Вятян дашы олмайандан,
Олмаз юлкя вятяндашы...
Мяммяд АРАЗ
www.róçèýàðnews.com
18 Avqust 2014-cö èë
¹ 15-16 (100)
Ижтимаи-сийаси,
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
ядяби-бядии
“Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Ñî÷è
ýþðöøöíäÿ
êÿëáÿúÿðëè
ýèðîâëàðûí
àçàä åäèëìÿñè
ìÿñÿëÿñèíè
ãàëäûðûá"
ñÿ ù .2
гязет
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäàêû
115 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ ÿñàñëû òÿìèð âÿ
éåíèäÿíãóðìà èøëÿðèíäÿí ñîíðàêû âÿçèééÿòëÿ òàíûø îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ àâãóñòóí 11-äÿ
Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäàêû 115 íþìðÿëè
òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ ÿñàñëû òÿìèð âÿ
éåíèäÿíãóðìà èøëÿðèíäÿí ñîíðàêû
âÿçèééÿòëÿ òàíûø îëóá.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òàïøûðûãëàðûíà
óéüóí îëàðàã Áàêû øÿùÿðèíèí âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí
ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìÿãñÿäéþíëö âÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Õöñóñè Äþâëÿò Ïðîãðàìûíäà íÿçÿðäÿ
Ñÿù.10
Áàêû - ÀÏÀ. Òöðêèéÿíèí éåíè ïðåçèäåíòè
Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíûí áó ïîñòäà èëê
ñÿôÿð åäÿúÿéè þëêÿëÿð ìÿëóì îëóá.
ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áóíó ßäàëÿò âÿ
Èíêèøàô Ïàðòèéàñûíûí (ÀÊÏ) éàðàíìàñûíûí èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ Ð. Ò.
ßðäîüàí þçö à÷ûãëàéûá.
Î, ïðåçèäåíò ïîñòóíäà èëê ñÿôÿðèíè Àçÿðáàéúàí âÿ Øèìàëè Êèïð Òöðê Úöìùóðèééÿòèíÿ
åäÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Ãåéä åäÿê êè, ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ïðåçèäåíò ñå÷èëìÿñè ìöíàñèáÿòèëÿ Ð. Ò. ßðäîüàíà
ýþíäÿðäèéè òÿáðèê ìÿêòóáóíäà îíó Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ äÿâÿò åòìèøäè.
Ñÿù.7
ÂÓÐÜÓÍ
ÅØÃÈ
ÒÖÐÊÈÉß ÑßÔßÐÈ
ÌÀÐÀÃËÛ ÊÅ×ÌÈØÄÈÐ
Ñÿù.5
POEZÈYA
Ñÿù.13-14
Ñÿù.4
Äöíéàíûí ùÿð
éåðèíäÿí
ýþðöíÿí àäàì
Ñÿù.8-9
ßðäîüàí èëê õàðèúè
ñÿôÿðèíè Àçÿðáàéúàíà
åäÿúÿéèíè à÷ûãëàéûá
960 éåðëèê êîðïóñ
èñòèôàäÿéÿ ùàçûðäûð
Ñÿù.6
Ñÿù.5
ßÌßÊÄÀÐ
ÌßØÃ×È
ÀÐÈÔ
ÇÅÉÍÀËÎÂ
òóòóëìóø òÿäáèðëÿð ïëàíûíà óéüóí îëàðàã
òÿùñèë, ñÿùèééÿ, ìÿäÿíèééÿò ìöÿññèñÿëÿðèíèí ÿñàñëû øÿêèëäÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû,
éåíè ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí, óøàã áàü÷àëàðûíûí èíøàñû óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Éåíè
äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàíûí ùÿð éåðèíäÿ îëäóüó êèìè, ïàéòàõòäà âÿ åëÿúÿ äÿ
ÿòðàô ãÿñÿáÿëÿðäÿ îðòà ìÿêòÿá áèíàëàðû
éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà óéüóí øÿêèëäÿ éåíèäÿí ãóðóëóð âÿ ëàçûìè àâàäàíëûãëà òÿúùèç
åäèëèð, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ÿðàçèëÿðèíäÿ
àáàäëûã èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèð, éàøûëëûãëàð
ñàëûíûð.Áàêû Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Ùàúûáàëà Àáóòàëûáîâ áó èñòèãàìÿòäÿ ýþðöëÿí èøëÿðëÿ áàüëû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìÿëóìàò âåðäè. Ãåéä åäèëäè
êè, 115 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí áèíàñû 1965-úè
èëäÿ èíøà îëóíóá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûãëàðûíà
ÿñàñÿí 5 ìèí êâàäðàòìåòð òèêèíòè ñàùÿñè
îëàí ìÿêòÿáäÿ éåíè äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ
ÿñàñëû éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà óéüóí øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
47 ñèíèô îòàüûíäàí èáàðÿò 1380 øàýèðä
éåðëèê ìÿêòÿáäÿ äÿðñëÿð ÿñàñÿí èêè íþâáÿäÿ êå÷èðèëÿúÿê. Ìÿêòÿáèí áöòöí ñèíèô
îòàãëàðû, àéðû-àéðû ôÿíí êàáèíåòëÿðè éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ òÿìèð îëóíóá âÿ ëàçûìè ëÿâàçèìàòëà òÿúùèç åäèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñèíèô îòàãëàðûíäà âÿ ôÿíí êàáèíåòëÿðèíäÿ éàðàäûëàí
øÿðàèòëÿ òàíûø îëäó.
Ìÿêòÿáèí àêò çàëû, éåìÿêõàíàñû, à÷ûã
âÿ þðòöëö èäìàí ìåéäàí÷àëàðû äà ÿí
ìöàñèð ñòàíäàðòëàðà óéüóí øÿêèëäÿ éåíèäÿí ãóðóëóá. Òÿùñèë îúàüûíûí áèð ùåêòàðëûã
ùÿéÿòéàíû ñàùÿñèíäÿ àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèá, éàøûëëûãëàð ñàëûíûá. Èñòèëèê âÿ èøûãëàíäûðìà ñèñòåìëÿðè äÿ
ìöàñèð ñòàíäàðòëàð ñÿâèééÿñèíäÿäèð. Ìÿêòÿá è÷ìÿëè âÿ òåõíèêè ñó ñèñòåìëÿðè èëÿ
òÿúùèç åäèëèáäèð.
Íÿñèëëÿðèí
éàäèýàðû
Àíà äèëèì!
ÀÍÀ ÖÐßÉÈ
cyan magenta yellow black
2
ÝÖÍÄßÌ
18 Avqust 2014-cö èë
“Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Ñî÷è
ýþðöøöíäÿ êÿëáÿúÿðëè ýèðîâëàðûí
àçàä åäèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè ãàëäûðûá"
"Ýèðîâëàðäàí áèðè Ðóñèéà âÿòÿíäàøûäûð âÿ ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ îíóí àèëÿñèíèí ìöðàúèÿòèíè Âëàäèìèð Ïóòèíÿ ÷àòäûðûá"
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ÀçÿðÒÀú-à âåðäèéè ìöñàùèáÿñèíè òÿãäèì åäèðèê.
- ßëè ìöÿëëèì, ïðåçèäåíòëÿðèí
Ñî÷è ýþðöøöíäÿí ñîíðà Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñàðêèñéàí ýþðöøäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû áÿçè à÷ûãëàìàëàð âåðèá. Áó
à÷ûãëàìàëàðäà ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿðÿ
ìöíàñèáÿòèíèçè þéðÿíìÿê èñòÿðäèê.
- Òÿÿññöô åäèðèê êè, Ñåðæ Ñàðêèñéàí àðòûã íå÷ÿíúè äÿôÿäèð êè, ãàðøûëûãëû ðàçûëàøìàíû ïîçàðàã ïðåçèäåíòëÿð
àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ãàïàëû ýþðöøäÿ
ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðèí áÿçè
äåòàëëàðûíû à÷ûãëàéûð. ßí àúûíàúàãëû
ùàë èñÿ îäóð êè, î, òÿðÿôëÿðèí ùÿìèí
ýþðöøäÿ ãàëäûðäûüû ìÿñÿëÿëÿðè, îðòàéà
ãîéäóüó ìþâãåíè òÿùðèô åäèð, þç ñóáéåêòèâ ìöëàùèçÿëÿðèíè Åðìÿíèñòàíûí
ìàðàãëàðûíà óéüóíëàøäûðàðàã ñàõòàëàøäûðûð. ßëáÿòòÿ, þëêÿ ðÿùáÿðè âÿ ïðåçèäåíò îëàðàã áåëÿ øåéëÿð îíà ãÿòèééÿí áàøóúàëûüû âÿ øþùðÿò ýÿòèðìèð. Áó
ôàêòëàð à÷ûãëàíìàëû îëñàéäû, ýþðöøäÿí
ñîíðà ïðåçèäåíòëÿð ìÿòáóàò êîíôðàíñû
êå÷èðÿð âÿ áöòöí ìÿñÿëÿëÿðè öç-öçÿ
øÿðù åäÿðäèëÿð. Ýþðöø áèòÿíäÿí ñîíðà
þç þëêÿñèíÿ ãàéûäàðàã, ìöçàêèðÿ
åäèëÿí ìÿñÿëÿëÿðè éåíèäÿí þç ñóáéåêòèâ ìöëàùèçÿ âÿ ìàðàãëàðûíû ÿëàâÿ
åòìÿêëÿ, òÿùðèô îëóíìóø ôîðìàäà éåðëè èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðìàüû âÿ "éàëàí÷û
ãÿùðÿìàí"à ÷åâðèëìÿéè èñÿ éàëíûç
Ñàðêèñéàí êèìèëÿð åäÿ áèëÿð.
- Àðòûã Ñàðêèñéàí áóíó åäèá.
Îäóð êè, ýþðöøäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí
áÿçè ìÿñÿëÿëÿðÿ àéäûíëûã ýÿòèðìÿê
âÿ ìöÿééÿí äåòàëëàðû äÿãèãëÿøäèðìÿéÿ åùòèéàú äóéóëóð. Áó ùàãäà
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíÿ íÿéè
ñþéëÿìÿê ìöìêöíäöð?
- Áèð äàùà òÿÿññöô åäèðèê êè, Ñàðêèñéàíûí áó ùÿðÿêÿòè áèçè äÿ áó ãàïàëû ýþðöøäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí áÿçè
ìÿñÿëÿëÿð ùàããûíäà à÷ûãëàìà âåðìÿéÿ ìÿúáóð åäèð. Áÿëè, Ðóñèéà ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí èøòèðàêû èëÿ
êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ èøüàë îëóíìóø
ÿðàçèëÿðäÿ åðìÿíè äÿñòÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí ÿëÿ êå÷èðèëìèø êÿëáÿúÿðëè èêè ýèðîâóí ìÿñÿëÿñèíè ãàëäûðûá. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ýèðîâëàðäàí áèðè Ðóñèéà âÿòÿíäàøûäûð âÿ îíóí àèëÿñèíèí Ðóñèéà
ïðåçèäåíòèíÿ ìöðàúèÿòè éàéûëûá. Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòè ýþðöøäÿ ùÿìèí
ìöðàúèÿòè ïðåçèäåíò Âëàäèìèð Ïóòèíÿ
÷àòäûðûá âÿ ýþðöø ÿñíàñûíäà ýèðîâëàðûí àçàä åäèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè ãàëäûðûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ôèêðèíúÿ, åðìÿíèëÿð áó èêè êÿëáÿúÿðëèíè ùå÷
áèð ÿñàñ îëìàäàí "òÿùëöêÿëè äèâåðñàíò"ëàð êèìè ãÿëÿìÿ âåðèá âÿ îíëàðûí
ÿòðàôûíäà ÊÈÂ-äÿ åéáÿúÿð øîó éàðàäûáëàð. Ùàëáóêè îíëàðûí àèëÿ öçâëÿðèíèí
âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, áó èêè øÿõñ
íå÷ÿ èëëÿðäèð, þç âÿòÿíäàøëûã ùöãóãëàðûíäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê åðìÿíèëÿðèí
èøüàëû àëòûíäà îëàí äîüìà êÿíäëÿðèíÿ
- âàëèäåéíëÿðèíèí ãÿáðèíè çèéàðÿò åòìÿéÿ ýåäèðìèøëÿð. Îíëàðäàí áèðèíèí
Ðóñèéà âÿòÿíäàøû îëäóüóíó íÿçÿðÿ
àëàðàã, ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ïðåçèäåíò Âëàäèìèð Ïóòèíäÿí áó ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿñèíè èñòÿìÿñè
èñÿ òàì òÿáèèäèð âÿ ñþç éîõ êè, áó,
äèíú ñàêèíëÿðèí ãåéä-øÿðòñèç àçàä
îëóíìàñû ìÿãñÿäè äàøûéûð.
Áóíäàí áàøãà, Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòè ö÷òÿðÿôëè ýþðöøäÿ èøüàë áþëýÿñèíäÿ âÿ ãîøóíëàðûí òÿìàñ õÿòòèíäÿ
åðìÿíè ñèëàùëû ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
þëäöðöëìöø ÿñýÿðëÿðèí âÿ äèíú ñàêèíëÿðèí ìåéèòëÿðèíèí ìöùàðèáÿ ãàíóíëàðûíà óéüóí îëàðàã, ãåéä-øÿðòñèç ýåðè
ãàéòàðûëìàñûíû òÿëÿá åäèá. Ùÿòòà ýþðöøäÿ ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ öçöíö
Ñàðêèñéàíà òóòàðàã áåëÿ áèð èôàäÿ äÿ
èøëÿäèá: "Èøüàë÷û åðìÿíè ÿñýÿðëÿðèíèí
úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ ÿëÿ êå÷èðäèéè ýèðîâëàð âÿ ìåéèòëÿðèí öçÿðèíäÿ òþðÿòäèêëÿðè âÿùøè ÿìÿëëÿðè ùå÷ Ùèòëåðèí çàìàíûíäà ôàøèñòëÿð äÿ åòìÿéèá. Ìåéèòÿ
áåëÿ ùþðìÿòñèçëèê åòìÿê îëìàç, áó,
èíñàíà éàðàøàí ÿìÿë äåéèë". Ïðåçèäåíò, ùÿì÷èíèí ìåéèòëÿðèí äÿðùàë þç
àèëÿëÿðèíÿ òÿùâèë âåðèëìÿñèíè òÿëÿá
åäèá.
Ñåðæ Ñàðêèñéàí ÿëáÿòòÿ, Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòèíèí áó ìöùàêèìÿñè
ãàðøûñûíäà úèääè áèð àðãóìåíò òàïà
áèëìÿäèéèíäÿí 2010-úó èëèí èéóíóíäà
úÿáùÿ áþëýÿñèíäÿ ìèíàëàíìûø ñàùÿíè úÿñàðÿòëÿ êå÷ÿðÿê äöøìÿíè îíóí
þç ñèëàùû èëÿ àüûð èòêèëÿðÿ ìÿðóç ãîéàí
âÿ ãåéðè-áÿðàáÿð äþéöøäÿ ãÿùðÿìàíëûãëà ùÿëàê îëàí Ìöáàðèç Èáðàùèìîâóí úÿñÿäèíèí ýåðè ãàéòàðûëìàñû
ÿòðàôûíäà Àçÿðáàéúàíûí àïàðäûüû òÿáëèüàòà òîõóíóá âÿ àçÿðáàéúàíëûëàðû
"Ìöáàðèç Èáðàùèìîâó ãÿùðÿìàí êèìè
òÿãäèì åäÿðÿê åðìÿíèëÿðÿ ýþç äàüû
âåðìÿêäÿ" ýöíàùëàíäûðûá. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ èñÿ úàâàáûíäà Ñåðæ
.Ñàðêèñéàíà õàòûðëàäûá: "Ìöùàðèáÿíèí
þç ãàíóíëàðû âàð. Ìöáàðèç Èáðàùèìîâó áèç ãÿùðÿìàí êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿìèøèê. Î, òÿêáàøûíà åðìÿíè ÿñýÿðëÿðèíèí ãîðóäóüó ñÿíýÿðè äàüûäàðàã, îíäàí àðòûã èøüàë÷û ÿñýÿðè þëäöðöá, þçö äÿ ùÿéàòûíû ãÿùðÿìàíúàñûíà ãóðáàí âåðèá. Ìöùàðèáÿ ãàíóíëàðûíà ýþðÿ, òÿðÿôëÿð ãÿùðÿìàíëàðà ùþðìÿòëÿ éàíàøìàëûäûð. Ìöáàðèç Èáðàùèìîâ ÿñë ãÿùðÿìàíëûã íöìóíÿñè ýþñòÿðèá âÿ ùàãëû îëàðàã äà Ìèëëè Ãÿùðÿìàí àäûíû ãàçàíûá". Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Ñåðæ Ñàðêèñéàíäàí ãÿùðÿìàíëàðà ìÿùç ãÿùðÿìàí êèìè éàíàøìàüû òÿëÿá åäèá.
- Ñåðæ Ñàðêèñéàí þç ÷ûõûøûíäà,
åéíè çàìàíäà, åðìÿíèëÿðèí ñîí äèâåðñèéà ùÿðÿêÿòëÿðè âàõòû Àçÿðáàéúàíûí äàùà ÷îõ èòêè âåðäèéèíè, åðìÿíèëÿðèíñÿ "þç ýöúöíö" íöìàéèø
åòäèðäèéèíè áèëäèðèá âÿ åðìÿíè õàëãûíû ñàíêè áó "ôàêòëà" ñàêèòëÿøäèðìÿéÿ úÿùä ýþñòÿðèá. Áóíóíëà áàüëû
íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ñàðêèñéàí ÿëáÿòòÿ êè, áó ýöíëÿðäÿ áàø âåðÿí òÿõðèáàò-äèâåðñèéà íÿòèúÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷û îðäóñóíóí èòêèëÿðèíè áèëÿðÿêäÿí ýèçëÿòìÿéÿ ÷àëûøûð âÿ áó ôàêòû þðò-áàñäûð åòìÿê
èñòÿéèð. Ùàëáóêè áöòöí äàõèëè âÿ õàðèúè
ìÿíáÿëÿðèí ìÿëóìàòëàðû ñîí ùàäèñÿëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí 50-éÿ éàõûí èòêè
âåðäèéèíè òÿñäèãëÿéèð. Èòêèëÿðè ýèçëÿòìÿê Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè-ñèéàñè äàèðÿëÿðèíÿ ùå÷ çàìàí ìöéÿññÿð îëìàéàúàã. Ìÿñëÿùÿòäèð êè, Ñåðæ Ñàðêèñéàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà ýÿëÿúÿê ñöëùÿ
áèðáàøà çÿðáÿ âóðàí áó êèìè òÿõðèáàò÷û ùàëëàðû äàâàì åòäèðìÿêäÿíñÿ, åðìÿíè õàëãûíû ìöùàðèáÿíèí ýèðîâóíäà
ñàõëàìàãäàíñà, ñîí áèð èëäÿ þëêÿñèíè
êöòëÿâè øÿêèëäÿ òÿðê åäÿí, èø âÿ ÷þðÿê
àõòàðûøûíäà áöòöí äöíéàéà ñÿïÿëÿíìèø ùÿìâÿòÿíëÿðèíèí ãåéäèíÿ ãàëñà
äàùà éàõøû îëàð.
ÌÖÑÀÙÈÁß
Ýåíåðàë Åíýèí Àëàí: “Àçÿðáàéúàí
âÿ Áàêû ö÷öí äàðûõìûøàì"
Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèìèç
òÿëèìëÿðÿ áàøëàéûá
Ìöäàôèÿ íàçèðè ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâóí èìçàëàäûüû 2014-úö èëèí äþéöø ùàçûðëûüû ïëàíûíà ÿñàñÿí àâãóñòóí 13-äÿ Ùÿðáè
Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí ùàâà ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ ãîøóíëàðûíûí òÿëèìëÿðè áàøëàéûá.
Íàçèðëèéèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, òÿëèìëÿð çàìàíû ãîøóíëàðûí éöêñÿê
äþéöø ùàçûðëûüû äÿðÿúÿñèíÿ ýÿòèðèëìÿñè, ìöùöì
äþâëÿò âÿ ùÿðáè îáéåêòëÿðèí, ãóðó ãîøóíëàðû ãðóïëàøìàëàðûíûí ùöúóìäà âÿ ìöäàôèÿäÿ ìöùàôèçÿñè
öçðÿ ùàâà ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ ãîøóíëàðûíûí
ôÿàëèééÿòè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ìÿøã åòäèðèëÿúÿêäèð.ç
Òÿëèìëÿðäÿ ùÿì÷èíèí àåîðîäèíàìèê, åëÿúÿ äÿ
ãàíàäëû âÿ áàëëèñòèê ðàêåòëÿðè èìèòàñèéà åäÿí òÿëèì
ùÿäÿôëÿðèíÿ äþéöø àòûøëàðû ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿêäèð.
"Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö òÿìèí
åäèëìÿëè, ÿäàëÿò éåðèíè òàïìàëûäûð"
Àíêàðà. Ìàéèñ ßëèçàäÿ - ÀÏÀ. Ìèëëèééÿò÷è
Ùÿðÿêàò Ïàðòèéàñûíûí (ÌÙÏ) Èñòàíáóë ìèëëÿò âÿêèëè, Òöðêèéÿ îðäóñóíóí õöñóñè òÿéèíàòëû ãöââÿëÿðèíèí êå÷ìèø êîìàíäàíû, èñòåôàäà îëàí ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Åíýèí Àëàíûí ÀÏÀ-éà ìöñàùèáÿñè
- Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ãóðóëìàñû
ö÷öí þíÿìëè èøëÿð ýþðäöéöíöçö áèëèðèê. Êå÷ìèø ùÿðá÷è, èíäèêè ñèéàñÿò÷è êèìè äöøöíúÿëÿðèíèçè áèçèìëÿ áþëöøÿ áèëÿðñèíèçìè?
- Òöðêèéÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí äà ìÿíèì âÿòÿíèìäèð. Ùå÷ âàõò áó ïðèíñèïäÿí êÿíàðà ÷ûõìàìûøàì. Èíøàëëàù, èëê ôöðñÿòäÿ ýåäèá î âÿòÿíèìè
çèéàðÿò åòìÿê, îðàäàêû äîñòëàðûìëà ýþðöøìÿê
èñòÿéèðÿì. Àëëàù Àçÿðáàéúàíûí éîëóíó, áÿõòèíè
à÷ûã åòñèí. Àëëàù Àçÿðáàéúàíû óúàëòñûí. Àëëàù
Àçÿðáàéúàí òöðêö èëÿ Òöðêèéÿ òöðêöíó áèð-áèðèíäÿí àéðû ãîéìàñûí. Áóíëàðû äåìÿê èñòÿéèðÿì.
Àëëàù îðàéà ýåòìÿéè ãèñìÿò åäÿðñÿ, öðÿê ñþçëÿðèìè îðàäà äåéÿðÿì. Áàêû ö÷öí ÷îõ äàðûõìûøàì. Àçÿðáàéúàíûí ùÿð òÿðÿôè ö÷öí äàðûõìûøàì. Áàøäà úÿáùÿ áþëýÿëÿðè îëìàãëà, Àçÿðáàéúàíûí ùÿð éåðèíè ýÿçìèøÿì. Èíøàëëàù, èëê ôöðñÿòäÿ ýåòìÿê èñòÿéèðÿì. Ìÿðùóì ïðåçèäåíò Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ãóðóëìàñû
ö÷öí þíÿìëè èøëÿð ýþðäö, áèç äÿ ÿëèìèçäÿí ýÿëÿí êþìÿéè åòäèê. Ìöäàôèÿ íàçèðè òÿéèí îëóíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ Çàêèð áÿéè öðÿêäÿí òÿáðèê åäèðÿì, îíóíëà ÷îõ éàõûí ìöíàñèáÿòëÿðèìèç îëóá.
- Áèëèðñèíèç êè, ñîí ùÿôòÿëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí éåíèäÿí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ùöúóìëàðû
îëäó, ìèëëè îðäóìóç äà ëàéèãëè úàâàáû âåðäè...
- Áèëèðÿì, áèëèðÿì, éàõûíäàí èçëÿéèðÿì. Ãàðàáàü ïðîáëåìè þíÿìëè ìÿñÿëÿäèð. Òöðêèéÿíèí
áó ìÿñÿëÿäÿêè ìþâãåéè áÿëëèäèð. Òåç çàìàíäà
Àçÿðáàéúàíûí èøüàë åäèëìèø òîðïàãëàðûíûí ýåðè
ãàéûòìàñûíû äèëÿéèðèê, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö òÿìèí åäèëìÿëè, ÿäàëÿò éåðèíè òàïìàëûäûð.
Ìÿíèì äÿ, áöòöí Òöðêèéÿíèí äÿ àðçóñó áóäóð.
- Àçÿðáàéúàíà íÿ âàõò ýåòìÿéè ïëàíëàøäûðûðñûíûç?
- Äÿãèã òàðèõ éîõäóð, àíúàã, òÿáèè êè, ÿí ãûñà ìöääÿòäÿ ýåòìÿê èñòÿéèðÿì. Àçÿðáàéúàíäàêû áöòöí äîñòëàðûìà, ãàðäàøëàðûìà öðÿê äîëó
ñàëàìëàð, ñàéüûëàð, ñåâýèëÿð ýþíäÿðèðÿì.
ÍÀÒÎ áàø êàòèáè: "Ðóñèéàíûí
Óêðàéíàéà ãàðøû éöðöòäöéö
òÿúàâöçêàð ñèéàñÿò áèçè
òÿùëöêÿñèçëèê áàðÿäÿ áèð äàùà
äöøöíìÿéÿ âàäàð åäèð"
"Öçâëÿðèìèçè âÿ äîñòëàðûìûçû èñòÿíèëÿí
òÿùäèäÿ ãàðøû ãîðóéà áèëÿúÿéèê"
Áàêû. Ðöôÿò ßùìÿäçàäÿ - ÀÏÀ. ÍÀÒÎíóí áàø êàòèáè Àíäåðñ Ôîã Ðàñìóññåí
àâãóñòóí 14-15-äÿ Íîðâå÷ âÿ Äàíèìàðêàéà ñÿôÿðëÿðè çàìàíû ÍÀÒÎ-íóí ìþùêÿìëÿíìÿñè âÿ ñèëàùëû ãöââÿëÿðÿ äàùà ÷îõ èíâåñòèñèéàëàðûí ãîéóëìàñû áàðÿäÿ ìöçàêèðÿ
àïàðäûãëàðûíû áèëäèðèá.
ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, À. Ô. Ðàñìóññåí "Éîóòóáå"äà éàéûìëàäûüû âèäåîéàçûäà ñîí ýöíëÿð Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ åòäèéè
ñÿôÿðëÿðèí ñåíòéàáð àéûíäà áàø òóòàúàã
Óåëñ ñàììèòèíÿ ùàçûðëûã ìÿãñÿäè äàøûäûüûíû ãåéä åäèá.
Áàø êàòèá äåéèá êè, ñÿôÿðëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÍÀÒÎ-íóí öçâëÿðè âÿ åëÿúÿ äÿ òÿðÿôäàøëàðû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèá: "Öçâ þëêÿëÿðèí ùþêóìÿò ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ýþðöøëÿð çàìàíû äà ãåéä åòäèì êè, áèçèì Óåëñäÿ áàø
òóòàúàã ñàììèòèìèç ÍÀÒÎ òàðèõèíäÿ ÿí
ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéàí ùàäèñÿëÿðäÿí
áèðèäèð. Áèç áó ñàììèòÿ úèääè ùàçûðëàøìàëûéûã. Áó èñòèãàìÿòäÿ ñèëàùëû ãöââÿëÿðÿ èíâåñòèñèéàëàðû àðòûðìàëû âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèìèçèí òÿìèíàòû ö÷öí áèð-áèðèìèçëÿ ÿëàãÿëè øÿêèëäÿ èøëÿìÿëèéèê. Ðóñèéàíûí Óêðàéíàéà
ãàðøû éöðöòäöéö òÿúàâöçêàð ñèéàñÿò áèçè
òÿùëöêÿñèçëèê áàðÿäÿ áèð äàùà äöøöíìÿéÿ
âàäàð åäèð. ÍÀÒÎ öçâëÿðè áó ìÿñóëèééÿòè
àíëàìàëû âÿ àëéàíñûí äàùà ìþùêÿì, äàùà
ýöúëö îëìàñû ö÷öí ÿëèíäÿí ýÿëÿíè åòìÿëèäèð. ÍÀÒÎ-íóí þç ýöúöíö èòèðìÿéÿúÿéèíäÿí âÿ äàùà äà èíêèøàô åäÿúÿéèíäÿí ÿìèíÿì. Áèç èñòÿíèëÿí òÿùäèäÿ ãàðøû þç öçâëÿðèìèçè âÿ äîñòëàðûìûçû ãîðóéà áèëÿúÿéèê".
