2 9 . C a m S e m p o z y u m u / 2 9 . G l a s s S y mp o s i u m - 0 7 K a s ı m 2 0 1 4 / 0 7 N o v e m b e r 2 0 1 4
Kadir Has Üniversitesi Cibali Kampüsü – Balat / İstanbul (Sinema B Salonu: 3. Oturum 15:10 -15:30)
BOĞAZİÇİ’NİN “BATMIŞ” CAMLARI: İSTANBUL BOĞAZI’NDA
ŞİŞE DALIŞI VE GÜN IŞIĞINA ÇIKARILAN MARKALAR
Hakan Kabasakal¹, Yrd.Doç.Dr. Ahmet Teoman Naskali²
¹Bottles of Bosphorus
²Galatasaray Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği
[email protected], [email protected]
Hakan Kabasakal 1970 yılında Ceyhan’da (Adana) doğdu. Beş
yaşındayken ebeveynleri tarafından hediye edilen dalgıç maskesi, sessiz
dünya ile tanışmasını sağladı. İlk dalış eğitimini, İstanbul Üniversitesi
Su Ürünleri Fakültesi’nde 1. sınıf öğrencisiyken, Rumeli Feneri’nde
Kenan Şeker dalgıç teknesinde nargilecilerden aldı. Bir süre onlarla
salyangoz topladı, ama daha da önemlisi, deniz insanlarının kendine
has kültürünü, bu yaşamın gözüpek insanlarından tanıma fırsatı buldu.
İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde hazırladığı
“İSTANBUL BOĞAZI VE BATI KARADENİZ’DE YAŞAYAN RAJIDAE
FAMİLYASI’NIN (VATOZ BALIKLARI) TÜRLERİNİN SAPTANMASI
VE DAĞILIMLARI” başlıklı yüksek lisans teziyle, Deniz Biyolojisi
dalında uzman Su Ürünleri Yüksek Mühendisi ünvanını aldı. Japonya
Uluslararası İşbirliği Kurumu’nu tarafından verilen JICA bursu ile,
Japonya’da Kouchi Üniversitesi’nde Balıkçılık Hedefli Stok Yönetimi
kursuna katıldı ve balık ekolojisi konusunda araştırma yaptı. 2000
yılında İhtiyoloji (Balıkbilimi) Araştırmaları Topluluğu’nu kurarak
köpekbalığı konusundaki çalışmalarına bağımsız araştırmacı olarak
devam
etti.
Hakan
Kabasakal’ın
yayın
listesine
www.derintakip.blogspot.com adresinden erişilebilir.
ÖZET
Kadim çağlardan bu yana gerek önemli bir deniz ticaret yolu olması gerekse Asya ve
Avrupa yakalarında kurulmuş ve yoğunluğu zamanla artmış yerleşim alanları nedeniyle
İstanbul Boğazı, insan kaynaklı atıkların değişmeyen boşaltım alanı olmuştur. Söz konusu
atıklar yani insan çöpleri içinde önemli bir yer oluşturan cam şişeler, geçmişte kent
yaşayanlarının tüketim alışkanlıklarını, kentte ticareti yapılan ürünleri ve markaları, en
nihayetinde bir ambalaj malzemesi olarak cam şişenin üretim teknolojisinde asırlar içinde
yaşanan değişimlerin / gelişmelerin izlenmesine olanak veren değerli birer ipucu
niteliğindedirler. Dünya genelinde dalgıçlar arasında yaygın bir faaliyet olan “şişe
dalgıçlığı” eski şişelerin deniz dibinden çıkarılması uğraşı olarak özetlenebilir.
Türkiye’de dalgıçlar arasında bugüne kadar çok fazla ilgilenilmemiş olan şişe dalışı, 2008
yılından bu yana bir avuç İstanbullu dalgıç tarafından boğazın akıntılı, derin ve karanlık
sularında keyifle sürdürülmektedir. Son 6 yıldır 200’de fazla dalışın ve dipte geçen uzun
saatlerin karşılığı olarak yüzlerce şişe ve düzinelerce marka gün ışığına çıkarılmıştır.
Bildiri Özetleri / Abstracts •
Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı / Research and Technological Development Presidency - 1
2 9 . C a m S e m p o z y u m u - 0 7 K a s ı m 2 0 1 4 Kadir Has Üniversitesi Cibali Kampüsü – Balat / İstanbul
(Sinema B Salonu: 3. Oturum 15:10 -15:30)
Dünün cam şişe üretim teknolojisine ilişkin ilginç fikirler veren Boğaziçi’nin “batmış”
camları, özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında hem Türkiye’nin cam şişe ihtiyacının
karşılanmasına soluğuyla destek vermiş hem de cam endüstrimizin çekirdeği olan Şişe
Cam’ın üretimine “fasoncu imalathaneler” olarak katkı yapmış üreticilerin yeniden
hatırlanmalarını da sağlamışlardır. Boğazın batmış camlarının peşinde yıllardır
sürdürülen arayış, boğazın kıyısında üretilmiş ya da denizaşırı ülkelerden İstanbul’a
gönderilmiş şişelerin yeniden hatırlanmalarını sağlamış olan uzun soluklu bir çabadır. Bu
sunumda, 1800 yılından günümüze kadar boğazın sularında bunan cam şişeler, üretim
teknikleri ve tarihçeleri ile sunulacaktır.
Anahtar Sözcükler: tarihi cam üretim teknikleri, şişe dalışı
Bildiri Özetleri / Abstracts •
Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Başkanlığı / Research and Technological Development Presidency - 2
Download

istanbul boğazında şişe dalışı ve gün ışığına çıkarılan markalar