Murat ARAPGİRLİ
Danışmanlık Hizmetlerinin
Doğrudan Temin ile
Alınmasına İlişkin Hususlar
E. Kamu İhale Uzmanı
[email protected]
1. GİRİŞ
İdarelerin teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlarda
üçüncü kişilerin özel uzmanlık veya deneyimine1 ihtiyacı olabilir. Bu şekilde özel uzmanlık veya deneyime sahip kişiler
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun2 (KİK) 4’üncü maddesinde danışman olarak adlandırılarak, “danışmanlık yapan,
bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde
bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında
hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren
hizmet sunucuları” olarak tanımlanmıştır.
KİK’te doğrudan temin bir ihale usulü olarak değil, bir
alım yöntemi olarak belirlenmiştir.
Bu yazıda doğrudan temin ile danışmanlık hizmetlerinin alınmasının mümkün olup olmadığı ile alım yapılabilmesi durumunda riayet edilmesi gereken usul ve esaslara
değinilecektir.
Bilgi ve deneyimini idarenin yararı için
kullanan, danışmanlığını yaptığı işin
yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde
bulunmayan, idareden danışmanlık
hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç
sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini
veren hizmet sunucuları”danışman
denmektedir.
getirilemeyebilir. Bu düşünceden hareketle; Kanun Koyucu
KİK’in 48’inci maddesinde sayılan mimarlık ve mühendislik,
etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar
uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım teknik şartname hazırlanması, denetim ve kont-
2. DANIŞMANLIK HİZMETLERİ
2.1. GENEL OLARAK
Bazı ihalelerin gerçekleştirilecek aşamaya gelmesi
için yapılması gerekli hazırlıklar, ihale konusu işin teknik,
mali, hukuki veya benzeri alanlarda niteliği itibarıyla karmaşık olması ve/veya uzmanlık ve/veya deneyim gerektirmesi
sebebiyle idarelerin sahip olduğu idari kapasite ile yeterine
1
ÖZEK, Ali; KAYA, Osman, Açıklamalı Kamu İhale Rehberi, 2.
Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2003, s. 425.
2
22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
MEVZUAT
9
i) İmar planlarının hazırlanması,
ii) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri,
iii) Yapımla ilgili sondaj-zemin etüdleri,
iv) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç),
v) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması,
metleri,
vi) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hiz-
vii) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım
kontrollüğü,
rolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki
hizmetlerin danışmanlık hizmet sunucularından alınabilmesine cevaz vermiştir.3 Danışmanlık hizmetleri, sadece ihaleye ilişkin hususlarla sınırlı olmayacağından, sözleşmenin
uygulanması aşaması ve idarenin gerçekleştirdiği diğer iş
ve işlemlerinde de söz konusu olabilir. KİK’in 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine hizmet alımı ihalesine
çıkılabilmesi için nitelik veya sayı bakımından yeterli personelin olmaması gerekirken, danışmanlık hizmet alımı yapılabilmesi için bu şart aranmayarak idarelerin, her durumda,
danışmanlık hizmetleri almalarına olanak tanınmıştır.
Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin4 (DHAİUY) 6’ncı maddesi danışmanlık hizmetlerinin kapsamını düzenlemektedir. Anılan maddeye göre KİK’in
48’inci maddesinde belirtilen işlerin danışmanlık hizmet sunucularından alınması gerektiği hükme bağlandıktan sonra
KİK’in10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2)
numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili;
Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita
ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar
uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan,
yazılım geliştirme, tasarım teknik şartname
hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi
teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki
hizmetlerin danışmanlık hizmet sunucularından
alınabilmesine cevaz vermiştir.
3
ZOR, Ömer Tuğrul; YOSUNKAYA, Bora, 100 Soruda Kamu
İhalelerine Katılmaktan Yasaklama, XII Levha Yayınları,
İstanbul, 2014, s. 65.
4
04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
10
Ekim 2014 • Yıl: 15 • Sayı: 169
viii) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi,
ix) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması,
hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetleri içerisinde sayılmıştır.
Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin5 (KİGT) 64.1’inci
maddesindeki açıklamaya göre, 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri
Mühendisliği Hakkında Kanun’un6 4 ve 5’inci maddelerinde
sayılan ormancılık, orman endüstrisi ve ağaç işleri endüstrisi
işlerine ait mesleki konulara ilişkin mühendislik hizmetlerinin
danışmanlık hizmeti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
2.2. DANIŞMANLIK HİZMETLERİNİN ALIM ŞEKLİ
KİK’te uluslararası uygulamalar da dikkate alınarak,
işin kapsamlı ve karmaşık olması, özel uzmanlık ve bilgi birikimi gerektirmesi nedeniyle danışmanlık hizmetlerinin farklı,
seçim ve değerlendirme kriterleri ile ihale edilmesi öngörüldüğünden, bu hizmet ihaleleri ile ilgili özel hükümleri içeren
ayrı bir bölüm düzenlenmiştir.7
KİK’in 48’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre danışmanlık hizmetleri sadece belli istekliler arasında ihale usulü
ile ihale edilebilir. Ancak belirtmek gerekir ki, KİK’in 20’nci
maddesinde düzenlenen belli istekliler arasında ihale usulü
ile danışmanlık hizmetlerine ilişkin yapılacak belli istekliler
arasında ihale usulü arasında farklılıklar vardır.
Danışmanlık hizmetlerinin belli istekliler arasında
ihale usulü ile ihale edilmesi genel kural olmakla birlikte,
KİK’in 48’inci maddesinin ikinci fıkrasındaki hükme göre,
yaklaşık maliyeti KİK’in 13’üncü maddesinin (b) bendinin (2)
5
22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
6
08.07.2006 tarih ve 26222 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
7
ÖZEK; KAYA, a.g.e., s. 423.
numaralı alt bendinde hizmet alımları için
öngörülen üst limit tutarının dört katının
altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle de gerçekleştirilebilir.
Başka bir anlatımla, 2014 yılı için, yaklaşık maliyeti 758.044.-TL’ye (189.511.TL*4) kadar olan danışmanlık hizmetlerinin hizmet alımı olarak ihale edilebilmesi
mümkündür.
Doğrudan temin yönteminin kullanılabileceği hâller
KİK’in 22’nci maddesinin
birinci fıkrasında
2.3. DANIŞMANLIK HİZMETLERİNE İLİŞKİN
DİĞER HUSUSLAR
KİK’in istisnaları düzenleyen 3’üncü maddesinin (c)
bendinde, uluslararası sermaye piyasalarından yapılacak
borçlanmalara ilişkin her türlü danışmanlık ve kredi derecelendirme hizmetleri ile (e) bendinde, araştırma-geliştirme
faaliyetleri kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’ndan yapılacak mal, hizmet ve danışmanlık
hizmet alımlarının ceza ve yasaklama hükümleri hariç, bu
Kanun’dan istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Danışmanlık hizmeti yüklenicilerinin ihale konusu
işe yönelik olarak sahip olacakları bilginin aynı işin ihalesine
katılımda ve aynı şekilde ihale konusu işin yüklenicilerinin
de aynı işe yönelik danışmanlık hizmeti alımı ihalesine katılımda avantajlı koşul sunup, haksız rekabete neden olması
imkân dâhilindedir.8 Bu nedenle KİK’in ihaleye katılamayacakları düzenleyen 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin
bu işin ihalesine katılması; ihale konusu işin yüklenicilerinin
de o işin danışmanlık hizmeti ihalesine katılması yasaklanmıştır. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan
şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına
sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.
3.2. DOĞRUDAN TEMİN
YÖNTEMLERİ
Doğrudan temin yönteminin kullanılabileceği hâller KİK’in
22’nci maddesinin birinci fıkrasında 10 bent hâlinde;
a) İhtiyacın sadece gerçek
veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit
edilmesi.
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile
ilgili özel bir hakka sahip olması.
c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle
uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu
olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak
düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek
sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden
alınması.
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan
idarelerin onbeş milyar (Kırkyedibin üçyüzyetmişüç Türk
Lirası), diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını (Onbeşbin yediyüzseksenüç Türk Lirasını) aşmayan ihtiyaçları ile
temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
3. DOĞRUDAN TEMİN YÖNTEMİ
3.1. GENEL OLARAK
22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren KİK’te doğrudan temin bir ihale
usulü olarak belirlenmiş idi. 15.08.2003 tarih ve 25200 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 4964 sayılı Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 12’nci maddesi ile
doğrudan temin bir ihale usulü olmaktan çıkarılmıştır. Bu durumda, KİK’te açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale
usulü ve pazarlık usulü bir ihale usulü olarak belirlenmişken,
doğrudan temin bir ihale yöntemi olarak değil, bir alım yöntemi olarak sayılmıştır.9
8
ZOR; YOSUNKAYA, a.g.e., s. 65.
9
DEMİREL, Salim; ARAPGİRLİ, Murat, Doğrudan Temin El
Kitabı, Türkiye Belediyeler Birliği Yayınları, Ankara, 2012, ss.
1-8.
MEVZUAT
11
e) İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı
veya kiralanması.
f) (Değişik: 20/11/2008-5812/8 md.) Özelliğinden ve
belli süre içinde kullanılma zorunluluğundan dolayı stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, aşı, serum, anti-serum, kan ve kan ürünleri
ile ortez, protez gibi uygulama esnasında hastaya göre
belirlenebilen ve hastaya özgü tıbbî sarf malzemeleri, test
ve tetkik sarf malzemeleri alımları.
g) Milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülen
uyuşmazlıklarla ilgili davalarda, Kanun kapsamındaki idareleri temsil ve savunmak üzere Türk veya yabancı uyruklu avukatlardan ya da avukatlık ortaklıklarından yapılacak
hizmet alımları.
h) (Ek: 12/12/2003-5020/28 md.; Değişik: 20/11/2008
-5812/8 md.) 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanunun 22
ve 36 ncı maddeleri uyarınca Türk veya yabancı uyruklu
avukatlardan hizmet alımları ile fikri ve sınai mülkiyet haklarının ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde tescilini
sağlamak için gerçekleştirilen hizmet alımları.
ı) (Ek: 15/5/2008-5763/35 md.) Türkiye İş Kurumunun, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin (b) ve (c) bentlerinde sayılan görevlerine
ilişkin hizmet alımları ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı
İşsizlik Sigortası Kanununun 48 inci maddesinin yedinci
fıkrasında sayılan görevlerine ilişkin hizmet alımları,
i) (Ek: 20/11/2008-5812/8 md.; Değişik: 19/11/20136504/1 md.) Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi,
Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulması, milletvekili genel ve ara seçimleri, mahalli idareler ile mahalle muhtarlıkları ve ihtiyar heyetleri genel ve
ara seçimi dönemlerinde Yüksek Seçim Kurulunun ihtiyacı için yapılacak filigranlı oy pusulası kâğıdı ile filigranlı
oy zarfı kâğıdı alımı, oy pusulası basımı, oy zarfı yapımı
hizmetleri ile bu seçimlere yönelik her türlü seçim malzemelerinin alımı ile yurt dışı seçim harcamaları, il seçim kurulu başkanlıkları tarafından alınacak oy pusulası basım
hizmeti alımı,
şeklinde belirlenmiştir.
4. DOĞRUDAN TEMİN YÖNTEMİYLE
DANIŞMANLIK HİZMETLERİNİN ALINMASI
İdarelerin danışmanlık hizmet alımlarının belli istekliler arasında ihale usulü ile karşılanmasının mümkün
olmadığı durumlar ortaya çıkabilmektedir. KİK’te özel durumlarda ihtiyaçların temel ihale usulleri ile karşılanmasının
12
Ekim 2014 • Yıl: 15 • Sayı: 169
mümkün olmadığı hâller dikkate alınarak, ihtiyaçların teminindeki gecikmelerin önlenmesi amacıyla idarelerin duruma
uygun hareket edebilme anlayışı benimsenmiş, 21 ve 22’nci
maddelerde sayılan hâllerin gerçekleştiği durumlarda pazarlık usulü ve doğrudan temin uygulanarak alım yapılabilme
imkânı tanınmıştır.10 Bu bağlamda danışmanlık hizmetleri
ihale edilerek alınabileceği gibi doğrudan temin yöntemi ile
de alınabilir.
Bu hizmetlerin DHAİUY’ye göre değil de doğrudan
temin yöntemi ile alınması bu işlerin danışmanlık hizmeti
olma niteliğini değiştirmemektedir.11
İhtiyaç konusu danışmanlık hizmetinin sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit
edilmesi durumunda KİK’in 22’nci maddesinin (a), (b) veya
(c) bentlerine göre alım yapılabilir. Diğer taraftan danışmanlık hizmetlerinin birden çok kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi durumunda ise danışmanlık hizmetlerinin
22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında alınması gerekir.
KİGT’nin 22.1.1.3’üncü maddesindeki açıklamaya
göre, danışmanlık hizmeti doğrudan temin yöntemi ile alındığında, hizmetin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda,
alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunludur. Ayrıca 22’nci
maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere, her halükarda, sözleşme
yapılması zorunluluğu vardır. Danışmanlık hizmeti çoğu
zaman belli bir dönemi kapsadığından, bu tür danışmanlık
hizmetlerinde sözleşme imzalanması gerekir.
Doğrudan temin ile yapılan alımlarda ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan
KİK’in 10’uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması
yapılarak temin edilmesi mümkündür. Buna karşılık ihtiyacın
niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, alım yapılacak kişilerde belirli yeterlik kri10
GÖNEN, Dinçer; IŞIK, Hikmet, Açıklamalı Kamu İhale
Kanunu, 2. Baskı, Ankara, 2006, s. 596.; GÖK, Yaşar, Açıklamalı
Kamu İhale Kanunu, 5. Baskı, Ankara, s. 1255.
11
GÖK, a.g.e., s. 1254. Ancak bu konuda farklı Kamu İhale
Kurulu kararları da vardır. Örneğin Kurul’un 05.10.2009 tarih ve
2009/UY.III-2466 sayılı Kararında, “İhale konusu işin projesinin
hizmet alımı ihalesiyle Tümak Mühendislik Mimarlık İnş. Tur.
ve Müş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’ne hazırlatılması nedeniyle, Tümak
Mühendislik Mimarlık İnş. Tur. ve Müş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin
ihale konusu işin danışmanlık hizmetini yapmadığı ve Murat
Erkaya’nın Tümak Mühendislik Mimarlık İnş. Tur. ve Müş.
Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nde herhangi bir hissesinin de bulunmadığı
anlaşıldığından, Murat Erkaya’nın eşi olan Emire Erkaya’nın
ihaleye katılmasında hukuki bir aykırılık bulunmadığı, bu
nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde
olmadığı sonucuna varılmıştır.” denilmiştir.
terlerinin aranması ile şartname düzenlenmesi gibi hususlar
idarelerin takdirindedir.
Daha önce belirtildiği gibi KİK’in ihaleye katılamayacakları düzenleyen 11’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre,
ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler
bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin
yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan
şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına
sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.
Doğrudan temin ile danışmanlık hizmetini yapan kişilerin bu işin ihalesine; doğrudan temin ile iş yapanların da
bu işin danışmanlık hizmeti ihalesine katılıp katılamayacağı
hususu tartışmalı bir konudur.
Yüklenici, KİK’in 4’üncü maddesinde, “üzerine ihale
yapılan ve sözleşme imzalanan istekli” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımdan hareketle, yüklenici ihale sonucunda
sözleşme imzalanan istekli olduğundan, doğrudan temin
yöntemine göre iş yapan kişilerin yüklenici olarak adlandırılması mümkün değildir. Diğer taraftan anılan maddede
danışmanın “danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık
hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucuları” olduğu belirtilmiştir.
Teminatın gelir kaydedileceği ile ihaleye katılmaktan
yasaklama kararı verileceği hâller KİK’te düzenlenmiştir.
Konuya açıklık getirmeden öncelikle belirtmek gerekir ki,
Anayasa Mahkemesi’nin kararlarında da yer alan “idari
ihlalin karşılığı olarak öngörülen idari yaptırım kaynağını
kanundan almalıdır” ilkesi çerçevesinde, kanun koyucunun açıkça kanunda öngörmediği veya sınırlarını çizerek
idarelere genel düzenleyici işlemler ile düzenleme hakkı
tanımadığı durumlarda; teminatın gelir kaydedilmesi ve
ihaleye katılmaktan yasaklama kararı verilmesi, kıyas,
emsal gibi yollarla genişletilerek uygulanamaz.12
şekilde genişletilerek uygulanmasının yerinde olmayacağı
kanaatindeyiz.
5. SONUÇ
KİK, idarelere, yeterli nitelik ve sayıda personeli olsa
bile, üçüncü kişilerin bilgi ve deneyiminden yararlanma
olanağı sağlamıştır. Bu sayede idareler tarafından gerçekleştirilen işlem ve eylemler ile kamu hizmetinin hukuka
uygun bir şekilde ve daha kaliteli yapılması amaçlanmıştır.
Doğrudan temin bir ihale usulü olmamakla birlikte
doğrudan temin yöntemiyle danışmanlık hizmetlerinin
alınması mümkündür. Danışmanlık hizmetinin doğrudan
temin ile alınması, işin danışmanlık hizmeti olma niteliğini
etkilememektedir.
KAYNAKÇA:
- DEMİREL, Salim; ARAPGİRLİ, Murat. Doğrudan
Temin El Kitabı, Türkiye Belediyeler Birliği Yayınları, Ankara,
2012
- GÖK, Yaşar. Açıklamalı Kamu İhale Kanunu, 5.
Baskı, Ankara
- GÖNEN, Dinçer; IŞIK, Hikmet. Açıklamalı Kamu
İhale Kanunu, 2. Baskı, Ankara, 2006
- ÖZEK, Ali; KAYA, Osman. Açıklamalı Kamu İhale
Rehberi, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2003
- ZOR, Ömer Tuğrul. “Kamu İhale Mevzuatında Yasaklama Müessesesi”, Kamu İhale Kurumu Uzmanlık Tezi,
Ankara, 2006
- ZOR, Ömer Tuğrul; YOSUNKAYA, Bora. 100 Soruda Kamu İhalelerine Katılmaktan Yasaklama, XII Levha
Yayınları, İstanbul, 2014
- www.ihale.gov.tr
- www.resmigazete.gov.tr
Bu tespitler çerçevesinde, doğrudan teminin bir
ihale usulü ve doğrudan temin ile yapılan danışmanlık hizmetlerinde “yüklenici” sıfatını taşıyan bir taraf olmadığı göz
önüne alındığında, KİK’in 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen, “İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini
yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık
hizmeti ihalelerine katılamazlar.” yasağının doğrudan temin
ile yapılacak iş ve danışmanlık hizmetlerini kapsayacak
12
ZOR, Ömer Tuğrul, “Kamu İhale Mevzuatında Yasaklama
Müessesesi”, Kamu İhale Kurumu Uzmanlık Tezi, Ankara, 2006,
s. 76.
MEVZUAT
13
Download

Danışmanlık Hizmetlerinin Doğrudan Temin ile