Ìöçàêèðÿ îëóíàúàã
Ïàòðèê Õèêêè Àâðîïàíûí 49 þëêÿñèíèí
ùàìûñûíûí Àâðîïà Îéóíëàðûíäà èøòèðàêûíû òÿìèí åòìÿê èñòÿéèð
Áàêû ÀÏÀ. Àâðîïà Îëèìïèéà
Êîìèòÿñèíèí
âÿ Èðëàíäèéà
Îëèìïèéà
Êîìèòÿñèíèí
ïðåçèäåíòè
Ïàòðèê Õèêêè
11-14 îêòéàáð òàðèõëÿðèíäÿ Åðìÿíèñòàíà ñÿôÿð åäÿúÿê.
ÀÏÀ-íûí "èíñèäåòùåýàìåñ.áèç" ñàéòûíà
èñòèíàäÿí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, Ïàòðèê
Õèêêèí ðÿùáÿðëèê åäÿúÿéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Åðìÿíèñòàí Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê ýþðöøöíäÿ
Åðìÿíèñòàí èäìàí÷ûëàðûíûí 2015-úè èë 1228 èéóí òàðèõëÿðèíäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Û
Àâðîïà Îéóíëàðûíäà èøòèðàêû ìÿñÿëÿñè ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿê.
Ï. Õèêêèí âÿçèôÿñè áöòöí Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí Û Àâðîïà Îéóíëàðûíäà èøòèðàêûíû òÿìèí
åòìÿêäèð.
Î áèëäèðèá êè, Àâðîïàíûí 49 þëêÿñèíèí
ùàìûñûíûí Û Àâðîïà Îéóíëàðûíäà èøòèðàêûíû
òÿìèí åòìÿê èñòÿéèðëÿð âÿ áöòöí þëêÿëÿðèí
áó òóðíèðäÿ òÿìñèë îëóíàúàüûíà ÿìèíäèð.
18 Avqust 2014-cö èë
ÑßÐÁßÑÒ
3
Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâóí àòàñû
îíäàí íèéÿ êöñìöøäö?
Àçÿðáàéúàí êèíîñóíóí ñöòöíëàðûíäàí îëàí Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâ
1938-úè èëèí áèð ïàéûç ýöíöíäÿ Ñàëéàíäà àíàäàí îëìóøäó.
Àòàñû Àüàìÿììÿä àäè ôÿùëÿ èäè.
Áÿëêÿ äÿ, åëÿ áó ñÿáÿáäÿí îüëóíóí äà
þçö êèìè ôÿùëÿ îëìàñûíû, àèëÿñèíè çöëìçèëëÿòëÿ ñàõëàìàñûíû èñòÿìèðäè. Çÿùìÿòêåø àòà èñòÿéèðäè êè, îüëó ÿëè ïîðòôåëëè áèð
ìöÿëëèì îëñóí. ×þðÿéèíè òÿìèç ÿëëÿ ãàçàíñûí. Åëÿ îüëó äà ÿââÿëëÿð àòà ñþçöíäÿí ÷ûõàíà îõøàìûðäû. Ñàêèò, óéóìëó
õàðàêòåðè ñàéÿñèíäÿ þç èñòÿêëÿðèíè êÿíàðà ãîéóá àòàñûíûí èñòÿéèíè éåðèíÿ éåòèðìèø, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ôèçèêà-ðèéàçèééàò ôàêöëòÿñèíÿ ñÿíÿäëÿðèíè âåðìèø, ãÿáóë îëìóøäó.
Ðèéàçèééàòûí ÷ÿòèíëèêëÿðèíÿ èêè èë òàá
ýÿòèðÿí ýÿëÿúÿê àêòéîð 2-úè êóðñäà òÿùñèëèíè éàðûì÷ûã ãîéóð. È÷èíäÿ ýÿçäèðäèéè
ñÿíÿò åøãè îíó òåàòðà àïàðûð. Ìöõòÿëèô
òåàòðëàðäà éàðäûì÷û ùåéÿòèí òÿðêèáèíäÿ
áèð ìöääÿò àêòéîðëóã åäèð. Íÿùàéÿò,
1958-úè èëäÿ òàëå îíóí éîëóíó Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Òåàòð Èíñòèòóíóí äðàì âÿ êèíî àêòéîðëóüó ôàêöëòÿñèíäÿí ñàëûð. Î,
1962-úè èëäÿ Ìåùäè Ìÿììÿäîâóí êóðñóíó áèòèðèð.
Áþéöê êèíîéà ýÿëèøè "Áþéöê äàéàã"
ôèëìè èëÿ îëóð. Ùÿìèí ôèëìäÿ î, Ãàðàø ðîëóíó úàíëàíäûðûð. Àêòéîðà áèðäÿí-áèðÿ
øþùðÿò ýÿòèðÿí áó ôèëì îíóí àòàñû èëÿ äÿ
ìöíàñèáÿòëÿðèíèí äöçÿëìÿñèíäÿ áþéöê
ðîë îéíàéûð. Áåëÿ êè, ìöÿëëèì îëìàãäàí
âàç êå÷èá òåàòðà öç òóòàíäà àòàñû îíó
íÿèíêè äÿñòÿêëÿìÿìèø, ùÿòòà îíäàí
êöñìöøäö. Ôèëì òåëåâèçèéàäà éàéûìëàíàíäàí ñîíðà ãÿôèëäÿí Àüàìÿììÿä
êèøèíèí îüëó áöòöí ðàéîí ÿùëèíèí äèëèíÿ
äöøöð. Õÿáÿðëÿð òåçëèêëÿ êöñêöí àòàíûí
ãóëàüûíà äà ÷àòûð. Àðòûã öðÿéèíäÿ áàüûøëàéûð îüëóíó. Îíóí íÿ ö÷öí èíàä åòäèéèíè, àòà ñþçöíäÿí íÿ ö÷öí ÷ûõäûüûíû àíëàéûð.
Éöçÿ ãÿäÿð ôèëìäÿ èðèëè-õûðäàëû îá-
ðàçëàð éàðàòìàñûíà áàõìàéàðàã, ùå÷
êèì îíóí äèëèíäÿí "ìÿíèì éàðàòäûüûì"
èôàäÿñèíè åøèòìÿìèøäè. Îíó èíñàíëàðà
ùÿëèì ñÿñè, ìöëàéèìëèéè èëÿ éàíàøû, òÿâàçþêàðëûüû ñåâäèðìèøäè.
Àêòéîðóí éàðàòäûüû îáðàçëàð àëÿìèíÿ íÿçÿð ñàëñàã, ýþðÿðèê êè, î àëÿìäÿ
áèð-áèðè èëÿ äàáàí-äàáàíà çèää õàðàêòåðëÿð âàð. Îíëàðû áèðëÿøäèðÿí ÿí þíÿìëè
úÿùÿò èñÿ îáðàçëàðûí ãÿùðÿìàí èíñàíëàð îëìàñû èäè. Áó ãÿùðÿìàíëàðûí òàðèõè
øÿõñèééÿò, éà äà ÷àüäàø áèð èíñàí îëìàñû î ãÿäÿð áþéöê ÿùÿìèééÿò äàøûìûðäû. ×öíêè Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâ îíó
þç èôàñû èëÿ õàëãûí ãÿùðÿìàíûíà ÷åâèðìèøäè.
Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâóí ÷ÿêèëäèéè
ôèëìëÿðèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè "Àçÿðáàéúàíôèëì"èí èñòåùñàëû èäè. Î, "Àðøûí ìàë
àëàí"äà ßñýÿð, "Ýöí êå÷äè"äÿ Îãòàé,
"Àðõàäàí âóðóëàí çÿðáÿ"äÿ Ãÿìÿðëèíñêè, "Áèçè áàüûøëàéûí"äà Íÿðèìàí, "Äÿäÿ
Ãîðãóä"äà Äÿäÿ Ãîðãóä, "Àõûðûíúû
àøûðûì"äà Àááàñãóëó áÿé, "Ñåâèë"äÿ
Áàëàø, "Éåääè îüóë èñòÿðÿì"äÿ Áÿõòèéàð, "Àëìà àëìàéà áÿíçÿð"äÿ Ãóðáàí,
"Ãÿì ïÿíúÿðÿñè"íäÿ Ìÿùÿììÿäùÿñÿí ÿìè, "Ïàïàã"äà Ìèðçÿ Ñÿôÿð îáðàçëàðûíû úàíëàíäûðìûøäû.
Áàøãà-áàøãà äöíéàëàðäàí ýÿëÿí
îáðàçëàðû þç ñèìàñûíäà áöòþâëÿøäèðÿðÿê
Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâ îëìàüû áàúàðìàã
àñàí äåéèëäè. Áèð àç äöøöíñÿê, çèääèééÿòëÿðèí ôÿðãèíÿ âàðìàã ÷ÿòèí îëìàç.
"Àðøûí ìàë àëàí"äà àäÿòëÿðè òàïäàëàéàðàã, éåíè ìåéèëëÿðèí, éåíè áàøëàíüûúëàðûí òÿðÿôäàðû îëàí, êþùíÿëìèø ãàéäàëàðà
ãàðøû ÷ûõàí áèð ýÿíú Äÿäÿ Ãîðãóä îëàðàã ãàðøûìûçà ÷ûõûð, áèçÿ óëó êå÷ìèøèìèçäÿí äàíûøûð, "ýÿëèìëè-ýåäèìëè äöíéà, ñîí óúó þëöìëö äöíéà" äåéèð. Îüóç
åëèíèí ìÿñëÿùÿò éåðè îëóð. Ñîíðà ùÿìèí
Äÿäÿ Ãîðãóä ãàðøûìûçà èëê êîìñîìîëëàðäàí , éåääè îüóëäàí áèðè êèìè ÷ûõûð.
Áó äÿôÿ äàùà çÿùìëèäèð, ñÿðòäèð. Áèð ãà-
äûíû - Ùóìàéû äþéÿúÿê ãÿäÿð ñÿðò áó
ýÿíú êîìñîìîë Úÿëàëû - áèð áÿé îüëóíó
þç êè÷èê ãàðäàøû êèìè ñåâÿúÿê ãÿäÿð
ýåíèøöðÿêëèäèð. Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâóí
ñÿíÿòêàð äöíéàñûíäà àüàëàð äöíéàñûíà
áîéóí ÿéìÿéÿí ÿçìëè, ãöðóðëó Ìèðçÿ
Ñÿôÿð Õóäàéàð áÿé êèìè áèð ìèñêèíÿ áîéóí ÿéÿúÿê ãÿäÿð àúèç Ìÿùÿììÿäùÿñÿí ÿìèéÿ ÷åâðèëèð.
Éàðàòäûüû îíëàðúà îáðàç îíó õàëãûí
ñåâèìëèñè åòìèøäè. Àíúàã áèð èíñàíà
õàëãûí ñåâýèñè éåòìÿç êè! Áèð èíñàí
ýÿíúäèðñÿ, ùÿëÿ éàøàäûüû éåðäÿí ùÿð
ýöí ùöíäöð áîéëó áèð äèëáÿð êå÷èðñÿ,
îíà àøèã îëìàìàã åùòèìàëû àçàëûð.
Áèð ýþçÿëèí ñåâèìëèñè îëìàã ö÷öí
áþéöê ôÿäàêàðëûãëàð åòìÿìèøäè, àììà
ùÿð ýöí îíó óçàãäàí èçëÿìÿñè, îíó
óçàãäàí ñåâìÿñè èëÿ ñåâäèðìèøäè þçöíö. Ýÿëÿúÿê ùÿéàò éîëäàøû Ëÿòèôÿéÿ
àøèã îëàíäà ãûç ùÿëÿ ìÿêòÿáäÿ îõóéóðäó. Àðàëàðûíäà ñÿêêèç éàø ôÿðã âàð èäè.
Ãûçà èëê ýþðöøäÿí àøèã îëóð.
Îíó èçëÿéÿðÿê åâëÿðèíÿ êèìè ýåäèð.
Àíúàã áèð ýöí ãûç ôÿðãèíÿ âàðûð êè, ùÿð
ýöí îíóí àðäûíúà éàðàøûãëû áèð ýÿíú
ýÿëèð. Îíäàí ùå÷ ýþçëÿðèíè ÷ÿêìèð. Áó
âÿçèééÿò ö÷-äþðä àé äàâàì åäèð. Ãûç
äà êèì îëäóüóíó áèëìÿäèéè áó ñÿññèç
îüëàíà óçàãäàí áàüëàíûð. Óçàãäàí
ñåâèðëÿð áèð-áèðëÿðèíè. Îíó ýþðÿðêÿí öðÿéè ñöðÿòëÿ äþéöíìÿéÿ áàøëàéûð, ùÿéÿúàíëàíûð, ÿëëÿðè ÿñèð. Îíó ýþðÿ áèëìÿäèéè ýöíëÿðäÿ äàðûõûð, íàðàùàò îëóð.
Âÿ åëÿ áèð ýöí ýÿëèð êè, àðòûã Ùÿñÿí
ñåâèìëè Ëÿòèôÿéÿ ãÿëáèíè à÷ûð. Îíëàð
1967-úè èëäÿ åâëÿíèðëÿð. Èêè þâëàäëàðû
äöíéàéà ýÿëèð - Àéíóð âÿ ßâÿç...
×îõ ìöëàéèì, ãàéüûêåø èíñàí îëàí
Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâ þâëàäëàðûíà ãàðøû
÷îõ äèããÿòëè èäè. Àíúàã ÿêñÿð àòàëàð êèìè ãûçûíà äàùà ÷îõ áàüëû îëàí ñÿíÿòêàð
ãûçû èëÿ äÿðä îðòàüû èìèø ñàíêè. Îíó íàðàùàò åäÿí ìÿñÿëÿëÿðäÿ ãûçû èëÿ ìÿñëÿùÿòëÿøÿð, áÿçÿí ñààòëàðëà þç îòàãëàðûíà
ãàïàíûá ñþùáÿò åäÿðìèøëÿð. Ýåòäèéè
ùÿð ñÿôÿðÿ þâëàäëàðûíû âÿ ùÿéàò éîëäàøûíû äà àïàðûðìûø. Óøàãëàðû èëÿ Ìîñêâà,
Ðèãà, Òàëëèí êèìè øÿùÿðëÿðÿ ýåòìèøäèëÿð.
Ùÿéàò éîëäàøû Ëÿòèôÿ õàíûì îíóí ùàããûíäà äàíûøàíäà ãåéä åäèðäè êè, óøàãëàð íÿ ãÿäÿð íàäèíúëèê åòñÿëÿð äÿ, ÿñëà
îíëàðà ÿë ãàëäûðìàéûá.
Îíóí ÿí éöêñÿê êåéôèééÿòëÿðèíäÿí
áèðè äÿ ñÿäàãÿòè èäè. Ùÿëÿ òÿçÿ åâëÿíäèêëÿðè çàìàíëàðäà Ùÿñÿí Ìÿììÿäîâ
ýÿíú àêòðèñàëàðëà ôèëìëÿðÿ ÷ÿêèëèðäè. Àíúàã Ëÿòèôÿ õàíûìûí îíà èíàìû åëÿ ýöúëö èäè êè, áó, àðàëàðûíäà ùå÷ áèð íàðàçûëûüà ñÿáÿá îëìàìûøäû. Ùÿéàò éîëäàøû
îíà ùÿð çàìàí äÿñòÿê îëìóøäó. Åëÿ,
áÿëêÿ äÿ, îíó äàéàíìàäàí ôÿðãëè îáðàçëàð éàðàòìàüà, ôàñèëÿñèç èøëÿìÿéÿ
ðóùëàíäûðàí áó èíàì, áó àèëÿ ñåâýèñè
èäè.
Ëÿòèôÿ õàíûì áèð ùàäèñÿíè äÿ õàòûðëàéûð: "Àðèô Áàáàéåâ "Áèðèñè ýöí, ýåúÿ
éàðûñû" ôèëìèíè ÷ÿêèðäè. ×ÿêèëèøëÿð àõøàì
àïàðûëûðäû. Áèð ýöí ýåúÿ ñààò 11-äÿ ãàïû äþéöëäö. À÷àíäà ýþðäöì ôèëìèí èêèíúè ðåæèññîðó ýÿëèá. ßëèíäÿ äÿ êàáàá âÿ
÷þðÿê. Ìÿíäÿí õàùèø åòäè êè, áÿëêÿ, åâäÿ ñóëó õþðÿê îëàð. Äåìÿ, áöòöí ðåñòîðàíëàðû ýÿçìèøäèëÿð, àììà ùå÷ éåðäÿ
òàïà áèëìÿìèøäèëÿð. Ìÿí ýÿòèðèá áèð ãàçàí äóðó õþðÿê âåðäèì. ×þðÿêëÿ êàáàáû
äà ýþòöðìÿäèì. Ýåðè ãàéòàðäûì êè, þçëÿðè ÷ÿêèëèøäÿ éåéÿðëÿð. Ñîíðà áèëìèøäèì
êè, Ùÿñÿí éåìÿê éåéÿíäÿ íÿñÿ îíà òàíûø ýÿëèá âÿ äåéèá: "Àé áàëà, áó éåìÿê
ìÿíÿ òàíûø ýÿëèð". Àðèô Áàáàéåâ äÿ îíäàí ñîðóøóð êè: "Ùÿ, õþðÿê íåúÿéäè, õîøóíà ýÿëäè?" Ùÿñÿí äÿ úàâàá âåðèð:
"Ùÿ, éàõøû èäè. Àììà áèëìèðÿì íÿäÿíñÿ áèçèì õþðÿéÿ îõøàéûð". Àðèô Áàáàéåâ
äÿ ýöëÿðÿê "åëÿ ñèçèí åâèí õþðÿéèäèð", äåéèá.
Ùÿð êÿñèí ñåâèìëèñè îëàí áó àäàìûí ÿí éàðàëû éåðè áÿçè èíñàíëàðûí ÷ÿêèëäèéè ôèëìëÿðÿ ýþðÿ îíó ãûíàìàñû èäè. Áåëÿ êè, îéíàäûüû Àááàñãóëó áÿé Øàäëèíñêè, Áÿõòèéàð êèìè îáðàçëàð ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿí ñîíðà çàìàíûí òÿëÿáèíÿ úàâàá
âåðìèðäè. Àêòéîð áóíà ýþðÿ þçöíöáèëìÿç èíñàíëàðûí ãûíàã îáéåêòè îëìóøäó.
Î, àüðû èëÿ äåéèðìèø êè, ìÿí çàìàíûíûí
èíñàíûíû îéíàìûøàì, äþâðöí èíñàíûíû
úàíëàíäûðìûøàì...
Ýþðäöéö ùàãñûçëûãëàð, éàøàäûüû ÷ÿòèíëèêëÿð îíóí ãîúàìàí ãÿëáèíè éîðìóøäó àðòûã. Éàøûíûí î ÷àüûíäà ùÿëÿ äÿ àèëÿñè èëÿ ðàùàò éàøàéàúàüû ýåíèø áèð åâè
äÿ éîõ èäè. Áàøãàëàðû êèìè þç íöôóçóíäàí èñòèôàäÿ åòìÿéè ñåâìÿçäè. Îíäà
"Ìèðçÿ Ñÿôÿð" ãöðóðó âàðäû.
Áèð ýöí îíóí ùàãñûçëûãëàðà äþçìÿéÿí öðÿéè äóðäó. Áó "ýÿëèìëè-ýåäèìëè
äöíéàäàí" ÿáÿäè êþ÷äö. Àðòûã "ýöí
êå÷ìèøäè". "Îíóí íàçû èëÿ ÷îõ îéíàéàí" öðÿéè èñòè áèð éàé ýöíö - 26 àâãóñò
2003-úö èëäÿ äàéàíìàüû ñå÷äè...
Áàêûäà êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí
íþâáÿòè ñàòûø éàðìàðêàëàðû êå÷èðèëèá
Îüóç ðàéîíëàðûíäàí 54,1 òîí êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû ýÿòèðèëèá.
Éàðìàðêàäà èëê áàõûøäàí úàíëàíìà, áîëëóã âÿ ãûçüûí àëûø-âåðèø ýþçÿ
÷àðïûð, ÷åøèäëÿðèí ìöõòÿëèôëèéè ùèññ îëóíóðäó. Àëûúûëàðà ìþâñöìÿ óéüóí áîñòàí áèòêèëÿðè-ãàðïûç, éåìèø òÿðÿâÿçëÿðäÿí ïîìèäîð, õèéàð, êÿëÿì, êàðòîô, ñîüàí, éåðêþêö, ÷óüóíäóð, ìåéâÿëÿðäÿí
àëìà, àðìóä, ÷èéÿëÿê, ÿðèê, øàôòàëû, àë÷à,
ýàâàëû, öçöì, ãàðàüàò, ùÿì÷èíèí àüàðòû, ýþéÿðòè âÿ ñ. êÿíä íåìÿòëÿðè òÿêëèô
åäèëèðäè.
Éàðìàðêàäà Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéèíèí âÿ Íÿðèìàíîâ Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ãàéäà-ãàíóíà úèääè íÿçàðÿò îëóíóðäó.
Áèíÿãÿäè ðàéîíó, 6 íþìðÿëè Áàêû
Òåõíèêè Ïåøÿ Ëèñåéèíèí ãàðøûñûíäàêû
éàðìàðêàéà Àüñòàôà, Ñèéÿçÿí, Ýîðàíáîé, Áÿðäÿ âÿ äèýÿð ðàéîíëàðûí ôåðìåðëÿðè áîë âÿ êåéôèééÿòëè ìåéâÿ-òÿðÿâÿçëÿð,
ýþéÿðòè, àüàðòû âÿ áîñòàí ìÿùñóëëàðû ÷ûõàðìûøäûëàð.
Øÿùÿð ñàêèíëÿðè ãèéìÿòëÿðè áàçàðëàðäàêûíäàí 20-30 ôàèç óúóç îëàí ùÿìèí ìÿùñóëëàðû ùÿâÿñëÿ àëûðäûëàð. Éàðìàðêàéà ÷ûõàðûëàí ìÿùñóëëàð àðàñûíäà
êàðòîô, ñîüàí, ëîáéà, éåðêþêö, õèéàð,
ïîìèäîð, ÷óüóíäóð, êÿëÿì, àëìà, àðìóä, öçöì, øàôòàëû, ÷èéÿëÿê, ýèëàñ, ýèëÿíàð, ÿðèê, éåìèø, ãàðïûç âÿ äèýÿð ìåéâÿ, òÿðÿâÿç âÿ áîñòàí áèòêèëÿðè öñòöíëöê
òÿøêèë åäèðäè.
Àëûúûëàð éàðìàðêàíûí òÿøêèëèíäÿí ðàçû ãàëäûãëàðûíû ñþéëÿéèðäèëÿð.
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿñè Ãàäèð Ùÿñÿíîâ áèëäèðäè êè,
áóýöíêö éàðìàðêàéà 29,6 òîí ìÿùñóë
÷ûõàðûëûá.
Àâãóñòóí 16-äà Áàêû øÿùÿðèíèí
ðàéîíëàðûíäà ÿââÿëúÿäÿí ìöÿééÿí îëóíìóø éåðëÿðäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí íþâáÿòè
ñàòûø éàðìàðêàëàðû êå÷èðèëèá. Ïàéòàõò ÿùàëèñèíèí êÿíä òÿñÿððöôàòû
ìÿùñóëëàðûíà òÿëÿáàòûíû þäÿìÿê
ìÿãñÿäèëÿ òÿøêèë åäèëÿí éàðìàðêàëàðà ìþâñöìÿ óéüóí ìåéâÿòÿðÿâÿç âÿ äèýÿð ìÿùñóëëàð ÷ûõàðûëûá.
"Òÿçÿ áàçàð" ÌÌÚ-íèí ùÿéÿòèíäÿêè éàðìàðêàäà àëûúûëàðà Ñàáèðàáàä, Ýÿäÿáÿé, Ùàúûãàáóë âÿ äèýÿð ðàéîíëàðäàí
ýÿòèðèëìèø 15,35 òîí ìåéâÿ, òÿðÿâÿç,
àüàðòû, áîñòàí ìÿùñóëëàðû âÿ ñ. òÿêëèô
îëóíóðäó.
Ïàéòàõò ñàêèíëÿðè òÿçÿ âÿ êåéôèééÿòëè ìÿùñóëëàð àëûð, áÿçè ìÿùñóëëàðûí áàçàðëàðäàêûíäàí óúóç îëäóüóíà ýþðÿ
éàðìàðêàíûí òÿøêèëàò÷ûëàðûíà âÿ ôåðìåðëÿðÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèðäèëÿð.
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿñè Ñÿôÿðàëû Íÿñèðîâ áèëäèðäè êè,
éàðìàðêàäàêû ãèéìÿòëÿð áàçàðëàðäàêûíäàí 20-25 ôàèç óúóçäóð. Ãîéóí ÿòèíèí
êèëîãðàìû 6 ìàíàòà, ìàë ÿòè 5 ìàíàòà,
ñîüàí 25-30, éóìóðòàíûí 1 ÿäÿäè 7 ãÿïèéÿ âÿ ñ. ñàòûëûð.
Øÿíáÿ ýöíö Éàñàìàë ðàéîíóíäà,
Áàêû Ðàáèòÿ âÿ Íÿãëèééàò Êîëëåúèíèí
ùÿéÿòèíäÿ òÿøêèë åäèëÿí éàðìàðêàéà áó
ÿðàçèéÿ òÿùêèì îëóíìóø Ñàëéàí, Ãóñàð, Àñòàðà, Øàáðàí, áóíäàí ÿëàâÿ,
Ãóáà, Ýþé÷àé âÿ Ýÿäÿáÿé ðàéîíëàðûíûí ôåðìåðëÿðè âÿ òîðïàã ìöëêèééÿò÷èëÿðè
òÿðÿôèíäÿí 125 òîí ìåéâÿ-òÿðÿâÿç,
áîñòàí ìÿùñóëëàðû, ìàë âÿ ãîéóí ÿòè,
àüàðòû, ýþéÿðòè âÿ äèýÿð êÿíä íåìÿòëÿðè
÷ûõàðûëìûøäû.
Øÿíáÿ ýöíö Áàäàìäàð ãÿñÿáÿñèíèí ìÿðêÿçèíäÿ, 239 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí
éàõûíëûüûíäàêû éàðìàðêàéà Àüäàø, Ñàëéàí, Ìàñàëëû âÿ äèýÿð ðàéîíëàðäàí 16,3
òîí êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû ÷ûõàðûëìûøäû. Éàðìàðêàäà ñàëéàíëû ôåðìåð Ìóðàä Ùÿñÿíîâ öçöìöí êèëîãðàìûíû 1
ìàíàòà òÿêëèô åäèðäè. Áóðàäà éàðàäûëàí
øÿðàèòäÿí ðàçûëûãëà äàíûøàí Ì.Ùÿñÿíîâ
äåäè êè, àðòûã èêè ùÿôòÿäèð áó éàðìàðêàéà öçöì ýÿòèðèð. Ïàé òîðïàüûíäà éåòèøäèðäèéè ìÿùñóëóí ùàìûñûíû áóðàäà ñàòìàã íèééÿòèíäÿäèð.
Éàðìàðêàäà òÿêëèô åäèëÿí ìÿùñóëëàðûí êåéôèééÿòëè âÿ áàçàðëàðäàêûíäàí 2530 ôàèç óúóç îëìàñû àëûúûëàð òÿðÿôèíäÿí
ðàçûëûãëà ãàðøûëàíûð.
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿñè Ìÿììÿä Ùÿçèéåâ áèëäèðäè
êè, éàðìàðêàäà ãÿñÿáÿ ñàêèíëÿðèíèí òÿëÿáàòû íÿçÿðÿ àëûíàðàã ìÿùñóëëàðûí ÷åøèäèíÿ úèääè äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Áóðàäà
ìÿùñóëëàðûí êåéôèééÿòè úèääè ñóðÿòäÿ
éîõëàíûëûð, õöñóñèëÿ ÿò âÿ ñöä ìÿùñóëëà-
ðû áàéòàð ìöàéèíÿñèíäÿí êå÷èðèëèð.
Ñóðàõàíû ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ òÿøêèë
îëóíìóø éàðìàðêàëàðäà-"Ýöíÿø" òèúàðÿò ìÿðêÿçèíäÿ (18,2 òîí) âÿ "Ñóðàõàíû
Ìàøûíãàéûðìà Çàâîäó" À÷ûã Òþðÿìÿ
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí ÿðàçèñèíäÿ (2,6
òîí) ñàòûøà Ñàìóõ, Ãóáà, Áèëÿñóâàð,
Úÿëèëàáàä âÿ Àüñó ðàéîíëàðûíäàí,
öìóìèëèêäÿ, 20,8 òîí ìÿùñóë ÷ûõàðûëìûøäû.
Ìÿùñóëëàðûí êåéôèééÿòè úèääè ñóðÿòäÿ éîõëàíûëûð, ÿò âÿ ñöä ìÿùñóëëàðû áàéòàð ìöàéèíÿñèíäÿí êå÷èðèëèð.
Øÿíáÿ ýöíö Õÿòàè ðàéîíóíäà, "Áàêû" êèíîòåàòðûíûí éàõûíëûüûíäàêû éàðìàðêàéà Êöðäÿìèð, Ñàëéàí, Áèëÿñóâàð,
Ãàõ, Øÿìêèð, Ãÿáÿëÿ, Ãóáà, Àñòàðà,
Äàøêÿñÿí ðàéîíëàðûíäàí 190 òîí ìåéâÿ-òÿðÿâÿç, ÿò, ñöä âÿ áîñòàí ìÿùñóëëàðû ýÿòèðèëìèøäè.
