HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI
TOPLUM İÇİN BİLGİLENDİRME DİZİSİ-15
1-7 EKİM EMZİRME HAFTASI1
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bebeklerin ilk altı ay, su dahil hiçbir ek gıda almadan, yalnızca anne
sütüyle beslenmesini, daha sonra ek gıdalara başlanarak emzirmeye iki yaşına kadar devam
edilmesini önermektedir.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) tahminlerine göre, yaşamının ilk altı ayında
yalnız anne sütü ile beslenememesi nedeniyle her yıl 1,3 milyon çocuk yaşamını yitirmektedir. Anne
sütü ile beslenemeyen çocuklarda ölümlerin; anne sütü ile beslenenlere göre dört-altı kat daha fazla
olduğu belirlenmiştir. 7 Ekim 2003 tarihinde Sağlık Bakanlığı ve UNICEF işbirliği ile Türkiye çapında
bebeklerin yaşama olasılığının yükselmesini ve sağlıklı nesiller yetiştirilmesini sağlamayı amaçlayan
“İlk Altı Ay Sadece Anne Sütü” kampanyasını başlatarak anne sütü ve emzirmenin önemini
topluma anlatmaya çalışmaktadır.2
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) 2008 yılı verilerinden elde edilen tüm çocukların
emzirilmeye başlama zamanı ile ilgili bilgiler, ülkemizde anne sütü ile beslemeye başlamanın oldukça
geç olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları hayatın ilk iki ayında bebeklerin %68,9’unun
sadece anne sütü ile beslendiğini ortaya koymaktadır. Emzirilen çocukların sadece %9’u doğumdan
sonraki ilk bir saat içinde emzirilmeye başlanmıştır; %27’si ise doğumdan sonraki ilk 24 saatte hiç
emzirilmemiştir. Aynı araştırma sonuçları hayatın ilk iki ayında bebeklerin %68,9’unun sadece anne
sütü ile beslendiğini göstermektedir. Bebekler 2-3 aylık olduğunda, sadece anne sütü ile
beslenenlerin payı %42’ye düşmektedir. Daha ileri dönemlerde, 4-5 aylık bebeklerde sadece anne
sütü ile beslenme %23,6’ya gerilerken, 6-7. aylarda sadece anne sütü ile beslenme payı ise %1,6’dır.
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (2008) sonuçlarına göre 6 aydan küçük tüm bebeklerin
sadece anne sütü ile beslenme payı toplamda %41,6 olarak tespit edilmiştir.3
Bu bilgiler, özellikle ilk 6 ay içinde bebeklerin sadece anne sütü ile beslenmelerinin önemi
konusunda annelerin bilinçlendirilmelerine ve emzirmeye engel olabilecek etkenlerin
araştırılarak önlenmesine yönelik yeni düzenlemelere gereksinim olduğunu ortaya
koymaktadır.
Anne sütü ve emzirmenin bebek, anne ve topluma önemli katkıları vardır. Bebeklerin yeterli ve
dengeli beslenmesinin sağlanması, sağlıklı büyüme ve gelişmenin sağlanması, bağışıklık sisteminin
korunması ve geliştirilmesi, psiko-sosyal ve ekonomik pek çok boyutu vardır. Sağlık yönünden ani
görülen ve süregen hastalık riskini azaltır, bağışıklık sistemini güçlendirir. Büyüme-gelişme ve
psikolojik yönden anne-bebek ilişkisini kuvvetlendirir, bebeğin ruhsal, bedensel ve zekâ gelişimine
yardımcı olur. Annelik duygusunun gelişmesine neden olur. Emzirme, anne ile bebek arasındaki bağı
güçlendirir. Emzirme meme kanseri, yumurtalık (over) kanseri, rahim iç tabakası (endometrium)
kanseri ve meme kanserine yakalanma riskini azaltır.4,5,6,7
İdeal bir besin olan ve olumlu etkileri yaşam boyu devam eden anne sütü ile beslenme her
çocuğun en doğal hakkıdır.
1
[Internet] http://thsk.saglik.gov.tr/duyurular/etkinlikler/1648-1-7-ekim-emzirme-haftas%C4%B1.html.
[Internet] http://www.unicef.org/turkey/hm/_hm1.html. Erişim:29.9.2014.
[Internet] www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2008/data/tnsa_2008_sonuclar.pdf. Erişim:28.9.2014.
4
Neyzi O, Ertuğrul T (ed.) Pediatri Cilt1, 3.baskı, Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul, 2002.
5
T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Eğitim Materyalleri.
6
Klein N, Schewertmann A, Peters M, Kunz C, Strobel S. Immunomodulatory Effects of Breast Milk Oligosaccharides.Adv Exp.Med Biol 478,251-9,2000.
7
Bowman BA, Russall RM. Present Knowledge in Nutrition 8.Edition, Ilsı Press, Washington DC, 2001.
2
3
Bu dokuman Dr. Nuray Öğütçü ve Dr. Tülay Bağcı Bosi tarafından 29.9. 2014 tarihinde hazırlanmıştır.
Download

1-7 ekim emzirme haftası - Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk