NÖROLOJİK
MUAYENE
Nörolojik Muayene






Bilinç Muayenesi
Kuvvet (Motor) Muayenesi
Yürüyüş, Denge ve Koordinasyon Muayenesi
Duyu Muayenesi
Refleks Muayenesi
Kranial Sinir Muayenesi
Bilinç Muayenesi



Bilinçlilik (consciousness) kişinin uyanık, kendisi ve
çevresinden haberdar olduğu durum anlamına gelir.
Somnolans (letarji) : Hasta uykuya eğilimlidir. Sesli
uyaranlarla uyanıp sorulanlara doğru cevaplar verir.
Fakat kendi haline bırakılınca yeniden uyuklamaya
başlar.
Stupor : Sesli uyaranlara cevap alınamaz .İlişki
kurabilmek için kuvvetli uyaran uygulamak gerekir.
Tekrarlanan uyaranlarla hasta gözlerini açar .Bu
sırada sözlü emirleri yerine getiremez veya emri yavaş
ve yetersiz şekilde uygular.
Bilinç Muayenesi

Koma : Hasta dış uyaranlarla
uyandırılamaz. Hafif ve orta dereceli
komada hasta ağrılı uyaranı lokalize edip
eliyle uzaklaştırmak ister. Yahut, yüz
buruşturma gibi genel bir cevap verir.
Derin komada ise her türlü uyarıya
refleks düzeyde bir cevap bile alınamaz.
Sadece vejetatif fonksiyonlar
korunmuştur
Motor Muayene


Muayenenin nasıl yapılacağı hastaya iyice
anlatılmalıdır.
Muayene sırasında kasın hareketini
engelleyen ağrı, eklem deformitesi veya
kas kontraktürü olup olmadığına dikkat
edilmelidir.
Kasların Tek Tek Test Edilmesi


M. Deltoideusun
muayenesi
M. Bicepsin
muayenesi
Kasların Tek Tek Test Edilmesi

M. Tricepsin
muayenesi
Bilek ekstensorlarının
muayenesi

Kasların Tek Tek Test Edilmesi


Başparmak
abduksiyonunun
muayenesi
İnterosseusların
muayenesi
Kasların Tek Tek Test Edilmesi


M. Ileopsosasın
muayenesi
M. Quadriceps
femorisin muayenesi
Kasların Tek Tek Test Edilmesi

M. Gluteus maximusun
muayenesi
Kasların Tek Tek Test Edilmesi


Ayak
ekstensorlarının
muayenesi
Ayak fleksorlarının
muayenesi
KAS KUVVETİ DEĞERLENDİRİLMESİ






5= Normal kas gücü
4= Kas normal hareketini yapmakta, ancak
karşı yönde bir kuvvet uygulandığında
yenilebilmektedir.
3= Kas yalnızca yer çekimine karşı koyabiliyor
2= Test edilen kas ancak yer çekimini ortadan
kaldıran bir pozisyona getirildiğinde hareket
edebiliyor.
1= Kasta ancak gözle görülebilen veya
palpasyon ile fark edilen bir hareket vardır.
Fakat bu, eklem hareketine sebep olmaz.
0= Tam felç
Parezi Testleri
1- El pronasyon testi
2-Grasset-Gaussel testi
3-Mingazzini testi
4-Barré testi
Bu testler, proksimal kas gruplarındaki
zaafın hafif olduğu ve kas testleriyle
kolayca ortaya çıkarılamadığı
durumlarda işe yarar.
El pronasyon testi

Hasta gözleri kapalı olarak otururken kollarını
avuçları yukarıya bakacak şekilde yere paralel
duruma getirir. Ufak bir zaaf varsa kol
hafifçe pronasyona gelerek yavaşça yere
doğru inmeğe başlar. Bu durum "El pronasyon
testi +" şeklinde kaydedilir.
Grasset-Gaussel testi


Hasta sırtüstü yatarken
bacaklarını birbirine
değdirmeden ve dizlerini
kırmadan yatak yüzeyinden
aynı anda kaldırıp indirir. Bu
hareket birkaç kez
tekrarlandığında parezi olan
tarafın diğerine göre geri
kaldığı görülür.
"Grasset-Gaussel testi : Sol
bacak geri kalıyor" veya
"Grasset-Gaussel testi solda
+" şeklinde kaydedilir.
Mingazzini testi