Áóðàäà øÿùÿð ñàêèíëÿðèíÿ ñÿðôÿëè
ãèéìÿòÿ êàðòîô, ñîüàí, êÿëÿì, ïîìèäîð, õèéàð, áèáÿð, éåðêþêö, öçöì, ÿðèê,
àëìà, àðìóä, ýèëàñ, øàôòàëû, ãàðïûç, éåìèø, ýþéÿðòè âÿ äèýÿð ìÿùñóëëàð òÿêëèô
åäèëèð.
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿñè Ôÿõðÿò Åìèíîâ áèëäèðäè êè,
øÿíáÿ ýöíö Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà,
ìåòðîíóí "Ýÿíúëèê" ñòàíñèéàñûíûí éàõûíëûüûíäàêû éàðìàðêàéà Õà÷ìàç, Òÿðòÿð, Èìèøëè, Ñàëéàí, Òîâóç, Íåôò÷àëà,
ÀÊÒÓÀË
4
18 Avqust 2014-cö èë
Ñòåôåí Êàíèòç: “Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ÁÀÜËÀÐÄÀ ÁÎË
ñèéàñÿòèíÿ àðòûã äþçìÿê ôèêðèíäÿ äåéèëèê" ÖÇÖÌ ÉÅÒÈØÈÁ
Áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò
Äàüëûã Ãàðàáàüû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
àéðûëìàç ùèññÿñè êèìè òàíûéûð. Åðìÿíè ñèéàñÿò÷èëÿðè áóíóí ÿêñèíè èääèà åòìÿêëÿ îäëà îéíàéûðëàð.
Ýöí.Àç õÿáÿð âåðèð êè, áó
áàðÿäÿ Àëìàíèéàíûí Õðèñòèàí
Äåìîêðàò Èòòèôàãûíûí þëêÿ
ïàðëàìåíòèíäÿêè
äåïóòàòû
Ñòåôåí Êàíèòç Àâðîïà Àçÿðáàéúàí Úÿìèééÿòèíèí (ÀÀÚ)
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ äàèð ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðàðêÿí äåéèá.
Ñ.Êàíèòç ãåéä åäèá êè,
Àâðîïàäà ÿðàçè áöòþâëöéö
ïðèíñèïèíèí òÿòáèãè Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû çîðàêûëûüûíà ãÿäÿð áèðìÿíàëû
èäè:
"Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñèíèí áþéöê áèð ùèññÿñè-
íè âÿ Äàüëûã Ãàðàáàüû èøüàë
åòìÿêëÿ þçöíö áåéíÿëõàëã
ùöãóã ñòàíäàðòëàðûíäàí íÿçÿðÿ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ êÿíàðëàøäûðäû. Áåëÿ áèð äàâðàíûø
áèç ïàðëàìåíòàðèëÿð òÿðÿôèíäÿí õîø ãàðøûëàíà áèëìÿç.
Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñû (ÀØÏÀ) à÷ûãàéäûí áÿéàí åäèá êè, Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè
áåéíÿëõàëã ùöãóãà çèääèð.
ÀØÏÀ-íûí ùÿìèí ãÿòíàìÿñèíè ðÿùáÿð òóòàí Àëìàíèéà âÿ
Àâðîïà Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ýþñòÿðäèéè ñÿéëÿðè äÿñòÿêëÿéèð".
Äåïóòàò áèëäèðèá êè, Ñîâåò
Èòòèôàãûíûí ñöãóòóíäàí ñîíðà
Åðìÿíèñòàí
ãåéðè-ãàíóíè
îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí Äàüëûã
Ãàðàáàü áþëýÿñèíè âÿ éåääè
ÿòðàô ðàéîíó èøüàë åäÿðÿê, áèð
ìèëéîíà éàõûí àçÿðáàéúàíëûíû äèäÿðýèí âÿçèééÿòèíÿ ñàëäû.
"Àéäûíäûð êè, èíñàíëàðûí
áó àúûíàúàãëû äóðóìóíà áèýàíÿ ãàëìàã îëìàç. Áóíà ýþðÿ äÿ áèç, ìöíàãèøÿíèí ñöëù
éîëó èëÿ ùÿëëè ö÷öí úÿùäëÿðèìèçè ýöúëÿíäèðìÿëèéèê", äåéÿ î âóðüóëàéûá.
Ñ.Êàíèòç áÿéàí åäèá êè,
Àâðîïà èúòèìàèééÿòè Åðìÿíèñòàíûí áåéíÿëõàëã ùöãóãà,
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíà
ãàðøû éþíÿëÿí ùÿðÿêÿòëÿðèíè
ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿéèð:
"Åðìÿíèñòàí áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿäÿ ìÿñóëèééÿò âÿ úàâàáäåùëèê äàøûéûð. Áèç Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ
àðòûã äþçìÿê ôèêðèíäÿ äåéèëèê".
Åðìÿíè ãîðõóñóíóí ñèððè
Åðìÿíèëÿðèí êþíöëëöëÿðè
òÿëÿì-òÿëÿñèê þí úÿáùÿéÿ
ýþíäÿðìÿñè
Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí éöêñÿê äþéöø ùàçûðëûüû èëÿ áàüëûäûð.
Áó áàðÿäÿ ëèòâàëû ùÿðá
åêñïåðòè Ðè÷àðäàñ Ëàïàéòèñ
"Ýöëöñòàí" ïîðòàëûíäà äÿðú
åäèëìèø ìöñàùèáÿñèíäÿ áèëäèðèá. "Àçÿðáàéúàí ñèëàùëû
ãöââÿëÿðèíèí ùöúóìà áàøëàéàúàüûíû äöøöíìÿê áåëÿ
äöøìÿíè äÿùøÿòÿ ýÿòèðäè.
Îíëàð ùèññ åòäèëÿð êè, Àçÿðáàéúàí òÿðÿôäÿ íÿñÿ äÿéèøèá. Õàëã âÿ îðäó áèðëÿøèá", äåéÿ Ðè÷àðäàñ Ëàïàéòèñ âóðüóëàéûá.
Ùÿðáè åêñïåðò äàùà ñîí-
ðà åðìÿíè äþéöø÷öëÿðäÿí
äàíûøûá: "Èíäè ýÿëèí åðìÿíè
éàðàãëûëàðûí þç àðõàëàðûíäà
íÿ ãîéäóãëàðûíû òÿñÿââöð
åäÿê. Äàüûíòû, áîøàëàí ðàéîí ìÿðêÿçëÿðè. Ùÿì äÿ ìöíàãèøÿíèí ìÿíàñûçëûüûíû àí-
Äÿìèð
Ýÿäÿáÿéëè
ÉÀ ÃÀÐÀÁÀÜ,
ÉÀ ÞËÖÌ !
(Àçÿðáàéúàí ïðåçèäåíòèíÿ!)
Ýöçÿøòÿ ýåòìÿ Ðóñà,
Åé ìÿíèì ïðåçèäåíòèì!
Ñÿíÿ öìèä áàüëàéûð,
Âàðëû, êàñûá,ùÿð éåòèì!
ëàéàí âÿ ùÿëÿ äÿ äèíú éàíàøû éàøàéûøû õàòûðëàéàí Ãàðàáàü åðìÿíèëÿðèíèí íàðàçûëûüû.
Áó úöð îðäó éàëíûç äèâåðñèéàéà âÿ äèíú ÿùàëèéÿ àòÿø
à÷ìàüà ãàäèðäèð. Îíëàð
óçóíñöðÿí ìöùàðèáÿéÿ äó-
Éóìðóã êèìè áèðëÿøèá,
Àçÿðáàéúàí åëëÿðè.
Ãÿòèééÿòèíëÿ ýöëäöð,
Ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðè!
Àíëàò î íàäàíëàðà,
Ýþé÷ÿ, Çÿíýÿçóð áèçèì...
Èðÿâàí áèçèì òîðïàã,
Ãÿëÿáÿ, óüóð áèçèì!
Åé Óëó Þíäÿð îüëó,
Äå ñþçöíö ìÿðäàíÿ!
Ñÿí öìèä èøûüû îë,
Áþéöê Àçÿðáàéúàíà!
ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍ ßÑÝßÐÈ
Êðåìëèí íÿ ùÿääè âàð,
Ñÿíÿ ýþñòÿðèø âåðñèí!
Ùÿãèãÿò ÷îõ àúûäûð,
Ñþéëÿ éåð öçö ýþðñöí!
Âÿòÿí ñÿíèí,
Òîðïàã ñÿíèí,
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè!
Ãàðàáàüäà
Îúàã ñÿíèí,
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè!
Áó òîðïàãäà
Ùÿð ùàãã ñÿíèí,
Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðè!
Àìàíñûç îë!
Äöøìÿí öñòÿ
Ùàéäû, Ìàðø!
Þëöì - äèðèì ñàâàøûäûð
Áó ñàâàø!
Óêðàéíà ñàü ãîëóäóð,
Ñàü ãîëóí êÿñèá Èâàí!
Íÿôÿñè äÿ éàëàíäûð,
Ñÿíÿ öç òóòóá øåéòàí!
Ùàéäû îüëóì, ÷àããàëëàðû
Áÿáÿéèíäÿí íèøàí àë!
Éóðäà ãîíìóø áàéãóøëàðû,
Ýöëëÿëÿéèá éåðÿ ñàë!
Éà Ãàðàáàü, éà þëöì!
Ðóñéà éàìàí ýöíäÿäè!
Ñÿðõîø Èâàí êèìäè? Êèì?!
Äÿðäè êöíäÿ- êöíäÿäè!
ðóø ýÿòèðÿ áèëìÿçëÿð".
Ðè÷àðäàñ
Ëàïàéòèñèí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí
îðäóñóíóí äà òàìàìèëÿôÿðãëè ïñèõîëîæè ÿùâàëû âàð. "Àçÿðáàéúàíëûëàð þç ùÿðÿêÿòëÿðèíèí
äîüðóëóüóíà èíàíûðëàð. Áó
÷îõ âàúèáäèð.
ßùâàë áåëÿ îëàíäà îðäóíóí ñàéû àç îëñà äà ãÿëÿáÿéÿ öìèä áþéöê îëóð. Áóíà
ýþðÿ äÿ Åðìÿíèñòàíäà äèíú
ñàêèíëÿðÿ ñèëàù âåðÿðÿê úÿáùÿéÿ ýþíäÿðìÿéÿ áàøëàäûëàð.Îíëàð èñÿ þçëÿðèíè Àçÿðáàéæàí òîðïàüûíäà åëÿ äÿ
èíàìëû ñàéìûðëàð. Àíëàéûðëàð
êè, ìÿñÿëÿ úèääèäèð",- äåéÿ
Ðè÷àðäàñ Ëàïàéòèñ áèëäèðèá.
Úóðÿò åäèá éóðäóìóçà,
Ñîõóëìàñûí ùÿð ÷àããàë!
Ñèíÿñèíäÿí ñûõ ýöëëÿíè,
Ïàéûí àëñûí ýèú- ÿééàø!
Þëöì - äèðèì ñàâàøûäûð
Áó ñàâàø!
Ãàðàáàüäàí éàüûëàðûí,
Èçèí, òîçóí èòèð ñÿí!
Àìàí âåðìÿ àüàëàðûí,
Àéàüûíà ýÿòèð ñÿí!
Íÿðÿ ÷ÿêèá, áèð ùÿìëÿäÿ,
Øóøàìûçà éåòèð ñÿí!
Ñåâèíú èëÿ ãàðøûëàñûí,
Ðóùëàð ñÿíè à ãàðäàø!
Þëöì - äèðèì ñàâàøûäûð,
Áó ñàâàø!
ÝßËÈÐÈÊ ÃÀÐÀÁÀÜ!
Éåòÿð ñÿí àéëàðû, èëëÿðè ñàéäûí!
Ýÿëèðèê Ãàðàáàü ýþçëÿðèí àéäûí!
Ýÿëèðèê ìÿùâ åäÿê àçüûí äöøìÿíè,
Ýÿëèðèê ãóðòàðàã ÷þëö, ÷ÿìÿíè;
Àçàä îë åðìÿíè äîíóçëàðûíäàí!
?çìÿñÿê ÷ûõàðìû äîíóç äàðûäàí?!
Ùöúóìà êå÷èáäè ÿðëÿð, ÿðÿíëÿð!
Áèçèìäèð ãÿëÿáÿ, áèçèìäèð çÿôÿð!
Éåòÿð ýþçëÿäèéèí ãÿì éåéÿ- éåéÿ,
Ãà÷àí ÷àããàëëàðäû âàé äåéÿ-äåéÿ!
Ýÿëèðèê Ãàðàáàü! Ýÿëèðèê Øóøà!
Àçàä îëìàëûñàí ñÿí áàøäàí áàøà!
Ýÿëèðèê ÿéìÿéÿ äöøìÿí ãÿääèíè!
Ýÿëèðèê àçüûíëàð áèëñèí ùÿääèíè!
Ö÷ ðÿíýëè áàéðàüû ñàíúàã äàüëàðà,
Ýÿëèðèê, Ñÿí ùàðà? ßñèðëèê ùàðà!
Ãÿáÿëÿ ðàéîíóíóí Ãóøëàð âÿ Äûðàõëû êÿíäëÿðèíèí
éàõûíëûüûíäàêû
Áàáàãÿìáÿð ÿðàçèñè ìöíáèò
âÿ ìÿùñóëäàð òîðïàãëàðà ìàëèêäèð. Áóðàäà âàõòèëÿ áîë òàõûë, ñîíðàëàð
èñÿ öçöì éåòèøäèðèëèðäè.
Ñîâåòëÿð áèðëèéè äàüûëàíäàí ñîíðà êîëõîçëàð êè÷èê ñàùèáêàðëàðà, Ôåðìåð
òÿñÿððöôàòëàðûíà ÷åâðèëäè.
Ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ
èñÿ Áàáàãÿìáÿð ñàùÿñèíäÿ
ÿêèí-áè÷èí àïàðûëìàäû âÿ áèð
ìöääÿò ñàùÿëÿð áàø ãàëäû. Åéíè çàìàíäà áóðàäàêû öçöì
áàüëàðû áÿçè ñÿùëÿíêàð àäàìëàðûí ñÿùâëÿðè óúáàòûíäàí
ìÿùâ îëäó.
2000-úè èëèí ÿââÿëèíäÿí
ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíà äþâëÿòèí ãàéüû âÿ äèããÿòèíèí íÿòèúÿñèíäÿ éåíè èø àäàìëàðû
ìåéäàíà ÷ûõäû. Ùÿìèí èø
àäàìëàðûíäàí áèðè äÿ ùÿìéåðëèìèç Àðèô Ðÿùèìîâäóð. Îíóí
òÿøÿááöñö âÿ òÿñèñ÷èëèéè èëÿ
Áàáàãÿìáÿð ñàùÿñèíäÿ éåíèäÿí öçöì áàüëàðû ñàëûíìàüà
áàøëàíäû. Äþâëÿòèí ìàëèééÿ
äÿñòÿéè èëÿ Ôðàíñàäàí ìöõòÿëèô ÷åøèäëè öçöì òÿíÿêëÿðè ýÿòèðèëÿðÿê éåíè áàüëàð ñàëûíäû.
Ùàçûðäà áóðàäà 200 ùåêòàð
ñàùÿäÿ ùÿì ñöôðÿ, ùÿì äÿ
øÿðàá÷ûëûã öçðÿ öçöì áàüëàðû
âàð, áó áàüëàðûí áþéöê ùèññÿñè 2-3 èëäèð êè, áàð âåðèð. Áàð
âåðÿí áàüëàðäàí èëäÿ 100 òîíëàðëà ìÿùñóë éûüûëàðàã ùÿì
ñàòûøà, ùÿì äÿ øÿðàá åìàëû
çàâîäóíà ýþíäÿðèëèð.
Ùàçûðäà áàüëàðà âÿ øÿðàá
åìàëû çàâîäóíà ßæäÿð Øÿôèçàäÿ ðÿùáÿðëèê åäèð. Îíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ öçöì áàüëàðûíäà
âÿ øÿðàá åìàëû çàâîäóíäà
ìþâñöìè èøëÿðëÿ ÿëàãÿäàð
õåéëè ñàéäà ôÿùëÿ âÿ ìåõàíèçàòîðëàð ÷àëûøûðëàð. ßæäÿð Øÿôèçàäÿíèí ÿìÿéè ñàéÿñèíäÿ
öçöì áàüëàðûíû ñóâàðìàã
ìÿãñÿäèëÿ 4 ìèí êóáìåòð ñó
òóòóìó îëàí ùîâóç òèêèëìèø
Ãàðà÷àéäàí 2 êì óçóíëóüóíäà éåðàëòû áîðóëàðëà ñó õÿòòè
÷ÿêèëìèøäèð.
Áóðàäà ãîíàã îòàãëàðû,
ôÿùëÿëÿð ö÷öí ùàìàì âÿ áàøãà õèäìÿò øÿðàèòëÿðè òÿøêèë îëóíóá. Áàø àãðîíîì Îãòàé ßçèçîâ ñþùáÿò ÿñàñûíäà äåäè êè,
öçöì÷öëöéöí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ, éåòèøäèðèëìÿñèíäÿ
áðèãàäèðëÿðäÿí Àéàç Ìàãñóäîâóí, Äÿìèð Ìÿëèêîâóí, Èíøàëëàù Ñåéèäîâóí, Òÿíçèëÿ Àëûøîâàíûí, ôÿùëÿëÿðäÿí Ãÿùðÿìàí Ùÿñÿíîâóí, Ìàëèê Ìÿììÿäîâóí, Òåùðàí Èñìàéûëîâóí âÿ äèýÿðëÿðèíèí ÿìÿéè
÷îõäóð. Ìåõàíèçàòîðëàðäàí
Øèðâàí ßùìÿäîâóí, Ñàùèë
Ìÿììÿäîâóí, Ñåéìóð Ðÿøèäîâóí Åéíóëëà Ãÿùðÿìàíîâóí àäëàðûíû ÷ÿêìÿê îëàð.
Ãåéä åäÿê êè, ôÿùëÿ âÿ
ìåõàíèçàòîðëàðà äèããÿò âÿ
ãàéüû ýþñòÿðÿí íÿçàðÿò÷è Íÿçàêÿò Ìóðàäîâàíûí áó ñàùÿäÿ ñÿéè âÿ áàúàðûüû äàùà áþéöêäöð.
Þòÿí èë ùÿìèí öçöì áàüëàðûíäà ÷àëûøàí áðèãàäèð âÿ
ôÿùëÿëÿðèí ýÿðýèí ÿìÿéè íÿòèúÿñèíäÿ 2 ìèí 500 òîíäàí
÷îõ öçöì éûüûëûá çàâîäà òÿùâèë âåðèëèá, ùÿí äÿ ñàòûøà ýþíäÿðèëèá. Öçöìöí øÿêÿðëèëèéè
÷îõ éöêñÿê îëìóøäóð. Áó èë
ùÿìèí ñàùÿäÿí þòÿí èëäÿí äÿ
÷îõ ìÿùñóë òîïëàíàúàüû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Áèç äÿ ÀÑÏÅ-ÀÃÐÎ
ÌÌÚ. Öçöì÷öëÿðèíÿ áîë-áîë
ìÿùñóë éåòèøäèðìÿéè àðçóëàéûðûã.
Ìÿí êîëëåêòèâÿ ðÿùáÿðëèê
åäÿí ßæäÿð Øÿðèôçàäÿéÿ ùÿñð
åòäèéèì øåèðëÿ ñþùáÿòèìè òàìàìëàéûð âÿ îíëàðà éåíè-éåíè
óüóðëàð äèëÿéèðÿì.
ÔßÕÐ ÅÄÈÐÈÊ
ßæäÿð Ðþâøÿí îüëó
Øÿðèôçàäÿéÿ èòùàô åäèðÿì
Ñÿí åëèìèí, îáàìûí,
Ëÿéàãÿòëè îüëóñàí!
Òÿðèô åäèð åë ñÿíè,
Ñÿí ùàããûí éîëóíäàñàí!
Õîø ÿìÿëëÿ, èøèíëÿ,
Ùàìûéà éàðûéûðñàí,
Äîñòëàðû, òàíûøëàðû,
Àõòàðûá, àðàéûðñàí!
Öñòöíÿ öç òóòàíëàð,
Ñÿíÿ àëãûø ñþéëÿéèð.
Õåéèðõàù ýþçÿë èíñàí,
ßæäÿð ñàü îëñóí, äåéèð!
Áöòöí Ãÿáÿëÿëèëÿð,
Ôÿõð åéëÿéèð ñÿíèíëÿ.
Ãÿëáèìèçäÿ éåðèí âàð,
Èøèíëÿ, ÿìÿëèíëÿ!
Ïðåçèäåíò ðàçû ãàëûá,
Èøèíäÿí, ÿìÿëèíäÿí.
Òàíðû ñÿíè ãîðóñóí,
Ïèñëÿðèí íÿçÿðèíäÿí.
×ÿëÿáè Äþíìÿç
Ãÿáÿëÿ ðàéîíó
ÅËÀÍ
Õàíëàð (Èíäèêè Ýþéýþë) ðàéîí àãðàð-èñëàùàòëàð êîìèññèéàñûíûí 16 ôåâðàë 1998-úè èë òàðèõëè ãÿðàð èëÿ Õàãàíè êÿíäèíäÿí éàøàéàí Ðçàéåâ Ñàáèð ßíâÿð îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø ÉÍ101À ñàéëû òîðïàüûí ìöëêèééÿòÿ âåðèëìÿñèíÿ äàèð øÿùàäÿòíàìÿ èòäèéèíÿ ýþðÿ åòèáàðñûç ñàéûëûð.
18 Avqust 2014-cö èë
ÑßÐÁßÑÒ
5
Íÿñèëëÿðèí éàäèýàðû
Àíà äèëèì!
"Áèð ìèëëÿòèí ìàëûíû, äþâëÿòèíè âÿ ùÿòòà Âÿòÿíèíè ÿëèíäÿí àëñàí þëöá
èòìÿç, àììà äèëèíè àëñàí ôþâò îëàð âÿ îíäàí áèð íèøàí ãàëìàç"
Óøèíñêè.
Àíà äèëè! ßñðëÿðäÿí, íÿñèëëÿðäÿí
áèçÿ éàäèýàð ãàëàí, èëëÿð þòñÿ äÿ èíñàíû ÿçÿìÿòëè áèð ãöââÿ èëÿ þçöíÿ
÷ÿêÿí áèð ñåùð, áèð ÿôñóí! Àíà äèëè!
Àíàìûçûí áåøèéèìèç áàøûíäà áèçÿ
ëàé-ëàé äåäèéè ùÿçèí áèð íÿüìÿ !
Íÿíÿëÿðèìèçèí øèðèí-øèðèí íàüûë äåäèéè ùèêìÿòëè áèð ñþç!
Áèç äöíéàéà ýþç à÷àíäà èëê êÿëìÿëÿðè áó äèëäÿ åøèòäèê. Òàíðû áèçÿ åëÿ ýþçÿë
íåìÿò áàüûøëàìûøäûð êè, áó íåìÿòè óúà
âÿ ÿçèç òóòìàã, îíó éàøàòìàã ùàìûìûçûí áîðúóäóð.
Àçÿðáàéúàí äèëè òöðê äèëëÿðè àðàñûíäà
ñÿñ âÿ ìÿíà èíúÿëèêëÿðèíÿ ýþðÿ áöòöí
äèëëÿðäÿí ñå÷èëèð. Äöíéàíûí ýÿëèá ýåòìèøèíè ýþðìöø áàáàëàðûìûç, íÿíÿëÿðèìèç,
åëÿúÿ ýÿëèá êå÷ìÿìèø, ýÿëèá áó äöíéàíûí áó äèëäÿ ýþçÿëëèê, ìöäðèêëèê äîíóíó
áè÷ìèø, áó äèëäÿ èíñàíû, ýþçÿë îëàí ùÿð
øåéè äöíéàíûí éàøàðû åòìèøäèð. Àçû ìèíèëëèê òàðèõè îëàí äàý øÿëàëÿñè êèìè ñàô,
áöëëóð êèìè òÿðòÿìèç àíà äèëèìèç õàëãûìûçûí ôîëêëîðëà éîýðóëìóø òÿôÿêêöð ñöçýÿúèíäÿí êå÷èá úèëàëàíìûø âÿ áó ýöí äöíéàíûí 60 ìèëéîíäàí ÷îõ Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí ìèëëè-ìÿíÿâè ñÿðâÿòèíÿ ÷åâèðèëìèøäèð. Àíà äèëè ùÿð ìèëëÿòèí ìÿíÿâè âàðëûüûäûð, îíóí ãîë- ãàíàäûäûð. Ùå÷ áèð
ìàääè íåìÿò âÿ èìêàíàò àíà äèëèíè ÿâÿç
åòìÿéÿ ãàäèð äåéèë. Áèð ìèëëÿòÿ ìàääè
äîëàíûøûã ùöãóãó âåðèá, îíóí äèëèíè ÿëèíäÿí àëìàã ìèëëÿòè ìÿíÿâè éîõ åòìÿê,
ÿðèòìÿê, òàðèõ ñÿùíÿñèíäÿí ñèëèá àòìàã
äåìÿêäèð. Áàáàëàðûìûçûí áó äèëÿ èíàìû,
áó äèëèí ãöââÿñèíÿ òàïûíìàñû, áó äèëèí
áè÷èìëÿðèíè éàðàòìûøäûð. "Ýÿëèìëè-ýåäèìëè
äöíéà, ñîí óúó þëöìëö äöíéà"-äåéÿí
õàëãûí éàðàòäûãëàðû áó äèë ýÿëèìëè îëìóø,
ýåäèìëè îëìàìûø, ñîí óúó ñîíñóçëóüà
ýåäèá ÷ûõàí ñÿðâÿò -Àçÿðáàéúàí äèëè àäëû
áèð ñÿðâÿò éàðàòìûøäûð. Ùÿðäÿí îòóðóá
äöøöíöðñÿí, áó äèëèí ýþçÿëëèéè íÿäÿäèð,
ýþðÿñÿí? Î äÿãèãÿ äÿ áèð ôèêðÿ ýÿëèðñÿí,
áèçèì äèëèí ýþçÿëëèéè äîüðóëóüóíäà, èñòèãàíëûüûíäà, ñàäÿëèéèíäÿ, ìöäðèêëèéèíäÿ,
äîüìàëûüûíäàäûð. Áèçèì äèëèìèç äóéüóëó
öðÿêëÿðèí, ñåâäàëû êþíöëëÿðèí äèëèäèð. "Ùÿð
õàëã þç äèëèíäÿí ýþðöíöð."-äåéèá ëîüìàíëàðäàí áèðè. Þç äèëèíäÿ äöíéà éàðàäàí õàëã þëìÿçäèð. Àçÿðáàéúàí õàëãû þç
òàðèõ êèòàáûíû, àíà äèëèíäÿ òàðèõ÷èëÿðäÿí
÷îõ-÷îõ ãàáàã éàðàòìûøäûð. Õàëãûìûç þç
òàëå êèòàáûíû þç äèëèíäÿ éàðàòìûø, êå÷ìèøèíè áó äèëäÿ ÿáÿäèëÿøäèðìèøäèð. Àçÿðáàéúàí äèëèíèí èãëèìè, ùàâàñû ùÿìèøÿ
ñàô, àéäàí àðû, ñóäàí äóðó ãàëìûøäûð.
Àçÿðáàéúàí äèëè óçóí ìöääÿò éàä òÿñèðëÿðÿ ìÿðóç ãàëñà äà õàëãûí äîüìà äèëÿ
ñîí äÿðÿúÿ ãàéüûêåø ìöíàñèáÿòèíè, éÿíè
åë ãàéíàãëàðûíà òàïûíìàñû, áó êåéôèééÿòè ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ÷àòäûðìàã ýöúöíö
àçàëäà, äÿéèøäèðÿ áèëìÿìèøäèð. Àíà äèëè
óüðóíäà çèéàëûëàðìûç äàèì ìöáàðèçÿ
àïàðìûøäð. Åëÿ ÕÂ-ÕÂÛ ÿñðëÿðäÿí öçöáÿðè ìöáàðèçÿ äàâàì åäèð. Áóíà ñÿáûá
îäóð êè, áó äèëè àðàäàí ýþòöðìÿê èñòÿéÿí
ãöââÿëÿð ùÿëÿ äÿ âàð. Áó äèëè ñèëèá éîõ åòìÿê, ôàðñ, ÿðÿá, ðóñ äèëèíÿ ÷åâèðìÿê èñòÿéÿí ãöââÿëÿðÿ ãàðøû äóðìàã, ãÿòèééÿòëè
àääûì àòìàã ëàçûì èäè. Áåëÿ áèð àääûìû
èëê äÿôÿ óëó áàáàìûç øàù Èñìàéûë Õÿòàè
àòìûøäûð. Î, Àçÿðáàéúàíû âàùèä áàéðàã
àëòûíäà áèðëÿøäèðìÿê èñòÿéè èëÿ äîüìà äèëèìèçè äþâëÿò äèëè åëàí åòäè. Ñîíðàëàð äèëèìèçèí òÿðêèáèíäÿ äèëÿ éàòìàéàí, àüûð
ÿðÿá âÿ ôàðñ äèëëè ñþçëÿðäÿí ùÿääÿí àðòûã
èñòèôàäÿ, äèëèìèçèí ñàäÿëèéèíè, øèðèíëèéèíè
ïîçäóüóíà âÿ äèëèìèçè àüûðëàøäûðäûãëàðûíà ýþðÿ çèéàëûëàðûìûç îíóí ñàôëûüû óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðìûøäûëàð. Ì.Ô.Àõóíäçàäÿ, Uÿëèë Ìÿììÿäãóëóçàäÿ, Ì.ß.Ìþúöç, Íÿðèìàí Íÿðèìàíîâ, Ôèðóäèí áÿé
Êþ÷ÿðëè, É.Â.×ÿìÿíçÿìèíëè, Ì.Ñ.Îðäóáàäè êèìè çèéàëûëàðûìûç ãÿçåòëÿðäÿ, úóðíàëëàðäà äèëèìèçèí òÿìèçëèéè, ñàôëûüè óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðìûø, îíóí ãàéüûñûíà ãàëìûøäûð. Ôèðóäèí áÿé Êþ÷ÿðëè"Àíà
äèëè"ìÿãàëÿñèíäÿ ãåéä åäèð: "Ùÿð ìèëëÿòèí þçöíÿìûõñóñ àíà äèëè âàð êè, îíóí
ìÿõñóñè ìàëûäûð. Àíà äèëè ìèëëÿòèí ìÿíÿâè äèðèëèéèäèð, ùÿéàòûí ìàéÿñè ìÿíçèëÿñèäèð. Àíàíûí ñöäö áÿäÿíèí ìàéÿñè, îëäóüó êèìè, àíàíûí äèëè äÿ ðóùóí ãèäàñäûð".
