè, àðòûã áöòöí âàëèäåéíëÿð þç þâëàäëàðûíû öðÿêëÿ íèçàìè îðäóëàðûìûçäà õèäìÿò åòìÿéÿ ýþíäÿðÿ áèëèðëÿð. Î äà áèëäèðèëèá êè, Àëè Áàø Êîìàíäàí, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
þëêÿìèçäÿ îðäó ãóðóúóëóüó óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèð.
Ñîíðà Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Àéýöí
ßëèéåâà ÷ûõûø åäÿðÿê áó úöð òÿäáèðëÿðèí éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí Âÿòÿíÿ
ñàäàãÿò ðóùóíäà áþéöìÿñè, îíëàðäà
äþâëÿò âÿ âÿòÿí ãàðøûñûíäà âÿçèôÿëÿðèíèí ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ìÿñóëèééÿòèí àðòûðûëìàñû
íþãòåéè íÿçÿðèíäÿí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
×ûõûøëàðäàí ñîíðà ìÿêòÿáëèëÿðèí
èôàñûíäà ìàùíûëàð îõóíóá, ßìÿêäàð
àðòèñò Àüàëàð Áàéðàìîâ èñÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìþâçóñóíäà øåèðëÿð ñÿñëÿíäèðèá.
Òÿäáèðèí ñîíóíäà Äþâëÿò Áàéðàüûíûí àëòûíäàí êå÷èá, ìöãÿääÿñ Ãóðàíà àíä è÷ÿí ýÿíúëÿð ùÿãèãè ùÿðáè
õèäìÿòÿ éîëà ñàëûíûáëàð.
Íèçàìè ðàéîíóíäà ìÿêòÿáëèëÿð àðàñûíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ
ìöàñèð Àçÿðáàéúàí” ìþâçóñóíäà ðÿñì ìöñàáèãÿñè êå÷èðèëèá
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí
91-úè èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ Íèçàìè
ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Íèçàìè ðàéîí òÿøêèëàòû âÿ Íèçàìè ðàéîíó ÓøàãÝÿíúëÿð Éàðàäûúûëûã Ìÿðêÿçè áèðýÿ
ìöõòÿëèô éàø êàòåãîðèéàëàðûíäàí èáàðÿò ìÿêòÿáëèëÿð àðàñûíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ ìöàñèð Àçÿðáàéúàí” ìþâçóñóíäà ðÿñì ìöñàáèãÿñè êå÷èðèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Íèçàìè
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Àïàðàò ðÿùáÿðè Ðàìèë
Âÿëèáÿéîâ äåéèá êè, áó úöð ìöñàáèãÿëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíäÿ ÿñàñ ìÿãñÿä Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè ãàðøûñûíäàêû ìèñèëñèç ôÿàëèééÿòè,
Îíóí äþâëÿò÷èëèéèìèçèí õèëàñêàðû îëìàñû
âÿ áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿí ñèéàñè êóðñóí ÿñàñëàðûíûí ìÿùç, Óëó þíäÿðèìèç òÿ-
ðÿôèíäÿí ãîéóëìàñû ùàããûíäà øàýèðäëÿðè áèð äàùà ìààðèôëÿíäèðìÿêäèð.
Íèçàìè ðàéîíó Óøàã-Ýÿíúëÿð Éàðàäûúûëûã Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó Ëàëÿ
Ãÿòè áèëäèðèá êè, ðÿñì ìöñàáèãÿñè áèð
äàùà øàýèðäëÿðèìèçèí, ýÿíúëÿðèìèçèí
ìöàñèð âÿ èíêèøàô åäÿí Àçÿðáàéúàíûìûçû íåúÿ òÿñÿââöð åòìÿñèíè öçÿ ÷ûõàðûð âÿ îíëàð ýÿëÿúÿêëÿ áàüëû àðçóëàðûíû ôûð÷à èëÿ èôàäÿ åòìèø îëóðëàð.
Ñîíðà ÷ÿêèëìèø ðÿñìëÿðÿ áàõûø êå÷èðèëèá âÿ ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Ìöñàáèãÿäÿ Û, ÛÛ âÿ ÛÛÛ éåðèí ãàëèáëÿðè
ìöêàôàòëàíäûðûëûá, åéíè çàìàíäà, èøòèðàê÷û øàýèðäëÿðÿ ùÿâÿñëÿíäèðèúè ùÿäèééÿëÿð
òÿãäèì îëóíóá.
ÄÑÌÔ-äÿ ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ îíëàéí ãåéäèééàòûí
èëêèí éåêóíëàðû èëÿ áàüëû áðèôèíã êå÷èðèëèá
2014-úö èëèí éàíâàð àéûíäàí òÿòáèã
îëóíàí “Ñûüîðòàîëóíàíûí îíëàéí ó÷îòà
àëûíìàñû” õèäìÿòè èëÿ áàüëû èúòèìàèééÿòèí
ýåíèø ìàðàüû âÿ äàõèë îëìóø ÷îõñàéëû
ìöðàúèÿòëÿð íÿçÿðÿ àëûíàðàã, âÿòÿíäàøëàðûí áó åëåêòðîí õèäìÿò áàðÿäÿ ÿëàâÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ àïðåëèí 18äÿ Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíäà
(ÄÑÌÔ) áðèôèíã êå÷èðèëèá. Áðèôèíãäÿ
ÄÑÌÔ-íèí Ôÿðäè ó÷îòóí òÿøêèëè øþáÿñèíèí
ìöäèðè Íèýàð Ïÿíàùîâà áèëäèðèá êè, èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí óüóðëó òÿòáèãè
íÿòèúÿñèíäÿ ÄÑÌÔ òÿðÿôèíäÿí ÿùàëèéÿ
òÿãäèì îëóíàí åëåêòðîí õèäìÿòëÿðèí ñàéû
19-à ÷àòäûðûëûá. “Åëåêòðîí ùþêóìÿò” ïîðòàëûíûí ñòàòèñòèêàñûíà ÿñàñÿí, ÄÑÌÔ-íèí
òÿãäèì åòäèéè åëåêòðîí õèäìÿòëÿð ÿùàëèíèí
ÿí ÷îõ ìöðàúèÿò åòäèéè åëåêòðîí õèäìÿòëÿðäÿíäèð. Áåëÿ åëåêòðîí õèäìÿòëÿðäÿí áèðè þëêÿ âÿòÿíäàøëàðû àðàñûíäà áþéöê äèããÿò âÿ ìàðàüà ñÿáÿá îëìóø “Ñûüîðòàîëóíàíûí îíëàéí ó÷îòà àëûíìàñû” õèäìÿòèäèð.
Áó õèäìÿò âàñèòÿñèëÿ âÿòÿíäàøëàðûí ôÿðäè
ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ó÷îòà àëûíàðàã ñîñèàë ñûüîðòà øÿùàäÿòíàìÿñèíèí ðÿñìèëÿøäèðèëìÿñè ïðîñåñè åëåêòðîí ãàéäàäà ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. 2014-úö èëèí éàíâàð àéûíäàí áó
ýöíÿ ãÿäÿð ðåàë âàõò ðåæèìèíäÿ îíëàéí
øÿêèëäÿ òÿãäèì îëóíìóø åëåêòðîí ìöðàúèÿò ÿñàñûíäà 10.200 ôÿðäè øÿõñè ùåñàá
à÷ûëàðàã ñîñèàë ñûüîðòà øÿùàäÿòíàìÿñè
ðÿñìèëÿøäèðèëèá. “Ñûüîðòàîëóíàíûí îíëàéí
ó÷îòà àëûíìàñû” õèäìÿòè ñûüîðòàåäÿíëÿðëÿ
ÄÑÌÔ îðãàíëàðû àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñèíÿ èìêàí éàðàäûð âÿ
ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìèíäÿ øÿôôàôëûüûí
äàùà äà àðòûðûëìàñûíû òÿìèí åäèð. Åëåêòðîí õèäìÿòäÿí èñòèôàäÿ ãàéäàëàðû (ðåãëà-
ìåíò) ÄÑÌÔ-íèí ñàéòûíäà éåðëÿøäèðèëèá.
