TÜRKĠYE ĠSTATĠSTĠK KURUMU BAġKANLIĞI TARAFINDAN
ÜRETĠLEN ĠSTATĠSTĠKĠ VERĠLERDE REVĠZYON YAPILMASINA
ĠLĠġKĠN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNERGE
BĠRĠNCĠ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanım ve Kavramlar
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönerge, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı tarafından Resmi İstatistik Programı
kapsamında üretilen ve yayımlanmasından sonra revizyon yapılan istatistiklerin yayımlanması ile revizyon
politikalarının duyurulmasında uyulması gereken usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönergedeki hükümler, Resmi İstatistik Programı kapsamında Başkanlık tarafından üretilen
istatistikleri kapsar.
(2) Yayımlanan verilerde hata olarak belirlenen durumlarda yapılan düzenlemeler bu Yönergenin
kapsamı dışındadır. İstatistik üretim sürecindeki hataların düzeltilmesi, Türkiye İstatistik Kurumu Tarafından
Yayımlanmış İstatistiksel Veri ve Bilgilerde Hataların Düzeltilmesi ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge
ile belirlenmiştir.
(3) Uluslararası karşılaştırma programları (Satınalma gücü paritesi vb.) ile derlenen istatistikler bu
Yönergede kapsanmamaktadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönerge, 10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 4 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanım ve Kavramlar
MADDE 4- (1) Bu Yönergede geçen;
BaĢkan: Türkiye İstatistik Kurumu Başkanını,
BaĢkanlık: Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığını,
Üretici birim: Veri üretiminden sorumlu Daire Başkanlıklarını,
Haber bülteni: Başkanlığın istatistik üreten birimleri tarafından kamuoyuna açıklanmak üzere dönemli
(aylık, üç aylık, altı aylık, yıllık vb.) veya dönemsiz olarak yayımlanan ve özetlenmiş istatistiki sonuç
gösteren bildiriyi,
e) Hata: “Türkiye İstatistik Kurumu Tarafından Yayımlanmış İstatistiksel Veri ve Bilgilerde Hataların
Düzeltilmesi ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge”de belirtildiği şekliyle yayımlanmış veri ve
bilgilerdeki herhangi bir yanlışlığı,
f) Resmi Ġstatistik Programı: Resmi istatistiklerin üretimine ve yayımına ilişkin temel ilkeler ile
standartları belirlemek, ulusal ve uluslararası düzeyde ihtiyaç duyulan alanlarda güncel, güvenilir,
zamanlı, şeffaf ve tarafsız veri üretilmesini sağlamak amacıyla 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun
3 üncü maddesine dayanılarak beşer yıllık dönemler için hazırlanan programı,
g) Revizyon: Yayımlanmış herhangi bir istatistiki veri üzerinde daha sonra yapılan ve hata dışındaki
değişikliğe bağlı olan güncellemeleri,
a)
b)
c)
d)
ifade eder.
1
ĠKĠNCĠ BÖLÜM
Ġstatistiki Verilerde Revizyona Neden Olan Unsurlar ve Revizyon Türleri
Revizyon Nedenleri
MADDE 5- (1) İstatistiki verilerde revizyona neden olan unsurlar aşağıda tanımlanmıştır.
a) Baz yılı değiĢiklikleri: Belirli aralıklarla toplanan yapısal veriler (girdi-çıktı tabloları, işgücü maliyet
araştırması vb.) nedeniyle ağırlıklandırma sistemindeki değişikliklerdir. Ekonomide meydana gelen
yapısal değişikliklerin hesaplanan istatistiklere yansıtılması ve yeni yöntemler kullanılarak elde edilen
daha güncel ağırlık yapılarının oluşturulmasıdır.
b) EĢleĢtirme (Benchmarking): En son oluşan yıllık veri setine göre, dönemlik ya da aylık veri setinde
tutarlılığın sağlanmasıdır.
c) Cevaplayıcı birimin beyanındaki değiĢim: Referans döneme ilişkin kesinleşmemiş verinin
yayımlanması ile verinin kesinleşme tarihi arasındaki sürede istatistiki birim (cevaplayıcı) tarafından
veri üzerinde yapılan değişikliklerdir.
d) Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmıĢ verideki değiĢimler: Mevsimsel ve/veya ay içindeki
çalışılan gün sayısının değişimlerinden kaynaklanan etkilerin veriden arındırılmasında kullanılan
modele dayalı yöntem nedeniyle verilerin sürekli değişmesi durumudur.
e) Sınıflama, tanım ve kapsam değiĢiklikleri: Sınıflama ve tanım değişikliğinden kaynaklanan
(dönüştürülebilir olsa dahi) farklılıklar ile kapsamdaki değişikliklerdir.
f) Yöntem, uygulama ve soru yapısındaki değiĢiklikler: Yöntem, uygulama, soruların içerik ve seçenek
yapısının değişmesidir.
g) Kaynak verideki değiĢim: Bir istatistiğe girdi oluşturan başka bir istatistiğin revizyonuna bağlı olarak
yapılan değişikliklerdir (işgücü istatistikleri ile nüfus projeksiyonları ilişkisi vd.).
h) Yasal düzenlemeler: İdari yapıdaki değişiklikler nedeniyle istatistiki verinin kapsamındaki
güncellemelerdir.
Revizyon Türleri
MADDE 6- (1) İstatistiki verilerde yapılan revizyon türleri, aşağıda tanımlanmıştır.
a) Rutin revizyonlar: Bu Yönergenin 5 inci maddesinde yer alan eşleştirme (benchmarking), cevaplayıcı
birimin beyanındaki değişim ve mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verideki değişimlerden
kaynaklanan revizyonlardır.
b) Ana revizyonlar: Bu Yönergenin 5 inci maddesinde yer alan baz yılı değişiklikleri, sınıflama, tanım ve
kapsam değişiklikleri, yöntem, uygulama ve soru yapısındaki değişiklikler, kaynak verideki değişim ve
yasal düzenlemelerden kaynaklanan revizyonlardır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Revizyonların Uygulanmasına ĠliĢkin Usul ve Esaslar
Rutin Revizyon Uygulamaları
MADDE 7- (1) Rutin revizyon uygulamaları, yıl altı periyotlarda yayımlanan araştırmalar için veri kaynağı türü
ayrımında; girişim, hane halkı ve idari kayıtlar olarak üçe ayrılır.
(2) Veri kaynağı girişim olan araştırmalar için; aylık yayımlanan araştırmalarda rutin revizyon
yapılması durumunda, aylık veri yayımlanırken bir önceki ay, yılın son verisi açıklanırken ise tüm yıl revize
edilir. Çeyreklik yayımlanan araştırmalarda ise rutin revizyon yapılması durumunda çeyreklik dönem
yayımlanırken bir önceki çeyrek, yıl sonlarında ise tüm yıl revize edilir.
(3) Veri kaynağı hanehalkı olan araştırmalarda rutin revizyon uygulanmaz.
2
(4) Veri kaynağı idari kayıt olan araştırmalar için; araştırmaların oluşum süreci birbirinden farklı
olduğundan üretilen istatistiklerde her başlık kendi içinde değerlendirilip rutin revizyon uygulamaları
standartlaştırılır.
Rutin Revizyon Uygulamalarında Özel Durumlar
MADDE 8- (1) Bitkisel üretime ilişkin istatistiklerin referansı yıllık olup, yıl altı periyotta 3 kez tahmin
üretilmektedir. Revizyonlar, yıl altı periyottaki her 3 dönemde daha önceki dönemler revize edilerek yapılır.
(2) Nüfus projeksiyonlarının ileriye dönük revizyonları; projeksiyonların idari kayıtlar ile uyum
oranının baz alınan yıldan itibaren %99’un altına düşmesi durumunda veya her 5 yılda bir yapılır. Ancak, idari
kayıtlar ile uyum oranının alt coğrafi ayrıntılarda da %99’un altına düşüp düşmediği her yıl kontrol edilerek
gerekli durumlarda revizyon yapılır.
Ana Revizyon Uygulamaları
MADDE 9- (1) Ana revizyonlar çok kapsamlı revizyonlar olduğundan revizyonun sıklığı, büyüklüğü ve
kapsamı dikkate alınarak bir optimizasyon yapmayı gerektirir. Bu nedenle olası tüm diğer revizyonlar dikkate
alınarak tek bir defada yapılması esastır.
(2) Bu Yönergenin, 5 inci maddesinde yer alan revizyon nedenlerinden, yasal düzenlemeler
dışındaki unsurların veriler üzerindeki etkilerini ölçmek için veri revize edilen ve edilmeyen halleri ile birlikte en
az bir yıl üretici birim tarafından takip edilir. Bu etki belirlendikten sonra verinin revize edilip edilmemesine
karar verilir.
(3) Veriye ilişkin zaman serisinin tutarlılığını sağlamak üzere, revize edilmiş veriye uygun olacak
şekilde bir önceki tanıma göre üretilen veriye geri çekme uygulanır. Uygulanacak geri çekme işlemi; değişkenin
geçmiş yıl veri setinden revizyon tanımına göre bilgi elde edilebiliyorsa mikro yöntemle, elde edilemediği
durumlarda ise makro yöntemle veya modele dayalı yöntemle yapılır. Geriye çekme sürecinde, üretici birim
Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığından görüş alır.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden ArındırılmıĢ Verilerde Revizyon
MADDE 10- (1) Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verinin üretilmesi için; model, filtreler, aykırı
değerler ve uygun takvim değişkenleri Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı tarafından belirlenir ve
yıl boyunca her haber bülteni döneminde parametreler ve faktörler yeniden tahmin edilir. Mevsim ve takvim
faktörlerinin yeniden tahmin edilmesinden kaynaklanan değişim nedeniyle, yayımlanan mevsim ve takvim
etkilerinden arındırılmış veri, cari yıl hariç, son üç yılında revize edilir. Gözlemlenen revizyonun büyüklüğü, bu
Yönergenin 12 nci maddesinin (b) bendi dikkate alınarak üretici birim tarafından ölçülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Revizyonların Büyüklüklerinin Ölçülmesi ve Yayımlanmasına ĠliĢkin Usul ve Esaslar
Revizyon Büyüklüklerinin Ölçülmesi
MADDE 11- (1) Rutin ve ana revizyonların veri üzerindeki etkisi mutlak yüzde revizyon ve ortalama mutlak
yüzde revizyon büyüklükleri olarak (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği şekilde ifade edilir ve üretici birim
tarafından ölçülür.
a) Mutlak Yüzde Revizyon: Herhangi bir istatistiki gözleme ait değerde yapılan revizyon büyüklüğü,
değerin yayımlanmış hali ve revize edilmiş hali arasındaki farkın mutlak değerinin, revize edilmiş
haline oranlanıp yüzdesi alınmak sureti ile mutlak yüzde revizyon olarak ifade edilir.
b) Ortalama Mutlak Yüzde Revizyon: Herhangi bir istatistiki gözleme ait değerdeki revizyonların zamana
göre büyüklüğü, (a) bendinde hesaplanan mutlak yüzde revizyonların aritmetik ortalaması alınmak
sureti ile ortalama mutlak yüzde revizyon olarak ifade edilir.
3
Revizyon Büyüklüklerinin Yayımlanması
MADDE 12- (1) Revizyon büyüklükleri, verinin ilk yayın tarihindeki değeri ile son değeri arasındaki değişimi
gösteren revizyon ölçüm tablosunda yayımlanır. Revizyon ölçüm tablosu, EK-2’de verilen Revizyon El
Kitabı’nda yer alan hususlar dikkate alınarak hazırlanır.
(2) Rutin revizyonlara ilişkin revizyon ölçüm tablosu her haber bülteni döneminde haber bülteni
eki halinde yayımlanır.
BEġĠNCĠ BÖLÜM
Revizyon Bilgilerinin Dokümantasyonuna ve Yayımlanmasına ĠliĢkin Usul ve Esaslar
Revizyon Bilgi Formu ve Metodolojik Dokümanın Yayımlanması
MADDE 13- (1) Bu Yönergenin EK-1’inde verilen Revizyon bilgi formu, istatistiksel veride yapılan revizyonu;
nedenleri, yayımlama tarihi, uzunluğu ve derinliği (düzeyi) bakımından tanımlamaktadır. Revizyon bilgi
formunun hazırlanması üretici birimin sorumluluğundadır.
(2) Revizyon bilgi formunun hazırlanmasında rehber olarak EK-2’de verilen Revizyon El
Kitabı’nda belirtilen hususlar dikkate alınır. Revizyon El kitabı içeriğinin güncelliğinin ve revizyon politikası
standardizasyonunun sağlanması görevini Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı yürütür.
(3) Ana revizyonların nedenlerinin detayları, revize edilen ve edilmeyen veriler arasında tablo ve
grafiksel karşılaştırmalar, bu Yönergenin 11 inci ve 12 inci maddelerinde tanımlandığı şekliyle ölçülen ana
revizyon büyüklüklerinden oluşan tablo ve (uygulanmışsa) kullanılan geri çekme yöntemi ”Metodolojik
Doküman”da yer alır. Metodolojik dokümanın kapsaması gereken bileşenler Revizyon El Kitabında
tanımlanmıştır. Metodolojik dokümanın hazırlanması üretici birimin sorumluluğundadır.
(4) Üretici birim, bu Yönergenin Geçici 1 inci maddesinde tanımlanan süre içerisinde her bir
istatistik için Revizyon bilgi formunu hazırlar. Hazırlanan formlar kontrol edilmesi için Örnekleme ve Analiz
Teknikleri Daire Başkanlığı’na gönderilir. Sonrasında, üretici birim tarafından Revizyon bilgi formunun
yayımlanması için Başkanlık onayı alınır.
(5) Revizyon bilgi formunda değişiklik planlanması halinde üretici birim, Ulusal Veri Yayımlama
Takvimi hazırlıkları öncesinde, değiştirilmiş Revizyon bilgi formunu Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire
Başkanlığı’na her yılın Kasım ayında kontrol için gönderir. Sonrasında, üretici birim tarafından revizyon bilgi
formunun yayımlanması için Başkanlık onayı alınır.
(6) Ulusal Veri Yayımlama Takvimi döneminde ana revizyon yapacak olan üretici birimler,
hazırladıkları Metodolojik doküman için ana revizyon yayımlanmadan bir ay öncesinde Örnekleme ve Analiz
Teknikleri Daire Başkanlığı’nın görüşünü alır. Sonrasında, üretici birim tarafından Metodolojik doküman ile
birlikte ana revizyonun yayımlanması için Başkanlık onayı alınır.
(7) Revizyon bilgi formu Ulusal Veri Yayımlama Takvimi’nin yayımlandığı tarihte Başkanlığın
Türkçe ve İngilizce resmi internet sitesinde ilgili istatistiğin metaverisi altında yayımlanır.
(8) Metodolojik doküman, ana revizyon yapılan verinin yayımlandığı tarihte bir sefere mahsus
olmak üzere haber bülteni ekinde ve sürekli olarak ilgili istatistiğin metaverisi altında yayımlanır.
4
ALTINCI BÖLÜM
Revize Edilen Verilerin Yayımlanmasına ĠliĢkin Usul ve Esaslar
Revize Edilen Verilerin Yayımlanması
MADDE 14- (1) Revize edilen veriler, cari haber bülteninde, basılı veya elektronik ortamlarda yayımlanacak
kitaplarda ve varsa statik tablolarda (r) simgesi ile gösterilir ve revizyona ilişkin açıklama istatistiksel tablonun
altında dipnot olarak yer alır. Kullanıcıların ana revizyon durumunda bilgilendirilmesi için dağıtım veritabanına
girişinde uyarı (pop-up) yapılır. Uyarı metni, Revizyon El Kitabı’nda yer alan hususlar dikkate alınarak
oluşturulur. Revizyon, basılı veya elektronik ortamlarda önceden yayımlanmış kitaplara ve veriye ait geçmiş
haber bültenlerinin ekinde verilen tablolara yansıtılmaz.
(2) Rutin revizyona uğrayan veriler, Ulusal Veri Yayımlama Takvimi’nde yayımlama tarihi
belirtilen haber bülteni dönemlerinde Başkan onayı ile yayımlanır. Ana revizyona uğrayan veriler Revizyon bilgi
formunda belirtilen tarihte Başkan onayı ile yayımlanır. Ana revizyona uğrayan veriler yayımlanmadan en az bir
gün önce, kullanıcılar Başkanlığın Türkçe ve İngilizce resmi internet sitesinde kamuoyu duyurusu ile
bilgilendirilir.
(3) Ana revizyon yapılan verilerin geriye çekilmiş zaman serileri bir defaya mahsus olmak üzere
statik tablo halinde haber bülteni ekinde yayımlanır, sonraki dönemlerde veritabanından yayımlanmasına devam
edilir.
Revizyonların Koordinasyonu ve Güncellenmeyen Verilerin PaylaĢımı
MADDE 15- (1) Üretici birimler, ana revizyon yapması durumunda diğer üretici birimlerin de etkileneceğini
dikkate alarak süreç içerisinde gerekli tüm bilgilendirmeleri yaparlar.
(2) Ana revizyon sonucunda karşılaştırılabilirliği ortadan kalkan ve yayımlandığı dönemi temsil
eden tablolar, Başkanlığın Türkçe ve İngilizce resmi internet sitesinde, kullanıcıların erişimine açık olacak
şekilde yayımlanır.
Revizyon Bilgi Formunda Yer Almayan Revizyonlar
MADDE 16- (1) Revizyon bilgi formunda yer almadığı halde öngörülemeyen ancak gerçekleşmesi zaruri ana
revizyonlar Başkan onayı ile karara bağlanır ve yayımlanmadan en az bir gün önce, Başkanlığın Türkçe ve
İngilizce resmi internet sitesindeki ilgili istatistiğin metaverisi altındaki revizyon bilgileri güncellenir, ayrıca
kamuoyu duyurusu şeklinde kullanıcılar bilgilendirilir.
YEDĠNCĠ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
MADDE 17- (1) Bu yönerge Türkiye İstatistik Kurumu Başkanının onayı ile yürürlüğe girer.
GEÇĠCĠ MADDE 1- (1) Üretici birimler, bu Yönerge’nin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden iki ay içerisinde
Revizyon bilgi formunu hazırlamakla yükümlüdür.
Yürütme
MADDE 18- (1) Bu yönerge hükümlerini Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı yürütür.
5
EK-1. Türkiye Ġstatistik Kurumu Revizyon Bilgi Formu
Revizyon Bilgi Formu
Ġlk Yayım Tarihi
Güncelleme Tarihi
Haber Bülteni Adı
Yayımlama Dönemi
Rutin Revizyon
Cevaplayıcı birimin beyanındaki değiĢim
Revizyon Nedenleri
EĢleĢtirme
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmıĢ verideki değiĢimler
Revizyon Yayımlama Tarihi
Son bir ay
Son bir dönem
Revizyon Uzunluğu
Son bir yıl
Daha fazla (Belirtiniz ............................)
Sınıflama: ...............................
Revizyon Derinliği (Düzeyi)
Revize edilecek alt kırılım: ...........................
Mevsim ve Takvim Etkilerinden
Arındırma
Yönergedeki 10 uncu Madde
Ana Revizyon
Baz yılı değiĢiklikleri
Sınıflama, tanım ve kapsam değiĢiklikleri
Revizyon Nedenleri
Yöntem, uygulama ve soru yapısındaki değiĢiklikler
Kaynak verideki değiĢim
Yasal düzenlemeler
Revizyon Yayımlama Tarihi
Revizyon Uzunluğu
Belirtiniz ............................
Sınıflama: ...............................
Revizyon Derinliği (Düzeyi)
Revize edilecek alt kırılım: ...........................
6
EK-2. Revizyon El Kitabı
REVİZYON
EL KİTABI
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU
REVİZYON
EL KİTABI
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU
REVİZYON EL KİTABI
Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı
Veri Analiz Teknikleri Grubu
Tel: 0312 410 02 92
Faks: 0312 425 57 41
Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası, Ankara
Tel: 0312 410 01 64 * Faks: 0312 418 50 82
Mart 2014
MTB: 2014
1. Sürüm
Önsöz
ÖNSÖZ
Mevcut istatistiklerin güvenilir, karşılaştırılabilir, uyumlu,
tutarlı ve veri entegrasyonu sağlanarak üretilmesi hedefi
doğrultusunda “Yayımlanan verilerde revizyon ve hatalara ilişkin
stratejilerin belirlenmesi” başlığı Stratejik Plan’da (2012-2016)
eylem olarak öngörülmüştür. Avrupa İstatistikleri Uygulama
İlkeleri (Code of Practice) ile de doğrudan ilişkili olan hata
düzeltme ve revizyona ilişkin politikanın belirlenmesi
konusunda, Kurumumuz tarafından öncelikle “Türkiye İstatistik
Kurumu Tarafından Yayımlanmış İstatistiksel Veri ve Bilgilerde
Hataların Düzeltilmesi İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında
Yönerge” yürürlüğe konulmuş, ardından “Türkiye İstatistik
Kurumu Başkanlığı Tarafından Üretilen İstatistiki Verilerde
Revizyon Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönerge” yayımlanmıştır.
Revizyon politikasının istatistik üreticilerince etkin bir
şekilde uygulanabilmesi ve revizyon uygulamalarında
standardizasyonu sağlamak amacıyla revizyona ilişkin
yönergenin yanı sıra “Revizyon El Kitabı” hazırlanmıştır.
Resmi istatistik üretiminde, yönergede belirtilen
revizyonların nasıl yapılacağına ışık tutan ve revizyon
uygulamalarına açıklık getiren bu yayının istatistik üreticilerine
yararlı olacağı inancı ile hazırlanmasında emeği geçenlere
teşekkür ederim.
Birol Aydemir
Başkan
TÜİK, Revizyon El Kitabı
3
İçindekiler
İÇİNDEKİLER
Sayfa
Önsöz
3
Giriş
7
Genel Bilgiler
9
1.
Revizyon Politikasının Tanımlanmasına İlişkin Genel
Bilgiler
9
2.
Rutin Revizyonların Olası Nedenleri
9
3.
Ana Revizyonların Olası Nedenleri
10
Revizyon Türleri
13
1.
Rutin Revizyonlar
13
2.
Ana Revizyonlar
15
Revizyon Ölçüm Tablosu
19
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
22
1. Örnek revizyon ölçüm tablosu
22
2. Basamaklı revizyon ölçüm tablosu
23
3. Düzeylerin değerlerinin gösterimi
24
4. Aylık değişim oranlarının gösterimi (%)
25
5. Aylık değişim oranlarındaki revizyonun gösterimi
26
6. Yıllık değişim oranlarının gösterimi (%)
27
7. Yıllık değişim oranlarındaki revizyonun gösterimi
28
Revizyon Tarihçesi Tutulmasının Temel Unsurları
1.
Örnek revizyon tarihçesi takip tablosu
Kullanıcıların Bilgilendirilmesi
29
30
31
1.
İstatistiksel tablolarda rutin revizyon gösterimine ilişkin
örnek
33
Sonuç
34
TÜİK, Revizyon El Kitabı
5
Giriş
Giriş
Bu el kitabı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı
Tarafından Üretilen İstatistiki Verilerde Revizyon Yapılmasına
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge’de tanımlanan
Revizyon Bilgi Formu ve Metodolojik Dokümanın üretici birimler
tarafından hazırlanmasına kılavuzluk etmesi amacıyla
hazırlanmıştır.
Revizyon, verilerin kalitesini ve doğruluğunu arttırmak için
incelenmesi ve kontrol altında tutulması gereken bir araçtır.
İstatistik üreticileri, istatistiksel üretim sürecini düzenlemek ve
tahmindeki güncellemelerin boyutunu belirlemek için revizyon
analizini kullanırlar. Ayrıca, istatistik üreticileri, zamanlılığı ya da
doğruluğu elde etmek adına yöntem seçimi için de revizyonları
analiz ederler.
Revizyon politikası sayesinde kullanıcıların veriye olan
güveninin artması doğal bir sonuçtur. Çünkü kamuoyuna açık
bir politika sayesinde revizyonun nedenlerine ilişkin gerekli tüm
açıklamalar paylaşılmış olmaktadır.
Her ne kadar revizyonların istatistiksel verinin kalitesini
arttırdığı kabul edilse de verinin revize edilmesi aşamasında
dikkat edilmesi gereken noktalar bulunmaktadır.
İlk olarak, sıklıkla revizyon yapılmasının veri kullanıcıları
açısından belirsizlik yarattığı söylenebilir. Bu nedenle önemli
olan değişikliklerin mümkün olduğu kadar aynı anda yapılmasını
öngören bir revizyon politikası tercih edilmelidir.
İkinci olarak, cevaplayıcı beyanlarında istatistiksel olarak
anlamlı değişiklikler meydana geldiğinde, bu değişiklikler hızlı
bir şekilde veri setine yansıtılmalıdır.
Üçüncü olarak, kullanılacak revizyon yöntemi zaman
serisini istikrarsız hale getirmemelidir. Çünkü kullanıcı açısından
revizyona tabi olmayan veriler, revize edilmiş verilere göre daha
TÜİK, Revizyon El Kitabı
7
Giriş
doğru ve daha güvenilir kabul edilir. Son olarak, toplulaştırılmış
veride nispeten küçük değişiklikler yaratan revizyonların etkileri,
alt seviyelere inildiğinde daha da artabilir.
8
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Genel Bilgiler
Genel Bilgiler
1. Revizyon Politikasının Tanımlanmasına ĠliĢkin
Genel Bilgiler
Üretilen istatistiklerde revizyon, rutin ve ana revizyonlar
olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir.
Rutin revizyon: Eşleştirme, cevaplayıcı birimin
beyanındaki değişim ve mevsim ve takvim etkilerinden
arındırılmış verideki değişimler nedeniyle yapılan güncellemeleri
kapsamaktadır.
Ana revizyon: Baz yılı değişiklikleri, sınıflama, tanım ve
kapsam değişiklikleri, yöntem, uygulama ve soru yapısındaki
değişiklikleri,
kaynak
verideki
değişim
ile
yasal
düzenlemelerden kaynaklanan güncellemeleri ifade eder.
Rutin ve ana revizyonların
aşağıdaki maddelerde açıklanmıştır.
uygulanma
nedenleri
2. Rutin Revizyonların Olası Nedenleri
EĢleĢtirme: Kısa dönemli olarak yapılan araştırmalardan
elde edilen istatistiklerin yıllık toplamları ile aynı konu üzerinden
yapılan yıllık araştırmalardan elde edilen istatistikler arasında
farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklara göre kısa dönemli
istatistikler revize edilmektedir.
Cevaplayıcı
birimin
beyanındaki
değiĢim:
Cevaplayıcıların beyanlarını düzeltmelerinden kaynaklanan
değişikliklerdir.
Yayımlanmış
istatistiklerde
revizyon
gerektirebilen cevaplayıcı beyanlarındaki değişikliklerin veri
derleme sürecinde kapsam dışı bırakılması mümkün
olmamaktadır.
Yine bu başlık altında ele alınabilecek bir husus da
mevcut verilerin güncellenmesinin geciken ham verilerden
TÜİK, Revizyon El Kitabı
9
Genel Bilgiler
kaynaklanmasıdır. Genellikle, yayımlanma sıklığı yüksek olan
(aylık, üç aylık gibi) istatistiklerin üretilmesinde kullanılan tüm
veri seti yayım döneminin sonunda mevcut olmamaktadır. Bu
nedenle, eksik gözlemler tahmin edilmektedir (imputasyon).
Fakat tahmin edilen değerlerin, gerçekleşen gözlem değerini
tam olarak yansıtmadığı durumda, yayımlanan veriler revize
edilmektedir.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmıĢ verideki
değiĢim: Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerin
hesaplanmasında kullanılan modele dayalı yöntemlerde
modelde kapsanan gözlem sayısının değişmesi durumunda
(model yapısı aynı kalsa dahi) parametre tahminleri
değişebilmektedir. Parametrelere bağlı filtrelerden ötürü
istatistikler revizyona uğramaktadır. Diğer taraftan, istatistiksel
bir model sonucunda üretilen herhangi bir istatistik, yeni gözlem
eklenmesi sonucunda, parametre tahmin değerlerinin değişmesi
nedeniyle revizyona uğrayabilir.
3. Ana Revizyonların Olası Nedenleri
Baz yılı değiĢiklikleri: Ağırlıklandırma sistemindeki
değişiklik zaman serisinin gidişatını etkileyebildiğinden veriler
revize edilmektedir.
Sınıflama, tanım ve kapsam değiĢiklikleri: Konu
bazında sınıflama değişikliğinden kaynaklanan (karşılaştırılabilir
olsa dahi) farklar ortaya çıktığında seriler revize edilmektedir.
Ayrıca, araştırma kapsamında derlenen değişkenlerin
tanımlarında meydana gelen değişiklikler de revizyona sebep
olmaktadır. Örneğin, Hanehalkı İşgücü Araştırması’nda (HİA)
işsiz tanımı, ya da işyeri araştırmalarında katma değer
tanımındaki değişiklikler bu duruma örnek olarak verilebilir.
Ayrıca,
araştırmanın
kapsamındaki
değişiklikler
de
kıyaslanabilirliği etkilediğinden revizyon nedenleri arasında
10
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Genel Bilgiler
sayılmaktadır. Örneğin, 15 yaş ve üzeri nüfus kapsamından tüm
yaş gruplarına geçilmesi ya da 20 ve daha fazla istihdama sahip
girişimlerin oluşturduğu kapsamdan, daha dar bir kapsam olan
50 ve daha fazla istihdama sahip girişimlerin kapsam olarak
belirlenmesi verilerin kıyaslanabilirliğini etkileyecektir.
Yöntem, uygulama ve soru yapısındaki değiĢiklikler:
Değişkenlerin veya araştırmanın temel karakteristiklerinin
hesaplama yöntemindeki değişiklikler revizyon nedenleri
arasındadır. Örneğin, yoksulluk hesaplama yöntemindeki ve
endeks hesaplama yöntemindeki değişiklikler ya da örnekleme
yöntemi
değişikliği
(kota
örneklemesinden
olasılıklı
örneklemeye geçiş) gibi durumlar da revizyon gerektirmektedir.
Ayrıca, alan uygulamasındaki değişiklikler de veride
revizyona sebep olabilmektedir. Örneğin, HİA uygulamasının
aylık derlenmesi uygulamasından haftalık derlenmesi
uygulamasına geçilmesi bu konuya en güzel örnektir.
Son
olarak,
araştırma
kapsamında
derlenen
değişkenlerin soru yapılarındaki değişiklikler de (cümle yapısı,
seçenek sayısı ve yapısındaki değişiklik) revizyon nedenleri
arasındadır. Bu tür durumlarda, verinin kıyaslanabilirliği
konusunun incelenmesi gerekmektedir.
Kaynak verideki değiĢim: Bir istatistiğe girdi oluşturan
başka bir istatistiğin revizyonuna bağlı olarak yapılan
değişikliklerdir. (Hanehalkı İşgücü İstatistikleri ile Nüfus
Projeksiyonları ilişkisi vd.) Diğer bir ifadeyle, istatistiğin üretim
sürecinde kullanılan ve çok düşük frekanslarda derlenen kaynak
verideki değişiklik (Örneğin, girdi-çıktı tabloları, işgücü maliyet
araştırması vs.) nedeniyle bu kaynak veriyi girdi olarak kullanan
istatistikteki değişimlerdir.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
11
Genel Bilgiler
Yasal düzenlemeler: Yeni bir mevzuatın yürürlüğe
girmesi,
yayımlanan
istatistiklerin
revizyonunu
gerektirebilmektedir. Örneğin, idari bölünüşün (bölge, il, ilçe vs.)
değişmesi
sebebiyle
yayımlanmış
istatistikî
verilerde
güncellemeler gerekli görülmektedir.
12
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Türleri
Revizyon Türleri
1. Rutin Revizyonlar
Rutin revizyonlar, bu bölümde tanımlanan haliyle
istatistiksel veriye uygulanır ve daha önceden yayımlanmış ve
kamuya açık olan revizyon takvimine bağlı olarak yayımlanır.
Rutin revizyonlar için hazırlanan revizyon politikası asgari
üç unsuru içermelidir. Bu unsurlar aşağıda verilmiştir.
1. Revize edilecek verinin yayım günü ve saatini içeren
kamuoyunun erişimine açık bir revizyon takvimi,
2. Revizyon döneminin uzunluğu (Örneğin; bir önceki
dönem verisinin ya da cari yıl verisinin revize edilmesi gibi.),
3. Revizyonun derinliği (Örneğin; yapılacak revizyonun
istatistiğe ilişkin sınıflamanın bütün alt seviyelerinde yapılması
ya da sadece belirli alt seviyelerinde yapılması durumu gibi).
İlgili istatistikten sorumlu üretici birim revizyon politikasını
tanımlayarak TÜİK resmi internet sayfasında Türkçe ve İngilizce
olarak yayımlar. Bu tanımlama, revizyon takvimini, revizyon
periyodunun uzunluğunu ve revizyonun derinliğini içerir. Ayrıca,
bu unsurlardaki değişiklikler, ilgili yönergede belirtildiği gibi daha
önceden kamuoyuna bildirilir.
Rutin Revizyonların Uzunluğu: Geç gelen veriler, rutin
revizyonun temel sebepleri arasındadır. Zamanlı veri üretmek
için üretici birimlerin geciken verileri beklemesi mümkün
değildir. Bu nedenle, eksik gözlemler tahmin edilmelidir. Tahmin
edilen değerler, geciken verileri tam olarak temsil
etmeyebileceğinden, yayımlanan veri daha sonra (gerçekleşen
değeri ile) revize edilmelidir. Genellikle geçmiş dönemler için
yapılan revizyonlar, zaman serilerinin sonuna yakın dönemler
için yapılan revizyonlardan daha küçüktür. Diğer taraftan, revize
edilen verinin doğruluk bileşenindeki artıştan kazanılan fayda ile
TÜİK, Revizyon El Kitabı
13
Revizyon Türleri
bu revizyonun kullanıcıda yaratacağı belirsizliğin maliyeti
arasındaki ters ilişkiyi dikkate alarak, basılı bültenlerde bulunan
önemli sosyal ve makroekonomik toplulaştırılmış istatistikler için
revizyon politikası belirlenmelidir.
Kısa dönemli zaman serisinin, revizyona uğrayan
bölümünün tamamı yayımlanmalıdır. Her bir bültende geriye
yönelik dönemler revize edildiğinde, haber bülteninde ve
veritabanında işaretlenerek belirtilmelidir.
Rutin Revizyonların Derinliği: Herhangi bir sınıflama
(bölge, faaliyet, ürün vs.) düzeyinde tahmin üretme kabiliyetine
sahip araştırmadan elde edilen bir istatistikte, sınıflamanın üst
seviyesi ile alt seviyelerinin toplamı arasındaki tutarlığı
sağlamak önemli bir noktadır. (Örneğin; Sanayi Üretim
Endeksi’nin imalat sektörü, NACE 10-33 numaralı alt
endekslerinin ağırlıklı toplamıdır.) Dolayısıyla, tüm kısıtları
sağlamak için revizyon politikası istatistiğin tüm alt seviyelerine
uygulanmalı ve istatistiklerin tüm alt seviyeleri aynı anda revize
edilmelidir.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden
ArındırılmıĢ
Verilerdeki Revizyon Uygulanması: TÜİK tarafından, mevsim
ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler için belirlenen revizyon
politikasına göre; model, filtreler, aykırı değerler ve takvim
değişkeni her yılın son haber bülteni açıklandıktan sonra
yeniden belirlenir ve bir sonraki yıl boyunca her haber bülteni
döneminde parametreler ve faktörler yeniden tahmin edilir.
Mevsim ve takvim faktörlerinin yeniden tahmin edilmesinden
kaynaklanan bu revizyonun etkisi, yayımlanan mevsim ve
takvim etkilerinden arındırılmış verinin son üç yılında görülür.
14
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Türleri
EĢleĢtirme Revizyonları: Eşleştirme, bir istatistiğin
sonradan elde edilen tam ya da tama yakın bilgiye (daha
yüksek örnek hacmine ya da doğrudan kitleye) dayalı düşük
frekanslı (örn. yıllık) sonuçlarının dikkate alınarak aynı
istatistiğin yüksek frekanslı (örn. aylık ya da üç aylık vs.)
istatistiğin sonuçlarının güncellenmesi anlamına gelmektedir.
Bu durum, özellikle işyeri araştırmaları için geçerlidir. Eğer
eşleştirme süreci gecikmeli olarak uygulanırsa ya da hiç
uygulanmazsa; aynı istatistiğin yüksek ve düşük frekanslı
versiyonları arasında geçici ya da sürekli olarak uyuşmazlıklar
meydana gelebilir. Bir eşleştirme revizyonunun uygulanması
doğrudan düşük frekanslı verinin revizyon sıklığına ve miktarına
bağlıdır.
Eşleştirme revizyonlarına ilişkin uygulamada düşük
frekanslı istatistikler açıklandıkça, yüksek frekanslı istatistikler
eşleştirilir. Ayrıca kullanıcılar, bu revizyon hakkında
bilgilendirilir.
2. Ana Revizyonlar
Bir istatistiğin ana revizyon politikası, önceden
planlanmalı
ve
kamuoyuna
duyurulmalıdır.
Böylelikle
kullanıcılar, gelecekteki ana revizyonlar hakkında bilgilendirilmiş
ve zaman serisindeki meydana gelebilecek olası değişiklikler
hakkında uyarılmış olacaktır. Ana revizyonlar için hazırlanan
revizyon politikası asgari dört unsuru içermelidir. Bu
unsurlar aşağıda verilmiştir.
1. Revize edilecek verinin yayım günü ve saatini içeren
kamuoyunun erişimine açık bir revizyon takvimi,
2. Revizyon döneminin uzunluğu,
3. Revizyon derinliği,
4. Ana revizyon nedenleri ve etkileri,
TÜİK, Revizyon El Kitabı
15
Revizyon Türleri
Ana revizyon politikası, ilgili istatistikten sorumlu üretici
birim tarafından gerçekleşmeden önce ilgili yönergede
belirlendiği şekliyle tanımlanır ve TÜİK resmi internet
sayfasında Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanır.
Ana revizyonlar, kaynak verideki değişim, baz yılı
değişiklikleri ve istatistiğin üretilmesinde kullanılan sınıflama,
tanım, yöntem, kapsam, uygulama şekli ve soru yapısında
değişiklikler olduğunda ya da yeni bir yasal düzenleme
yürürlüğe girdiğinde uygulanır.
İstatistik üreticileri, yöntemsel gelişmeler/değişmeleri
açıklamak
için
ana
revizyonları
bir
fırsat
olarak
değerlendirmelidir. Bu da çok fazla ve sık revizyon yapmaktan
kaçınmada iyi bir uygulama olarak tanımlanabilir. Bu süreçte,
zaman serilerindeki her bir revizyonun toplam revizyon
üzerindeki
etkisini
tanımlanmalı
ve
kullanıcılar
bilgilendirilmelidir.
Ana Revizyonlar ve Geriye Çekme: Ana revizyonlar
yayımlanmış serilerdeki önemli değişimleri ifade etme
eğilimindedir. Ana revizyonların zaman serisinin tamamına
uygulanmadığı durumlarda, kullanıcılar açısından belirsizliğe yol
açabilecektir. Çünkü ya zaman serileri kısa kalacaktır ya da
uzun dönemli analizlere engel olacak yapısal kırılmalar
meydana gelecektir. Diğer yandan bu revizyonların karmaşık ve
kapsamlı olmasından kaynaklı olarak tüm zaman serileri için
ana revizyonların uygulanması her zaman mümkün değildir
(kaynak yetersizliği, kayıp gözlemler vs.). Zaman serisinin ne
kadar geriye çekileceği, revizyonun faydaları ve maliyetleri göz
önünde bulundurularak belirlenmelidir.
Ana revizyon sonrasında, zaman serisinde kopukluklar
yaşanabileceğinden kıyaslanabilirliği tekrar sağlamak üzere
16
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Türleri
“geriye çekme” yöntemleri ile gerekli işlemler yapılmalıdır. Aksi
takdirde istatistiğin geçmiş dönemler ile kıyaslanabilirliği zarar
görecektir.
Geriye çekme uygulamalarında temel alınan üç farklı
yaklaşım bulunmaktadır. Verinin revize edilmiş durumuna göre
geçmişe yönelik veri temin edilebilmesi durumunda, mikro
yaklaşım ile geriye çekme uygulanmaktadır. Bu bilginin
olmadığı durumlarda makro (oransal) ya da oranların model ile
belirlendiği model yaklaşımı ile geriye çekme işlemi
yapılmaktadır.
Bir istatistiğin hesaplanmasında kullanılan ağırlıklar
güncellendiğinde, bu ağırlıkların kullanıldığı revize edilmiş
istatistik, revize edilmemiş önceki haliyle çakışan bir dönem
aralığı için birlikte hesaplanmalıdır (Mikro yaklaşım). Böylelikle,
yeni üretilen istatistik ile bu istatistiğin geçmiş dönemleri
zincirlenerek revize edilebilecektir. Daha açık bir ifadeyle,
çakışan dönemler için çift kodlama yapılmış ise dönüşüm
matrisleri kullanılarak geriye çekilme yapılmalıdır.
Eğer çakışan dönemler için çift kodlama yapılmamış ise
modele dayalı geriye çekme yapılması tercih edilmelidir. Yeni
ve eski sınıflandırma arasındaki toplulaştırılmış dönüşüm
matrisinin kullanımı ya da istatistiksel ya da ekonometrik geriye
çekme teknikleri daha geniş periyotlar için iş yükünü azaltmada
kullanılabilir. Ancak, üretici birimler, çok uzun dönemler için
geriye çekme yapmanın risklerini göz önünde bulundurmalıdır.
Çünkü böyle bir uygulamada dönüşüm matrisinin geçmişi temsil
etme kabiliyeti azalabilir hatta kaybolabilir. Diğer yandan,
özellikle temel makro ekonomik istatistikler için uzun zaman
serilerinde kullanıcıların gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
17
Revizyon Türleri
Geriye çekme ve ana revizyonlara ilişkin uygulamada
istatistikler, maliyet ve uygulanabilirlik açısından kabul edilebilir
bir noktaya kadar geriye çekilmelidir. Temel sosyal ve makro
ekonomik istatistiklerin revize edilmesinde mümkün olduğunca
bütün geçmiş değerler revize edilmelidir. Sınıflamanın alt
seviyelerinin yeniden yapılandırılması için fayda/maliyet
analizleri göz önünde bulundurulur, herhangi bir kırılma açıkça
belirtilir ve kullanıcılar bilgilendirilir.
Ana
Revizyonların
Etkisi:
Ana
revizyonların
yayımlanması,
kullanıcıların
yeni
zaman
serilerini
değerlendirmelerini sağlayan dokümantasyon ile birlikte
sunulmalıdır. Bu bilgiler “Metodolojik Doküman” başlığı ile
verilmelidir. Metodolojik doküman, revizyonların nedenlerini
detaylandırmalı, toplulaştırılmış serilerdeki etkilerini (revizyon
büyüklüklerini) hesaplamalı, yeni ve eski seriler arasında
karşılaştırmaya olanak sağlamalı ve revizyonların uzunluğunu
ve derinliğini barındırmalıdır. Dokümantasyon, kullanılan geriye
çekme yöntemini ve karşılaştırmalı analizleri içermelidir.
18
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Ölçüm Tablosu
Revizyon Ölçüm Tablosu
Revizyon
analizleri,
revizyon
politikasının
ana
gerekliliklerinden biri olup hem kullanıcılara hem de bu istatistik
üreticilerine revizyonların büyüklükleri ve yönü ile ilgili bilgi
vermektedir. Bu sayede, yayımlanan istatistiklerin kalitesi
hakkında da bilgi sahibi olunabilir.
Bu bölümde, revizyon büyüklüklerini ölçmek için
kullanılacak olan revizyon ölçüm tablosuna ilişkin gerekli bilgiler
yer almaktadır.
Bir zaman serisi için revizyon ölçüm tablosu, zamanın
belli bir noktasında zaman serisindeki her bir referans noktası
için en son tahmini temsil eden veri seti olarak tanımlanır.
Revizyon ölçüm tablosu, bir istatistikte yapılan revizyonların
yayımlandığı tarihe göre sıralandığı bir yapıdır. Zaman serisinin
verilen bir referans noktasındaki revizyon, revizyon ölçüm
tablosundaki tahminlerin önceki revizyonlarından sonraki
revizyon değerindeki değişimi olarak tanımlanabilir.
Revizyon ölçüm tablosunun üç temel karakteristiği vardır.
Bunlar; revizyon analizi yapılacak değişken ölçümleri, revizyon
tarihinin uzunluğu, zaman serisinin uzunluğudur.
Revizyon Ölçüm Tablosundaki DeğiĢken Ölçümü:
Değişken ölçülerinin tanımlanması iki kategoride incelenebilir:
Değişken biriminin tanımlanması (Cari ya da
sabit fiyatlar; düzey, endeks ya da büyüme oranı
yapısında)
Veri
hesaplama
şekli:
Orijinal,
mevsim
etkilerinden arındırılmış, takvim etkilerinden
arındırılmış, mevsim ve takvim etkilerinden
arındırılmış
Bir değişkenin tüm ölçüm biçimleri ayrı tablolaştırılmalıdır.
Revizyon Ölçüm Tablosundaki Revizyon Tarih
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Uzunluğu:
Revizyon
tarihinin
uzunluğu
belirlenirken,
olabildiğince geçmişe gidilmesi önerilmektedir. Tabii ki bu
durum arşivlerdeki tarihsel olarak yayımlanmış zaman serisinin
mevcut olmasına bağlıdır.
19
arındırılmış,
Revizyon Ölçüm Tablosu
arındırılmış
mevsim ve takvim
etkilerinden
Bir değişkenin tüm ölçüm biçimleri ayrı tablolaştırılmalıdır.
Revizyon Ölçüm Tablosundaki Revizyon Tarih
Uzunluğu:
Revizyon
tarihinin
uzunluğu
belirlenirken,
olabildiğince geçmişe gidilmesi önerilmektedir. Tabii ki bu
durum arşivlerdeki tarihsel olarak yayımlanmış zaman serisinin
mevcut olmasına bağlıdır.
Revizyon Ölçüm Tablosundaki Zaman Serisinin
Uzunluğu: İlgili istatistiğe ilişkin tüm zaman serisi, revizyonları
oluşturan her resmi yayım ile birlikte yer almalıdır. Revizyon
analizleri için minimum gereklilik, zaman serisinin başlangıç
referans noktasının revizyonların başlangıç noktasından en az
bir yıl öncesi olmasıdır. Örneğin, eğer revizyon tarihi 1995
yılının Ocak ayından başlıyorsa, mevcut her revizyon ile birlikte
zaman serisinin başlangıç tarihi en azından 1994 yılının Ocak
ayından referans noktası olmalıdır. Böylelikle, ilk revizyondan
itibaren revizyon analizlerini değerlendirmede yıllık büyüme
oranlarının hesaplanması sağlanabilir.
Revizyon ölçüm tablosuna ilişkin diğer hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
Devam Eden Güncelleme: Düzenli arşivleme süreci
boyunca, tüm yeni revizyonları tutabilmek için revizyon ölçüm
tablosu güncel tutulmalıdır. Özellikle, tarihsel revizyonlarda
“Değişken Tanımı” başlığı altında listelenen metaveri
gereklilikleri mevcut değilse gelecekte yapılacak revizyonlar için
sağlanması önemlidir.
Veri GiriĢi: Revizyon ölçüm tablosunun kullanışlı olması
amacıyla yukarıda bahsi geçen gereklilik ve yapıda veri tutmak
için farklı yöntemler olabilir. Önemli olan, oluşturulan tablodan
revizyonun varlığı ve büyüklüğüne ilişkin bilginin kolayca
20
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Ölçüm Tablosu
çıkarılabilmesidir. Bu durum için genellikle satırlarda revizyon
tarihlerinin, sütunlarda zaman serisi referans noktalarının yer
aldığı ve her bir değişkenin ölçü birimi için üretilebilecek ayrı bir
üçgen tabloya gereksinim vardır.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
21
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına ĠliĢkin Örnekler
Revizyon ölçüm tablosu, satırda revizyon tarihlerinin
sütunda ise zaman serisine ait referans noktaların yer aldığı iki
boyutlu matris olarak tanımlanır. Eğer istatistiğin yayımlama
takvimi ile derlenme sıklığı aynı frekansa sahipse revizyon
ölçüm tablosu Tablo 1’deki gibi simetrik üçgen görünümüne
sahip olur.
1. Örnek revizyon ölçüm tablosu
Referans Nokta Ağustos 2010 Eylül 2010 Ekim 2010 Kasım 2010 Aralık 2010
Vintage
Ekim 2010
113,3
..
..
..
..
Kasım 2010
113,1
113,9
..
..
..
Aralık 2010
113,1
113,5
113,4
..
..
Ocak 2010
112,6
113,1
113,1
113,7
..
Fakat simetrik üçgen yapısı, revizyon ölçüm tablosu
görünümü için sadece özel bir durumdur. Zaman serisinde
yapılan revizyonlar, farklı tablo yapıları kullanılarak da
yayımlanabilir. Örneğin, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla verileri, üçer
aylık dönemleri temsil etmesine karşın revizyon yayımlama
sıklığı aylık olabilmektedir. Bu gibi durumlarda, revizyon ölçüm
tablo yapısı Tablo 2’ deki gibi olacaktır. Revizyon ölçüm tablosu,
bir istatistiğin yayımının metodolojik değişikliğe kadar
durdurulması ya da düzenli yayımlama durumunun bazı
nedenlerle durdurulabilmesi gibi durumlardan dolayı basamaklı
bir yapıya sahip olabilir.
22
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
2. Basamaklı revizyon ölçüm tablosu
Referans Noktalar Ç1-2009 Ç2-2009
Ç3-2009
Ç4-2009 Ç1-2010 Ç2-2010
Ç3-2010
Ç4-2010
Revizyon Tarihi
Nisan 2010
121
125
116
131
..
..
..
..
Mayıs 2010
121
125
116
131
137
..
..
..
Haziran 2010
121
125
116
131
136
..
..
..
Temmuz 2010
121
125
116
131
135
..
..
..
Ağustos 2010
115
112
115
130
133
132
..
..
Eylül 2010
115
112
115
130
133
138
..
..
Ekim 2010
115
112
115
130
133
140
..
..
Kasım 2010
115
112
115
130
133
140
148
..
Aralık 2010
115
112
115
130
133
140
150
..
Ocak 2010
115
112
115
130
133
140
150
..
Şubat 2010
115
112
115
130
133
140
150
151
Revizyon
büyüklükleri,
revizyon
ölçüm
tablosu
kullanılarak ölçülür ve yayımlanmış verileri içerir. Revizyon
ölçüm tablosu olarak adlandırılan ve Excel ortamında
düzenlenen tablolar, düzey tahminleri, bir önceki ay/döneme
göre değişim oranları, bir önceki yıla göre değişim oranları ve
bu oranların revizyon olmak üzere toplam 5 çalışma
sayfasından oluşur. Sanayi Üretim Endeksi’ne ilişkin tasarlanan
revizyon üçgeni ve oluşturulan tablolar aşağıda yer almaktadır.
Revizyon üçgenlerini oluşturmak için düzey, aylık değişim
oranları, yıllık değişim oranları, aylık değişim oranlarının
revizyonu, yıllık değişim oranlarının revizyonu çalışma sayfaları
oluşturulmuştur.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
23
24
TÜİK, Revizyon El Kitabı
141,60
141,60
141,60
122,80
124,40
123,90
123,90
111,20
140,90
140,50
140,50
129,00
143,50
143,00
143,00
130,40
133,10
133,10
133,10
115,40
152,50
152,50
152,10
123,80
147,40
147,00
147,00
121,80
142,70
142,70
142,70
121,70
141,30
141,40
141,40
121,20
119,4
142,4
142,4
142,0
142,0
142,0
115,4
113,7
118,4
118,4
118,4
118,4
118,4
118,4
118,4
118,4
119,4
119,4
119,4
119,4
119,4
116,0
135,7
135,7
135,8
135,8
135,8
110,3
112,7
115,3
115,3
115,3
115,3
115,3
115,3
115,3
115,3
116,0
116,0
116,0
116,0
116,0
128,7
128,8
128,8
128,8
104,7
107,9
111,3
111,3
111,3
111,3
111,3
111,3
111,5
111,5
112,0
112,0
112,0
112,0
111,9
112,7
148,80 142,4 135,7 128,7
148,70 142,00 135,80 128,80
148,70 142,00 135,80 128,80
122,60 118,4 115,3 111,5
121,60 118,30 123,40 115,30 128,00 131,10 114,50 122,60 119,30 120,00 121,90 121,60
141,9 138,7 141,6
124,4 140,9 143,5 133,1
152,5
147,4
142,7
141,3 148,8
141,9 138,7 141,6
124,4 140,9 143,5 133,1
152,5
147,4
142,7
141,3 148,8
141,9 138,7 141,6
123,9 140,5 143,0 133,1
152,5
147,0
142,7
141,4 148,7
141,9 138,7 141,6
123,9 140,5 143,0 133,1
152,1
147,0
142,7
141,4 148,7
141,9 138,7 141,6
123,9 140,5 143,0 133,1
152,1
147,0
142,7
141,4 148,7
115,4 112,8 115,1
100,7 114,2 116,2 108,2
123,6
119,4
116,0
115,0 120,9
113,5 114,2 116,9
106,2 117,7 118,8 112,5
119,6
113,3
112,8
115,1 115,7
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,1 117,9 122,8
111,2 129,0 130,4 115,4
123,8
121,8
121,7
121,2 122,6
121,6 118,3 123,4
115,3 128,0 131,1 114,5
122,6
119,3
120,0
121,9 121,6
121,6 118,3 123,4
115,3 128,0 131,1 114,5
122,6
119,3
120,0
121,9 121,6
121,6 118,3 123,4
115,3 128,0 131,1 114,5
122,6
119,3
120,0
121,9 121,6
121,6 118,3 123,4
115,3 128,0 131,1 114,5
122,6
119,3
120,0
121,9 121,6
121,6 118,3 123,4
115,3 128,0 131,1 114,5
122,6
119,3
120,0
121,9 121,6
138,70
138,70
138,70
117,90
Eki.97 Kas.97 Ara.97 Oca.98 Şub.98 Mar.98 Nis.98 May.98 Haz.98 Tem.98 Ağu.98 Eyl.98 Eki.98 Kas.98 Ara.98
141,90
141,90
141,90
121,10
Yukarıdaki tabloda Sanayi Üretim Endeksinin Eki.97-Ara.98 referans dönemine ait aylık verilerin
Şub.99-Eyl.00 dönemlerindeki revizyon gelişmeleri yer almaktadır.
İlk tahmin
2 ay sonra
3 ay sonra
1 yıl sonra
2 yıl sonra
Şub.99
Mar.99
Nis.99
May.99
Haz.99
Tem.99
Ağu.99
Eyl.99
Eki.99
Kas.99
Ara.99
Oca.00
Şub.00
Mar.00
Nis.00
May.00
Haz.00
Tem.00
Ağu.00
Eyl.00
Periyodu
1. Düzeyler
Türkiye, Sanayi Üretim Endeksi
3. Düzeylerin değerlerinin gösterimi
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
4. Aylık değiĢim oranlarının gösterimi (%)
Türkiye, Sanayi Üretim Endeksi
2. Aylık DeğiĢim Oranları (%)
Periyodu
Ġlk tahmin
2 ay sonra
3 ay sonra
1 yıl sonra
2 yıl sonra
Şub.99
Mar.99
Nis.99
May.99
Haz.99
Tem.99
Ağu.99
Eyl.99
Eki.99
Kas.99
Ara.99
Oca.00
Şub.00
Mar.00
Nis.00
May.00
Haz.00
Tem.00
Ağu.00
Eyl.00
Kas.98 Ara.98 Oca.99 Şub.99 Mar.99 Nis.99 May.99 Haz.99 Tem.99 Ağu.99 Eyl.99 Eki.99 Kas.99 Ara.99
-4,7
-5,2
-11,6
19,6
-1,8
5,8
-1,8
3,5
-0,1
-9,8
4,5
-3,2
4,1
2,5
-4,4
-4,4
-2,6
-2,8
-4,7
-4,7
-4,4
-4,4
-4,4
-4,4
-0,9
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
-2,8
-2,8
-2,8
-2,8
-2,8
-5,2
-5,2
-3,3
-2,8
-12,3
-11,5
-9,6
-2,3
18,6
14,2
13,1
4,6
-5,6
-5,6
-4,2
-0,4
6,6
6,6
7,2
3,4
-1,8
-1,8
-3,4
-1,6
3,5
3,5
2,3
2,1
-4,7
-4,7
-4,0
-3,1
-9,2
-9,2
-7,0
-8,1
4,6
4,6
-0,7
2,5
-1,2
-1,2
0,6
0,6
4,2
4,2
4,1
4,1
2,1
2,1
3,0
3,0
-5,2
-5,2
-5,2
-5,2
-5,1
-4,3
-3,5
-3,5
-3,5
-3,5
-3,5
-3,5
-3,3
-3,3
-3,4
-3,4
-3,4
-3,4
-3,5
-11,6
-12,3
-12,3
-11,5
-8,0
-9,7
-9,7
-9,6
-9,6
-9,6
-9,6
-9,6
-9,6
-6,3
-6,3
-6,3
-6,3
-6,1
19,6
19,6
18,6
14,2
19,3
19,3
19,2
19,2
19,2
19,2
19,0
19,0
13,1
13,1
13,1
13,1
13,0
-1,8
-6,4
-5,6
-5,6
-5,6
-5,6
-5,6
-5,6
-5,4
-5,4
-4,2
-4,2
-4,2
-4,2
-4,3
5,8
12,3
6,6
6,6
6,6
6,6
6,6
6,6
8,3
8,3
7,2
7,2
7,2
7,2
7,0
-1,8
-1,8
-1,8
-1,8
-1,8
-1,8
-3,3
-3,3
-3,6
-3,6
-3,6
-3,6
-3,4
3,5
3,5
3,5
3,5
3,5
3,5
3,0
3,0
2,3
2,3
2,3
2,3
2,3
-0,1
-4,7
-4,7
-4,7
-4,7
-4,7
-4,7
-4,0
-4,0
-4,0
-4,0
-4,0
-9,8
-9,8
-9,2
-9,2
-9,0
-9,0
-7,0
-7,0
-7,0
-7,0
-7,0
4,5
4,5
4,6
4,6
2,3
2,3
2,3
2,3
-0,7
-3,2
-3,2
-1,2
-1,2
-1,2
-1,2
2,1
4,1
4,1
4,2
4,2
4,2
4,2
4,9
2,5
2,5
2,1
2,1
2,1
2,1
1,6
Yukarıdaki tabloda Sanayi Üretim Endeksinin Kas.98 –
Mar.00 referans dönemine ait aylık verilerin Mar.99 – Eyl.00
dönemlerindeki aylık değişim oranları (%)yer almaktadır.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
25
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
5. Aylık değiĢim oranlarındaki revizyonun gösterimi
Türkiye, Sanayi Üretim Endeksi
3. Aylık DeğiĢim Oranlarının Revizyonu
Periyodu
Ġlk tahmin
2 ay sonra
3 ay sonra
1 yıl sonra
2 yıl sonra
Mar.99
Nis.99
May.99
Haz.99
Tem.99
Ağu.99
Eyl.99
Eki.99
Kas.99
Ara.99
Oca.00
Şub.00
Mar.00
Nis.00
May.00
Haz.00
Tem.00
Ağu.00
Eyl.00
Kas.98 Ara.98 Oca.99 Şub.99 Mar.99 Nis.99 May.99 Haz.99 Tem.99 Ağu.99 Eyl.99 Eki.99 Kas.99 Ara.99 Oca.00 Şub.00 Mar.00
-4,7
-4,4
-4,4
-2,6
-2,8
-5,2
-5,2
-5,2
-3,3
-2,8
-11,6
-12,3
-11,5
-9,6
-2,3
19,6
18,6
14,2
13,1
4,6
-1,8
-5,6
-5,6
-4,2
-0,4
5,8
6,6
6,6
7,2
3,4
-1,8
-1,8
-1,8
-3,4
-1,6
3,5
3,5
3,5
2,3
2,1
-0,1
-4,7
-4,7
-4,0
-3,1
-9,8
-9,2
-9,2
-7,0
-8,1
4,5
4,6
4,6
-0,7
2,5
-3,2
-1,2
-1,2
0,6
0,6
4,1
4,2
4,2
4,1
4,1
2,5
2,1
2,1
3,0
3,0
-6,3
-6,3
-6,3
-1,6
-2,4
16,2
16,2
16,2
6,2
6,0
-8,0
-8,0
-9,7
-5,0
-2,5
0,0
0,3
0,0
0,0
-0,1
3,5
-1,7
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-0,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,8
0,8
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,2
0,0
-0,2
0,0
0,0
0,0
-0,1
-0,7
0,0
0,9
3,5
-1,7
0,0
0,1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
3,3
0,0
0,0
0,0
0,2
0,0
-1,0
-4,4
5,1
0,0
-0,1
0,0
0,0
0,0
-0,1
0,0
-5,9
0,0
0,0
0,0
-0,1
-4,6
0,8
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,2
0,0
1,2
0,0
0,0
0,0
-0,1
6,4
-5,6
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1,7
0,0
-1,1
0,0
0,0
0,0
-0,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-1,4
0,0
-0,4
0,0
0,0
0,0
0,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-0,4
0,0
-0,7
0,0
0,0
0,0
0,0
-4,6
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
0,7
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,5
0,0
0,3
0,0
2,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
-2,3
0,0
0,0
0,0
-3,0
0,0
2,1
0,0
0,0
0,0
3,2
0,0
0,1
0,0
0,0
0,0
0,6
0,0
-0,4
0,0
0,0
0,0
-0,5
0,0
0,0
0,0
0,9
0,0
0,0
0,0
0,6
0,0
0,0
-1,7
Yukarıdaki tabloda Sanayi Üretim Endeksinin Kas.98 Mar.00 referans dönemine ait aylık verilerin Mar.99-Eyl.00
dönemlerindeki aylık değişim oranlarının revizyonu yer
almaktadır.
26
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
6. Yıllık değiĢim oranlarının gösterimi (%)
Türkiye, Sanayi Üretim Endeksi
4. Yıllık DeğiĢim Oranları (%)
Periyodu
Ġlk tahmin
2 ay sonra
3 ay sonra
1 yıl sonra
2 yıl sonra
Şub.99
Mar.99
Nis.99
May.99
Haz.99
Tem.99
Ağu.99
Eyl.99
Eki.99
Kas.99
Ara.99
Oca.00
Şub.00
Mar.00
Nis.00
May.00
Haz.00
Tem.00
Ağu.00
Eyl.00
Kas.98 Ara.98 Oca.99 Şub.99 Mar.99 Nis.99 May.99 Haz.99 Tem.99 Ağu.99 Eyl.99 Eki.99 Kas.99 Ara.99 Oca.00 Şub.00 Mar.00
-2,2
-2,1
-2,1
-2,2
-1,9
-2,2
-2,2
-2,1
-2,1
-2,1
-2,2
-1,3
-2,2
-2,2
-2,2
-2,2
-2,2
-2,2
-2,2
-2,2
-1,9
-1,9
-1,9
-1,9
-1,9
-9,1
-9,0
-9,0
-9,2
-9,0
-8,2
-8,9
-7,9
-9,4
-7,6
-3,9
-3,8
-3,7
-7,2
-8,1
-7,1
-13,2
-13,2
-13,2
-13,0
5,5
4,6
4,6
6,6
5,7
-4,3
-4,3
-4,3
-4,1
-4,3
0,7
0,7
0,7
0,8
0,5
0,7
-4,0
-4,0
-3,8
-3,8
-13,0
-12,5
-12,5
-11,9
-12,1
-9,6
-9,3
-9,3
-12,3
-11,8
-9,1
-9,0
-9,0
-8,6
-8,6
-2,9
-2,4
-2,4
-1,8
-1,8
3,0
3,2
3,2
4,1
4,1
3,1
3,1
3,1
4,8
4,8
5,9
5,9
5,9
6,4
6,0
1,7
1,7
1,8
1,6
2,2
-9,1
-9,0
-9,0
-9,0
-9,0
-7,7
-9,4
-9,4
-9,4
-9,4
-9,4
-9,4
-9,2
-9,2
-9,2
-9,2
-9,2
-9,2
-9,3
-8,2
-8,9
-8,9
-7,9
-6,5
-9,6
-9,6
-9,5
-9,5
-9,5
-9,5
-9,4
-9,4
-8,9
-8,9
-8,9
-8,9
-8,8
-3,9
-3,9
-3,8
-3,7
-7,1
-7,1
-7,1
-7,1
-7,1
-7,1
-7,0
-7,0
-7,2
-7,2
-7,2
-7,2
-7,2
-7,1
-10,7
-13,2
-13,2
-13,2
-13,2
-13,2
-13,2
-13,0
-13,0
-13,2
-13,2
-13,2
-13,2
-13,3
5,5
5,9
4,6
4,6
4,6
4,6
4,6
4,6
6,5
6,5
6,6
6,6
6,6
6,6
6,3
-4,3
-4,3
-4,3
-4,3
-4,3
-4,3
-4,0
-4,0
-4,1
-4,1
-4,1
-4,1
-4,1
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,7
0,6
0,6
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,7
-4,0
-4,0
-4,0
-4,0
-4,0
-4,0
-3,8
-3,8
-3,8
-3,8
-3,8
-13,0
-13,0
-12,5
-12,5
-12,3
-12,3
-11,9
-11,9
-11,9
-11,9
-11,9
-9,6
-9,6
-9,3
-9,3
-9,6
-9,6
-9,6
-9,6
-12,3
-9,1
-9,1
-9,0
-9,0
-9,0
-9,0
-8,8
-2,9
-2,9
-2,4
-2,4
-2,4
-2,4
-1,6
3,0
3,0
3,2
3,2
3,2
3,2
3,7
3,1
3,1
3,1
3,1
4,4
5,9
5,9
5,9
5,9
7,8
1,7
1,7
1,7
1,8
Yukarıdaki tabloda Sanayi Üretim Endeksinin Kas.98Mar.00 referans dönemine ait aylık verilerin Şub.99-Eyl.00
dönemlerindeki yıllık değişim oranları (%) yer almaktadır.
TÜİK, Revizyon El Kitabı
27
Revizyon Ölçüm Tablo Yapısına İlişkin Örnekler
7. Yıllık değiĢim oranlarındaki revizyonun gösterimi
Türkiye, Sanayi Üretim Endeksi
5. Yıllık DeğiĢim Oranlarının Revizyonu
Periyodu
Kas.98 Ara.98 Oca.99 Şub.99 Mar.99 Nis.99 May.99 Haz.99 Tem.99 Ağu.99 Eyl.99 Eki.99 Kas.99 Ara.99 Oca.00 Şub.00 Mar.00
Ġlk tahmin
-2,2
-9,1
-8,2
-3,9
-7,1
5,5
-4,3
0,7
0,7
-13,0
-9,6
-9,1
-2,9
3,0
3,1
5,9
1,7
2 ay sonra
-2,1
-9,0
-8,9
-3,8
-13,2
4,6
-4,3
0,7
-4,0
-12,5
-9,3
-9,0
-2,4
3,2
3,1
5,9
1,7
3 ay sonra
-2,1
-9,0
-7,9
-3,7
-13,2
4,6
-4,3
0,7
-4,0
-12,5
-9,3
-9,0
-2,4
3,2
3,1
5,9
1,8
1 yıl sonra
-2,2
-9,2
-9,4
-7,2
-13,2
6,6
-4,1
0,8
-3,8
-11,9
-12,3
-8,6
-1,8
4,1
4,8
6,4
1,6
2 yıl sonra
-1,9
-9,0
-7,6
-8,1
-13,0
5,7
-4,3
0,5
-3,8
-12,1
-11,8
-8,6
-1,8
4,1
4,8
6,0
2,2
Mar.99 0,0
Nis.99 0,1
0,1
May.99 0,0
0,0
-0,7
Haz.99 0,0
0,0
0,0
0,0
Tem.99 -0,1
0,0
0,9
0,1
Ağu.99 0,9
1,3
1,4
0,1
-3,5
0,3
Eyl.99 -0,9
-1,7
-3,1
-3,4
-2,5
-1,3
Eki.99 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Kas.99 0,0
0,0
0,1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-4,7
Ara.99 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Oca.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,5
Şub.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mar.00 0,0
0,2
0,2
0,1
0,2
1,9
0,3
-0,1
0,0
0,2
0,3
Nis.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
May.00 0,3
0,0
0,4
-0,2
-0,2
0,1
-0,1
0,3
0,3
0,4
-0,3
0,1
0,4
0,3
Haz.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Tem.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Ağu.00 0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Eyl.00 0,0
-0,1
0,1
0,0
-0,1
-0,3
0,0
0,0
0,0
0,0
-2,6
0,3
0,9
0,4
1,2
1,9
0,1
Yukarıdaki tabloda Sanayi Üretim Endeksinin Kas.98Mar.00 referans dönemine ait aylık verilerin Mar.99-Eyl.00
dönemlerindeki yıllık değişim oranlarının revizyonu yer
almaktadır.
28
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Revizyon Tarihçesi Tutulmasının Temel Unsurları
Revizyon Tarihçesi Tutulmasının Temel Unsurları
Revizyon analizlerini gerçekleştirmek için oluşturulacak
revizyon ölçüm tablosuna ilişkin veri ve metaveri gereklilikleri
sekiz alt başlıkta tanımlanmıştır. Bu kılavuz, revizyon ölçüm
tablosu oluşturmak için gereklilikleri sunmakla birlikte resmi
istatistiklerin geçmiş yayımlarına ilişkin tüm ilgili bilgilerin yer
alamayabileceği durumu da dikkate alınarak minimum
gereklilikleri listelemektedir.
Coğrafi Kapsam: Revizyon tarihçesinde, ilgili istatistiğe
ilişkin coğrafi kapsam (il, ilçe, bölge, vs.) açıkça
tanımlanmalıdır.
DeğiĢken Tanımı: Her bir zaman serisinin revizyon
tarihine ilişkin metaveri bilgisinin olması, özellikle zaman içinde
revizyon büyüklüğünü etkileyebilecek değişikliğin değişkenin
derlenme sürecinin hangi aşamasında meydana geldiğini ve
nedenini açıklamaktır.
Geçmişten günümüze ilgili istatistikte yapılan revizyonlar
ve metaveri bilgisinde yer alması gereken bilgilere ilişkin
örnekler aşağıda verilmiştir:
Baz yılı değişiklikleri,
Eşleştirme
(Benchmarking),
Cevaplayıcı
birimin
beyanındaki değişim,
Kaynak veride değişim,
Mevsim
ve
takvim
etkilerinden arındırılmış
verideki değişim,
Sınıflama, tanım ve
değişiklikleri
Yöntem, uygulama ve
soru
yapısındaki
değişiklikler
Yasal düzenlemeler,
Revizyon
politikasındaki
değişiklikler
TÜİK, Revizyon El Kitabı
29
Revizyon Tarihçesi Tutulmasının Temel Unsurları
Revizyonlara ilişkin revizyon tarihçe takip tablosu
sayesinde, kullanıcıların revizyonların veri üzerindeki etkisini
görmeleri ya da takip edebilmeleri kolaylaşır.
Aşağıdaki örnek tablo yapısı, ilgili istatistik için geçmişten
günümüze yapılan revizyonların tarihçesini ve nedenlerini
özetlemek amaçlı kullanılacaktır. Bu tablonun satır yapısı, ilgili
istatistiğin başladığı yıla ve cari yılına göre düzenlenebilir.
1.
Örnek revizyon tarihçesi takip tablosu
Revizyon Tarihi
Veri ve Metaveri Gereklilikleri
Coğrafi Kapsam
Değişken Tanımı
Baz yılı değişiklikleri
Sınıflama, tanım ve kapsam değişiklikleri
Yöntem, uygulama ve soru yapısındaki değişiklikler
Yasal düzenlemeler
Revizyon politikasındaki değişiklikler
30
TÜİK, Revizyon El Kitabı
1999
2000
2001
...
Cari Yıl
Kullanıcıların Bilgilendirilmesi
Kullanıcıların Bilgilendirilmesi
Kullanıcıların, revizyonların istatistik üzerindeki etkilerini
değerlendirebilmeleri için revizyonlar hakkında bilgilendirilmesi
önemlidir. Rutin ve ana revizyonlar aşağıdaki kurallar
çerçevesinde duyurulmalıdır.
İlgili istatistikte ana revizyon yapılması durumunda üretici
birim, “Metodolojik Doküman” ile kullanıcıları detaylı olarak
bilgilendirmelidir. Metodolojik dokümanın kapsamı istatistiğin
türüne göre değişebilmekle birlikte içermesi gereken asgari
başlıklar aşağıda verilmiştir.
Revizyonun nedenleri,
Revizyon etkilerini gösteren değişken bazında
karşılaştırmalı tablo ve grafikler,
Revizyon büyüklüklerine ilişkin tablolar,
Revizyon
sonrasında
karşılaştırılabilirliği
sağlamak amacıyla geriye çekme yöntemi
uygulanmışsa kullanılan yöntem ile geriye çekilen
verilerin tablo ve grafikleri,
Veri revize edildikten sonra, yorumlanmasında
revize edilmemiş haline göre değişiklikler
olacaksa kullanıcıları bilgilendirecek bir açıklama
metni.
İlgili istatistiğin rutin ve ana revizyon politikasına ilişkin
teknik ve teknik olmayan diğer bütün bilgiler ilgili istatistiğin
metaverisinde yer almalıdır.
Rutin revizyon yapılması durumunda revize edilen
dönemler, istatistiksel tabloda (r) simgesi ile belirtilmeli ve
TÜİK, Revizyon El Kitabı
31
Kullanıcıların Bilgilendirilmesi
istatistiksel tablonun altında revize edilen döneme ilişkin
açıklama dipnot olarak yer almalıdır. Rutin revizyonun
istatistiksel tabloda gösterimine ilişkin bir örnek Tablo 9’da yer
almaktadır.
Ana revizyon yapılması durumunda kullanıcılar, TÜİK
resmi internet sayfasında ilgili istatistiğin dağıtım veritabanında
açılır pencere (pop-up) kullanılarak bilgilendirilmeli ve
bilgilendirmede “Revize edilmiştir” ifadesi kullanılmalıdır.
Revizyon hakkında daha detaylı bilgi edinebilmeleri için ilgili
istatistiğin metaveri bölümüne yönlendirilmelidir.
32
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Ġstatistiksel tablolarda rutin revizyon gösterimine iliĢkin örnek
.
.
.
(r)
: Mart ayı verisi revize edilmiştir.
: The data of March is revised.
(r)
TÜĠK, Sanayi Üretim Endeksi, Nisan 2013
TurkStat, Industrial Production Index, April 2013
.
2013 (r)
.
105.7
2012
.
101.8
2011
IG -Intermediate Goods
83.0
102.1
2010
ARM-Ara Malı Ġm alatı
.
.
.
.
.
.
.
.
.
104.2 118.8 120.4
.
.
.
98.7 114.6 113.8 121.6
96.5 110.6 110.3 116.0
84.2 101.1 100.8 105.8
104.5 115.9 115.1
.
.
.
119.5
113.9
105.8
116.5
.
.
.
117.7
114.0
106.1
116.1
.
.
.
104.7
107.1
100.7
103.4
.
.
.
117.8
111.7
97.5
116.4
111.0
97.2
.
.
.
110.9
117.7
107.7
112.3
119.9
108.6
.
.
.
120.6
100.6
95.8
121.4
107.2
98.6
.
.
.
112.4
113.7
111.5
116.7
120.1
115.9
.
.
.
112.8
109.5
100.0
112.9
110.1
100.0
106.9
2013
102.9 115.8 110.0 118.2
106.2
100.5
104.5
112.4
105.0
(r)
114.1
103.9
2012
97.7 111.7 107.1 111.6
97.7 101.7
2011
Total Industry
85.4 100.0
101.9
2010
Toplam Sanayi
85.6
Yıl Ocak
ġubat Mart Nisan Mayıs Haziran Tem m uz Ağustos
Eylül Ekim
Kasım
Aralık Yıllık Ortalam a
Year January February March April May
June
July
August September October November December Annual Average
Ġktisadi Faaliyet (NACE Rev 2)
Economic Activity (NACE Rev 2)
Sanayi Üretim Endeksi (2010=100), 2010 - 2013 (ArındırılmamıĢ Endeksler)
Industrial Production Index (2010=100), 2010 - 2013 (Gross Indices)
1.
Kullanıcıların Bilgilendirilmesi
TÜİK, Revizyon El Kitabı
33
Sonuç
Sonuç
Revizyon, resmi istatistik üretim sürecinde sıkça
karşılaşılan bir durumdur. Özellikle kısa dönemli istatistiklerde
görülen revizyon, genel anlamıyla bu el kitabında belirtilen
sebeplerden ötürü yayımlanmış verinin değiştirilerek tekrar
yayımlanmasıdır. İstatistiki verinin revize edilmesiyle istatistiğin
gerçeği temsil etme kabiliyetinin artmasına karşın istatistik
kullanıcılarında belirsizliğe yol açabileceği dikkate alınması
gereken bir noktadır. Bu açıdan, istatistiklerde yapılan
revizyonun takibi, ölçümü ve bu bilgilerin kullanıcılarla
paylaşılması istatistik üretim sürecinin şeffaflığını arttıracaktır.
Bu şeffaf politika sayesinde kullanıcıların istatistikleri daha etkin
ve doğru bir şekilde yorumlaması sağlanacaktır.
Bu el kitabında, revizyonun tanımı, içeriği ve revizyonun
nedenleri hakkında özet bilgiler verilmiştir. Ayrıca revizyon
politikasının oluşturulmasında ve kamuoyu ile iletişimin
sağlanmasında önemli bir araç olan Revizyon Bilgi Formu ve
Metodolojik Doküman hazırlanmasına ilişkin bilgilere yer
verilmiştir. Son olarak, üretilen istatistiklerde meydan gelen
revizyonların
kullanıcılar
tarafından
daha
kolay
anlaşılabilmesine yönelik olarak hazırlanması gereken revizyon
ölçüm tablolarına ilişkin örnekler bu el kitabı aracılığıyla
sunulmuştur.
34
TÜİK, Revizyon El Kitabı
Download

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Tarafından Üretilen İstatistiki