É.Â.×ÿìÿíçÿìèíëè èñÿ "Äèë ìÿñÿëÿñè"
àäëû ìÿãàëÿñèíäÿ éàçûðäû: "Äèë ñöíèëèê
ñåâìÿç, çîð âÿ ýöú ãÿáóë åòìÿç. Äèë þç
êþêö öñòÿ áèòÿð".
ßñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ àíà äèëèìèç ö÷
éîëëà êîðëàíûðäû. Áÿçè çèéàëûëàðûìûç ðóñÀâðîïà ñþçëÿðè èøëÿòìÿéÿ úàí àòûðäû.
Èêèíúè ãèñìè òöðê-îñìàíëû,ö÷öíúöñö
ÿðÿá-ôàðñ ñþçëÿðèíÿ öñòöíëöê âåðèðäè. Ö÷ö
äÿ åéíè äÿðÿúÿäÿ çèéàíëû èäè. ×öíêè ùÿð
áèðè äîüìà àíà äèëèìèçè êîðëàìàã ìÿãñÿäè ýöäöðäö. Áþéöê ñÿíÿòêàðûìûç Uÿëèë
Ìÿììÿäãóëóçàäÿ áó ìåéèëëÿðäÿí ùÿð
áèðèíè èôøà åäÿí ôåèéåòîíëàð éàçìûøäûð.
Íÿùàéÿò, "Àíàìûí êèòàáû" äðàìûíäà áó
âÿçèééÿòè öìóìèëÿøäèðäè âÿ ùÿð ö÷ ìåéëÿ áèðäÿí ýöëäö. Áþéöê äðàìàòóðã þç
ÿñÿðè èëÿ äåìÿê èñòÿéèð êè,äèë áèðëèéè Âÿòÿí
áèðëèéèäèð. Äèëèíÿ õîð áàõàí âÿòÿíèíÿ õîð
áàõàð. Äèëèíè ñåâìÿéÿí àíàñûíû âÿ îíóí
ñèìâîëó îëàí Âÿòÿíèíè ñåâìÿç. Äèë ìÿñÿëÿñè ìþâçóñóíäà Ì.Ñ.Îðäóáàäèíèí
"Àíà äèëè" ôåëéåòîíó äà þçöíÿìÿõñóñ
éåð òóòóð. Öìóìèééÿòëÿ, "Ëèñàí áÿëàñû"
àäû èëÿ ãÿçåòëÿðäÿ, úóðíàëëàðäà ìöõòÿëèô
ñÿïêèëè ôåëéåòîíëàð ÷ûõûðäû. "Ìîëëà Íÿñðÿääèí" úóðíàëûíäà áó ñÿïêèäÿ ìÿãàëÿëÿð, ôåëéåòîíëàð, êàðèêàòóðàëàð ÷àï îëóíóðäó. Çèéàëûëàðû äöøöíäöðÿí ìÿñÿëÿ äèëèí
òÿìèçëèéèíè, ñàôëûüûíû ñöáóò åòìÿê èäè. Äèëè éàä ñþçëÿðäÿí, éàä òÿñèðëÿðäÿí ãîðóìàã èäè. ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ òÿêúÿ
"Ìîëëà Íÿñðÿääèí" úóðíàëû äåéèë, "Àðû",
"Çÿíáóð", "Áàáåéè ßìèð" úóðíàëëàðû äà
åéíè ìÿãñÿäÿ õèäìÿò åäèðäè. Ìÿñÿëÿí:
ßëè Íÿçìè "Çÿíáóð" úóðíàëûíäà "Äèë ìÿñÿëÿñè" øåèðèíäÿ éàçûðäû:
Äèë âàð èêÿí ýÿëèí ëèñàí äåìÿéÿê,
Äþíäÿðèá ôàðñúàéà çÿáàí äåìÿéÿê.
Äèë ìÿñÿëÿñè òÿêúÿ Ãóçåé Àçÿðáàéúàíû äåéèë, Ýöíåé Àçÿðáàéúàíû äà íàðàùàò åäÿí ïðîáëåìëÿðäÿíäèð. Ùÿìèí äþâðäÿ Ýöíåé Àçÿðáàéúàíäàí îëàí Ì.ß.Ìþúöç äÿ "Ñÿí îñàí, ìÿí áóéàì" øåèðè
èëÿ äèëäÿ éàä òÿñèðëÿðÿ ãàðøû èòòèùàì èðÿëè
ñöðöð.
Ñó äåéèáäèð àíàì ìÿíÿ, àá êè éîõ.
Éóõó þéðÿòäè óøàãëûãäàí ìÿíÿ,
õàá êè éîõ.
Èëê äÿôÿ ÷þðÿê âåðäè ìÿíÿ,
íàí äåìÿäè.
ßçÿëäÿí ìÿíÿ äóçäàíÿ
íàìÿêäàí äåìÿäè
Øåèðèí ñîíóíäà èñÿ:
Áÿëè, äàø éàüñà äà ýþéäÿí,
Ñÿí îñàí, ìÿí äÿ áóéàì.
Âàðäû ñÿíèí áàøãà àíàí
Âàðäû ìÿíèì áàøãà àíàì
Þçöìÿ ìÿõñóñ îëàí áàøãà åëèì
âàðäû ìÿíèì,
Åëèìÿ ìÿõñóñ îëàí áàøãà äèëèì âàðäû ìÿíèì.
"Ìîëëà Íÿñðÿääèí" úóðíàëûíäà ýåäÿí
"Äèë ìÿñÿëÿñè" øåèðè Ýöíåé Àçÿðáàéúàíûí ÿäÿáè èúòèìàééÿòèíÿ áþéöê òÿñèð ýþñòÿðìèøäèð. Ìöàñèð äþâðöìöçäÿ éåíÿ áó
ìÿñÿëÿ Ýöíåé àçÿðáàéúàíëûëàð ö÷öí êå÷èëìÿç áèð ñÿää îëìóøäóð. Îíëàð äèë óüðóíäà ùÿëÿ äÿ ìöáàðèçÿ àïàðûðëàð. Áþéöê áèð õàëãûí àíà äèëè þç äîüìà ìÿêòÿáëÿðèíäÿ ñÿñëÿíìèð. Íÿñèìèíèí, Õÿòàèíèí, Ôöçóëèíèí äîüìà äèëèíè þëö äèëÿ ÷åâèðìÿê èñòÿéèðëÿð.
"Òöðêöí äèëè òÿê äàäëû, ýþçÿë äèë îëìàç"-äåéÿí Øÿùðèéàðûí õàëãûíûí àíà äèëèíäÿ òÿùñèë àëìàã ùöãóãó éîõäóð. Éàä
äèëäÿ òÿùñèë àëìàã éàäëàøìàã ÿëàìÿòèäèð. Ãÿäèì òàðèõè êþêëÿðÿ ìàëèê îëàí áèð
õàëãà äèëñèçëèê ñèéàñÿòè éåðèäèëèð. Àíúàã
ýöíåéëè ñîéäàøëàðûìûç þç àíà äèëèíè ãÿëáèíäÿ, éàääàøûíäà, ýöíäÿëèê äàíûøûüûíäà ýþç áÿáÿéè êèìè ãîðóéóá ñàõëàéûð.
Îíëàð äîüìà äèëäÿ äöøöíöð, éàä äèëäÿ
éàçûð. Áóíóíëà äèëñèçëèê ôàúèÿñèíè éàøàéûð.
Ùÿð êÿñ àíà äèëèíäÿ ñàâàäëû äàíûøûá
éàçìàüû áàúàðìàëûäûð. Àíà äèëè ìèëëè òÿùñèë, ìèëëè áèðëèê äåìÿêäèð. Àíà äèëñèç ùÿéàò âÿ ìèëëè ñÿðáÿñòëèê äÿ, ìèëëè âàðëûã äà
éîõäóð. Ìèëëè äèëè îëìàéàí, ìèëëè äèëèíè ãîðóéóá ñàõëàìàéàí áèð õàëãûí þëöìö èëÿ
äèðèëèéè ôÿðãëÿíìèð, éàøàéûá-éàøàìàìàñû
áèëèíìèð. Áèçèì äèëèí éàääàøûíäà ùå÷ íÿ
ñîëìàìûøäûð. Ýÿëÿí éàüûëàð áàúàðäûãúà
ùÿð øåéè ìÿùâ åòìèø, ãûðûá äàüûòìûø, äàøèéûá àïàðìûøëàð. Îíëàðûí áèðúÿ øåéÿ
ýöúëÿðè ÷àòìàìûøäèûð. Õàëãûí áàøûíäàêû,öðÿéèíäÿêè, ãàíûíäàêû äèëè ìÿùâ åäÿ áèëìÿìèøëÿð. Áó äèë áèçÿ ÿñðëÿðèí, íÿñèëëÿðèí
éàäèýàðûäûð. Îíëàð àúû áèð ýåð÷ÿêëèéè àíëàìûøëàð êè,íÿ ãÿäÿð äèë âàð, äåìÿê êå÷ìèø äÿ âàð, íÿñèë äÿ âàð,âÿòÿí äÿ âàð.
Áèçèì äèëèí áèð àíà êèòàáû âàð - "Äÿäÿ
Ãîðãóä". Äÿäÿ Ãîðãóä áîéëàðûíäàí, ãîïóçëàðûíäàí ñöçöëöá ýÿëÿí ñþç áèçèì
êå÷ìèøèìèçèí ñîðàã÷ûñûäûð. Áèð ùÿãèãÿòè
àíëàìàã ëàçûìäûð êè, õàëãûí äèëèíè-ñþç
éàääàøûíû îíäàí àëìàüà ùå÷ áèð ãöââÿ
ãàäèð äåéèë. Àíà äèëè áöòöí åëìëÿðè þéðÿíìÿéèí à÷àðûäûð. Ýÿðÿê ùå÷ âàõò ëàãåéä
îëìàéàñàí, åòèíàñûçëûã ýþñòÿðìÿéÿñÿí.
Ùÿð âàñèòÿ èëÿ àíà äèëèíèí ñàôëûüûíû, âàðëûüûíû ãîðóéàñàí.
Ùå÷ øöáùÿñèç êè, áó áàðÿäÿ àüûðëûã
öìóìòÿùñèë îðòà ìÿêòÿáëÿðèí âÿ áóðàäà
äÿðñ äåéÿí äèë-ÿäÿáèééàò ìöÿëëèìëÿðèíèí
öçÿðèíÿ äöøöð. Îíëàð øàýèðäëÿðÿ àíà äèëèíè ñåâìÿéè, îíó ýþç áÿáÿéè êèìè ãîðóìàëàðûíû òþâñèéÿ åòìÿëèäèðëÿð. Àõû, áó äèë
áèçèì àíàëàðûìûçûí ëàéëàëàðûíäàí ñöçöëöá ýÿëÿðÿê ðóùóìóçà ùîïìóø, áèçè éàøàòìûøäûð. Áó äèëè áèçÿ éàäèýàð ãîéóá
ýåäÿí áàáàëàðûìûç ãîðóéóá áèçÿ òÿùâèë
âåðèáëÿð. Áèç äÿ áó äèëè ãîðóéàðàã, ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ þòöðìÿëèéèê. Áó áèçèì ÿí
àçû âÿòÿíäàøëûã áîðúóìóçäóð. Áó äèë
ÿñðëÿðèí, íÿñèëëÿðèí éàäèýàðû îëàí àíà äèëèìèçäèð.
Õÿäèúÿ Øàáàíãûçû,
Áàêû
ÒÖÐÊÈÉß ÑßÔßÐÈ
ÌÀÐÀÃËÛ ÊÅ×ÌÈØÄÈÐ
Ãàðäàø Òöðêèéÿíèí òàíûíìûø éàçàðû, øàèð Ñîíåð Àðñëàíåð õåéëè âàõòäûð êè, èêè äîñò âÿ ãàðäàø þëêÿíèí éàçàðëàðû àðàñûíäà êþðïö éàðàòìàüà ÷àëûøûð, áó èñòèãàìÿòäÿ éîðóëìàç àääûìëàð àòûð.
Åëÿ áó ýöíëÿðäÿ Èçìèð øÿùÿðèíäÿ îíóí âÿ ãÿëÿì äîñòó Âèúäàí Øèìÿêèí ðåäàêòÿñè âÿ òÿðòèáàòû èëÿ èøûã öçö ýþðìöø "Ñèùèðëè êîëåìëÿð" àíòîëîýèéàñûíûí ö÷öíúö áþëöìöíäÿ òöðê äöíéàñûíûí òàíûíìûø ãÿëÿì ñàùèáëÿðè èëÿ éàíàøû, "Ãàôãàç Ìåäèà" ÈÁíèí ñÿðè, øàèð-ïóáëèñèñò Ùàúû õàíûì Àçàäÿ-Òàëåù Àááàñãûçûíûí
øåèðëÿðèíè éåð àëìàñû äà îíëàðûí ìöãÿääÿñ âÿ õåéèðõàù ÿìÿëëÿðèíèí òÿúÿññöìöäöð äåñÿê, ñÿùâ åòìÿðèê.
Àçÿðáàéúàíäà ôÿëñÿôè øåèðëÿðè èëÿ òàíûíìûø Àéýöí õàíûì Úÿáèéåâàíûí òÿøÿááöñö âÿ òöðêèéÿëè äîñòóìóç øàèð Ñîíåð Àðñëàíåðèí äÿâÿòè
èëÿ 3 íÿôÿð-øàèð ãàäûíûìûç-Àéýöí Úÿáèéåâà, "Ãàôãàç Ìåäèà" ÈÁ-ñÿäðè
øàèð ùà÷û õàíûì Àçàäÿ-Òàëåù Àááàñãûçû âÿ èãòèñàä óíèâåðñèòåòèíèí
ìöÿëëèìè, ïðîôåññîð Íàèëÿ Éóñèô ãûçû Òöðêèéÿäÿ îëìóø, áèð íå÷ÿ ìàðàãëû ýþðöøëÿð êå÷èðìèøëÿð. Ùÿð ö÷ õàíûì éàçàðûìûç Òöðêèéÿíèí èúòèìàè
ãóðóì âÿ éàçàðëàð áèðëèéèíèí þäöëöíö àëìûøëàð.
Ýþðöøëÿð çàìàíû Ùàúû õàíûì Àçàäÿ-Òàëåù Àááàñãûçûíûí àä ýöíö ãåéä åäèëìèø, øÿðÿôèíÿ õîø ñþçëÿð ñþéëÿíèëìèø, îíóí òöðê õàëãëàðû
àðàñûíäà ñÿìÿðÿëè, õåéèðõàù õèäìÿòëÿðè äèããÿòÿ ÷àòäûðìûøäûð.
Ýþðöøëÿðäÿ òöðê éàçàð âÿ ñÿíÿò÷èëÿð Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí ñàâàøûíûí òþðÿòäèéè ôàúèÿëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ìûø, åðìÿíèëÿðèí àçüûíëûüûíû
ãÿìèééÿòëÿ ïèñëÿìèø âÿ ùÿð çàìàí ãàðäàø àçÿðáàéúàíëûëàðûí éàíûíäà
îëäóãëàðûíû äèëÿ ýÿòèðìèø, øÿùèäëÿðèìèçèí õàòèðÿñèíè áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åòìèø, ðóùëàðûíà äóàëàð îõóìóøëàð.
Ñÿôÿð çàìàíû õàíûì éàçàðëàðûìûç Òöðêèéÿíèí áèð ñûðà òàðèõè àáèäÿëÿðèíÿ áàõìûø, Ñÿëúóãäà "Ãóøàäàñû" äåéèëÿí ÿðàçèäÿ ìöãÿääÿñ Ìÿðéÿìèí ýèçëÿíäèéè åâäÿ, Èñòàíáóëäà Ùÿçðÿòè Éóøÿí, Åééóá Ñóëòàí ìÿáÿäëÿðèíè çèéàðÿò åòìèøëÿð.
Òöðê éàçàðëàðû èëÿ ýþðöøëÿð âÿ ñþùáÿòëÿð çàìàíû ãåéä îëóíìóøäóð
êè, ùÿð èêè ãàðäàø þëêÿíèí éàçàðëàðûíûí áåëÿ ýþðöøëÿðè ùÿìèøÿ ìöñáÿò
áÿùðÿ âåðìèø âÿ áóíäàí ñîíðà äà áÿùðÿ âåðÿúÿêäèðÀçÿðáàéúàíëû õàíûìëàð ñÿôÿðäÿí äóéüóëàðëà ãàéûòìûøëàð.
Èìðàí Ôöçóëèîüëó
ÖÌÈÄËßÐÈÌ
ÄÎÜÐÓËÄÓ
Îðòà ìÿêòÿáèí éóõàðû ñèíèôèíÿ
÷àòàíäà øàýèðäëÿðè áåëÿ áèð ñóàë
äöøöíäöðöð: ùàíñû ñÿíÿòè ñå÷èì?
Ùàíñû ïåøÿíèí àðäûíúà ýåòìÿëè?!
Ùÿð áèð ýÿíú ö÷öí ïåøÿ ñå÷èìè
áþéöê ìÿñóëèééÿò òÿëÿá åäèð. Èíñàíû
ùÿéàòäà åëÿ ñÿíÿò, åëÿ ïåøÿ ñå÷ìÿëèäèð
êè, ùÿì þçöíöí ïåøÿéÿ ñåâýèñè, ìÿùÿááÿòè îëñóí, ùÿì äÿ ñÿíÿò âÿ
ïåøÿ èëÿ õàëãûíà, úÿìèééÿòÿòÿ õåéèð âåðÿ áèëñèí.
Äîüðóäóð, ñÿíÿòëÿð, ïåøÿëÿð àðàñûíäà ôÿðã ãîéìàã, "áó éàõøûäûð,"
"áó ïèñäèð"-äåéèá îíëàðû íþâáÿëÿðÿ àéûðìàã îëìàç. Úÿìèééÿòäÿ
ôàéäàëû ÿìÿëëÿ áàüëû áöòöí ñÿíÿò âÿ ïåøÿëÿð øÿðÿôëèäèð. Ëàêèí óíóòìàã
îëìàç êè, ñåâäèéèí ïåøÿ ñÿíèí þìðöí áîéó éîë éîëäàøûíà ÷åâðèëèð,
ñÿíèíëÿ áèðýÿ àääûìëàéûð. Ñåâìÿäèéèí ïåøÿ ñÿíè éàðû éîëäà ãîéà áèëÿð.
Ìÿíúÿ ùÿð êÿñ áàúàðäûüû èøäÿí éàíûøìàëû, ýöúö ãîøà áèëÿúÿê ñÿíÿòèí,
ïåøÿíèí àðäûíúà ýåòìÿëèäèð. Àðçóéà ÷àòìàã ö÷öí ÿçèééÿò ÷ÿêìÿê,
ùÿð úöð çÿùìÿòÿ ãîøëàøìàã, ÿí ÿñàñû èñÿ éàõøû îõóìàã ëàçûìäûð.
Ìÿíèì äÿ áþéöê àðçóëàðûì âàð. Áó àðçóìà ÷àòìàã ö÷öí ùÿëÿ
îðòà ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë àëäûüûì èëëÿðäÿ éàõøû îõóéóð, ìöÿëëèìëÿðèìèí
äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿðèíÿ ëàéèãèíúÿ ÿìÿë åäèðäèì.
1998-úè èëäÿ Ýÿíúÿäÿ äîüóëìóøàì. Çèéàëû àèëÿñèíäÿ
äîüóëìóøàì. Áþéöê ãàðäàøûì Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ òÿùñèë
àëûð. Áó èë 13 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáè áèòèðÿí êèìè ñÿíÿäëÿðèíè ÒÃÄÊíà âåðäèì. Ýÿðýèí èìòàùàí îíëàðû ñîíà ÷àòäû. Íÿòèúÿ àèëÿìèçè äÿ,
ìÿíè äÿ ùÿäñèç ñåâèíäèðäè. Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð Óíèâåðñèòåòèíèí
àãðîìöùÿíäèñëèê èõòèñàñûíà ãÿáóë îëäóì. Ìöñòÿãèë þëêÿìèçÿ éöêñÿê
èõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñëÿð ÷îõ ëàçûìäûð. Ìÿíäÿ òÿùñèë èëëÿðèíäÿ
÷àëûøàúàüàì êè, ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùÿéÿòèíèí äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿðèíÿ
ëàéèãèíúÿ ÿìÿë åäèì, åëìè áèëèêëÿðèí ÿñàñëàðûíà ìöêÿììÿë éèéÿëÿíèì,
õàëã, úÿìèééÿò ö÷öí ýÿðÿêëè àäàì îëóì.
Ñåâèíúèì ùÿäñèç-ùöäóäñóçäóð! Áó èë ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëàí ùÿì
éàøûòëàðûì äà òÿáðèê åäèð, îíëàðà òÿëÿáÿ àäûíûç ìöáàðÿê îëñóí
äåéèðÿì.
Çöëôöãàð Ùàúûéåâ,
ÀÄÀÓ-íóí Û êóðñ òÿëÿáÿñè
6
ÌßÄßÍÈÉÉßÒ
Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòûíûí øåèð
õÿçèíÿñèíÿ òÿáèÿòè, èíñàíëàðû,
äöíéàíû ñåâäèðÿúÿê ìèñèëñèç
ïîåçèéà íöìóíÿëÿðè áÿõø åòìèø
äàùè Ñÿìÿä Âóðüóí ùàããûíäà
íþâáÿòè ëÿéàãÿòñèç ñþçëÿðè îõóäóãäàí ñîíðà àðòûã ñóñà áèëìÿéÿúÿéèìè àíëàäûì. ßñëèíÿ ãàëñà,
áó çàìàíàäÿê ñóñìàüûìû äà,
áþéöê ýöíàù ñàéûðàì!
...1981-úè èë èäè. Éåääèíúè ñèíôèíäÿ
îõóéóðäóì. Ìÿêòÿáèìèçÿ, Ñÿìÿä Âóðüóíóí Ãàçàõäà êå÷èðèëÿúÿê 75 èëëèê éóáèëåéèíäÿ øåèð ñþéëÿéÿúÿê óøàãëàð ñå÷ìÿéÿ ýÿëìèøäèëÿð. Ìöíñèôëÿð - Àçÿðáàéúàí Èíúÿñÿíÿò Èíñòèòóòóíóí ìöÿëëèìëÿðè
- Êþíöë õàíûì (Àõóíäîâà) âÿ ßøðÿô
áÿé (ñîéàäûíû óíóòìóøàì) øàýèðäëÿðè
áèð-áèð äèíëÿéèð âÿ þç äÿôòÿð÷ÿëÿðèíÿ
ãåéäëÿð àïàðûðäûëàð. Íþâáÿ ìÿíÿ ÷àòäû.
Øåèðè ñþéëÿéèá áèòèðäèéèìäÿ Êþíöë õàíûì: " ãûçûì, áó øåèð ìÿíÿ òàíûø ýÿëìÿäè. Ìöÿëëèôè êèìäèð?" äåéÿ ñîðóøäó.
Ìÿí èñÿ óòàíàðàã àñòàúà "ìÿíèì øåèðèìäèð" äåäèì. Áàøãà ñþç äåìÿäèëÿð,
ëàêèí ñàáàùû ýöí ôîéåäÿ àñûëàí åëàíäà
èêè íÿôÿðèí - þçöìöí âÿ äàùà áèð ñèíèô
éîëäàøûìûí àäûíû îõóäóì (Ìèðçÿéåâ
Ãóëàì - áó ùàäèñÿëÿð îíóí ùÿéàòûíäà
áïéöê äÿéèøèêëèê åäÿúÿê âÿ î, ýÿëÿúÿêäÿ àêòéîð îëàúàãäû).
Î çàìàí éàçäûüûì ùÿìèí øåèð ÷îõ
òÿÿññöô êè, òàì îëàðàã éàäûìäà äåéèë,
ëàêèí èëê ìèñðàëàðû áåëÿ èäè:
Àõû ìÿí íÿ éàçûì ñÿíèí âÿñôèíÿ?
Àõû íÿ ñþéëÿéèì, åé óñòàäûì, íÿ?
Éàçûììû ñà÷ûíà äöøÿí î àü äÿí
Ãÿìëè ñÿòèðëÿðèí éàäèýàðûäûð?..
Éàçûììû äàùèñÿí,
Øåèðèí þçöñÿí!...
Þòÿí áèð ñåâýèíèí õàòèðàòûäûð
Ñÿíèí ùÿð áèð ñþçöí,
ñÿíèí ùÿð êÿëìÿí...
Ñà÷ëàðûíà äöøÿí
ñà÷àã-ñà÷àã äÿí!..
ßëáÿòòÿ êè, áó - 12 éàøëû áèð óøàüûí
éàçäûüû ìèñðàëàðäûð âÿ ...ùÿìèí ýöíëÿðäÿí ÷îõ çàìàí þòöá. Ëàêèí Âóðüóí åøãè öðÿéèìäÿ ùå÷ çàìàí ñþíìÿéèá. Ãàçàõäà êå÷èðèëÿí î øåèð ýöíëÿðè, Âóðüóí
ãÿëÿìèíäÿí ñöçöëÿí èíúèëÿðèí áèçèì
óøàã òÿôÿêêöðöìöçÿ òÿñèðè âÿ àëäûüûìûç
òÿÿññöðàòëàð - áèð þìöð áîéó óíóäóëìà-
18 Avqust 2014-cö èë
Èíäè äÿ, Ãàçàõëû éàçàðëàðà, ÿëÿëõöñóñ äà äàùè Ñÿìÿä Âóðüóíà ãàðøû ñàíêè ýèçëè, ùÿòòà ùå÷ ýèçëè äÿ éîõ, ÿìÿëëèáàøëû ìöùàðèáÿ åëàí åäèëèá.
Ûëê þíúÿ áóíó äåìÿê èñòÿéèðÿì.
Ãàðàáàüà - Àçÿðáàéúàíûí ìóñèèãè îúàüû, éóðäóìóçóí êîíñåðâàòîðèéàñû äåéèëÿíäÿ ãÿëáèìèç ôÿðÿùëÿ äîëóðäó âÿ äîëóð
äà! Íÿäÿí ùÿëÿ äÿ áó ôèêèðäÿéèê? Áàøãà áþëýÿëÿðèìèçäÿí äÿ ýþçÿë îõóéàíëàðûìûç ÷îõäóð. Âÿ ùàëáóêè, Ãàðàáàüûìûçû -Àçÿðáàéúàíûí áó ìÿäÿíèééÿò îúà-
îòóðìàã øàíñûíû éàõàëàìàéàíëàð: Ùèêìÿò áÿéëÿð, Ãàðàãàïëàíëàð âÿ ñ... îíà
"ñÿâèééÿñèç" äåéÿíëÿð, "ãàçàõøèíà" ñþçöíö ýöíäÿìÿ ýÿòèðèá àüûçëàðà àòàíëàð
- ùàíñû ñÿâèééÿñèçëèéèíè ýþðöáëÿð êè?
Øåèðëÿðèíÿ ýþðÿ ôèêèð éöðöäöðëöðñÿ, îíóí
øåèðëÿðè - ÿñèë øåèðäèð! Áÿëè! Åññåéÿ áÿíçÿìÿéÿí, "øåèð" äåéèëÿíäÿ ìÿùç øåèð
éàäà äöøÿí ïîåçèéà íöìóíÿëÿðèäèð.
Áóíó, ùÿòòà äåéÿíëÿðèí þçëÿðè áåëÿ, þç
è÷ëÿðèíäÿ òÿñäèãëÿéèðëÿð. Íÿ éàçûã êè, èí-
ÂÓÐÜÓÍ ÅØÃÈ
Àôàã ØÛÕËÛ
Ìîñêâà
éàúàã ãÿäÿð ÿñðàðÿíýèç èäè.
×îõ ÿôñóñëàð îëñóí êè, äöíéà äÿéèøèá... Éàõøûíû ïèñäÿí ñå÷ìÿéè óíóòìàüà áàøëàéûá èíñàíëàð. Áèçèì éàøûäëàðûìûç - Ùèêìÿò Ùàúûçàäÿ êèìèëÿðè - íÿ ãÿäÿð ÷ÿòèí îëñà áåëÿ, áèð âÿòÿíäàøû äöçýöí òÿðáèéÿ åäÿ áèëÿí, âÿòÿíèíè ñåâäèðÿí, îíó ãîðóìàüû þéðÿäÿí êå÷ìèøèìèçÿ èêðàù, Äîñòîéåâñèëÿðè îõóéàí íÿñëÿ
öðÿê àüðûñû èëÿ éàíàøûðëàð. ßêñèíÿ, ãîúàëàðûìûçû åêðàíà áàüëàéàí ñàðñàã
øîó-âåðèëèøëÿð, ýÿíúëÿðèìèçè ñàïäûðàí
ïîðíî ôèëìëÿð âÿ àíà-áàúûëàðûìûçûí áàøûíû ãàòàí ìÿíàñûç ìÿòáÿõ ïðîãðàìëàðû ÿñðèíÿ, òîðïàãëàðûìûçûí ÿëäÿí ýåòäèéè
íàìÿðäëèê äöíéàñûíà ùÿñÿä àïàðûðëàð.
üûíû õàèíúÿñèíÿ, ëàãåéäúÿñèíÿ âÿ àìàñûçúàñûíà èòèðèá äöøìÿíëÿðÿ òàïäàã åòìèøèê âÿ èíäè äÿ êÿíàðäàí áàõûá, ÿëè
ãîéíóíäà ùÿëÿ äÿ Ãàðàáàü øèêÿñòÿñè
îõóéóðóã éàíà-éàíà.
Ãàçàüûí, ùÿãèãÿòÿí äÿ, ñþç, øåèð,
øèðèí êÿëàì îúàüû îëìàñûíû äèëèìèçÿ ýÿòèðìÿéÿ ãîðõìàìàã ö÷öí ìöòëÿã îíó
äà èòèðìÿëèéèêìè? Áÿëêÿ ùÿëÿ ýåú äåéèë?
Áÿëêÿ, îíó äà äöøìÿíëÿðÿ ãóðáàí
åäÿê âÿ ñîíðà, Ñÿìÿä Âóðüóíóí Àçÿðáàéúàí øåèðèíäÿí áó ïàð÷àíû àüëàéààüëàéà äèëëÿð ÿçáÿðè åäÿê?
"Ìèí Ãàçàõäà êþùëÿí àòà,
Éàëìàíûíà éàòà-éàòà...
Àò ãàí òÿðÿ áàòà-áàòà
Ýþé éàéëàãëàð áåëèíÿ ãàëõ,
Êÿïÿç äàüäàí Ýþéýþëÿ áàõ!"
Ñÿìÿä Âóðüóíóí éàøûäû áåëÿ îëìàéàí, îíóíëà ñþùáÿò åäèá áèð ìàñàéà
äè "ïàëàçà áöðöí..." ñèéàñÿòè ýåäèð. Íÿ
éàçûã êè, éàøëàíìàãäà îëàí íÿñëèí
ýÿíúëÿðÿ éàðûíìàã ñèéàñÿòè ýåäèð. Âÿ
íÿ éàçûã êè, ýÿíúëÿðèìèçèí áèð-áèðëÿðèíè
äÿñòÿêëÿäèêëÿðè êèìè, îðòà âÿ éàøëû íÿñèë
áóíó áàúàðìûð. 1937-úè èëëÿðäÿêè êèìè,
ùÿð êÿñ þçöíö ãîðóìàüà, ýöíäÿìäÿ
ãàëìàüà âÿ, íÿáàäÿ, éåðñèç ýþðöíìÿìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Íÿäÿí "íàõ÷ûëâàíøèíà", "ãàðàáàüøèíà" âÿ éà "úÿëèëàáàäøèíà" äåéÿ áèëìèðñèíèç? Áó áþëýÿëÿðäÿí îëàí ÿçèç
äîñòëàðûì ìÿíäÿí èíúèìÿñèíëÿð, ëàêèí
éåíÿ äÿ ùÿð øåé ýöíäÿìÿ âÿ êöðñöéÿ
áàüëûäûð. Äöíéàñûíû äÿéèøÿíëÿðÿ ãàðøû
÷ûõìàã âÿ éà èøè þòìÿäèéè àäàìëàðû
òÿíãèä âÿ òÿùãèð åòìÿê - åëÿ äÿ áþéöê
ãÿùðÿìàíëûã ñàéûëìàç!
Òÿðúöìÿ÷è-ïóáëèñèñò Èñàõàí Èñàõàíëûíûí ñþçëÿðèíè ñèòàò ýÿòèðìÿê èñòÿéèðÿì: "Ñÿìÿä Âóðüóíà ñþç àòàíëàð, ñàäÿúÿ îëàðàã, þçëÿðèíè ëàéèã îëäóãëàðû ãÿ-
äÿð êè÷èëäèðëÿð! "Êþíöëñöç áèð ùÿéàò - áèð
âèðàíÿäèð!" äåéèðäè äàùè øàèðèìèç. Ìèíëÿðëÿ áó êèìè ñÿòèðëÿðèí ìöÿëëèôèíÿ "...ñÿâèééÿñèç øàèðäèð" äåéÿíëÿðÿ ñàäÿúÿ éàçûüûì ýÿëèð. Áåëÿëÿðè íÿ áèëñèíëÿð êè, ñþç
íÿäèð, øåèð íÿäèð, øàèð íÿäèð? Íÿ áèëñèíëÿð êè, îíëàðûí áÿäðÿíý äöíéàëàðû äîüðóäàí äà áèð âèðàíÿäèð!"
Ñÿìÿä Âóðüóíó âÿ Âÿòÿíèìèç
Àçÿðáàéúàíû, ñÿðùÿäëÿðèíäÿí ÷îõ-÷îõ
óçàãëàðäà áàøãà õàëãëàðà òàíûäàí âÿ
ñåâäèðÿí øåèðëÿðÿ - Ñÿìÿä Âóðüóíóí
"äàùà áèð àõìàã øåèðè" äåéÿí èíñàíëàðà, ÿëáÿòòÿ êè, Ìîñêâàäà éàøàéàí áèð
éàçàðûí áó ñþçëÿðè òÿñèð åòìÿéÿúÿê...
Ëàêèí, ùå÷ îëìàñà áàøãàëàðûíà òÿñèð
åäÿúÿê âÿ ñàáàù, î áèðè ýöí, áèð äàùà
áåëÿ ñþçëÿð åøèäÿíäÿ, îíëàð áó èíñàíëàðà úàâàá âåðÿúÿêëÿð! Êèìèñÿ áÿéÿíìÿìÿê îëàð, Äîñòîéåâñêèíè, Âóðüóíó âÿ
ñ... - çþâãëÿð ìöõòÿëèôäèð. Ëàêèí òÿùãèð þçöíÿ "çèéàëû" äåéÿí ùå÷ áèð çèëàëûéà
éàðàøìàç!
"Ìÿí éàðàíìàìûøàì ýþéëÿð þâëàäû,
ßçÿë øþùðÿòèìäèð òîðïàüûí àäû.
Áó åøãèì ÷îõóíà ãèñìÿò îëìàäû...
Øàèðèì, à÷, ïàéëà ñþç õÿçèíÿíè!
Øåðèééÿò èëùàìà ÷àüûðûð ìÿíè!"
Áó ñþçëÿðäÿí ãàíû ãàéíàìàéàí
àäàìëàðà... ñàäÿúÿ öðÿéèí àüðûéûð!
Äîüðóäàí äà, Âóðüóí åøãè ÷îõëàðûíà
ãèñìÿò îëìàéûá!
ßçèçëÿðèì! Àçÿðáàéúàíûìûçû áþëýÿáþëýÿ àéûðûá àéðû ñå÷êèëèê ñàëà-ñàëà íÿ
ãàçàíàúàüûã? Øàù Èñìàéûëëàðûìûçû, Ñÿìÿä Âóðüóíëàðûìûçû äàíìàãëà íÿ ãÿäÿð óçàüà ýåäÿúÿéèê? Áó ýåäèøëÿ áèð
õàëã êèìè ìÿùâ îëìàã ö÷öí áèçÿ åðìÿíè ëàçûì äåéèë! Þç êå÷ìèøèìèçÿ ãàðà
éàõìàãëà þçöìöç äÿ þçöìöçÿ áÿñèê!
“Áóòà" õàë÷à ìÿðêÿçèíäÿ øÿíëèê
"Àçÿðáàéúàí èíúèëÿðè (Íèçàìè-Ìÿùñÿòè)" õàë÷àñû õàíàäàí êÿñèëìèøäèð
Èøòèðàê÷ûëàð Õûçû
ìÿêòÿáëèëÿðèäèð
Ýÿíúÿäÿêè "Áóòà" õàë÷à ìÿðêÿçèíäÿ äàùà
áèð ÿíÿíÿâè òÿäáèð - õàë÷àíûí õàíàäàí êÿñèëìÿ
ìÿðàñèìè êå÷èðèëìèøäèð.
Äöíéà øþùðÿòëè õàë÷à ðÿññàìû Ëÿòèô Êÿðèìîâóí éåòèðìÿñè, òàíûíìø ðÿññàì Ôàèã
Îñìàíîâóí åñêèçëÿðè ÿñàñûíäà òîõóíìóø 6,15õ2,07 ì þë÷öëö, íÿôèñ ìèíèàòöðëÿðëÿ áÿçÿäèëìèø "Àçÿðáàéúàí èíúèëÿðè (Íèçàìè-Ìÿùñÿòè)" õàë÷àñû
Ýÿíúÿ-Ãàçàõ õàë÷à ìÿêòÿáèíèí êàìèë ñÿíÿò íöìóíÿñèäèð.
60 êã éóí ìÿìóëàòûíäàí èñòè-
ôàäÿ îëóíìóø õàë÷àíûí ìÿðêÿçèíäÿ òÿáèÿòèí ãîéíóíäà
ÿéëÿøÿí äàùè Àçÿðáàéúàí
ìöòÿôÿêêèðè Íèçàìè Ýÿíúÿâè
âÿ ÕÛÛ ÿñðèí ðöáàè óñòàñû
Ìÿùñÿòè Ýÿíúÿâè, õàë÷à áîéó
ùÿð èêè ñÿíÿò äöùàñûíûí ëèðèê
ãÿùðÿìàíëàðû ìèíèàòöð ðÿñìëÿðëÿ òÿñâèð îëóíìóøäóð. Áó
ñÿíÿò íöìóíÿñèíèí òîõóíìàñûíäà òÿúðöáÿëè õàë÷à óñòàëàðû
Íöøàáÿ Èñìàéûëîâà, Ðåéùàí
Êÿðèìîâà, Àéòàú Èñìàéûëîâà
âÿ Íàùèäÿ Íàìàçîâàíûí áþéöê ÿìÿéè îëìóøäóð.
Øèðèí ÷àé ñöôðÿñè ÿòðàôûí-
äà òîïëàøàí õàë÷à ìÿðêÿçèíèí ÿìÿêäàøëàðû, ðÿññàìëàð,
õàë÷à ùÿâÿñêàðëàðû âÿ èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè éåíè ñÿíÿò íöìóíÿñè ÿòðàôûíäà
ñÿìèìè öðÿê ñþçëÿðèíè ñþéëÿìèø, ÿñÿðèí ìöÿëëèôèíÿ âÿ õàë÷à óñòàëàðûíà éåíè éàðàäûúûëûã
óüóðëàðû äèëÿìèøëÿð.
Áåëÿ òÿäáèðëÿðèí - éåíè
õàë÷àíûí õàíàäàí êÿñèëìÿ
ìÿðàñèìèíèí
êå÷èðèëìÿñè
ìÿðêÿçäÿ ÿíÿíÿéÿ ÷åâðèëìèøäèð.
"Áóòà" õàë÷à ìÿðêÿçè àðòûã èêè èëÿ éàõûíäûð ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Ôàèã Îñìàíîâóí
òÿøÿááöñö âÿ ðÿùáÿðëèéè èëÿ
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàí ìÿðêÿçäÿ Ýÿíúÿ-Ãàçàõ õàë÷à ìÿêòÿáèíèí òàðèõè ÿíÿíÿëÿðè äàâàì åòäèðèëèð. Éåíè-éåíè çÿðèô
ñÿíÿò ÿñÿðëÿðè éàðàäûëûð. Êàìèë õàë÷à óñòàëàðûíûí ýÿðýèí
çÿùìÿòè âÿ ÿëè èëÿ ÿðñÿéÿ ýÿ-
ëÿí áó õàë÷à íöìóíÿëÿðè èëê
áàõûøäàí þç çÿðèôëèéè, òîõóíìà öñóëó, èëìÿëÿðèíèí ñàéû
åòèáàðû èëÿ ôÿðãëÿíèð. Ùàçûðäà
ìÿðêÿçäÿ áèð íå÷ÿ õàíàäà
õàë÷à òîõóíóð. ßñàñÿí ñèôàðèøëÿð ÿñàñûíäà òîõóíàí õàë÷à âÿ õàë÷à ìÿìóëàòëàðû Ôàèã
Îñìàíîâóí åñêèçëÿðè ÿñàñûíäà ùàçûðëàíûð.
Òÿäáèðäÿí ñîíðà "Áóòà"
õàë÷à ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè,
ðÿññàì Ôàèã Îñìàíîâäàí
ýÿëÿúÿê ïëàíëàðû áàðÿäÿ äàíûøìàñûíû õàùèø åòäèê. Î,
ãåéä åòäè êè, òàðèõÿí ÝÿíúÿÃàçàõ õàë÷àëàðû äöíéà øþùðÿòè ãàçàíìûø, ÷îõñàéëû ùÿâÿñêàðëàðû èëÿ ñå÷èëìèøäèð.
×îõäàí áó òàðèõè ÿíÿíÿëÿðÿ
ìàëèê õàë÷à ìÿêòÿáèíèí éîëóíó äàâàì åòäèðìÿê, éåíè ñÿíÿò íöìóíÿëÿðè éàðàòìàã àðçóñó èëÿ éàøàéûðäûã. Ñàü îëñóíëàð, øÿðàèò éàðàäàí âÿ
ìàääè äÿñòÿê îëàí àäàìëàð.
Áó ýöí ùÿìèí àðçóëàð ýåð÷ÿêëÿøìèø, áèð íå÷ÿ éåíè õàë÷à åñêèçëÿðè ÿñàñûíäà ñÿíÿò
íöìóíÿëÿðè éàðàäûëìûøäûð. Áó
ýöí ìÿðêÿçäÿ áèð íå÷ÿ õàíà
èøëÿéèð.
Ýÿíúÿäÿ òîõóíìóø õàë÷à âÿ õàë÷à ìÿìóëàòëàðûíû
íöìàéèø åòäèðìÿê ö÷öí õàë÷à ãàëàðåéàñûíûí èñòèôàäÿéÿ
âåðèëìÿñè ö÷öí õåéëè èø ýþðìöøöê. Ñîí òàìàìëàìà èøëÿðè áàøà ÷àòàí êèìè ãàëàðåéà
èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿúÿê, õàë÷à
óñòàëàðûíûí ÿë èøëÿðè øÿùÿðèìèçèí ãîíàãëàðûíà, õàë÷àñåâÿðëÿðÿ ýåíèø òÿãäèì îëóíàúàãäûð. Ýÿëÿúÿê ïëàíëàðûìûç ÷îõäóð. Ñàüëûã îëñóí, õåéèðõàù
âÿ ãÿäèðáèëÿí èíñàíëàðûí êþìÿéè èëÿ àðçóëàðûìûç ÷è÷ÿê
à÷àúàã âÿ èíêèøàô åòäèðèëÿúÿêäèð.
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
Àâãóñòóí 16-äà Õûçû øÿùÿðèíäÿêè
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí ãàðøûñûíäà ðàéîíóí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí øàýèðäëÿðèíäÿí âÿ ìöøàéèÿò÷èëÿðäÿí èáàðÿò 45 íÿôÿðëèê ãðóïóí
"Þëêÿìèçè òàíûéàã" äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Ýÿíúÿ-Ýþéýþë-Øÿìêèð
ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàéà éîëà
ñàëûíìàñû ìÿðàñèìè îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ ðàéîí èúðà ùàêèìèééÿòèíèí, òÿùñèë âÿ òóðèçì
øþáÿëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè, ìöÿëëèìëÿð
âÿ âàëèäåéíëÿð èøòèðàê åäèáëÿð.
Ìÿðàñèìäÿ ãåéä îëóíóá êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó ìöùöì àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õûçûëû øàýèðäëÿð Ýÿíúÿ-ÝþéýþëØÿìêèð ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéà åäÿðÿê
áó áþëýÿíèí ãÿäèì òàðèõè, ìÿäÿíèééÿò
àáèäÿëÿðè, ìöàñèð ïàðê âÿ õèéàáàíëàðû, òóðèçì îáéåêòëÿðè, èñòåùñàë ñàùÿëÿðè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëìàã èìêàíû ãàçàíàúàãëàð.
Ñîíðà Õûçû ìÿêòÿáëèëÿðè îíëàð ö÷öí
àéðûëìûø àâòîáóñà ÿéëÿøÿðÿê ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíûí õåéèð-äóàñû èëÿ Èñìàéûëëû-Ãÿáÿëÿ-Øÿêè ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàéà
éîëà äöøöáëÿð.
ÒßÙÑÈË
18 Avqust 2014-cö èë
Áèçèì Ìöñàùèáÿ
Éåíè äÿðñ èëè ãàðøûñûíäà
ÌßÃÑßÄ ßÍ ÑÀÂÀÄËÛ
ÝßÍÚËßÐÈ ÑÅ×ÌßÊÄÈÐ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð
Êàáèíåòè Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ðåýèîíàë áþëìÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû âÿ îíëàðûí ôÿàëèééÿòèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ìÿãñÿäè
èëÿ 17 ìàðò 2009-úó èë òàðèõèíäÿ
ÒÃÄÊ-íûí ðåýèîíàë áþëìÿëÿðèíèí
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû èëÿ áàüëû ãÿðàð
âåðìèøäèð. Áó ãÿðàðà óéüóí îëàðàã,
ÒÃÄÊ-íûí Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿñè
25 èéóí 2009-úó èë òàðèõèíäÿí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìûøäûð. Ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíÿ Ýÿíúÿ âÿ Íàôòàëàí øÿùÿðëÿðè,
Ãàçàõ, Àýñòàôà, Òîâóç, Øÿìêèð,
Ýÿäÿáÿé, Äàøêÿñÿí, Ñàìóõ, Ýþéýþë, Ýîðàíáîé ðàéîíëàðû, 2013-úö
èëäÿí åòèáàðÿí èñÿ Êÿëáÿúÿð âÿ Õîúàëû ìÿúáóðè êþ÷êöí ðàéîíëàðû äàõèëäèð. Èëê âàõòëàðäà ðåýèîíàë áþëìÿ
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ áèð íå÷ÿ èìòàùàí
ïðîñåñèíè êå÷èðäèéè ùàëäà, àðòûã ñîí
èëëÿð ÿðçèíäÿ ÒÃÄÊ òÿðÿôèíäÿí êå÷èðèëÿí, äåìÿê îëàð êè, áöòöí èìòàùàí
ïðîñåñëÿðè Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ òÿøêèë
îëóíóð. Ùàçûðäà ðåýèîíàë áþëìÿ
ýþðäöéö èøëÿðèí ùÿúìèíÿ ýþðÿ áó
ìÿíàäà ÿââÿëêè äþâðëÿðÿ íèñáÿòÿí
õåéëè ôÿðãëÿíèð.
ÒÃÄÊ-íûí ðåýèîíàë áþëìÿ ìöäèðè Íÿñèìè Ìÿììÿäîâëà ñþùáÿòèìèç äÿ ìÿùç
áó áàðÿäÿäèð. Î, ðåýèîíàë áþëìÿíèí úàðè
ùàíñû èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè áàðÿäÿ äàíûøàðàã äåìèøäèð:
- Éàíâàð-ìàé àéëàðûíäà øàýèðä-ìÿçóí ñèñòåìèíèí èøëÿíèëìÿñè èëÿ áàüëû ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíÿ äàõèë îëàí
13 øÿùÿð âÿ ðàéîíäàí 700-ÿ éàõûí òÿùñèë
ìöÿññèñÿñè èëÿ ôÿàë èø àïàðûëìûøäûð. Òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ áó èøè èúðà åäÿí ÿëàãÿëÿíäèðèúèëÿðëÿ ìöòÿìàäè ÿëàãÿ ñàõëàíûëìûø, ñèñòåìäÿ åäèëìèø äÿéèøèêëèêëÿð âÿ òÿòáèã îëóíàí éåíèëèêëÿð áàðÿäÿ îíëàðà âàõòàøûðû ìÿëóìàòëàð âåðèëìèøäèð. Áóðàõûëûø èìòàùàíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ ðåýèîí öçðÿ áöòöí
ÛÕ-ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðèíèí ìÿëóìàòëàðû ñèñòåìÿ äàõèë åäèëìèøäèð.
2014-úö èëäÿ ðåñïóáëèêàíûí àëè âÿ îðòà
èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíÿ êå÷èðèëÿúÿê
ãÿáóë èìòàùàíëàðûíà ùàçûðëûã ìÿãñÿäè èëÿ
Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíÿ äàõèë îëàí 11 øÿùÿð âÿ ðàéîíäàí (Êÿëáÿúÿð âÿ Õîúàëû ðàéîíëàðû èñòèñíà îëìàãëà)
öìóìèëèêäÿ 300-äÿí àðòûã öìóìòÿùñèë âÿ
2 àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíè ÿùàòÿ åäÿí èìòàùàíëàðäà çàë íÿçàðÿò÷èñè êèìè èøòèðàê
åäÿúÿê 2000 íÿôÿðÿ éàõûí ìöÿëëèìëÿ ñåìèíàð-ìÿøüÿëÿëÿð êå÷èðèëìèøäèð. Áó ñåìèíàðëàð Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿìÿêäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí àïàðûëìûøäûð. Àéðû-àéðû
ðàéîíëàð öçðÿ íÿçàðÿò÷è áàçà þòÿí èë áóðàõûëûø èìòàùàíëàðûíäà èøòèðàê åòìèø íÿçàðÿò÷è ñàéûíà óéüóí ôîðìàëàøäûðûëìûøäûð.
Áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã íÿçàðÿò÷è áàçàíûí èøëÿíèëìÿñè ðåýèîíàë áþëìÿäÿ "Íÿçàðÿò÷èëÿðèí Åëåêòðîí Ãåéäèééàòû Ñèñòåìè" àäëû éåíè
îíëàéí ïðîãðàìëà àïàðûëìûøäûð. Ùÿð èë òÿøêèë îëóíàí ñûíàã èìòàùàíëàðû ãÿáóë âÿ àò-
òåñòàò èìòàùàíëàðûíà ùàçûðëûã ìÿãñÿäè äàøûéûð. Áó ìÿãñÿäëÿ èëê íþâáÿäÿ þòÿí èë êå÷èðèëÿí èìòàùàíëàðäà çÿèô ãèéìÿò àëàí, õöñóñÿí íÿçàðÿò÷è áàçàéà áó èëäÿí äàõèë
îëàí íÿçàðÿò÷è ìöÿëëèìëÿðèí èìòàùàí òÿúðöáÿëÿðèíèí àðòûðûëìàñû ö÷öí îíëàðûí ñûíàã
èìòàùàíëàðûíà úÿëá îëóíìàñû ïðîñåñè äàâàì åòäèðèëìèøäèð. Ðåýèîíàë áþëìÿíèí íÿçàðÿò÷è áàçàñûíäà îëàí íÿçàðÿò÷èëÿðèí ùàìûñû êå÷èðèëÿí èìòàùàíëàðäà èøòèðàê åòìèøäèð.
2012-úè èëäÿí åòèáàðÿí ðåýèîíàë áþëìÿäÿ èìòàùàí ðÿùáÿðëÿðè áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû ïðîñåñèíÿ áàøëàíûëìûøäûð. Úàðè èëäÿí åòèáàðÿí èñÿ áó ïðîñåñ äàùà àêòèâ øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. Ùàçûðäà ðåýèîíàë áþëìÿíèí èìòàùàí ðÿùáÿðè áàçàñûíäà
78 íÿôÿð èìòàùàí ðÿùáÿðè âàðäûð. Èìòàùàí
ðÿùáÿðè áàçàñû ÀÄÀÓ, ÝÄÓ, ÀçÒÓ-äàí
îëàí ìöÿëëèìëÿð, ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿñèíèí åëìè èø÷èëÿðè âÿ äèýÿð
ìöÿññèñÿëÿðèí ÿìÿêäàøëàðûíäàí òÿøêèë
îëóíìóøäóð. Áó èë ÒÃÄÊ òÿðÿôèíäÿí Ýÿíúÿ øÿùÿðè âÿ ÿòðàô ðàéîíëàðäà êå÷èðèëÿí ñûíàã, ìîíèòîðèíã âÿ áóðàõûëûø èìòàùàíëàðûíäà áþéöê þë÷öäÿ ðåýèîíàë áþëìÿäÿí
îëàí èìòàùàí ðÿùáÿðëÿðè èøòèðàê åòìèøëÿð.
Áåëÿ êè, ñûíàã âÿ ìîíèòîðèíã èìòàùàíëàðûíäà 1 íÿôÿð Áàêûäàí îëàí èìòàùàí ðÿùáÿðè èñòèñíà îëìàãëà, áöòþâëöêäÿ, áóðàõûëûø èìòàùàíûíäà 42 íÿôÿð, öìóìè îðòà òÿùñèëè áàçàñûíäàí îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ãÿáóë âÿ åêñòåðíàò èìòàùàíûíäà èñÿ 11 íÿôÿð ðåýèîíàë áþëìÿäÿí îëàí
èìòàùàí ðÿùáÿðëÿðè èøòèðàê åòìèøäèð.
- Íÿñèìè ìöÿëëèì, èìòàùàí ýöíëÿðè
áèíàëàðëà òÿìèíàòûíûç íå÷ÿ òÿøêèë îëóíóð?
- 2014-úö èëäÿ êå÷èðèëìèø ãÿáóë, ñûíàã
âÿ áóðàõûëûø èìòàùàíëàðûíäà èñòèôàäÿ åäèëìèø èìòàùàí áèíàëàðûíà áàõûø êå÷èðèëìèø,
éåíè èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèø âÿ ÿñàñëû òÿìèð
åäèëìèø ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí äèñëîêàñèéàëàðû ùàçûðëàíìûøäûð. Áó ìÿãñÿäëÿ ðåýèîí öçðÿ ÿâÿëêè èìòàùàíëàðäà èñòèôàäÿ îëóíìóø
áÿçè áèíàëàð éåíèëÿðè èëÿ ÿâÿç îëóíìóøäóð.
Ìÿêòÿáëÿðèí èìòàùàí áèíàëàðû öçðÿ áþëýöñö àïàðûëìûøäûð.
Öìóìèëèêäÿ úàðè èëäÿ êå÷èðèëÿí ãÿáóë
âÿ áóðàõûëûø èìòàùàíëàðûíäà òÿêúÿ Ýÿíúÿ
øÿùÿðèíäÿ 32 áèíàäà 25 ìèíÿ éàõûí àáèòóðèéåíò èìòàùàí âåðìèøäèð. Äèýÿð ðàéîíëàð öçðÿ èñÿ áóðàõûëûø èìòàùàíëàðûíäà áöòþâëöêäÿ 32 áèíàäà 15439 íÿôÿð ÛÕ ñèíèô
øàýèðäè, 12021 íÿôÿð ÕÛ ñèíèô øàýèðäè èìòàùàí âåðìèøäèð. Èìòàùàíëàðûí èäàðÿ îëóíìàñûíà 99 èìòàùàí ðÿùáÿðè (42 íÿôÿðè
éåðëè), 1177 íÿçàðÿò÷è ìöÿëëèì (ùàìûñû
éåðëè) úÿëá îëóíìóøäóð.
ÒÃÄÊ-íûí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ êå÷èðäèéè
áöòöí èìòàùàí ïðîñåñëÿðè Ýÿíúÿ øÿùÿð
Èúðà Ùàêèììèééÿòèíèí áàø÷ûñû úÿíàá Åëìàð Âÿëèéåâèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëìóø,
áöòöí ëàçûìè òÿøêèëàòè èøëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðûëìûøäûð. Áóíäàí ÿëàâÿ èìòàùàíëàðäà òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíäà Ýÿíúÿ øÿùÿð Áàø Ïîëèñ Èäàðÿñèíèí,
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Ýÿíúÿ Ðå-
7
ýèîíàë Ìÿðêÿçèíèí ÿìÿêäàøëàðûíûí, åëåúÿ
äÿ òèááè õèäìÿòèí ýþñòÿðèëìÿñèíäÿ Ýÿíúÿ
øÿùÿð Ñÿùèééÿ Èäàðÿñèíèí èøòèðàêû ìöùöì
îëìóøäóð.
