“ÀÑÀÍ õèäìÿò”
Àçÿðáàéúàí áðåíäèäèð
ÈßÒ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíè äÿñòÿêëÿéèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áó õèäìÿò äþâëÿò-âÿòÿíäàø
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè éàíàøìàíûí ìöòÿðÿããè ìîäåëèäèð
Ãóðóìóí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí 41-úè ñåññèéàñûíäà
ãÿáóë åäèëÿí éåêóí Úèääÿ Áÿéàííàìÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ÿäàëÿòëè ìþâãåéè èëÿ áàüëû ùÿìðÿéëèê èôàäÿ îëóíóá
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí áàøëûúà ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðè âÿòÿíäàøëàðûí ùÿðòÿðÿôëè ðàùàòëûüûíûí òÿìèí åäèëìÿñè, îíëàðà äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòëÿðèí êåéôèééÿòèíèí ÿí éöêñÿê ùÿääÿ ÷àòäûðûëìàñû, âÿòÿíäàø ìÿìíóíëóüóíóí òÿìèí
åäèëìÿñèäèð. Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçäÿ 2013-úö èë éàíâàðûí
1-äÿí òÿòáèã îëóíàí “ÀÑÀÍ õèäìÿò”...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíûí
Úèääÿ øÿùÿðèíäÿ Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí (ÈßÒ) Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí “Èñëàì ÿìÿêäàøëûüû öçðÿ ñàùÿëÿðèí àðàøäûðûëìàñû” øöàðû àëòûíäà 41-úè ñåññèéàñû êå÷èðèëèá...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí, ìöñòÿãèëëèéèíèí âÿ
êîíñòèòóñèéà ãóðóëóøóíóí ìöäàôèÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð ÿëèë îëìóø øÿõñëÿðèí âÿ øÿùèä àèëÿëÿðèíèí
ñîñèàë-ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà äàèð ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá
Àëåêñàíäð Ëóêàøåíêî: Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñóí
ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí ïðèîðèòåò
ñàéäûüû äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð
Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñóí ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê
ö÷öí ïðèîðèòåò ñàéäûüû äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð. ÀçÿðÒÀú ÁÅËÒÀ
àýåíòëèéèíÿ èñòèíàäëà õÿáÿð âåðèð êè, Áåëàðóñ äþâëÿòèíèí ðÿùáÿðè Àëåêñàíäð Ëóêàøåíêî áó ñþçëÿðè äöíÿí Àçÿðáàéúàíûí
Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ èëÿ ýþðöøäÿ ñþéëÿéèá. À.Ëóêàøåíêîíóí ôèêðèíúÿ, Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñà éàõûí þëêÿëÿðäÿí
áèðèäèð, áó èêè äþâëÿòèí ëèäåðëÿðè...
Áàõ ñÿh. 5
“ÈÐÑ” æóðíàëûíûí ×èí äèëèíäÿ
íÿøð îëóíàí íþâáÿòè íþìðÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ìóüàì
ùàããûíäà ìÿãàëÿñè äÿðú åäèëèá
“ÈÐÑ” æóðíàëûíûí ×èí äèëèíäÿ íÿøð
îëóíàí íþâáÿòè (èêèíúè) íþìðÿñè
(“ÈÐÑ-Éèúùàí”) ÷àïäàí ÷ûõûá. Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí òàíûäûëìàñû,
þëêÿìèçèí òàðèõè âÿ ìÿäÿíèééÿòè
ùàããûíäà ÷èíëè îõóúóëàðûí...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿð áîéó ôîðìàëàøàí âÿ áó ýöí
äöíéàéà þðíÿê îëàí òîëåðàíòëûã ìöùèòè âàð
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äàüëûã Ãàðàáàü Áþëýÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíëû Èúìàñû” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâëÿ Øóøà çèéàëûëàðûíûí, ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí ýþðöøö
êå÷èðèëèá. ßââÿëúÿ ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Èúòèìàè Áèðëèéèí ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùûíäàêû áöñòöÁàõ ñÿh. 2
íöí þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöáëÿð...
ßëè Ùÿñÿíîâ: Ìÿùç “Õîúàëûéà
ÿäàëÿò!” êàìïàíèéàñû
ñàéÿñèíäÿ äöíéà áó ôàúèÿäÿí
äàùà ýåíèø ìÿëóìàòëû îëäó
Èéóíóí 20-äÿ Áàêûäà “Ëåéëà
ßëèéåâà: “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!”
(Áåéíÿëõàëã åðìÿíè òåððîðóíà
ãàðøû éåíè ñòðàòåæè ìîäåë)” àäëû
ö÷úèëäëèê ÿñÿðèí òÿãäèìàò ìÿðàñèìè îëóá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, ìöÿëëèôëÿðè éàçû÷û-ïóáëèñèñò...
Ìöùàðèáÿ òÿêúÿ þí úÿáùÿäÿ äåéèë,
èíôîðìàñèéà úÿáùÿñèíäÿ äÿ àïàðûëûð
Éàõûí Øÿðãäÿ éåíè òåððîð
êàáóñó: Èñëàì äöíéàñû
íþâáÿòè ôÿëàêÿòëÿ öç-öçÿ
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ìöõàëèôÿò
ùå÷ âàõò Àçÿðáàéúàí õàëãû
ùàããûíäà äöøöíìöð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ ïàðëàìåíòèí
èéóíóí 20-äÿ êå÷èðèëÿí íþâáÿäÿíêÿíàð èúëàñûíäà Òöðêèéÿ äèïëîìàòëàðûíûí ÈØÈÄ òÿøêèëàòû òÿðÿôèíäÿí ýèðîâ ýþòöðöëìÿñèíÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá. ÑÈÀ-íûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ,
ìèëëÿò âÿêèëè äåéèá êè, Òöðêèéÿ Àçÿðáàéúàí ö÷öí...
Áàõ ñÿh. 4
Ðóñèéàíûí Ìÿäÿíèééÿò
Íàçèðëèéèíäÿ “Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Ìÿäÿíèééÿò
Íàçèðëèéè âÿ...
Èðàãäà òåððîð äàëüàñûíûí äàùà ýöúëö øÿêèëäÿ áàø ãàëäûðìàñû äöíéàäà áþéöê íàðàùàòëûã éàðàäûá. ÈØÈÄ àäëàíàí áèð äèíè ãðóïëàøìà þëêÿíèí ÿðàçèñèíèí ìöÿééÿí ùèññÿñèíäÿ íÿçàðÿòè ÿëÿ êå÷èðèá. Áó ùàäèñÿéÿ åêñïåðòëÿðèí
éàíàøìàñû ìöõòÿëèôäèð. Àíúàã ìÿñÿëÿíèí ÷îõëó ñàéäà
ýåîñèéàñè, åíåðæè âÿ ñèéàñè ôàêòîðëàðà áàüëû îëäóüó äàíûëìàçäûð. ÈØÈÄ ëîêàë ìàðàãëàðëà ùÿðÿêÿò åòìèð. Î, ùàíñû
ðèñêÿ ýåòäèéèíè äÿ áèëèð. Ëàêèí ýþðöíöð, Éàõûí Øÿðãäÿ
íþâáÿòè äÿôÿ úèääè ýåîñèéàñè äÿéèøèêëèêëÿð áàø âåðèð.
Áóíäàí êèìëÿð ãàçàíàúàã âÿ óäóçàí ùàíñû ãöââÿëÿð
îëàúàã? Áó ñóàëûí úàâàáû éàëíûç ùÿìèí ðåýèîíäà áàø
âåðÿíëÿðëÿ ìÿùäóäëàøìûð. Éàõûí Øÿðãäÿ âÿçèééÿò äàùà
äà ýÿðýèíëÿøèá. Òåððîð Èðàãäà éåíèäÿí úàíëàð àëäû. Áó òÿñàäöôè ýþðöíìöð. “Èðàã âÿ Øàì Èñëàì Äþâëÿòè” (ÈØÈÄ) àäëàíàí ðàäèêàë äèíè òÿøêèëàò ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà ðåýèîíó
ãàðûøäûðäû. Ñöðÿòëè ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðû èëÿ Èðàãûí Ìîñóë,
Òèêðèò âÿ Òóçùóðìàòó êèìè èðè øÿùÿðëÿðèíè ÿëÿ êå÷èðäè.
ßëàâÿ îëàðàã, êè÷èê ãÿñÿáÿëÿðÿ âÿ êÿíäëÿðÿ ùöúóì åòäè.
ÈØÈÄ þëêÿ ÿðàçèñè áîéóíúà...
Áàõ ñÿh. 7
Àçÿðáàéúàíûí ñå÷äèéè éîë
äþâëÿò÷èëèê ìàðàãëàðûíà âÿ
õàëãûí èðàäÿñèíÿ ÿñàñëàíûð
Âëàäèìèð Ìåäèíñêè:
Ðóñèéà èëÿ Àçÿðáàéúàíû
òÿêúÿ ìöãàâèëÿ äåéèë, ùÿì
äÿ íàçèðëèêëÿð âÿ ðåýèîíëàð
ñÿâèééÿñèíäÿ äàèìè ñûõ
ôÿàëèééÿò áàüëàéûð
...Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè ùàçûðêû èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ àñàí øÿêèëäÿ ýÿëèá ÷àòìàéûá. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó
ñèéàñÿòèí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà...
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 4
Ìöàñèð äþâðäÿ èíôîðìàñèéà ñèéàñè, èúòèìàè, èãòèñàäè, ùÿðáè
âÿ äèýÿð ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð åäÿí ñòðàòåæè ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åäèð.
Õöñóñèëÿ äÿ ùÿðáè-ïñèõîëîæè àìèëëÿðèí ìþâúóä òåíäåíñèéà âÿ
ïðîñåñëÿðäÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàäûüû áèð äþíÿìäÿ èíôîðìàñèéà èíñòèòóòëàðûíûí ôÿàëèééÿòè áèðáàøà òÿñèð ìåõàíèçìèäèð. Ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ îëàí äþâëÿòëÿð èñÿ èíôîðìàñèéà àìèëèíÿ,
êëàññèê (ÿñàñÿí éàçûëû) âÿ ñîñèàë ìåäèàíûí áó ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèðëÿð...
Áàõ ñÿh. 4
Ìèëëè Ìÿúëèñèí íþâáÿäÿíêÿíàð
èúëàñû êå÷èðèëèá
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí íþâáÿäÿíêÿíàð èúëàñû êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð
âåðèð êè, èúëàñäà áÿçè ãàíóíëàðà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ ïàðëàìåíòèí íþâáÿäÿíêÿíàð ñåññèéàñûíûí èëê èúëàñûíû à÷äûãäàí ñîíðà äåïóòàòëàð ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ÷ûõûøëàð åäèáëÿð. ÍÀÒÎ
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Áàêûäà...
Áàõ ñÿh. 5
ÀÌÅÀ-íûí Íèçàìè àäûíà
ßäÿáèééàò Èíñòèòóòóíäà “Øàù
Èñìàéûë Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê
ñÿíÿäëÿð òîïëóñó” êèòàáûíûí
òÿãäèìàòû îëóá
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
(ÀÌÅÀ) Íèçàìè àäûíà ßäÿáèééàò Èíñòèòóòóíäà “Øàù Èñìàéûë
Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿäëÿð òîïëóñó” êèòàáûíûí...
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
äîíäóðóëìàñûíà
èìêàí âåðìÿéÿúÿê
Áàêûäà “Áèðèíúè Äöíéà
ìöùàðèáÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí”
ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã
åëìè êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
Äöíÿí 20 èéóí Öìóìäöíéà Ãà÷ãûíëàð
Ýöíö èëÿ áàüëû Ãà÷ãûí âÿ
Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè
öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè âÿ
ÁÌÒ-íèí Ãà÷ãûíëàð...
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ÿñàñ áèíàñûíäà ÀÌÅÀ-íûí À.À.Áàêûõàíîâ àäûíà Òàðèõ Èíñòèòóòóíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
“ÀÑÀÍ õèäìÿò” Àçÿðáàéúàí áðåíäèäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áó õèäìÿò äþâëÿò-âÿòÿíäàø ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè éàíàøìàíûí ìöòÿðÿããè ìîäåëèäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí áàøëûúà ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðè âÿòÿíäàøëàðûí ùÿðòÿðÿôëè ðàùàòëûüûíûí òÿìèí åäèëìÿñè, îíëàðà
äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòëÿðèí êåéôèééÿòèíèí ÿí éöêñÿê ùÿääÿ ÷àòäûðûëìàñû, âÿòÿíäàø ìÿìíóíëóüóíóí òÿìèí
åäèëìÿñèäèð. Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçäÿ
2013-úö èë éàíâàðûí 1-äÿí òÿòáèã îëóíàí
“ÀÑÀÍ õèäìÿò” (Àçÿðáàéúàí Õèäìÿò âÿ
Ãèéìÿòëÿíäèðìÿ Øÿáÿêÿñè - Àçåðáàèæàí
Ñåðâèúå àíä Àññåññìåíò Íåòwîðê) äöíéà òÿúðöáÿñèíäÿ óíèêàë ùàë îëìàãëà áÿðàáÿð, âÿòÿíäàøëàðûí ÿí ìöõòÿëèô ñÿíÿäëÿøäèðìÿ èëÿ áàüëû èøëÿðèíè õåéëè äÿðÿúÿäÿ
àñàíëàøäûðûá.
Áó ãóðóìóí éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò îðãàíëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíèí òÿøêèëèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, êîððóïñèéàíûí âÿ
ðöøâÿòõîðëóüóí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí è÷ÿðèñèíäÿ þç
óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ þí ñûðàëàðäà äàéàíûð.
2013-úö èëèí éàíâàð àéûíäàí ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí
ñàéû 3-ö Áàêûäà, 1-è Ñóìãàéûòäà, 1-è
Ýÿíúÿäÿ îëìàãëà 5-ÿ ÷àòäûðûëûá. Âÿòÿíäàøëàðûí “ÀÑÀÍ õèäìÿò”ÿ ìöðàúèÿòëÿðèíèí
áó ãÿäÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíû ãóðóìóí øÿôôàô ôÿàëèééÿòè âÿ èíñàíëàðà éàðàòäûüû ðàùàò èìêàíëàðëà èçàù åòìÿê
ìöìêöíäöð.
Õàòûðëàäàã êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí “Òùå Áóñèíåññ Éåàð” íÿøðèíÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ äÿ áèëäèðäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí
áðåíäè îëàí “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðè
âÿòÿíäàøëàð òÿðÿôèíäÿí îëäóãúà éöêñÿê
ãàðøûëàíûá: “Áó õèäìÿò äþâëÿò-âÿòÿíäàø ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè éàíàøìàíûí
ìöòÿðÿããè ìîäåëèäèð âÿ ùàçûðäà 25
íþâ ùöãóãè õèäìÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, úÿìè áèð èë ÿðçèíäÿ õèäìÿòÿ áèð ìèëéîíäàí ÷îõ ìöðàúèÿò îëìóøäóð. Îíà ýþðÿ äÿ áèç ãàðøûäàêû
äþâðäÿ “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ôóíêñèéàëàðûíû äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿéè íÿçÿðäÿ
òóòóðóã”.
“ÀÑÀÍ õèäìÿò”äÿí
ÁÈÐ-ÁÈÐÈÍÈÍ ÀÐÄÛÍÚÀ
ÉÅÍÈËÈÊËßÐ
“ÀÑÀÍ õèäìÿò” âÿòÿíäàøëàðà íîòàðèàò
ôÿàëèééÿòè, øÿõñèééÿò âÿñèãÿëÿðèíèí, öìóìâÿòÿíäàø ïàñïîðòëàðûíûí âåðèëìÿñè âÿ äÿéèøäèðèëìÿñè, ñöðöúöëöê âÿñèãÿëÿðèíèí âåðèëìÿñè, ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí òÿéèí åäèëìÿñè, äàøûíìàç ÿìëàêëà áàüëû ÿìÿëèééàòëàðûí ãåéäèééàòû, êîììåðñèéà ùöãóãè
øÿõñëÿðèí âÿ âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ãåéäèééàòû, ýþìðöê áÿéàííàìÿëÿðèíèí, ýþìðöê
ðÿñìèëÿøäèðìÿëÿðè ö÷öí ñÿíÿäëÿðèí ãÿáóëó
âÿ äèýÿð õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèð. Ýþñòÿðèëÿí
áöòöí õèäìÿò ñàùÿëÿðè öçðÿ âÿòÿíäàøëàðûí
ìöðàúèÿòëÿðè ÿñàñûíäà îïåðàòèâ èø àïàðûëûð.
Ñîí áèð àéäà “ÀÑÀÍ õèäìÿò” þç ôÿàëèééÿòèíÿ âÿòÿíäàøëàðûí ðàùàòëûüûíû äàùà äà
àðòûðàí, èøëÿðèíè áèð ãÿäÿð äÿ àñàíëàøäûðàí
éåíèëèêëÿð ÿëàâÿ åäèá. Áåëÿ êè, ìàé àéûíûí
ñîíëàðûíà äîüðó “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí www.àñàí.ýîâ.àç èíòåðíåò ñÿùèôÿñèíäÿ ìÿðêÿçëÿðèí íþâáÿ ýþñòÿðèúèëÿðèíè
åëåêòðîí ôîðìàäà ÿêñ åòäèðÿí ôóíêñèîíàë
áþëìÿ éàðàäûëûá. “Íþâáÿ ýþñòÿðèúèëÿðè”
ôóíêñèîíàë áþëìÿñèíäÿ “ÀÑÀÍ õèäìÿò”
ìÿðêÿçëÿðè öçðÿ ýöí ÿðçèíäÿ ìöâàôèã
ìöääÿò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õèäìÿò ýþñòÿðèëÿí
âÿ íþâáÿäÿ ýþçëÿéÿí øÿõñëÿðèí ñàéû,
ùÿì÷èíèí, õèäìÿò öçðÿ îðòà ýþçëÿìÿ âàõòû äà ÿêñ îëóíóð. Áóíäàí áàøãà, èñòèôàäÿ÷èëÿð íþâáÿ ýþòöðìöø âÿ õèäìÿò ýþñòÿðèëìÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí íþâáÿòè ìöðàúèÿòëÿðèí ñàéûíû äà èçëÿìÿê èìêàíû ÿëäÿ
åäèáëÿð. Áó áþëìÿ âàñèòÿñè èëÿ ãóðóìóí
õèäìÿòëÿðèíäÿí ôàéäàëàíìàã èñòÿéÿí
øÿõñëÿð çàìàíëàðûíûí äàùà ÷îõ ñÿìÿðÿëèëèéèíè òÿìèí åòìèø îëóðëàð. Áåëÿ êè, âÿòÿíäàøëàð èíäè äàùà àç íþâáÿíèí îëäóüó èñòÿíèëÿí “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçèíè ñå÷ÿðÿê,
îðàéà öç òóòà áèëèðëÿð.
ÀÑÀÍ õèäìÿò”äÿí äèýÿð áèð éåíèëèê
èéóí àéûíûí ÿââÿëèíäÿ åëàí îëóíàí ÑÌÑ
ìÿëóìàòëàíäûðìà ôóíêñèéàñûäûð. ÑÌÑ
ìÿëóìàòëàíäûðìà “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíäÿ ìöâàôèã õèäìÿòëÿð öçðÿ íþâáÿ
ýþòöðìöø âÿòÿíäàøëàðûí þç íþâáÿ ìöääÿòèíèí éàõûíëàøìàñû áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñûíà èìêàí éàðàäûá. Áåëÿ êè,
ìÿðêÿçëÿðäÿ ìöâàôèã õèäìÿòëÿð öçðÿ íþâáÿ ýþòöðöëÿí çàìàí øÿõñ ìîáèë íþìðÿíèí éàçûëìàñû ãåéä îëóíàí õàíàíû äîëäóðìàãëà ÑÌÑ ìÿëóìàòëàíäûðìà ôóíêñèéàñûíäàí éàðàðëàíà áèëÿð. Ìîáèë íþìðÿ
ãåéä åäèëäèêäÿí ñîíðà øÿõñ þç íþâáÿñè-
íèí ÷àòìàñûíà 5 âÿ äàùà ÷îõ íþâáÿ ñàéû
ö÷öí õÿáÿðäàðëûã åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ñîðüóíó úàâàáëàíäûðûð âÿ íþâáÿ áèëåòèíè ÷àï
åòäèðèð. Áóíäàí ñîíðà øÿõñ þç íþâáÿ
ìöääÿòèíèí ÷àòìàñûíà ìöâàôèã îëàðàã
ñå÷äèéè íþâáÿ ñàéû ãàëäûüû çàìàí ìîáèë
òåëåôîíóíà ýÿëÿí ÑÌÑ âàñèòÿñè èëÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëûð. Áóíóíëà äà “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ðÿùáÿð òóòäóüó âàõòà ãÿíàÿò ïðèíñèïè áèð äàùà ýåð÷ÿê òÿúðöáÿäÿ þç ÿêñèíè
òàïûá.
Áóíäàí ÿëàâÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòèíèí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí
“ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí òÿñèñ åäèëìÿäèéè ðåýèîíëàðäàêû ÿùàëèéÿ õèäìÿòëÿðèí
÷àòäûðûëìàñû âÿ ìÿðêÿçëÿðÿ ýÿëìÿäÿí âÿòÿíäàøëàðûí õèäìÿòëÿðäÿí éàðàðëàíìàëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí çÿðóðè ìöàñèð
òåõíîëîæè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç åäèëìèø àâòîáóñëàð ñÿééàð ôîðìàäà ðåýèîíëàðäà ÿùàëèéÿ õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìÿêäÿ äàâàì åäèð.
Áåëÿ êè, áó èëèí 11 - 23 èéóí òàðèõèíäÿ Áÿðäÿ âÿ Éåâëàõ ðàéîíëàðûíûí 260 ìèíäÿí
àðòûã ñàêèíè Ñÿééàð “ÀÑÀÍ õèäìÿò”äÿí
Áÿðäÿ ðàéîíóíäà éàðàðëàíìàã èìêàíû
ÿëàäÿ åäèá. Ñÿééàð øÿêèëäÿ ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòëÿð Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ßäëèééÿ Íàçèðëèéè, Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéè, Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñè,
Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäó âÿ ßìëàê
Ìÿñÿëÿëÿðè Äþâëÿò Êîìèòÿñè òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèì îëóíóð. Áó õèäìÿòëÿðÿ íîòàðèàò
ôÿàëèééÿòè, øÿõñèééÿò âÿñèãÿëÿðèíèí âåðèëìÿñè âÿ äÿéèøäèðèëìÿñè, öìóìâÿòÿíäàø
ïàñïîðòëàðûíûí âåðèëìÿñè âÿ äÿéèøäèðèëìÿñè, ñöðöúöëöê âÿñèãÿëÿðèíèí äÿéèøäèðèëìÿñè,
òîðïàã êàäàñòðû ìÿëóìàòëàðû áàðÿäÿ àðàéûøëàðûí âåðèëìÿñè, ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí
òÿéèí åäèëìÿñè, ìÿíçèëëÿð öçÿðèíäÿ ìöëêèééÿò ùöãóãëàðûíûí èëêèí âÿ òÿêðàð äþâëÿò
ãåéäèééàòûíà àëûíìàñû áàðÿäÿ ÷ûõàðûøëàðûí, òåõíèêè ïàñïîðòëàðûí âåðèëìÿñè äàõèëäèð.
Ùÿì÷èíèí, äàøûíìàç ÿìëàêûí òÿñâèðèíÿ,
äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìûø ùöãóãëàðà âÿ
îíëàðûí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñûíà äàèð äþâëÿò
ðåéåñòðèíäÿí àðàéûøëàðûí âåðèëìÿñè âÿ ôÿðäè éàøàéûø åâëÿðè öçÿðèíäÿ ìöëêèééÿò ùöãóãëàðûíûí òÿêðàð äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìàñû áàðÿäÿ ÷ûõàðûøëàðûí, òåõíèêè ïàñïîðòëàðûí âåðèëìÿñè õèäìÿòëÿðè äÿ ñÿééàð øÿêèëäÿ âÿòÿíäàøëàðà òÿãäèì îëóíóð.
Öìóìèëèêäÿ, 2014-úö èëèí äåêàáð àéûíà ãÿäÿð Ñÿééàð “ÀÑÀÍ õèäìÿò” âàñèòÿñè
èëÿ 35 ìÿíòÿãÿäÿ 41 ðàéîíóí ñàêèíëÿðèíÿ
ìöâàôèã õèäìÿòëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áóðàäàí äà ýþðöíöð êè,
Ñÿééàð “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðèíäÿí îëàí äþâëÿò õèäìÿòëÿðèíèí âÿòÿíäàøëàðà äàùà ðàùàò, éåíè âÿ èííîâàòèâ öñóëëàðëà òÿãäèì
åäèëìÿñè, âÿòÿíäàøëàð ö÷öí ÿë÷àòàíëûüûí
òÿìèí åäèëìÿñè âÿ âÿòÿíäàø ìÿìíóíëóüóíà íàèë îëóíìàñû ïðèíñèïè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
“ÀÑÀÍ ÕÈÄÌßÒ”
ÄÖÍÉÀÉÀ ÑßÑ ÑÀËÛÁ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, äþâëÿò-âÿòÿíäàø
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éàíàøìàäà, âÿòÿíäàø
ìÿìíóíëóüóíóí òÿìèí îëóíìàñûíäà éåíè
ìîäåë îëàí “ÀÑÀÍ õèäìÿò” áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí ìàðàüûíà ñÿáÿá îëóá. Áþéöê
Áðèòàíèéà, Òöðêèéÿ, Èðàã âÿ äèýÿð þëêÿëÿðèí,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè
þëêÿìèçÿ ñÿôÿðëÿðè çàìàíû “ÀÑÀÍ õèäìÿò”
ìÿðêÿçëÿðèíÿ äÿ áàø ÷ÿêÿðÿê áóðàäàêû
øÿôôàô, ðàùàò èø ïðîñåñè èëÿ áèðáàøà òàíûø
îëóáëàð.
Åéíè çàìàíäà, 20 ìàé 2014-úö èë òàðèõèíäÿ Àâðîïà Øóðàñûíûí Áàø Êàòèáè
Òîðáéîðí Éàãëàíä Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Âÿòÿíäàøëàðà
Õèäìÿò âÿ Ñîñèàë Èííîâàñèéàëàð öçðÿ
Äþâëÿò Àýåíòëèéèíèí òàáåëèéèíäÿ îëàí 4
ñàéëû Áàêû “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçèíèí áèíàñû âÿ ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø îëóá. Òîðáéîðí
Éàãëàíä “ÀÑÀÍ õèäìÿò” òÿúðöáÿñèíèí
òÿòáèãèíèí ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá: “Áó óíèêàë áèð ìîäåëäèð. Äöøöíöðÿì êè, áöòöí Àâðîïà þëêÿëÿðè Àçÿðáàéúàíûí áó òÿúðöáÿñèíäÿí áÿùðÿëÿíÿ
áèëÿð. Îíó äà ãåéä åäèì êè, Àâðîïà Øóðàñûíà öçâ þëêÿëÿðèí ÿêñÿðèééÿòèíäÿ èíñàíëàð äþâëÿò õèäìÿòëÿðèíèí ýþñòÿðèëìÿñèíäÿí íàðàçûäûð âÿ íàðàçûëûãëàð ýåòäèêúÿ äàùà äà àðòûð. Áó áàõûìäàí
ÀÑÀÍ - äþâëÿò õèäìÿòëÿðèíèí ýþñòÿðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÿí éàõøû ëàéèùÿäèð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðè îíëàðûí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø îëàí ùÿð
áèð êÿñäÿ îëäóãúà ìöñáÿò òÿÿññöðàò äîüóðóð.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿð áîéó ôîðìàëàøàí âÿ áó Âëàäèìèð Ìåäèíñêè: Ðóñèéà èëÿ Àçÿðáàéúàíû òÿêúÿ
ýöí äöíéàéà þðíÿê îëàí òîëåðàíòëûã ìöùèòè âàð ìöãàâèëÿ äåéèë, ùÿì äÿ íàçèðëèêëÿð âÿ ðåýèîíëàð
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äàüëûã
Ãàðàáàü Áþëýÿñèíèí Àçÿðáàéúàíëû Èúìàñû” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì
âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëàéåâëÿ Øóøà çèéàëûëàðûíûí, ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí ýþðöøö
êå÷èðèëèá.
ßââÿëúÿ ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Èúòèìàè Áèðëèéèí ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùûíäàêû áöñòöíöí
þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöáëÿð.
Ýþðöøäÿ ÷ûõûø åäÿí Êàìàë Àáäóëëàéåâ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ðåñïóáëèêàìûçäà Áèëèê Ôîíäóíóí òÿñèñ
åäèëìÿñè ùàããûíäà Ôÿðìàíû âÿ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ñÿðÿíúàìû
äþâëÿò÷èëèéèìèçèí äàùà äà èíêèøàôû ö÷öí
ýöúëö áèð òÿêàí îëóá. “Äþâëÿò÷èëèê ïðèíñèïëÿðè ôÿàëèééÿòèìèçäÿ ÿñàñ îëìàëûäûð”,
- äåéÿí Êàìàë Àáäóëëàéåâ ðåñïóáëèêàìûçäà âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí èíêèøàôû,
òîëåðàíòëûüûí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû,
Àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñûíûí èíêèøàôû èñòèãàìÿòëÿðèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí
äàíûøûá.
Áó éàõûíëàðäà Àçÿðáàéúàíûí áûð ñûðà áþëýÿëÿðèíÿ ñÿôÿð åòäèéèíè äåéÿí
Äþâëÿò ìöøàâèðè êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð çàìàíû ìàðàãëû ùàäèñÿëÿðèí øàùèäè îëäóüóíó áèëäèðèá, þëêÿìèçäÿ ÿñðëÿð áîéó
ôîðìàëàøàí âÿ áó ýöí äöíéàéà þðíÿê
îëàí òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû,
éàä äèíè èäåîëîýèéà âÿ ðàäèêàëèçì
ìåéëëÿðèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíäÿí äàíûøûá. Êàìàë Àáäóëëàéåâ
Àçÿðáàéúàíûí áó ýöí äöíéàéà íåôòëÿ,
ãàçëà éàíàøû, òîëåðàíòëûã äà èõðàú åòäèéèíè âóðüóëàéûá. Ùàçûðäà 2000-äÿí
÷îõ ìÿñúèäèí îëäóüó Àçÿðáàéúàíäà
äèíäàðëàðûí äà öçÿðèíÿ áþéöê âÿçèôÿëÿðèí äöøäöéö, áó ñàùÿäÿ áèýàíÿëèéÿ,
ëàãåéäëèéÿ éîë âåðèëìÿìÿñèíèí, þëêÿìèçèí ñàáèò èíêèøàôû íàìèíÿ ìöáàðèçÿ
àïàðûëìàñûíûí âàúèáëèéè äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíäà ìèëëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð, åòíèê äèëëÿðèí âÿ
ìÿäÿíèééÿòëÿðèí, çÿíýèí ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðèíèí èíêèøàôû áàðÿäÿ ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Áèëäèðèëèá
êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðèíèí
õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí þëêÿìèçäÿ éàøàéàí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí ìÿäÿíèééÿòèíèí, äèëèíèí èíêèøàôû, òàðèõèíèí þéðÿíèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ øÿùÿðëÿðäÿ, ãÿñÿáÿëÿðäÿ, êÿíäëÿðäÿ þíÿìëè ëàéèùÿëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Áó ëàéèùÿëÿðÿ
ýÿíúëÿðèí äÿ úÿëá åäèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí Äþâëÿò ìöøàâèðè
îíëàðûí äþâëÿò÷èëèéèìèçÿ éàä îëàí ìöõòÿëèô éîëëàðäàí ÷ÿêèíäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèá. Ê.Àáäóëëàéåâ äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áåëÿ ýþðöøëÿð Õîúàëû,
Õîúàâÿíä ðàéîíëàðûíûí ÿùàëèñè èëÿ,
Òÿðòÿð, Ôöçóëè, Àüäàì ñÿðùÿäéàíû áþëýÿëÿðèíäÿ éåðëÿøÿí ùÿðáè ùèññÿëÿðäÿ
äàâàì åòäèðèëÿúÿê.
Øóøà ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Äàüëûã Ãàðàáàü Áþëýÿñèíèí Àçÿðáàéúàíëû Èúìàñû” Èúòèìàè Áèðëèéè Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí ñÿäðè Áàéðàì Ñÿôÿðîâ Äþâëÿò ìöøàâèðèíÿ çÿðóðè òþâñèéÿëÿðèíÿ ýþðÿ ðàéîí èúòèìàèééÿòè àäûíäàí òÿøÿêêöðöíö
áèëäèðèá.
ñÿâèééÿñèíäÿ äàèìè ñûõ ôÿàëèééÿò áàüëàéûð
Ðóñèéàíûí Ìÿäÿíèééÿò
Íàçèðëèéèíäÿ “Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Ìÿäÿíèééÿò Íàçèðëèéè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìÿäÿíèééÿò âÿ
Òóðèçì Íàçèðëèéè àðàñûíäà
ìÿäÿíèééÿò
ñàùÿñèíäÿ
2014-2016-úû èëëÿð ö÷öí
ÿìÿêäàøëûã ïðîãðàìû” èìçàëàíûá. Ñÿíÿäè Àçÿðáàéúàíûí
ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì íàçèðè
ßáöëôÿñ Ãàðàéåâ âÿ Ðóñèéàíûí ìÿäÿíèééÿò íàçèðè Âëàäèìèð Ìåäèíñêè èìçàëàéûáëàð.
Íàçèð ßáöëôÿñ Ãàðàéåâ
èäàðÿëÿðàðàñû
ÿìÿêäàøëûã
ïðîãðàìûíûí èìçàëàíìàñûíäàí ñîíðà æóðíàëèñòëÿðÿ áèëäèðèá êè, èêè äþâëÿò
àðàñûíäà ùóìàíèòàð ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà äþâëÿòëÿðàðàñû ìöãàâèëÿ ìþâúóääóð. Áó ìöãàâèëÿ åëì, ìÿäÿíèééÿò, òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð.
ß.Ãàðàéåâ äåéèá: “Öìèäâàðûã êè, èêè èëäÿí
ñîíðà áèç éåíÿ äÿ ìöãàâèëÿ èìçàëàéàúàüûã âÿ áèðýÿ ñÿéëÿðèìèçè áó ìöãàâèëÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äàâàì åòäèðÿúÿéèê”.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà äþâëÿòëÿðàðàñû âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû ñÿâèééÿäÿ ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðèí ùÿìèøÿ éàõøû âÿ ñÿìÿðÿëè èíêèøàô åäÿí ìöíàñèáÿòëÿð îëàúàüûíà
ÿìèíëèéèíè áèëäèðÿí ß.Ãàðàéåâ äåéèá: “Áóíóí ö÷öí áèç èøèìèçè ïëàíëàøäûðìàëûéûã”.
Ðóñèéàíûí ìÿäÿíèééÿò íàçèðè Âëàäèìèð
Ìåäèíñêè áèëäèðèá: “Ðóñèéà èëÿ Àçÿðáàéúàíû
òÿêúÿ ìöãàâèëÿ äåéèë, ùÿì äÿ èñòÿð íàçèðëèê, èñòÿðñÿ äÿ ðåýèîíëàð ñÿâèééÿñèíäÿ äàèìè ñûõ ôÿàëèééÿò áàüëàéûð. Áèð ñûðà ðåýèîíëàð
Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíèééÿò ìöÿññèñÿëÿðè
èëÿ áèðáàøà ÷îõ ñÿìÿðÿëè èøëÿéèðëÿð”.
Ìîñêâà Äþâëÿò Áåéíÿëõàëã Ìöíàñèáÿòëÿð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Êàìáîúàíûí Êðàëû Íîðîäîì Ñèùàìîíè Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
“ÈÐÑ” æóðíàëûíûí ×èí äèëèíäÿ íÿøð îëóíàí
íþâáÿòè íþìðÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ìóüàì
ùàããûíäà ìÿãàëÿñè äÿðú åäèëèá
“ÈÐÑ” æóðíàëûíûí ×èí äèëèíäÿ íÿøð îëóíàí íþâáÿòè
(èêèíúè) íþìðÿñè (“ÈÐÑ-Éèúùàí”) ÷àïäàí ÷ûõûá. Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí òàíûäûëìàñû, þëêÿìèçèí òàðèõè âÿ
ìÿäÿíèééÿòè ùàããûíäà ÷èíëè
îõóúóëàðûí äàùà äÿðèíäÿí
ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ þëêÿìèçèí ×èí Õàëã
Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ñÿôèðëèéèíèí âÿ “ÈÐÑ” æóðíàëûíûí ðåäàêñèéà ùåéÿòèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ íÿøð îëóíàí æóðíàëûí íþâáÿòè ñàéû äà íÿôèñ
òÿðòèáàòäà äèããÿòè úÿëá åäèð.
Æóðíàëûí áó íþìðÿñèíäÿ õàëãûìûçûí ìóüàì ìÿäÿíèééÿòèíÿ ãàéüûñûíûí âÿ äèããÿòèíèí òÿúÿññöìö îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí
áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí Ãàðàáàü ìóüàì ìÿêòÿáè ùàããûíäà ìöôÿññÿë ìÿãàëÿñè ×èíëè îõóúóëàðà òÿãäèì åäèëèá.
Ìÿãàëÿäÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí ãåéðè-ìàääè ìÿäÿíè èðñ ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìèø ìóüàì ñÿíÿòè, Àçÿðáàéúàí ìóüàì ìÿêòÿáè âÿ îíóí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðè ùàããûíäà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèëèð. Àçÿðáàéúàí ìóüàì ñÿíÿòèíèí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè îëàí Ãàðàáàü ìóüàì ìÿêòÿáèíèí þçöíÿìÿõñóñ öñëóáó
âÿ ÿíÿíÿëÿðè ùàããûíäà ÿòðàôëû äàíûøûëûð. Ãåéä îëóíóð êè, Ãàðàáàü ìóüàì ìÿêòÿáèíèí éåòèðìÿëÿðè îëàí Úàááàð Ãàðéàüäûîüëó, Áöëáöë, Êå÷ÿ÷è îüëó Ìÿùÿììÿä, ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ
Õàí Øóøèíñêè, Çöëôö Àäûýþçÿëîâ, Ñåéèä Øóøèíñêè, Éàãóá
Ìÿììÿäîâ âÿ äèýÿð áþéöê õàíÿíäÿëÿð ìóüàì ñÿíÿòèìèçäÿ
ñèëèíìÿç èçëÿð ãîéóáëàð. Ìöÿëëèô éàçûð êè, Ãàðàáàü ìóüàì
ìÿêòÿáèíè òÿìñèë åäÿí èôà÷ûëàðûí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè Øÿðãèí
ìóñèãè êîíñåðâàòîðèéàñû ùåñàá îëóíàí Øóøà øÿùÿðèíäÿ äöíéàéà ýÿëèáëÿð.
Áóíäàí áàøãà, æóðíàëäà áàø ðåäàêòîð Ìóñà Ìÿðúàíëûíûí
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè, òàðèõ åëìëÿðè äîêòîðó Àðèô
Ìóñòàôàéåâèí Õûíàëûã êÿíäè, îíóí òàðèõè âÿ ñàêèíëÿðè, òàðèõ öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ôèðäîâñèéÿ ßùìÿäîâàíûí Àçÿðáàéúàí Äåìîêðàòèê Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿñàñ íàèëèééÿòëÿðè, òàðèõ öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ñÿáóùè ßùìÿäîâóí Àçÿðáàéúàíäà îðäó ãóðóúóëóüó, Àçÿðáàéúàíûí Ìèëëè Êóëèíàðèéà Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Òàùèð
ßìèðàñëàíîâóí àðìóäó ñòÿêàíäà ÷àé ìÿäÿíèééÿòè, òàðèõ öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó ßòèãÿ Èçìàéûëîâàíûí Àçÿðáàéúàíûí ãàäûí
çÿðýÿðëèê áÿçÿê ÿøéàëàðû ùàããûíäà ìÿãàëÿëÿðè éåð àëûá. Æóðíàëäà, ùÿì÷èíèí ×èí Ñîñèàë Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Ðóñèéà,
Ìÿðêÿçè Àñèéà âÿ Øÿðãè Àâðîïà Àðàøäûðìàëàðû Èíñòèòóòóíóí
áàø åëìè èø÷èñè Éàíã Úèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíèí òÿÿññöðàòëàðû ùàããûíäà ìÿãàëÿ äÿ ÷àï îëóíóá.
“ÈÐÑ-Éèúùàí” æóðíàëûíûí íöñõÿëÿðè ×èíèí åëìè òÿäãèãàò èíñòèòóòëàðûíà, êèòàáõàíàëàðà, ñòðàòåæè àðàøäûðìà ìÿðêÿçëÿðèíÿ,
íöôóçëó àëè òÿùñèë îúàãëàðûíà ýþíäÿðèëèá.
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí ÌÀÄÈÀ ìàýèñòð
ïðîãðàìûíûí 2014-úö èë ìÿçóíëàðûíûí
áóðàõûëûø ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá
Èíñòèòóòóíóí (ÌÄÁÌÈ) Áàêûäà êå÷èðèëÿí
Öìóìäöíéà Ôîðóìóíäà èøòèðàêûíäàí ñþç
à÷àí Ðóñèéà íàçèðè âóðüóëàéûá êè, Ôîðóìäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ êèìè ÌÄÁÌÈ-íè áèòèðÿí áèð íå÷ÿ äþâëÿò áàø÷ûñû âÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí íàçèðëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Â.Ìåäèíñêè äåéèá: “Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÌÄÁÌÈ-äÿ
ìÿíÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðèí òàðèõèíäÿí ìöùàçèðÿëÿð îõóìóøäóð”.
Ðóñèéàíûí ìÿäÿíèééÿò íàçèðè âóðüóëàéûá êè,
þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð áóíäàí
ñîíðà äà ýåíèøëÿíÿúÿê âÿ ìþùêÿìëÿíÿúÿê.
Áèëäèðèëèá êè, èêè äþâëÿòèí ÿðàçèñèíäÿ ñÿðýèëÿðèí, ùàáåëÿ òåàòðëàðûí âÿ èôà÷ûëûã êîëëåêòèâëÿðèíèí ãàñòðîëëàðûíûí òÿøêèë åäèëìÿñè, êèíåìàòîãðàô ñàùÿñèíäÿ ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòèí
äÿñòÿêëÿíìÿñè, èõòèñàñàðòûðìà ö÷öí øÿðàèòèí
éàðàäûëìàñû, ìöÿëëèìëÿðèíèí éàðàäûúûëûã òÿúðöáÿëÿðèíèí þéðÿíèëìÿñè, ìÿäÿíè èðñèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñûíà âÿ áÿðïà åäèëìÿñèíÿ
äàèð èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñè èäàðÿëÿðàðàñû
ÿìÿêäàøëûã ïðîãðàìûíûí ïðèîðèòåò âÿçèôÿëÿðèäèð.
Èéóíóí 20-äÿ “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí ÌÀÄÈÀ ìàýèñòð ïðîãðàìûíûí 2014-úö èë ìÿçóíëàðûíûí áóðàõûëûø ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áóðàõûëûø ýöíö ñÿùÿð ñààòëàðûíäà
Ôÿõðè õèéàáàíäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíûí, Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíäà èñÿ “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí çèéàðÿòè èëÿ áàøëàíûá.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè Ùàôèç Ïàøàéåâ äåéèá êè, áó èë àëè
òÿùñèë îúàüûíûí äàùà 29 òÿëÿáÿñè äèïëîìàòèéà âÿ áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ ìàýèñòð äÿðÿúÿñèíè óüóðëà áàøà âóðóá.
Áó, “ÀÄÀ”íûí óíèâåðñèòåò ñòàòóñó àëäûãäàí ñîíðà èëê ìÿçóí
áóðàõûëûøûäûð. Ìÿçóíëàðäàí 20-ñè éåðëè, 9-ó õàðèúè òÿëÿáÿëÿðäèð.
Áóäÿôÿêè ìÿçóíëàð àðàñûíäà ÀÁØ, Éóíàíûñòàí, Ýöðúöñòàí,
Êàìåðóí, Ïîëøà, ×åõèéà, ßôãàíûñòàí, Òöðêìÿíèñòàí âÿ Ëàòâèéàäàí òÿëÿáÿëÿð òÿìñèë îëóíóáëàð.
Ãåéä åäèëèá êè, 2014-úö èë ìÿçóíëàðûíûí àðàñûíäà îëàí õàðèúè òÿëÿáÿëÿð “ÀÄÀ”äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí âåðèëÿí Áåéíÿëõàëã Òÿãàöä Ïðîãðàìû
ÿñàñûíäà òÿùñèë àëûáëàð.
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ñÿìÿä Ñåéèäîâ “ÀÄÀ”íûí Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíäÿêè ðîëóíäàí äàíûøûá, óíèâåðñèòåòèí ñîí èëëÿð áþéöê óüóðëàð ÿëäÿ åòäèéèíè ñþéëÿéèá.
Ìÿçóíëàð ÷ûõûøëàðûíäà “ÀÄÀ”íûí îíëàðà âåðäèéè éöêñÿê áèëèéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Ñîíäà ìÿçóíëàðà äèïëîìëàðû òÿãäèì åäèëèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
ßëè Ùÿñÿíîâ: Ìÿùç “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” êàìïàíèéàñû
ñàéÿñèíäÿ äöíéà áó ôàúèÿäÿí äàùà ýåíèø ìÿëóìàòëû îëäó
Èéóíóí 20-äÿ Áàêûäà “Ëåéëà ßëèéåâà: “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!”
(Áåéíÿëõàëã åðìÿíè òåððîðóíà
ãàðøû éåíè ñòðàòåæè ìîäåë)” àäëû ö÷úèëäëèê ÿñÿðèí òÿãäèìàò
ìÿðàñèìè îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
ìöÿëëèôëÿðè éàçû÷û-ïóáëèñèñò,
ßìÿêäàð æóðíàëèñò Âàñèô Ñÿìÿäîâ âÿ ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ
ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ðþâøÿí Âÿëèçàäÿíèí îëäóüó ö÷úèëäëèéèí
òÿãäèìàòû ÀÌÅÀ-íûí Èíñàí
Ùöãóãëàðû Èíñòèòóòóíóí, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí
Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí, “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” Áåéíÿëõàëã Òÿáëèüàò âÿ Ìÿëóìàòëàíäûðìà Êàìïàíèéàñûíûí âÿ “Êàñïèàí Èçâåñòèéà” Áåéíÿëõàëã Èíôîðìàñèéà
Àýåíòëèéèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
êå÷èðèëèá.
Âàñèô Ñÿìÿäîâ äåéèá êè, 3 úèëääÿí èáàðÿò êèòàáûí ìÿùç Áåéíÿëõàëã
Ãà÷ãûíëàð Ýöíöíÿäÿê ùàçûðëàíìàñû
âÿ òÿãäèì åäèëìÿñè âàúèá ìÿñÿëÿ
èäè. ßëàìÿòäàð ùàëäûð êè, áó êèòàá
ìÿùç áó ýöí òÿãäèì îëóíóð. Àçÿðáàéúàíäà ãà÷ãûíëàð âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð ÿçèééÿòëè ýöíëÿð éàøàéûáëàð.
Ìöÿëëèô áèëäèðèá êè, êèòàá ö÷öí ìàòåðèàëëàð òîïëàéàðêÿí ÁÌÒ-íèí ìöâàôèã
ñòðóêòóðëàðû èëÿ ñûõ ÿëàãÿ ãóðóá, àðõèâ
ñÿíÿäëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø
íàçèðèíèí ìàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, Õîúàëû ôàúèÿñè ÕÕ ÿñðèí áþéöê
ñîéãûðûìëàðûíäàí áèðèäèð. Î, ãåéä
åäèá êè, áó ôàúèÿéÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ ñèéàñè
ãèéìÿò âåðèëèá. Ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñÿðÿíúàìëàðû îëóá. Ùÿì÷èíèí áó ñîéãûðûìûíûí
òàíûäûëìàñûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ìöùöì ðîëó îëóá. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ “Õîúàëûéà
ÿäàëÿò!” êàìïàíèéàñûíà áàøëàíìàñû
ñàéÿñèíäÿ äöíéà áó ñîéãûðûìû áàðÿäÿ äàùà ÿòðàôëû ìÿëóìàò ÿëäÿ åäèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ ö÷úèëäëèéèí èíýèëèñ âÿ
ðóñ äèëëÿðèíÿ òÿðúöìÿ åäèëÿúÿéèíè áèëäèðÿðÿê äåéèá: “Áó êèòàáëàðäà åëÿ
ìÿëóìàòëàð âàðäûð êè, ùÿòòà þç èúòèìàèééÿòèìèç äÿ îíëàðû åøèòìÿìèøäèð. Áóíëàðû äöíéà èúòèìàèééÿòè áèëìÿëèäèð”.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëÿ äÿ ùÿëë åäèëìÿìÿñèíèí áåéíÿëõàëã áèðëèéèí áó ìÿñÿëÿéÿ
ÿäàëÿòñèç éàíàøìàñûíûí íÿòèúÿñè îëäóüóíó áèëäèðèá.
ß.Ùÿñÿíîâ äåéèá: “Áèçèì ýöâÿíú éåðèìèç äþâëÿòèìèç, õàëãûìûç
âÿ Ïðåçèäåíòèìèçäèð. Åðìÿíèñòàíäà àüûð èãòèñàäè-ñèéàñè
áþùðàíûí
äÿðèíëÿøìÿñè
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí
àïàðäûüû óüóðëó ñèéàñÿòèí
íÿòèúÿñèäèð. Åðìÿíèñòàí ùå÷
êèìÿ ëàçûì äåéèëäèð. Èíñàíëàð áó þëêÿíè òÿðê åäèð, èãòèñàäèééàòû àúûíàúàãëû âÿçèééÿòäÿäèð. Áóíó ñàäÿ åðìÿíèëÿð äÿ éàõøû áèëèðëÿð: Åðìÿíèñòàíäà ùàêèì ðåæèì äÿéèøìÿñÿ, ïðîáëåìëÿð ùÿëë îëóíìàéàúàãäûð”.
ÀÌÅÀ-íûí Èíñàí Ùöãóãëàðû Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Àéòÿí Ìóñòàôàéåâà ÷ûõûøûíäà Àçÿðáàéúàíûí öçëÿøäèéè àüûð ôàúèÿëÿðÿ äöíéàäà èêèëè ñòàíäàðòëàðäàí éàíàøûëäûüûíû
âóðüóëàéûá. Î ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíäÿ áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàð ùÿëÿ äÿ òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíà ãàðøû òÿñèðëè àääûìëàð àòìàéûá. Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Õîúàëû
ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû Õîúàëû òðèáóíàëûíûí äà éàðàäûëìàñûíûí âàúèá îëäóüóíó äåéèá.
Ö÷úèëäëèéèí ùàçûðëàíìàñûíäà ÀçÿðÒÀú-ûí Õîúàëû ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû èíôîðìàñèéàëàðûíäàí âÿ ôîòî ìàòåðèàëëàðäàí ýåíèø èñòèôàäÿ îëóíóá.
“Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò âÿ ìÿëóìàòëàíäûðìà
êàìïàíèéàñû áåø èëëèê ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöá
“Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã
òÿáëèüàò âÿ ìÿëóìàòëàíäûðìà êàìïàíèéàñû áåø èëëèê ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ
÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó ñþçëÿðè èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
ßëè Ùÿñÿíîâ æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè,
“Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò âÿ ìÿëóìàòëàíäûðìà êàìïàíèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿð íÿòèúÿñèíäÿ äöíéàíûí áèð ñûðà þëêÿëÿðèíäÿ âÿ ÀÁØ-ûí 15 øòàòûíäà Õîúàëû
ãÿòëèàìû ñîéãûðûìû êèìè òàíûíûá, ôàúèÿ
ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ àáèäÿëÿð
óúàëäûëûá. Áöòöí áóíëàð ñîí èëëÿðäÿ
ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëè-
éåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì åòäèðäèéè ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð.
ßëè Ùÿñÿíîâ ãåéä åäèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ
2008-úè èë ìàéûí 8-äÿ åëàí åäèëÿí
“Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò âÿ ìÿëóìàòëàíäûðìà êàìïàíèéàñû äà áó ñèéàñè êóðñóí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ, õöñóñèëÿ Ãàðàáàü ùÿãèãÿòëÿðèíèí äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñûíäà óçàãýþðÿíëèêëÿ äöøöíöëìöø óüóðëó áèð ñòðàòåýèéàäûð. Êàìïàíèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿð èë àéðû-àéðû þëêÿëÿðäÿ
ôàúèÿ èëÿ áàüëû ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð êå÷èðèëèð, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûð. Äöíéà èúòèìàèééÿòè àðòûã áó ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû
ÿòðàôëû ìÿëóìàòëàíäûðûëûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ òèêèíòè øèðêÿòëÿðèíÿ
ãàðøû òÿíãèäëÿð ñÿñëÿíäèðèëèá
Ìèëëè Ìÿúëèñèí èéóíóí 20-äÿ êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà áÿëÿäèééÿëÿðëÿ
áàüëû ãàíóíâåðèúèëèéÿ
äÿéèøèêëèêëÿðèí ìöçàêèðÿñè çàìàíû éàøàéûø áèíàëàðû èíøà åäÿí øèðêÿòëÿðÿ ãàðøû ñÿðò òÿíãèäëÿð
ñÿñëÿíäèðèëèá.
ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ÷ûõûø åäÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû øèðêÿòëÿðèí òèêèá ñàòäûãëàðû
åâëÿðäÿ êîììóíàë õÿðúëÿðèí ÷îõ éöêñÿê îëäóüóíó áèëäèðèá. Î
äåéèá êè, êîììóíàë õÿðúëÿð ö÷öí éûüûëàí ìÿáëÿüèí ùÿääÿí àðòûã ÷îõ îëìàñû úèääè íàðàùàòëûã éàðàäûá: “Áóíóíëà áàüëû êèôàéÿò ãÿäÿð øèêàéÿòëÿð äàõèë îëóð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà ìÿíçèë ôîíäó éà ÌÈÑ-ëÿðäÿäèð, éà äà ìöõòÿëèô øèðêÿòëÿðèí ÿìëàêû êèìè òàíûíàí, ÿñëèíäÿ èñÿ âÿòÿíäàøëàð òÿðÿôèíäÿí àëûíàí åâëÿðäÿäèð. ÌÈÑ-ÿ þäÿìÿëÿð áàíê éîëó
èëÿ àïàðûëûð âÿ òàðèôëÿð äÿ ÷îõ àøàüûäûð. Àììà ñîí âàõòëàð þçÿë øèðêÿòëÿðèí òèêèá ñàòäûüû åâëÿðèí èäàðÿ
îëóíìàñû èëÿ áàüëû øèêàéÿòëÿðèí ñàéû àðòûð. Ýèëåéëÿíèðëÿð êè, øèðêÿòëÿðäÿí àëûíàí åâëÿðäÿ êîììóíàë
õÿðúëÿð î ãÿäÿð éöêñÿêäèð êè, àç
ãàëà êèðàéÿ ïóëó ñÿâèééÿñèíäÿ
õÿðú ÷ûõûð. Áó ìÿñÿëÿíè ùÿëë åòìÿëèéèê, ÷îõ úèääè ìÿñÿëÿäèð”.
Çèéàä Ñÿìÿäçàäÿ èñÿ ãåéä åäèá
êè, ìÿíçèë êîììóíàë òÿñÿððöôàòûíäà
úèääè èñëàùàòëàð àïàðûëìàëûäûð: “Ùÿð
øèðêÿò 5-6 áèíàíûí áèð èäàðÿåäèúè
ñòðóêòóðóíó éàðàäûð. Àììà îíëàð
äà êèôàéÿò ãÿäÿð ÿñàñëû îëìàéàí,
âåðýè àäû èëÿ õåéëè âÿñàèò òîïëàéûð-
ëàð. Àðàøäûðìà àïàðìàã ëàçûìäûð”.
Ãöäðÿò Ùÿñÿíãóëèéåâ
äÿ íàðàùàòëûüûíû èôàäÿ
åäÿðÿê áÿéàí åäèá êè, áÿçè øèðêÿòëÿð åâè òèêèá ñàòûð,
ñîíðà äà ñîéüóí÷óëóãëà
ìÿøüóë îëóðëàð: “Áÿçÿí
ùÿð êâàäðàòìåòð ö÷öí 1
ìàíàò àëûðëàð. Òÿäáèðëÿð
ýþðöëìÿëèäèð”.
Àðèô Ðÿùèìçàäÿ áèëäèðèá êè, “Õóòîð” âÿ áóíà
áÿíçÿð ÿðàçèëÿðäÿ ìÿíçèëèí êâ. ìåòðè ö÷öí þäÿíèø 40 ãÿïèê éîõ, 28 ãÿïèê, ìÿðêÿçäÿ èñÿ 60 ãÿïèê îëà áèëÿð: “Ìÿíçèë Ìÿúÿëëÿñèíÿ
ýþðÿ, åâëÿðèí õèäìÿòè ùå÷ êÿñÿ ùÿâàëÿ îëóíìàéûá. Î ÿðàçèëÿðäÿ, åâëÿðäÿ éàøàéàí èíñàíëàð þçëÿðèíè
èäàðÿ åäÿúÿê ãóðóìó ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëÿð. Ùÿìèí áèíàëàðäà éàøàéàí ñàêèíëÿð ùå÷ áèð èúòèìàè ôÿàëëûã ýþñòÿðìèð. Îíà ýþðÿ äÿ òèêèíòè
øèðêÿòëÿðè þçëÿðè áó èøëÿ ìÿøüóë
îëóðëàð. Âÿòÿíäàøëàð áèð àç ôÿàë îëñàëàð, ùÿìèí øèðêÿòèí õèäìÿòèíäÿí
èìòèíà åäèá, àéðû ãóðóìà ùÿâàëÿ
åäÿ áèëÿðëÿð. Áó ìÿñÿëÿäÿ éàëíûç
èíñàíëàðûí ôÿàëëûüûíà åùòèéàú âàð”.
ÀÌÅÀ-íûí Íèçàìè àäûíà ßäÿáèééàò Èíñòèòóòóíäà
“Øàù Èñìàéûë Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿäëÿð
òîïëóñó” êèòàáûíûí òÿãäèìàòû îëóá
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) Íèçàìè àäûíà ßäÿáèééàò Èíñòèòóòóíäà
“Øàù Èñìàéûë Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿäëÿð òîïëóñó” êèòàáûíûí òÿãäèìàòû îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, êèòàáûí
åëìè ðåäàêòîðó Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâäèð.
Òÿäáèðäÿ èíñòèòóòóí äèðåêòîðó,
ÀÌÅÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Èñà Ùÿáèááÿéëè ÷ûõûø åäÿðÿê êèòàáûí òàðèõè ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá.
Áèëäèðèá êè, áó êèòàá âàñèòÿñèëÿ Èðàíûí,
Òöðêèéÿíèí ìöõòÿëèô êèòàáõàíàëàðûíäàí, ùÿì÷èíèí ÿëéàçìàëàð ôîíäëàðûíäàí òîïëàíìûø ìàòåðèàëëàð - äèïëîìàòèê ìÿêòóáëàð, ôÿòâà âÿ ôÿðìàíëàð
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíÿ àíà äèëèìèçäÿ èëê äÿôÿäèð òÿãäèì îëóíóð.
Àçÿðáàéúàí äèëèíÿ òÿðúöìÿ îëóíìóø
ñÿíÿäëÿðèí îðèæèíàëëàðû ôàðñ, ÿðÿá âÿ
Îñìàíëû-òöðê äèëëÿðèíäÿäèð. Øàù Èñìàéûë, öìóìèééÿòëÿ, Ñÿôÿâèëÿð ìþâçóñóíäà ñîí äþâðëÿðäÿ ãÿëÿìÿ àëûíìûø àðàøäûðìàëàðäà ùÿìèí ñÿíÿäëÿðèí áÿçèëÿðèíÿ èñòèíàäëàð îëñà äà, îíëàðûí øÿðùëÿðè èëÿ áèðýÿ òàì ìÿòíëÿðèíèí òÿðúöìÿñè èëê äÿôÿäèð êè, ùÿéàòà
êå÷èðèëèð.
Âóðüóëàíûá êè, Øàù Èñìàéûë Õÿòàè
Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéèíèí òàðèõèíäÿ
ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðè îëìóø øÿõñèééÿòäèð. Ùàêèìèééÿòäÿ îëäóüó èëëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ãÿòèééÿòëÿ ìöáàðèçÿ àïàðàí
Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí õèäìÿòëÿðè ìèëëè
òàðèõèìèçèí ìöõòÿëèô äþíÿìëÿðèíäÿ
ùÿìèøÿ áèð þðíÿê îëàðàã ãàëûá âÿ ãàëàúàã.
Éåíè êèòàáûí Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí äþâëÿò âÿ ìèëëÿò ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðèíèí þéðÿíèëìÿñè áàõûìûíäàí
ÿâÿçñèç áèð ìÿíáÿ îëäóüóíó ñþéëÿéÿí Èñà Ùÿáèááÿéëè äåéèá êè, áó ÿñÿðäÿ òàðèõèí óíóäóëìàç ìÿðùÿëÿñè îëàí
î äþâðöí ùàäèñÿëÿðèíÿ éåíè áèð ïðèçìàäàí éàíàøûëûá. Êèòàáäà Øàù Èñìàéûëûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ ìÿãàìëàðûíû þçöíäÿ ÿêñ åòäèðÿí áèð ÷îõ
äþâëÿò áàø÷ûëàðû èëÿ éàçûøìàëàðû öçÿ
÷ûõàðûëàðàã èøûã öçö ýþðöá. Áó, ùÿì
äÿ Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí áèð äþâëÿò
õàäèìè êèìè äþâðöí ùàäèñÿëÿðèíÿ
îëàí ìöíàñèáÿòèíèí îáéåêòèâ äÿéÿðëÿíäèðèëìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð.
Âóðüóëàíûá êè, áó äÿéÿðëè òîïëó
àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí àëè âÿòÿíäàøëûã ðóùó èëÿ ãÿëÿìÿ àëäûüû,
“Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí ñèéàñè èðñè òàðèõè ñÿíÿäëÿð èøûüûíäà” ìÿãàëÿñè èëÿ
à÷ûëûð. Àêàäåìèê Ð.Ìåùäèéåâèí äÿðèí
ìÿçìóíëó, ñèñòåìëè, îáéåêòèâ åëìè
ìÿãàëÿñèíäÿ Øàù Èñìàéûëëà áàüëû áöòöí çàìàíëàðäà èíñàíëàðû äöøöíäöðÿí áèð ÷îõ âàúèá ñóàëëàðà òóòàðëû, àéäûí úàâàáëàð âåðèëèð. Ð.Ìåùäèéåâèí
èñòèíàä åòäèéè ÿñàñ ìÿíáÿ èñÿ èëê äÿôÿ áó êèòàá âàñèòÿñèëÿ åëìè äþâðèééÿéÿ äàõèë åäèëÿí Ñÿôÿâè - Îñìàíëû âÿ
äèýÿð þëêÿëÿðëÿ îëàí éàçûøìàëàðäûð.
Êèòàáäà èëê äÿôÿ îëàðàã öìóìèëèêäÿ
53 òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿä òîïëàíûá
êè, îíëàðûí 3-ö ùþêìäàð ôÿðìàíû, 1-è
ôÿòâà, 49-ó èñÿ ìöõòÿëèô ìÿçìóíëó
ìÿêòóáäóð. Áó ñÿíÿäëÿð Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðèíèí òÿøÿááöñö èëÿ
äöíéàíûí ìöõòÿëèô àðõèâëÿðèíäÿí òîïëàíàðàã þëêÿìèçÿ ýÿòèðèëèá. Áó êèòàáäà ñÿíÿäëÿðèí ùÿì îðèæèíàë ìÿòíè,
ùÿì äÿ òÿðúöìÿëÿðè âåðèëèá. Ùÿìèí
ñÿíÿäëÿð Ñÿôÿâè-Îñìàíëû ìöíàñèáÿòëÿðèíè, î äþâðäÿêè áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðè, Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí
äèïëîìàòèéà ñàùÿñèíäÿêè ìþâãåéèíè
÷îõ àéäûí øÿêèëäÿ òÿñÿââöð åòìÿéÿ
èìêàí éàðàäûð. Áó ìÿíàäà àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí äÿðèí ìÿçìóíëó ìÿãàëÿñè Øàù Èñìàéûë Õÿòàèíèí äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà
÷îõ ñàíáàëëû òÿäãèãàò èøèäèð.
200 èëäÿí àðòûã áèð äþâðäÿ íÿèíêè
Ãàôãàçûí, åëÿúÿ äÿ áöòöí Éàõûí Øÿðãèí ñèéàñè ùÿéàòûíäà ùÿëëåäèúè ñþç
ñàùèáëÿðèíäÿí áèðè îëìóø Ñÿôÿâèëÿð
äþâëÿòèíèí ãîéóá ýåòäèéè òàðèõè èðñèí
þëêÿìèçäÿ ìöêÿììÿë øÿêèëäÿ þéðÿíèëäèéèíè äåìÿê ÷ÿòèíäèð. Òîïëó èëÿ òàíûø îëàðêÿí áó ãÿíàÿòÿ ýÿëèðñÿí. Ñÿôÿâè äþâëÿòèíèí áèð ÷îõ ãàðàíëûã úÿùÿòëÿðèíÿ, Ñóëòàí Ñÿëèìëÿ Øàù Èñìàéûë Õÿòàè ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ, Òöðêèéÿ
ñóëòàíëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ñÿôÿâè
äþâëÿòè àðàñûíäàêû ìöíàãèøÿëÿðÿ éîë
à÷àí ìÿñÿëÿëÿðÿ áó êèòàáäà âåðèëìèø
ñÿíÿäëÿð òàì àéäûíëûã ýÿòèðèð.
Ýþðöëìöø èøè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí Â.Ìÿììÿäÿëèéåâ äåéèá êè, áó
íÿøð Àçÿðáàéúàí òàðèõøöíàñëûüûíûí,
Áó êèòàáûí ÿðñÿéÿ ýÿëìÿñè ö÷öí
ÀÌÅÀ-íûí Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóíäàí, Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíäÿí
âÿ ÀçÿðÒÀú-äàí òÿúðöáÿëè ìöòÿõÿññèñëÿð úÿëá åäèëèá âÿ íÿòèúÿäÿ ìöêÿììÿë, îëäóãúà îðèæèíàë áèð ÿñÿðèí
ùàçûðëàíìàñûíà ìöâÿôôÿã îëóíóá.
È.Ùÿáèááÿéëè âóðüóëàéûá êè, êèòàáäà ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
òàðèõè ÿíÿíÿëÿðèíèí îáéåêòèâ ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè êîíñåïñèéàñû îðòàéà ãîéóëóá. Áó, ìöñòÿãèë áèð þëêÿíèí þçöíöí òàðèõè êå÷ìèøèíè îáéåêòèâ þéðÿíìÿê çÿðóðÿòèíäÿí ãàéíàãëàíûá. Áó,
ìèëëè äþâëÿò÷èëèêäÿ âàðèñëèê ÿíÿíÿñèíèí åëìè øÿêèëäÿ þéðÿíèëìÿñè áàõûìûíäàí äà îëäóãúà ÿùÿìèééÿòëèäèð.
Êèòàáäà ÿêñèíè òàïàí äþâëÿò÷èëèê
êîíñåïñèéàíûí ìöàñèð äþâðöìöçäÿ
ìåìàðû èñÿ õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ýþðêÿìëè äþâëÿò õàäèìè Ùåéäÿð
ßëèéåâäèð. Áó êîíñåïñèéà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ëàéèãèíúÿ, îáéåêòèâ øÿêèëäÿ, ãÿòèééÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Äþâëÿòèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè, Óëó
þíäÿðèìèçèí èäåéàëàðûíäàí äîüàí
âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðäûüû áó êîíñåïñèéàíû òàðèõè âÿ åëìè úÿùÿòäÿí, ìÿçìóíúà äîëüóí áèð ôîðìàäà èøëÿìÿê
èñÿ áèçèì åëì àäàìëàðûíûí öçÿðèíÿ
äöøöð. Ìÿùç àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâ äþâëÿòè âÿ åëìè òÿìñèë åäÿí
ýþðêÿìëè àëèì âÿ èúòèìàè õàäèì êèìè
áó ñàùÿäÿêè ìþâúóä áîøëóüó àðàäàí ãàëäûðûá, áþéöê áèð êîëëåêòèâè èøÿ
úÿëá åäÿðÿê äÿéÿðëè áèð êèòàá îðòàéà
ãîéóá.
Àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí åëìè ðåäàêòîðëóüó èëÿ ÷àï åäèëìèø “Øàù
Èñìàéûë Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿäëÿð òîïëóñó” êèòàáûíûí Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè âÿ ùóìàíèòàð åëìëÿðèíÿ
ñàíáàëëû òþùôÿ îëäóüóíó äåéÿí
ÀÌÅÀ-íûí âèòñå-ïðåçèäåíòè âóðüóëàéûá êè, áó ÿñÿð òàðèõèìèçèí ìöùöì áèð
ìÿðùÿëÿñè îëàí Ñÿôÿâèëÿð äþâðöíöí
þéðÿíèëìÿñè áàõûìûíäàí ÿâÿçñèç
ìÿíáÿäèð.
Òÿäáèðäÿ êèòàáûí åëìè ìÿñëÿùÿò÷èñè, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí èëàùèééàò ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû, àêàäåìèê Âàñèì Ìÿììÿäÿëèéåâ “Òàðèõèäèïëîìàòèê èðñ âÿ ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá.
Àëèì âóðüóëàéûá êè, àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí òîïëóéà éàçäûüû äÿðèí ìÿçìóíëó øÿðù-ìÿãàëÿ Ñÿôÿâèëÿð
äþâëÿòèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ùÿðòÿðÿôëè
àðàøäûðûëàðàã ôóíäàìåíòàë øÿêèëäÿ
òÿäãèãè ö÷öí éåíè ïåðñïåêòèâëÿð à÷ûð.
Ìÿãàëÿäÿ ùàãëû îëàðàã ýþñòÿðèëèð êè,
òàðèõèìèçèí þéðÿíèëìÿñè, åéíè çàìàíäà òàíûäûëìàñû èëÿ áàüëû âàúèá ìÿñÿëÿëÿð ñûðàñûíäà Àçÿðáàéúàí Ñÿôÿâèëÿð
äþâëÿòè, îíóí çÿíýèí èðñè õöñóñè éåð
òóòóð. Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè òîðïàãëàðûíû èëê äÿôÿ âàùèä ìÿðêÿçäÿ áèðëÿøäèðìÿéÿ íàèë îëìóø ñÿôÿâèëÿðèí èñòÿð
äþâëÿò÷èëèéèìèçèí, èñòÿðñÿ äÿ ìÿäÿíèééÿòèìèçèí èíêèøàôûíäàêû ðîëó ùÿãèãÿòÿí ÷îõ ÿùÿìèééÿòëèäèð. Çàìàíçàìàí çÿèôëÿìÿñèíÿ áàõìàéàðàã,
õöñóñèëÿ Ñÿôÿâè äþâëÿòèíèí òÿäãèãàòû
ö÷öí áþéöê áèð òÿêàíäûð. ×öíêè áóðàäà ÷îõ ãèéìÿòëè ôàêòëàð âàðäûð êè, îíëàðû òÿùëèë åòìÿäÿí ñÿôÿâèëÿð ùàêèìèééÿòèíèí ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèç, Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéè ö÷öí ýþðäöéö èøëÿðè äÿéÿðëÿíäèðìÿê îëìàç. Ñÿôÿâèëÿð
äþâëÿòèíèí òàðèõèíèí àðàøäûðûëìàñûíäà
ùÿì îáéåêòèâ òÿäãèãàòëàð, ùÿì äÿ
îíó ôàðñëàøäûðìàã, Àçÿðáàéúàí òàðèõèíäÿí àéûðìàã êèìè úÿùäëÿð äÿ îëìóøäóð. Áó êèòàá îíëàðà òóòàðëû úàâàá âåðìÿê áàõûìûíäàí ÷îõ ãèéìÿòëèäèð.
Òÿãäèìàò ìÿðàñèìèíäÿ êèòàáäàêû
òàðèõè àðàéûøëàðûí ìöÿëëèôè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìÿñóë ÿìÿêäàøû Åëäàð ßìèðîâ àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ñàëàìëàðûíû òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ÷àòäûðûá.
Âóðüóëàíûá êè, áó éåíè íÿøð Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéèíèí òàðèõèíäÿ èëê
ìÿðêÿçëÿøìèø äþâëÿòèí ÿñàñûíû ãîéìóø Øàù Èñìàéûë Ñÿôÿâèíèí äèïëîìàòèê âÿ ñèéàñè ôÿàëèééÿòèíÿ ùÿñð îëóíóá. Áó êèòàá Ñÿôÿâèëÿð äþâëÿòèíèí òàðèõèíèí þéðÿíèëìÿñè âÿ áó ñàùÿäÿêè
áîøëóüóí äîëäóðóëìàñû áàõûìûíäàí
îëäóãúà ÿùÿìèééÿòëèäèð.
Å.ßìèðîâ áèëäèðèá êè, àêàäåìèê
Ðàìèç Ìåùäèéåâèí òþâñèéÿñè, äÿñòÿéè èëÿ ÷îõ ãûñà çàìàíäà áåëÿ äÿéÿðëè
áèð êèòàáûí èøûã öçö ýþðìÿñè ùþðìÿòëè ôèëîñîô àëèìèìèçèí Àçÿðáàéúàí òàðèõèíÿ ñîíñóç ñåâýèñèíèí íÿòèúÿñèäèð.
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿñìèñè êèòàáûí ÿðñÿéÿ ýÿëìÿñèíäÿ
ÿìÿéè îëàí ùÿð áèð êÿñÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
ÀÌÅÀ-íûí Äèë÷èëèê Èíñòèòóòóíóí
äèðåêòîðó, àêàäåìèéàíûí ìöõáèð öçâè Òîôèã Ùàúûéåâ, ÀÌÅÀ-íûí Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóí äèðåêòîðó, ôèëîëîýèéà
åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð Ýþâùÿð
Áàõøÿëèéåâà âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê áþéöê çÿùìÿò âÿ ñîíñóç âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññè èëÿ ùàçûðëàíìûø “Øàù
Èñìàéûë Ñÿôÿâè: òàðèõè-äèïëîìàòèê ñÿíÿäëÿð òîïëóñó” êèòàáûíûí Àçÿðáàéúàí òàðèõèíèí þéðÿíèëìÿñè áàõûìûíäàí äÿéÿðëè ìÿíáÿ îëäóüóíó âóðüóëàéûáëàð.
Ãåéä åäèëèá êè, áó êèòàá òàðèõèí áèð
÷îõ ãàðàíëûã ìÿòëÿáëÿðèíÿ èøûã ñàëûá
âÿ ùÿð çàìàí åëì àäàìëàðûíû äöøöíäöðÿí ìÿãàìëàðà àéäûíëûã ýÿòèðèá.
Àëèìëÿð áó ñàíáàëëû êèòàáûí ùàçûðëàíìàñûíà òÿøÿááöñ ýþñòÿðäèéèíÿ âÿ
ãûñà çàìàíäà áó èøè ðåàëëàøäûðäûüûíà
ýþðÿ êèòàáûí åëìè ðåäàêòîðó, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê
Ðàìèç Ìåùäèéåâÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû
áèëäèðèáëÿð.
Âóðüóëàíûá êè, “Øÿðã-Ãÿðá” íÿøðèééàò åâè òÿðÿôèíäÿí ÷àï îëóíìóø
400 ñÿùèôÿëèê áó íÿôèñ òÿðòèáàòëû êèòàá
ýåíèø îõóúó ìàðàüûíà ñÿáÿá îëàúàã
âÿ Àçÿðáàéúàí òàðèõøöíàñëûüûíäà Û
Øàù Èñìàéûë ìþâçóñó ÿòðàôûíäà èëëÿðäÿí áÿðè ùþêì ñöðÿí úèääè ïðîáëåìëÿðäÿí áèð ÷îõóíóí ùÿëëèíÿ àéäûíëûã
ýÿòèðÿúÿê.
4
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ìöõàëèôÿò ùå÷ âàõò
Àçÿðáàéúàí õàëãû ùàããûíäà äöøöíìöð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ ïàðëàìåíòèí èéóíóí 20-äÿ êå÷èðèëÿí íþâáÿäÿíêÿíàð èúëàñûíäà Òöðêèéÿ
äèïëîìàòëàðûíûí ÈØÈÄ òÿøêèëàòû òÿðÿôèíäÿí
ýèðîâ ýþòöðöëìÿñèíÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá.
ÑÈÀ-íûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ, ìèëëÿò âÿêèëè äåéèá
êè, Òöðêèéÿ Àçÿðáàéúàí ö÷öí ãàðäàø þëêÿäèð: “ßýÿð áó ýöí òöðê äèïëîìàòëàðûíà ãàðøû áó úöð àääûìëàð àòûëûðñà, äåìÿëè, áó ùÿðÿêÿò áèçÿ ãàðøû äà åäèëèð.
Áó áàõûìäàí, ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò Àñ-
ñàìáëåéàñûíûí 86-úû Ðîóç-Ðîóò ñåìèíàðûíûí éåêóí áÿéàííàìÿñèíäÿ
Àññàìáëåéàíûí ïðåçèäåíòè äÿ ÍÀÒÎ
þëêÿëÿðèíäÿí õàùèø åòäè êè, áó ìÿñÿëÿéÿ äÿñòÿê ýþñòÿðñèíëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áèç äÿ ùàíñûñà ôîðìàäà áó
ìÿñÿëÿéÿ äÿñòÿê ýþñòÿðìÿëèéèê”.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ, ùÿì÷èíèí,
ãåéä åäèá êè, ñåìèíàðäà èøòèðàê åäÿí
Åðìÿíèñòàíäàí îëàí äåïóòàòëàðûí ÿñàñ
èíôîðìàñèéà ìÿíáÿéè Àçÿðáàéúàíäà
îëàí áèð ñûðà ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðûäûð:
“Åðìÿíè äåïóòàòëàð áèð ñûðà ÃÙÒ-ëÿðèí ìàòåðèàëëàðûíû ìèñàë ýÿòèðÿðÿê
Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ ùÿãèãÿòè ÿêñ
åòäèðìÿéÿí ôèêèðëÿð ñÿñëÿíäèðèðäèëÿð.
Äÿôÿëÿðëÿ äåäèéèìèç êèìè, áó äà îíó
ýþñòÿðèð êè, ìöõàëèôÿò ùå÷ âàõò Àçÿðáàéúàí õàëãû ùàããûíäà äöøöíìöð.
Îíëàð ùÿìèøÿ åðìÿíè âÿ äèýÿð äöøìÿíëÿðëÿ ÿëáèð îëìàüà ùàçûðäûðëàð êè,
Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ùÿð ùàíñû áèð
ìÿíôè èíôîðìàñèéà éàéûëñûí. Ùÿìèí ñåìèíàðäà äà áóíóí øàùèäè îëäóã”.
Ìèëëÿò âÿêèëè îíó äà ãåéä åäèá êè, ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðû ïàðëàìåíòäÿ ÃÙÒ-ëÿðëÿ áàüëû ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèêëÿðè òàìàì áàøãà áèð ôîðìàäà
ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðà ÷àòäûðûð-
ëàð: “Ýóéà ÃÙÒ-ëÿð ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðûíûí íÿçàðÿòè àëòûíà äöøöð,
ùÿð äÿãèãÿ îíëàðà ùåñàáàò âåðèðëÿð.
Ãåéä åòìÿëèéÿì êè, ùÿìèí ãàíóíäà
êîíêðåò îëàðàã øÿôôàôëûã ìÿñÿëÿñè îðòàéà ãîéóëóá êè, ÃÙÒ-ëÿðèí õàðèúäÿí
àëäûüû ãðàíòû ùàíñû ôîðìàäà õÿðúëÿìÿñè áàðÿäÿ èúòèìàèééÿòÿ ìÿëóìàò âåðèëñèí. Ìÿýÿð ãàíóíäà ùàíñû ãÿáàùÿòëè
èø âàð? Ùåñàá åäèðÿì êè, ãàíóí ëàéèùÿñè àéäûí øÿêèëäÿ áèð äàùà èúòèìàèééÿòÿ øÿðù îëóíìàëûäûð”.
Ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâ èñÿ ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâóí ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿðÿ áåëÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá: “Áèð äàùà òÿêðàð åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí þëêÿäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðû ùÿð øåéäÿí þíäÿ ýåäÿí ìÿñÿëÿäèð. ßýÿð ìèëëè
ìàðàãëàðäà Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíè
äÿñòÿêëÿìÿéÿí âÿ áóíà çèää ôèêèðëÿð
ñþéëÿéÿí âàðñà, ùÿìèí øÿõñëÿðè áöòöí
ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðè ýþðöð. Áèð-èêè
ãÿçåòäÿí áàøãà ùå÷ áèð éåðäÿ áó ùàãäà ìÿëóìàò ýþðìÿäèì. Ëàêèí êèìñÿ
áèð-áèðèíè ñþéñÿ, áöòöí ìÿòáóàòäà áó
áàðÿäÿ éàçûëàð äÿðú îëóíóð. Îíà ýþðÿ
áó ìÿñÿëÿëÿðè ïàðëàìåíòëÿ éàíàøû, ìåäèàäà äà ãàáàðòìàã ëàçûìäûð”.
Àçÿðáàéúàíûí ñå÷äèéè éîë äþâëÿò÷èëèê
ìàðàãëàðûíà âÿ õàëãûí èðàäÿñèíÿ ÿñàñëàíûð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá
- Ñåâèíú õàíûì, Àçÿðáàéúàí
ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ þç ìþâãåéèíè
ýöíö-ýöíäÿí ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäÿäèð. Àçÿðáàéúàíûí èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðè
èíêèøàô åäèð, þëêÿìèç áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðäà óüóðëà òÿìñèë îëóíóð. Ìÿùç áó ðåàëëûãëàð âÿ ïåðñïåêòèâëÿ áàüëû íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ùàçûðêû èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ àñàí øÿêèëäÿ ýÿëèá ÷àòìàéûá. Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñÿòèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè
Àçÿðáàéúàíû áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçëó äþâëÿòÿ ÷åâèðèá, þëêÿìèç èãòèñàäè
èíêèøàô ìîäåëèíèí ÿñàñûíû ãîéóá. Áó
ýöí Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ ñàäèã, ìöñòÿãèë èíêèøàô éîëóíà ìàëèê îëàí ñîñèàë äþâëÿò êèìè òàíûíûð âÿ
þëêÿìèçèí èíêèøàôû áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí òÿãäèð îëóíóð. Áöòþâëöêäÿ, áó ýöí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
èíêèøàô éîëóíäà èíàìëà èðÿëèëÿéèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó Ùåéäÿð ßëèéåâ èäåéàëàðûíà ñþéêÿíèð. ßëäÿ îëóíìóø èíêèøàô
ýþñòÿðèð êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
ñå÷äèéè éîë äþâëÿò÷èëèê ìàðàãëàðûíà âÿ
õàëãûí èðàäÿñèíÿ ÿñàñëàíûð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿñè, åëÿúÿ äÿ,
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ íöôóçóíóí àðòìàñû èíêàðîëóíìàç ðåàëëûãäûð. Áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ íöôóçóìóçó òÿñäèã
åäÿí áàøëûúà ìÿãàìëàðäàí áèðè îäóð
êè, áþëýÿìèçäÿ Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû
âÿ ðàçûëûüû îëìàäàí ùÿð ùàíñû ëàéèùÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿ áèëìÿç. Éÿíè áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí áþëýÿäÿ ñþç ñàùèáèäèð.
- Àçÿðáàéúàíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
õàðèúè ñèéàñÿò ùàíñû óüóðëàðëà
ìöøàéèÿò îëóíóð?
- Òÿáèè êè, õàðèúè ñèéàñÿòäÿ ãàçàíûëàí óüóðëàð äà âÿòÿíäàøëàðûí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ éöêñÿê åòèìàä
ýþñòÿðìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèð. Ôàêòäûð êè,
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû îíó ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè úÿùÿòäÿí íÿèíêè ðåýèîíàë, ùÿòòà ãëîáàë ìÿðêÿçÿ ÷åâèðìÿêäÿäèð. Èëê íþâáÿäÿ, ñèéàñè ñàùÿäÿ
ãàçàíûëàí íàèëèééÿòëÿð Àçÿðáàéúàíû
áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ äàùà éàõøû
òàíûòäûðìàãëà áÿðàáÿð, äöíéàíûí äèããÿòèíè ðåñïóáëèêàìûçà éþíÿëäÿ áèëèá.
Áóíóí ÿí áþéöê òÿñäèãè 2011-úè èëäÿ
Àçÿðáàéúàíûí 155 þëêÿíèí äÿñòÿéè èëÿ
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíà ãåéðèäàèìè öçâ ñå÷èëìÿñè îëóá. Áó, îíóí
ýþñòÿðèúèñèäèð êè, Àçÿðáàéúàí äöíéà
ìèãéàñûíäà áþéöê ùþðìÿòÿ ìàëèê
îëàí áèð äþâëÿòäèð. Þëêÿìèç áåéíÿëõàëã áèðëèéèí ìöñòÿãèë öçâö êèìè þç
ìÿíàôåëÿðèíè ãàðøûëûãëû ùþðìÿò ïðèíñèïè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó èñÿ
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë èíêèøàôûíû òÿìèí åòìÿêëÿ éàíàøû, þç ýöúöíÿ èíàìûíû, åëÿúÿ äÿ, þëêÿìèçÿ îëàí åòèìàäû àðòûðûð. Îíó äà ÿëàâÿ åäèì êè, Àçÿðáàéúàí òÿêúÿ ñèéàñè, èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿðäÿ äåéèë, ùóìàíèòàð, ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ äÿ éåíè ãëîáàë ìÿðêÿç ðîëóíó
îéíàéûð.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçëó âÿ
åòèáàðëû äþâëÿòÿ ÷åâðèëìÿñèíèí ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðè äÿ þëêÿìèçèí ãëîáàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðìÿñèäèð. Ãëîáàë òÿùëöêÿñèçëèêäÿí áÿùñ
åäÿðêÿí ÿââÿëà îíó áèëäèðìÿê ëàçûìäûð êè, éåðëÿøäèéè ðåýèîíóí òÿùëöêÿñèçëèê ãàðàíòû îëàí Àçÿðáàéúàí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí
îëóíìàñûíäà áþéöê ðîë îéíàéûð. Ñîí
îëàðàã “Øàùäÿíèç-2” öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñû
Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûüûí Àâðîïà
ö÷öí íÿ ãÿäÿð áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá
åòäèéèíè ýþñòÿðäè. Áó ëàéèùÿíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû áöòþâëöêäÿ Àâðîïàíûí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿ éåíè åðà à÷àúàã. Áèëäèéèìèç êèìè, “Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñè Àçÿðáàéúàí âÿ Ýöðúöñòàí ÿðàçèñè áîéóíúà Úÿíóáè Ãàôãàç áîðó êÿìÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ õèäìÿò
åòìÿêëÿ Òðàíñ-Àíàäîëó âÿ Òðàíñ-Àäðèàòèê ãàç áîðó êÿìÿðëÿðèíèí òèêèíòèñè
èëÿ áàüëû ïëàíëàðûí ðåàëëàøìàñûíà òÿêàí
âåðÿúÿê, Àâðîïàéà éåíè ãàç äÿùëèçè
à÷àúàã. Áåëÿëèêëÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
äöøöíöëìöø âÿ ìÿãñÿäéþíëö õàðèúè
ñèéàñÿò þëêÿìèçè ðåýèîíäà ëèäåð äþâëÿòÿ, ãëîáàë ìèãéàñäà èñÿ åòèáàðëû òÿðÿôäàøà ÷åâèðèá.
- Þëêÿìèçèí èíêèøàô ìîäåëè äöíéàäà ãÿáóë îëóíóð. Áó ìÿíàäà
Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ÿùÿìèééÿòè íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Àçÿðáàéúàíäà ñöðÿòëè èíêèøàô, òÿáèè îëàðàã,äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí áöòöí
ñàùÿëÿðèíÿ, î úöìëÿäÿí ñîñèàë ñôåðàéà
úèääè ñèðàéÿò åäèá âÿ áèð ÷îõ ñîñèàë
ïðîãðàì âÿ ëàéèùÿëÿðäÿ ðåàë ÿêñèíè òàïûá. ßëáÿòòÿ, þëêÿìèçèí èãòèñàäè ãöäðÿòèíèí àðòìàñû âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ çÿìèí
éàðàäûá. Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë ñèéàñÿò
åëÿ øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð êè, äþâëÿò
öìóììèëëè ìÿùñóëóí òÿêðàð áþëöøäöðöëìÿñèíèí áàçàð ìåõàíèçìèíè òàìàìëàéûð âÿ äÿãèãëÿøäèðèð. Áó çàìàí
ìèíèìàë áàçà òÿëÿáëÿðèíèí òÿìèíàòëû
øÿêèëäÿ þäÿíèëìÿñè âÿ ÿùàëèíèí äàùà
àðòûã ñîñèàë ìöäàôèÿ òÿëÿá åäÿí ùèññÿñèíÿ ñîñèàë éàðäûì ýþñòÿðèëìÿñè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Þëêÿìèçèí äþâëÿò áöäúÿñè
äÿ éóõàðûäà ýþñòÿðèëÿí ïðèíñèïëÿðÿ óéüóí îëàðàã ôîðìàëàøäûðûëûð. Áåëÿ êè,
áöäúÿíèí 30 ôàèçÿ ãÿäÿðè ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðÿ éþíÿëäèëèð êè, áó äà þëêÿìèç
ö÷öí òàìàìèëÿ ìÿãáóëäóð.
Áèð ñþçëÿ, ñîñèàë ñàùÿäÿ àðäûúûë øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð îíó
ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè
ÿùàëèíèí ìàääè ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ îíëàðûí áöòöí ñîñèàë ãàéüûëàðëà ÿùàòÿ îëóíìàëàðû ö÷öí ýöúëö
ìàëèééÿ èìêàíëàðûíà âÿ èñëàùàòëàðû äÿðèíëÿøäèðìÿê èðàäÿñèíÿ ìàëèêäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí åäèá êè, ñîñèàë ñèéàñÿò
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí àéðûëìàç ùèññÿñèäèð: “Áèçèì ñèéàñÿòèìèçèí
ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû
äàéàíûð”. Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôûíûí äà õöñóñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàíûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí òÿðÿããèñèíÿ òÿêàí âåðèð. Ùå÷ êèìÿ ñèðð
äåéèë êè, ðåýèîíëàðäà ìþâúóä îëàí èãòèñàäè ïîòåíñèàëäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ
îëóíìàñû, ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿòèí
éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ èãòèñàäèééàòûí òàðàçëû èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñè þòÿí
äþâð ÿðçèíäÿ èíôðàñòðóêòóð ñàùÿëÿðèíèí
áÿðïàñû âÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ, éåíè
èñòåùñàë âÿ åìàë ìöÿññèñÿëÿðèíèí, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, èäìàí-ñàüëàìëûã, ìÿäÿíèééÿò îáéåêòëÿðèíèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá. Éåðëè èñòåùñàëûí
ýåíèøëÿíìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðó äàùà äà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèá, þçÿë ñåêòîðóí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðèá.
- Ñåâèíú õàíûì, áåéíÿëõàëã
ìöñòÿâèäÿ Àçÿðáàéúàíûí ãàçàíäûüû íàèëèééÿòëÿðèí òÿãäèð
îëóíìàñû èëÿ éàíàøû, áÿçÿí
ÿñàññûç òÿíãèäëÿð äÿ åøèäèðèê.
Áó áàõûìäàí, “Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòûíûí ñîí ùåñàáàòûíà
ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð?
- ßëáÿòòÿ êè, áåëÿ ùåñàáàòëàð èëê
äÿôÿ äåéèë. Áó ùåñàáàòëàðûí àðõàñûíäà
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû èñòÿìÿéÿí,
åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿð äàéàíûð. Áó
ýöí ùÿð êÿñ ýþðöð êè, èêèöçëö äöíéà
âàð. Îíà ýþðÿ äÿ ìöñòÿãèë ñèéàñÿò
ùÿéàòà êå÷èðÿí äþâëÿòëÿðÿ òÿçéèãëÿð
îëóð. “Ôðååäîì Ùîóñå” Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåéè èëÿ òàíûíàí
áåéíÿëõàëã ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòûäûð. Áó òÿøêèëàò Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí
ïðîñåñëÿðÿ îáéåêòèâ ìöíàñèáÿò áèëäèðìèð. “Ôðååäîì Ùîóñå” þëêÿìèç ùàããûíäà ìÿëóìàòëàðû àéðû-àéðû “ùöãóã
ìöäàôèÿ÷èëÿðèíäÿí” âÿ ìöõàëèôÿò ïàðòèéàëàðûíäàí àëûð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, òÿøêèëàò þëêÿìèçèí èíêèøàôûíû, ìöñòÿãèë ñèéàñÿò éöðöòìÿñèíè èñòÿìÿéÿí ãöââÿëÿðèí òðèáóíàñûíà ÷åâðèëèá. Áó ìÿíàäà
“Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòûíûí ñîí ùåñàáàòû äà ìÿùç áó àìèëëÿðëÿ áàüëûäûð.
Ùÿãèãÿò âÿ ÿäàëÿò ïðèíñèïëÿðèíèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ñÿâèééÿñèíäÿ ïîçóëìàñû áó áÿøÿðè äÿéÿðëÿðè àøûíìàéà ìÿðóç ãîéóð. ×öíêè ìöÿééÿí õàðèúè äàèðÿëÿðèí êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð íàìèíÿ ìÿñÿëÿëÿðÿ ÿäàëÿòëè éàíàøìàíû
àðõà ïëàíà êå÷èðìÿñè ÷îõ çÿðÿðëè òåíäåíñèéàäûð.
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû èëÿ éàíàøû, þëêÿìèçäÿ äåìîêðàòèéà ñàùÿñèíäÿ äÿ úèääè èðÿëèëÿéèøëÿð ÿëäÿ åäèëèá. Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê èíêèøàô âÿ èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ ãàçàíäûüû
íàèëèééÿòëÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí äÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Áåëÿ îëàí
ùàëäà, “Ôðååäîì Ùîóñå” òÿøêèëàòûíûí
þëêÿìèçÿ ãàðøû òÿíãèäëÿðèíèí ùå÷ áèð
ÿñàñû éîõäóð. Áèç þç ìöñòÿãèë ñèéàñÿòèìèçëÿ ùÿð ùàíñû òÿçéèã úÿùäëÿðèíÿ òóòàðëû úàâàá âåðèðèê.
Âåðýèëÿð íàçèðè Ôàçèë Ìÿììÿäîâ
Õà÷ìàçäà âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã, ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèé-
éÿòè îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè áþëýÿëÿðäÿ âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèð, îíëàðûí ãàðøûëàøäûüû
ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðèðëÿð.
Íþâáÿòè áåëÿ ãÿáóë èéóí àéûíûí 20-äÿ âåðýèëÿð íàçèðè Ôàçèë Ìÿììÿäîâ òÿðÿôèíäÿí
Õà÷ìàç øÿùÿðèíäÿêè âåðýè þäÿéèúèëÿðèíÿ
õèäìÿò ìÿðêÿçèíäÿ Õà÷ìàç, Ãóáà, Ãóñàð âÿ Øàáðàí ðàéîíëàðûíäàí îëàí âÿòÿíäàøëàð ö÷öí êå÷èðèëèá.
Âåðýèëÿðèí ùåñàáëàíìàñû, þäÿíèëìÿñè, íÿçàðÿò êàññà àïàðàòëàðûíûí òÿòáèãè,
âåðýè áîðúëàðû, âåðýè íÿçàðÿòè òÿäáèðëÿðè
ñàùÿñèíäÿ ñàùèáêàðëàðûí ãàðøûëàøäûãëàðû
ïðîáëåìëÿð, âåðýè þäÿéèúèëÿðèíÿ ýþñòÿðèëÿí
õèäìÿòëÿð, êè÷èê ñàùèáêàðëûüà ýöçÿøòëè êðåäèòëÿðèí âåðèëìÿñè, âåðýè îðãàíëàðûíà èøÿ
ãÿáóë âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû 50-äÿê
âÿòÿíäàø âåðýèëÿð íàçèðèíÿ ìöðàúèÿò åäèá.
Ãÿáóë çàìàíû ãàëäûðûëàí ïðîáëåìëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè éåðèíäÿúÿ ùÿëë îëóíóá,
ìöðàúèÿòëÿðèí áèð ãèñìè íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëöá, äèýÿðëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû âÿ ëàçûìè
òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè èëÿ áàüëû ìöâàôèã
òàïøûðûãëàð âåðèëèá. Ãÿáóëà ýÿëÿí âÿòÿíäàøëàð îíëàð ö÷öí éàðàäûëìûø áó èìêàíäàí ðàçû ãàëäûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ìöùàðèáÿ òÿêúÿ þí úÿáùÿäÿ äåéèë,
èíôîðìàñèéà úÿáùÿñèíäÿ äÿ àïàðûëûð
Ìöàñèð äþâðäÿ èíôîðìàñèéà ñèéàñè, èúòèìàè, èãòèñàäè, ùÿðáè âÿ äèýÿð ïðîñåñëÿðÿ
òÿñèð åäÿí ñòðàòåæè ôàêòîð êèìè ÷ûõûø åäèð.
Õöñóñèëÿ äÿ ùÿðáè-ïñèõîëîæè àìèëëÿðèí
ìþâúóä òåíäåíñèéà âÿ ïðîñåñëÿðäÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàäûüû áèð äþíÿìäÿ èíôîðìàñèéà èíñòèòóòëàðûíûí ôÿàëèééÿòè áèðáàøà òÿñèð ìåõàíèçìèäèð. Ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ îëàí äþâëÿòëÿð èñÿ èíôîðìàñèéà àìèëèíÿ,
êëàññèê (ÿñàñÿí éàçûëû) âÿ
ñîñèàë ìåäèàíûí áó ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòèíÿ õöñóñè
äèããÿò éåòèðèðëÿð. ×öíêè ìöùàðèáÿ òÿêúÿ þí úÿáùÿäÿ
äåéèë, åéíè çàìàíäà, èíôîðìàñèéà úÿáùÿñèíäÿ äÿ àïàðûëûð.
Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàí äà èñòèñíà
òÿøêèë åòìèð. Ìÿëóìäóð êè, Åðìÿíèñòàí
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçèíè èøüàë
åäèá âÿ 1 ìèëéîíäàí ÷îõ ñîéäàøûìûç
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ
äöøöá. Äîëàéûñûéëà, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
ìþâúóäëóüó âÿ þëêÿìèçèí ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ îëìàñû ìåäèà èíñòèòóòëàðûíû áó
âÿçèééÿòëÿ ÿëàãÿäàð äàùà ùÿññàñ - ìÿñóëèééÿòëè âÿ äèããÿòëè îëìàüà âàäàð åäèð.
Ùÿðáëÿ áàüëû
èíôîðìàñèéàëàð ùÿðáè
ÿìÿëèééàòëàð ãÿäÿð
ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð
Áåëÿ îëàí ùàëäà, ùÿðáëÿ áàüëû èíôîðìàñèéàëàð ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàð ãÿäÿð ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. ×öíêè ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí äöøìÿíÿ ãàðøû ùÿì äèïëîìàòèê úÿáùÿäÿ, ùÿì
äÿ èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñèíäÿ ñòðàòåæè
öñòöíëöê ÿëäÿ åòìÿê ìÿãñÿäèíäÿí ÷ûõûø
åäèð. Áó úöð øÿðàèòäÿ êëàññèê âÿ ñîñèàë
ìåäèàíûí ìÿñÿëÿéÿ éàíàøìàñû ñûðô ìèëëè
ìàðàãëàð êîíòåêñòèíäÿ ðåàëëûãëàðà ñþéêÿíìÿëèäèð. Éÿíè, ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿäÿ
ùÿð ùàíñû áèð ìàíèïóëéàñèéàéà, äåçèíôîðìàñèéà âÿ ñïåêóëéàñèéàéà éîë âåðìÿê
ãÿáóëåäèëìÿçäèð. ×öíêè íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, ùÿðáè âÿçèééÿò âÿ éà øÿðàèòëÿ
áàüëû äåçèíôîðìàñèéà éàéìàã áèðáàøà
ùÿì èúòèìàè øöóðà íåãàòèâ òÿñèð åòìÿêäèð, ùÿì äÿ ñòðàòåæè áàõûìäàí ìèëëè ìàðàãëàðà ãàðøû éþíÿëìèø ñå÷èìäèð.
Èíôîðìàñèéà úèääè
ùÿðáè-ïñèõîëîæè òÿñèð
âàñèòÿñè êèìè...
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöíäöéö êèìè, èíôîðìàñèéà úèääè ùÿðáè-ïñèõîëîæè òÿñèð âàñèòÿñè êèìè ÷ûõûø åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, áèëèê úÿìèééÿòèíèí éåíè ñîñèóì íþâö êèìè ìþâúóä
îëäóüó ÕÕÛ ÿñðäÿ ÿñàñ òÿùäèäëÿð ìÿùç
èíôîðìàñèéà úÿáùÿñèíäÿí ýÿëèð. Áåëÿ êè,
“õàì ìàääÿ” ñÿúèééÿñè äàøûéàí èíôîðìàñèéàäàí ìåäèà èíñòèòóòëàðû - êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ ñîñèàë ìåäèà ÿí ìöõòÿëèô ìÿãñÿäëÿð íàìèíÿ ôÿðãëè
ôîðìàëàðäà èñòèôàäÿ åäèðëÿð âÿ áó àìèë èúòèìàè ðÿéèí ôîðìàëàøìàñû âÿ èñòèãàìÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ òÿñèð ýþñòÿðèð. Áó ñûðàäà ãåéä îëóíìàëûäûð
êè, ìîäåðí èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòëÿðèíäÿ
ìåäèà èíñòèòóòëàðûíûí õöñóñèëÿ äÿ ùÿðáèïñèõîëîæè èíôîðìàñèéàëàðäàí ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéà ìÿãñÿäèëÿ èñòèôàäÿ åòìÿëÿðè,
äåìÿê îëàð êè, àäè ùàëà ÷åâðèëèá. Áåëÿëèêëÿ, áèð ÷îõ ùàëëàðäà íåãàòèâ òåíäåíñèéàéà
ðàñò ýÿëèíèð: èíôîðìàñèéà ùÿðáè-ïñèõîëîæè
ñèëàùà ÷åâðèëèð...
Êëàññèê âÿ ñîñèàë
ìåäèà ìÿñÿëÿéÿ ôÿðãëè
ðàêóðñëàðäàí éàíàøûð
ßëáÿòòÿ, ùÿðáè-ïñèõîëîæè ìÿñÿëÿëÿðëÿ
áàüëû èíôîðìàñèéàëàðûí éàéûëìàñû êîíòåêñòèíäÿ êëàññèê, éàõóä ÷àï ìåäèàñû èëÿ
ñîñèàë ìåäèàíûí éàíàøìàëàðûíäàêû ôÿðãëèëèê àøêàð ýþðöíöð. Áóíó äàùà àéäûí àí-
Ùÿðáè âÿçèééÿò âÿ éà øÿðàèòëÿ áàüëû äåçèíôîðìàñèéà éàéìàã áèëàâàñèòÿ
ùÿì èúòèìàè øöóðà íåãàòèâ òÿñèð åòìÿêäèð, ùÿì äÿ ñòðàòåæè áàõûìäàí
ìèëëè ìàðàãëàðà ãàðøû éþíÿëìèø ñå÷èìäèð
ëàìàã ö÷öí èëê íþâáÿäÿ, ùÿð èêè ìåäèà
íþâöíöí õàðàêòåðèñòèêàñûíà äèããÿò éåòèðìÿê ëàçûìäûð.
Áÿëëè îëäóüó êèìè, êëàññèê ìåäèà òÿñèñàòû (ÿñàñÿí éàçûëû ìÿòáóàò) ìîäåðí úÿìèééÿòëÿðäÿ áàøëûúà ìÿëóìàò ìöáàäèëÿñè
âàñèòÿñèäèð. Ìöàñèð äþâðöí ãàíóíàóéüóíëóãëàðûíà âÿ ðåàëëûãëàðûíà ìöâàôèã ñóðÿòäÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè éåðèíÿ éåòèðäèéè ôóíêñèéàëàð åòèáàðèëÿ èúòèìàè
ðÿéè ôîðìàëàøäûðàí, èñòèãàìÿòëÿíäèðÿí,
ìèëëè ìöíàñèáÿòëÿð çÿìèíèíäÿ èäåîëîæè
àìèëëÿðèí òÿøÿêêöë òàïìàñûíû òÿìèí åäÿí
âÿ ìÿíÿâè-èäåîëîæè ìöñòÿâèäÿ äèíàìèêëèéè øÿðòëÿíäèðÿí òÿñèñàòëàðäàíäûð. Ìÿùç
áóíà ýþðÿ äÿ, ïîëèòîëîæè ëåêñèêîíäà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ùàêèìèééÿòèí
äþðäöíúö ãîëó àäëàíäûðûëûð. Áó áàõûìäàí, êîììóíèêàñèéà âàñèòÿñè êèìè ìåäèà òÿñèñàòûíäàí ñÿìÿðÿëè ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ åäèëìÿñè ñòðàòåæè þíÿì êÿñá åäÿí
ôóíäàìåíòàë âÿçèôÿ êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð.
Áåëÿëèêëÿ, òÿñèð äàèðÿñèíÿ ýþðÿ êëàññèê
ìåäèàíûí ôóíêñèîíàëëûüû äàùà öñòöíäöð.
Ìÿùç áóíóí äà ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñèäèð êè, ÿñàñÿí éàçûëû ìÿòáóàò áÿùñ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðÿ äàùà ìÿñóëèééÿòëè âÿ ðàñèîíàë éàíàøûð. Áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè êëàññèê ìåäèàíûí þçöíöòÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìèíÿ ìàëèê îëìàñûäûð.
Éàçûëû ìÿòáóàòäàí ôÿðãëè îëàðàã èñÿ
ñîñèàë ìåäèà ùÿì ùöãóãè, ùÿì äÿ èúòèìàè òÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìèíÿ ìàëèê îëìàäûüû ö÷öí èíôîðìàñèéà êèðëèëèéèíÿ éîë
âåðèð, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, ìåäèà ìÿñóëèééÿòè àíëàéûøû ùå÷ÿ ñàéûëûð. Áåëÿëèêëÿ, ñîñèàë ìåäèà èñòèôàäÿ÷èëÿðè äÿãèãëÿøäèðèëìÿìèø, ñïåêóëéàñèéà õàðàêòåðëè èíôîðìàñèéàëàðû ìÿíèìñÿéÿðÿê íåãàòèâ òÿñèðÿ ìÿðóç ãàëûðëàð.
Áèð ÷îõ åêñïåðòëÿðèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ,
ÿñàñ ìÿñÿëÿ áóäóð êè, “ñîñèàë ìåäèà þç
ìÿñóëèééÿòèíè äÿðê åòìÿëèäèð”. Àììà ìÿñÿëÿéÿ ýåíèø ÷ÿð÷èâÿäÿí éàíàøìà áóíó
äåéèð êè, ñîñèàë ìåäèàíûí ìÿñóëèééÿòèíè
ôîðìàëàøäûðìàã ö÷öí èëê íþâáÿäÿ, âèðòóàë
ùöãóãè òÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìè, éàõóä
“êèáåð ùöãóã” ñèñòåìè éàðàäûëìàëûäûð.
Ñîñèàë ìåäèàíûí
ìÿñóëèééÿòèíèí
ìöÿééÿí îëóíìàñû âÿ
òÿíçèìëÿíìÿñè ìÿñÿëÿñè:
“êèáåð ùöãóã” ñèñòåìè
÷ûõûø éîëó êèìè
ßñëèíäÿ, ñîñèàë ìåäèàäà éàéûëàí ùÿðáè-ïñèõîëîæè õàðàêòåðëè äåçèíôîðìàñèéà âÿ
ìàíèïóëéàñèéàëàð êèáåðòåððîð êàòåãîðèéàñûíà äàõèëäèð. Äîëàéûñûéëà, áóíóíëà èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè ïîçóëóð êè, áó äà,
åéíè çàìàíäà, ùÿðáè òÿùëöêÿñèçëèéÿ ãàðøû
éþíÿëìèø òÿùäèä êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëÿ áèëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, ãåéä åòäèéèìèç êèìè, âèðòóàë
ìöñòÿâèäÿ êèáåðòåððîðóí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èíñòèòóñèîíàë ìåõàíèçìëÿð ôîðìàëàøäûðûëìàëûäûð. Áóðàäà,
ÿñàñ åòèáàðèëÿ, òÿíçèìëÿìÿ ìåòîäëàðû äöçýöí ñå÷èëìÿëèäèð. Áèëäèéèìèç êèìè, òÿíçèìëÿìÿíèí òÿøêèëàòè-ùöãóãè, èãòèñàäè âÿ ñîñèàë-ïñèõîëîæè ìåòîäëàðû ìþâúóääóð. Àììà
áó ìÿñÿëÿäÿ (êèáåð òÿùëöêÿñèçëèê, èíòåðíåò
âÿ ñîñèàë ìåäèàíûí òÿíçèìëÿíìÿñè) ùöãóãè òÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìè ÿñàñ ýþòöðöëìÿëèäèð. Öìóìèééÿòëÿ, ùöãóãè òÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìè äåäèêäÿ, ìþâúóä ìöíàñèáÿòëÿðÿ òÿñèð ýþñòÿðìÿê, íåãàòèâ ùàëëàðû
àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí èñòèôàäÿ åäèëÿí
ùöãóãè âàñèòÿëÿð ñèñòåìè áàøà äöøöëöð.
Åêñïåðòëÿðèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ, èíòåðíåòèí,
åëÿúÿ äÿ ñîñèàë ìåäèàíûí ôÿàëèééÿòè èëÿ
ÿëàãÿäàð ìåéäàíà ÷ûõàí èúòèìàè ìöíàñèáÿòëÿðèí åôôåêòèâ øÿêèëäÿ òÿíçèìëÿíìÿñè
ñàùÿñèíäÿ àøàüûäàêû ùöãóãè ìåõàíèçìëÿð òÿòáèã åäèëèð âÿ éà åäèëÿ áèëÿð:
- ãàíóíâåðèúèëèê íîðìàëàðû;
- ñîñèàë íîðìàëàð (àäÿòëÿð, èúòèìàè
íÿçàðÿò âÿ òÿúðöáÿ);
- þçöíöòÿíçèìëÿìÿ;
- áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿäÿí èñòèôàäÿ.
Áóíóíëà éàíàøû, áÿçè åêñïåðòëÿð ñîñèàë ìåäèàíûí ìÿñóëèééÿòèíèí ìöÿééÿí
îëóíìàñû ö÷öí ñïåñèôèê - àéðûúà ãàíóíëàð
ñèñòåìèíèí ìþâúóä îëìàìàñûíû ÿñàñ ýÿòèðÿðÿê (áÿçè ùàëëàðäà èääèà åäÿðÿê) áó
ñàùÿäÿ òÿíçèìëÿìÿíèí ÷ÿòèí îëäóüóíó
áèëäèðèðëÿð. Àììà ÿñëèíäÿ, ìöÿééÿí èúòèìàè ìöíàñèáÿòëÿðèí òÿíçèìëÿíìÿñè ö÷öí
ãàíóíâåðèúèëèêäÿ áèðáàøà íÿçÿðäÿ òóòóëàí ùöãóã íîðìàëàðûíûí îëìàìàñû áöòöí
ùàëëàðäà ïðîáëåì éàðàòìûð. ×öíêè áó ùàëäà, îõøàð ìöíàñèáÿòëÿðè òÿíçèìëÿìÿê
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí ùöãóã íîðìàëàðû
òÿòáèã åäèëèð. Ùöãóãè ëåêñèêîíäà áóíà
“ùöãóã íîðìàëàðûíûí àíàëîýèéà öçðÿ òÿòáèãè” äåéèëèð. Èíòåðíåòëÿ áàüëû èúòèìàè ìöíàñèáÿòëÿðèí òÿíçèìëÿíìÿñè ö÷öí õöñóñè
ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí ùÿëÿ çÿèô îëäóüó èíäèêè øÿðàèòäÿ àíàëîýèéàëàðäàí ýåíèø
èñòèôàäÿ åäèëèð. Áó èñÿ “êèáåð ùöãóã” ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñûíû çÿðóðè åäèð. Áó èñòèãàìÿòäÿ àðòûã ùöãóãè çÿìèí äÿ ìþâúóääóð. Áåëÿ êè, 2003-úö èëäÿ Áóäàïåøòäÿ Àâðîïà Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíàí
Êèáåðúèíàéÿòêàðëûã ùàããûíäà Êîíâåíñèéà êèáåðúèíàéÿòêàðëûãëà áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ìöáàðèçÿ ñàùÿñèíäÿ ÿí ìöùöì
ñÿíÿä êèìè ÷ûõûø åäèð.
Ýþðöíäöéö êèìè, ñîñèàë ìåäèàäà
òÿíçèìëÿìÿ ìåõàíèçìèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû ö÷öí ÷ûõûø éîëó êèôàéÿò ãÿäÿð ñàäÿ
âÿ àñàíäûð. Áó èñòèãàìÿòäÿ ýÿëÿúÿêäÿ
ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ åäèëÿúÿéè èëÿ
áàüëû îïòèìèñò ïðîãíîçëàð âåðìÿê ìöìêöíäöð.
Áöòöí ùàëëàðäà, ùöãóãè òÿíçèìëÿìÿ ìÿñÿëÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã,
ùÿì ñîñèàë, ùÿì äÿ êëàññèê - éàçûëû
ìåäèà áÿùñ åòäèéèìèç ìÿñÿëÿëÿðÿ ìÿñóëèééÿò ïðèíñèïè ÿñàñûíäà éàíàøìàëûäûð. Âÿ áèç äÿ ñîíäà ùÿìêàðëàðûìûçû
áó úöð ñòðàòåæè (ùÿðáè-ïñèõîëîæè) ìÿãàì âÿ ìÿñÿëÿëÿðäÿ îëäóãúà ùÿññàñ
âÿ ìÿñóëèééÿòëè îëìàüà ÷àüûðûðûã.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
5
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí äîíäóðóëìàñûíà èìêàí âåðìÿéÿúÿê
20 èéóí - Öìóìäöíéà Ãà÷ãûíëàð Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèð êå÷èðèëèá
Àëëàùû âàð. Î þëêÿëÿðèí äÿ
Äöíÿí 20 èéóí - Öìóìáàøûíà áèð ýöí áåëÿ ùàäèñÿäöíéà Ãà÷ãûíëàð Ýöíö èëÿ
ëÿð ýÿëÿúÿê. Áöòþâëöêäÿ èíáàüëû Ãà÷ãûí âÿ Ìÿúáóðè
ñàí úÿìèééÿòè àéàüà ãàëõÊþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâìàñà, äöíéà äþâëÿòëÿðè áåëÿò Êîìèòÿñè âÿ ÁÌÒ-íèí
ëÿ ïðîáëåìëÿðè áèðýÿ ùÿëë åòÃà÷ãûíëàð öçðÿ Àëè Êîìèññàðìÿñÿ âÿçèééÿò áåëÿ äàâàì
ëûüûíûí (ÃÀÊ) Àçÿðáàéúàíäàåäÿúÿê”.
êû íöìàéÿíäÿëèéèíèí òÿøêèëàòÄþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
÷ûëûüû èëÿ òÿäáèð êå÷èðèëèá. ÒÿäÅðìÿíèñòàíûí þç õàëãûíû äèáèðè ÁÌÒ ÃÀÊ-ûí Àçÿðáàéëÿí÷è âÿçèééÿòÿ ñàëäûüûíû, áó
úàíäàêû íöìàéÿíäÿñè Äàã
äþâëÿòèí ùå÷ êèìÿ ëàçûì îëÑèãóðäñîí ýèðèø ñþçö èëÿ à÷ûá.
ìàäûüûíû âóðüóëàéûá: “Àíúàã
Äàùà ñîíðà Àçÿðáàéúàíäà
ùÿëÿ äÿ áó äþâëÿòÿ ùèìàéÿìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí âÿçèéäàðëûã åäèðëÿð. Åðìÿíèñòàíûí
éÿòèíÿ ùÿñð îëóíìóø ôèëì íöèíäèêè ïðåçèäåíòè äåéèð êè,
ìàéèø åòäèðèëèá.
áèç Äàüëûã Ãàðàáàüû àëäûã,
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè,
ýÿíúëÿð äÿ Àüðû äàüûíû àçàä
Ãà÷ãûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíåòìÿëèäèðëÿð. Ïðåçèäåíò þç
ëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèßëè Ùÿñÿíîâ: Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ãÿðàðëàð ýÿíúëèéèíÿ áåëÿ “òþâñèéÿòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè, 14 èë ÿâ- ãÿáóë åäÿí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð þç ãÿðàðëàðûíû èúðà åòìÿëèäèðëÿð ëÿð” âåðèðñÿ, ùÿìèí äþâëÿòäÿí íÿ ýþçëÿìÿê îëàð”.
âÿë ÁÌÒ Áàø Àññàìáëåéàñû
ëàòëàðà òÿøÿêêöð åäèá: “Àçÿðáàéúàí ùþß.Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèòÿðÿôèíäÿí 20 èéóíóí Öìóìäöíéà Ãà÷êóìÿòè ùàçûðäà ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
íèí, äþâëÿòèíèí âÿ õàëãûíûí Äàüëûã Ãàðàãûí Ýöíö êèìè ãåéä îëóíìàñû áàðÿäÿ ãÿêþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åòìÿéÿ
áàü ïðîáëåìèíè ìöòëÿã ùÿëë åäÿúÿéèíè
ðàð ãÿáóë åäèëèá. ßñàñ ìÿãñÿä áåéíÿëõàëã
ãàäèðäèð. Áÿñ íÿ ö÷öí ùàçûðäà 30-äàí
áèëäèðèá.
èúòèìàèééÿòèí ÿí àçû èëäÿ áèð äÿôÿ äöíéàäà
÷îõ ùóìàíèòàð òÿøêèëàò Àçÿðáàéúàíäà
Äàùà ñîíðà ÁÌÒ ÃÀÊ-ûí Àçÿðáàéáåëÿ áèð ïðîáëåìèí îëäóüóíó éàäà ñàëìàôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð, ãåéäèééàò ö÷öí
úàíäàêû íöìàéÿíäÿñè Äàã Ñèãóðäñîí
ñûäûð. ß.Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, ÁÌÒ ãóðóìíþâáÿäÿ îëàíëàð äà âàð? ×öíêè Àçÿðäöíéàäà ãà÷ãûíëàðûí äóðóìó èëÿ áàüëû ÷ûëàðû àðàñûíäà ÿùÿìèééÿòëèñè ÁÌÒ ÃÀÊ-äûð,
áàéúàí ÌÄÁ ìÿêàíûíäà èúòèìàè-ñèéàñè
õûø åäèá. Äàã Ñèãóðäñîí äèããÿòÿ ÷àòäûðûá
áó ãóðóì äîüìà éóðäëàðûíäàí äèäÿðýèí
ñàáèòëèéè, ãàçàíäûüû óüóðëàðëà ñå÷èëèð”.
êè, áó ýöí ÁÌÒ ÃÀÊ-ûí à÷ûãëàäûüû ùåñàäöøìöø èíñàíëàðûí ïðîáëåìëÿðè èëÿ ìÿøß.Ùÿñÿíîâ ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí
áàò ýþñòÿðèð êè, ÛÛ Äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿí
üóëäóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÁÌÒ ÃÀÊ
äîíîð þëêÿéÿ ÷åâðèëäèéèíè âóðüóëàéûá.
ñîíðàêû äþâðäÿ èëê äÿôÿ áöòöí äöíéàäà
Àçÿðáàéúàíëà ùÿìèøÿ úèääè ÿìÿêäàøëûã
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá êè, Äàüëûã
ãà÷ãûíëàðûí, ñûüûíàúàã àõòàðàíëàðûí âÿ
åäèá, Àçÿðáàéúàíà õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèÃàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ãÿðàðëàð
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ñàéû 50 ìèëéîí íÿëèá: “Àçÿðáàéúàíäà áÿçè þëêÿëÿðèí ùóãÿáóë åäÿí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð þç ãÿôÿðè þòöá: “Ùþêóìÿòëÿð âÿ òÿðÿôäàø ãåéìàíèòàð òÿøêèëàòëàðû áÿçÿí Íèçàìíàìÿðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû òÿðÿôèíäÿí òîïðàðëàðûíû èúðà åòìÿëèäèðëÿð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ëÿðèíäÿí êÿíàðà ÷ûõûá, ïîçóúóëóã, äèíè
ëàíìûø ìÿëóìàòëàðà âÿ Àëè Êîìèññàðëûýþðÿ, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè âÿ Ïðåçèäåíòè
àéðû-ñå÷êèëèê âÿ äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ èø
üûí þç ãåéäëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí ÁÌÒ
áó ìöíàãèøÿíèí äîíäóðóëìàñûíà èìêàí
àïàðûáëàð. Àçÿðáàéúàí äà ãàíóíëàð
ÃÀÊ-ûí Ãëîáàë òåíäåíñèéàëàðà äàèð èëëèê
âåðìÿéÿúÿê. ß.Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, íÿ
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áóíà úàâàá âåðèá. ÁÌÒ
ìÿðóçÿñè ýþñòÿðèð êè, 2013-úö èëèí ñîÀâðîïà Øóðàñûíà, íÿ ÀÒßÒ-ÿ, íÿ ÁÌÒãóðóìëàðû èñÿ ùå÷ âàõò áåëÿ ùÿðÿêÿòëÿíóíàäÿê 51,2 ìèëéîí íÿôÿð äèäÿðýèíÿ
éÿ ñÿðáÿñò ãóðóìëàð äåìÿê îëìàç:
ðÿ éîë âåðìÿéèáëÿð”.
÷åâðèëèá, áó èñÿ 2012-úè èëäÿ ãåéäÿ àëûí“×öíêè áó ãóðóìëàð ùàíñûñà äþâëÿòëÿß.Ùÿñÿíîâ ÁÌÒ ÃÀÊ-ûí ìÿúáóðè
ìûø 45,2 ìèëéîíäàí òàì 6 ìèëéîí íÿðèí
èàíÿñèíäÿí,
öçâëöê
ùàãëàðûíûí
êþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðè èëÿ äÿ ìÿøüóë îëôÿð ÷îõäóð. Áó áþéöê àðòûì ÿñàñÿí Ñóÿñàñ ùèññÿñèíè þäÿéÿí äþâëÿòëÿðäÿí
ìàñûíûí ìöùöì àääûì îëäóüóíó ãåéä
ðèéàäàêû ìöùàðèáÿäÿí ãàéíàãëàíûá,
àñûëûäûð. Áÿëêÿ äÿ äöíéà þëêÿëÿðèíèí
åäèá. Î áèëäèðèá êè, ÁÌÒ ÃÀÊ-ûí Àçÿðáàéùÿìèí ìöùàðèáÿ óúáàòûíäàí þòÿí èëèí
éåíè ãóðóì éàðàòìàñûíà, éà äà ÁÌÒúàí íöìàéÿíäÿëèéè þëêÿìèçëÿ óüóðëà
ñîíóíäà 2,5 ìèëéîí íÿôÿð ãà÷ãûíà, 6,5
íèí
ôîðìà
âÿ
ñòðóêòóðóíóí
äÿéèøäèðèëÿìÿêäàøëûã åäèá: “1990-úû èëëÿðäÿ ùóìàìèëéîí íÿôÿð èñÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíÿ
ìÿñèíÿ åùòèéàú âàð. Òàðèõÿí ýöúëöëÿð
íèòàð òÿøêèëàòëàð îëìàñàéäû, Àçÿðáàé÷åâðèëèá. Éåíè äèäÿðýèíëèê ùàëëàðûíûí
ýöúñöçëÿðè ÿçèá, áó ýöí äÿ áó ïðîñåñ
úàíäà ùóìàíèòàð áþùðàí éàðàíàðäû.
ÿñàñ ùèññÿñè, ùÿì÷èíèí, Àôðèêàäà, õöäàâàì åäèð. Êèì ïóë þäÿéèðñÿ, ìóñèãè×öíêè î âàõò Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû
ñóñÿí Ìÿðêÿçè Àôðèêà Ðåñïóáëèêàñûííè
äÿ
î
äèêòÿ
åäèð.
Áó
ýöí
áåéíÿëõàëã
÷îõ çÿèô äóðóìäà èäè. Ùÿìèí âàõò ùóäà, ùàáåëÿ 2013-úö èëèí ñîíëàðûíà äîüãóðóìëàðà ùàíñû äþâëÿò äàùà ÷îõ âÿìàíèòàð òÿøêèëàòëàð 80-90 ìèëéîí äîëëàð
ðó Úÿíóáè Ñóäàíäà ìöøàùèäÿ åäèëèá.
ñàèò þäÿéèðñÿ, î äà äèêòÿ åäèð. Áèç èíéàðäûì åäèðäèëÿð. Î âàõò Àçÿðáàéúàí
Áèç áóðàäà ýþðöðöê êè, ìöùàðèáÿñàíëàðà íÿ âàõòà ãÿäÿð ñÿáð åäèí äåùþêóìÿòèíèí 1 ìèëéîí äîëëàð àéûðìàüà
ëÿðÿ
ñîí ãîéìàìàã, ìöíàãèøÿëÿðè
éÿúÿéèê?!
Ãîíøó
äþâëÿò
òîðïàãëàðûìûäà èìêàíû éîõ èäè. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí
ùÿëë åòìÿìÿê âÿ éà îíëàðûí ãàðøûñûíû
çû èøüàë åäèá, ëàêèí ùå÷ áèð áåéíÿëõàëã
äþâëÿòèíèí èìêàíëàðû äàùà ýåíèøäèð.
àëûìàìàã íåúÿ áàùà áàøà ýÿëèð. Áó
ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí Åðìÿíèñòàíà
Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè ùÿð èë ãà÷ãûí âÿ
ýöí ñöëùöí éîõëóüó òÿùëöêÿëè ùÿääÿñàíêñèéà òÿòáèã îëóíìóð. Áó äÿðÿúÿìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðèíèí
äèð. Ùóìàíèòàð éàðäûìëàð âÿçèééÿòè
äÿ
ÿäàëÿòñèçëèê
îëàðìû?..”
ùÿëëèíÿ 700 ìèëéîí ìàíàò ñÿðô åäèð”.
éöíýöëëÿøäèðÿí àìèë êèìè êþìÿê åäÿ
ß.Ùÿñÿíîâ Éàõûí Øÿðãäÿ áàø âåðÿí
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ñîí 10 èëäÿ
áèëÿð, àììà ñèéàñè ùÿëë éîëëàðûíà ñîí
ïðîñåñëÿðÿ äÿ òîõóíóá: “Èðàãà, ßôãàíûñÄþâëÿò Íåôò Ôîíäóíóí âÿñàèòëÿðèíäÿí
äÿðÿúÿ åùòèéàú âàð. Áó îëìàñà, áó ðÿòàíà ìöäàõèëÿ åòäèëÿð, ýóéà áó þëêÿëÿðãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð ö÷öí éàøàãÿìëÿðäÿ ÿêñ îëóíàí ìöíàãèøÿëÿðèí
äÿ
äèêòàòóðà
ðåæèìè
èäè.
Èíäè
ýóéà
Èðàãû,
éûø ãÿñÿáÿëÿðèíèí òèêèíòèñè, ñîñèàë ïðîáâÿ êöòëÿâè èçòèðàáëàðûí òÿøâèø äîüóðàí
ßôãàíûñòàíû, Ëèâèéàíû äåìîêðàòèê, ñòàëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ èñòèôàäÿ
ñÿâèééÿñè àðòìàãäà äàâàì åäÿúÿê”.
áèë äþâëÿòÿ ÷åâèðèáëÿð? Ùå÷ êèì áåëÿ äóåäèëäèéèíè ñþéëÿéèá. Î, ñîí 22 èëäÿ Àçÿððóìëàðäàí ñûüîðòàëàíìàéûá, ùàìûíûí
áàéúàíà äÿñòÿê âåðÿí ùóìàíèòàð òÿøêèÍàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Áàêûäà “Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí”
ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
(ÀÌÅÀ) ÿñàñ áèíàñûíäà
ÀÌÅÀ-íûí À.À.Áàêûõàíîâ
àäûíà Òàðèõ Èíñòèòóòóíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Áèðèíúè Äöíéà
ìöùàðèáÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí”
ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã åëìè
êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
êîíôðàíñûí à÷ûëûøûíäà Òàðèõ
Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ÀÌÅÀ-íûí
ìöõáèð öçâö, ßìÿêäàð Åëì
Õàäèìè Éàãóá Ìàùìóäîâ
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí îëàí àëèìëÿðèí èøòèðàêû èëÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí òÿäáèðèí
ìÿãñÿä âÿ ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèá êè, Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñèíèí áàøëàíìàñûíûí 100 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíìóø
êîíôðàíñûí ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàíûí âÿ äèýÿð ãîíøó ðåýèîíëàðûí òàðèõèíèí éåíèäÿí
àðàøäûðûëìàñû âÿ îëäóüó êèìè éàçûëìàñûäûð.
Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí âÿ Øÿðãè
Àíàäîëóíóí òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíÿ
ãàðøû ñîéãûðûìëàðûíûí òþðÿäèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàí É.Ìàùìóäîâ áèëäèðèá êè, åðìÿíèëÿð Àçÿðáàéúàíäà õöñóñèëÿ ãàíëû úèíàéÿòëÿðÿ éîë à÷ûáëàð. 1918-úè èëäÿ åðìÿíè ùÿðáè äÿñòÿëÿðèíèí òàðèõè Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíäà áó ÿðàçèëÿðè àçÿðáàéúàíëûëàðäàí òÿìèçëÿìÿê ìÿãñÿäèëÿ äèíú àçÿðáàéúàíëû-ìöñÿëìàí ÿùàëèéÿ ãàðøû ùÿéàòà
êå÷èðäèêëÿðè åòíèê òÿìèçëÿìÿ âÿ êöòëÿâè
ãûðüûí ÿìÿëëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿí É.Ìàùìóäîâ âóðüóëàéûá êè, àçÿðáàéúàíëûëàðà
ãàðøû òþðÿäèëÿí ñîéãûðûìû àêòëàðû åðìÿíè
ìèëëÿò÷èëÿðèíèí ýÿëÿúÿêäÿ þç äþâëÿòëÿðèíè
ãóðà áèëÿúÿêëÿðè ÿðàçèëÿðäÿ ìöñÿëìàíëàðûí ñàéûíû ìàêñèìàë äÿðÿúÿäÿ àçàëòìàüà
éþíÿëìèø èðèìèãéàñëû ïëàíëàðûíûí áèð ùèññÿñè èäè. Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè
(ÀÕÚ) ùþêóìÿòèíèí 1918-úè èë èéóëóí 15äÿ éàðàòäûüû, áöòöí Çàãàôãàçèéà ùöäóäëàðûíäà Áèðèíúè äöíéà ìöùàðèáÿñè áàøëà-
íàíäàí áÿðè àçÿðáàéúàíëû-ìöñÿëìàí
ÿùàëèéÿ, ùàáåëÿ îíëàðûí ÿìëàêûíà ãàðøû
òþðÿäèëìèø úèíàéÿò ÿìÿëëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû öçðÿ Ôþâãÿëàäÿ Òÿùãèãàò Êîìèññèéàñûíûí òîïëàäûüû âÿ òÿðòèá åòäèéè ñÿíÿäëÿðäÿ Áàêû âÿ ÿòðàô ÿðàçèëÿðèí àçÿðáàéúàíëû ÿùàëèñèíÿ ãàðøû òþðÿäèëìèø çîðàêûëûã
ÿìÿëëÿðèíäÿí áÿùñ åäèëèá. 1918-úè èëèí
ìàðòûíäà òÿêúÿ Áàêûäà 15 ìèíäÿí ÷îõ
äèíú ñàêèí õöñóñè àìàíñûçëûãëà ãÿòëÿ éåòèðèëèá. Êîìèññèéàíûí òîïëàäûüû ìàòåðèàëëàðäà åðìÿíè ùÿðáè äÿñòÿëÿðèíèí Íóõà,
Øàìàõû, Ãàðàáàü, Çÿíýÿçóð, ßðÿø, Úàâàä, Ãóáà, Ýþé÷àé, Ëÿíêÿðàí ãÿçàëàðûíäà âÿ Ýÿíúÿ ãóáåðíèéàñûíûí êÿíäëÿðèíäÿ äèíú ÿùàëèéÿ ãàðøû òþðÿòäèêëÿðè úèíàéÿòëÿðäÿí äÿ áÿùñ îëóíóá.
Èíñòèòóòóí äèðåêòîðó ãåéä åäèá êè, åðìÿíèëÿðèí Øÿðãè Àíàäîëóäà âÿ Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíèí ìÿãñÿäè “Áþéöê Åðìÿíèñòàí” éàðàòìàã ïëàíûíû ðåàëëàøäûðìàã èäè. Áèç èñòÿéèðèê êè, Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ îëäóüó êèìè ÷àòäûðûëñûí. Áó
èøäÿ àëèìëÿðèí ÿâÿçñèç ðîëó äàíûëìàçäûð.
Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëÿ áàüëû òàðèõèí ÷îõ ùèññÿñè éåíèäÿí éàçûëìàëûäûð. Åðìÿíèëÿð 2015-úè èëäÿ ãîíäàðìà “åðìÿíè
ñîéãûðûìû”íûí éöç èëëèéèíè ãåéä åòìÿéÿ
ùàçûðëàøûðëàð. Òàðèõè òÿùðèô åòìÿê îëìàç.
Äöíéà èúòèìàèééÿòè òàðèõèí
ñàõòàëàøäûðûëìàñûíà, óéäóðìà
òàðèõÿ ÿñàñëàíàí áó úöð òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ éîë âåðìÿìÿëèäèð.
É.Ìàùìóäîâ êîíôðàíñûí
ãîéóëàí ìÿãñÿäÿ íàèë îëàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá, òÿäáèð
èøòèðàê÷ûëàðûíà ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿò, óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ïëåíàð èúëàñäà ÀÌÅÀ-íûí
Òàðèõ Èíñòèòóòóíóí Ãàôãàç òàðèõè øþáÿñèíèí ìöäèðè, òàðèõ
åëìëÿðè äîêòîðó Èðàäÿ Áàüûðîâà, Òöðêèéÿíèí Àòàòöðê Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó,
ïðîôåññîð Ìÿùìÿò ßëè Áåéùàí âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè äþâðöíäÿ áàø âåðìèø ñîéãûðûìû ùàäèñÿëÿðèíäÿí äàíûøûáëàð. Êîíôðàíñûí òàðèõè ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí íàòèãëÿð òàðèõèí ãàðàíëûã ñÿùèôÿëÿðèíèí öçÿ ÷ûõàðûëìàñûíäà áó úöð òÿäáèðëÿðèí òåç-òåç êå÷èðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèáëÿð.
Äàùà ñîíðà êîíôðàíñûí èøè ö÷ áþëìÿäÿ äàâàì åäèá.
Áþëìÿ èúëàñëàðûíäà Àçÿðáàéúàí èëÿ
éàíàøû, Òöðêèéÿ, Ðóñèéà, Ýöðúöñòàí,
Ôðàíñà, Ìÿðêÿçè Àñèéà äþâëÿòëÿðè âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿí òàíûíìûø òàðèõ÷è àëèìëÿð
ìþâçóéà äàèð ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ “Ãàôãàç úÿáùÿñèíäÿ Îñìàíëû îðäóñóíóí âÿçèééÿòè”, “Áèðèíúè
Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà ãàðøû “Áþéöê Åðìÿíèñòàí” úèíàéÿòè”, “1918-úè èëèí ìàðò ùàäèñÿëÿðè âÿ Áàêûäà Ñîâåò ùàêèìèééÿòèíèí áÿðïàñû”, “Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ Áàêû
ãóáåðíèéàñûíäà àçÿðáàéúàíëûëàðûí ñîéãûðûìû”, “Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè âÿ åðìÿíèëÿðèí òöðê õàëãûíà ãàðøû âÿùøèëèêëÿðè”,
“Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ åðìÿíè-Ðóñèéà ùÿðáè áèðëèêëÿðèíèí Øÿðãè
Àíàäîëóíóí Ãàðñ âèëàéÿòèíäÿ òþðÿòäèêëÿðè
ñîéãûðûìëàðû” âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëÿðÿê ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Àëåêñàíäð Ëóêàøåíêî: Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñóí ÿìÿêäàøëûüû
èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí ïðèîðèòåò ñàéäûüû äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð
Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñóí ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí ïðèîðèòåò ñàéäûüû äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð.
ÀçÿðÒÀú ÁÅËÒÀ àýåíòëèéèíÿ èñòèíàäëà õÿáÿð âåðèð êè, Áåëàðóñ äþâëÿòèíèí ðÿùáÿðè Àëåêñàíäð Ëóêàøåíêî áó
ñþçëÿðè äöíÿí Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ èëÿ ýþðöøäÿ ñþéëÿéèá.
À.Ëóêàøåíêîíóí ôèêðèíúÿ, Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñà éàõûí þëêÿëÿðäÿí
áèðèäèð, áó èêè äþâëÿòèí ëèäåðëÿðè àðàñûíäà ÿíÿíÿâè ñÿìèìè ìöíàñèáÿòëÿð
âàð. Áåëàðóñ äþâëÿòèíèí áàø÷ûñû äåéèá: “Áèçèì áöòöí ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüûìûç óüóðëà èíêèøàô
åäèð. Ìöÿééÿí ÷ÿòèíëèêëÿðÿ âÿ
ïðîáëåìëÿðÿ áàõìàéàðàã (îíëàð
ùÿìèøÿ îëóð) áèçèì ÿìÿêäàøëûüû-
ìûçäà ãàïàëû ìþâçóëàð éîõäóð.
Áèç ñèçèí ö÷öí òàì à÷ûã þëêÿéèê,
åëÿ ìàë ÷åøèäè éîõäóð êè, áèç îíëàðû ñèçÿ ýþíäÿðÿ áèëìÿéÿê âÿ éà ñèç
îíëàðû áèçäÿ ñàòà áèëìÿéÿñèíèç.
Ìöøòÿðÿê ìöÿññèñÿëÿð éàðàäûëìàñû ö÷öí ùå÷ áèð ìàíåÿ éîõäóð âÿ
áèç Àçÿðáàéúàíäà áó èøè ýþðöðöê”.
Àëåêñàíäð Ëóêàøåíêî âóðüóëàéûá:
“Èñòÿéèðÿì éàääà ñàõëàéàñûíûç êè,
Áåëàðóñ ñèçÿ ÷îõ éàõûí áèð þëêÿäèð.
Ñèç áóðàéà ñÿðìàéÿ ãîéà áèëÿðñèíèç, áèç ñèçè ùÿìèøÿ äÿñòÿêëÿéÿúÿéèê. Àçÿðáàéúàí áèçèì ö÷öí ïðèîðèòåò äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð. Áåëàðóñäà
éàõøû õàòûðëàéûðûã êè, áèçäÿ ÷îõ ÷ÿòèí âÿçèééÿò éàðàíàíäà ñèç, ñþçöí
ÿñë ìÿíàñûíäà, áèð íå÷ÿ ýöí ÿðçèíäÿ áèçÿ äîñòúàñûíà êþìÿê ýþñòÿð-
äèíèç. Áèç ñèçèí ÿí éàõûí äîñòëàðûíûçûã âÿ áöòöí ïðîáëåìëÿðèíèçèí ùÿëëèíäÿ ìàðàãëûéûã. Áó áàõûìäàí, áèç
íÿ èñÿ åäÿ áèëÿðèêñÿ, ñèç áèçÿ áåë
áàüëàéà áèëÿðñèíèç”.
Àðòóð Ðàñèçàäÿ þç íþâáÿñèíäÿ
ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàí Áåëàðóñëà
ìöíàñèáÿòëÿðè ÷îõ éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð, îíó þçöíÿ ãàðäàø þëêÿ ùåñàá åäèð. Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðè
ìöñàùèáèíè ÿìèí åäÿðÿê äåéèá: “Áèç
áó ìöíàñèáÿòëÿðè áöòöí èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ - ùÿì ñèéàñÿòäÿ, ùÿì èãòèñàäèééàòäà, ùÿì äÿ ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ ÷àòäûðìàã ö÷öí áóíäàí ñîíðà äà íÿ
ëàçûìäûðñà, åäÿúÿéèê. Áèç Áåëàðóñó ùÿð úÿùÿòäÿí äÿñòÿêëÿìÿéÿ
ùÿìèøÿ ùàçûðûã”.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí íþâáÿäÿíêÿíàð èúëàñû êå÷èðèëèá
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí íþâáÿäÿíêÿíàð èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, èúëàñäà áÿçè ãàíóíëàðà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè
Îãòàé ßñÿäîâ ïàðëàìåíòèí íþâáÿäÿíêÿíàð ñåññèéàñûíûí èëê èúëàñûíû à÷äûãäàí ñîíðà äåïóòàòëàð
ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ÷ûõûøëàð åäèáëÿð.
ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Áàêûäà
“Úÿíóáè Ãàôãàç: ×àüûðûøëàð âÿ èìêàíëàð” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí 86-úû Ðîóç-Ðîóò ñåìèíàðû ÷ûõûøëàðäà ÿñàñ ìöçàêèðÿ
ìþâçóñó îëóá. Ãåéä åäèëèá êè, áó
òÿäáèðäÿ þëêÿìèç ö÷öí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè,
Áàêûäà êå÷èðèëÿí áó úöð ìþòÿáÿð òÿäáèðëÿðèí ñàéûíûí ýåòäèêúÿ àðòìàñû þëêÿìèçèí äöíéàäà ñèéàñè ìÿðêÿçëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëäèéèíè, Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí óüóðëó ÷ûõûøëàðû, äþâëÿò ìàðàãëàðûìûçû ÍÀÒÎ òðèáóíàñûíäàí èôàäÿ åòìÿñè Àçÿðáàéúàí
äèïëîìàòèéàñûíûí ýöúëÿíäèéèíè áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Àçÿðáàéúàíûí ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíäàêû íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ 20 þëêÿäÿí 60-äÿê äåïóòàòûí èøòèðàê åòäèéè
áó ñåìèíàðäà ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðäÿí áèðèíèí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
íèçàìëàíìàñû ìÿñÿëÿñèíèí ìöçàêèðÿñè îëäóüóíó äåéèá. ßëàâÿ åäèá êè,
òîïëàíòû èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ áó
ìöíàãèøÿ èëÿ áàüëû áöòöí ëàçûìè ìÿëóìàòëàð ÷àòäûðûëûá. Ç.ßñýÿðîâ áó úöð
ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöíàñèáÿòäÿ äöíéàäàêû
ìþâúóä èêèëè ñòàíäàðòëàðäàí äà äàíûøàðàã ùàçûðäà áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
äÿðèí áþùðàí êå÷èðäèéèíè ñþéëÿéèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ áÿçè áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðûí áåëÿ
ìÿñÿëÿëÿðÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðëà éàíàøìàëàðûíû êîíêðåò ôàêòëàðëà äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Äåïóòàòëàð ÷ûõûøëàðûíäà Ìîñóëäà
òöðê äèïëîìàòëàðûíûí ýèðîâ ýþòöðöëìÿñè ùàäèñÿñèíè äÿ ïèñëÿéèáëÿð.
Ñîíðà ýöíäÿëèêäÿ äóðàí ìÿñÿëÿ-
ëÿðÿ áàõûëûá.
Áèðèíúè ìÿñÿëÿ Èíãèëàá Íÿñèðîâóí
éåíèäÿí Àëè Ìÿùêÿìÿíèí ùàêèìè, Çÿðáÿëè Çÿðáÿëèéåâèí Ýÿíúÿ Àïåëéàñèéà
Ìÿùêÿìÿñèíèí ùàêèìè òÿéèí åäèëìÿñè,
âÿçèôÿñèíèí äÿéèøäèðèëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð Íàòèã Àááàñîâóí Áàêû Àïåëéàñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí, Çàìèí Èáðàùèìîâóí Øèðâàí Àïåëéàñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí, Èíøàëëàù Ãóëèéåâèí Øÿêè Àïåëéàñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí ùàêèìè âÿçèôÿñèíäÿí àçàä åäèëìÿñè áàðÿäÿ èäè.
Äåïóòàòëàð ìÿñÿëÿéÿ ìöñáÿò ìöíàñèáÿò áèëäèðäèêäÿí ñîíðà Áåéíÿëõàëã Õöñóñè Ùöãóã öçðÿ Ùààãà
Êîíôðàíñûíûí Íèçàìíàìÿñè, “Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí ùþêóìÿòëÿðè àðàñûíäà Îðäóáàä âÿ Ìàðàçàä Ñó Åëåêòðèê
ñòàíñèéàëàðûíûí òèêèíòèñè âÿ èñòèñìàðû
ùàããûíäà” Ñàçèø òÿñäèãëÿíèá.
“Äþâëÿò ñèððè”, “Êÿøôèééàò âÿ ÿêñêÿøôèééàò ôÿàëèééÿòè”, “ßìÿëèééàò-àõòàðûø ôÿàëèééÿòè” ùàããûíäà ãàíóíëàðäà äà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Ãåéä îëóíóá êè, “Äþâëÿò ñèððè ùàããûíäà” Ãàíóíà åäèëÿí äÿéèøèêëèéèí ìÿãñÿäè
äþâëÿò ñèððèíè òÿøêèë åäÿí ìÿëóìàòëàðëà èøëÿìÿéÿ áóðàõûëìàñû èëÿ áàüëû
éîõëàìà òÿäáèðëÿðèíèí ùàíñû îðãàíëàð
òÿðÿôèíäÿí àïàðûëìàñûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìÿêäèð. Ãàíóíóí 23.3-úö
ìàääÿñèíäÿ äþâëÿò ñèððè èëÿ èøëÿìÿéÿ
áóðàõìàãäàí èìòèíà åäèëìÿñè ö÷öí
ÿñàñ âåðÿí ìÿëóìàòëàðûí àèä îëäóüó
ùÿð ùàíñû âÿçèôÿëè øÿõñ âÿ éà âÿòÿíäàøëàðûí ìÿðêÿçëÿøäèðèëìèø ó÷îòóíóí
àïàðûëìàñû âÿ ìÿëóìàò áàçàñûíûí
éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Äèýÿð
äÿéèøèêëèêëÿðèí ìÿãñÿäè ìþâúóä
ìöääÿàëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèäèð.
Èúëàñäà Øÿùÿðñàëìà
âÿ Òèêèíòè, Ìöëêè, Èíçèáàòè
Õÿòàëàð, Âåðýè ìÿúÿëëÿëÿðèíÿ, “Ùÿáñ éåðëÿðèíäÿ
ñàõëàíûëàí øÿõñëÿðèí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñè”, “Ùöãóãè
øÿõñëÿðèí äþâëÿò ãåéäèééàòû âÿ äþâëÿò ðåéåñòðè”,
“Ñûüîðòà
ôÿàëèééÿòè”,
“Áàíêëàð”, “Ôÿðäè ìÿëóìàòëàð”, “Äþâëÿò ðöñóìó”,
“Àâòîìîáèë éîëëàðû”, “Èñòåùñàëàòäà áÿäáÿõò ùàäèñÿëÿð âÿ ïåøÿ õÿñòÿëèêëÿðè
íÿòèúÿñèíäÿ ïåøÿ ÿìÿê
ãàáèëèééÿòèíèí èòèðèëìÿñè
ùàëëàðûíäàí èúáàðè ñûüîðòà”, “Èúáàðè ñûüîðòàëàð”, “Ñûüîðòà ôÿàëèééÿòè”, “Éåðëè (áÿëÿäèééÿ) âåðýèëÿð âÿ
þäÿíèøëÿð”, “Áÿëÿäèééÿëÿðèí ñòàòóñó”,
“Áöäúÿ ñèñòåìè”, “Ìÿùêÿìÿëÿð âÿ
ùàêèìëÿð” ùàããûíäà ãàíóíëàðà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá.
“Ìÿùêÿìÿëÿð âÿ ùàêèìëÿð ùàããûíäà” Ãàíóíäà åäèëÿí äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí ìÿùêÿìÿëÿðäÿ èøëÿðÿ àíäëû èúëàñ÷ûëàðäàí èáàðÿò òÿðêèáäÿ áàõûëìàñû èëÿ
áàüëû ìöääÿàëàð ÷ûõàðûëûá. Ãåéä åäèëèá
êè, áó èíñòèòóò äöíéàäà äà þçöíö äîüðóëòìàéûá. Áåëÿ êè, àíäëû èúëàñ÷ûëàð
ÿñàñÿí ùöãóã òÿùñèëè îëìàéàí øÿõñëÿðäÿí èáàðÿò îëìàãëà áèð ñûðà ùàëëàðäà
ùöãóãè ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìöùàêèìÿ
èðÿëè ñöðìÿê, äöçýöí íÿòèúÿ ÷ûõàðìàã
èìêàíûíà ìàëèê îëìóðëàð. Äåïóòàòëàð
áó ìÿñÿëÿíèí ôóíäàìåíòàë õàðàêòåð
äàøûäûüûíû âÿ ëàéèùÿíèí ìþâúóä íîðìàòèâ-ùöãóãè ñÿíÿäëÿðÿ óéüóí ùàçûðëàíäûüûíû áèëäèðèáëÿð.
“Éåðëè (áÿëÿäèééÿ) âåðýèëÿð âÿ
þäÿíèøëÿð ùàããûíäà” Ãàíóíà åäèëÿí
äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí èñÿ áÿëÿäèééÿëÿð
òÿðÿôèíäÿí éåðëè âåðýè âÿ þäÿíèøëÿðèí
íàüä øÿêèëäÿ ãÿáóëó ãàäàüàí îëóíóá. Áóíäàí ñîíðà éåðëè âåðýè âÿ
þäÿíèøëÿðèí þäÿíèëìÿñè áàíêëàð, ïî÷ò
ðàáèòÿñèíèí ìèëëè îïåðàòîðó, ùàáåëÿ
ìþâúóä íàüäñûç þäÿìÿ âàñèòÿëÿðè
èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Èúëàñäà ýöíäÿëèéÿ äàùà áèð ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿñè òÿãäèì îëóíóá.
“Ìÿùêÿìÿ-Ùöãóã Øóðàñû ùàããûíäà”
Ãàíóíà Ìèëëè Ìÿúëèñèí ùöãóã ñèéàñÿòè âÿ äþâëÿò ãóðóúóëóüó êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùöñåéíëè òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèì îëóíàí äÿéèøèêëèê ìöçàêèðÿ
åäèëÿðÿê ãÿáóë îëóíóá.
Âóäðî Âèëñîí àäûíà Áåéíÿëõàëã Åëìè Ìÿðêÿçäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ
“Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí ÿùÿìèééÿòè âóðüóëàíûá
Âóäðî Âèëñîí àäûíà Áåéíÿëõàëã Åëìè Ìÿðêÿçäÿ Áîëãàðûñòàíûí Äåìîêðàòèê Àðàøäûðìàëàð Ìÿðêÿçèíèí (ÁÄÀÌ)
àíàëèòèêè Ìàðòèí Òñàíîâóí “Ãàðà äÿíèç ðåýèîíóíäà åíåðæè
òÿùëöêÿñèçëèéè” ìþâçóñóíäà
òÿãäèìàòû îëóá.
Òÿäáèðè Âóäðî Âèëñîí Ìÿðêÿçèíèí Ãëîáàë Àâðîïà Ïðîãðàìûíûí äèðåêòîðó Êðèñòèàí Îñòåðìàí à÷àðàã ÿñàñ ìÿðóçÿ÷èíè
òÿãäèì åäèá.
Ìàðòèí Òñàíîâ äåéèá êè, Óêðàéíàäà ñîí ùàäèñÿëÿð Øÿðãè
Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ âÿ èãòèñàäèééàòûíà òÿñèð ýþñòÿðèá. Ãàðà äÿíèç ðåýèîíó þëêÿëÿðèíèí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè áàðÿäÿ ùåñàáàòûíûí íÿòèúÿëÿðèíè
àóäèòîðèéàéà òÿãäèì åäÿí ìÿðóçÿ÷è
Úÿíóáè Ãàôãàç âÿ Îðòà Àñèéà þëêÿëÿðèíè äÿ ùÿìèí ðåýèîíà äàõèë åäèá. Ñîíðà
î, Áîëãàðûñòàíûí åíåðæè áàçàðûíûí çÿèô
úÿùÿòëÿðèíäÿí, ìÿñÿëÿí, Ñîôèéàíûí áèð
òÿúùèçàò÷ûíûí åíåðýåòèêà ìÿùñóëëàðûíûí
èäõàëûíäàí ÷îõ àñûëû îëìàñûíäàí ñþç
à÷àðàã áèëäèðèá êè, Àâðîïà Èòòèôàãûíûí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñû
ö÷ òÿìÿëÿ - ðÿãàáÿòÿ äàâàìëûëûüà,
åíåðýåòèêà ìÿùñóëëàðûíûí òÿùëöêÿñèç
òÿúùèçàòûíà âÿ ñàáèò èíêèøàôà ñþéêÿíèð.
Àçÿðáàéúàíûí ÀÁØ-äàêû ñÿôèðëèéèíèí ÿìÿêäàøû Íàòèã Áàõøûéåâ øÿðùèíäÿ áèëäèðèá êè, “Úÿíóá” äÿùëèçè èëÿ Àâðîïàéà 10 ìèëéàðä êóáìåòð ãàç íÿãë
åäÿúÿê Àçÿðáàéúàí áó éàõûíëàðäà
Áîëãàðûñòàíëà ãàðøûëûãëû àíëàøìà ùàããûíäà Ìåìîðàíäóì èìçàëàéûá âÿ ýÿëÿúÿêäÿ Éóíàíûñòàíû Áîëãàðûñòàí èëÿ
áèðëÿøäèðÿúÿê ãàç êÿìÿðè èëÿ Áîëãàðûñòàíà 1 ìèëéàðä êóáìåòð ãàç íÿãë åäÿ-
úÿê. Áó äà þç íþâáÿñèíäÿ Áîëãàðûñòàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ òþùôÿ
îëàúàã.
ÀçÿðÒÀú-ûí ÀÁØ-äàêû õöñóñè ìöõáèðè Éóñèô Áàáàíëû ÷ûõûøûíäà ÿëàâÿ åäèá êè, “Úÿíóá”
ãàç äÿùëèçè ëàéèùÿñè òÿêúÿ Áîëãàðûñòàí áàçàðû ö÷öí ïîòåíñèàë
ãàç ìÿíáÿéè îëìàéàúàã, ùÿì
äÿ Áîëãàðûñòàíûí ëàéèùÿíèí èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðëÿ äàùà
ñûõ ÿìÿêäàøëûã åòìÿñèíÿ èìêàí éàðàäàúàã âÿ áó äà þç
íþâáÿñèíäÿ áöòöí ðåýèîíóí
èãòèñàäè èíêèøàôûíà òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê.
Òÿãäèìàò Âóäðî Âèëñîí àäûíà Ìÿðêÿçèí êå÷ìèø ÿìÿêäàøû, åíåðýåòèêà
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ åêñïåðò, áó èë éàíâàðûí
17-äÿ Êàáèëäÿ òåððîð÷óëàð òÿðÿôèíäÿí
ãÿòëÿ éåòèðèëìèø Àëåêñàíäðîñ Ïèòåðñîíóí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð åäèëìèø ìöùàçèðÿëÿðèí áèð ùèññÿñè îëóá.
Àëåêñàíäðîñ Ïèòåðñîí 2013-úö èëèí
äåêàáðûíäà Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Òåëåãðàô Àýåíòëèéèíèí - ÀçÿðÒÀú-ûí ãîíàüû
îëóá âÿ áàø äèðåêòîð Àñëàí Àñëàíîâëà
ýþðöøöá.
6
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
Àçÿðáàéúàíûí Ìèëëè Ãÿùðÿìàíû Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâàéà
Àçÿðáàéúàí âÿ Ùèíäèñòàí àðàñûíäà
èìçàëàíìûø èêè ìöãàâèëÿ ãöââÿéÿ ìèíèá
ùÿñð åäèëìèø ñÿíÿäëè ôèëìèí òÿãäèìàòû îëóá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, 26 Èéóí Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðè Ýöíö
ìöíàñèáÿòèëÿ Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì
Íàçèðëèéèíèí, ðàéîí ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì øþáÿëÿðèíèí âÿ Áàêû Øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòè Àïàðàòûíûí Êèíî Õèäìÿòè
Èäàðÿñèíèí òÿøêèëàòè äÿñòÿéè èëÿ “Ìèëëè
Ãÿùðÿìàíëàð” ñÿíÿäëè ôèëìëÿð ùÿôòÿñè
êå÷èðèëèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èéóíóí 20äÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè Àïàðàòûíûí
Êèíî Õèäìÿòè Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí Íèçàìè Êèíî Ìÿðêÿçèíäÿ Ìèëëè Ãÿùðÿìàí
Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâàíûí õàòèðÿñèíè àíìà
ýöíö êå÷èðèëèá âÿ îíóí ùàããûíäà ÷ÿêèëìèø ñÿíÿäëè ôèëìèí òÿãäèìàòû îëóá.
Òÿäáèð áÿñòÿêàð Ñåâäà Èáðàùèìî-
âàíûí áÿñòÿëÿäèéè
âÿ âîêàë÷û, ìóñèãèøöíàñ Ðàìèë Ãàñûìîâóí èôà åòäèéè
“Ýöëòÿêèí” ïîåìàñû èëÿ áàøëàéûá.
Ìÿðàñèìäÿ êèíî õèäìÿòè èäàðÿñè
ðÿèñèíèí ìöàâèíè
Úÿìèë Õÿëèëîâ Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâàíûí
êå÷äèéè äþéöø éîëóíäàí ñþç à÷ûá.
Áèëäèðèëèá
êè,
Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâà
ùÿðáè ùÿêèì êèìè
îíëàðëà èíñàíûí ùÿéàòûíû õèëàñ åäèá, 1992-úè
èë èéóíóí 20-äÿ Àðàíçÿìèí-Íàõ÷ûâàíèê
èñòèãàìÿòèíäÿ ýåäÿí àüûð äþéöøëÿðäÿ
þç õèäìÿòè áîðúóíó éåðèíÿ éåòèðÿðêÿí
ãÿùðÿìàíúàñûíà ùÿëàê îëóá âÿ øÿùèäëèê çèðâÿñèíÿ óúàëûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí 1993-úö èë 20
íîéàáð òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ þëöìöíäÿí
ñîíðà “Àçÿðáàéúàíûí Ìèëëè Ãÿùðÿìàíû”
àäûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Ìÿðàñèìäÿ Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâàíûí
õàòèðÿñè áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åäèëèá.
Òÿäáèðäÿ Ýöëòÿêèí ßñýÿðîâàíûí
àíàñû, “Øÿùèä Àíàëàðû” Úÿìèééÿòèíèí
ñÿäðè, ïåäàãîýèêà öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó
Ðÿôèãÿ ßñýÿðîâàíûí “Ýöëòÿêèí çèðâÿñè”
àäëû êèòàáûíûí òÿãäèìàòû äà êå÷èðèëèá.
Èéóíóí 20-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû õàðèúè
èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè
Õÿëÿô Õÿëÿôîâ Ùèíäèñòàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Âèíîä Êóìàð
èëÿ ýþðöøöá.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè,
ýþðöøäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôû öçðÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Ùÿì÷èíèí Ùèíäèñòàíäà ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà
éåíè ïàðëàìåíòèí âÿ ùþêóìÿòèí ôîðÌèëëè Ãÿùðÿìàíûí àíàñû òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà äÿðèí òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá.
Ìÿðàñèìäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà, Îìáóäñìàí Àïàðàòûíûí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí ðÿùáÿðè
Çåìôèðà Ìÿùÿððÿìëè, Àçÿðáàéúàíûí òàíûíìûø ùÿðáè äèêòîðó, ùÿðáè âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìàùíûëàðûíûí èôà÷ûñû Øÿìèñòàí
ßëèçàìàíëû, ôèëìèí ðåæèññîðó Êÿìàëÿ
Ìóñàçàäÿ Ìèëëè Ãÿùðÿìàíûí øÿðÿôëè
þìöð éîëóíóí ýÿíú íÿñëÿ þðíÿê îëäóüóíó, áåëÿ ñÿíÿäëè ôèëìëÿðèí, åëÿúÿ äÿ
òÿäáèðëÿðèí ýÿíúëÿðèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê
òÿðáèéÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû
âóðüóëàéûáëàð.
Ñîíäà “Ýöëòÿêèí” ñÿíÿäëè ôèëìè íöìàéèø åòäèðèëèá.
Áèíÿãÿäèäÿ “Äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðû ö÷öí åòèê
äàâðàíûø ãàéäàëàðû” ùàããûíäà òÿëèì êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Ãóëëóüó Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéàíûí, Áèíÿãÿäè ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Áèíÿãÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí, Áèíÿãÿäè ðàéîí Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Èäàðÿñèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò
Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ðàéîíóí ýÿíú äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíà âÿ áèð ãðóï ôÿàë ýÿíúÿ “Äþâëÿò
ãóëëóã÷óëàðû ö÷öí åòèê äàâðàíûø ãàéäàëàðû” ìþâçóñóíäà òÿëèì êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ÉÀÏ Áèíÿãÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ðàìèç
Ýþéöøîâ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû îëàí äþâëÿò
ãóëëóã÷óëàðûíû ãàðøûäàí ýÿëÿí 23 èéóí Äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí ïåøÿ áàéðàìû
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá. Ð.Ýþéöøîâ
þëêÿìèçäÿ äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí åòèê
äàâðàíûø ãàéäàëàðûíû òÿíçèìëÿéÿí ãàíóíóí 31 ìàé 2007-úè èëäÿ, “Äþâëÿò Ãóëëóüó ùàããûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíó”íóí 21 èéóë 2000-úè èëäÿ ãÿáóë åäèëäèéèíè áèëäèðèá. Äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí åòèê äàâðàíûø ãàéäàëàðû ùàããûíäà
ãàíóíäà ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðèí ÿêñ îëóíäóüóíó ãåéä åäÿí Ð.Ýþéöøîâ áó ïðèíñèïëÿðèí äþâëÿò ãóëëóüóíäà ÷àëûøàí ùÿð
êÿñ ö÷öí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Áèíÿãÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ãÿðàðýàùûíäà
êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Äþâëÿò Ãóëëóüó Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Êîìèññèéàíûí Ùöãóã ñåêòîðóíóí ìöäèðè Âöãàð ßñýÿðîâ ìþâúóä ãàíóíâåðèúèëèê
àêòëàðûíäàí äàíûøàðàã äþâëÿò ãóëëóüóíóí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñ-
òèòóñèéàñû, Äþâëÿò ãóëëóüó ùàããûíäà ãàíóí âÿ äèýÿð íîðìàòèâ ùöãóãè àêòëàðëà
òÿíçèìëÿíäèéèíè ãåéä åäèá. Î èäàðÿ÷èëèê,
äþâëÿò ãóëëóüóíäà êàòåãîðèéàëàð, åòèê
äàâðàíûø ïðèíñèïëÿðè, ìþâúóä ñòàíäàðòëàð ùàãäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿëóìàò
âåðèá. Åôôåêòèâ èäàðÿ÷èëèê ïðèíñèïëÿðèíäÿí
äàíûøàí Âöãàð ßñýÿðîâ Áèíÿãÿäè ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí òÿòáèã åòäèéè åëåêòðîí õèäìÿòëÿðèí âÿòÿíäàøëàðûí åòèìàäûíûí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áþéöê áèð
àääûì îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ñîíðà ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò
Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí ìöÿëëèìè
Ðàúèâ Ãóðáàíîâ åòèê äàâðàíûø ïðèíñèïëÿðè ùàãäà äàíûøàðàã ïðàêòèêè ìèñàëëàð
ÿñàñûíäà äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí íöìóíÿâè äàâðàíûøû ùàãäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí 200 íÿôÿð
ùÿðáè õèäìÿò âÿ ×åðíîáë ÿëèëèíÿ ìèíèê àâòîìîáèëè âåðèëèá
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè (ßßÑÌÍ) èéóíóí 20äÿ úàðè èëèí ÿââÿëèíÿäÿê íþâáÿäÿ äàéàíàí, ìöùàðèáÿ ÿëèëëÿðèíÿ áÿðàáÿð
òóòóëàí øÿõñëÿðäÿí 200 íÿôÿðèíÿ
“Íàç-Ëèôàí” ìàðêàëû ìèíèê àâòîìîáèëëÿðèíè òÿãäèì åäèá. Îíëàðäàí 154
íÿôÿðè ùÿðáè õèäìÿò âÿçèôÿëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðÿðêÿí ÿëèë îëàíëàð, 46 íÿôÿðè
èñÿ ×åðíîáë ÀÅÑ ÿëèëëÿðèäèð.
Àâòîìîáèëëÿðèí òÿãäèì îëóíìàñû
çàìàíû ìöùàðèáÿ ÿëèëëÿðè âÿ îíëàðà
áÿðàáÿð òóòóëàí øÿõñëÿðèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí äàèì
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüó âóðüóëàíûá.
Ãåéä îëóíóá êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí
17 ìàðò 2014-úö èë òàðèõëè Ôÿðìàíû
èëÿ ìöùàðèáÿ ÿëèëëÿðè âÿ îíëàðà áÿðàáÿð òóòóëàí øÿõñëÿðÿ òÿéèí îëóíàí
Ïðåçèäåíò òÿãàöäëÿðèíèí îðòà àéëûã
ìÿáëÿüè 50 ôàèçÿäÿê àðòûðûëûá. Ñîí
áèð èëäÿ èñÿ ùÿìèí òÿãàöäëÿðèí îðòà
àéëûã ìÿáëÿüèíäÿ 68 ôàèç àðòûì þçöíö ýþñòÿðèá. Åéíè çàìàíäà, ùÿìèí
øÿõñëÿðèí õöñóñè íÿãëèééàòëà òÿìèíàòûíäà ìöùöì àääûìëàð àòûëûð. Áåëÿ
êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí 23 äåêàáð
2013-úö èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí, úàðè èëèí àïðåë-ìàé àéëàðûíäà
2014-úö èëèí ÿââÿëèíÿäÿê íþâáÿéÿ
äàéàíìûø 677 íÿôÿð Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè âÿ 20 Éàíâàð ÿëèëèíèí ìèíèê
àâòîìîáèëè èëÿ òàì òÿìèíàòû ùÿéàòà
êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí 30 àï-
ðåë 2014-úö èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíûí
èúðàñû îëàðàã áó èëèí ÿââÿëèíÿäÿê
íþâáÿéÿ äàéàíìûø Áþéöê Âÿòÿí
ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðèíÿ âÿ îíëàðà áÿðàáÿð òóòóëàí øÿõñèí äÿ õöñóñè àâòîíÿãëèééàòëà òàì òÿìèíàòû èñòèãàìÿòèíäÿ ßßÑÌÍ òÿðÿôèíäÿí ÿìÿëè èøëÿð
àïàðûëûð. Áó ýöí îíëàðäàí àðòûã 200
íÿôÿðè àâòîìîáèëëÿ òÿìèí îëóíóð âÿ
ãàëàíëàðûíà äà éàõûí àéëàðäà àâòîìîáèëëÿð òÿãäèì åäèëÿúÿê.
Òÿäáèðäÿ ùÿðáè õèäìÿò âÿçèôÿëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðÿðêÿí ÿëèë îëàíëàð âÿ
×åðíîáë ÀÅÑ ÿëèëëÿðè äàèì îíëàðûí ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà ýþñòÿðäèéè áþéöê äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
äþâëÿòèìèçèí ðÿùáÿðèíÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû èôàäÿ åäèáëÿð.
ìàëàøìàñûíà äèããÿò úÿëá åäèëèá, ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí èíêèøàôûíà éþíÿëìèø
ãàðøûëûãëû ñÿéëÿðèí äàâàì åòäèðèëÿúÿéè
âóðüóëàíûá.
Ýþðöøöí
ñîíóíäà
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
âÿ Ùèíäèñòàí Ðåñïóáëèêàñû
àðàñûíäà òÿñëèìåòìÿ ùàããûíäà Ìöãàâèëÿ” âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ
Ùèíäèñòàí Ðåñïóáëèêàñû
àðàñûíäà úèíàéÿò èøëÿðè öçðÿ ãàðøûëûãëû ùöãóãè éàðäûì
ùàããûíäà Ìöãàâèëÿ”íèí ðàòèôèêàñèéà ôÿðìàíëàðûíûí
ìöáàäèëÿñè ùàããûíäà ïðîòîêîëëàð èìçàëàíûá. Áó ïðîòîêîëëàðûí èìçàëàíìàñû èëÿ ãåéä îëóíàí ìöãàâèëÿëÿð
èéóíóí 20-äÿí ãöââÿéÿ ìèíèá.
Ñÿáàèë ðàéîíóíóí íöìàéÿíäÿëÿðè Ñèëàùëû Ãöââÿëÿð
Ýöíöíö úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ ãåéä åäèáëÿð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíûí 96 èëëèéè
èëÿ ÿëàãÿäàð Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí ðÿùáÿðëèéè, ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ ðåñïóáëèêàìûçûí òàíûíìûø èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðè ÿíÿíÿâè îëàðàã Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí Òÿðòÿð ðàéîíóíäàêû “Í” ñàéëû
ùÿðáè ùèññÿñèíäÿ, úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ
áèðáàøà äöøìÿíëÿ öç-öçÿ äàéàíìûø
ìþâãåëÿðäÿ õèäìÿò åäÿí ÿñýÿð âÿ
çàáèòëÿðëÿ ýþðöøöáëÿð.
Ùÿðáè ùèññÿäÿêè ÿñýÿð êàçàðìàëàðû âÿ õèäìÿòè îòàãëàð, éåìÿêõàíà,
ùÿðáè òåõíèêà âÿ ñèëàùëàðëà òàíûøëûãäàí ñîíðà øÿõñè ùåéÿò èëÿ êå÷èðèëÿí
òÿíòÿíÿëè ýþðöøäÿ ÷ûõûø åäÿí Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû
Àñèô ßñýÿðîâ Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíûí èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ ÿñýÿðëÿðèìèçè
òÿáðèê åäèá, îíëàðà ÷ÿòèí âÿ øÿðÿôëè
õèäìÿòëÿðèíèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíäÿ
ìöâÿôôÿãèééÿòëÿð àðçóëàéûá. Î, ùÿðáè ùèññÿíèí øÿõñè ùåéÿòèíè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè, Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíû
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí îðäóìóç
ö÷öí éàðàäûëìûø øÿðàèò ìöãàáèëèíäÿ
äàùà éàõøû õèäìÿò åòìÿéÿ ÷àüûðûá
âÿ èøüàë àëòûíäà îëàí òîðïàãëàðûìûçûí äþâëÿò áàø÷ûñûíûí àïàðäûüû ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ äöøìÿíäÿí àçàä åäèëÿúÿéèíÿ, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí áÿðïà îëóíàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá. Èúðà
áàø÷ûñû ëàçûì ýÿëÿðñÿ Ïðåçèäåíòèí
ÿìðè èëÿ ìöùàðèáÿ éîëó èëÿ òîðïàãëàðûìûçûí àçàä îëóíìàñû ö÷öí áöòöí
ãöââÿëÿðèí ñÿôÿðáÿð åäèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Òÿðòÿð ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Ìöñòÿãèì Ìÿììÿäîâ áàéðàì ìöíàñèáÿòèëÿ ÿñýÿðëÿðè òÿáðèê
åäèá, ÷ÿòèí âÿ øÿðÿôëè õèäìÿòëÿðèíäÿ
îíëàðà óüóðëàð àðçóëàéûá.
Õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíÿí ÿñýÿð, ÷àâóø
âÿ çàáèòëÿðèí áþéöê áèð ãðóïó Ñÿáàèë
ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí õàòèðÿ ùÿäèééÿëÿðè èëÿ ìöêàôàòëàíäûðûëûá.
Ùÿðáè ùèññÿ êîìàíäàíëûüû àäûíäàí ÷ûõûø åäÿí “Í” ñàéëû ùÿðáè ùèññÿíèí êîìàíäèð ìöàâèíè Âàëåù Ðÿúÿáîâ øÿõñè ùåéÿòèí õèäìÿòè âÿ äþéöø
ùàçûðëûüû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá, Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè ðÿùáÿðëèéèíÿ ùÿðáè ùèññÿ èëÿ ðàéîí àðàñûíäà
ìþâúóä ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè âÿ Ñèëàùëû Ãöââÿëÿð
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðèí
òÿøêèëèíÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèá. Ùÿðáè ùèññÿäÿêè áó òÿäáèðèí
äöøìÿíëÿ öç-öçÿ ñÿíýÿðäÿ õèäìÿò
åäÿí ùÿðá÷èëÿðèí ðóù éöêñÿêëèéèíèí
ãàëõìàñûíäà áþéöê ðîë îéíàäûüû âóðüóëàíûá.
Ùÿðáè ùèññÿíèí õöñóñè òÿéèíàòëû
äÿñòÿ öçâëÿðè òÿðÿôèíäÿí áèð ñûðà õöñóñè ÿìÿëèééàò ñÿùíÿëÿðè íöìàéèø
åòäèðèëèá. Ñîíðà èíúÿñÿíÿò óñòàëàðûíûí
èøòèðàêû èëÿ ùÿðá÷èëÿðèìèç ö÷öí êîíñåðò ïðîãðàìû òÿøêèë îëóíóá.
Áàéðàì øÿíëèéèíäÿí ñîíðà ãîíàãëàð ùÿðáè ùèññÿíèí øÿõñè ùåéÿòè
èëÿ áèðëèêäÿ íàùàð åäèáëÿð.
Ùÿðáè ùèññÿ êîìàíäèðèíèí ÿìðè
èëÿ õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíÿí áèð ãðóï ÿñýÿð ìÿçóíèééÿòëÿ ìöêàôàòëàíäûðûëûá
âÿ îíëàð Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ùÿìèí ýöí åâëÿðèíÿ ÷àòäûðûëûáëàð.
Ãÿðá âÿ Ðóñèéàíûí “ùåàðòëàíä”
ìöáàðèçÿñè: òàìàì, éîõñà äàâàì?
Äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ Àâðàñèéà ýåîñèéàñè ìÿêàíûíäà ùÿð çàìàí íÿùÿíý àêòîðëàð àðàñûíäà êîíôðàíòàñèéà âÿ ãöòáëÿøìÿ ìåéèëëÿðè, åëÿúÿ äÿ, úèääè ôèêèð àéðûëûãëàðû ìþâúóä îëóá. Õöñóñèëÿ äÿ, Ãÿðá âÿ Ðóñèéà
Àâðàñèéà êèìè ýåîñòðàòåæè
áàõûìäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí áþëýÿäÿ
ìþùêÿìëÿíìÿê, ñòðàòåæè
äèâèäåíäëÿð ÿëäÿ åòìÿê
ö÷öí ýöúëö ìöáàðèçÿ àïàðûáëàð. Áó êîíòåêñòäÿ çàìàí-çàìàí ðåàë ãàðøûäóðìàëàð, ùÿòòà ðåýèîíàë ìèãéàñëû ìöùàðèáÿëÿð áåëÿ
ìåéäàíà ÷ûõûá. Áó úöð ìöáàðèçÿ ùàëëàðûíäàí áèðè áèð ìöääÿò þíúÿ Øÿðãè
Àâðîïàäà, äàùà äà äÿãèãëÿøäèðñÿê,
Óêðàéíà ÿòðàôûíäà áàø âåðäè.
ßñëèíäÿ, Àâðàñèéà ùåýåìîíëóüó
óüðóíäà éåíè ìöáàðèçÿ Øÿðãè Àâðîïàäàí áàøëàìàñû âÿ “ùåàðòëàíä” ìöáàðèçÿñèíèí ïëàòñäàðìû ðîëóíäà Óêðàéíàíûí ÷ûõûø åòìÿñè òÿñàäöôè äåéèëäè. ×öíêè ÿââÿëà, Óêðàéíà äöíéàíûí
àïàðûúû äþâëÿòëÿðèíèí ñòðàòåæè ïëàíëàðûíäà éåð àëàí þíÿìëè àêòîðëàðûí þíúöëëÿðèíäÿíäèð. Ùÿì òÿáèè-úîüðàôè âÿ
ñèéàñè ñÿðùÿäëÿðèíÿ, ùÿì èãòèñàäè-ñèéàñè ðåñóðñëàðûíà âÿ òÿñèð ìåõàíèçìëÿðèíÿ, ùÿì äÿ ñòðàòåæè þíÿìèíÿ ýþðÿ
Óêðàéíà ãëîáàë àêòîðëàð ö÷öí éåíè
äöíéà äöçÿíèíèí ÿñàñ êîíòóðëàðûíû
úûçìàã èãòèäàðûíäà îëàí þëêÿëÿðäÿíäèð. Àâðàñèéàäà ìþùêÿìëÿíìÿê
ö÷öí äöíéàíû èäàðÿ åäÿí ýöúëÿð çàìàí-çàìàí Óêðàéíàíû óçóíìöääÿòëè ñòðàòåæè òÿðÿôäàøà ÷åâèðìÿê óüðóíäà ýÿðýèí ìöáàðèçÿ àïàðûðëàð.
Äàùà äà äÿãèãëÿøäèðñÿê, Êèéåâ Ãÿðá
âÿ Ðóñèéàíûí ýåîñòðàòåæè ñàâàøûíûí
ïëàòñäàðìûíû òÿøêèë åäèð. Áåëÿ îëàí
òÿãäèðäÿ, íÿùÿíý ýöúëÿðèí ýåîñòðàòåæè ðÿãàáÿòëÿðèíèí íþâáÿòè òÿçàùöðö
Ðóñèéà-Óêðàéíà ìöíàãèøÿñè îëäó.
Ùàçûðäà èñÿ åñêàëàñèéà ìÿðùÿëÿñè áàøà ÷àòàí Ðóñèéà-Óêðàéíà ìöíàãèøÿñè Àâðàñèéàíûí ýÿëÿúÿê ýåîñèéàñè ìÿíçÿðÿñèíÿ úèääè òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê, äåñÿê, éàíûëìàðûã. ×öíêè áó
êîíôðàíòàñèéà ùàçûðêû äþíÿìäÿ Àâðàñèéàäà èíòåãðàñèéà ïðîñåñèíè çÿèôëÿòñÿ äÿ, îðòàìöääÿòëè ïåðñïåêòèâäÿ
éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí
ýöíäÿìÿ ýÿëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðÿ áèëÿð. Áóðàäà ÿñàñ îëàí äèýÿð ìÿãàì
èñÿ áóäóð êè, ãàðøûäóðìà òÿðÿôëÿðè ðåýèîíäà âÿ áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà þç
òÿðÿôäàøëàðûíû éåíèäÿí òàíûìàã øàíñû ÿëäÿ åòäèëÿð. Áó, ùå÷ øöáùÿñèç,
ñîíðàêû äþíÿìäÿ ìöÿééÿí åäèëÿúÿê
òàêòèêè âÿ ñòðàòåæè àääûìëàðûí ÿñàñëàðû
âÿ èñòèãàìÿòëÿðèíÿ úèääè òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê. Áèð ñþçëÿ, Àâðàñèéà éåíè ýåîñòðàòåæè ñèòóàñèéàéà äîüðó èðÿëèëÿéèð.
Áåëÿëèêëÿ, áàø âåðÿí ñîí îëàéëàð
äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Óêðàéíàäà éåíè ñèéàñè äþíÿì áàøëàéûð, áàøãà ñþçëÿ, áó þëêÿ ùàçûðäà ýåîñèéàñè òðàíñôîðìàñèéà ÿðÿôÿñèíäÿäèð. Áöòöí äöíéàíûí áþéöê ùÿññàñëûãëà èçëÿäèéè ùàäèñÿëÿð ýÿðýèí ìöáàðèçÿ âÿ ìöáàùèñÿëÿðÿ ñÿáÿá îëìàãëà éàíàøû, äöíéàíûí éåíèäÿí íèçàìëàíìàñû ïðîñåñèíäÿ áó þëêÿíèí éåíè ñèéàñè éþíöìöíö
äÿ ìöÿééÿí åäÿúÿê. Óêðàéíà áó øÿðàèòäÿ ùÿì Ðóñèéà, ùÿì äÿ Ãÿðáëÿ
òÿìàñëàðû äàâàì åtäèðèð. Áó êîíòåêñòäÿ èéóíóí 18-äÿ Óêðàéíà ïðåçèäåíòè
Ïéîòð Ïîðîøåíêî âÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ýåíèøëÿíìÿ âÿ Àâðîïà Ãîíøóëóã
Ñèéàñÿòè öçðÿ êîìèññàðû Øòåôàí Ôöëå
àðàñûíäà ýþðöø îëóá. Ýþðöøäÿ èéóíóí 27-äÿ Áðöññåëäÿ Óêðàéíàíûí Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ àññîñèàòèâ ñàçèø èìçàëàìàñû ìöçàêèðÿ îëóíóá. Óêðàéíà
ïðåçèäåíòèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí
à÷ûãëàìàñûíäà ãåéä åäèëèá êè, Ïéîòð
Ïîðîøåíêî Óêðàéíàéà áåéíÿëõàëã
éàðäûìûí ýþñòÿðèëìÿñèíäÿ àïàðûúû ðîë
îéíàéàí Àâðîïà Èòòèôàãûíà òÿøÿêêöðöíö, þëêÿ ö÷öí äîíîð êîíôðàíñûíûí êå÷èðèëìÿñèíèí òÿøÿááöñ÷öñö îëàí Àâ-
ðîïà Êîìèññèéàñûíûí òÿêëèôèíè áÿéÿíäèéèíè áèëäèðèá.
Áóíäàí áàøãà, Óêðàéíà ïàðëàìåíòè ùþêóìÿòè
Ðóñèéà èëÿ ñÿðùÿäèí äåìàðêàñèéàñû öçðÿ èøëÿðÿ
äÿðùàë áàøëàìàüà ÷àüûðûá.
Àëè Ðàäà äþâëÿò ñÿðùÿäèíèí
ãîðóíìàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ãÿðàðû äÿñòÿêëÿéèá. Ãÿðàðûí ëåùèíÿ 261
äåïóòàò ñÿñ âåðèá. Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíûí âÿ
Ðåýèîíëàð
Ïàðòèéàñûíûí
ïàðëàìåíò
ôðàêñèéàëàðû
ñÿñâåðìÿäÿ èøòèðàê åòìÿéèá. Ãÿðàðà ÿñàñÿí, Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíÿ Ðóñèéà èëÿ äþâëÿò ñÿðùÿäèíè òàì íÿçàðÿòÿ àëûíìàñû ìÿãñÿäèëÿ áèð àé ÿðçèíäÿ
èø÷è ùåéÿòèíèí ñàéûíû àðòûðìàã òàïøûðûëûá. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíÿ áèð àé ìöääÿòèíäÿ Ðóñèéà èëÿ äþâëÿò ñÿðùÿäè
áîéó íÿçàðÿò-áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿëÿðèíèí ñàéûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê ùÿâàëÿ îëóíóá. Ðóñèéà èëÿ ñÿðùÿäèí ãóðó
ùèññÿñèíèí áèðòÿðÿôëè ãàéäàäà äåìàðêàñèéàñûíûí äÿðùàë àïàðûëìàñû ö÷öí
ëàçûìè ñÿíÿäëÿðèí òÿñäèã åäèëìÿñè
òÿêëèô îëóíóá. Ñÿðùÿäèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè âÿ òÿúùèç îëóíìàñû èøèíäÿ
Àâðîïà Èòòèôàãû ñÿðùÿä ìîäåëè íöìóíÿ êèìè èñòèôàäÿ îëóíàúàã. Ùÿì÷èíèí, Ðóñèéà èëÿ äþâëÿò ñÿðùÿäè áîéó
íÿçàðÿò-áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿëÿðèíèí èøèíèí äÿðùàë äàéàíäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ
òóòóëóá. Áóíäàí áàøãà, ñÿðùÿäèí
Ìîëäîâà èëÿ, ÿñàñÿí äÿ, ñåïàðàò÷û
Äíåñòðéàíû èëÿ éåðëÿøÿí ùèññÿñèíè õöñóñè íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëìÿñè íÿçÿðäÿ
òóòóëóá. Ðóñèéàñû Óêðàéíàíûí ñÿðùÿäè áèðòÿðÿôëè ãàéäàäà äåìàðêàñèéàñûíû òàíûìàéàúàüûíû áÿéàí åäèá.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, èäàðÿ÷èëèê ñöêàíûíûí àðõàñûíà êå÷ìèø éåíè êîìàíäàíûí ïðàãìàòèêëèê ñÿâèééÿñèíäÿí
àñûëû îëàðàã Óêðàéíàíûí ïåðñïåêòèâ
ñòðàòåýèéàñûíûí óüóðëóëóã ñÿâèééÿñè
ìöÿééÿí åäèëÿúÿê. Àììà ùÿð ùàëäà, Óêðàéíàíûí ýÿëÿúÿêäÿ íþâáÿòè
ñèéàñè áþùðàíëàð áóðóëüàíûíà äöøìÿñè ìöìêöíäöð. ßìèíëèêëÿ ñþéëÿìÿê îëàð êè, ìöÿééÿí çàìàí êÿñèéèíäÿ ñèéàñè ìöáàðèçÿíèí áÿçÿí
êÿñêèí, áÿçÿíñÿ éóìøàã ôîðìàñû
þçöíö ýþñòÿðÿúÿê.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
7
www.yeniazerbaycan.com
21 èéóí 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 109 (4268)
Îìáóäñìàíëàðûí ÕÛÛ Áàêû Áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû Ãóáà Ñîéãûðûìû
Ìåìîðèàë Êîìïëåêñèíè çèéàðÿò åäèáëÿð
Îìáóäñìàíëàðûí ÕÛÛ Áàêû Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûíûí
èøòèðàê÷ûëàðû èéóíóí 20-äÿ Ãóáà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë
Êîìïëåêñèíè âÿ ÿðàçèäÿêè êöòëÿâè ìÿçàðëûüû çèéàðÿò åäèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, çèéàðÿòÿ ýÿëìèø êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû àðàñûíäà Àâðîïà, Àñèéà, Àìåðèêà ãèòÿëÿðèíèí
15-äÿí ÷îõ þëêÿñèíäÿí îìáóäñìàíëàð âÿ îíëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè, èíñàí ùöãóãëàðû ñàùÿñèíäÿ åêñïåðòëÿð, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè âÿ ùöãóãøöíàñ àëèìëÿð
îëóáëàð.
Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûëûá êè, Ãóáà ñîéãûðûìû ìÿçàðëûüû 2007-úè èë àïðåëèí 1äÿ ÿðàçèäÿ òîðïàã èøëÿðè ýþðöëÿðêÿí àøêàð åäèëèá. Áóíäàí
ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Àðõåîëîýèéà âÿ Åòíîãðàôèéà Èíñòèòóòóíóí ÿìÿêäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí
êöòëÿâè ìÿçàðëûãäà ýåíèø òÿäãèãàò èøëÿðè àïàðûëûá. Òÿäãèãàòëàð íÿòèúÿñèíäÿ ìÿçàðëûüûí 1918-úè èëäÿ åðìÿíèëÿðèí
éåðëè äèíú ÿùàëèéÿ ãàðøû òþðÿòäèêëÿðè ñîéãûðûìû èëÿ áàüëû îëäóüó ìöÿééÿí åäèëèá.
Çèéàðÿò÷èëÿðÿ ìÿëóìàò âåðèëèá êè, Ãóáà Ñîéãûðûìû
Ìåìîðèàë Êîìïëåêñè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè
èëÿ éàðàäûëûá âÿ 2013-úö èë ñåíòéàáðûí 18-äÿ à÷ûëûøû îëóá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, êîìïëåêñäÿ ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ
Ãóáà øÿùÿðèíèí ìöõòÿëèô ÿðàçèëÿðèíèí ýþðöíòöëÿðè, î çàìàí áóðàäà àïàðûëàí òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè, ÿùàëèíèí
ùÿéàò òÿðçè ùàããûíäà ôîòîëàð âàð. Êîìïëåêñäÿ ãóðàøäûðûëìûø ñåíñîð åêðàíëû ìîíèòîðäàêû õöñóñè õÿðèòÿäÿ åðìÿíèëÿðèí þòÿí ÿñðäÿ õàëãûìûçà ãàðøû ðåñïóáëèêàìûçûí
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ñîéãûðûìû àêòëàðû áàðÿäÿ áèð íå÷ÿ äèëäÿ ìÿëóìàò ÿëäÿ åòìÿê ìöìêöíäöð. Áóðàäà, ùÿì÷èíèí Ãóáà, Úàâàä, Ýþé÷àé, Øàìàõû âÿ Áàêû ãÿçàëàðû áàðÿäÿ âÿ áó ãÿçàëàðäà åðìÿíèëÿðèí òþðÿòäèêëÿðè âÿùøèëèêëÿð ùàããûíäà äîëüóí ìÿëóìàòëàð âàð.
Ìÿçàðëûüû çèéàðÿò åäÿí Òöðêèéÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâö Ñåðïèë ×àêûí æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà áóðàäà
ýþðäöêëÿðèíäÿí òÿñèðëÿíäèéèíè áèëäèðèá. Î ãåéä åäèá êè,
ìöàñèð äþâðäÿ, öìóìèëèêäÿ, ñîéãûðûìû îëìàìàëûäûð. Òöðêèéÿëè ãîíàã äåéèá êè, áÿçè õàëãëàð îíëàðà ãàðøû ñîéãûðûìû
òþðÿäèëäèéèíè èääèà åäèðëÿð, áèç èñÿ áóðàäà ôàêòû ýþðäöê.
Ðóñèéàíûí Îðåíáóðã âèëàéÿòèíèí îìáóäñìàíû Àíàòîëè ×àäîâ èñÿ áèëäèðèá êè, îíëàðûí âÿçèôÿñè äöíéàäà áó úöð
ùàëëàðûí òÿêðàðëàíìàñûíûí ãàðøûñûíû àëìàãäàí èáàðÿòäèð
âÿ áóíóí ö÷öí áèðëèêäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê ëàçûìäûð.
Éàõûí Øÿðãäÿ éåíè òåððîð êàáóñó:
Èñëàì äöíéàñû íþâáÿòè ôÿëàêÿòëÿ öç-öçÿ
Èðàãäà òåððîð äàëüàñûíûí äàùà ýöúëö øÿêèëäÿ áàø ãàëäûðìàñû äöíéàäà áþéöê íàðàùàòëûã éàðàäûá. ÈØÈÄ àäëàíàí áèð äèíè ãðóïëàøìà þëêÿíèí ÿðàçèñèíèí ìöÿééÿí ùèññÿñèíäÿ íÿçàðÿòè ÿëÿ êå÷èðèá. Áó ùàäèñÿéÿ
åêñïåðòëÿðèí éàíàøìàñû ìöõòÿëèôäèð. Àíúàã
ìÿñÿëÿíèí ÷îõëó ñàéäà ýåîñèéàñè, åíåðæè âÿ
ñèéàñè ôàêòîðëàðà áàüëû îëäóüó äàíûëìàçäûð.
ÈØÈÄ ëîêàë ìàðàãëàðëà ùÿðÿêÿò åòìèð. Î, ùàíñû ðèñêÿ ýåòäèéèíè äÿ áèëèð. Ëàêèí ýþðöíöð,
Éàõûí Øÿðãäÿ íþâáÿòè äÿôÿ úèääè ýåîñèéàñè
äÿéèøèêëèêëÿð áàø âåðèð. Áóíäàí êèìëÿð ãàçàíàúàã âÿ óäóçàí ùàíñû ãöââÿëÿð îëàúàã?
Áó ñóàëûí úàâàáû éàëíûç ùÿìèí ðåýèîíäà
áàø âåðÿíëÿðëÿ ìÿùäóäëàøìûð.
Ìÿçùÿá÷èëèê âÿ
ñèéàñÿò: òåððîðäà
êÿñèøÿí ìàðàãëàð
Éàõûí Øÿðãäÿ âÿçèééÿò äàùà äà ýÿðýèíëÿøèá. Òåððîð Èðàãäà éåíèäÿí úàíëàð àëäû. Áó òÿñàäöôè ýþðöíìöð. “Èðàã âÿ Øàì Èñëàì Äþâëÿòè” (ÈØÈÄ) àäëàíàí ðàäèêàë äèíè òÿøêèëàò ñþçöí
ÿñë ìÿíàñûíäà ðåýèîíó ãàðûøäûðäû. Ñöðÿòëè
ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðû èëÿ Èðàãûí Ìîñóë, Òèêðèò âÿ
Òóçùóðìàòó êèìè èðè øÿùÿðëÿðèíè ÿëÿ êå÷èðäè.
ßëàâÿ îëàðàã, êè÷èê ãÿñÿáÿëÿðÿ âÿ êÿíäëÿðÿ
ùöúóì åòäè. ÈØÈÄ þëêÿ ÿðàçèñè áîéóíúà èðÿëèëÿìÿêäÿ äàâàì åäèð. Èíäèéÿ ãÿäÿð äèýÿð òåððîð ãðóïëàðûíûí êþëýÿñèíäÿ ãàëàí áó ãðóïëàøìà íåúÿ ìåéäàíà ýÿëèá âÿ ìÿãñÿäè íÿäèð?
ÈØÈÄ ñÿëÿôè èäåîëîýèéàñûíà ìàëèêäèð. Èðàã
âÿ Ñóðèéàäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Îíóí ëèäåðè
ßáó Áÿêð Áàüäàäèäèð. Êîìàíäàíëûüûíäà áèð
âàõòëàð Ñ.Ùöñåéí îðäóñóíäà õèäìÿò åòìèø
çàáèòëÿð âàð. Ìàðàãëûäûð êè, îíëàð ÀÁØ îðäóñóíäà ÿñèðëèêäÿ îëóáëàð, ñîíðà èñÿ àçàäëûüà
áóðàõûëûáëàð. Áó òÿøêèëàòûí èëê àäû “Òÿâùèä âÿ
Úèùàä” îëóá. Ãóðóúóñó ßáó Ìóñà Çÿðêàâèäèð
(ñîíðàäàí “ÿë-Ãàèäÿ”éÿ êå÷èá). ÈØÈÄ-èí Ñóðè-
éàäà 6-7 ìèí, Èðàãäà
èñÿ 10 ìèíäÿí ÷îõ ñèëàùëû àäàìëàðûíûí îëäóüó
áèëäèðèëèð (áàõ: 10 ñîðóäà
Ûðàê-Øàì Èñëàì Äåâëåòè /
“Çàìàí” ãÿçåòè, 11 èéóí
2014).
ÈØÈÄ-èí “ÿë-Ãàèäÿ”
èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òàðèõ÷ÿñè äÿ ìàðàãëûäûð.
Ùÿð èêèñè åéíè èäåîëîýèéàéà ñàùèáäèð. ßââÿëúÿ
ÈØÈÄ “ÿë-Ãàèäÿ”íèí áèð
ãîëó êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðäè. ÈØÈÄ-èí èëê ðÿùáÿðè ßáó Þìÿð Áàüäàäè
àìåðèêàëûëàð òÿðÿôèíäÿí þëäöðöëÿíäÿí ñîíðà
ßáó Áÿêð Áàüäàäèíèí òÿøêèëàòûí áàøûíà êå÷ìÿñè èëÿ âÿçèééÿò äÿéèøäè. Ùàçûðäà “ÿë-Ãàèäÿ”
ÈØÈÄ-äÿí èìòèíà åäèá, þç òÿìñèë÷èñè êèìè
“Íóñðà úÿáùÿñè”íè ýþñòÿðèð. Ñîíóíúóíóí ëèäåðè äÿ Ñóðèéàäà ãÿòëÿ éåòèðèëèá.
ÈØÈÄ êöðäëÿð âÿ øèÿëÿðëÿ ñàâàøûð. Ñóðèéàäà
ÏÊÊ-éà éàõûí êöðä ãðóïëàøìàëàðû èëÿ ìöùàðèáÿ àïàðûð, Èðàãäà èñÿ Ìàëèêè âÿ Áÿðçàíèéÿ éàõûí ýöúëÿðÿ ãàðøû äþéöøäöéöíö äåéèð. Ëàêèí
áóíëàðûí éàëíûç ýþðöíòö îëäóüóíó òÿõìèí åòìÿê îëàð. ×öíêè áó òÿøêèëàòûí ùÿðÿêÿòëÿðè
îíóí ñèéàñè-èäåîëîæè êèìëèéèíèí ìöÿììàëû îëäóüóíó íöìàéèø åòäèðèð.
Ìÿñÿëÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè, ÈØÈÄ Ñóðèéà âÿ
Èðàãûí ïàð÷àëàíìàñû, äàõèëè èõòèëàôëàðûí ýöúëÿíìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Èðàãäà Èñëàì äþâëÿòè ãóðìàã êèìè íèééÿòèíè
èôàäÿ åäèð, ëàêèí áóíó éàëíûç ìöñÿëìàíëàð
àðàñûíà íèôàã ñàëàí òåððîðëà ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ ÷àëûøûð. Ñÿëÿôèëèéè (âÿùùàáèëèéè) ìöäàôèÿ åòìÿêëÿ áÿðè áàøäàí Èñëàìûí þçöíö ïàð÷àëàéûð,
Éàõûí Øÿðãäÿ ìÿçùÿá÷èëèéèí ÷îõ òÿùëöêÿëè
ìîäåëèíè îðòàéà ãîéóð. Èíäè ìöòÿõÿññèñëÿð ðåýèîíäà éåíè ìÿçùÿá àéðû-ñå÷êèëèéèíèí áàøëàäûüû ùàããûíäà ôèêèð ñþéëÿéèðëÿð (áàõ: Èùñàí
Áàë. Ìåçùåï÷èëèê Ûðàê’ûí ôåëàêåòè ìè îëàúàê? /
“Ùàáåðòöðê” ãÿçåòè, 9 èéóí 2014).
Áó áàõûìäàí ìöñÿëìàíëàð àðàñûíäà
ñàâàøûí Ñóðèéàäàí Èðàãà ñû÷ðàìàñû ÷îõ
òÿùëöêÿëè ýåäèøàò òÿñèðè áàüûøëàéûð. Èñëàì
àëÿìèíäÿ äàõèëè èíòðèãàëàð éåíè ñÿâèééÿéÿ
êå÷ìèø êèìè ýþðöíöð. Áóíó ðåýèîíäà íöôóç
óüðóíäà ìöáàðèçÿ êèìè ãèéìÿòëÿíäèðìÿê
îëàð. Ëàêèí ïðîñåñèí ìàùèééÿòè Éàõûí Øÿðã
õàëãëàðûíûí ãàðøû-ãàðøûéà ãîéóëäóüóíà èøàðÿ åäèð. Ìÿñÿëÿí, “ÿë-Ãàèäÿ” âÿ éà ÈØÈÄ ÿëÿ
êå÷èðäèéè áþëýÿëÿðäÿ þç äèíäàøëàðûíû ìÿçùÿáÿ âÿ èäåîëîæè ìÿíñóáëóüà ýþðÿ ãÿòëÿ éåòèðèðëÿð. Áóíóí ñîí íöìóíÿñè êèìè Ìîñóëäà
òöðê äèïëîìàòëàðû âÿ ñöðöúöëÿðèí ýèðîâ ýþòö-
ÀÕÚÏ èëÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû
àðàñûíäàêû ñöêóò éåíèäÿí ïîçóëóá
Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿð íþâáÿòè äÿôÿ áó èêè ïàðòèéàíûí
öçâëÿðèíèí ñàâàø ìåéäàíûíà äþíöá
Éàðàíäûüû ýöíäÿí éàëíûç ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí èíùèñàðû èëÿ éàääà ãàëàí, øÿõñè ìàðàãëàðûí âàñèòÿ÷èñèíÿ ÷åâðèëÿí
ÀÕÚÏ èëÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû àðàñûíäà
áèð ìöääÿò èäè êè, ìöøàùèäÿ îëóíàí
ñóñãóíëóã éåíèäÿí ïîçóëóá. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, þòÿí èë êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò
ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà”äà ñþç ñàùèáè îëìàã óüðóíäà áàøëàíàí ìöáàðèçÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí
“øóðà”íû òÿðê åòìÿñèëÿ íÿòèúÿëÿíìèøäè.
Ìÿùç áóíäàí ñîíðà èêè ïàðòèéà àðàñûíäàêû êîìïðàìàò ñàâàøû äàùà äà ýåíèøëÿíìèøäè. Àììà áèð ìöääÿò äàâàì
åäÿí áó ñþç äóåëè ñîíðàäàí “àòÿøêÿñëÿ”
éåêóíëàøìûøäû. Ëàêèí ñîí ýöíëÿð áó èêè
ïàðòèéàíûí ôóíêñèîíåðëÿðèíèí ùÿì ñîñèàë
øÿáÿêÿëÿðäÿ, ùÿì äÿ ÊÈÂ-ëÿðäÿ ñÿñëÿíäèðäèêëÿðè ôèêèðëÿð “àòÿøêÿñ”èí ïîçóëìàñûíà èøàðÿ åäèð.
Áåëÿ êè, áèð ãÿäÿð ÿââÿë Ìöñàâàò
Ïàðòèéàñûíûí “úûðòäàí” ìöòòÿôèãëÿðè èëÿ
éåíèäÿí áèð àðàéà ýÿëìÿñè ùàãäà éàéûëàí èíôîðìàñèéà ðàäèêàë äöøÿðýÿ äàõèëèíäÿ éåíè “áèðëèê” ôîðìàòûíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà ñþç-ñþùáÿòëÿðÿ ñÿáÿá îëäó.
“Ìöñàâàò” ôóíêñèîíåðè Àðèô Ùàúûëûíûí ùÿð
ùàíñû “áèðëèê” ôîðìàòûíäà ÀÕÚÏ èëÿ ìöòòÿôèãëèêëÿðèíèí ìöìêöíñöçëöéöíÿ èøàðÿ
âóðìàñû èñÿ èêè ïàðòèéà àðàñûíäàêû íèôàãûí ùÿëÿ äÿ äÿðèí
ãàòëàðäà ýèçëÿíìÿñèíÿ èøàðÿ åòäè. Åéíè
çàìàíäà, ýþðöíÿí
îäóð êè, “Ìèëëè øóðà”äàí àéðûëìàñûíûí
àðäûíäàí ÀÕÚÏ-íèí
“õÿéàíÿòêàð” äàìüàñûíà òóø ýÿëÿí
“Ìöñàâàò” éàðàíàí
ñèòóàñèéàäàí èñòèôàäÿ åòìÿê íèééÿòèíäÿäèð. Äàùà äÿãèã
äåñÿê, ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà”íûí ôèàñêîñóíóí àðäûíäàí ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ “áîøàëàí” éåðè çÿáò åòìÿê èñòÿéÿí “Ìöñàâàò” áóíóíëà äà õàðèúè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ìÿðêÿçëÿðèí äèããÿòèíè éåíèäÿí þçöíÿ
úÿëá åòìÿê èñòÿéèð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ éàðàíìàñû ïðîãíîçëàøäûðûëàí ùàíñûñà “áèðëèê” ôîðìàòûíà
ÀÕÚÏ äàõèë äåéèë.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, áó èêè ïàðòèéà
àðàñûíäàêû ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð, ùÿòòà
òÿùãèðëÿð ùÿð çàìàí ìöøàùèäÿ îëóíóá.
À.Ùàúûëûíûí à÷ûãëàìàñû èñÿ äåéÿñÿí
ïðîñåñè äàùà äà ãûçûøäûðûá. Áåëÿ êè, àðòûã áèð íå÷ÿ ýöíäöð ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ
ôÿðãëè àäëàð àëòûíäà áó ïàðòèéàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè éåíèäÿí þç àìïëóàëàðûíäà
ïåéäà îëóáëàð. Òÿáèè êè, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ áó äÿôÿ äÿ ìöðàúèÿò åäèëÿí ìþâçó ÿíÿíÿâèäèð: õÿéàíÿò...
Áèð ñþçëÿ, éåíèäÿí áàøëàíàí ñþç
äóåëè èêè ïàðòèéà àðàñûíäà “ìöáàðèçÿíèí”
íþâáÿòè äÿôÿ ãûçüûí ôàçàéà ãÿäÿì ãîéàúàüûíû ýþñòÿðèð êè, áó äà ýþçëÿíèëÿí
áèð ùàë èäè. ×öíêè ùÿð èêè ïàðòèéàíûí-ùÿì
ÀÕÚÏ-íèí, ùÿì äÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí ÿñàñ ãàéÿñè ñàäÿúÿ ñàòãûíëûã ãàðøûëûüûíäà ìàääè òÿìèíàò ÿëäÿ åòìÿêäèð êè,
áóðàäà äà îíëàðûí øÿõñè ìàðàãëàðû òîããóøóð. Éÿíè, þçöíö õàðèúè àíòèìèëëè äàè-
ðÿëÿð ãàðøûñûíäà äàùà “ÿçÿìÿòëè” ýþñòÿðìÿê ö÷öí îíëàð áöòöí éîëëàðà áàø âóðóðëàð.
ßñëèíäÿ, “ôÿàëèééÿò” ýþñòÿðäèêëÿðè 20
èëäÿí àðòûã áèð ìöääÿòäÿ àòäûãëàðû àääûìëàð, àïàðäûãëàðû äöøÿðýÿäàõèëè ìöáàðèçÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ùàíñû äöøöíúÿ òÿðçèíÿ ìàëèê îëäóãëàðûíû, êèìëèêëÿðèíè
úÿìèééÿòÿ à÷ûã øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð. Áó äåéèøìÿëÿð áèð äàùà ýþñòÿðèð êè, ðàäèêàë
äöøÿðýÿíèí òÿìñèë÷èëÿðè ö÷öí ÿñàñ ìÿñÿëÿ õèäìÿò ýþñòÿðìÿê ö÷öí ùàíñûñà
áèð õàðèúè öíâàí òàïìàãäûð. Îíëàðûí ýóéà “ñèéàñÿòëÿ” ìÿøüóë îëìàëàðû äà ýþðöíòöäöð. Äàüûäûúû äöøÿðýÿ öçâëÿðè àäÿòÿí ìàëèééÿ ìÿñÿëÿñèíäÿ óçëàøà áèëìÿéÿíäÿ, éóõàðûäà ãåéä åäèëäèéè êèìè
“þçöíöòÿáëèü” êàìïàíèéàñûíà ñòàðò âåðÿðÿê ãàðøû òÿðÿôè áó úöð à÷ûã òÿùãèðëÿðÿ
“ãîíàã” åäèðëÿð.
Ìàðàãëûäûð êè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí áèð ñûðà íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ
åòèðàô åäèðëÿð êè, èëëÿðäèð äàâàì åäÿí
ÀÕÚÏ-”Ìöñàâàò” ñàâàøû èíòðèãàéà ÷åâðèëèá. Úûëûç ìàðàãëàðûí õèäìÿò÷èñè îëàí
áó ïàðòèéàëàð þç ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí äþâëÿòèí, õàëãûí ìÿíàôåéèíè
ñàòìàãëà éàíàøû, áèð-áèðëÿðèíÿ äÿ òÿùãèðëÿð éàüäûðìàãäàí ÷ÿêèíìèðëÿð.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, ñîí ïðîñåñ áó
èêè ïàðòèéà àðàñûíäà èëëÿðäèð äàâàì åäÿí
èíòðèãàíûí éåíèäÿí àëîâëàíäûüûíû ýþñòÿðèð. Ñîí äþâðëÿðäÿ ïàðòèéàëàðûí õàðèúè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðäÿí àëäûãëàðû
“ìàëèééÿíèí” ìöçàêèðÿ îáéåêòèíÿ ÷åâðèëìÿñè äÿ ß.Êÿðèìëè èëÿ È.Ãÿìáÿðèí áèðáèðëÿðèíÿ ãàðøû éåíè áèð “ñàâàø” áàøëàòìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí,
ùÿð çàìàí îëäóüó êèìè, áó äÿôÿ äÿ ùÿð
èêè ïàðòèéàíûí öçâëÿðè “ñàâàøà” ñîñèàë
øÿáÿêÿëÿðäÿ éåíÿ äÿ “ìöòòÿôèã” ïàðòèéàíûí ñÿäðèíè ùÿäÿôÿ àëìàãëà áàøëàéûá.
Áó èñÿ, ùÿð èêè ïàðòèéàäà éåíèäÿí êîìïðàìàò ìöáàðèçÿñèíèí áàøëàíìàñûíà
èøàðÿäèð.
Ï.ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
ðöëìÿñèíè ýþñòÿðìÿê îëàð (áàõ: Ñåðâåò Éàíàòìà. ÛØÈÄ, áàéðàüûìûçû èíäèðèï, äèïëîìàòëàðûìûçû ðåùèí àëäû / “Çàìàí” ãÿçåòè, 12 èéóí
2014).
Áó úöð ùÿðÿêÿòëÿðèíè îíëàð òöðêëÿðèí Ìàëèêè
ùþêóìÿòè èëÿ ÿëàãÿñèíèí îëóá-îëìàìàñûíû àéäûíëàøäûðìàã èñòÿéè èëÿ èçàù åäèðëÿð. Éÿíè,
ÈØÈÄ ÿñàñ ðÿãèáèíèí ÿë-Ìàëèêè ùþêóìÿòè îëäóüóíó ýþñòÿðìÿéÿ ÷àëûøûð. Ìöòÿõÿññèñëÿðèí
ôèêðèíúÿ, áóíëàð òàì îëàðàã ðåàë âÿçèééÿòè ÿêñ
åòäèðìèð.
Ýèçëè ìÿãàìëàð: ÈØÈÄ êèìèí
äÿéèðìàíûíà ñó òþêöð?
Ïðîáëåìèí áèð òÿðÿôè ãëîáàë ýåîñèéàñÿòëÿ,
Èðàãäàêû ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíèí íÿòèúÿëÿðè âÿ
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè ôàêòîðëàðû èëÿ áàüëûäûð. Áó
àñïåêòäÿ äèããÿòè ÷ÿêÿí ìÿãàì ÈØÈÄ-èí Øèìàëè Èðàã íåôòèíèí Òöðêèéÿ âàñèòÿñè èëÿ äöíéà
áàçàðûíà ÷ûõàðûëìàñû ïðîñåñèíèí áàøëàìàñûíà “òÿñàäöô” åòìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð. ÀÁØ íåôòèí áó éîëëà èõðàú åäèëìÿñèíÿ ãàðøû îëäóüóíó
áÿéàí åäèá (áàõ: ÀÁÄ’äåí ‘Êóçåé Ûðàê ïåòðîëö’ à÷ûêëàìàñû / “Ùöððèéåò”, 23 ìàé 2014).
Ðÿñìè Áàüäàä äà åéíè ìþâãåäÿäèð. Áó ñÿáÿáäÿí îíóí Òöðêèéÿ èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðè ñîéóéóá. Áóíëàðûí ôîíóíäà ÈØÈÄ-èí íåôòëÿ çÿíýèí
Ìîñóëó èøüàë åòìÿñè âÿ Êÿðêöêÿ éàõûíëàøìàñû äöøöíäöðöúö ýþðöíöð.
Îíó äåéÿê êè, Èðàã êöðäëÿðè äÿ éàðàíìûø
âÿçèééÿòäÿí íàðàùàòäûðëàð. Îíëàð Àìåðèêàíûí
ýåîñèéàñè ìàðàãëàðûíà ãóðáàí ýåòìÿêäÿ îëäóãëàðûíû äÿðê åòìÿéÿ áàøëàéûáëàð. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, ïåøìÿðýÿëÿð íÿçàðÿòäÿ ñàõëàäûãëàðû
áþëýÿëÿðäÿ ùÿðáè ùàçûðëûüû ýöúëÿíäèðèáëÿð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ìÿðêÿçè Èðàã ùþêóìÿòè
Ì.Áÿðçàíèäÿí íàðàçûëûüûíû éåíèäÿí äèëÿ ýÿòèðèá. Þëêÿíèí íåôò åùòèéàòëàðûíû éàëíûç ðÿñìè
Áàüäàäûí ðàçûëûüû èëÿ èõðàú åòìÿéèí ãàíóíè îëäóüóíó ßðáèëèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûáëàð. Øèìàëè
Èðàã ðÿùáÿðëèéè èñÿ ùÿëÿëèê Ìàëèêèéÿ ãóëàã àñìûð.
Åêñïåðòëÿð áöòöí áó ïðîñåñëÿðäÿ Èðàã ïàðëàìåíòèíÿ ñå÷êèíèí íÿòèúÿëÿðèíèí ðîëó îëäóüóíó âóðüóëàéûðëàð (áàõ: ìÿñ., Îòùìàí Àëè. À
Ðåàäèíý îí òùå Ûðàãè Íàòèîíàë Àññåìáëé
Åëåúòèîí Ðåñóëòñ: Íàòèîíàë àíä Ðåýèîíàë
Ûìïëèúàòèîíñ / “ÎÐÑÀÌ Ðåâèåw îô Ðåýèîíàë
Àôôàèðñ”, ìàé, ¹3, 2014). Áó èë àïðåëèí 30-äà
êå÷èðèëÿí ñå÷êèäÿ Íóðè ÿë-Ìàëèêè ãàëèá ýÿëèá.
Î, ÿñàñÿí øèÿ ãðóïëàðëà êîàëèñèéàäà îëóá.
Áóíóíëà éàíàøû, ñöííèëÿðäÿí Ñàëèù Ìóòëàêè èëÿ ÿìÿêäàøëûã åäÿí Ìàëèêè, îíëàðà ïàðëàìåíòäÿ 10 éåð âåðèá. Òöðêèéÿíèí âÿ Èðàã òöðêìÿíëÿðèíèí äÿñòÿêëÿäèéè Ö.Íóúåéôè (“Ìóòòàùèäóí” êîàëèñèéàñû) èñÿ öìóìèééÿòëÿ, áèð äåïó-
òàò éåðèíÿ áåëÿ ñàùèá îëìàéûá (áàõ: Áèëýàé
Äóìàí. Ìàëèêè’íèí çàôåðè ñîíðàñû Ûðàê ìàíçàðàñû / “Àë Æàçååðà Òóðê”, 24 ìàé 2014).
Áöòöí áóíëàðûí íÿòèúÿñèíäÿ èíäè Èðàãäà ñöííè-øèÿ-êöðä ñèéàñè áàëàíñûíûí éàðàäûëìàñû
ìÿñÿëÿñè ãàðøûéà ÷ûõûá.
Ðåàë âÿçèééÿò áåëÿäèð êè, ÿë-Ìàëèêèíè ñöííè ÿðÿáëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè âÿ êöðäëÿð ãÿáóë åòìèðëÿð. Àíúàã îíà Èðàíûí ýöúëö äÿñòÿéè âàðäûð. Ìÿñÿëÿíèí áó òÿðÿôè äÿ þëêÿäÿ ñèéàñè èõòèëàôëàðû àëîâëàíäûðàí ôàêòîðëàðà ìàëèêäèð. Ýþðöíöð, ÈØÈÄ-èí óüóð ãàçàíìàñûíäà Èðàãäàêû ñèéàñè ãöââÿëÿð àðàñûíäà áèðëèéèí îëìàìàñû
úèääè ðîë îéíàéûá. Áó àñïåêòäÿ Ìàëèêèíèí þëêÿäÿêè ñèéàñè ãðóïëàðäàí äÿñòÿê èñòÿìÿñè âÿ
ùÿòòà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðà ìöðàúèÿò åòìÿñè òÿáèè ýþðöíöð. Ìàðàãëûäûð êè, ÁÌÒ àðòûã
ÈØÈÄ-èí ùÿðÿêÿòëÿðèíäÿí íàðàùàòëûüûíû èôàäÿ
åäèá (áàõ: ÁÌ Ûðàê’òà éàøàíàíëàðäàí êàéýûëû /
“Çàìàí” ãÿçåòè, 11 èéóí 2014).
Íÿùàéÿò, ÈØÈÄ-èí ñîí àêñèéàëàðûíûí Éàõûí
Øÿðãäÿ àïàðûëàí ýåîñèéàñè îéóíëàðëà ÿëàãÿñèíèí îëäóüóíó èñòèñíà åòìÿê ÷ÿòèíäèð. Ùÿð
øåéäÿí ÿââÿë, åêñïåðòëÿð áó òÿøêèëàòëà Á.ßñÿäèí ÿëàãÿñèíèí îëäóüóíó âóðüóëàéûðëàð. Ñóðèéàäàêû ïðåçèäåíò ñå÷êèñèíäÿí ñîíðà äèããÿòè
êÿíàðà éþíÿëòìÿê ö÷öí ðÿñìè Äÿìÿøãÿ
ùàíñûñà òÿõðèáàò ëàçûì èäè.
ÈØÈÄ-èí èøè áó ìÿíàäà ßñÿäèí ïëàíëàðûíà
òàì óéüóíäóð. Èíäè äöíéà ÿñàñÿí Èðàãäàí
äàíûøûð. Áóðàäà òåððîð âÿ ìÿçùÿá àéðû-ñå÷êèëèéèíèí ýöúëÿíìÿñè ùÿãèãÿòÿí Ñóðèéàíû éàääàí ÷ûõàðà áèëÿð. Øöáùÿ éîõäóð êè, áþéöê
äþâëÿòëÿðäÿí áÿçèëÿðè äÿ Á.ßñÿäÿ áó àñïåêòäÿ äÿñòÿêëÿðèíè ÿñèðýÿìÿéÿúÿêëÿð.
Ìàðàãëûäûð êè, Èðàãäà éàðàíìûø âÿçèééÿò
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíû äà ãàíå åäèð. ×öíêè
îðàäà ñÿëÿôèëÿðèí ìþâãåéèíèí ýöúëÿíìÿñè èëÿ
éàíàøû, òåððîðóí ßð-Ðèéàäà ñû÷ðàìàñûíû òîðìîçëàéûð. Åéíè çàìàíäà, ñÿóäèëÿð éåíèäÿí
ðåýèîíäà ýöú ñàùèáè îëäóãëàðûíû íöìàéèø åòäèðìèø îëóðëàð. Èðàí âÿ Èñðàèëèí äÿ áó ýåäèøàòäàí ýåîñèéàñè äèâèäåíä ýþòöðÿ áèëÿúÿéèíè
ïðîãíîçëàøäûðìàã îëàð. Òÿë-ßâèâ ö÷öí áöòþâëöêäÿ Èñëàì äöíéàñûíäà ôèêèð àéðûëûãëàðû âÿ èõòèëàôëàð ñÿðôÿëèäèð. Òåùðàí èñÿ êöíúÿ ñûõûøäûðûëìûø Òöðêèéÿ èëÿ ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê, îíóí Ìàëèêè èëÿ éàõûíëàøìàñûíà òÿêàí
âåðìÿê âÿ Èðàãäà íöôóçóíó àðòûðìàã êèìè
ôöðñÿò ÿëäÿ åäèð.
Ùÿð áèð ùàëäà, ÈØÈÄ-èí àòäûüû àääûìëàð
öìóìÿí Èñëàì äöíéàñû ö÷öí úèääè òÿùëöêÿäèð. Áó òÿøêèëàò ìöñÿëìàíëàðûí áèð-áèðèíÿ äöøìÿí êÿñèëìÿñè àñïåêòèíäÿ “äöøìÿí äÿéèðìàíûíà ñó òþêìöø îëóð”. Ìÿçùÿáèíäÿí àñûëû
îëìàéàðàã, ùÿð áèð ìöñÿëìàí óäóçóð.
Íåwòèìåñ.àç
“Ìèëëè øóðà” ôÿàëèééÿòèíè äàéàíäûðûá
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí þòÿí èë êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè þíúÿñè áàøëàòäûüû “Ìèëëè øóðà”
îéóíó àðòûã òàì ôèàñêîéà
óüðàéûá. Áåëÿ êè, àíòèìèëëè
õàðàêòåðÿ ìàëèê, õàðèúäÿí
èäàðÿ îëóíàí âÿ õàðèúè
ìàðàãëû ãöââÿëÿðèí òÿñèð
äàèðÿñèíäÿ îëàí åðìÿíèïÿðÿñò Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí åðìÿíè ëîááèñèíèí ñèôàðèøëÿðè ÿñàñûíäà
ùàçûðëàéûá èðÿëè ñöðäöéö
“Ìèëëè øóðà” ëàéèùÿñè áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí
ãÿáóë åäèëìÿäè. Çîðÿí
ìöòòÿôèãëèéÿ, áàøãà-áàøãà èñòèãàìÿòÿ êþêëÿíìèø
ðà” éàðàíàí çàìàí áóðàäà áèðñèéàñÿòáàçëàðûí ïóë ùÿðèñëèéè
áèðèíÿ çèää îëàí ãöââÿëÿð òÿìèëÿ áèð ÷àðäàã àëòûíà éûüûëÃîíäàðìà
îëóíóðäó. Î äà åòèðàô åäèá
ìàñûíà áÿíçÿéÿí áó
ãóðóìóí öçâëÿðè ñèë
êè, áèð ñûðà “øóðà” öçâëÿðè àðòûã
íÿñíÿíèí êþêöíäÿ äàéàèúëàñëàðà
àéëàðäûð êè, èúëàñëàðà ãàòûëìûðíàí ìàðàüûí êîðïîðàòèâ,
ëàð.
Â.Ìèðêàìàë èúëàñëàðûí êåàíòèìèëëè îëìàñû èëê ýöíãàòûëìûðëàð
÷èðèëìÿìÿñèíè éåð ñÿáÿáèëÿ ÿëàäÿí áöðóçÿ âåðèëèðäè. Ñàòãÿëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøñà äà, áóíà íàèë
ãûíëàð êëóáó ñòàòóñó èëÿ éàðàäûîëà áëèìÿéèá. ×öíêè áó àðãóìåíò îëëàí “Ìèëëè øóðà”éà äàõèë îëàí áÿçè éàøû
äóãúà ýöëöíúäöð. Íåúÿ îëóð êè, ñå÷êè
þòìöø ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ãðóïëàøìàëàäþâðöíäÿ-”Ìèëëè øóðà”íûí ÿí “ôûñãûðûã”
ðûíûí áàø÷ûëàðûíûí èñÿ áó àíòèìèëëè ëàéèçàìàíûíäà îíëàðûí òîïëàøìàüà éåðëÿùÿäÿêè ÿñàñ ìàðàüû ìàëèééÿ äóðóìðè âàð èäè, àììà èíäè, èêè úöò áèð òÿê öçëàðûíû éöêñÿëòìÿê èäè.
âö ãàëäûüû äþâðäÿ ùÿìèí éåðëÿð áó
Àðòûã “Ìèëëè øóðà” îéóíóí ôèàñêîéà
“ãóðóìóí” òîïëàíòûñû ö÷öí äàð ýÿëèð.
óüðàìàñû, î úöìëÿäÿí, áó ãîíäàðìà
“Øóðà”íûí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû
ãóðóìóí éàëíûç êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð
äà ùÿð ùàíñû áèð ãÿðàðû âåðÿ áèëìÿäèéèöçÿðèíäÿ áÿðãÿðàð îëìàñû âÿ ôÿàëèéíè åòèðàô åäÿí Â.Ìèðêàìàë áèëäèðèá êè,
éÿòñèçëèéè ðàäèêàë äöøÿðýÿ íöìàéÿíàðòûã ÊÕÚÏ ïàðòèéà îëàðàã ñå÷êèëÿðäÿ
äÿëÿðè, î úöìëÿäÿí, “Ìèëëè øóðà”íûí
èøòèðàê åäÿúÿéèíè áÿéàí åäèá. Î, ãîíþçöíöí ðÿùáÿðëèéèíäÿ òÿìñèë îëóíàí
äàðìà “øóðà”äàí áóíäàí ñîíðà äà èñøÿõñëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿ åòèðàô åäèëèð.
òåôàëàðûí îëà áèëÿúÿéèíè èñòèñíà åòìÿÌÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿ “øóðà”
éèá. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, “Ìèëëè øóðà”íûí,
öçâëÿðè Ùàúûáàáà ßçèìîâ âÿ Ðàôèã
äîëàéûñû èëÿ ÀÕÚÏ-íèí áóíäàí ñîíðà
Ìàíàôëû òÿøêèëàòûí çÿèôëÿäèéèíè, èúëàñëàÌöñàâàò Ïàðòèéàñû âÿ éà “Åë” ùÿðÿêàòû
ðà ùå÷ êèìèí ãàòûëìàäûüûíû áèëäèðìèøèëÿ ùÿð ùàíñû ìöòòÿôèãëèéèíèí áàø òóòà
äèëÿð. Îíëàð à÷ûã øÿêèëäÿ “Ìèëëè øóáèëìÿ åùòèìàëûíûí áåëÿ îëìàäûüûíû
ðà”íûí ñàäÿúÿ êàüûç öñòöíäÿ îëàí áèð
âóðüóëàéûá.
ãóðóìà ÷åâðèëäèéèíè âóðüóëàìûøäûëàð.
Ýþðöíäöéö êèìè, “Ìèëëè øóðà” àäëû
“Ìèëëè øóðà”íûí Êîîðäèíàñèéà Ìÿðîéóíóí ôÿðãëè ìàðàãëàðûí èñòÿéè èëÿ ðåêÿçèíèí öçâö Âèäàäè Ìèðêàìàë äà ÊÈÂÿ à÷ûãëàìàñûíäà áèëäèðèá êè, “Ìèëëè øóàëëàøäûðûëäûüû àðòûã åòèðàô åäèëèð. Öìó-
ìèëèêäÿ, äöøÿðýÿíèí áÿëëè
áèð êÿñèìäÿí-ãîùóì-ÿãðÿáà òîïëóñóíäàí èáàðÿò
îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëñàã,
ðàäèêàëëàðûí áó ôèàñêîñó
äà ýþçëÿíèëÿí èäè. Åôôåêòèâ
îëìàéàí, ñàäÿúÿ ýþðöíòö
õàòèðèíÿ éàðàíàí áó “áèðëèêëÿð” íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ
éàëíûç êè÷èê áèð çàìàí êÿñèìèíäÿ ùÿìèí ìàíèïóëéàñèéàíû ùÿéàòà êå÷èðÿí,
éÿíè, þç øÿõñè ìàðàüû õàòèðèíÿ áó áèðëèéè éàðàäàí
ïàðòèéà(ëàð)à âÿ éà øÿõñ(ëÿð)ÿ ìÿíôÿÿò, ýÿëèð ýÿòèðìèø îëóð. Íåúÿ êè, “Ìèëëè
øóðà” äà Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí, ßëè Êÿðèìëèíèí,
Èñà Ãÿìáÿðèí âÿ îíëàðûí
áàøûíà òîïëàøìûø õàëãûíû, äþâëÿòèíè
áèð ýþç ãûðïûìûíäà ñàòìàüà ùàçûð
îëàíëàðûí “úèáèøäàíëàðûíû” äîëäóðìàüà
õèäìÿò åäèðäè.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, “Ìèëëè øóðà” ùÿì
äÿ î ñÿáÿáäÿí äàüûëìàüà ìÿùêóì
èäè êè, îðàéà òîïëàøàí ïàðòèéàëàð âÿ éà
øÿõñëÿð áèð-áèðèëÿðèíÿ ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà ïàòîëîæè íèôðÿò áÿñëÿéèðäèëÿð. Åëÿ
áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, áó ýöí “Ìèëëè øóðà” àäû àëòûíà ñûüûíìàüà ÷àëûøàí
ÀÕÚÏ áó éîëëà ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ éåíè ìîíîïîëèéà éàðàòìàã åøãèíäÿäèð.
Àììà àðòûã ýåúäèð. ×öíêè íÿèíêè
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè, ùÿòòà âàõòèëÿ
ðàäèêàë äöøÿðýÿ èëÿ éàíàøû àääûìëàéàí òÿðÿôäàøëàðû äà îíëàðûí îéóíëàðûíûí íÿéÿ õèäìÿò åòäèéèíè àíëàéûá...
Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ úÿðÿéàí åäÿí
ùàäèñÿëÿð, î úöìëÿäÿí, áó äöøÿðýÿíèí òÿìñèë÷èëÿðèíèí “ãàòàðûí àðäûíúà”
áèëäèðäèêëÿðè ôèêèðëÿð áèð äàùà îíëàðûí
êîðïîðàòèâ ìàðàãëàðûí ÿñèðè îëäóüóíó
òÿñäèãëÿéèð. Äöíÿíÿ ãÿäÿð õàðèúè äàèðÿëÿðèí ïóëó èëÿ éàðàäûëàí àíòèìèëëè áèð
ëàéèùÿäÿ “ìöòòÿôèã” îëàíëàðûí áèð-áèðèëÿðè ùàãäà äåäèêëÿðè íþâáÿòè äÿôÿ îíëàðûí ùàíñû ñèìàéà ìàëèê îëäóãëàðûíû
úÿìèééÿòÿ íöìàéèø åòäèðèð. Íåúÿ äåéÿðëÿð, øÿðùÿ åùòèéàú ãàëìûð...
ÏßÐÂÈÇ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
ÈßÒ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíè äÿñòÿêëÿéèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíûí Úèääÿ øÿùÿðèíäÿ Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí (ÈßÒ) Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí “Èñëàì ÿìÿêäàøëûüû öçðÿ ñàùÿëÿðèí àðàøäûðûëìàñû”
øöàðû àëòûíäà 41-úè ñåññèéàñû êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðèí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí
ÈßÒ-èí áàø êàòèáè Èéàä áèí Àìèí Ìÿäÿíè
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàðàã áèð äàùà
Àçÿðáàéúàíà äÿñòÿéèíè èôàäÿ åäèá âÿ
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí ùÿëÿ äÿ èøüàë
àëòûíäà îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Î,
ìöíàãèøÿ èëÿ áàüëû Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû
ìþâãåéèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñè ö÷öí ÈßÒ-ÿ
öçâ þëêÿëÿðÿ ìöðàúèÿò åäèá. Áàø êàòèá
ùÿëÿ äÿ þç ùÿëëèíè òàïìàìûø áó ìöíàãèøÿíèí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ
ñóâåðåíëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë îëóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ÈßÒ-èí þç òþùôÿñèíè âåðìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíû òÿìñèë åäÿí õöñóñè òàïøûðûãëàð öçðÿ ñÿôèð Àãøèí Ìåùäèéåâ ÷ûõûøûíäà Àçÿðáàéúàíûí ìöñÿëìàí þëêÿëÿðè èëÿ ùÿìðÿé îëäóüóíó äåéÿðÿê þëêÿìèçèí ÈßÒ-ÿ öçâ äþâëÿòëÿð èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá, áåéíÿëõàëã òåððîðèçì âÿ èñëàìîôîáèéà ìåéèëëÿðèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû
ìÿãñÿäèëÿ ÈßÒ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñÿéëÿðèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö âÿ îíóí äîüóðäóüó àüûð ôÿñàäëàð
ùàããûíäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿëóìàò
âåðèëèá âÿ áó ìöíàãèøÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ìþâãåéèíè äàèì äÿñòÿêëÿäèéèíÿ ýþðÿ
ÈßÒ-ÿ öçâ äþâëÿòëÿðÿ òÿøÿêêöð áèëäèðèëèá.
Èúëàñûí íÿòèúÿñè îëàðàã, ÈßÒ-ÿ öçâ þëêÿëÿðèí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëìèø éåêóí Úèääÿ Áÿéàííàìÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð
Àçÿðáàéúàíûí ÿäàëÿòëè ìþâãåéè èëÿ áàüëû
ùÿìðÿéëèê èôàäÿ îëóíóá. ÈßÒ Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí “Åðìÿíèñòàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ãàðøû òÿúàâöçö” âÿ “Åðìÿíèñòàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ãàðøû òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ èøüàë
îëóíìóø Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà Èñëàì äèíèíÿ àèä òàðèõè âÿ ìÿäÿíè èðñèí âÿ
èáàäÿò îúàãëàðûíûí äàüûäûëìàñû âÿ òÿùãèð
îëóíìàñû” àäëû ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèëèá.
Ãåéä åäÿê êè, Äèàëîã âÿ ßìÿêäàøëûã
óüðóíäà Èñëàì Êîíôðàíñû Ýÿíúëÿð Ôîðóìó òÿðÿôèíäÿí òÿãäèì îëóíàí âÿ ÈßÒ Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí ãÿáóë åòäèéè
ãÿòíàìÿäÿ “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” êàìïàíèéàñûíà ùÿñð îëóíìóø õöñóñè áÿíä þç ÿêñèíè òàïûá. Ùÿìèí áÿíäÿ ÿñàñÿí, ÈßÒ-ÿ
öçâ þëêÿëÿðèí õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðè òÿðÿôèíäÿí “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” áåéíÿëõàëã ìÿëóìàò êàìïàíèéàñû àëãûøëàíûð âÿ öçâ äþâëÿòëÿð áó ñîéãûðûìû àêòûíûí ìèëëè âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ èíñàíëûüà ãàðøû úèíàéÿò êèìè òàíûíìàñû ö÷öí êàìïàíèéàíûí
èøèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åòìÿéÿ âÿ ëàçûìè ñÿéëÿð ýþñòÿðìÿéÿ ÷àüûðûëûð.
Áó ìÿãàìäà õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, áöòöí áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðëà éöêñÿê èøýöçàð ìöíàñèáÿòäÿ
îëàí Àçÿðáàéúàí èëÿ ÈßÒ àðàñûíäà ìöñáÿò ÿëàãÿëÿð ìþâúóääóð. Éåðè ýÿëìèøêÿí,
áèð íå÷ÿ ýöí þíúÿ Áàêûäà ÈßÒ ÿìÿê íàçèðëÿðèíèí ÛÛ Êîíôðàíñûíûí ãÿðàðûíà ÿñàñÿí òÿñèñ åäèëÿí ßìÿê, ìÿøüóëëóã âÿ ñîñèàë ìöäàôèÿ èëÿ áàüëû ÷ÿð÷èâÿ ñÿíÿäèíèí
èúðàñû öçðÿ Ðÿùáÿð Êîìèòÿíèí èëê èúëàñû
êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ Êîìèòÿéÿ 9 öçâ þëêÿíèí (Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ, Èíäîíåçèéà,
Ãâèíåéà, Êàìåðóí, Êöâåéò, Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû, Ëèâèéà âÿ Ìàëàéçèéà) àèäèééÿòè äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿëè ðÿñìèëÿðè, ÈßÒ-èí Êàòèáëèéè âÿ òàáå òÿøêèëàòëàðûíûí, Áåéíÿëõàëã ßìÿê Òÿøêèëàòûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Èúëàñäà ãåéä îëóíàí ×ÿð÷èâÿ ñÿíÿäèíèí èúðàñû ìÿãñÿäèëÿ ùàçûðëàíìûø Ôÿàëèééÿò Ïëàíûíûí ëàéèùÿñè ýåíèø âÿ èøýöçàð ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà, èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðûíûí òÿêëèôëÿðè äÿ íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ãÿáóë îëóíóá.
Ôÿàëèééÿò Ïëàíûíäà ÈßÒ-ÿ öçâ þëêÿëÿð
àðàñûíäà ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ ñàüëàìëûüûíûí èíêèøàôû öçðÿ 2014-2016-úû èëëÿð ö÷öí òåõíèêè ÿìÿêäàøëûã èñòèãàìÿòëÿðè (ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ ñàüëàìëûüû
öçðÿ ýþñòÿðèúèëÿð, ãëîáàë ñÿâèééÿäÿ ñèñòåì (ÝÙÑ), íåôò-ãàç ñÿíàéåñèíäÿ, êèìéÿâè èñòåùñàë ñàùÿëÿðèíäÿ, òèêèíòè ñåêòîðóíäà ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ ñàüëàìëûüûíûí èíêèøàôû âÿ ñ.) ÿêñèíè òàïûð. Ùÿì÷èíèí, áó èëëÿð ÿðçèíäÿ öçâ þëêÿëÿðäÿ ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ ñàüëàìëûüû ñòàíäàðòëàðûíûí ýåíèø øÿêèëäÿ òÿòáèãè, úàðè èë ÿðçèíäÿ èñÿ Äþâëÿò ßìÿê Ìöôÿòòèøëèéè Õèäìÿòëÿðè ö÷öí âàùèä ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ
ñàüëàìëûüû àíëàéûøëàðû öçðÿ òÿòáèãåòìÿ ñè-
Ãóðóìóí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí 41-úè ñåññèéàñûíäà
ãÿáóë åäèëÿí éåêóí Úèääÿ Áÿéàííàìÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ÿäàëÿòëè ìþâãåéè èëÿ áàüëû ùÿìðÿéëèê èôàäÿ îëóíóá
éàñÿòëÿðèíèí ùàçûðëàíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ïëàíäà ÿìÿê áàçàðû öçðÿ ñòàòèñòèê
ìÿëóìàòëàðûí òîïëàíìàñûíûí òÿøêèëè èøëÿðèíèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè (2014-2015-úè èëëÿð), ìèãðàíò èø÷èëÿðëÿ áàüëû áèðýÿ ìÿëóìàò áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû (2014-2016úû èëëÿð) äà éåð àëûá.
Áóíóíëà éàíàøû, Ôÿàëèééÿò Ïëàíû
ìÿùáóñëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí èãòèñàäè úÿùÿòäÿí èíòåãðàñèéàñûíà éþíÿëÿí
òÿëèì ñèñòåìèíè (2014-2016-úû èëëÿð), èø÷è
ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè âÿ ÿìÿê áàçàðû
öçðÿ ãàíóíâåðèúèëèê (2014-2015-úè èëëÿð)
ñàùÿëÿðèíäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè, ùàáåëÿ ÈßÒ-èí ßìÿê áàçàðû
âÿ ïåøÿ òÿëèìè ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñûíû
íÿçÿðäÿ òóòóð. Ñÿñëÿíäèðèëÿí òÿêëèôëÿðÿ óéüóí îëàðàã, èñòåùñàëàò ãÿçàëàðû èëÿ áàüëû
ñîñèàë ñûüîðòà ñèñòåìèíèí òÿòáèãè, ùàáåëÿ
ÿìÿê âÿ ìÿøüóëëóã ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ èñëàìè ïðèíñèïëÿðäÿí éàíàøìà êèìè
ìÿñÿëÿëÿð äÿ àéðûúà áÿíäëÿð êèìè ñÿíÿäÿ äàõèë åäèëèá. Ñÿíÿääÿ ãåéä îëóíàí
ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè èëÿ ÿëàãÿäàð ñïîíñîð
òÿðÿôëÿð äÿ ìöÿééÿí îëóíóá.
Èúëàñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ìàëàéçèéà òÿðÿôèíèí Äþâëÿò Ìÿøüóëëóã Õèäìÿòëÿðè öçðÿ
Øÿáÿêÿéÿ äàèð òÿãäèìàòû îëóá. Òÿäáèðèí
íÿòèúÿëÿðè êèìè, ùÿì÷èíèí, ÈßÒ-èí ÿìÿê
íàçèðëÿðèíèí íþâáÿòè êîíôðàíñûíà òÿãäèì
îëóíìàã ö÷öí ùåñàáàò âÿ Èúðà Ïðîãðàìûíûí ëàéèùÿñè äÿ íÿçÿðäÿí êå÷èðèëÿðÿê
ãÿáóë åäèëèá. Õàòûðëàäàã êè, ÈßÒ-èí ÿìÿê
íàçèðëÿðèíèí íþâáÿòè êîíôðàíñû 2015-úè èëäÿ Èíäîíåçèéàäà êå÷èðèëÿúÿê. Ùÿìèí
âàõòà ãÿäÿð ÈßÒ-èí ßìÿê, ìÿøüóëëóã âÿ
ñîñèàë ìöäàôèÿ èëÿ áàüëû ×ÿð÷èâÿ ñÿíÿäèíèí èúðàñû öçðÿ Ðÿùáÿð Êîìèòÿéÿ ñÿäðëèéè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ßìÿê âÿ
ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè ùÿéàòà êå÷èðÿúÿê.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ÈßÒ-èí
öçâö îëàðàã òÿøêèëàò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñûõ
ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèêäèð. Àçÿðáàéúàíëà Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóìóçóí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí ñàéûëûð. ÈÊÒ (ñîíðàäàí ÈßÒ) 1969-úó èëäÿ Ðàáàòäà (Ìÿðàêåø) ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðûíûí êîíôðàíñûíäà éàðàäûëûá, 60-à éàõûí äþâëÿòè þçöíäÿ áèðëÿøäèðèð.
Áÿçè þëêÿëÿðèí ìöñÿëìàí èúìàëàðûíûí,
ùàáåëÿ áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí
íöìàéÿíäÿëÿðè ÈÊÒ éàíûíäà ìöøàùèäÿ÷è
ñòàòóñóíà ìàëèêäèðëÿð. ÈÊÒ Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòû (ÁÌÒ) èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã
åäèð. Òÿøêèëàò 1975-úè èëäÿí áÿðè ÁÌÒ éàíûíäà ìöøàùèäÿ÷è ñòàòóñó àëûá. 1972-úè
èëäÿ ãÿáóë åäèëìèø íèçàìíàìÿéÿ ýþðÿ,
ÈÊÒ-íèí àëè îðãàíû äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
áàø÷ûëàðûíûí êîíôðàíñûäûð. Áàø êàòèáëèéèí
òÿðêèáèíäÿ áèð ñûðà øþáÿëÿð, î úöìëÿäÿí,
ñîñèàë-èãòèñàäè, åëì âÿ òåõíèêà, Àñèéà
ìÿñÿëÿëÿðè, Àôðèêà ìÿñÿëÿëÿðè, áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿð, èíôîðìàñèéà, èíñàí ùöãóãëàðû âÿ àçñàéëû äèíè èúìà ìÿñÿëÿëÿðè,
ìöñÿëìàíëàðûí ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿëÿðè âÿ áàøãà øþáÿëÿð
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, ÈßÒ èëÿ
Àçÿðáàéúàí àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð ÷îõøàõÿëè âÿ äàâàìëû õàðàêòåðÿ ìàëèêäèð. Ãåéä
îëóíäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôû þëêÿìèçèí õàðèúè
ñèéàñÿò êóðñóíäà ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿíäèð âÿ ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí
ñîíðà êå÷ìèø Ñîâåò ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà èëê îëàðàã ìÿùç Àçÿðáàéúàí ÈßÒ-ÿ
öçâ îëìàã áàðÿäÿ ìöðàúèÿò åäèá.
Ãóðóìëà þëêÿìèç àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö
èëäÿ õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà äàùà ìþùêÿì õàðàêòåð àëûá. 1994-úö èëèí ìàé àéûíäàí åòèáàðÿí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí,
Àçÿðáàéúàíûí Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Êðàëëûüûíäàêû ñÿôèðèíÿ ÈÊÒ Áàø Êàòèáëèéè éàíûíäà
Äàèìè Íöìàéÿíäÿ ñÿëàùèééÿòëÿðè âåðèëäèêäÿí ñîíðà ßð-Ðèéàääàêû ñÿôèðëèéèìèç âàñèòÿñèëÿ ìÿíçèë-ãÿðàðýàùû Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí Úèääÿ øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí ÈÊÒ
Áàø Êàòèáëèéè âÿ îíóí ìöõòÿëèô ãóðóìëàðû,
î úöìëÿäÿí, Èñëàì Èíêèøàô Áàíêû èëÿ ñÿìÿðÿëè èø àïàðûëìàüà áàøëàíûëûá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1994-úö èëèí èéóë àéûíäà Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíà ñÿôÿðè Àçÿðáàéúàí-ÈÊÒ ÿìÿêäàøëûüûíûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí çÿìèí
éàðàòìàãëà éàíàøû, ñÿôÿð ÿñíàñûíäà
Îíóí ìöãÿääÿñ Êÿáÿäÿ öìðÿ çèéàðÿòè,
êå÷èðäèéè ìÿùñóëäàð ýþðöøëÿð áöòöí Èñëàì äþâëÿòëÿðèíèí þëêÿìèçÿ ìàðàã âÿ
äèããÿòèíè àðòûðûá. Öìóììèëëè ëèäåðèí ÈÊÒ
áàø êàòèáè èëÿ 1994-úö èëèí íîéàáðûíäà
Áàêûäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð, ùÿìèí èëèí äåêàáðûíäà ÈÊÒ äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðûíûí Êàñàáëàíêàäà êå÷èðèëìèø ÂÛÛ Çèðâÿ
Þëêÿìèçäÿ éàé òóðèçì ìþâñöìö ñòàðò ýþòöðöá
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, àðòûã þëêÿìèçäÿ éàé òóðèçì ìþâñöìö ñòàðò ýþòöðöá. Âÿ ùÿð èë îëäóüó
êèìè, áó èë äÿ Àçÿðáàéúàíà ÷îõñàéëû þëêÿëÿðäÿí
òóðèñòëÿðèí ñÿôÿð åòìÿñè ýþçëÿíèëèð. ßñëèíäÿ, õàðèúè òóðèñòëÿðèí þëêÿìèçÿ öç òóòìàñû ùå÷ äÿ ñÿáÿáñèç äåéèë. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà òóðèçìèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ òóðèçìèí èíêèøàôû ö÷öí ìöíáèò øÿðàèò éàðàäûëûá, áåéíÿëõàëã òóðèçì áàçàðûíà èíòåãðàñèéàíûí
òÿìèí îëóíìàñûíûí ÿñàñû ãîéóëóá, ìèëëè òóðèçì
êîìïëåêñèíèí ðÿãàáÿòÿ äàâàìëûëûüû éöêñÿëäèëèá.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàíäà éöêñÿê èãòèñàäè,
ñîñèàë âÿ åêîëîæè òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí ìöàñèð
òóðèçì ñàùÿñèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû, ùÿì÷èíèí,
áó ñàùÿíèí þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí ÿñàñ èíêèøàô
äàéàãëàðûíäàí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñèíèí òÿìèí
åäèëìÿñè ìÿãñÿäè èëÿ ðåñïóáëèêàìûçäà òóðèçì
èíôðàñòðóêòóðóíóí éöêñÿê áåéíÿëõàëã òÿëÿáëÿð
ñÿâèééÿñèíäÿ ãóðóëìàñûíà èñòèãàìÿòëÿíìèø
ìÿãñÿäéþíëö òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Îíó
äà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿìèçèí ñöðÿòëè èíêèøàô òåìïèíè âÿ
ùÿìèí èë áèð íå÷ÿ áþéöê èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí òàìàìëàíìàñûíû íÿçÿðÿ àëàðàã 2011-úè èëè
“Òóðèçì èëè” åëàí åäèá.
Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíäà òóðèçìèí èíêèøàôû
ö÷öí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá.
Áÿñ àéðû - àéðû òóðèçì øèðêÿòëÿðè þëêÿìèçäÿ éàé
òóðèçì ìþâñöìöíöí áàøëàìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð
ùàíñû àääûìëàðû àòìàüû ïëàíëàøäûðûðëàð? Áó
ñóàëà úàâàá àëìàã ö÷öí ìöðàúèÿò åòäèéèìèç
Àçÿðáàéúàí Òóðèçì Àññîñèàñèéàñûíûí ( ÀçÒÀ)
ñÿäðè Íàùèä Áàüûðîâ áèëäèðäè êè, þëêÿìèç õàðèúè
òóðèñòëÿðè ëàçûìè øÿêèëäÿ ãÿáóë åòìÿéÿ ùàçûðäûð:
“Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàíûí áþëýÿëÿðèíäÿ ÿñàñÿí
äþðä âÿ áåøóëäóçëó ùîòåëëÿð ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ðåýèîíëàðäà òóðèñòëÿðèí áèð ùÿôòÿëèê èñòèðàùÿòèíèí ãèéìÿòè ùîòåëëÿðèí ãèéìÿòëÿðèíäÿí
àñûëû îëàðàã äÿéèøèð. Áþëýÿëÿðäÿêè äþðäóëäóçëó ùîòåëäÿ 2 íÿôÿðëèê îòàãëàðäà áèð ýöí
ýåúÿëÿìÿéèí ãèéìÿòè 60-70 ìàíàòäûð. Áåëÿ
ùîòåëëÿðäÿ éåðëÿøäèêäÿ áèð íÿôÿðèí 1 ùÿôòÿëèê
èñòèðàùÿòè éåìÿê õÿðúëÿðè èëÿ áèðýÿ 300-400
ìàíàòà áàøà ýÿëèð. Áåøóëäóçëó ùîòåëëÿðäÿ 2
íÿôÿðëèê îòàãëàðäà èñÿ 1 ýöí ýåúÿëÿìÿéèí
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ãèéìÿòè 130-150 ìàíàòäàí áàøëàéûð. Áó ùîòåëëÿðäÿ áèð íÿôÿðèí 1 ùÿôòÿëèê èñòèðàùÿòèíèí
ãèéìÿòè òÿõìèíÿí 500 ìàíàòäàí áàøëàéûð”.
Àññîñèàñèéà ñÿäðè áó ãèéìÿòèí áåøóëäóçëó
ùîòåë ö÷öí ùå÷ äÿ áàùà îëìàäûüûíû äà ñþéëÿäè:
“Áèçèì òóðèñòëÿð äåéèðëÿð êè, Òöðêèéÿäÿ ãèéìÿò-
äàùà ÿëâåðèøëèäèð. Áóíó íÿçÿðÿ àëàðàã, ùàçûðäà ñàùèáêàðëà áèðýÿ ö÷óëäóçëó ùîòåëëÿðèí
òèêèëìÿñè ö÷öí èø àïàðûëûð”.
Ìöñàùèáÿñèíäÿ, åéíè çàìàíäà, þòÿí èëëÿðäÿ îëäóüó êèìè, áó èë äÿ éàé àéëàðû ÿðçèíäÿ
àçÿðáàéúàíëû òóðèñòëÿðèí ÿí ÷îõ ñÿôÿð åäÿúÿéè
Íàùèä Áàüûðîâ: Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõøàõÿëè òÿäáèðëÿð òóðèçì
îáéåêòëÿðèíäÿ õèäìÿòëÿðèí äàùà äà ìöàñèðëÿøìÿñèíÿ ñòèìóë éàðàäûð
ëÿð Àçÿðáàéúàíëà ìöãàéèñÿäÿ àøàüûäûð. Àíúàã Òöðêèéÿäÿ áåøóëäóçëó ùîòåëëÿðäÿ 1 ýöí
ýåúÿëÿìÿéèí ãèéìÿòè 350-400 äîëëàðäàí,
Àçÿðáàéúàíäà èñÿ 130-150 ìàíàòäàí áàøëàéûð. Áó äà áåøóëäóçëó ùîòåë ö÷öí áàùà ãèéìÿò äåéèë. Àçÿðáàéúàíäà áþëýÿëÿðäÿ ö÷óëäóçëó ùîòåëëÿð îëñàéäû, ãèéìÿòëÿð 30 ìàíàòäàí áàøëàéàðäû. Àíúàã áåëÿ ùîòåëëÿð éîõäóð”.
ÀçÒÀ ñÿäðèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, þëêÿäÿ
ö÷óëäóçëó ùîòåëëÿðèí ñàéû àðòûãúà ãèéìÿòëÿð äÿ
åíÿúÿê: “×öíêè ùîòåëëÿð àðàñûíäà ðÿãàáÿò
éàðàíàúàã. Îíäà äà ùîòåëëÿðäÿ ãèéìÿòëÿð
àøàüû äöøÿúÿê. Åéíè çàìàíäà, ö÷óëäóçëó
ùîòåëëÿð òèêèëÿúÿéè òÿãäèðäÿ õàðèúè þëêÿëÿðäÿí Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí òóðèñòëÿðèí ñàéû àðòàúàã. Àäÿòÿí äöíéàäà òóðèñòëÿðèí 70 ôàèçè
îðòà òÿáÿãÿéÿ àèä èíñàíëàð îëóð. Áóíà ýþðÿ
äÿ, îíëàð ö÷óëäóçëó ùîòåëëÿðäÿ ãàëìàã âÿ
áóíóíëà äà ùîòåë õÿðúëÿðèíÿ àç ïóë õÿðúëÿìÿê èñòÿéèðëÿð. Éÿíè, áèçèì ñàùèáêàðëàð áàøà äöøöðëÿð êè, áó ýöí ö÷óëäóçëó ùîòåëëÿð
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
þëêÿíèí ãàðäàø Òöðêèéÿ îëàúàüûíû äåéÿí Í.Áàüûðîâ àçÿðáàéúàíëû òóðèñòëÿðèí Òöðêèéÿéÿ öñòöíëöê âåðìÿñèíèí ñÿáÿáèíè ùÿìèí þëêÿíèí Àçÿðáàéúàíëà ãîíøó îëìàñû èëÿ éàíàøû, ùÿì÷èíèí,
îðàäà ýþñòÿðèëÿí òóðèñò õèäìÿòëÿðèíèí êåéôèééÿòèíèí éöêñÿê, äèëèí åéíè îëìàñû èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèá: “ßëáÿòòÿ, òóðèçì øèðêÿòëÿðè àçÿðáàéúàíëû
òóðèñòëÿðèí ñÿôÿð åòäèéè þëêÿëÿðèí ÷îüðàôèéàñûíû ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ ìàðàã ýþñòÿðìÿëè âÿ
áó ñàùÿäÿ èø àïàðìàëûäûðëàð. Òóðèçì øèðêÿòëÿðèíè þëêÿëÿðèí òóðèçì èìêàíëàðû èëÿ òàíûø åòìÿê ö÷öí àññîñèàñèéàìûç òàíûøëûã òóðëàðû
òÿøêèë åäèð. Àññîñèàñèéà áåëÿ ñÿôÿðëÿð òÿøêèë
åòìÿêëÿ àçÿðáàéúàíëû òóðèñòëÿð ö÷öí éåíè èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ òóðëàðûí éàðàäûëìàñûíà íàèë
îëìàüà ÷àëûøûð. Áóíäàí áàøãà, èéóí àéûíûí
îðòàëàðûíäàí Áàêûäàí Éóíàíûñòàíà âÿ Ìîíòåíåãðîéà áèðáàøà ó÷óøëàð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Áó èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ ó÷óøëàð éàé äþâðö ÿðçèíäÿ ìöòÿìàäè îëàðàã áàø òóòàúàã.
Áó äà àçÿðáàéúàíëû òóðèñòëÿðèí éàé àéëàðû ÿðÈndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
çèíäÿ ùÿìèí þëêÿëÿðÿ ñÿôÿð åòìÿéÿ ìàðàã
ýþñòÿðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàúàã”.
Þëêÿìèçäÿ òóðèçì õèäìÿòëÿðèíèí òÿøêèëè èëÿ
áàüëû ñóàëûìûçà úàâàáûíäà èñÿ Àçÿðáàéúàí
Òóðèçì Àññîñèàñèéàñûíûí (ÀçÒÀ) ñÿäðè áèëäèðäè
êè, èíêèøàôà ìöãàéèñÿëè áàõìàã ëàçûìäûð: “Àðòûã 4-úö áóðàõûëûøäûð êè, Àçÿðáàéúàí Òóðèçì
Èíñòèòóòóíóí òÿëÿáÿëÿðè áèçèì ñåêòîðà äàõèë
îëóð. ßââÿëëÿð êàäð éîõ èäè âÿ ùÿð êÿñ áó
ñàùÿäÿ èøëÿìÿéÿ þç éàõûíûíû ýÿòèðèðäè. Àììà íÿçÿðÿ àëìàëûéûã êè, òóðèçì áþéöê áèð
åëìäèð. Áèð íå÷ÿ èë ÿââÿë òóðèçì ñàùÿñèíÿ
÷îõ ïðåñòèæñèç áèð ñàùÿ êèìè, ÿéëÿíúÿ êèìè
áàõûðäûëàð. Èíäè èñÿ äþâëÿòèìèçèí äèããÿòè âÿ
ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ âÿçèééÿò äÿéèøèá. Òóðèçì ñåêòîðó èø÷èëÿðè ö÷öí áó äîüðóäàí
äà úèääè áèð èøäèð. Àðòûã îíà äîüðó ýåäèðèê êè, ùÿð áèð òÿøêèëàòäà àêêðåäèòàñèéàëàð àïàðûëìàëû, ñåðòèôèêàñèéàëàð ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿëè âÿ òóðèçì ñåêòîðóíäà àíúàã
ïåøÿêàðëàð õèäìÿò ýþñòÿðìÿëèäèð. ßí àçû
5 èë òÿúðöáÿñè îëàí âÿ éà ùÿð ùàíñû àëè òóðèçì ìÿêòÿáèíè áèòèðÿí, éàõóä áèçèì,
“ÑÊÀË Èíòåðíàòèîíàë Áàêû” Òóðèçì Ïåøÿêàðëàðû Àññîñèàñèéàñûíûí, Ìÿäÿíèééÿò âÿ
Òóðèçì Íàçèðëèéèíèí òàíûäûüû, îíëàðûí òÿäáèðëÿðèíäÿ ñåðòèôèêàòëàð àëàíëàð áó èøäÿ ÷àëûøìàëûäûð. Àðòûã þëêÿìèçäÿ áó ñàùÿäÿ äÿ èøëÿð
ýþðöëöð. Áåëÿ êè, Öìóìäöíéà Òóðèçì Òÿøêèëàòû âÿ éà Òöðêèéÿíèí Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ÷åøèäëè òðåíèíãëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Èñòÿð ìåùìàíõàíà õèäìÿòèíèí òÿøêèëè èëÿ áàüëû, èñòÿðñÿ äÿ ðåñòîðàí
õèäìÿòèíèí òÿòáèãè, áÿëÿä÷èëÿðèí ùàçûðëàíìàñû âÿ ñàèðÿ ÷îõ éàõøû þéðÿäèëèð. Áÿëÿä÷èëÿð ýÿëèð áóðäà òÿäáèðëÿð êå÷èðèð. Ìàðàãëûñû
îäóð êè, áó òÿäáèðëÿð Áàêûäà éîõ, àðòûã Ìàñàëëûäà, Ãÿáÿëÿäÿ, Íàõ÷ûâàíäà, Ýÿíúÿäÿ,
Øàìàõûäà âÿ ñàèðÿ éåðëÿðäÿ êå÷èðèëèð. Ùÿìèí î òðåíèíãëÿð çàìàíû áþëýÿëÿðäÿ éàøàéàí âÿ òóðèçìÿ úÿëá îëóíìàñû âàúèá îëàí
ýÿíúëÿðè äàùà ÷îõ äÿâÿò åäèð âÿ ÿí àçûíäàí
òóðèçìèí ôÿëñÿôÿñèíè îíëàðà þéðÿäèðëÿð. Áó
èñÿ òóðèçì îáéåêòëÿðèíäÿ õèäìÿòèí äàùà äà
ìöàñèðëÿøìÿñèíÿ ñòèìóë éàðàäûð”.
ÎÊÒÀÉ
Êîíôðàíñûíäà èøòèðàêû âÿ ÈÊÒ áàø êàòèáè,
ùÿì÷èíèí, áèð ñûðà öçâ äþâëÿòëÿðèí õàùèøè
èëÿ Àñèéà þëêÿëÿðè ãðóïó àäûíäàí ÷ûõûøû
Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíè òÿøêèëàò äàõèëèíäÿ äàùà äà ìþùêÿìëÿòäè âÿ öçâ äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíìÿñè èìêàíëàðûíû àðòûðäû. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ ÈÊÒ Çèðâÿ
ýþðöøëÿðè òàðèõèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã, Êàñàáëàíêàäà “Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí
ìöíàãèøÿñè ùàããûíäà” ñèéàñè ãÿòíàìÿ
ãÿáóë åäèëäè, ùÿìèí èëäÿí åòèáàðÿí ÈÊÒíèí ÁÌÒ èëÿ ÿìÿêäàøëûüû öçðÿ ìöçàêèðÿ
åäèëÿí ïðîáëåìëÿð ñèéàùûñûíà “Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñè” ìþâçóñóíóí ìöòÿìàäè ñàëûíìàñûíà íàèë îëóíóá.
Ãåéä îëóíìàëûäûð êè, ýÿðýèí ÿìÿéèí
íÿòèúÿñè êèìè, ñèéàñè ãÿòíàìÿíèí àäûíûí
äÿéèøäèðèëÿðÿê äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè
âÿ “Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö ùàããûíäà” áàøëûüû èëÿ èëê äÿôÿ îëàðàã, 1996-úû èëèí äåêàáðûíäà Úàêàðòàäà
êå÷èðèëìèø ÈÊÒ õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðèíèí 24úö Êîíôðàíñû âÿ 1997-úè èëèí äåêàáðûíäà
Òåùðàíäà êå÷èðèëìèø ÈÊÒ äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðûíûí ÂÛÛÛ Çèðâÿ ýþðöøöíäÿ ãÿáóë åäèëìÿñè áó ìÿñÿëÿéÿ äàèð Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíèí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà þíÿìëè ðîë îéíàéûá. Õàòûðëàäàã êè, ñèéàñè ãÿòíàìÿäÿ öçâ
äþâëÿòëÿðèí åðìÿíè òÿúàâöçöíö ãÿòèééÿòëÿ
ïèñëÿìÿñè, Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí äÿðùàë, ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõìàñûíûí òÿëÿá åäèëìÿñè, áó ïðîáëåìÿ äàèð áàø êàòèáèí ÿíÿíÿâè èëëèê ùåñàáàòëàðû, ÈÊÒ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ ãÿáóë åäèëÿí
éåêóí áÿéàííàìÿëÿðèí ìöâàôèã áÿíäëÿðèíäÿ ñÿñëÿíäèðèëÿí ìöääÿàëàð, ùàáåëÿ
ãîíäàðìà “Äàüëûã Ãàðàáàü Ðåñïóáëèêàñû”íäà êå÷èðèëìèø ìöõòÿëèô ãåéðè-ãàíóíè
ñå÷êèëÿðèí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà
çèää âÿ ÈÊÒ-éÿ öçâ þëêÿëÿð òÿðÿôèíäÿí òàíûíìàéàí àìèë êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè
åðìÿíè òÿðÿôèíèí ÈÊÒ äþâëÿòëÿðèíÿ íàðàçûëûüûíû áèëäèðìÿñè èëÿ ìöøàéèÿò îëóíñà äà,
ÿêñ-ðåçîíàíñ äîüóðóá. Åéíè çàìàíäà,
ãåéä îëóíàí ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿð ÿñàñûíäà ùÿì ÈÊÒ ãóðóìëàðû, ùÿì äÿ öçâ äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíà î çàìàí
÷îõ âàúèá îëàí ýåíèø ùóìàíèòàð éàðäûì
ôÿàëèééÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
“Íàð Ìîáèëå” “Àñàí Èìçà” õèäìÿòèíÿ ñòàðò âåðèá
“Íàð Ìîáèëå” “Àñàí Èìçà” ìîáèë åëåêòðîí èìçà õèäìÿòèíÿ ñòàðò
âåðèá. Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè, “Àñàí Èìçà”
åëåêòðîí õèäìÿòëÿðäÿ àâòîðèçàñèéà âÿ åëåêòðîí ñÿíÿäëÿðèí èìçàëàíìàñû áàõûìûíäàí ðàùàò, åòèáàðëû âÿ òÿùëöêÿñèç áèð àëÿòäèð. “Àñàí
Èìçà” ìîáèë åëåêòðîí èìçà òåõíîëîýèéàñûíûí à÷àð öñòöíëöêëÿðè
ñìàðò êàðòûí îõóíìàñû ö÷öí ÿëàâÿ ãóðüóëàðûí âÿ ïðîãðàì òÿìèíàòûíûí èñòèôàäÿñèíÿ åùòèéàúûí îëìàìàñûäûð. Õèäìÿòèí èñòèôàäÿñè ö÷öí
àóòåíòèôèêàñèéà âÿ åëåêòðîí èìçà ðÿãÿìñàë à÷àðëàðûíûí ñàõëàíûëäûüû
ÑÛÌ êàðòà ÿñàñëàíàí ìîáèë òåëåôîíóí ìþâúóäëóüó êèôàéÿòäèð.
Ìÿëóìàòäà äàùà ñîíðà ãåéä îëóíóð êè, “Íàð Ìîáèëå” ìîáèë
îïåðàòîðó äàèì òÿêìèëëÿøÿí øÿáÿêÿ, ÷îõ ñÿðôÿëè òàðèôëÿð âÿ íÿçÿðÿ ÷àðïàí ìöøòÿðè ãàéüûñû èëÿ àáóíÿ÷èëÿðèíèí åùòèéàúëàðûíû þäÿìÿê ñèéàñÿòèíÿ ñàäèã ãàëìàãäàäûð.
“Àñàí Èìçà” õèäìÿòè ùàãäà äàùà ÿòðàôëû ìÿëóìàòû www.àñàíèìçà.àç ñàéòûíäàí ÿëäÿ åòìÿê îëàð.
“Àçåðúåëë”èí ðîóìèíã õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ - 0 äåïîçèò
“Àçåðúåëë Òåëåêîì” øèðêÿòè þç àáóíÿ÷èëÿðèíÿ ñÿðôÿëè òàðèô ïàêåòëÿðè
âÿ åíäèðèìëè êàìïàíèéàëàð òÿêëèô åòìÿêäÿ äàâàì åäèð. Áó äÿôÿ øèðêÿò
éàé àéëàðû ÿðçèíäÿ ñÿéàùÿòÿ ÷ûõìàã èñòÿéÿíëÿð ö÷öí ñåâèíäèðèúè éåíèëèê òÿãäèì åäèð. Áåëÿ êè, 13 èéóí 2014-úö èë òàðèõèíäÿí åòèáàðÿí
“Àçåðúåëë Òåëåêîì” ðîóìèíã õèäìÿòëÿðèíèí à÷ûëìàñû ö÷öí òÿëÿá îëóíàí äåïîçèòè ëÿüâ åäèá. Èíäè áöòöí “Àçåðúåëë” àáóíÿ÷èëÿðè ðàùàò øÿêèëäÿ èñòÿäèêëÿðè þëêÿéÿ ýåòìÿçäÿí ÿââÿë ðîóìèíã õèäìÿòëÿðèíè à÷äûðà
áèëÿðëÿð. Ôàêòóðàëû õÿòò àáóíÿ÷èëÿðè êàìïàíèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äåïîçèò
ìÿáëÿüè þäÿìÿäÿí ìöâàôèã à÷àð ñþçöíö (ÑÒÀÐÒ/ÑÒÎÏ/ÑÒÀÒÓÑ)
8808 ãûñà íþìðÿñèíÿ ÑÌÑ âàñèòÿñèëÿ ýþíäÿðìÿêëÿ ðîóìèíã õèäìÿòèíè àêòèâëÿøäèðìÿê, äåàêòèâëÿøäèðìÿê âÿ úàðè ñòàòóñ ùàããûíäà ìÿëóìàòû ÿëäÿ åòìÿê èìêàíû ãàçàíûðëàð. Áó ãûñà íþìðÿéÿ ýþíäÿðèëÿí ùÿð
1 ÑÌÑ-èí ãèéìÿòè ßÄ äàõèë 0.01 ÀÇÍ òÿøêèë åäèð. Îíó äà ãåéä åäÿê
êè, êàìïàíèéà 13.06.2014 - 31.08.2014 äþâðö ÿðçèíäÿ ãöââÿäÿ îëàúàã. Êàìïàíèéàäà 150 ÀÇÍ äåïîçèò þäÿìèø âÿ åéíè çàìàíäà, “Ôëàò
Úîðïîðàòå” ñòàòóñëó àáóíÿ÷èëÿð äÿ èøòèðàê åäÿ áèëÿðëÿð.
“Àçåðúåëë”äÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà äàùà ñîíðà ãåéä îëóíóð
êè, øèðêÿò éàõûí ýöíëÿðäÿ äàùà ìàðàãëû éåíèëèêëÿðè èëÿ àáóíÿ÷èëÿðèíè ñåâèíäèðÿúÿê.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Ùèêìÿò
Áàáàîüëó âÿ ãÿçåòèí êîëëåêòèâè “Õàëã Úÿáùÿñè” ãÿçåòèíèí áàø
ðåäàêòîðó Åë÷èí Ìèðçÿáÿéëèéÿ, ãàðäàøû
ÌÅÙÌÀÍ ÌÈÐÇßÉÅÂÈÍ
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí ðÿùáÿðëèéè âÿ êîëëåêòèâè ÉÀÏ
Ìÿðêÿçè Àïàðàòûíûí ìÿñóë èø÷èñè Ðÿôàåë Ýöëìÿììÿäîâà, ÿçèçè
ÌÓÑÒÀÔÀ ÁßØÈÐÎÂÓÍ
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

21.06.2014