Åëåêòðîí õèäìÿòäÿí èñòèôàäÿ ö÷öí ñûüîðòàåäÿí ùÿì ÄÑÌÔ-íèí ñàéòû, ùÿì
“Åëåêòðîí ùþêóìÿò” ïîðòàëû âàñèòÿñè èëÿ
“Ñûüîðòàîëóíàíûí îíëàéí ó÷îòà àëûíìàñû”
åëåêòðîí õèäìÿòèíè ñå÷èð âÿ ìöâàôèã õàíàëàðû äîëäóðàðàã ñîðüó åäèð. Åëåêòðîí
ôîðìàäà ýþíäÿðèëìèø ÿðèçÿ ÄÑÌÔ îðãàíû
òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëèð âÿ áó áàðÿäÿ ñûüîðòàåäÿíÿ åëåêòðîí òÿñäèãåòìÿ áèëäèðèøè
ýþíäÿðèëèð. Ñûüîðòàåäÿí òÿðÿôèíäÿí åëåêòðîí ôîðìàäà ýþíäÿðèëìèø åëåêòðîí ÿðèçÿ
ôîðìàëàðûíà ÄÑÌÔ òÿðÿôèíäÿí áàõûëûð.
Òÿãäèì åäèëìèø åëåêòðîí ÿðèçÿ ôîðìàëàðû
éîõëàíäûãäàí ñîíðà ñûüîðòàîëóíàí ö÷öí
ôÿðäè øÿõñè ùåñàá à÷ûëûð âÿ îíà ñîñèàë ñûüîðòà íþìðÿñè ÿêñ îëóíàí äþâëÿò ñîñèàë
ñûüîðòà øÿùàäÿòíàìÿñè 1 àé ÿðçèíäÿ ðÿñìèëÿøäèðèëèð. “Ñûüîðòàîëóíàíûí îíëàéí
ó÷îòà àëûíìàñû” åëåêòðîí õèäìÿòè èíòåðàêòèâäèð, õèäìÿòäÿí èñòèôàäÿ þäÿíèøñèçäèð.
Åëåêòðîí õèäìÿòèí ýþñòÿðèëìÿñè ö÷öí ùÿð
ùàíñû ñÿíÿä òÿëÿá îëóíìóð.
Í.ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ãàõ ðàéîíóíóí 46 éàøàéûø ìÿíòÿãÿñèíäÿ òèááè ìöàéèíÿëÿð áàøà ÷àòûá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿñèíÿ ÿñàñÿí, ðåñïóáëèêàìûçäà ôåâðàëûí 17äÿ áàøëàíàí ÿùàëèíèí ïóëñóç òèááè ìöàéèíÿäÿí
êå÷èðèëìÿñè àêñèéàñû èíñàíëàðûí ñàüëàìëûüûíûí
ãîðóíìàñûíà éþíÿëÿí ÷îõ õåéèðõàù òÿøÿááöñ,
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíà
äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí áàðèç íöìóíÿñèäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó íÿúèá àêñèéà
þëêÿíèí ùÿð éåðèíäÿ îëäóüó êèìè, Ãàõ ðàéîíóíäà äà óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ðàéîí ÿùàëèñè ùÿâÿñëÿ òèáá îúàãëàðûíà öç òóòóð, ìöàéèíÿ
îëóíóð, îíëàðà âåðèëìèø áó èìêàíäàí ìàêñèìóì ñÿâèééÿäÿ éàðàðëàíìàüà ÷àëûøûðëàð.
Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Âÿôà Ùåéäÿðîâà ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ òèááè ìöàéèíÿëÿðèí ýåäèøè áàðÿäÿ
äàíûøûá. Áèëäèðèá êè, àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èíäèéÿäÿê 30 ìèíÿ éàõûí ðàéîí ñàêèíè, éÿíè íÿçÿðäÿ òóòóëàí ÿùàëèíèí 73 ôàèçäÿí ÷îõó ìöàéèíÿäÿí êå÷èá. Ðàéîíóí 59 éàøàéûø ìÿíòÿãÿñèíäÿí
46-äà òèááè ìöàéèíÿëÿð àðòûã áàøà ÷àòûá. Ãàëàí éàøàéûø ìÿíòÿ-
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ãÿëÿðèíäÿ äÿ ìàéûí 1-äÿê òèááè ìöàéèíÿëÿð
òàì áàøà ÷àòäûðûëàúàã.
Ìÿðêÿçè Ðàéîí Õÿñòÿõàíàñûíûí áàø ùÿêèìè Òÿðëàí ßùìÿäçàäÿíèí âåðäèéè ìÿëóìàòà
ýþðÿ, èíäèéÿäÿê ìöàéèíÿ åäèëÿíëÿðèí 5355
íÿôÿðèíÿ àìáóëàòîð ìöàëèúÿ òÿéèí îëóíóá,
147 íÿôÿð ñòàñèîíàð ìöàëèúÿéÿ úÿëá åäèëèá.
Áóíäàí ÿëàâÿ, 39 íÿôÿð äàùà ýåíèø ìöàéèíÿ
âÿ ìöàëèúÿ àëìàã ö÷öí Áàêû øÿùÿðèíèí òèáá
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ýþíäÿðèëèá. Ìöðàúèÿò åäÿíëÿðèí 1284 íÿôÿðèíäÿí öìóìè ãàí àíàëèçè ýþòöðöëöá, 697 íÿôÿð óëòðàñÿñ, 127 íÿôÿð ôëöîãðàôèéà, 443 íÿôÿð åëåêòðîêàðäèîãðàôèéà àïàðàòû âàñèòÿñèëÿ ìöàéèíÿ îëóíóá. Áàø ùÿêèì
àêñèéàíûí ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ áàøà ÷àòìàñû ö÷öí ãàëàí ìöääÿò
ÿðçèíäÿ äÿ âàð ãöââÿëÿðè èëÿ ÷àëûøàúàãëàðûíû áèëäèðèá.
Áöòöí þëêÿ ÿùàëèñè êèìè, Ãàõ ñàêèíëÿðè äÿ èíñàíëàðûí ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñûíà éþíÿëÿí áó õåéèðõàù àêñèéàíû ÷îõ éöêñÿê
äÿéÿðëÿíäèðèð, áó íÿúèá òÿøÿááöñÿ ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà
ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèðëÿð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Âåðýè áîðúëàðûíûí àçàëìàñû ìåéëè
2014-úö èëèí Û ðöáö ÿðçèíäÿ äÿ äàâàì åäèá
2014-úö èëèí Û ðöáö ÿðçèíäÿ âåðýè
îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí âåðýè áîðúëàðûíûí
àëûíìàñû ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèø
ãàíóíàìöâàôèã òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ
1 àïðåë 2014-úö èë òàðèõäÿ âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ îëàí áîðú
ìÿáëÿüè 1 éàíâàð 2014-úö èë òàðèõëÿ
ìöãàéèñÿäÿ 6,7 ôàèç, þòÿí èëèí ìöâàôèã
äþâðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ èñÿ 15 ôàèç àçàëûá. Úàðè èëèí Û ðöáö ÿðçèíäÿ öìóìèëèêäÿ
49 ìèí 956 âåðýè þäÿéèúèñèíèí áîðúëàðûíûí òàìàìèëÿ ëÿüâ åäèëìÿñèíÿ íàèë
îëóíóá, 1 àïðåë 2014-úö èë òàðèõÿ áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñàéûíûí öìóìè
âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñàéûíäà õöñóñè
÷ÿêèñè 4,5 ôàèç òÿøêèë åäèá.
Âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ éàðàíìûø áîðúëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ âåðýè
îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí 14 ìèí 208 ñàéäà
ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû
áàðÿäÿ ãÿðàð à÷ûëûá, áó ãÿðàðëàðûí 68,9 ôàèçè áîðúëàð
ëÿüâ åäèëäèéè ö÷öí áàüëàíûëûá, ñèéàùûéà àëûíìûø ÿìëàêëàðûí èõòèñàñëàøäûðûëìûø
à÷ûã ùÿððàúëàðäà ñàòûëìàñû
ìÿãñÿäèëÿ ìÿùêÿìÿëÿðÿ
âåðèëìèø èääèà ÿðèçÿëÿðè öçðÿ 152 ñàéäà 194,2 ìèí
ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ ìÿùêÿìÿ ãÿòíàìÿëÿðè ãÿáóë
îëóíóá. Öìóìèëèêäÿ, ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû áàðÿäÿ à÷ûëìûø
ãÿðàðëàð öçðÿ 9 ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âÿñàèòèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí åäèëèá.
Ôèçèêè øÿõñëÿðèí áîðúëàðûíûí îíëàðûí
ìöëêèééÿòèíäÿ îëàí àâòîíÿãëèééàò âàñèòÿëÿðèíÿ éþíÿëäèëìÿñè ïðîñåñè ùåñàáàò
äþâðöíäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá. Ýþðöëìöø òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ áó úöð íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðè ìöÿééÿí åäèëÿí 601
âåðýè þäÿéèúèñèíèí 541,3 ìèí ìàíàò
ìÿáëÿüèíäÿ áîðúóíóí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ àëûíìàñû òÿìèí åäèëèá, 13 âåðýè þäÿéèúèñèíèí íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðè ñèéàùûéà
àëûíûá, 134 âåðýè þäÿéèúèñè òÿðÿôèíäÿí
íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðè ñèéàùûéà àëûíìàéà
òÿãäèì åäèëìÿäèéè ö÷öí öçÿðëÿðèíÿ
ùÿáñ ãîéóëìàãëà îíëàðûí úÿðèìÿ ìåéäàí÷àëàðûíäà éåðëÿøäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ìÿùêÿìÿëÿð òÿðÿôèíäÿí ìöâàôèã
ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá.
Ùöãóãè øÿõñëÿðäÿ òÿñèñ÷è (ïàé÷û)
êèìè ÷ûõûø åäÿí áîðúëó ôèçèêè øÿõñëÿðèí
áîðúëàðûíûí ùÿìèí ùöãóãè øÿõñëÿðäÿêè
ïàéëàðûíäàí òóòóëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ìöâàôèã òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ 370 ôèçèêè øÿõñ öçðÿ 99,3 ìèí
ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ áîðúóí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí åäèëèá.
19 ìèí 358 áîðúëó âåðýè þäÿéèúèñèíèí áîðúëàðûíûí îíëàðûí ìèëëè âÿ éà õàðèúè âàëéóòàäà úàðè âÿ äèýÿð ùåñàáëàðûíäàí òóòóëìàñû ìÿãñÿäèëÿ áàíêëàðà âÿ
éà äèýÿð êðåäèò òÿøêèëàòëàðûíà 145 ìèí
569 èúðà (þäÿíèø) ñÿíÿäè îëàí ñÿðÿíúàì âåðèëèá.
Âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí 247
áîðúëó ôèçèêè øÿõñèí þëêÿäÿí ýåòìÿ ùöãóãóíóí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû, ùàáåëÿ
êè÷èê ùÿúìäÿ áîðúëàðû îëàí 1 052 âåðýè
þäÿéèúèñèíèí áîðúëàðûíûí òÿëÿáèí èúðàéà
éþíÿëäèëìÿñè ãàéäàñûíäà òóòóëìàñû
ìÿãñÿäèëÿ àèäèééÿòè öçðÿ èúðà ìÿìóðëàðûíà ìöðàúèÿòëÿð åäèëèá.
Õåéëè âÿ éà êöëëè ìèãäàðäà âåðýèëÿðè
äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí éàéûíäûðäûüûíà ýþðÿ öìóìèëèêäÿ, 163 âåðýè þäÿéèúèñè öçðÿ 5,3 ìèëéîí ìàíàò áîðú ìÿáëÿüèíè
ÿùàòÿ åäÿí ìàòåðèàëëàð èáòèäàè èñòèíòàã
ãàéäàñûíäà àðàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ
Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè éàíûíäà Âåðýè Úèíàéÿòëÿðèíèí Èáòèäàè Àðàøäûðûëìàñû Äåïàðòàìåíòèíÿ ýþíäÿðèëèá.
Íèçàìè ðàéîíóíäà 60 ìèíäÿí ÷îõ ñàêèíèí
òèááè ìöàéèíÿëÿðäÿí êå÷ìÿñè òÿìèí åäèëèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ôåâðàëûí
17-äÿí ìàéûí 1-äÿê áöòöí þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíûí êöòëÿâè òèááè ìöàéèíÿäÿí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû òàïøûðûüû Áàêûíûí Íèçàìè ðàéîíóíäà äà óüóðëà èúðà åäëèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ðàéîí ÿðàçèñèíäÿêè 26 íþìðÿëè øÿùÿð ïîëèêëèíèêàñûíäà ñàêèíëÿðèí ðàùàò øÿêèëäÿ òèááè
ìöàéèíÿëÿðäÿí êå÷ìÿëÿðè ö÷öí áöòöí
ëàçûìè øÿðàèò éàðàäûëûá. Áàøãà ýöíëÿðäÿ îëäóüó êèìè, àïðåëèí 18-äÿ äÿ éöçëÿðëÿ ðàéîí ñàêèíè ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç åäèëìèø áó ñÿùèééÿ
îúàüûíà ýÿëÿðÿê òèááè ìöàéèíÿäÿí êå÷èáëÿð. Âÿòÿíäàøëàðäà ìöàéèíÿ çàìàíû
àøêàðëàíìûø õÿñòÿëèêëÿðèí ôÿñàäëàðûíûí
àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ çÿðóðè
òÿäáèðëÿð ýþðöëöá.
Ïîëèêëèíèêàíûí áàø ùÿêèìèíèí ìöàâèíè Àèäÿ Ìÿììÿäîâà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí
òàïøûðûüû èëÿ êå÷èðèëÿí áó àêñèéàíûí õÿñòÿëèêëÿðèí åðêÿí àøêàðëàíìàñûíà âÿ ÿùàëèíèí ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñûíà õèäìÿò
åòäèéèíè âóðüóëàéûá. Äåéèá êè, ïîëèêëèíèêà
66 ìèí 307 ñàêèíÿ õèäìÿò åäèð. Àðòûã îíëàðäàí 30 ìèíäÿí ÷îõó ìöàéèíÿäÿí êå-
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
÷èá. Ìöàéèíÿ îëóíàíëàðäàí 128 íÿôÿð
õÿñòÿõàíàëàðà ýþíäÿðèëèá, 230 íÿôÿð èñÿ
íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëöá. Ðàéîí ñàêèíëÿðèíäÿ
ÿñàñÿí ãàí-äàìàð, ýþç âÿ øÿêÿðëè äèàáåò õÿñòÿëèêëÿðè ìöøàùèäÿ îëóíóð. Ìöàéèíÿëÿð çàìàíû áèð ÷îõ èíñàíëàðäà âÿðÿì
âÿ îíêîëîæè õÿñòÿëèêëÿð äÿ àøêàðëàíûá.
Îäóð êè, ìöàéèíÿäÿí êå÷ÿí ðàéîí ñàêèíëÿðè þëêÿ áàø÷ûñûíûí áó õåéèðõàù òÿøÿááöñöíö áþéöê ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàéûðëàð.
Ïîëèêëèíèêàíûí òèááè ùåéÿòèíäÿí, áóðàäà éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí ðàçûëûüûíû áèëäèðÿí
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ðàéîí ñàêèíè Ñåâèë ßëèéåâà äåéèá: “Èíñàíëàð âàõòûíäà ùÿêèìÿ ìöðàúèÿò
åòìÿäèêäÿ îíëàðäà ýèçëè ýåäÿí õÿñòÿëèêëÿð õðîíèêè ùàëà êå÷èð. Áó äà
õÿñòÿëèéèí ìöàëèúÿñèíè ÷ÿòèíëÿøäèðèð.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí áó ùóìàíèñò òÿøÿááöñö èñÿ õÿñòÿëèêëÿðèí åðêÿí àøêàðëàíìàñûíäà ÿâÿçñèçäèð. Èëëÿðëÿ
ùÿêèìÿ ýÿëìÿéÿíëÿð áó àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þç ñàüëàìëûãëàðû ùàããûíäà ìÿëóìàò ÿëäÿ åäèðëÿð. Áó èìêàíû
áèçÿ éàðàòäûüûíà ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðûã”.
Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ñÿðÿíúàìû èëÿ éàðàäûëìûø êîìèññèéà ÿùàëè àðàñûíäà òÿáëèüàò-òÿøâèãàò âÿ
ìÿëóìàòëàíäûðìà èøëÿðèíè ìöòÿìàäè äàâàì åòäèðèð. Ýþðöëÿí èøëÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí ýöíäÿëèê íÿçàðÿòäÿ ñàõëàíûëûð. Êîìèññèéàíûí ýþðäöéö òÿäáèðëÿð
ðàéîí ñàêèíëÿðèíèí òèááè ìöàéèíÿ àêñèéàñûíäà ìöòÿøÿêêèëëèéèíè òÿìèí åäèá. Èíäèéÿäÿê ðàéîí öçðÿ 60 ìèíäÿí ÷îõ ñàêèíèí ìöàéèíÿëÿðäÿí êå÷ìÿñè òÿìèí
îëóíóá. Îíëàðäàí 2 ìèí 905 íÿôÿðÿ àìáóëàòîð, 221 íÿôÿðÿ èñÿ ñòàñèîíàð ìöàëèúÿ êóðñó òÿéèí åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

Азярбайъан Президенти Илщам Ялийев Сяудиййя Ярябистаны