Ùÿð èë Ýÿíúÿ Ðåýèîíàë Áþëìÿäÿ ôÿíí
ìöÿëëèìëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà èñòèôàäÿ åäèëìèø òåñò òàïøûðûãëàðûíûí åëìè-ìåòîäèêè òÿùëèëèíè àïàðìàã, ãÿáóë èìòàùàí ïðîãðàìëàðûíû âÿ òåñò òÿðòèáè
ìåòîäèêàñûíû òÿêìèëëÿøäèðìÿê, îðòà ìÿêòÿá äÿðñëèêëÿðèíè ìöçàêèðÿ åòìÿê âÿ íþâáÿòè òÿäðèñ èëè ö÷öí ãÿáóë èìòàùàíëàðûíà
ùàçûðëûã èøëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê ìÿãñÿäè
èëÿ ñåìèíàðëàð êå÷èðèëèð. Ñåìèíàðëàð ÒÃÄÊ
èëÿ úàíëû áàüëàíòû âàñèòÿñèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
- Âÿòÿíäàøëàðëà ÿëàãÿ, îíëàðûí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ ìöíàñèáÿò ñàùÿñèíäÿ íÿ èø
ýþðìöñöíöç?
Ðåýèîíàë áþëìÿäÿ âÿòÿíäàøëàðûí ãÿáóëó ùÿð èë îëäóüó êèìè áó èë äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë îëóíìóøäóð.Ðåýèîíëàðäà
âÿòàíäàøëàðûí ãÿáóëó èëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã
Êîìèññèéàíûí ñÿäðè Ìÿëåéêÿ õàíûì Àááàñçàäÿ Ýÿíúÿäÿ âÿ Øÿìêèðäÿ âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åòìèø âÿ îíëàðûí ìöðàúèÿòëÿðèíè úàâàáëàíäûðìûøäûð. Âÿòÿíäàøëàðûí
ìöðàúèÿòëÿðè ÿí ÷îõ ñÿíÿä ãÿáóëó âÿ ãÿáóë èìòàùàíëàðû äþâðöíÿ òÿñàäöô åäèð. Áåëÿ êè, ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿùàòÿ äàèðÿñè ýåíèø îëäóüó âÿ ÿùàëèíèí ñàéû ÷îõ îëäóüó
ö÷öí ùÿð ýöí òÿõìèíÿí 100 âÿ 150 íÿôÿð
øèôàùè ìöðàúèÿò åäèð. ßðèçÿ èëÿ èñÿ áó èëèí
éàíâàð àéûíäàí åòèáàðÿí ðåýèîíàë áþëìÿéÿ 400-ÿ éàõûí éàçûëû ìöðàúèÿò îëìóøäóð.
Åäèëÿí éàçûëû ìöðàúèÿòëÿð ÒÃÄÊ-íûí ìÿðêÿçè àïàðàòûíà âàõòûíäà ÷àòäûðûëìûø âÿ úàâàáëàíäûðûëìûøäûð. Áó ìöääÿòäÿ ùå÷ áèð
øèêàéÿò ÿðèçÿñè ðåýèîíàë áþëìÿéÿ äàõèë îëìàìûøäûð. Äàõèë îëàí ÿðèçÿëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè àáèòóðèéåíòëÿðèí åëåêòðîí ÿðèçÿäÿ éîë
âåðäèêëÿðè ñÿùâëÿ áàüëû îëìóøäóð.
ÒÃÄÊ òÿðÿôèíäÿí ùÿð èë îêòéàáð-íîéàáð àéëàðûíäà Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí âÿ ÿòðàô
ðàéîíëàðûí ìÿúáóðè êþ÷êöí ìÿêòÿáëÿðèíÿ,
ÿí óúãàð âÿ èëèí ÿí éàõøû ìÿêòÿáëÿðèíÿ
ÒÃÄÊ-íûí íÿøðëÿðè îëàí æóðíàëëàð, âÿñàèòëÿð âÿ òåñò òîïëóëàðû ùÿäèééÿ îëóíóð.
Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿíèí ÿìÿêäàøëàðû Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí êå÷èðèëÿí ìÿäÿíè-êöòëÿâè òÿäáèðëÿðäÿ
äÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäèðëÿð.
Áöòöí áó éàðàäûëàí øÿðàèò äþâëÿò áàø÷ûñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí ðåýèîíäà éàøàéàí âÿòÿíäàøëàðà îëàí äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí ïàðëàã íÿòèúÿñèäèð.
- Ìöñàùèáÿéÿ ýþðÿ ÷îõ ñàü îëóí!
960 éåðëèê êîðïóñ èñòèôàäÿéÿ ùàçûðäûð
Ìÿêòÿá áèðíþâáÿëè èøëÿéÿúÿê
Ì.Ìåùäèçàäÿ àäûíà 4 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáè ðåñïóáëèêàíûí
ãàáàãúûë òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè,
áó òÿäðèñ îúàüû þëêÿäÿ êå÷èðèëÿí "ßí éàõøû ìÿêòÿá" ìöñàáèãÿñèíèí áèð íå÷ÿ äÿôÿ ãàëèáè êèìè éöêñÿê ìöêàôàòûí ñàùèáè îëìóøäóð. Ïåäàãîæè êîëëåêòèâèí öçâëÿðèíäÿí ÷îõó "ßí éàõøû ìöÿëëèì"
àäûíà ëàéèã ýþðöëìöø, ìÿçóíëàðû íÿèíêè þëêÿíèí, ùÿòòà äöíéàíûí áèð ÷îõ ìþòÿáÿð àëè ìÿêòÿáëÿðèíèí òÿëÿáÿëÿðè ñûðàñûíà ãÿáóë
åäèëìèøäèð.
Áó èë ìÿêòÿáè áèòèðÿí 107 íÿôÿð ìÿçóíóí èëêèí ùåñàáëàìàëàðà ýþðÿ, 68 íÿôÿðè ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäàí öçöàü ÷ûõàðàã àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëìóøäóð. Îíëàðûí àðàñûíäà 600 âÿ 500-äÿí éóõàðû áàë òîïëàéàíëàð
äàùà ÷îõäóð.
Ïåäàãîæè êîëëåêòèâèí óüóðëàðû, ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí ÷îõ äàíûøìàã îëàð. Êîëëåêòèâèí öçâëÿðè éåíè äÿðñ èëèíÿ äÿ úèääè ùàçûðëàøìûøëàð.
Àðòûã éåíè äÿðñ èëèíÿ áèð àéäàí äà àç âàõò ãàëûð. "Áèëèê" ýöíöíö ìÿêòÿá êîëëåêòèâè 960 éåðëèê éåíè òÿäðèñ êîðïóñóíäà ãàðøûëàéàúàã. Ùàçûðäà
ñàáèã âÿ éåíè êîðïóñäà ñîí òàìàìëàìà èøëÿðè ýþðöëöð. Ñèíèô îòàãëàðû,
ôÿíí êàáèíåòëÿðè, ëàáîðàòîðèéàëàð, äÿùëèçëÿð èëê çÿíý ýöíö ö÷öí ùàçûðëàíûð. Ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó ßëèàüà Ñÿôÿðÿëèéåâëÿ ýþðöøöá ñþùáÿò åäèðèê. Î,
þòÿí òÿäðèñ èëèíäÿ ÿëäÿ åòäèêëÿðè íàèëèééÿòëÿðäÿí, ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí öðÿêäîëóñó ñþùáÿò à÷àðàã ãåéä åäèð êè, êîëëåêòèâ òÿòèë ýöíëÿðèíäÿ äÿ áîø äàéàíìàìûø, èëê çÿíý ýöíöíÿ ýåíèø ùàçûðëûã èøëÿðè ýþðìöøäöð.
- Éåíè äÿðñ èëè êîëëåêòèâèìèç ö÷öí éåíè òÿäðèñ êîðïóñóíóí èñòèôàäÿéÿ
âåðèëìÿñè èëÿ ÿëàìÿòäàð îëàúàãäûð. Ìÿêòÿáèìèçäÿ øàýèðä êîíòèíýåíòè
äóðìàäàí àðòûðäû. Ëàêèí øÿðàèòèìèç îëìàäûüûíäàí àðòàí òÿëÿáàòû þäÿéÿ
áèëìèðäèê. Äÿðñëÿð íþâáÿëè êå÷èðèëèðäè. Áó äà ùÿì ïåäàãîæè êîëëåêòèâèí
èøèíè ÷ÿòèíëÿøäèðèð, ùÿì äÿ ñèíèôäÿíõàðèú òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìàíåÿëÿð éàðàäûðäû. Ìÿêòÿáèìèçäÿ þòÿí äÿðñ èëèíäÿ 1960 øàýèðä òÿùñèë àëûðäû. Ìèííÿòäàðëûãëà ãåéä åäèì êè, øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè áèçèì áó ÷ÿòèíëèêëÿðèìèçè íÿçÿðÿ àëàðàã ìÿêòÿáäÿ éåíèäÿíãóðìà èøëÿðèíèí àïàðûëìàñûíà ãÿðàð âåðäè. Àç âàõòäà áöòöí òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí ö÷ìÿðòÿáÿëè áèíà èñòèôàäÿéÿ âåðèëäè. Èíøààò÷ûëàð éàõøû èøëÿäèëÿð âÿ éåíè äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ èøëÿðè áàøà ÷àòäûðäûëàð - ß.Ñÿôÿðÿëèéåâëÿ ñþùáÿò åäÿ-åäÿ ìÿêòÿá áèíàñûíû
ýÿçèðèê. Ùÿð òÿðÿôäÿ èø ýåäèð, îòàãëàð, äÿùëèçëÿð ãàéäàéà ñàëûíûð, éåíè ñèíèô îòàãëàðûíà îòóðàúàãëàð äàøûíûð, äèâàðà ëþâùÿëÿð ãóðàøäûðûëûð. Áèíà òÿçÿ, àâàäàíëûãëàð éåíè!.. Àäàìûí ýþçö-êþíëö äîéóð.
Ö÷ ñèíèôäÿ åëåêòðîí ëþâùÿ ãóðàøäûðûëûá. Èäìàí çàëû, ôÿíí êàáèíåòëÿðè,
ëàáîðàòîðèéàëàð öðÿê à÷ûð. Áöòöí áóíëàð èìêàí âåðÿúÿê êè, ìÿêòÿáäÿ
êîìïëåêòëÿøäèðèëìèø ñèíèôëÿðèí ñàéû 87-ÿ ÷àòñûí.
Ùàçûðäà éåíè äÿðñ èëèíäÿ ìÿêòÿáÿ ýåäÿúÿê áèðèíúèëÿðèí ãÿáóëó èëÿ
áàüëû èø ýåäèð, ýÿëÿúÿê øàýèðäëÿð ñûíàãäàí ÷ûõàðûëûð, ñÿíÿäëÿðè ùàçûðëàíûð. Íÿçÿðäÿ òóòóëóá êè, áó èë 270 íÿôÿðäÿí ÷îõ áèðèíúè ñèíèô øàýèðäè ìÿêòÿáÿ ãÿáóë åäèëñèí.
Ìÿêòÿáèí ùÿéÿòèíäÿ äÿ ýÿðýèí èø ýåäèð. Éàé èäìàí ìåéäàí÷àëàðû
ãàéäàéà ñàëûíûð, ëàçûìè èäìàí àâàäàíëûãëàðû ãóðàøäûðûëûð. Áÿçè ÿðàçèëÿðÿ
àñôàëò äþøÿíèëèð. Áèð ñþçëÿ, ùÿð øåé éåíè äÿðñ èëè ö÷öí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
ãàéäàéà ñàëûíûð. Ìÿêòÿá áèíàñû éåíè äÿðñ èëèíÿ òàì ùàçûð âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèëèð. Éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ 4 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ äÿðñëÿð áèðíþâáÿëè îëàúàãäûð.
ÊÎËËÅÚËßÐß ÃßÁÓË ÈÌÒÀÙÀÍÛ
ÉÅÊÓÍËÀØÄÛÐÌÛØÄÛÐ
Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèññèéàñû 12 ìàé-12 èéóí
òàðèõëÿðèíäÿ 2014/2015-úè òÿäðèñ èëè ö÷öí öìóìè îðòà òÿùñèë
áàçàñûíäàí îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ñÿíÿä ãÿáóëó
åëàí åòìèøäèð. Àáèòóðèéåíòëÿðèí
ÿðèçÿëÿðèíèí ãÿáóëó èíòåðíåò
âàñèòÿñèëÿ àïàðûëìûøäûð.
Áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã 9-úó ñèíôè
úàðè èëäÿ áèòèðÿí àáèòóðèéåíòëÿðèí îðòà
èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíÿ éåðëÿøäèðèëìÿñè áóðàõûëûø èìòàùàíûíäà ýþñòÿðäèêëÿðè íÿòèúÿëÿðÿ óéüóí øÿêèëäÿ
àïàðûëìûøäûð. Èéóíóí 29-äà öìóìè
îðòà òÿùñèë áàçàñûíäà (9 èëëèê) îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ÿââÿëêè
èëëÿðèí ìÿçóíëàðû ö÷öí ãÿáóë èìòàùàíû êå÷èðìèøäèð.
Èìòàùàíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
14923 àáèòóðèéåíò ÿðèçÿ âåðìèøäèð.
Îíëàðäàí 5459 íÿôÿðèíè îüëàíëàð,
9464 íÿôÿðèíè ãûçëàð òÿøêèë åòìèøäèð.
14380 àáèòóðèéåíò Àçÿðáàéúàí áþëìÿñè, 543 àáèòóðèéåíò èñÿ ðóñ áþëìÿñè öçðÿ èìòàùàíäà èøòèðàê åòìèøäèð.
ÒÃÄÊ ÐÁ ìöäèðè Íÿñèìè Ìÿììÿäîâóí äåäèéèíÿ ýþðÿ, Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ èìòàùàí 3 áèíàäà òÿøêèë
îëóíìóøäóð. Èìòàùàíà 138 íÿôÿð íÿçàðÿò÷è ìöÿëëèì âÿ 12 íÿôÿð èìòàùàí
ðÿùáÿðè úÿëá îëóíìóøäóð.
Öìóìèëèêäÿ 1765 àáèòóðèéåíò
èìòàùàíäà èøòèðàê åòìèøäèð. Èìòàùàíûí ìöääÿòè 1 ñààò 30 äÿãèãÿ îëìóø
âÿ àáèòóðèéåíòëÿðÿ Àíà äèëè âÿ ðèéàçèééàò ôÿíëÿðèíèí ùÿð áèðèíäÿí 30 ñóàë (öìóìèëèêäÿ 60 ñóàë) òÿãäèì îëóíìóøäóð.
Àáèòóðèéåíòèí áàëëàðû ùåñàáëàíäûãäà ùÿð äöçýöí úàâàá 1 áàëëà ãèéìÿòëÿíäèðèëìèø, öìóìè áàë ùÿð áèð
ôÿíí öçðÿ òîïëàíûëàí áàëëàðûí úÿìè
ÿñàñûíäà ìöÿééÿíëÿøìèø âÿ òîïëà-
íûëà áèëÿí ìàêñèìàë áàë 60-à áÿðàáÿð
îëìóøäóð.
Ìöñàáèãÿ áàëûíû òîïëàìûø àáèòóðèéåíòëÿð èõòèñàñ ñå÷èìèíÿ áóðàõûëìûøëàð. Èõòèñàñ ñå÷èìè èéóëóí 2-äÿí
10-äÿê ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. Èõòèñàñ
ñå÷èìèíÿ öìóìè áàëû 16-äàí âÿ ùÿð
áèð ôÿíí öçðÿ áàëû 8-äÿí àç îëìàéàí
àáèòóðèéåíòëÿð áóðàõûëìûøëàð.
Áîø ãàëàí ïëàí éåðëÿðè ö÷öí åëàí
4-11 àâãóñò òàðèõëÿðèíäÿ åëàí îëóíìóø ìöñàáèãÿ øÿðòëÿðèíÿ äÿéèøèêëèê
îëìàìûøäûð.Àðòûã ãÿáóë îëàí àáèòóðéåíòëÿðèí ãÿáóë îëäóãëàðû êîëëåúëÿðÿ
ãåéäèééàòû àïàðûëûð. Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ
éåðëÿøÿí êîëëåúëÿðÿ ãÿáóë áàëëàðû äèýÿð êîëëåúëÿðèí ãÿáóë áàëûíäàí éöêñÿêäèð. Öìóìè îðòà òÿñèë áàçàñûíäàí
îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíÿ
ãÿáóëíàí áàüëû ñòàòèñòèê ìÿëóìàòëàð
éàõûí âàõòëàðäà åëàí îëóíàúàãäûð.
Ñÿùèôÿíè Èìðàí Ôöçóëèîüëó ùàçûðëàìûøäû
ÉÓÁÈËÅÉ
8
Åë÷èí 50
Èñýÿíäÿðçàäÿ
18 Avqust 2014-cö èë
Äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿí ýþðöíÿí àäàì
Àéäûí ÌÓÐÎÂÄÀÜËÛ
ÒÓÐÀÍÀ ÉÎË
ÝÅÄßÍ ÊßÑ
(Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿéÿ)
Äÿðâèøëÿð Õîúàñûñàí Òöðêöí, Òóðàíûí äàùà,
Àìàëûí éåð öçöíöí âàð-äþâëÿòèíäÿí áàùà…
Àëíûíäàêû úûüûðäàí éîë áàøëàéûá Àëëàùà Ôÿðìàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Áó äöíéàíûí øÿêëèíè ýþçëÿðèíÿ ÷ÿêèáñÿí,
Öðÿéèíèí øóìóíà ùÿð ýöí áàéðàã ÿêèáñÿí…
Ñÿí ñûíûã êþðïöëÿðè êèïðèéèíëÿ òèêèáñÿí,
Ñàùìàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
ÝÞÐÊßÌËÈ
ØßÕÑÈÉÉßÒËßÐ
ÅË×ÈÍ ÙÀÃÃÛÍÄÀ
Êûáðûñ âÿ Àçÿðáàéúàí Òöðêëÿðè åéíè êþêäÿí ýÿëìÿëÿðèíÿ,
åéíè äèëäÿ äàíûøìàãëàðûíà áàõìàéàðàã éàõûí çàìàíà ãÿäÿð
áèð-áèðëÿðèíè éàõûíäàí òàíûéà áèëìÿìèøëÿð. Èíäè áó ãàïû à÷ûãäûð
âÿ áó ôöðñÿòè äÿéÿðëÿíäèðèá
þíÿìëè èøëÿð ýþðìöø èíñàíëàð
âàð. Åëìè ÷àëûøìàëàðû èëÿ áÿðàáÿð
øàèð êèìè éàõøû òàíûíàí ïðîô. äð.
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ äÿ áó ñûðàäà îëàí äÿéÿðëè áèð àðêàäàøûìûçäûð. Êûáðûñ Òöðê ßäÿáèééàòûíû
Àçÿðáàéúàíäà òàíûòìàã ö÷öí
ýþðäöéö èøëÿð áþéöê òÿãäèð ýþðìÿêäÿäèð. Áóíóí ö÷öí îíà äÿðèí òÿøÿêêöðëÿðèìè áèëäèðèðÿì.
Ðàóô Äåíêäàø
Øèìàëè Êèïð Òöðê
Úóìùóðèééÿòíèí
Ïðåçèäåíòè
2005
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ øåèðèíèí
ñîí èëëÿðäÿ äöíéàíûí îíëàðúà þëêÿñèíäÿ éåðëè äèëëÿðÿ ÷åâèðèëèá éàéûíëàíìàñû àðòûã Òöðê øåèðèíèí
äÿ äöíéà øåèð îêåàíûíäà éåëêÿí
à÷ìûø îëäóüóíóí ñöáóòóäóð.
×èíýèç Àéòìàòîâ,
2006
Ïðîôåññîð Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí Êðûì-Òàòàð õàëãûíà, õóñóñÿí ìÿíÿ ýþñòÿðìèø îëäóüó áþéöê ñåâýèíè âÿ ñàéüûíû ýþðäöêäÿ ìöáàðèçÿìèçèí íÿ ãÿäÿð øÿðÿôëè âÿ ýÿðÿêëè îëäóüóíà áèð äàùà öðÿêäÿí èíàíäûì.
Ìóñòàôà Êûðûìîüëó
Êðûì-Òàòàð Ïàðëàìåíòè ñÿäðè,
Óêðàéíà Ïàðëàìåíòè
ìèëëÿò âÿêèëè
2006
Áó ýöí î, ãûðüûçûí äÿðäèíÿ
ãûðüûçäàí, ãàçàüûí äÿðäèíÿ ãàçàõäàí, òàòàðûí äÿðäèíÿ òàòàðäàí ÷îõ éàíìàãëà ùÿð áèð òöðê
çèéàëûñûíà þíÿìëè áèð íöìóíÿäèð.
Òàíðû Òöðê Äöíéàñûíûí Åë÷èíëÿðèíè ãîðóñóí, áèçëÿðÿ ÷îõ
ýþðìÿñèí.
Íàäûðáÿé Àëûìáÿéîâ,
Ãûðüûçûñòàí Õàëã øàèðè,
Ãûðüûçûñòàí Éàçàðëàð
Áèðëèéè ñÿäðè
2005
Äàâàìû ñÿù.9-äà
Þïäöí Øàìàí ÷þëëÿðèí òöðê ãîõóéàí éåëèíè,
Ñûõäûí Ùóíóí, Øóìåðèí, Ýþéòöðêöìöí ÿëèíè…
Ñÿíäÿí éàõøû áèëÿí éîõ äÿðäèí àíà äèëèíè,
Äÿðìàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Íóù ýÿìèñè äÿéÿíäÿí Àüðû äàüûì àüðûéûð,
Áþëöíÿíäÿí ýàù ñóéóì, ýàù òîðïàüûì àüðûéûð…
Ñàáàùû à÷ûëìàéàí Ãàðàáàüûì àüðûéûð,
Òóðàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Åùðàìëàð ãûôûëûíà à÷àð îëäó ãÿëÿìèí,
Ìÿçàðûíà ýöë ãîéäóí ñÿí Ùÿââàíûí, Àäÿìèí…
Ýþç éàøûíëà ýþéÿðäè ñÿùðàëàðäà ñþç çÿìèí,
Ýöìàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Åëÿ Øóøà äÿðäèíèí ïàñïîðòó ñÿí þçöíñÿí,
Ó÷àãëàðäà ó÷óðñàí, öììàíëàðäà öçöðñÿí.
Äÿðäè òàíûòìàã ö÷öí éåð öçöíö ýÿçèðñÿí,
Ìåéäàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Ìèëéîí éàøëû ñÿñ ýÿëèð Ãîáóñòàíäàí, Àçûõäàí,
Åíèáñÿí ãàéàëàðäà äàøà äþíìöø ãàéûãäàí…
"Áèëãàìûñ", "Äÿäÿ-Ãîðãóä",
"Ìàíàñ" êèìè âàðëûãäàí Âèðàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
Õàðûáöëáöë ÿùäèíè ñàëîíëàð àëãûøëàéûá,
×è÷ÿê þëêÿëÿð ñÿíÿ òÿñÿëëè áàüûøëàéûá.
Áöòöí óúàëûýëàðà Èíñàíäàí éîë áàøëàéûá,
Èíñàíà éîë ýåäÿí êÿñ Òóðàíà éîë ýåäÿí êÿñ.
06 àâãóñò 2014-úö èë
Åë÷èí ÈÑÝßÍÄßÐÇÀÄß - 50
ÁÓ ÄßÔß ÁÀØÃÀ ÉÞÍÄßÍ
Áöòöí ôåíîìåíëÿðèí ùÿéàòû ìàðàãëû
îëóð. Î úöìëÿäÿí äÿ, àëèì-øàèð Åë÷èí
Èñýÿíäÿðçàäÿíèí. Êè÷èê õèäìÿòèìÿ
ýþðÿ ìÿíè þçöíÿ ìöÿëëèì, óñòàä ùåñàá åäÿí áó ôåíîìåí ùàããûíäà "Åë÷èí - åë ö÷öí" àäëû êèòàá éàçìûøàì.
Êèòàá Åë÷èí òàìëûüûíû ÿùàòÿ åòìèð.
Ìÿí îíóí ýþðöíìÿç, äàùà äîüðóñó, áàøãàëàðûíûí ìÿëóìàòñûç îëäóãëàðû òÿðÿôëÿðèíè éàçäûì. Éàçäûì êè, áó
êèòàáû îíóí ùàããûíäà éàçûëàí áàøãà
êèòàáëàðëà éàíàøû ãîéàíäà Åë÷èí
òàìëûüû òÿúÿëëà îëóíà áèëñèí.
Ùàíñû øàèðñÿ äåéèá: "Áèð äåìèøÿì, áèð
äÿ äåéèì äöáàðÿ". Åë÷èí àëÿìèíÿ áèð äÿôÿ
ìöðàúèÿò åäÿí êÿñ éåðèíäÿ ñàéìûø îëàð, ñèíèôäÿí-ñèíôÿ êå÷ÿ áèëìÿç.
Áèðè-áèðèíäÿí ìàðàãëû êèòàáëàð ìöÿëëèôè,
þäöëëÿð ñàùèáè, þëêÿëÿð ýÿçÿðýèñè Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí - òöðê äöíéàñûíûí ñÿëàùèééÿòëè åë÷èñèíèí, ýþðêÿìëè îüëóíóí õîøáÿõò
øÿõñè ùÿéàòû, äÿãèã ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëìèðÿì, îíóí ÷îõìÿðòÿáÿëè óüóðëàðûíûí éà
þçöëöíö, éà äà äàìûíû òÿøêèë åäèð.
Àèëÿ ñÿàäÿòè ùÿð åëì àäàìûíà, ùÿð ñÿíÿò÷èéÿ íÿñèá îëìóð. Òàíðû Åë÷èíèí 5 íÿôÿðëèê àèëÿñèíèí éàðàíûøûíà êþíëöíöí õîø, ÿëèíèí áîø âàõòû "èìçà" àòûá. Áó, 5 íÿôÿðëèê
õîøáÿõò àèëÿíè éà þíäÿí, éà äà àðõàäàí
ýÿëÿí 5-ëèêëÿð èçëÿìÿêäÿäèð. Áó ýöíëÿðäÿ
þçöíöí 50, þìöðäàøû Àôÿò õàíûìûí 45, þâëàäû ßëèíèí 5 éàøû òàìàì îëàúàãäûð. Áó
ìÿíàëû ðÿãÿìëÿðè öñò-öñòÿ ýÿëÿíäÿ 100 ðÿãÿìè àëûíûð. Åë÷èíëÿ Àôÿò õàíûìûí þçýÿ ÷ûðàãëàðûíû éàíäûðàí Àéäàí âÿ Àéøÿí àäëû
(êöðÿêëÿíëÿð äÿ îüóë ñòàòóñó àëìàã öçðÿäèðëÿð) ãûç áàëàëàðû äà âàð. Éàø òîïëóìóíà
áèð 50-ëèê äÿ ãûçëàðûíäàí ýÿëèð. Úÿì 150-éÿ
÷àòûð.
Èñýÿíäÿðçàäÿëÿð àèëÿñèíèí ÷àüäàø øÿúÿðÿñèíè áåëÿ ýþðöðÿì. Ìÿí Àëëàùûí èøèíÿ
ÿë óçàòìàã ôèêðèíäÿ äåéèëÿì. Ñàäÿúÿ, èíàíûðàì êè, î êèøè êþíöë õîøëóüó èëÿ éàðàòäûüû
áó àèëÿéÿ éàðûì åðà - 500 èë âàõò àéûðûá. Ùÿëÿ åùòèéàòäà 350 èë âàð. Áó ñÿõàâÿòëè âàõò
ùÿéàòäà óíóäóëìàç èç ãîéìàã ö÷öí éåòÿðëè þìöðäöð.
Ùÿëÿëèê îíëàð áèð äàì àëòûíäà 5 íÿôÿðäè.
Åâèí äèðÿéè Åë÷èí áÿé àòà, Åâèí ìÿëÿéè Àôÿò
õàíûì àíà, Åâèí ýÿëÿúÿéè ßëè þâëàä ìèññèéàëàðûíû éåðèíÿ éåòèðèðëÿð. Áèð ìöääÿòäÿí
ñîíðà ñàéäà äÿéèøèêëèê åòìÿê ßëèíèí þùäÿñèíäÿäèð.
Ìÿí áèëÿðÿêäÿí öçöìö Åë÷èíèí éàðàäûúûëûüûíäàí áèð àç éàí òóòóá (ùÿì äÿ îíà
ýþðÿ êè, áó áàðÿäÿ éàçìûøàì), îíóí õîøáÿõò, íöìóíÿâè àèëÿ ùÿéàòûíà þçöìÿìÿõñóñ áèð íÿçÿðëÿ èìïðîâèçàñèéàëû èøûã ñàëäûì. Ôèêðèìè éåêóíëàøäûðàíäà, èñòÿð-èñòÿìÿç, úöññÿñè éûüúàì, éàðàäûúûëûüû þë÷öñöç
Åë÷èí þíÿ êå÷èð.
