12/9/2014
Bir Üretim Sisteminin Çalıştırılması
ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİNE
GİRİŞ:
Bir Üretim Sisteminin Çalıştırılması
DOÇ. DR. KAZIM SARI
ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
BEYKENT ÜNİVERSİTESİ
Bu bölümde bir endüstri mühendisinin üretim sisteminin
çalıştırılması sürecinde yapacakları üzerinde
durulacaktır. Bu süreçte 6 temel faaliyet vardır. Bunlar;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Talep Tahmini
Toplu Üretim Planı
Ana Üretim Planı ve Malzeme İhtiyaç Planlaması
Tedarik Zinciri ve Envanter Yönetimi
Çizelgeleme ve Rotalama
Gözetleme ve Denetim
Not: Bu ders notunun hazırlanmasında Prof. Jane M. Fraser’ in Introduction to Industrial
Engineering adlı kitabından yararlanılmıştır.
1. Talep Tahmini
 Nitel Yöntemler
 Uzman görüşleri
 Uzun vadeli planlamalar için kullanılır (Örnk: 1 yıldan uzun
dönemler)
 Nicel Yöntemler
 Zaman Serileri Analizi
 Geçmiş bilgileri ve zamanı kullanarak analiz yapar
 Nedensel Yöntemler
Talep Tahmini: Kurallar
 Talep Tahminine İlişkin Kurallar:
 Kural 1)Yapılan tahminler hep yanlış sonuç verir
 Kural 2) Daha kısa vadeli yapılan tahminler daha az hata
verir
 Kural 3)Ürün ailesi bazında yapılan tahminler daha az
hata verir
 Tahmin etmeye çalıştığımız değişken ile diğer değişkenler
arasında matematiksel bir ilişki kurmaya çalışırız.
 Dondurma Satışları ve Sıcaklık
Zaman Serileri Analizi: Örnek
Hafta
1
2
3
4
5
6
7
Talep
50
60
40
65
40
70
-
Hareketli
Hareketli
Ortalamalar Ortalamalar
n=3
n=2
Talep Tahmin Hata
Analizi yapılarak uygun
tahmin yöntemi seçimi
yapılır.
58,3
55
Nedensel Yöntemler: Örnek
Basit Doğrusal Regresyon
Dondurma
Sıcaklık
Satışları
25
100
30
120
30
115
40
180
20
90
15
40
14
44
1
12/9/2014
2. Toplu Üretim Planı
 Bir yıl gibi orta vadeli süre için yapılan bir planlama
türüdür. Genelde çeyrek yıllık veya aylık dönemler
halinde yapılır.
 Beklenen talebi karşılayacak üretimi sağlama
çabasıdır.
 Aşağıdaki sorulara yanıt verilmeye çalışılır:
 Ne kadar kapasiteye ihtiyaç var?
 İhtiyaç duyulacak kapasite nasıl temin edilecek?
 Dönemler arasındaki farklı talepler nasıl dengelenecek?
Toplu Üretim Planı: Örnek
ABC firması için aşağıdaki bilgiler verilmiştir. Bu verilenler ışığında, Üretim
Planlama Müdürü önümüzdeki 4 çeyrek yıl için Toplu Üretim Planı yapmak
istiyor. Bu amaçla;
•Talebi İzleme stratejisini kullanarak bir plan yapınız.
•İşçi sayısını sabit tutarak (Seviyelendirme) bir plan yapınız.
•Hangi plan daha iyidir? Neden?
Çeyrek Yıl Talep
1
1200
2
3
4
1400
1600
1400
Başlangıç Stoğu
Eksiklik maliyeti
Elde bulundurma
maliyeti
İşçi Alımı
İşçi Atımı
Birim Maliyet
200 adet
50 TL / adet
10 TL / adet
4 TL / adet
8 TL / adet
30 TL / adet
3. Ana Üretim Planı (MPS) ve
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP)
3. Ana Üretim Planı (MPS) ve
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP)
Ana Üretim Planı (MPS)
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP)
 Toplu üretim planı kullanılarak, operasyonlara göre ana
üretim programı oluşturulur.
 Bir Ana Üretim Programı, belirli bir zaman aralığında ne
kadar son ürün üretileceğini belirtir.
 Zaman aralıkları genelde haftadır fakat saat, gün ya da
bazen ay olabilir.
3. Toplu Üretim Planı, MPS ve MRP Süreci
 Son ürünler için hazırlanmış olan ana üretim programını,
bunlarda kullanılan hammadde ve parçaların (yarı
malzeme) tedariki için ayrıntılı bir programa
dönüştürmeye yönelik işlemsel teknikler topluluğudur.
4. Tedarik Zinciri ve Envanter
Yönetimi
2
12/9/2014
4a. Tedarik Zinciri Yönetimi
 “Tedarikçileri, üreticileri, depoları ve perakendecileri
etkin bir şekilde bir araya getirerek toplam sistem
maliyetini minimum düzeyde tutmak ve istenen servis
kalitesine ulaşmak için ürünün doğru zamanda
üretilmesini ve üretilen ürünün doğru yere, doğru
zamanda ve doğru miktarda dağıtılmasını sağlayan
yaklaşımlar kümesidir (Simchi-Levi ve diğ. 2000, s.1).”
5. Çizelgeleme ve Rotalama
1. Atama problemleri
 Hangi iş hangi makine veya insan tarafından yapılmalı
2. İş sıralaması
4b. Envanter Yönetimi
 Envanter Nedir?
 Hammadde
 Yarı mamul
 Nihai ürün
 Envanter Yönetiminde temel olarak iki soruya yanıt
vermeye çalışırız:
1. Ne zaman sipariş vermeliyiz?
2. Ne kadar sipariş vermeliyiz?
6. Gözetleme ve Denetim
 İstatistiksel Kalite Kontrol
 ISO 9000 ve ISO 14000 serileri
 Yapılması gereken işlerin sıraya konulması
 Ana Kurallar




İlk gelen ilk hizmet alır
En kısa işlem süresi olan
En uzun işlem süresi olan
En yakın bitiş tarihi olan
ISO 9000 ailesi
ISO 14000 Ailesi
 ISO 9000 ailesi kalite yönetimi ile ilgili bir akreditasyon
sistemidir.
 ISO 14000 ailesi çevre yönetimi ile ilgili bir akreditasyon
sistemidir.




Müşteri kalite gereksinimlerinin karşılanması
Mevzuat gereksinimlerinin karşılanması
Müşteri tatmin düzeyinin iyileştirilmesi
Bu amaçları sağlamak için sürekli bir çaba içerisinde
olunması
 Çevreye zararlı etkilerin en aza indirilmesi
 Çevresel performansını sürekli iyileştirme amacı
3
Download

Download - Kazim Sari