Hasta sırtüstü yatarken
kalça ve diz eklemleri
90o fleksiyona getirilir.
Böylece uyluk yere dik,
tibia ise yere paralel
duruma gelmiş olur.
Parazili bacak yavaşça
yatak yüzeyine yaklaşır.
"Mingazzini testi solda
+" veya "Sol bacak erken
düşüyor" şeklinde ifade
edilir
Barré testi


Hasta yüzükoyun
yatar durumda iken
dizlerini 90 dereec
fleksiyona getirir.
Parazili bacak
yavaşça yatağa doğru
düşer.
İfade şekli : "Barré
testi solda +",
veya "sol bacak
erken düşüyor"
Motor Muayene




kas kuvveti,
kas tonusu (azalmış, artmış spastisite-rijidite)
kas kitlesi (atrofi +, - )
istem dışı hareketler değerlendirilir
Tremor
 Kore
 Atetoz
 Ballismus
 Fasikülasyon.

DURUŞ VE YÜRÜYÜŞ MUAYENESİ





Yürüyüş
 Hemiparezik, Spastik paraparezik, Hipokinetik
(Parkinson) ve blok dönüş
Tandem Gait
Romberg
Rebound
Metrik muayene



Parmak – burun
Diz – topuk
Ardısıra hareketler (diadokokinezi)
DUYU MUAYENESİ



Duyu muayenesi, nörolojik muayenenin
hekim ve hasta için en zor ve subjektif
yoruma en açık bölümüdür.
1. Subjektif Duyusal Yakınmalar
2. Objektif Duyu Muayenesi
I-Yüzeyel (Eksteroseptiv),
 II- Derin (proprioseptiv),
 III- Kortikal duyular

Yüzeyel Duyu Muayenesi



Dokunma duyusu
Ağrı
Isı
Derin Duyu (Proprioseptif Duyu)




Pozisyon duyusu : Hastanın gözleri kapalıdır.
Ekstremitelerden biri belli bir pozisyona
getirilerek hastadan karşı ekstremiteyi de
benzer duruma getirmesi istenir.
Pasif hareket duyusu : Gözler kapatılır.
Hastanın el veya ayak parmaklarından biri iki
yandan tutularak yukarıya veya aşağıya doğru
hareket ettirilir. Bu sırada hastadan
hareketin yönünü belirtmesi istenir.
Vibrasyon duyusu
Derin ağrı : Aşil tendonu sıkılarak veya
kaslara kuvvetli bir şekilde bastırılarak ağrı
duyup duymadığı araştırılır.
Kortikal Duyu


a- Stereognozi : Bir objeyi şekil, büyüklük ve yapısal
özelliklerinden tanıma yeteneğidir. Muayene sırasında
hastanın gözleri kapalı olmalıdır. Bu sırada eline
kolayca tanıyabileceği anahtar, kalem, çakmak gibi
objeler verilerek adlandırması istenir. Hastanın objeyi
tanıyamamasına astereognozi denir.
b- İki nokta ayırımı : Deriye aynı anda değdirilen
uçları künt bir pergeli iki ayrı nokta olarak
algılayabilme yeteneğidir. Muayene sırasında gözler
kapalı olmalıdır. Normalde, el parmak uçlarında 5 mm
mesafedeki iki nokta algılanabilirken ayak sırtında bu
mesafe 5 cm'e kadar çıkar.
Kortikal Duyu

c- Grafestezi : Gözler kapalı iken künt bir cisim ile

d- Taktil lokalizasyon : Gözler kapalı iken vücudun
deriye yazılan bir harf veya sayının tanınmasıdır. Bu
amaçla en sık avuçlar kullanılır.
değişik yerlerine dokunularak bu noktaları lokalize
etme yeteneği araştırılır
REFLEKS MUAYENESİ

Derin Tendon Refleksleri

Yüzeysel Refleksler

Patolojik Refleksler
Biseps Refleksi
oturan hastada


Normal cevap
önkolun
fleksiyonudur.
Periferik sinir :
N. Musculocutaneus.
(C5, C6)
yatan hastada
Triseps Refleksi


Normal cevap
önkolun
ekstansiyonudur.
Periferik sinir :
N. Radialis
(C6, C7)
Stiloradyal Refleks