Ùàìû îíó êÿøôëÿð ìöÿëëèôè - àëèì, áÿäèè
éàðàäûúûëûüû âÿòÿíäàøëûã ùèññëÿðè èëÿ ñöñëÿíìèø øàèð, åùòèéàúû îëàíëàðûí õèäìÿòèíäÿ òÿìÿííàñûç äàéàíàí õåéðèééÿ÷è êèìè òàíûéûð.
Ãîøà ãàíàääàí ÷îõ éàçûëûá. Îíóí èñÿ ãàíàäû ö÷äöð. Ö÷ãàíàäëû îëìàñû îíó ãåéðèëÿðèíäÿí ôÿðãëÿíäèðèð. Ôèêðèìè áèð áÿíçÿòìÿ
èëÿ ÿñàñëàíäûðìàã èñòÿéèðÿì. Ùÿðáè÷èëÿð
éàõøû áèëèðëÿð êè, ö÷òÿðÿôëè ùöúóì ãàðøûñûàëûíìàçäûð. Î îðäóíóí ãÿëÿáÿñèíÿ øöáùÿ
åäèëìèð êè, î åéíè âàõòäà ö÷ òÿðÿôäÿí - ñóäàí, ãóðóäàí âÿ ùàâàäàí ùöúóìà êå÷èð.
Åë÷èíè äÿ ö÷ ùèññÿ áöòþâÿ ÷åâèðèð. Î, íÿçÿðäÿ òóòäóüó ùÿäÿôÿ åëìè òÿôÿêêöðö, øàèðëèê
èñòåäàäû âÿ õåéðèééÿ÷èëèê ñÿõàâÿòè èëÿ èðÿëèëÿéèð. Äåìÿëè, ãÿëÿáÿ ãà÷ûëìàçäûð. Áèçèì
þùäÿìèçÿ èñÿ ãàçàíäûüû ñèëñèëÿ óüóðëàð ìöíàñèáÿòèëÿ îíóí ÿëèíè ñûõìàã âÿçèôÿñè äöøöð.
Ãÿðèá ÌÅÙÄÈ,
Éàçû÷û-ïóáëèñèñò, Òöðê Äöíéàñû
Àðàøäûðìàëàðû Áåéíÿëõàëã Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí Ôÿõðè äîêòîðó
Åëÿëÿðè âàð êè, ñÿí èñòÿñÿí äÿ, èñòÿìÿñÿí äÿ, õàòèðÿëÿðäÿí, éàääàíéàääàøäàí, ùàããûíäà äåéèëÿíëÿðäÿí èíñàíûí áåéíèíÿ, öðÿéèíÿ, äóéüóëàðûíà äàõèë îëàðàã þçöíÿ ìöÿééÿí éåð íèçàìëàéûð. Áèð äÿ îíäà
ýþðöðñÿí êè, öðÿéèíèí áèð êöíúöíäÿ áèð èøûã çîëàüû éàðàíûá. Áÿçÿí
úÿìèééÿòäÿêè ÷îõöçëöëöêäÿí, ïàõûëëûãäàí, ñàõòàêàðëûãäàí, áöòöí
ïèñëÿðäÿí âÿ ïèñëèêëÿðäÿí ãà÷àðàã þç äöíéàíà ïÿíàù àïàðûðñàí. Íÿ
õîø êè, î çàìàí îðàäàí èøûãëû, íóðëó õàòèðÿëÿð áàø ãàëäûðàðàã: - éàõøûëàð âÿ éàõøûëûãëàð, òÿìèçëèê, õåéèðõàùëûã - Èíñàíëûã ùÿëÿ éàøàéûð, ùÿëÿ âàð - äåéÿðÿê þç èøûüû èëÿ öðÿêëÿðÿ íóð ÷èëÿéÿ.
ÕÎØÁßÕÒ ÉÎË×ÓËÓÃ…
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ! Áó àäû
Ýÿíúÿ ÿäÿáè ìöùèòèíäÿ ÷îõ åøèòìèøäèì. Àíúàã øÿõñÿí òàíûø äåéèëäèê. Îíóí ýþðêÿìëè éàçû÷ûìûç Ãÿðèá
Ìåùäèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè "Èëùàì"
ÿäÿáè áèðëèéèíèí ìÿçóíó îëäóüóíó
äà áèëèðäèì. Ãÿðèá ìöÿëëèìèí "ßëèì
÷àòàí, öíöì éåòÿí ñÿíÿò÷èëÿð" êèòàáûíäà ùÿì Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí,
ùÿì äÿ ìÿíèì èëê êèòàáûìà éàçäûüû
þí ñþçö - õåéèð-äóàñû âàðäû. Ùÿìèí
êèòàáäà èëê äÿôÿ îíóí øÿêëèíè ýþðäöì âÿ éàðàäûúûëûüûíäàí áÿùñ åäÿí
éàçû èëÿ òàíûø îëäóì. Ìöÿëëèì õåéèðäóàñû ó÷àðëûüûíà ýþðÿ Åë÷èíèí ãàíàäëàðûíû äöíéàëûã, ìÿíèì ãàíàäëàðûìû þëêÿëèê åòäè.
Èëëÿð êå÷äè. Òàëå åëÿ ýÿòèðäè êè,
ìÿí 2011-úè èëäÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ Ãÿðèá Ìåùäèíèí ðåäàêòîðó îëäóüó "Éöêñÿëèø" ãÿçåòèíäÿ
èøÿ äöçÿëäèì. Ðåäàêñèéàäà òåç-òåç
Åë÷èí ìöÿëëèì ùàããûíäà ñþùáÿòëÿðèìèç îëóðäó. Øàýèðäèíèí ýþðäöéö èøëÿðäÿí öðÿê äîëóñó, ãöðóðëà äàíûøàí
ìöÿëëèìè, îíóí áèð èíñàí êèìè äÿ äÿéÿðëè õöñóñèééÿòëÿðèíè éàäà ñàëûðäû.
Áèð ýöí Åë÷èí ìöÿëëèì ðåäàêñèéàìûçûí ãîíàüû îëäó. Ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ áó áþéöê öðÿê ñàùèáèíèí - Òóðàí
åëëÿðèíè ýÿçèá-äîëàøàí, àéðû äöøìöø
ãàí ãàðäàøëàðûìûçû éåíèäÿí áèð àðàéà ýÿòèðìÿéÿ ÷àëûøàí, Øóøà íèñýèëèíèí, Øóøà éàíüûñûíûí ÿëèíäÿí òóòóá
äöíéàíû äþðä äîëàíàí ëÿéàãÿòëè Âÿòÿíäàøû, ýþçÿë øàèðè, 160-äàí ÷îõ åëìè ÿñÿðèí, 47 èõòèðàíûí, 14 åëìè ìîíîãðàôèéà âÿ äÿðñ âÿñàèòèíèí, 85 áÿ-
äèè êèòàáûí, 125 ÷åâèðìÿ êèòàáûíûí
ìöÿëëèôè, Òöðê Äöíéàñû Àðàøäûðìàëàðû Áåéíÿëõàëã Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè äð. ïðîôåññîð Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí áèð èíñàí êèìè îëäóãúà ñÿìèìè, òÿâàçþêàð îëäóüóíó ýþðäöì. Òàíðûíûí õîø ñààòûíäà äöíéàéà ýÿëÿí áó àëèúÿíàá èíñàíûí äàõèëè
àëÿìè èëÿ çàùèðè ýþðöíöøöíö áèðëÿøäèðÿí, ÿòðàôûíà òÿìèçëèê, ñàôëûã íóðó ÷èëÿéÿí áàõûøëàðûéëà ùÿð êÿñëÿ îëäóãúà
ùÿññàñ äàâðàíàí Åë÷èí ìöÿëëèìè
ìÿí åëÿ î ýöí êÿøô åòäèì. Ôèêèðëÿøäèì êè, îíóí ùàããûíäà èíäèéÿ ãÿäÿð
åøèòäèéèì õîø ñþçëÿð áåëÿ áó èíñàíäàêû íÿúèáëèéèí, áèëëóð òÿìèçëèéèí ãàðøûñûíäà ÷îõ àçäûð.
ßòðàôûìûçûí ÷îõ çàìàí ÷èðêàá,
ìÿääàùëûã, ðÿçèëëèê è÷èíäÿ áîüóëäóüó, ìÿùâ îëóá ýåòäèéè áèð çàìàíäà
ùàðàäàíñà äóðóëóüó, øÿôôàôëûüû èëÿ
ýþçëÿðèìèçè ãàìàøäûðàúàã áèð èøûã
çîëàüû áèçè áöòöí ïèñëÿðäÿí âÿ ïèñëèêëÿðäÿí óçàãëàøäûðìàã ýöúöíÿ ìàëèêäèð. Ùÿéàòûìûç, äöíéàìûç Òàíðûíûí ìþúöçÿëÿðè èëÿ çÿíýèíëÿøèð. Áåëÿ
ìþúöçÿëÿðäÿí áèðè äÿ äàèì öðÿéèíäÿêè ñþíìÿéÿí èøûãëà-ìöãÿääÿñ
àìàëûéëà Òóðàí åëëÿðèíèí ÷îõÿñðëèê
éàðàëàðûíà ìÿëùÿì ÷ÿêÿí Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿäèð. Åë÷èí ìöÿëëèìÿ
þìöð åêâàòîðóíóí èêèíúè éàðûñûíäà
äà õîøáÿõò éîë÷óëóã àðçóëàéûðàì!
ÖÌÁÖËÁÀÍÓ,
Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð
âÿ Àçÿðáàéúàí
Úóðíàëèñòëÿð Áèðëèêëÿðèèíèí öçâö,
Éàçû÷û-ïóáëèñèñò
“ÁÈÐ ÖÌÈÄ ÕÀÐÛÁÖËÁÖË"
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí áó êèòàáûíû îõóäóì
âÿ ìÿíÿ àéäûí îëäó: Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ ùÿì
äÿ ðÿññàì-øàèðäèð. Ñþçëÿðëÿ ÷ÿêäèéè ðÿñìëÿðäÿ
ìÿíçÿðÿëÿð öñòöíëöê òÿøêèë åäèð: äÿíèç, ÷àé ñàùèëè, ìåøÿëèê, ÷ÿìÿíëèê, àüàæëûã, áÿçÿí òÿíùà áèð
àüàæ, áÿçÿí òÿíùà áèð ÷è÷ÿê… âÿ áöòöí áóíëàðà
ãåéðè-àäè ìÿíàëàð âåðÿí áèð àç êÿäÿðëè, áèð àç
ñåâäàëû èíñàí ýþçëÿðè… Âÿ áèð äÿ… îíó Ãàðñèà
Ëîðêà, Àäèë Ìèðñåéèä, Íèçàìè Àéäûí âÿ äàùà
êèìëÿðëÿñÿ áèðëÿøäèðÿí Àé èøûüû… Ùÿéàòëà áàüëû
ïîåòèê ðÿñìëÿð ÷ÿêìÿêëÿ éàíàøû, äàùè ðÿññàìëàð
Âàí Ãîã, Ñàëâàäîð Äàëè, Ãîééà ðÿñìëÿðèíè ñÿíÿòøöíàñ-øàèð êèìè òÿùëèë åäÿí Åë÷èí âàõòàøûðû
çàìàíûí ÷àðõûíû äþíäÿðèá êå÷ìèøäÿí áó ýöíÿ
ýÿëèð âÿ éåíÿ þç ïîåòèê ðÿñìëÿðèíè ÷ÿêèð: Àçÿðáàéæàí, Ãàðàáàü òÿáèÿòèíè; Àçÿðáàéæàí, Ãàðàáàü äÿðäëÿðèíè ýàù ùÿçèí-ùÿçèí ãöññÿëÿíÿí, ýàù
äà ùÿçèí-ùÿçèí öìèäëÿíÿí ñþç-ðÿíýëÿðè èëÿ ãÿëÿìÿ àëûá òÿãäèì åäèð. Ïèêàññîéà:
"Ñÿíèí ýþéÿð÷èíëÿðèí éàðàëû,
Ìÿíèì Õàðûáöëáöëëÿðèìèí áàüðû ãàí
Éåíÿ áèçèì äàüëàðûí áàøû äóìàí", - äåéÿí
Åë÷èí Ãîééàíûí "Ýöëëÿáàðàí"ûíäà äà Ãàðàáàüû
ýþðöð: "Ýöëëÿ ñÿñè ýÿëèð Ãàðàáàüäàí", - äåéèð.
Øåèðëÿðèíèí áèð ãèñìèíè òöðêö àäëàíäûðûá. Ùÿð
øåéÿ ÿäàëÿò, ùàãã ýþçö èëÿ áàõàí òöðê äöíéàýþðöøö âÿ æîøãóñó èëÿ õÿéàë àòûíû Ñåíà, Äóíàé ñàùèëëÿðèíäÿí áèðáàøà Æûäûð äöçöíÿ ÷àïàí, áÿøÿðèëèéèí è÷ÿðèñèíäÿ ìèëëèëèéè ÿí ïàðëàã, ÿí ýþçÿë áîéàëàðëà éàøàäàí Åë÷èíèí - ðÿññàì-øàèðèí ñÿíÿò
ïàëèòðàñûíäàí ãÿëáèìèçÿ ÿí öëâè ùèññëÿð äîëóð.
Îõóæó, éîõ, ñþçëÿðëÿ ÷ÿêèëìèø ðÿñìëÿðèí òàìàøà÷ûñû, Åë÷èíèí ñåâèíæèíÿ, ñåâäàëû ùèññëÿðèíÿ,
êÿäÿðèíÿ, äÿðäèíÿ, áÿçÿí äÿ öñéàíûíà øÿðèê
îëóð. Áó äà øàèð-ðÿññàìûí ãÿëÿáÿñèäèð!
cyan magenta yellow black
Ôèðÿíýèç ÈÄÐÈÑÃÛÇÛ
ÀÆÁ-íèí öçâö
ÉÓÁÈËÅÉ
18 Avqust 2014-cö èë
9
Äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿí ýþðöíÿí àäàì
Åë÷èí 50
Èñýÿíäÿðçàäÿ
Éóáèëéàðà ùÿñð îëóíìó÷ éåíè êèòàá
Ãÿðèá Ìåùäèíèí éåòèðìÿñè Åë÷èí
Èñýÿíäÿðçàäÿíèí 50 èëëèéèíÿ ÿðìàüàí åòäèéè "Åë÷èí-åë ö÷öí" êèòàáû àðòûã îõóúóëàðûí ÿëèíäÿäèð.
Ìöÿëëèô êèòàáû ñûðàäàí îëàí ìÿùñóë ùåñàá åòñÿ äÿ, ãÿùðÿìàí
áàøãà ôèêèðäÿäèð: "Áó ýöíëÿðäÿ
èøûã öçö ýþðìöø, ÿçèç ñÿíÿò
ìöÿëëèìèì Ãÿðèá Ìåùäèíèí ãÿëÿìÿ àëäûüû "Åë÷èí-åë ö÷öí" êèòàáûíû áöòöí þìðöìöí âÿ áöòöí
óüóðëàðûìûí òàúû ùåñàá åäèðÿì".
Ùàëàë îëñóí áåëÿ òÿëÿáÿéÿ!
Êèòàáäàí àéäûí îëóð êè, Òöðê Äöíéàñû Àðàøäûðìàëàðû Áåéíÿëõàëã Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè, Àçÿðáàéúàí Òåõíèêè Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, "Âåêòîð Íÿøðëÿð Åâè"íèí ñàùèáè Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ äîëó òÿðúöìåéè-ùàëà
ìàëèêäèð. Øóøàäà äîüóëàí áó Àçÿðáàéúàí îüëó äöíéàíûí îíëàðëà þëêÿñèíè ýÿçèá, êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ èøòèðàê åäèá.
Ñþçöìöçö ãûñà äåìÿê ö÷öí êþìÿéèìèçÿ àíúàã ðÿãÿìëÿð ÷àòûð. Î, ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ âÿ ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðäÿ ÷àï
îëóíàí 14 åëìè, 85 áÿäèè, 25 ÷åâðèëäèéè
âÿ 125 ÷åâèðäèéè êèòàáëàðûí ìöÿëëèôèäèð.
Áó ðÿãÿìëÿð àçìàí ÿìÿéèí ýþñòÿðèúè-
ñèäèð.
Ö÷ ùèññÿäÿí èáàðÿò îëàí êèòàáà éàçû÷û-ïóáëèñèñò Öìáöëáàíó õàíûì "Õþøáÿõò-òàìàøàéà ýÿëÿíëÿðäèð" àäëû òÿñèðëè
þí ñþç éàçìûøäûð.
"Åë÷èí-åë ö÷öí" êèòàáûíûí Ýÿíúÿäÿ
èìçà ýöíö êå÷èðèëäè. Áó ìàðàãëû òÿäáèð
"Ðöçèýàð" ãÿçåòèíèí ñÿùèôÿñèíäÿ þç
ÿêñ-ñÿäàñûíû òàïäû. Éåðëè éàçàðëàðûí øèôàùè òÿáðèêëÿðèíäÿí ñîíðà ïàéòàõòûí
"Êàñïè" âÿ "ßäàëÿò" ãÿçåòëÿðèíäÿ Ñÿðâàç Ùöñåéíîüëóíóí âÿ ßáöëôÿò Ìÿäÿòîüëóíóí òóòóìëó éàçûëû ôèêèðëÿðè ÷àï
îëóíäó.
Åë÷èíèí ùÿéàòûíûí ìöÿééÿí ùèññÿñè Ýÿíúÿ èëÿ áàüëû îëóá. Áóðàäà î éåðëè
éàçàðëàðëà, õöñóñèëÿ øÿùèä øàèðèìèç, "Èëùàì" ÿäÿáè áèðëèéèíèí öçâö Íèçàìè Àéäûíëà äîñòëóã åäèá. Éåðè ýÿëìèøêÿí,
îíó äà äåéÿê êè, Åë÷èí ìöÿëëèìèí ÷îõñàéëû þäöëëÿðèíèí è÷èíäÿ àäûíû øÿðÿôëÿ
äàøûäûüû Áåéíÿëõàëã Íèçàìè Àéäûí ìö-
êàôàòûíûí þç éåðè âàð.
Íèçàìè Àéäûí äà Ãÿðèá ìöÿëëèìèí
éåòèðìÿñè èäè. Âÿòÿíïÿðâÿð øàèð Ãàðàáàý óüðóíäà ñàâàøëàðäà øÿùèä îëàíäàí ñîíðà óñòàäû îíóí øàèðëèéè, ãÿùðÿìàíëûüû, âÿòÿíñåâÿðëèéè ùàããûíäà êèòàá
éàñäû. Ãàëäû ÿñÿðèí ÷àïû ö÷öí ìàëèééÿ
ìÿíáÿéèíè òàïìàã. Ìöÿëëèô ñÿëàùèééÿòëè âÿ èìêàíëû àäàìëàðäàí êèìÿ öç òóòäóñà, ÿëè áîø ãàéûòäû. Öìèä éåíÿ åë éöêöíö ÷ÿêÿí Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿéÿ ãàëäû. Ñîí àääûì áÿùðÿ âåðäè. Åë÷èíèí òÿìÿííàñûç õèäìÿòè ñàéÿñèíäÿ "Íèçàìè
Àéäûí øÿùèäëèéè" èøûã öçö ýþðäö.
Îõóúóëàðûí ìàðàüûíû íÿçÿðÿ àëàðàã Íèçàìè Àéäûíëà áàüëû Ãÿðèá ìöÿëëèìëÿ Åë÷èí ìöÿëëèìèí ìÿêòóáëàøìàñûíû èõòèñàðëà éóáèëåé ñÿùèôÿñèíÿ äàõèë
åäèðèê. Ìÿêòóáëàøìà "Åë÷èí-åë ö÷öí"
êèòàáûíäàí àëûíìûøäûð.
Ôöçóëè Ðöçèýàð
ÅË×ÈÍ ÁßÉ ÈÑÝßÍÄßÐÇÀÄßÉß
(Ìÿêòóáëàøìàëàðäàí ïàð÷àëàð)
ÝÞÐÊßÌËÈ
ØßÕÑÈÉÉßÒËßÐ
ÅË×ÈÍ ÙÀÃÃÛÍÄÀ
ßââÿëè ñÿù.8-äÿ
Àêàäåìèê Å.Èñýÿíäÿðçàäÿíèí éöêñÿê ñÿâèééÿëè åëìè ÿëàãÿëÿðè òÿøêèë åòìÿ áàúàðûüû ìöàñèð ÀÁØ-Àçÿðáàéúàí åëìè áàüëàðûíûí éàðàíìàñûíà âÿ èíêèøàô åòìÿñèíÿ ÷îõ áþéöê éàðäûì
åäÿúÿê.
Àêàäåìèê Ò.Âèåñòåí,
Íéó-Éîðê ÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè
2005
Äåéèðÿì ñàü îëñóí ìÿíèì ãàðäàøûì Åë÷èí
Èñýÿíäÿðçàäÿ! Î, ñàäÿúÿ Àçÿðáàéúàíûì äåéèë,
áöòöí Òöðê äöíéàñûíûí ìÿíôÿÿòè óüðóíäà ÷îõ
øÿðÿôëè âÿ ÷îõ ÷ÿòèí áèð éîëóí éîë÷óëóüóíà áàøëàìûøäûð.
Áó ìöãÿääÿñ éîëóí ñîíóíó ìÿí ýöíÿø
êèìè èøûãëû, íóðëó âÿ àéäûíëûã è÷èíäÿ ýþðöðÿì.
Ìóõòàð Øàùàíîâ,
Õàëã øàèðè, Éàçàð
Ãàçàõûñòàí Ìèëëÿò âÿêèëè.
2006
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ... àéàüûíû éåðÿ ñàüëàì áàñàí, Àçÿðáàéúàí Òöðêúÿñèíäÿí éàõøû
èñòèôàäÿ åäÿí, øåèðèí àíëàäûëìàç ñåùðè âÿ ýöúöéëÿ Àçÿðáàéúàí áàéðàüûíû äàèì éöêñÿêëÿðäÿ
äàëüàëàíäûðìàüû àðçó åäÿí áèð øàèðäèð.
Éàâóç öëåíò
Áàêûëÿð.
2003
Äÿéÿðëè Åë÷èí ìöÿëëèì!
Éàðàäûúûëûüûíûçëà òàíûø îëäóãäàí ñîíðà áèð
îõóúó ÿìèíëèéè èëÿ ñþéëÿéÿ áèëÿðÿì êè, áó êèòàáûíûç ("èøûã ãàíàäëû ãóø") Ðóì îõóúóëàðûíûí âÿ
Àçÿðáàéúàíñåâÿðëÿðè çÿíýèí ÿäÿáèééàòûìûçà
âÿ ÿäÿáèééàòûìûçûí êå÷ìèøèíÿ äàùà ñûõ áàüëàíìàñûíû ñàõëàéàúàã.
Åëäàð Ùÿñÿíîâ,
Àçÿðáàéúàí Úóìùóðèééÿòè
Ðóìèíéà Áþéöêåë÷èñè
2005
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí ïîåòèê èëùàì ìàéàñûíûí Àëëàù âåðýèñè îëäóüóíó ìÿí ÿí áàøûíäàí
ùèññ åòìèøäèì. Îíà ýþðÿ äÿ áó çîð øÿðÿôëè éàðàäûúûëûã éîëóíäà îíà èëê óüóðó, èëê õåéèð-äóàíû
äà ìÿí äèëÿäèì, ìÿí éàçäûì.
Ìÿììÿä Àðàç
Õàëã øàèðè
1996
cyan magenta yellow black
×îõ ùþðìÿòëè Åë÷èí áÿé, ñàëàì!
Ìÿí áèð ìöÿëëèì îëàðàã þç ìèññèéàìû-éåòèðìÿëÿðèìèí ùÿéàòûíû âÿ
éàðàäûúûëûüûíû èçëÿìÿê âÿçèôÿìè éåðèíÿ éåòèðìÿêäÿéÿì. Ìÿíè éîðìàéàí
áó èøäÿí ôÿõð âÿ ãöðóð ùèñè äóéóðàì.
Þìðöíö âÿòÿíÿ âÿ ìèëëÿòÿ ùÿñð åòìèøëÿðè þíÿ ÷ÿêìÿñÿí, þðíÿéÿ ÷åâèðìÿñÿí, éåòèøìÿêäÿ îëàí ýÿíú
íÿñëèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê, éóðäñåâÿðëèê
òÿðáèéÿñèíäÿ ïðîáëåìëÿð éàðàíàúàãäûð.
Ìÿí õîøáÿõò ìöÿëëèìÿì! Îíà
ýþðÿ êè, Íèçàìè Àéäûí êèìè øÿùèä,
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ êèìè ãàçè éåòèøäèðìÿêäÿ ðîëóì îëóá. øàèð-òÿðúöìÿ÷è Íèçàìè Àéäûí Ãàðàáàü òîðïàüûí-
äà äîüóëìàñà äà, ñÿíèí, ìÿíèì âÿ
ùàìûìûçûí Ãàðàáàüû óüðóíäà òÿðÿääöä åòìÿäÿí úàíûíû ôÿäà åòäè.
Î, áöòöí Àçÿðáàéúàíà îëàí ñåâýèñèíè, ìèëëÿòèíèí àçàäëûüûíà áÿñëÿäèéè
ìÿùÿááÿòè úàâàí àèëÿñèíäÿí âÿ ñÿìÿðÿëè éàðàäûúûëûüûíäàí öñòöí òóòäó.
Øÿùèä øàèðèìèç ùàããûíäà âàõòàøûðû éàçûëàð éàçìàëû îëäóì. Èíäè îíëàðû áèð éåðÿ òîïëàéûá êèòàá ùàëûíà ýÿòèðìÿê íèééÿòèíäÿéÿì.
Èøèí éàðûñû ýþðöëìöøäöð. Éàçûëàð
÷àïà ùàçûðäûð. ßìÿéèìè, èñòåäàäûìû, ìöÿëëèìëèê áîðúóìó âÿ òàâàíàñûç ìààøûìäàí ýöúöì ÷àòàí âÿñàèòè ÿñèðýÿìÿäèì. Éàðûäà äàéàíäûì.
×àï õÿðúè ö÷öí èìêàíëû öíâàíëàðà
àüûç à÷ñàì äà, ñþçöì òóòóëìàäû.
Áèðäÿí ÑßÍ-òöðê äöíéàñûíäà éàõøû
òàíûíàí øàèð âÿ àëèì, ÷îõ ìöêàôàòëàðûí, î úöìëÿäÿí, Íèçàìè Àéäûí àäûíà Áåéíÿëõàëã ÿäÿáè-åëìè ìöêàôàòûí ëàóðåàòû îëàí ÑßÍ éàäûìà äöøäöí. Î ÑßÍ êè, äÿôÿëÿðëÿ äàðäà ãàëàíëàðà ÿë óçàòìûñàí. Áÿðê ñåâèíäèì
âÿ öçöìö ÑßÍß-õåéèðõàùëûã èøûüûíà òóòäóì. Èíäè áó èøèí òÿìÿííàñûç
ùÿëë îëóíàúàüûíà éöç ôàèç ÿìèíÿì.
Ùþðìÿòëè Åë÷èí áÿé, ñþçö èøÿ ÷åâèðÿúÿê úàâàáûíû ñÿáèðñèçëèêëÿ ýþçëÿéèðÿì.
Ñèçÿ äÿðèí ùþðìÿò âÿ åùòèðàìû
îëàí: Ãÿðèá ÌÅÙÄÈ,
ßÇÈÇ ÓÑÒÀÄÛÌ ÃßÐÈÁ ÌÅÙÄÈ!
Áó äöíéàäà þçöì ãÿäÿð ñåâäèéèì âÿ ìöãÿääÿñ øÿùèäëèê çèðâÿñèíÿ
óúàëäûãäàí ñîíðà ùÿð àí ðóùó ãàðøûñûíäà þçöìö ìÿíÿâè áîðúëó ùåñàá
åòäèéèì ãåéðè-àäè Òàíðû èñòåäàäûíà
ìàëèê øàèð äîñòóì Íèçàìè Àéäûí
ùàããûíäà êèòàá ùàçûðëàìàíûç ìÿíè
÷îõ ñåâèíäèðäè. Ñèç áó ìöãÿääÿñ
àääûìûíûçëà, îíñóç äà áèç øàýèðäëÿðèíèçèí ýþçöíäÿ äöíéàíûí ÿí áþéöê
ìÿíÿâè óúàëûã çèðâÿñè îëàí Ãÿðèá
Ìåùäè çèðâÿñèíèí íÿ ãÿäÿð ÿçÿìÿòëè
âÿ ÿë÷àòìàç îëìàñûíû áèð äàùà èñáàòëàìûø îëäóíóç.
Ìÿíèì þìðöìöí ìöãÿääÿñëèê
öíâàíëàðûíäàí áèðè Íèçàìè Àéäûíäûð.
