HIV´i anlamak
CEVAPLAYIN VE YARDIM BULUN – KOLAY VE BİREYSEL OLARAK
1
POZİTİF YAŞAM
„HIV pozitif“ tanısının önemli ölçüde kısa bir yaşam beklentisi anlamına geldiği zamanlar neyse ki
geride kalmıştır. HIV enfeksiyonu sürekli tedavi halinde bu arada kronik bir hastalık olarak
sınıflandırılmaktadır. HIV ile enfekte olmuş insanların birçoğu günümüzde yüksek bir yaşam
kalitesine ve büyük ölçüde normal bir hayat sürdürmek için iyi bir perspektife sahiptir.
HIV tanısı bir insanın tüm hayatını değiştirir. Aileler, birliktelikler ve dostluklar çoğu kez genellikle
korku ve cehaletten kaynaklanan zor bir sınava tabi tutulurlar. Düzenli sağlık muayeneleri veya
ilaçlar da sürekli olarak gereklidir.
Bu broşür size, HIV‘in tam olarak ne olduğunu ve bir enfeksiyonda vücutta neler olup bittiğini
açıklamaktadır. Broşür size hastalığı daha iyi anlamaya yardımcı olmayı amaçlamaktadır; çünkü
bu, pozitif bir yaşamın temelidir.
3
HIV´I ANLAMAK:
HIV POZİTİF İSEM VÜCUDUMDA NELER OLUR?
Baİıİıklık sistemi zayıflar
HIV
HIV virüsleri savunma hücrelerinden
oluşan koruyucu mantoya saldırırlar
4
Önemli: HIV hemen AIDS anlamına gelmez.
HIV pozitif = insan immün yetmezlik virüsü ile enfekte olmuş, ama henüz hasta değil.
AIDS = Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu: Bağışıklık sistemi önemli ölçüde zayıflamıştır –
vücut artık kendini ölümcül hastalıklara karşı (örneğin zatürree) savunamaz.
CD4CD4
CD4CD4
CD8CD8 CD8CD8
Bağışıklık sistemimiz (diğerlerinin yanı sıra CD4
veya CD8 hücreleri) patojenleri normal olarak geri
püskürtebilir, böylece sağlıklı kalabiliriz.
HIV
Bakteriler, virüsler,
mantarlar, parazitler
Bağışıklık sistemimiz HIV nedeniyle zayıflamış
ise, diğer patojenler engelle karşılaşmadan
çoğalabilir ve hastalanırız.
CD4
CD8
CD4 hücreleri/CD8 hücreleri
5
HIV´I ANLAMAK:
HIV NASIL BULAŞIR?
Yüksek bulaşma riski
Uyuşturucular:
Aynı enjektör iğnesini birlikte
kullanmayın
Korunmasız anal ilişki:
Cinsel ilişki sadece
prezervatif ile
Korunmasız vajinal ilişki:
Prezervatif cinsel ilişki sırasında
ek koruma sağlar
Korunmasız oral seks:
Sadece prezervatif ile/Ağıza sperm
veya adet kanı gelmemelidir
Önemli:
HIV bir kişiden diğerine sadece aşağıdaki vücut sıvıları
yoluyla bulaştırılabilir: Kan, sperm, vajinal salgı, rektum
salgısı, anne sütü.
Hamilelik:
Kesinlikle doktor kontrolü/
Tablet almayı unutmayın
6
Emzirme süresi:
Emzirmeyin
Bulaşma riski yoktur
Öpüşme
Tokalaşma
Solunum havası veya damlacık
yoluyla/ öksürme veya
hapşırma sırasında
Sofra takımı ve çatal bıçağın
ortak kullanımı
Sauna/Yüzme havuzu
Normal hijyen kurallarına
uyulduğu müddetçe doktorda/
diş hekimi/ hastanedeki tıbbi
önlemler yoluyla
Böcek sokması ile
Ortak/umumi tuvaletlerin
kullanımı
7
HIV´I ANLAMAK:
HIV TEDAVİSİNİN AMACI NEDİR?
Günümüzdeki tedavi olanakları çeşitlidir ve son yıllarda sürekli olarak iyileşmiştir. Bununla birlikte bir HIV enfeksiyonu
iyileştirilemez. Modern ilaçlarla zamanında ve ömür boyu sürecek bir tedavi sayesinde Aids’in patlak vermesi çoğu
durumda önlenebilir.
Tedavi olmadan:
Bulaştırma
HIV pozitif
(yaklaşık 5–10 yıl)
Tedavi ile:
Bulaştırma
8
HIV pozitif
(> 10 yıl, ideal olarak ömür boyu)
Aids
Ölüm
Ömür boyu HIV tedavisinin amacı: Vücuttaki savunma hücrelerini HIV virüslerine karşı korumak ve böylece
AIDS‘in baş göstermesini önlemek.
İlaçlar HIV virüslerine karşı
koruyucu bir kalkan oluşturur
HIV ile enfekte olmuş kişi
Koruma kalkanı HIV virüslerin
sayısını azaltır. Bağışıklık
sistemi sağlam kalır
çok sayıda HIV virüsü
az sayıda HIV virüsü
9
HIV´I ANLAMAK:
CD4 HÜCRELERİ VE VİRAL YÜK (VL) NE ANLAMA GELİYOR?
Çoğu durumda virüslerin sayısı (Viral Load = VL) tedavi sayesinde, bugünkü kan testleri ile
artık saptanamayacak kadar azalır. Viral yükün saptanamaması, artık HIV pozitif olunmadığı
anlamına gelmez. Ancak hastalık bu durumda iyi kontrol altındadır ve partner için bulaşma
riski çok daha düşüktür.
Tüm HIV pozitif insanlar için düzenli kan testleri çok önemlidir. Bir damla kan içinde ne kadar
bağışıklık hücresi (CD4 hücresi) ve ne kadar viral yük (VL) olduğu ölçülür.
10
4
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4 bağışıklık hücresi
sayısı düşük
HIV
HIV
HIV
İlaçların alınmaması halinde
Viral yük
yüksek
CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4 HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4
HIV
HIV CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4
HIV
HIVCD4
CD4
HIVHIV
HIV
CD4
HIV HIV
CD4
HIV
HIV
CD4 bağışıklık hücreleri
sayısı artar
Tedaviye
başlandığında
CD4
CD4
CD4
HIV
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4 HIV
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4
HIV CD4
CD4
HIV
CD4 CD4
CD4
CD4
HIVHIV
CD4 CD4
CD4
CD4
CD4
CD4HIV
HIV
HIV
CD4
CD4
HIV
HIV
Düzenli tablet alımı
CD4 bağışıklık hücreleri
sayısı yüksek
CD4
CD4
CD4 CD4
CD4
CD4
CD4 CD4 CD4
CD4
CD4
HIV
Viral yük
azalır
CD4
CD4
CD4
• İlaç almadan
önce: Az sayıda bağışıklık
CD4
CD4
CD4 HIV
hücresi,
çok sayıda virüs CD4 CD4
CD4
CD4 HIV
CD4
HIV
CD4
• CD4
Koruyucu
manto
zayıflamış HIV
CD4
CD4
CD4CD4
CD4 CD4
CD4
CD4 CD4
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4 CD4 CD4
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4
CD4
HIV HIV
CD4
CD4 CD4HIVHIV CD4
CD4
HIV
HIV
HIV
CD4
HIV
HIV CD4 CD4
CD4
HIV
CD4
HIV
HIV
CD4
HIV
HIV
CD4
Viral yük
düşük
CD4
CD4
CD4
CD4HIV
HIV
CD4
HIV
CD4
CD4 HIV
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
HIV
Optimal tedavide seyir
CD4
• İlaç tedavisi
ile: Daha fazla bağışıklık hücresi,
CD4
HIV
CD4 az virüs
daha
CD4
HIV
CD4
• HIV
Koruyucu
manto
düzelir
HIV
HIV
HIV
CD4
HIV
CD4HIV
HIV CD4
HIV CD4
Tedavi baİarısı
CD4
CD4
CD4
CD4
HIV CD4
CD4 CD4 CD4 CD4
CD4
HIVCD4HIV
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
HIVCD4
CD4 CD4
CD4
• Düzenli
olarak ilaç alındığında:
CD4
HIV
HIVCD4
CD4 bağışıklık hücresi, az sayıda virüs
Çok
sayıda
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4 HIVmanto sağlam
•CD4Koruyucu
HIV
HIV
HIV
HIV CD4 CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
11
HIV´I ANLAMAK:
BIR POZITIF HIV TESTINDEN SONRAKI SÜREÇ NASILDIR?
Önemli: Bir HIV testinin pozitif çıkması, HIV tedavisinin her durumda hemen başlatılması anlamına gelmez.
Ancak, sağlık durumunun düzenli olarak doktor tarafından kontrol edilmesi gereklidir. Doktor bundan sonra hasta
ile birlikte, ilaç tedavisine ne zaman başlanacağına karar verir.
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV enfeksiyonunda tipik tedavi süreci
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4 hücreleri ve viral yükün
(VL) saptanması
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
HIV CD4 CD4
HIV
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
12
CD4
CD4
CD4
HIV
HIV
CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4
CD4
HIVHIV
HIV
CD4 HIV
CD4
CD4
CD4
HIV HIV
HIV
HIV
HIV HIV
HIVHIV
HIV
HIV HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
CD4
CD4
Tedavi hazırlığı
Sağlıklı bir yaşam tarzına dikkat edin:
CD4
• Dengeli, sağlıklı
beslenme
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4 CD4
• yeterinceCD4egzersiz
CD4
CD4
CD4CD4
CD4
CD4 CD4
CD4
CD4
CD4
• sigara/alkol/uyuşturucudan
uzakHIV
durun
CD4CD4
CD4
HIV
CD4 CD4
CD4
CD4
CD4 CD4
CD4
CD4
CD4
• Aşırı kilodan
sakının
CD4
CD4
CD4
HIV
HIV
HIV
Düzenli doktor kontrolleri
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
Pozitif HIV testi
HIV
CD4
CD4
?!
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
• CD4 hücrelerini ve viral
yükü (VL) gözlemleyin
CD4
• Tedaviye ne zaman
CD4
CD4
CD4
başlanacağını
HIV
CD4 HIV
doktorunuzla görüşün
CD4
CD4 CD4
• Sorularınızı cevaplandırın
CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
Kombinasyon tedavisinin baİlangıcı
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4 CD4
CD4
Dikkat edin! Aşağıdaki şeyler tedaviyi olumsuz yönde
CD4 etkileyebilir.
• Greyfurt • Diğer ilaçlar • Alkol • Uyuşturucular
CD4
Tedavi
Düzensiz veya
unutulan ilaç alımı
Dikkat
edilmesi
gereken
önemli hususlar
HIV virüsleri bir ya da birden
fazla etkin maddeye dirençli
hale gelirler
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
CD4
HIV
CD4
CD4
CD4 HIV
CD4
CD4
Tedavi baİarısı
Tedavi değişimi
Ancak: İlaç çeşitliliği sınırlıdır;
Değişim istenildiği kadar
tekrarlanamaz
Tabletlerin düzenli olarak alınması
halinde (her gün her zaman aynı
saatte), iyi bir yaşam beklentisi söz
konusudur. AIDS çoğu durumda
önlenebilir.
13
HIV´I ANLAMAK:
HIV İLAÇLARI VÜCUTTA NASIL ETKİ GÖSTERİRLER?
Önemli: Bir HIV enfeksiyonu genellikle birkaç antiretroviral ilaçtan oluşan bir kombinasyon tedavisi ile tedavi edilir
– son derece etkili olarak bilinen antiretroviral tedavi (HAART). Bu normal olarak, farklı ilaç sınıflarından üç etkin
maddenin eşzamanlı kullanımından ibarettir.
Böylece virüslerle çeşitli yerlerde mücadele edilir ve geri püskürtülür. Viral yük azalır.
İlaçlar HIV virüslerine nerede saldırırlar?
Nüfuz etme
HIV virüsünün yapısı
Proteaz
İntegraz
RNA virüsü
Ters
transkriptaz
HIV
CD4
HIV
Enzimler
(metabolizma
katalizörleri)
HIV virüsü retrovirüslere dahildir. Sadece bir insan hücresine
nüfuz ettiği zaman çoğalabilir.
14
HIV virüsleri bağışıklık hücrelerine (CD4 hücreleri) nüfuz ederler.
Sözde giriş inhibitörleri (EI) HIV virüsünün CD4 hücresine
nüfuz etmesini önler.
Virüs genetik materyalinin yerleşimi
RNA virüsünün kopyası
RNA virüsü
RT
CD4
DNA virüsü
insan DNA'sı
CD4
DNA virüsü
„Ters transkriptaz“ (RT) enzimi yardımıyla RNA virüsü DNA’ya
dönüştürülür (kopyalanır). Bu, insan DNA‘sına yerleşimin ön
koşuludur.
Nükleozid ve nükleotid analogları (NRTI) ve nükleozid
olmayan analoglar (NNRTI) „ters transkriptazı“ ve dolayısıyla
RNA’nın DNA’ya dönüşümünü engeller.
Viral genetik bilginin DNA kopyası insan DNA‘sına yerleştirilir.
İntegraz inhibitörleri (II) bu yerleşimi engeller.
Virüs partikülleri üretimi
Yeni HIV virüslerinin ortaya çıkması
HIV
HIV
CD4
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
HIV
VP
HIV
CD4 hücresi virüs malzemesi üretmeye başlar; bu sonra virüse
ait „viral proteaz“ (VP) enzimi yoluyla doğru yapı taşlarına
ayrıştırılır.
Proteaz inhibitörleri (PI) bu süreci engeller.
Artık çalışır haldeki virüsler üretilemez.
HIV
CD4
HIV
HIV
CD4
İlaç kullanılmadığı takdirde, enfekte olmuş CD4 hücreleri sürekli
olarak yeni bulaşıcı HIV virüsleri üretirler. Bunlar CD4
hücresinden dışarı atılırlar ve diğer CD4 hücrelerine saldırırlar.
15
HIV´I ANLAMAK:
BIR HIV TEDAVISINDE EN SIK OLARAK HANGI YAN ETKILER
ORTAYA ÇIKABILIR?
Kısa süreli yan etkiler
Genellikle tedavi başlangıcında geçici olarak
Önemli: Yan etkilerin çoğu tedavi başlangıcında
ortaya çıkar ve genellikle kendiliğinden tekrar
yok olurlar. Yine de dikkatli olmalı ve yan etkileri
doktorunuza bildirmelisiniz. Bazı durumlarda ağrı
kesici ilaçlar kullanılabilir. Aksi takdirde tedavi
değiştirilmelidir.
A Baş
Baş ağrısı
Yorgunluk
B Ruh hali
Uyku bozuklukları
Kâbuslar
Depresyonlar
C Mide/Bağırsak
İshal
Mide bulantısı
Kusma
D Deri
Egzamalar
16
Uzun süreli yan etkiler
Ancak tedavi sürecinde fark edilebilir
E Gözler
Sarılık
F Karaciğer/Böbrekler/Kemikler
Düzenli olarak kontrol ettirin
G Karın
Yağ dokusu kaybı
(lipodistrofi)
H Kan
Kolesterol ve kan şekeri
seviyesini düzenli olarak
kontrol ettirin
17
HIV´I ANLAMAK:
DÜZENLİ İLAÇ KULLANIMI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİDİR?
İlâç alma unutulursa ya da atlanırsa ilaç bağışıklıkları oluşabilir ve ilaç etkisiz hale gelebilir.