Normal cevap önkolun
fleksiyon ve hafif
supinasyonudur.
Parmaklarda da hafif
bir fleksiyon
görülebilir.
Periferik sinir :
N. Radialis
(C5, C6)
Patella Refleksi


Normal cevap
bacağın
ekstansiyonudur.
Periferik sinir : N.
Femoralis (L2-L4)
Aşil Refleksi


Normal cevap ayak
bileğinin planter
fleksiyonudur.
Periferik sinir :
N. Tibialis (S1)
Derin Tendon Refleksleri

Değerlendirme
Canlı (hiperaktif)
 Hipoaktif
 Abolik

Yüzeysel Refleksler
Refleks
Getirici-Götürücü Sinir
Segmenter İnervasyon
Kornea
V.-VII. Kranyal sinir
Pons
Farinks
IX.-X. kranyal sinir
Bulbus
İnterkostal sinirler
T7-T9
Karın derisi
Üst
Orta
T9-T11
Alt
T12,L1
Taban derisi
N. Tibialis
S1,S2
Patolojik Refleksler
 Babinski
 Aşil
klonusu
 Hoffmann
Babinski refleksi


Ekstansör planter
yanıt
Pozitif yanıtın iki
komponenti vardır
1) Ayak
parmaklarının
dorsifleksiyonu
2) Ayak
parmaklarının
yelpazeleşmesi
Babinski (+) ya da
TDY ekstansör örnekte
Babinski (-) ya da
TDY fleksör örnekte
Babinski eşdeğerleri





Chaddock
Oppenheim
Gordon
Schaefer
Gonda
Aşil klonusu aranması
Ritmik
fleksiyon ve
ekstansiyon
hareketleri
Hoffmann delili aranması
Başparmakta
addüksiyon/fleksiyon
ve diğer parmaklarda
fleksiyon
Kranyal sinirler












I.kranyal sinir: N. Olfactorius
II. kranyal sinir: N. Opticus
III. kranyal sinr:i N. Oculomotorius
IV. kranyal sinir: N. Trochlearis
V. kranyal sinir: N. Trigeminus
VI. kranyal sinir: N. Abducens
VII. kranyal sinir: N. Facialis
VIII. kranyal sinir: N. Stato-Acusticus
IX. kranyal sinir: N. Glossopharyngeus
X. kranyal sinir: N. Vagus
XI. kranyal sinir: N. Accessorius
XII. kranyal sinir: N. Hypoglossus
N. Olfactorius (1)



İşlevi : Koku alma.
Lezyonunda : Koku alamama (Anosmi).
Muayene:
Burun mukozasını tahriş etmeyen ve herkesce
bilinen kokular kullanılmalıdır. Hastanın gözleri
kapalı olmalıdır. Burun deliklerinden biri
parmak ile kapatılarak açık olanın önüne
yaklaştıran kokulu pamuk veya maddeyi (kahve,
nane, limon gibi) bir iki kez koklaması istenir.
Aynı şey öteki burun deliği için de tekrarlanır.
N. Opticus (2)


İşlevi: Görme impulslarının iletilmesi ve
pupillanın ışık refleksinin götürücü
yolunu oluşturmak.
Muayenenin Amacı:
Görme keskinliğini ölçmek.
 Görme alanı muayenesi
 Gözdibi muayenesi
 Pupillanın muayenesi (3. Kr. Sinirle)

Papilla ödemi
Görme Yolu Lezyonları
1- Santral skotom; Optik disk (optic
neuritis) veya Optik sinir (retrobulbar
neuritis) iltihapları ile oluşur.
2-Sağ gözde tam körlük Sinir kesisi
3- Bitemporal hemianopi (Het.hemian)
Hipofiz tümörleri’nin kiazma optikum
basısı
4-Sağ nazal hemianopi Perikiazmal
lezyonlar, A.carotis interna
kalsifikasyonu
5-Sağ homonim hemianopi Sol tractus
opticus lezyonu
6-Sağ homonim superior kuadrantanopi
Sol temporal lopta radiatio optica’nın
kısmi lezyonu
7-Sağ homonim inferior kuadrantanopi
Sol parietal lob’ta radiatio optica’nın
kısmi lezyonu
8-Sağ homonim hemianopi
Sol radiatio optica’nın tam kesisi
9-Sağ homonim makular hemianopi
A.cerebri posterior oklüzyonu
Okuler Motor Sinirler (3-4-6)
(N.Oculomotorius, N. Trochlearis, N.Abducens)


İşlevleri: Oküler motor sinirler göz
kürelerinin her yöne hareketini sağlar,
üst göz kapağını kaldırır, pupillayı
daraltır.
Muayenenin Amacı
1- Göz hareketlerini,
 2- Gözkapağını
 3- Pupillayı incelemek,
 4- Varsa nistagmusu değerlendirmek.

N. Trigeminus (5)

İşlevi:
 Yüz, saçlı derinin ön bölümü, göz, ağız,
burun ve paranazal sinusların mukozasıyla
dilin 2/3 ön bölümünden kalkan tüm duyu
modalitelerini beyin sapındaki duyusal
çekirdeklere taşır.
 Aynı yüz yarısındaki çiğneme kaslarını
inerve eder.
N. Facialis (7)

İşlevi
Yüz kaslarını inerve eder.
 Dışkulak yolunda ufak bir alanın duyusunu
sağlar.
 Dilin 2/3 ön bölümünün tad almasıyla
ilgilidir
 Submandibüler ve sublingual tükrük
bezlerine parasempatik lifler taşır.
 Kornea refleksinin götürücü yolunu
oluşturur.

N.Stato-Acusticus (8)




İşlevi: İşitme ve denge.
Muayenenin Amacı
Varsa, işitme kaybının tek veya iki
taraflı olduğuna karar vermek. Lezyonun
ortakulak veya kokleer sinirde olduğunu
tesbit etmek.
Vestibüler sistem bozukluğunun içkulak,
vestibüler sinir veya beyin sapındaki
lezyona bağlı olduğuna karar vermek.
N.Glossopharyngeus ve N. Vagus
(9-10)


Bu iki sinir, işlevlerini birbirinden ayırmak güç olduğundan
ve anatomik benzerliklerinden ötürü birlikte ele
alınmalıdır.
İşlevleri




1- Duyu : Farinks, tonsilla ve yumuşak damağın duyusu başlıca IX
kranyal sinir tarafından sağlanır. Dilin 1/3 arka bölümünün timpan
boşluğunun ve Eustachi borusunun duyusundan da bu sinir
sorumludur. Vagusun dış kulak yolunda ufak bir duyusal inervasyon
alanı vardır. Larinksin duyusunu da tek başına n. vagus sağlar. Her
iki sinir de dura mater’e duyusal lifler verirler.
2-Tat alma: Dilin 1/3 arka bölümünün tat duyusunu IX. sinir sağlar
3- Motor: N.glossopharyngeus motor lifleriyle stilofaringeal kası
uyararak farinksi yukarıya doğru çeker. Farinksin diğer kaslarının
ve ses tellerinin motor siniri ise n. vagus’tur.
4- Otonomik : Dokuzuncu kranyal sinir parotisin parasempetik
liflerini verir. Bütün göğüs ve karın boşluğu organlarının
parasempatik inervasyonu ise vagus tarafından sağlanır.
N.Accessorius (11)


Saf motor bir sinirdir. Bir kısım
lifleri bulbustan, bir kısmı da
servikal m. spinalis’in üst
segmentlerindeki ön boynuz
hücrelerinden çıkar.
M.sterno –cleido-mastoideus ve m.
trapezius’un üst parçasını inerve
eder.
N.Hypoglossus (12)


Dilin motor siniridir.
Çekirdeği bulbustadır. Kafatasından
oksipital kemiğin kondili hizasında
canalis nervi hypoglossi’den geçerek
çıkar
Bilinci Bozuk Olan Hastada
Motor Sistem Muayenesi

Komalı hastada kendiliğiden veya ağrılı
uyaranla ortaya çıkan iki motor fenomen
daha vardır :
A. Dekortikasyon rijiditesi veya postürü.
Üst ekstremiteler fleksiyon, bacaklar
ekstansiyon postüründedir
B. Deserebrasyon rijiditesi veya
postürü. Kollar ve bacaklar ekstansiyon
postüründedir. Baş ve gövde geriye
doğru kasılmış olabilir.
Dekortikasyon rijiditesi
Deserebrasyon rijiditesi.
Download

duyu muayenesi