Äöíéàíûí îíëàðëà þëêÿñèíäÿí ñàéûíû
èòèðäèéèì ãÿäÿð àëäûüûì åëìè âÿ ÿäÿáè ìöêàôàòëàð ïèðàìèäàñûíûí þçöëöíö Íèçàìè Àéäûíûí ìöãÿääÿñ àäûíû
äàøûéàí âÿ äèïëîìóíó Ñèçèí ÿëèíèçäÿí àëäûüûì Áåéíÿëõàëã Íèçàìè Àéäûí ìöêàôàòû òÿøêèë åäèð.
Áèð Àëëàù áèëèð êè, ìèãéàñûíäàí
âÿ ÷îüðàôèéàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã
óüóðà àòûëìûø ùÿð áèð èìçàìûí èíèêàñûíäà Íèçàìè Àéäûíû ýþðìöøÿì.
Þìðöìöí ñÿðàñÿð èêè èëèíè ãóðáàí âåðäèéèì, èñïàí øàèðè Ôåäåðèêî
Ãàðñèà Ëîðêàäàí òÿðúöìÿ åòäèéèì
"Ñèéàù Àé" êèòàáûíû Íèçàìè Àéäûíûí
ðóùóíà ñîíñóç åùòèðàì ÿëàìÿòè îëà-
ÄÎÑÒ ßËÈ
Øàèð-àëèì, ùàúû Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí 50 éàøûíà
Éàõàìäàí äÿðä éàïûøûá,
ßëèìäÿí äîñò ßëè.
Ìÿíÿ áèð êþéíÿê éàõûí îëàí àüðûëàðÖðÿéèìè äÿðä ñûõûð, ÿëèìè äîñò ßëè.
Ñûõûëäûãúà öðÿéèì, ñûõûëäûãúà ÿëèì
Äöíéà ÷è÷ÿê-÷è÷ÿê à÷ûëûð ýþçöìäÿ.
Ñûõûëäûãúà öðÿéèì, ñûõûëäûãúà ÿëèì
Áèð öìèä, áèð äÿéàíÿò òàïûðàì þçöìäÿ.
Ùÿðäÿí äöíéà áàëàúàëûã åäèá ìÿíÿ.
Îòóðìàüà éåð òàïìàìûøàì.
Éåðèéÿ-éåðèéÿ éàçìûøàì øåðëÿðèìè.
Ãà÷à-ãà÷à ýåòìèøÿì èìèøÿ.
Ñèíèô îòàüûíäà êþðïÿ óøàãëàð
ýþçëÿðèìäÿí îõóéóá ìÿíè.
Ïÿíúÿðÿ øöøÿñèíÿ äàíûøìûøàì äöøöíäöêëÿðèìè.
Ùÿðäÿí áþéöêëöê äÿ åäèá áó äöíéà ìÿíÿ,
Î ãÿäÿð áþéöêëöê êè,
þçöìö èòèðìÿéèì áèð éàíà,
Áèð êÿñ òàïà áèëìÿìèøÿì áó ýåíèø äöíéàäà.
Áó áîéäà åë è÷èíäÿ.
Áöòöí áóíëàðà ðÿüìÿí,
áèð øöêðàíëûã éàøàéûð êþíëöìäÿ.
Àõòàðà-àõòàðà áèð èñòè ÿë, áèð öðÿê òàïäûì
Ãàðäàøûì Åë÷èíäÿ.
Öðÿéèìè äÿðä ñûõàíäà ÿëèìè äîñò ÿëè ñûõäû.
Òÿçÿäÿí ýÿëäèì éåð öçöíÿ,
Ìÿíÿ áèð êþéíÿêäÿí äÿ éàõûí îëàí àüðûëàðäàí.
ÂÀËÅÙ ÁÀÙÀÄÓÐÎÜËÓ
ðàã îõóúóëàðà Íèçàìè Àéäûíûí àäûíäàí öíâàíëàìûøàì.
Òÿáèè êè, áèç äîñòëàðû âÿ ýåð÷ÿê
øåèðèìèçèí äîñòëàðû Íèçàìè Àéäûíëà
èëýèëè ùÿëÿ ÷îõ èøëÿð ýþðÿúÿéèê. Ýþðöëÿí âÿ ýþðöëÿúÿê áó èøëÿðèí ùàìûñû
Íèçàìè Àéäûí ïîåçèéàñû, Íèçàìè
Àéäûí ìÿíÿâèééàòû, Íèçàìè Àéäûí
âÿòÿíäàøëûüû âÿ ñèçèí áó êèòàáûíûç
ãàðøûñûíäà ÷îõ àäè ýþðöíÿúÿêäèð.
Òàíðû ìÿìëÿêÿòèìèçÿ Íèçàìè
Àéäûíëàð éåòèøäèðèá áÿõø åäÿí Ñèçèí
êèìè Óñòàäëàðû ÷îõ ýþðìÿñèí.
Óñòàäà äÿðèí ùþðìÿòëÿ:
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ
Þìðöí àíëàðû
Åë÷èí
Èñýÿíäÿðçàäÿ
ÒÖÐÊÖÊ, ÒÖÐÊÖ
ÎÕÓÉÓÐÓÃ
Òàíðû äàüûíäàí ýÿëèðèê,
Úÿííÿò áàüûíäàí ýÿëèðèê,
Òöðê îéìàüûíäàí ýÿëèðèêÒöðêöê, òöðêö îõóéóðóã.
Ãûëûíúûìûç áåëèìèçäÿ
Ãîïóçóìóç ÿëèìèçäÿ,
Éà ùó, éà ùó-äèëèìèçäÿ,
Òöðêöê, òöðêö îõóéóðóã.
ßñäèêúÿ ñÿùÿð éåëëÿðè,
À÷ûëàð êþíöë ýöëëÿðè,
Àòëàíàð Òóðàí åëëÿðè,
Òöðêöê, òöðêö îõóéóðóã.
Ñîðìà áèçäÿí êèìèê, íÿéèê,
Ìþâëàíà òÿê ïÿðâàíÿéèê,
Éóíóñ êèìè äèâàíÿéèê
Òöðêöê, òöðêö îõóéóðóã.
03.06.2010, Áóðñà
"ÎÜËÓÌ ßËÈÉß
ÄÓÀËÀÐ"ÄÀÍ
Øóøàìûçûí äàüëàðûí
Äóìàí àëûá, ÷ÿí àëûá.
Ñÿíèí Õàðûáöëáöëöí
Ãàðëû äàüëàðäà ãàëûá.
Ñÿí êþâðÿëèá àüëàìà,
Ñÿñèì ãûðûëñà áèðäÿí.
Áèð ñàâàøäà âóðóëñàì
Ãûëûíúûìû ýþòöð ñÿí.
Äàüëàðûí áàáàñûäû,
Ãàðëû Òàíðû äàüëàðû.
Ìèí äÿðäèí äÿðìàíûäû
Ñåùèðëè áóëàãëàðû.
Î äàüëàðäàí àò ÷àïûá,
Ýÿëèá áèçèì äÿäÿëÿð.
Þëöìöí ýþçöíÿ áàõûá
Ýöëöá áèçèì äÿäÿëÿð.
Ãûëûíúûìûç àëòûíäàí
Êå÷èá áèçÿ ãûëûíú ÷àëàí.
Õà÷ëû úÿíýàâÿðëÿðèí
Éàçäûüû òàðèõ éàëàí.
Ãûëûíú àëòûíäàí êå÷èá
Äèç ÷þêöá éàëâàðûáëàð.
Ñîíðà ãà÷ûá øåéòàíûí
Ùöçóðóíà âàðûáëàð.
Àììà áèç Òöðê îüëóéóã
Ñÿð âåðäèê, ñèðð âåðìÿäèê.
Ãóðä êèìè óëàäûã áèç,
Êþïÿê êèìè ùöðìÿäèê.
Ýþé Òàíðûíûí äóàñûéëà
Ãóòëó øàìàí îëìóøóã.
Êèì äåéèð êè, áèç äöíéàéà
Ãîíàã, ìåùìàí îëìóøóã?...
Äöíéà Òöðêäÿí áàøëàéûð
Óíóòìà áóíó îüëóì
Áèòÿúÿê, Òöðêëÿ áèòÿúÿê
Äöíéàíûí ñîíó îüëóì...
ÈÊÈËÈÊËßÐ
Àëíûìäà Òàíðûíûí ÿëè Ñåâäàëàðûí ÿí ýþçÿëè.
***
Áèð ñåâäà âàð öðÿêäÿ,
Áèð ýöëëÿ âàð òöôÿíýäÿ.
***
Óíóäóëìóø êàêòóñ àäàì
×è÷ÿê à÷äû àõøàì...
***
Ìàñàäà ãàðà ÷ûðàã,
Õàòèðÿëÿð âàðàã-âàðàã...
***
Éàçûëìàìûø øåèðëÿð Êþíöëäÿ ýèçëÿíÿí ñèðëÿð.
ÉÓÁÈËÅÉ âÿ ÒßËÈÔ
10
ÒÖÐÊ×ÖËÖÉÖÍ
ÌßÍßÂÈÉÉÀÒ ÚÞÂÙßÐÈ
Âàõò çàìàíû êå÷ìèøÿ ÷åâèðèð... Áèð çàìàíëàð Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ èëÿ Ýÿíúÿíèí
êè÷èê áèð ãÿñÿáÿñèíäÿ öçáÿöç áèíàäà ãîíøó îëìóøóã. Äàèì àõòàðûøäà îëàí,
ÿòàëÿò öçðÿ ùÿðÿêÿò åòìÿéÿí éàðàäûúû èíñàí åëÿ íàèëèééÿòëÿðÿ äîüðó ñòàðòû äà
Àâòîçàâîä ãÿñÿáÿñèíäÿí
áàøëàäû.. Äÿäÿ Ãÿðèáèí
ÿäÿáè áèðëèéèíäÿí ýþòöðÿúÿéèíè ýþòöðäö âÿ äöíéàéà
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ ïÿíúÿðÿñèíè à÷äû.
***
Íå÷ÿ ìèí èëëèê ÿõëàã äÿðñèíèí
íÿòèúÿñèäèð êè, áó ýöí ìÿíÿâè
þçöìëöëöéöìöçäÿí ñþç äöøÿíäÿ
äèëèìèçÿ èëêèí îëàðàã áó ñþçëÿð
ýÿëèð: õåéèðõàùëûã, íÿúèáëèê âÿ
ìÿðäëèê... Âÿ áó þçöìëöëöéöí
êîìïîíåíòëÿðè òöðê þâëàäûíûí ìÿíÿâèééàòûíà ùîïàíäà äóìäóðó
úþâùÿð þç òþùôÿñèíè öðÿêäÿí áåéèíÿ âÿ éà ÿêñèíÿ ÿðìÿüàí åäèð.
Áèð ÷îõ þë êÿ ïðåçèäåíòëÿðè èëÿ
øÿõñè òàíûøëûüûíà âÿ öíëö èíñàíëàðûí ÿùàòÿñèíäÿ îëìàñûíà áàõìàéàðàã òèòóëëàðûíû âÿ ãàçàíäûüû
óüóðëàðû òÿðÿçèíèí áèðèíúè ýþçöíÿ,êàìèëëèéèíè, ñàäÿëèéèíè, ñÿìèìèëèéèíè èêèíúè ýþçöíÿ ãîéñàã,
ñîíóíóúó àüûð ýÿëäèéèíèí øàùèäè
îëàðûã..
***
ßäÿáèééàòûìûçäà áÿõòèí âÿ
äàøûí ìöõòÿëèô äåéèìëÿðè âÿ éîçóìëàðû âàð:
- Áÿõò ãóøó, áÿõò àüàúû, áÿõò
öçöéö âÿ ñ.
-Âÿòÿí äàøû, Ìÿììÿä Àðàç
äàøû , Ìóñà Éàãóá äàøû, Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ äàøû âÿ ñ.
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ äàøûíûí
þíÿìëèéè îíäàäûð êè, Ìóñà Éàãóáóí"Áó äöíéàíûí Ãàðà äàøû ýþéÿðìÿç" ôèêðèíÿ ðÿüìÿí î, áöòöí
òöðê åëëÿðèíäÿ úöúÿðìÿêäÿ äàâàì åäèð.
***
Áöòöí òöðê äèëëÿðè èëòèñàãè äèëëÿð ãðóïóíà äàõèëäèð.Âÿ òöðê õàëãëàðû èëòèñàãèëèéèí øÿðòëÿ ðèíÿ íåúÿ
ÿìÿë åäèðëÿðñÿ, Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ áó ïðèíñèïè éàðàäûúûëûüûíäà
ýþç áÿáÿéè êèìè ãîðóéð:
- Èòèñàãèëèê ïðèíñèïèíÿ ýþðÿ
Àùÿíý ãàíóíó ïîçóëìàìàëûäûð
Åë÷ëí Èñýÿíäÿðçàäÿ éàðàäûúûëûüûíäà:
- Ñÿñëÿðèí àùÿíýè éåðèíäÿ-ãóøëàð ôÿüàíÿ ýÿëèð...
- Òÿáèÿòèí àùÿíýè éåðèíäÿäóðíàëàð ýþëÿ ýÿëèð..
- Äóéüóëàðûí àùÿíýè éåðèíäÿìÿùÿááÿò äèëÿ ýÿëèð...
Èëòèñàãèëèê ïðèíñèïèíÿ ýþðÿ
êþêäÿí ñàèò äöøìÿìÿëèäèð.
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí ÿäÿáè
áàüûíäàí íÿ áèð éàðïàã, íÿ áèð
÷è÷ÿê, íÿ äÿ áèð ëÿ÷ÿê òþêöëìÿéèá-ïîåçèéà èëÿ ýåíåòèê äîüìàëüû
îëäóüó ö÷öí.
50 éàøûí àøûðûìëàðûíû àðõàäà
ãîéàí Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ òöðê
äöíéàñûíà âÿ òöðê÷öëö- éöìöçÿ
Ìàùìóä Êàøüàðè âàðëûüûíû éàøàäûð. Òàíðû ñÿíè áèçëÿðÿ ÷îõ ýþðìÿñèí,ãàðäàø.
ÝÖËÀÔßÒ
Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð
Áèðëèéèíèí öçâö
éàçû÷û-ïóáëèñèñò
ÅËßÚß ÃÎÕÓÑÓ
ÉÅÒßÐ ÁÈÇß
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ... Áó
àäû î ãÿäÿð åøèòìèøÿì êè...
Õåéèðõàù, Ýÿíúÿ ÿäÿáè
ìöùèòèíèí ñåâÿ-ñåâÿ ùàããûíäà äàíûøäûüû áèð åëì
àäàìû... ßí ÿñàñû øàèð...
Þç ìåëîäèéàëàðû èëÿ íå÷ÿ
êþíöëëÿðèí íÿüìÿ îõóìàñûíà ñÿñáÿá îëàí øàèð...
ßñëèíäÿ, î ãÿäÿð îëóð êè, ùÿð
áèðèìèçèí ùÿéàòûíäà ùàíñûñà
íþìðÿíè éûüìàã èñòÿäèéìèç...
Ñîí àíäà ãîðõäóüóìóç... Àììà, êèì áóíó ìåëîäèéà ùåñàá
åäèð, Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿäÿí
áàøãà? Ùå÷ êèì!
Ñÿíèí íþìðÿíè éûüûá
Òåëåôîí äÿñòÿéèíäÿ
Åøèòñÿì ãÿìëè ñÿñèíè áèðäÿí;
Î þòÿí ýöíëÿð ãàéûäàð ýåðè Þòÿí ýöíëÿðÿ äþíÿðÿì ìÿí.
Ùÿ... þòÿíëÿðÿ ãàéûòìàãäàí
ãîðõìàã... Áó ãîðõó âàðäûð, ÿëáÿò... Àíúàã, ïàéûçäà òîé îëàð,
ñåâýè áàøëàìàã ÿíÿíÿñè èëÿ éàøàäûüûìûç âàõòëàðäà êèì ïàéûçû
ñàç ùàâàñû ñàíûá êþíëöíö ÿéëÿíäèðèá? Áÿëêÿ áèð ñûíàéàã? Ïàéûçäà êþíëöìöçöí àúûëàðëà ÿéëÿíìÿñèíè áèç äÿ éàçàã? Àëûíàúàãìû, Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ ïîåçèéàñû êèìè? Áóíó áèëìèðÿì...
Ïàéûç éàüûøëàðû äà,
Òÿêëèê äÿ, òÿíùàëûã äà
Áèð ñàç ùàâàñû êèìè
ßéëÿíäèðÿð êþíëöìö...
Éà äà ñåâýèëèéÿ ÿí ýþçÿë âÿñèééÿò: ìÿíäÿí áàøãàñûíû ñåâìÿ! Ìÿíè óíóòìà! Âÿ äàèì ìÿ-
íèì÷öí àüëà! -ÉÎÕ! Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ òÿðçè äÿ âàð âÿñèééÿòäÿ
áåëÿ…
Þëñÿì, ìÿíÿ éàñ ñàõëàìà,
Éàñ ñàõëàìà, àüëàìà.
Õàòûðëà èëê òÿáÿññöìö,
Õàòûðëà, èëê ýþðöøö, õàòûðëà,
Õàòûðëà, èëê þïöøö, õàòûðëà...
Áöòöí øåèðëÿð áèð öðÿê òóòóìëóäóð, ìÿíúÿ… Áèð öðÿê ãÿäÿð
àüðûéëà äîüóëóð.. Ñîíðà áþöéöéð,
áþéöéöð… Òóòóìó äà áþéöéöð…Ìèëéîí öðÿê ãÿäÿð äÿ îëà
áèëèð. Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ äåéèð êè,
øåèðëÿð ýöë éàðïàüûíà éàçûëûð…
Áàùàð ñÿùÿð øåùèéëÿ
Áèð ìèñðà øåèð éàçûá
Éàøûë ýöë éàðïàüûíà.
Ñîíðà èñÿ….
Áèð ãóøúóüàç ó÷óá ãîíóá
Áöë áóäàüûíà Îõóéóð î øåèðè,
Áèçñÿ éàëíûç
Î øåèðèí ãîõóñóíó äóéóðóã...
Âÿ áèç-Àíà òÿáèÿòèí þâëàäëàðû
àíúàã áó ãîõóéëà éåíè øåèðëÿð
éàçûðûã… ßñë øåèð òÿáèÿòèí þçöíäÿ ýèçëÿíèá… Îíóí ãîõóñóíó
äóéóá øàèð îëìóøóã… Þçöíö
ýþðñÿê, òàì îõóñàã… Àëëàù ãîðóñóí! Áóíäàí ñîíðàñû éîõäó!
Îäóð êè, åëÿúÿ ãîõóñó éåòÿð áèçÿ...
Øÿôà Âÿëèéåâà,
"Ðöçèýàð"ûí ÿìÿêäàøû,
"Ðåéòèíãëè æóðíàëèñò"
Äèïëîì÷óñó
18 Avqust 2014-cö èë
Òÿáðèê åäèðèê
ßÌßÊÄÀÐ ÌßØÃ×È
ÀÐÈÔ ÇÅÉÍÀËÎÂ
Àëëàù éàõøû èøëÿð ýþðÿíëÿðèí
ìöêàôàòûíû çàé åòìÿç!
"Ãóðàíè-Êÿðèì"
Óçóí èëëÿðäÿí ùÿð ñÿùÿð "Õàí áàüûí"äà ýÿçèøÿðêÿí îíó áåø-àëòû íÿôÿðèí
ÿùàòÿñèíäÿ èäìàí åäÿðêÿí ìöøàùèäÿ
åäèð, òÿøêèíëè äàâðàíûøû, þë÷öëö-áè÷èìëè
ùÿðÿêÿòè èëÿ ñàéûëûá-ñå÷èëäèéèíè ýþðöðäöì. Øÿõñè òàíûøëûüûì îëìàñà äà, àìèðàíÿ ùÿðÿêÿòè èëÿ ãÿëáèìäÿ ùþðìÿò ñàùèáè èäè. Èñòÿð-èñòÿìÿç îíóíëà òàíûø îëìàüà, éàõûíëûã åòìÿéÿ ìÿíäÿ ùÿâÿñ
îéàíìûøäû. Åëÿ îëäó êè, áèð äîñòóìóí
âàñèòÿñèëÿ òÿñàäöôÿí òàíûøëûã éàðàíäû.
Àäûíû áèëìÿñÿì äÿ, äîñòóìà ýþðÿ,
àðàìûçäà õîø áèð çàðàôàò êþðïöñö äÿ
ñàëûíäû. Ùÿðäÿí ãàðøûëàøàíäà çÿðèô éóìîð ùèññè èëÿ áèð-áèðèìèçÿ õîø îâãàò
áÿõø åäèðèê.
Ëàêèí ùÿð äÿôÿ îíóíëà ðàñòëàøàíäà,
îíà éîëäàøëàðûíûí, òàíûøëàðûíûí éöêñÿê
ùþðìÿò âÿ åùòèðàìûíû ýþðÿíäÿ ãåéðè-èõòèéàðè áþéöê ìöòÿôÿêêèð Ô.Äîñòàéåâñêèíèí ñþçëÿðèíè õàòûðëàìàëû îëäóì: "Õàëã
éàëíûç ñåâäèéè àäàìû éàäûíäà ñàõëàéûð!" Õàëãûí ñåâýèñèíè ãàçàíìàã èñÿ,
ñþçñöç, ñÿíèí ÿìÿëèí, èøèí, èúòèìàè ùÿéàòäà òóòäóüóí ìþâãå èëÿ þë÷öëöð. Àðèô
Çåéíàëîâ ìÿùç áó ñåâýèéÿ, áó ùþðìÿòÿ ëàéèã àäàìäûð. Àäè èäìàí ìöÿëëèìè
èäè!.. ÿìÿëëÿðè, éöêñÿê èíñàíè êåéôèééÿòëÿðè, ýÿíúëÿðÿ ýþñòÿðäèéè ÿñèë ìöÿëëèì
øÿðÿôè, ôÿàë ùÿéàò ìþâãåéè, òÿìàííàñûç
ÿìÿéè ñàùÿñèíäÿ âÿ åëÿúÿäÿ óçóí èëëÿðäÿí áÿðè áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàí
ñàùÿñèíäÿ ýþñòÿðäèéè íàèëèééÿòëÿðÿ ýþðÿ áó ýöíëÿðäÿ àíàäàí îëìàñûíûí 65 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ ðåñïóáëèêà ýÿíúëÿð âÿ
èäìàí íàçèðëèéèíèí êîëëåêòèâèíèí ãÿðàðûíà ÿñàñÿí "ßìÿêäàð ìÿøã÷è" ôÿõðè
àäà ëàéèã ýþðöëìöøäöð.
Àðèô Çåéíàëîâ 1949-úó èëèí èéóí
àéûíäà Ýÿíúÿíèí ×àéãûðàüû ìÿùëÿñèíäÿ äöíéàéà ýþç à÷ûá. Èëê òÿùñèëèíè øÿùÿðèí ÿí ãî÷àìàí ìÿêòÿáèíäÿ - 5
íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ àëûá. Ñîíðà
áàçà èíøààò òåõíèêóìóíäà îõóéóá. Ëà-
êèí ëàï óøàãëûãäàí èäìàíà, õöñóñèëÿ
áîêñà îëàí áþéöê ìàðàã âÿ áàúàðûüû
ùÿð øåéÿ öñòöí ýÿëèá.
Ùÿëÿ îðòà ìÿêòÿáäÿ îõóéàðêÿí
áîêñëà ìÿøüóë îëóð, îíóí òåõíèêà âÿ
òàêòèêàñûíà ìöêÿììÿë éèéÿëÿíèðäè. Åëÿ
áó ýöíêö îíà áÿñëÿíèëÿí ùþðìÿò âÿ
åùòèðàìûí áöíþâðÿñè äÿ î âàõòëàðäàí
ãîéóëóá. ßñëèíäÿ èäìàí÷û òàðèõÿí èëàùè
ãöââÿëÿðÿ êöñÿíèá, ùàããûí ÿäàëÿòèí êåøèéèíäÿ äàéàíûá. Ýöúö, ãöäðÿòè èëÿ
þéöíìÿç àüûëëû èäìàí÷û! Ñàäÿúÿ ýöúöíö àüûëû èëÿ áèðëÿøäèðÿð, ùàãã-ÿäàëÿò éîë÷óñó îëàð. Àðèô ùÿìèøÿ áó ìþâãåäÿ äàéàíûá, õåéèðõàùëûüû èëÿ ñàéûëûá, ñå÷èëèá...
Áÿëè, èäìàíà áþéöê ìàðàüû îíó Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Áÿäÿí Òÿðáèéÿñè Èíñòóòóòóíà ýÿòèðèá ÷ûõàðäû. Àëè òÿùñèë èëëÿðè
óüóðëà áàøà ÷àòäûðäàí ñîíðà äîüìà
øÿùÿðÿ äþíÿí Àðèô Çåéíàëîâ "Äèíàìî"
èäìàí úÿìèééÿòèíäÿ ìÿøã÷è èøëÿìÿéÿ,
áîêñà ìàðàã ýþñòÿðÿí ýÿíúëÿðÿ áó àëè
èäìàí íþâöíöí ñèðëÿðèíè þéðÿíìÿéÿ
áàøëàäû.
1973-úö èëäÿí 1 íþìðÿëè ÓÝÈÌ-íÿ
áîêñ öçðÿ ìÿøã÷è èøëÿìÿéÿ áàøëàäû.
Ùàçûðäà áàø ìÿøã÷èäèð. Î, ìÿøüóë îëäóüó ýÿíúëÿðäÿ òÿêúÿ èäìàí òåõíèêàñûíû þéðÿíìÿêëÿ èøèíè áèòèðìèø ùåñàá åòìèð, îíëàðäà çÿíýèí äöíéàýþðöøö, ôÿàë
ùÿéàò ìþâãåéè âÿ êàìèë èíñàíè êåéôèééÿòëÿð ôîðìàëàøäûðûð. Åëÿ áóíà ýþðÿäèð
êè, îíóí éåòèðìÿëÿðè àðàñûíäà áó ýöí
àäëû-ñàíëû èäìàí÷ûëàð ÷îõëóã òÿøêèë åäèð.
Äÿôÿëÿðëÿ ðåñïóáëèêà ÷åìïèîíó, áåéíÿëõàëã òóðíèðëÿðèí ìöêàôàò÷ûñû Èäìàí
óñòàñû Àëèê Ùÿñÿíîâ, êå÷ìèø ÑÑÐÈ
ñïîðòàêèàäàñûíûí áöðöíú ìöêàôàò÷ûñû,
Àçÿðáàéúàí ÷åìïèîíó, áèð íå÷ÿ öìóìèòòèôàã òóðíèðèíèí ãàëèáè âÿ ìöêàôàò÷ûñû, èäìàí óñòàñû Àëåêñàíäð Éåëòñîâ,
ðåñïóáëèêà ÷åìïèîíó, éåòèðìÿëÿð àðàñûíäà ÑÑÐÈ áèðèíúèëèéèíèí ìöêàôàò÷ûñû,
áèð íå÷ÿ òóðíèðèí ãàëèáè, èäìàí óñòàñû
Âàãèô Õóäèéåâ, ðåñïóáëèêà ÷åìïèîíó,
ÅßÒ úÿìèééÿòè ÑÑÐÈ áèðèíúèëèéèíèí ãàëèáè, áèð ÷îõ òóðíèðèí ìöêàôàò÷ûñû, èäìàí
óñòàñû Àñèô Ðçàéåâ, ðåñïóáëèêà âÿ
ÑÑÐÈ Ñèëàùëè Ãöââÿëÿðèíèí ÷åìïèîíó,
áåéíÿëõàëã òóðíèðëÿðèí ìöêàôàò÷ûñû, èäìàí óñòàñû Ùöñåéí Ìÿììÿäîâ, Àçÿðáàéúàí ÷åìïèîíó, ðåñïóáëèêàíûí
ÿìÿêäàð ìÿøã÷èñè, èäìàí óñòàñû Øàùèí Íèê-Íèúàò, éåíèéåòìÿëÿð àðàñûíäà
Àâðîïà âÿ Àçÿðáàéúàí ÷åìïèîíó, Ñÿäè ßëèéåâ âÿ îíëàðúà òàíûíìûø áîêñ÷ó
Àðèô ìöÿëëèìèí éåòèðìÿëÿðè âÿ áó ýöí
÷îõ ÿçèç äîñòëàðûäûð. Ôÿõðëÿ ãåéä åäÿê
êè, çÿùìÿòñåâÿð, òÿëÿáÿëÿð, þç ïåøÿñèíäÿí ãöðóð äóéàí À.Çåéíàëîâóí éåòèðìÿëÿðèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè áó ýöí
ìÿøã÷è èøëÿéèð.
Àðèô Çåéíàëîâóí ÿí áþéöê êåéôèééÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ îäóð êè, î, ùå÷ êÿñè
äàðäà ãîéìàç, ùàìûéà ìÿíÿâè äàéàã
îëìàãäàí ãöðóð äóéàð. Áó äà ìÿíúÿ,
ÿñðëÿðäÿí áÿðè Ýÿíúÿëèëÿðÿ ëàéëà ÷àëàí,
ñóéó, ùàâàñû èëÿ îíëàðà ìöäðèêëèê àøûëàéàí Ýÿíúÿ÷àéûíûí ñàô ñóéóíóí ãöäðÿòèíäÿí èðÿëè ýