ETİK
Ahlaki değer yargılarını ve davranışların
standartlarını,bunların altında yatan felsefi
ilkeleri inceleyen bilim dalıdır.
Kuramsal ahlak olarak da bilinir.
Etik değerler evrenseldir ve her ülkede
geçerliliği olan kurallardır.
Dürüstlük,yardımseverlik,sadakat,yalan
gibi..
AHLAK
Kişiler arası ilişkilerde uyulması gereken ilke
ve kurallardır.
Her toplumda değişebilecek gelenekler
alışkanlıklar ,örf ve adetler ,töreler ,yaşam
biçimleri gibi tutum ve davranışlar için
kullanılır
DEONTOLOJİ
Genel olarak hekim,hemşire ve diğer sağlık
çalışanlarının mesleklerini icra etmeleri
sırasındaki tutum ve davranışları ile bazı tıbbi
olaylar karşısında nasıl davranmaları gerektiğini
belirleyen ilke ve kuralların tamamı olarak da
tanımlanır.
İlkeler;
Davranış biçimini kesin olarak belirlemez
ve bu yönüyle kurallardan ayrılır.
Kurallar;
Kesindir ve uyma uygulama güçlüğü
vardır.
Buna
karşın
ilke
kişisel
sorumluluğu vurgular.
TIP
ETİĞİ: Sağlık alanındaki tutum ve
davranışların değerlendirilmesidir.
Tıp alanında bilinen en eski metin
“Hammurabi yasaları” olarak bilinen
metindir.(m.ö.1800)
TIP ETİĞİ İLKELERİ
* Yararlılık ilkesi
* Kötü davranmama ilkesi
* Özerkliğe saygı ilkesi
* Aydınlatılmış muvafakat ilkesi
* Adalet ilkesi
* Gizliliğe saygı ilkesi
* Doğruluk ilkesi
* Sözünde durma ilkesi
* Sır saklama ilkesi
* Gerçeğe uyma ilkesi
* Eşitlik ilkesi
HASTA HAKLARI NEDİR?
Kazanımlara göre insan haklarının sınıflandırılmış
durumu
HASTA HAKLARI NEDİR?
Hasta Hakları:
Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı
bulunan fertlerin, sırf insan olmaları vasfıyla
sahip bulundukları ve T.C. Anayasası,
milletlerarası antlaşmalar, kanunlar ve diğer
mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan
haklarını ifade eder.
BİR HASTA NE İSTER ?
SAĞLIK ÇALIŞANI NE
İSTER ?
Kendine yeterli süre ayrılmasını ister.
Hastasına yeterli süre ayırmak ister.
Temiz ve çağdaş sağlık tesisi ister.
Temiz ve çağdaş sağlık tesisinde çalışmak ister.
Aralarına parasal konuların girmesini istemez.
Aralarına parasal konuların girmesini istemez.
Tıbbi gelişmeleri izleyen personel ister.
Bilimsel gelişmeleri takip etmek ister.
Sevgi, saygı ve şefkat görmek ister.
Kendisine saygılı davranılmasını ve güvenilmesini
ister.
Saatlerce poliklinik sırasında beklemek istemez.
Kapılarda hastaların yığılmasını istemez.
HASTA HAKLARI
Bu Sağlık Kuruluşuna, sağlık hizmeti almak
için başvuran herkesin:
1-HİZMETTEN GENEL OLARAK
FAYDALANMA:
Adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde
sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik
faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetlerinden
faydalanmaya,
2-EŞİTLİK İÇİNDE HİZMETE ULAŞMA:
Irk,dil,din ve mezhep cinsiyet ,siyasi düşünce
,felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları
dikkate alınmadan hizmet almaya,
3-BİLGİLENDİRME:Her türlü hizmet ve
imkanın neler olduğunu öğrenmeye,
4-KURULUŞU SEÇME VE
DEĞİŞTİRME: Sağlık kuruluşunu
seçme ve değiştirmeye ve seçtiği sağlık
kurulu-şunda verilen sağlık
hizmetlerinden faydalanmaya,
5-PERSONELİ TANIMA, SEÇME VE DEĞİŞTİRME:
Sağlık hizmeti verecek ve vermekte olan
tabiplerin ve diğer personelin kimliklerini ,görev
ve ünvanlarını öğrenmeye ,seçme ve
değiştirmeye,
6-BİLGİ İSTEME: Sağlık durumu ile ilgili her
türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak istemeye,
7-MAHREMİYET:Gizliliğe uygun
bir ortamda her türlü sağlık
hizmetini almaya,
8-RIZA VE İZİN: Tıbbi
müdahalelerde rızasının
alınmasına ve rıza çerçevesinde
hizmetten faydalanmaya
9-REDDETME VE DURDURMA: Tedavisini reddetmeye
ve durdurulmasını istemeye,
10-GÜVENLİK:sağlık hizmetini güvenli bir ortamda
almaya,
11-DİNİ VECİBELERİNİ YERİNE
GETİREBİLME:Kuruluşun imkanları ölçüsünde ve
idarece alınan tedbirler çerçevesinde ,dini vecibelerini
yerine getirmeye ,
12-SAYGINLIK GÖRME: Saygı, itina ve
ihtimam gösterilerek ,güler yüzlü, nazik,
şefkatli sağlık hizmeti almaya,
13-RAHATLIK:Her türlü hijyenik şartlar
sağlanmış, gürültü ve rahatsız edici bütün
etkenler bertaraf edilmiş bir ortamda sağlık
hizmeti almaya,
14-ZİYARET:Kurum ve kuruluşlarda belirlenen
usul ve esaslara uygun olarak ziyaretçi kabul
etmeye ,
15-REFAKATÇİ BULUNDURMA:
Mevzuatın,sağlık kurum ve kuruluşlarının
imkanları ölçüsünde ve tabibin uygun görmesi
durumunda refakatçi bulundurmayı istemeye
16-MÜRACAAT ŞİKAYET VE DAVA HAKKI:
Haklarının ihlali halinde, mevzuat çerçevesinde
her türlü müracaat, şikayet ve dava hakkını
kullanmaya,
17-SÜREKLİ HİZMET: Gerektiği sürece,
sağlık hizmetlerinden yaralanmaya,
HAKKI VARDIR
…………………………………………………………
HASTA SORUMLULUKLARI

Bir yerde hak varsa yanı başında da hemen sorumluluk vardır.
Kişiler bazı haklara sahip olurken bazı ödevleri’de yerine
getirmekle yükümlüdürler.
Hasta sorumlulukları




Genel Sorumluluklar
Kişiler, kendi sağlığına dikkat etmek için
elinden
geleni yapmalı ve sağlıklı bir yaşam için
verilen tavsiyelere uymalıdır.
Kişi uygunsa kan verebilir ya da organ
bağışında
bulunabilir.
Basit durumlarda kişiler kendi
bakımlarını yapmalıdır.

Sosyal Güvenlik Durumu

Hasta; sağlık, sosyal güvenlik ve kişisel
bilgilerindeki değişiklikleri zamanında
bildirmek durumundadır.
Hasta; sağlık karnesinin (Bağ-Kur, Yeşil Kart
gibi) vizesini zamanında yaptırmak
zorundadır.

Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme

Hasta; yakınmalarını, daha önce geçirdiği
hastalıkları, yatarak herhangi bir tedavi görüp
görmediğini, eğer varsa halen kullandığı
ilaçları ve tüm sağlığıyla ilgili bilgileri
tam, eksiksiz vermelidir.
Hastane Kurallarına Uyma



Hasta; başvurduğu sağlık kuruluşunun kural
ve uygulamalarına uymalıdır.
Hasta sağlık Bakanlığı ve diğer sosyal
güvenlik
kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
uymalıdır .
Hastanın; tedavi, bakım ve rehabilitasyon
sürecince sağlık çalışanları ile işbirliği içinde
olması beklenir.


Hasta; hastane personelinin, diğer hastaların
ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
Hasta; hastane malzemelerine verdiği
zararları
karşılamak zorundadır.
Hasta; randevulu hizmet veren bir sağlık
tesisinden yararlanıyorsa, randevunun tarih
ve saatine uyması ve değişiklikleri ilgili yere
bildirmesi gerekir.
Günümüzde hasta ile sağlık
çalışanı arasındaki
denge,hep hasta lehine
düzenlemelerle
bozulmuştur.Bunun
nedeni,hastanın personel
karşısında her zaman çaresiz
ve güçsüz olarak kabul
edilmesidir.
Tüm sağlık çalışanları; her türlü mesleki
eylem ve işlemlerinde,genel hukuki
düzenlemelerde belirtilen hükümlere uymak
zorundadır.
Sağlık çalışanlarının hukuki sorumlulukları,
iş yeri yada meslekleri ile ilgili yasalarla
tanımlanmış yükümlülüklerdir.
Yükümlülük; belirlenmiş işleri yapma zorunluluğunu
ifade eder,yapılmazsa sorumlulara cezai işlem
gerektirir.
Tıbbi eylemler sonunda, hastanın zarar görmesi
durumunda,bu konu hasta,kurum yöneticileri yada
güvenlik güçleri tarafından yargıya ulaştırılmakta ve
yargılama sonucunda oluşan karara göre cezai işlem
uygulanmaktadır.
Türkiye’de hasta hakları ile ilgili ilk yasal
düzenlemeler, 1998 yılında yayımlanan “HASTA
HAKLARI YÖNETMELİĞİ” ile yapılmıştır.
Bu yönetmelikte hasta hakları temel insan
haklarının sağlık hizmetleri alanına yansıması
şeklindedir
9 bölüm ve 51 maddeden oluşan bu yönetmelikte hasta
haklarına ilişkin tüm konulara açıklık getirilmiş hasta
haklarının yanı sıra sağlık personeli ve kurumların görev ve
sorumluluklarına da yer verilmiştir
Yönetmelik; sağlık personeli ,kurum ve yöneticiler
tarafından iyi bilinmeli hasta ve hasta yakınlarının talepleri
yönetmelik hükümleri doğrultusunda değerlendirilmelidir
HASTANE
HASTA HAKLARI BİRİMLERİ
Hasta
hakları
uygulamalarının
planlanması,
değerlendirilmesi,
uygulanması amacıyla illerde tüm kamu
hastaneleri ve ilçelerdeki 100 yatak ve
üstü hastanelerde kurulmuştur.
HASTA HAKLARI KURUL ÜYELERİ
Hasta Hakları Kurulu aşağıdaki üyelerden
oluşur;
a) Başkan: Kamu hastanelerinde hastanenin kalite
hizmetlerinden sorumlu Baştabip Yardımcısı,
kurulun başkanıdır.
b) Hasta Hakları Birim Sorumlusu,
c) Hakkında başvuruda bulunulan personelin birim
sorumlusu,
d) Hasta hakları konusunda faaliyet gösteren sivil
toplum kuruluşu temsilcisi
e) Varsa hastanın avukatı (Hastayı temsil ettiğine
dair vekaletin bulunması gerekir. Ayrıca hasta
veya yakını isterlerse kurula girerek kurul
üyelerini konu hakkında bilgilendirebilirler. Ama
oylamaya katılamazlar ve oylama sırasında
kurulda bulunamazlar.)
f) 4688 Sayılı Kamu Sendikaları Kanununa göre
kurumda yetki almış sendika temsilcisi,
g) Valiliğin belirleyeceği bir vatandaş.
h)
İl genel meclisi üyeleri arasından Vali
tarafından seçilecek bir üye,
HASTANE HASTA HAKLARI BİRİMİNİN
İŞLEYİŞİ

-Hastanın görüş veya şikayeti aynı gün alınır
şikayet formu doldurtulur. Çok acil bir durum
varsa çözülmesi yolunda hastane idaresi
bilgilendirilir.

Şikayete maruz kalan çalışandan bir gün
içinde bilgi istenir. Çalışan bu bilgiyi en geç
iki gün içinde cevaplandırmak zorundadır.

Taraflar dışında bilgi alınması gereken kişiler
varsa onlarda da bilgi istenir.


Alınan tüm belge ve bilgiler hastane hasta
hakları kuruluna dosya oluşturularak üçüncü
günün sonunda dağıtılır.
Kurul belirli aralıklarla toplanarak dosyaları
değerlendirir. Kararlar oy çokluğu ile alınır.
Oyların eşit olması halinde kurul başkanının
taraf olduğu görüş kabul edilir.



Hasta hakları birimi raporları arşivler
şikayetten sonra en geç on beş iş günü
içinde dosyalar sonuçlandırılır.
Kurul kararı resmi evrak ile hasta sahibine
postalanır. Aynı zamanda personele de resmi
evrak ile bildirilir.
Kurul ilgili personeli kusurlu bulmuş ise
dosya gerekli idari ve adli takibat için
Başhekimliğe üst yazı ile bildirilir.
MÜEYYEDELER VE SORUMLULUKLAR


Hasta hakları ihlalleri nedeni ile hasta
hakları kurulları tarafından hazırlanan
önerileri ile kusurlu bulunan ve idareye
bildirilen Sağlık çalışanı hakkında ilgili
mevzuata göre işlem yapılır.
Kurul Başkanı imzası ile istenen bilgi ve
belgelerinin verilmesinin zorunlu
olduğu halde buna uymayan personel
hakkında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 125. maddesinin ilgili
hükümlerine göre işlem yapılır.


Hak ihlalli aynı zamanda ceza hukukuna
göre suç teşkil ettiği taktirde memur
olan çalışan hakkında 04.12.1999 tarih
ve 4483 sayılı memurlar ve diğer kamu
görevlilerinin yargılanması hakkında
kanun hükmüne göre işlem
başlatılmasından idari amir
sorumludur.
Hasta veya yakınlarının başvurularını
almayan başvuruları belirlenen usul ve
esaslara göre işleme koymayan çalışan
veya yöneticiler hakkında genel
hükümlere göre işlem yapılır.
Download

etik ve hasta hakları - Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü