Devre Analizi-I
DENEY 4- ÇEVRE AKIMLARI YÖNTEMİ
4.1. DENEYİN AMAÇLARI
Elektrik devrelerinin önemli metodlarından biri olan çevre akımları yönteminin daha iyi
anlaşılması için yöntemin deneysel olarak uygulanması
Dal akımlarının ölçülmesi
Dal akımlarından çevre akımlarının elde edilmesi
Çevre akımlarından dal akımlarının elde edilmesi
4.2. TEORİK BİLGİ
Çevre akımları yöntemi, çevre akımı türünden
adet bağımsız ve minimum sayıda
eşitlik yazarak bir devreyi tanımlamamızı sağlar. Burada, b devredeki dal sayısı, n devredeki düğüm
sayısını (referans düğüm dahil) ve Sblk ise devredeki bağımlı kaynak sayısını gösterir.
Tanım olarak, çevre akımı otomatik olarak Kirchhoff Gerilim Yasasını sağlar. Çevre akımları
biliniyorsa dal akımları hesaplanabilir. Dal akımı dala komşu olan çevre akımlarının cebirsel
toplamına eşittir.
R1
V1
I1
R2
R3
V2
I2
Şekil 4.1: Çevre akımları yöntemini göstermek için kullanılan devre
Yukarıdaki şekle göre ;
kaynağı ve R1 direnci üzerinden yalnız I1 çevre akımı akmaktadır.
R3 direnci üzerinden I1 ve I2 çevre akımları akmaktadır.
V2 kaynağı ve R2 direnci üzerinden yalnızca I2 çevre akımı akmaktadır.
Bu bilgilere göre I1 çevre akımı E1 ve R1 üzerinden, I2 çevre akımı ise E2 ve R2 üzerinden
ölçülebilmektedir. Bu tespite göre gerekli denklemler aşağıdaki gibi yazılabilir.
=0
=0
(4.1)
(4.2)
(4.1) ve (4.2) denklemleri düzenlenirse, (4.3) denklem sistemi elde edilebilir. Bu sistemin çözümü
de çevre akımlarının değerini vermektedir.
(4.3)
Devre Analizi-I
4.3. SİMÜLASYON ÇALIŞMASI
Şekil 4.1’de verilen devrenin modellerini seçeceğiniz giriş gerilimi ve farklı direnç değerleri için
Electronic Workbench® programında oluşturunuz ve bu modelleri kullanarak çevre akım değerlerini
ölçünüz. Daha sonra her bir direnç üzerinden geçen akımı hesaplayınız
4.4. DENEYİN YAPILIŞI
1. 3 farkı direnç seçerek anma değerlerini ve ölçülen değerlerini Tablo 4.1’e kaydediniz.
Tablo 4.1: Seçilen Dirençler
R1
R2
R3
Anma
Ölçülen
2.
3. Şekil 4.1’deki devreyi seçtiğiniz dirençlerle ve farklı gerilim seviyelerini için kurunuz.
4. Her bir direnç üzerindeki akımı(akım yönlerini soldan sağa ve yukarıdan aşağı olacak şekilde
seçiniz) ölçünüz ve bu değerleri Tablo 4.2’ye kaydediniz.
Tablo 4.2: Uygulama 1
V1-1:
V2-1:
Ölçülen1
Bağıl Hata1
Hesaplanan1
I R1-1
I R2-1
I R3-1
5. V1 ve V2 gerilimlerini 2 katını çıkararak dirençler üzerinden geçen akımları (akım yönlerini
soldan sağa ve yukarıdan aşağı olacak şekilde seçiniz) Tablo 4.3’e kaydediniz.
Tablo 4.3: Uygulama 2
V1-2:
V2-2:
Ölçülen2
Bağıl Hata2
Hesaplanan2
I R1-2
I R2-2
I R3-2
6. Ölçtüğünüz akım değerlerinden yola çıkarak I1 ve I2 çevre akımlarının belirleyiniz ve Tablo
4.4’e kaydediniz.
Tablo 4.4: Çevre Akımları
I1
Ölçülen
Uygulama
1
Uygulama
2
Hesaplanan
I2
Bağıl
Hata
Ölçülen
Hesaplanan
Bağıl
Hata
Devre Analizi-I
4.5. RAPORDA İSTENİLENLER
1. Şekil 4.1’deki devreyi deneyde kullandığınız dirençlerin anma değerlerini ve gerilim
değerlerini kullanarak çevre akımlarını hesaplayınız.
2. Gerilim seviyelerinin değişiminin çevre akımlarında nasıl bir değişime yol açtığını açıklayınız.
3. Bu değerleri Tablo 4.4’te uygun yerlere yazdıktan sonra bağıl hataları Uygulama 1 ve
Uygulama 2 için hesaplayınız.
4. Hesapladığınız çevre akımlarının yardımı ile dirençler üzerinden geçen akımları bulunuz ve bu
değerleri Tablo 4.2-3’te uygun yerlere yazarak, bağıl hataları hesaplayınız.
5. 3 farklı çevrime sahip bir devre çizerek, bu devreye Çevre Akımları Yöntemini uygulayınız ve
çözülecek denklem sistemini (4.3)’teki gibi ifade ediniz.
Download

Devre Analizi-I DENEY 4- ÇEVRE AKIMLARI YÖNTEMİ 4.1