ESTA-KİESERİT
VE ÖZELLİKLERİ
Ziraat Mühendisi Levent Baloğlu
Ef Organik Satış Müdürü
Ziraat Mühendisi Abdullah Basar
Ef Organik Teknik Müdürü
Ziraat Mühendisi Şeyma Selin Durusu
Ef Organik Teknik Personeli
Türkiye’de bitki besleme ve bitki koruma alanında önemli
gelişmeler gösteren Eforganik Tarım, 2006 yılından itibaren
faaliyet göstermektedir. Kurulduğu yıldan itibaren dünya çapında
tanınan birçok ünlü firmanın da Türkiye’de distribütörlüğünü
yapmaktadır. Eforganik tarım, bitki besleme ve koruma ürünleri
ithalatının yanı sıra bu ürünlerin yurt içi satış ve pazarlamasını da
gerçekleştirmektedir. Eforganik Tarımın çalıştığı firmalar arasında
bitki besleme alanında COMPO, EUROCHEM, KALİ, DAYMSA,
POLİMET KİMYA ve SETO bulunmaktadır.
Bitki koruma alanında dünya lideri
olan BASF firması ile çalışılmaktadır.
Türk çiftçisi ile üreticileri gerek ulusal
pazarda gerekse de uluslar arası
piyasada
buluşturan
Eforganik,
ekolojiye zarar vermeden sağlıklı
nesiller için sağlıklı ve güvenilir ürünler
yetiştirilmesini sağlamak firmanın amaçları arasındadır. Bunun
yanı sıra birim alanda verim ve kaliteyi arttırmak, ürün çeşitliliğinin
sağlanması, tarımdaki sorunları belirleyip çözüm önerileri
geliştirmek, geleneksel yöntemlerin yerine yeni ve teknolojik
üretim metotlarını kullanan misyon sahibi bir kuruluştur.
Özellikle Bitki besleme konusunda gübreleme ve gübre
uygulamaları son derece önem arz etmektedir. Firmamızın
önemli bir ithalat ürünü olan ESTA-Kieserite gran. hem ürün
verimi hem de ürün kalitesi açısından son derece olumlu
özellikler barındırmaktadır. Bu kapsamda Tarım Türk Dergisi’nin
bu sayısında Gübreleme Konusundaki Son Gelişmeler kısmında
Esta-Kieserite gran. adlı gübrenin tanıtımı, uygulama alanları ve
seçilen bazı ürünler üzerindeki etkileri açıklanmaya çalışılacaktır.
Esta-Kieserit ve genel özellikleri
Esta-Kieserit ‘gran.’ , içeriğinde %25 suda
çözünen magnezyum oksit (MgO) ve %50
suda çözünür kükürt trioksit (SO³) ihtiva
eden granül yapıda bir gübredir. İçeriğinde
bulunan her iki element suda tam olarak
çözünebilme özelliğine sahip olup, bitkiler
tarafından kolaylıkla alınabilmektedir.
Granül yapıdaki Esta-Kieserit, şekil, granüllerinin sertliği ve
uygun tanecik büyüklüğü dağılımı nedeniyle mükemmel
yayılma özelliğine sahip olmaktadır. Buna ek olarak Avrupa’da
organik tarımda kullanımı açısından ve harmanlama için ideal
uygunluktadır. Toprak özellikleri bakımından incelendiğinde
www.tarimturk.com.tr 1
TT
TARIM
TÜRK
tüm topraklarda pH değerine bağlı olmaksızın güvenle
kullanılabilmektedir.
Tarımda Esta-Kieserit gran. Gübresi magnezyum bakımından
fakir olan topraklarda uygulanmakla birlikte, magnezyum
gübrelemesi yapılırken yetiştirilen bitkinin türü, çeşidi ve bitinin
yetişme koşulları dikkate alınmalıdır.
Magnezyum ve Kükürdün Görevleri
Esta-kieserit içeriğindeki magnezyum (Mg) ve kükürt (S)
sayesinde bitkiye yarayışlı olan bitki besin elementi alımı için
oldukça önemli bir fonksiyona sahiptir. Mg ve S bitki ve toprak
için önemli yapılar ihtiva eder.
Magnezyum bitki metabolizmasında pek çok rol üstlendiğinden
verim ve kalite açısından elzem bir elementtir. Nişasta sentezi
ve karbonhidrat yer değiştirmesinde magnezyumun bulunması
tahıl verimini arttırmaktadır.
Bitkilerde Mg’un en önemli fonksiyonu klorofil molekülünün
merkez atomunda görev almasıdır. Mg, karbondioksit
fiksasyonunda ko-enzim olarak adlandırılan fotosentezin
karbolsilaz reaksiyonu ile ilişkilidir. CO özümlemesi sırasında
karbondioksit ve su tarafından oluşturulan şeker molekülleri
güneş enerjisini faydalanılabilir hale getirmektedir. Ayrıca Mg,
fosforilasyon süreci, ATP veya ADP’nin ve bunların yanı sıra
enzimlerin bağlandığı hemen hemen tüm enzim aktivitelerinde
önemli bir ko-faktördür. Magnezyum eksikliğinin görülebilir
belirtileri özellikle damarlar arasında meydana gelen sararmadır.
Toprakta kükürt genellikle birincil mineraller ve oksidasyon yoluyla
toprak oluşumu ve ayrışması sırasında serbest bırakılan demir
sülfür (FeS)’nin orijinal formu şeklindedir. Toprakta kükürdün
diğer kaynakları özellikle endüstrileşmiş ülkelerde önemli besin
kaynağı olmanın yanında güçlü bir çevresel yük olan SO nin
atmosferik birikiminden gelmektedir. Buna bağlı olarak hava
kirliliğini önleyici teknolojiler devreye sokulmaktadır. Öyle ki
günümüzde kükürt kaynakları şiddetli bir şekilde azalmakta ve
kükürt eksikliği tarımda geniş çapta hasıl olmaktadır. Kükürtlü
gübre kullanımının azalması bu durumu kötüleştirmektedir.
Kükürt bitkide fotosentez, şeker ve nişasta, aminoasit ve protein
oluşumu ile birlikte yağ yağ sentezi gibi sayısız metabolik işlemle
ilişkilidir. Fotosentezde kükürt, kükürt içeren ko-enzimler yoluyla
şeker oluşumunu sağlayan CO’in özümsemesi (sindirim) için
gereklidir.İlk üründen itibaren sentezlenen şeker bitkide şeker ve
kükürdün yanı sıra nişasta üretimi ile de doğrudan bağlantılıdır.
2 www.tarimturk.com.tr
TT
TARIM
TÜRK
Kükürt klorofilin bir bileşeni olmamasına rağmen fotosentezin
ilk basamağı için oldukça önemlidir. Sonuç itibariyle kükürt
bitkilerde protein sentezinde azot ile beraber önemli bir element
olup, toprağa uygulanan azotun alımını arttırır. Bunun yanı sıra
bitkinin aldığı azotun kullanım etkinliğini de arttırmaktadır. Verim
ve kalite artışında etkilidir. Yağ ve yağ asitlerinin oluşumunda
görev almaktadır. Üstelik kükürt B ve H vitaminleri ile çeşitli
ko-enzimlerin yapısal bir elementidir. Vitamin H (biotin) kükürt
içeren 3 ko-enzimlerle alakalı bir multi-enzim kompleksi ile
birlikte yağ asitleri oluşumu için gerekmektedir. Ürünlerin verim
ve kalitesi üzerinde kükürdün faydalı etkilerinin olmasının yanı
sıra diğer besin maddeleri eşit olarak sağlanırsa, tamamen
kullanılabilmektedir.
Magnezyumun aksine, kükürt eksiliğinde filizlerin(sürgün)
büyümesi kök büyümesine göre daha düşüktür. Genellikle
yaprak boyutu, fotosentez ve stomaların aktiviteleri kükürt
eksiliğinde azalmaktadır. Kükürt eksikliği bitkinin sararmasına
yol açar. Eksikliğin görsel belirtilerinden biri de düşük verim ve
kalitedir.
Tarımsal Ürünlerde Kullanım
MISIR
Mısır, magnezyum ve kükürdün yeterli oranlarda kullanılması
ile karlı bir ürün haline gelmektedir. Mısırda Mg eksikliği yaygın
bir olay olarak görülmekte olup, ilk belirtileri yaşlı yapraklarda
damar aralarında sağlıklı yeşil rengin kaybolmasıyla kendini
gösterir. Bunu damar aralarının sararması takip eder. Mısırın
magnezyuma tepkisi, kireçli ağır topraklarda veya çok miktarda
ve maruz kalmış topraklarda belirgindir. Bu durum magnezyum
ve diğer katyonlar (, , ) arasındaki ters orantılı etki ile
açıklanmakta olup, magnezyum uygulamalarının ihmal edildiği
durumlarda gerçekleşmektedir. Mısır, düşük toprak pH’ına çok
hassastır. Esta- Kieserit uygulamalarının, toprak çözeltisinde
yüksek alüminyum konsantrasyonundan kaynaklanan verim
azalması ve büyüme engellemesini ortadan kaldırmak için en iyi
yol olduğu kanıtlanmıştır. Kieserit ile alüminyumun toksinliğinin
giderilmesi SO’ün değil neden olduğu öncelikli bir etkidir.
Magnezyum bileşeninin hızlı bir şekilde serbest hale geçmesi ve
Kieserit’in iyi çözünmesinin neden olduğu toprak ara yüzünde
ile yer değiştirmesi sayesinde asitli toprak şartları altında
avantajlı bir durumdadır. Kieserite’deki magnezyumun sürekli ve
yüksek elverişliliği diğer gübre uygulama avantajlarından daha
güvenilirdir. Yapılan bir deneme sonucunda, farklı uygulama
oranları için Mg kaynakları karşılaştırılması suretiyle avantajlı
olduğu doğrulanmıştır (Şekil1 ve Şekil 2).
Şekil 1. Farklı Mg kaynaklarının mısır verimi üzerindeki etkileri
(g $)
Şekil 2. Biyokütle içinde Mg miktarı (%)
Her iki grafikten de anlaşılacağı üzere mısırda Kieserite
uygulandığında hem kuru madde verimi hem de Mg içeriğinin en
yüksek değere ulaştığı görülmektedir. Diğer uygulamalara göre
Kieserit uygulaması ürün için daha verimli bir etki sunmaktadır.
TAHILLAR (BUĞDAY-ARPA-ÇAVDAR)
Magnezyum ve kükürt tahıl verimi ve protein oluşumu açısından
gereklidir. Tahıllarda Mg içeriği ile tane ağırlığı arasında
olumlu bir ilişki vardır. Tahılların magnezyum istekleri özellikle
kardeşlenmenin yüksek olduğu, filizlenme, tane oluşumu ve
tane dolumu sırasında gerçekleşmektedir. Bu sebeple tahıllar
topraktan Mg alımının nispeten uzun bir periyodu ile nitelendirilir.
Esta-Kieserit yapısında ihtiva ettiği Mg ve S ile tahıllarda da verim
ve kaliteyi arttırıcı bir etki yapmaktadır.
PATATES
Patates genellikle yüksek Potasyum ve Magnezyum istekleri
ile bilinir. Her iki besin elementi, bitkideki nişasta sentezi, renk
oluşumu ve işlenmiş son ürün için gereklidir. Yapılan bir tarla
denemesi Esta-kieserit kullanımı sonucu oluşan patates verimini
açıklamaktadır (Şekil 3).
Şekil 3. Patateste Mg uygulamasının nodül verimine etki
www.tarimturk.com.tr 3
TT
TARIM
TÜRK
ŞEKER PANCARI
Magnezyum pancarın besin elementleri alımında diğerlerine
nazaran büyük bir önem arz eder. Esta-kieserit ise bu açıdan
pancar bitkisine gereken ihtiyacı sağlamaktadır. Esta Kieserit
içerdiği Mg ile köklerde şekerin birikimini için gereklidir. Özellikle
kumlu topraklarda Esta-kieserit şeklindeki magnezyum
uygulamasının pancar verimi ve şeker özütlemesinde faydalı
etikleri olmaktadır. Buna ek olarak potasyumun çok miktarda
olduğu yerlerde ve amonyum esaslı gübrelerle yüksek verim
amacına ulaşmak için sadece magnezyum kaynağı olarak
genellikle Kieserit kullanılmaktadır. Mg isteğinin artmasının
nedeni sıklıkla diğer katyonlar ( ) arasındaki zıt yönlü ilişkiden
meydana gelmektedir. Yapılan bir ürün denemesi sonucunda
Kieserit uygulamasıyla şeker verimi ve şeker içeriğinin arttığı
görülmektedir (Şekil 4).
durum Esta-Kieseritin nodüllenmeyi diğer uygulamalara göre
daha çok arttırdığı ve dolaylı olarak da azot fiksasyonuna katkı
sağladığı söylenebilmektedir.
Şekil 6. Kieserit Uygulaması Sonrası Soya Fasulyesinde Verim Durumu
AYÇİÇEĞİ
Tüm yağlı tohumlu bitkiler arasında ayçiçeği, nispeten yüksek
biokütle üretiminden ileri gelen yüksek magnezyum ihtiyacına
sahiptir. Tohumundaki %50 yağ oranı ve 5.5-6.0 ton/ha’lık
tohum verim potansiyeline sahip ayçiçeği ayrıca en randımanlı
(verimli) bir yağlı bitkidir. Bu potansiyeli kısıtlayan faktörler
sıklıkla ayçiçeğinin yetiştiği bölgelerdeki yetersiz su ve besin
temini olarak karşımıza çıkmaktadır. Macaristan’ da yapılan
bir verim denemesinde, verim ve yağ miktarının her ikisi de
magnezyum uygulamasıyla sağlanmaktadır (Şekil 7).
Şekil 4. Kieserite uygulamasıyla Pancar bitkisinin verim ve şeker içeriğindeki
artış durumu
SOYA FASÜLYESİ
Soya fasulyesi, en çok yağ temini sağlayan dünya çapında
yaklaşık 70 milyon hektarlık bir alanı kaplayan bir bitki olup,
USA’de en büyük üretimleri gerçekleştirilmektedir. Bunu
sırasıyla Brezilya, Arjantin ve Çin takip etmektedir. Dünya’nın
pek çok kısmında soya fasulyesi düşük toprak pH’ına oldukça
hassas özellikle Güney Amerika, Asya ve Afrika’da asitli toprak
şartları altında yetişen bir bitkidir. Bu şartlar altında Esta-Kieserit
uygulanan soya fasulyesinde gübrenin toprakla uyumunun
harika bir yayılım gösterdiği söylenebilmektedir. Verim dışında
Mg ve S ayrıca nodüllenmeyi arttırır ve bu sebeple soya
fasulyesinde azot fiksasyonunu sağlamada önemli bir rol oynar.
Şekil 7. Kieserite’nin Ayçiçeği Bitkisinin Toplam Verimi ve Yağ Verimi Üzerine
Etkisi ( kg ha ¹)
ELMA
Almanya’da elmada verim üzerine yapılan deneyler
magnezyum kaynaklı gübre uygulamalarının son derece
önemli olduğunu göstermektedir. Toprak analizi az yapılan
topraklarda bu durum magnezyum içeriğinin magnezit (MgCO)
olarak geliştiğini göstermektedir. Bu anlamda incelendiğinde
Kieseritin bitki ve toprakta magnezyum ve kükürt eksikliklerini
giderdiği anlaşılmaktadır.
Kieserite uygulaması elma için toprakta ve bitkide meydana
gelen magnezyum eksikliğini giderici bir etki yapmaktadır.
Kieserit’in üstünlüğü özellikle, ne toprakla karışmış ne de
toprakla birleşmiş genel olarak yüzeysel gübre uygulamalarının
olduğu meyve bahçesi koşullarında etkindir.
Şekil 5. Kieserite Uygulamasıyla Nodül Ağırlığının Değişimi
Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Esta-Kieserite uygulanan
bitkide nodül ağırlığının daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Bu
4 www.tarimturk.com.tr
DOMATES
Domates, ılıman iklimden tropikal iklime bir dizi farklı çevresel
değişkenlikte yetiştirilmektedir. Daha çok nötr toprakları tercih
eder. Yapılan deneyler domateslerin asitli topraklarda başarılı
TT
TARIM
TÜRK
bir şekilde ekilebileceğini göstermektedir (Şekil 8).
Şekil 8. Toprak pH’sının Domatesde Meyve Verimi Üzerine Etkisi (t ha ¹)
Magnezyumun dışında Kieserite’deki kükürt bileşimi özellikle
domatesin verimi ve kalitesine katkıda bulunmaktadır. Mevcut
çözülebilen toprakların miktarı gibi kalite parametreleri domates
üretimi için domates de verimi arttırma ve üretim maliyetlerini
düşürme açısından önem arz etmektedir. İtalya da yapılan bir
ürün denemesinde çözünebilen toprak içeriği ve pazarlanabilir
meyve veriminde kükürdün önemli etkileri gözlenmektedir
(Tablo 1).
Tablo1. Kükürdün Verim ve Toprak Üzerindeki Etkisi
Gübre kullanımı konusunda üreticilere tavsiyeler
Seçilen ürün Esta-Kieserit için üreticilere verilecek tavsiyelerin
daha iyi anlaşılması için öncelikle gübreleme ve gübrelemenin
amacından bahsetmek faydalı olacaktır.
Gübrelerin toprağa uygulama yöntemlerinin saptanmasında
tarımı yapılan bitki ve toprak özellikleri yanında gübredeki besin
elementlerinin özellikleri ve gerekli olan aletlere sahip olma
durumu belirleyici etki yapar. Gübrelemenin Amacı, Toprakta
eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave
etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel
üretim ve kaliteli ürün elde etmektir. Yüksek verim ve kalite için
bitki besin elementinin tam olarak saptanması gereklidir.
Bilinçli tarımda olmazsa olmazlar arasında dengeli gübreleme
ile kaliteli ve bol ürün alma sayılabilmektedir. Sağlıklı bitki
yetiştirilmesi ve dengeli gübreleme için hem bitkinin hem
de bitkinin yetiştiği toprağın analiz edilmesi gerekmektedir.
Toprakların analiz edilmesi toprağın verimlilik durumu
hakkında da bilgi vermektedir. Yani toprak analizi ile üretimi
yapılacak bitkiye verilecek gübre miktarını bilmek için öncelikle
yetiştirileceği toprağın analizlerinin yapılması gereklidir. Toprak
analizlerinin doğru ve güvenilir olması için üretim yapılacak
tarla veya bahçeden toprak örnekleri usulüne uygun olarak
alınmalıdır. Alınan toprak örnekleri toprak analiz laboratuarında
analiz ettirildikten sonra, tarlanın bulunduğu bölge ve ekilecek
bitkiye göre verilmesi gereken gübre
miktarları farklılık göstermektedir. Her
bitkinin saf besin elementi ihtiyaçları
yapılan çalışmalara göre belirlenmiştir. Bu
saf değerler baz alınarak gübre miktarı
belirlenip uygulanmalıdır. İstenilen verim
için saf bitki besin elementi miktarlarının
doğru bir şekilde uygulanması en önemli
unsurdur.
Yapılan
analiz
sonuçlarına
uygun
gübrelerin seçilmesi gereklidir. Topraktaki
var olan besin elementleri ve toprağın
yapısına
göre
seçilen
gübre
kalite
ve verim açısından önemli olduğu
kadar
sürdürülebilir
tarım
açısından
da önemlidir. Bu kapsamda gübre
seçiminde değerlendirilecek olan ürün
ESTA-Kieserite
olmaktadır.
Tarımda
www.tarimturk.com.tr 5
TT
TARIM
TÜRK
ESTA-Kieserite gran. ile gübre kurallarının uygulanmasında
tarımı yoğun olarak yapılan bitkilerde ise ağaç yaş başına /100
yetiştirilen bitki türünün magnezyum ve kükürt ihtiyacı ile
gr olacak şekilde uygulaması önerilmektedir.
ekim nöbeti, toprağın magnezyum ve kükürt içeriği ile toprak
özellikleri gibi belli başlı faktörler dikkate alınmaktadır. ESTA-
Diğer bazı önemli ürünlerle alakalı gübre önerileri aşağıdaki
Kieserite gran. gübresi magnezyum bakımından fakir olan
tabloda belirtilmiştir.
topraklarda uygulanmakla birlikte, magnezyum gübrelemesi
yapılırken yetiştirilen bitkinin türü, çeşidi ve bitkinin yetişme
ÜRÜN
ESTA-Kieserite (kg/da)
Muz
60-80
Üzüm
20-24
Mısır
10-15
Turunçgil
20-24
Patates
10-15
Kanola
11-17
Soya
13-17
Yeni ağaçlandırılan kumlu, geçirgen ve hafif toprakların ağaç
Şeker Pancarı
10-15
dikimini takip eden yıl içerisinde dekara 20-30 kg olacak
Çay
6-9
Tütün
10-15
Buğday-Arpa-Çavdar
9-13
Ayçiçeği
10- 15
koşulları göz önüne alınmalıdır.
ESTA KİESERİT gran.
Taban
gübrelerine
karıştırılıp
ekim
sırasında
mibzerle
uygulanabilir, Boğaz doldurma işlemi sırasında gübre bölmeli
çapa makineleri ile uygulanabilir veya Serpme makineleri
(FIRFIR) ile toprağın üstüne saçılabilmektedir.
ESTA KİESERİT gran. Gübreleme Önerileri
şekilde ESTA-Kieserite gran. ile gübrelenmesi önerilerek, genç
fidanların hızlı büyümesi teşvik edilmektedir.
Bu uygulama, fidanlar arzu edilen büyüklüğe gelene kadar
geçen süre içinde 2-3 yıl ara ile tekrarlanmalıdır. Elma, Kiraz gibi
6 www.tarimturk.com.tr
Download

ESTA-Kieserite