Örnek: İlaç alımı sabahları ve akşamları
geceleyin
sabahları
Vücuttaki etkin
madde miktarı
azalıyor
Tüm HIV ilaçları
için önemli:
• doğru dozaj
• doğru ilaç alma zamanı
18
gündüz
Yeniden ilaç
alınması
gerekiyor
Sonuncusu tamamen dışarı atılmadan önce
bir sonraki dozun alınması gerekiyor.
akşam vakti
Vücuttaki etkin
madde miktarı
azalıyor
İlaçları düzenli olarak almadıİım zaman ne olur?
İlaç
kombinasyonları
seçimi sınırlıdır.
HIV virüsleri çoğalır ve
dirençli hale gelirler
Hastalık ilerler.
Virüs yayılır.
Bulaşma tehlikesi artar.
Yeni ilaç
kombinasyonu gereklidir
Düzensiz
ilaç alımı
İlaç
etkisizleşir
Yeni bir ilaç kombinasyonunun
muhtemelen daha fazla yan
etkisi vardır ve/ veya alınması
daha az pratiktir.
19
NOTLAR
20
NOTLAR
21
HIV´I ANLAMAK:
MYMICROMACRO – MAKRODAN MİKROYA
HIV ve AIDS söz konusu olduğunda hala
büyük bir belirsizlik ve bilgi edinme ihtiyacı
hüküm sürmektedir.
HIV konusunda kullanılabilir bilgiler her gün
artıyor – gerçekler ve görüşler için bir makro
evren. İnternette cevap arayanlar, uçsuz
bucaksız bir bilgi bolluğu ile karşı karşıya
gelmektedirler. Oysa ilgililer için bunların
sadece çok az bir kısmı bir önem ifade ediyor
– bireysel mikro evren.
Janssen, MyMicroMacro web portalı ile
HIV’li insanları, onların yakınlarını, yaşam ve
bakım durumlarını değiştirmede destekliyor.
Hastalar veya yakınları burada tamamen
kişisel sorularına hızlı ve kolay bir şekilde
cevap buluyorlar.
MyMicroMacro her bireyin doğru bulduğu
şekilde bu kadar mikro ya da makro. Her
yaşam durumu, her hastalık seyri, her
tedavide olduğu kadar özel!
22
HIV´I ANLAMAK:
CEVAP VE YARDIM BULUN –
BIREYSEL VE TAMAMEN KIŞISEL OLARAK
Doğrudan aranan bilgilere
Kişisel yaşam durumunuz ile ilgili birkaç bilgiyi
anonim olarak girdikten sonra
üzerinde bilgi sunuları sıralanır ve yoğunlaşır.
Büyükten küçüğe. Genelden kişisele doğru.
Tamamen kendi ilgi alanınız çerçevesinde
Akıllı içerik filtresi, adım adım ziyaretçinin ilgi
alanına daha çok uyum sağlar: Böylece örneğin
bir HIV pozitif, eşcinsel erkek için, riskli bir
ilişkiden sonra muhtemel bir enfeksiyondan
korkan bir heteroseksüel kadından farklı
içerikler gösterilir.
Bireysellik böyle bir şey
Veri filtresindeki bilgiler ne kadar ayrıntılı ise,
teklif ve bilgiler eşzamanlı olarak kullanıcı için
önemli olan kısım üzerinde yoğunlaşır.
23
Cevap ve yardım bulun –
bireysel ve tamamen kişisel olarak
• HIV ve AIDS konusunda kişisel bilgiler içeren
içeriklerim
• Uzmanlar forumunda somut sorular ve cevaplar
• Uzman doktorlar, eczaneler ve danışma büroları için
adres bulucu
• Etkinlik ajandasında HIV/AIDS ile ilgili randevular
Johnson & Johnson Platz 1
41470 Neuss
Germany
www.janssen-deutschland.de
24
Mat.-Nr. 100110887
Janssen-Cilag GmbH
Download

HIV - MyMicroMacro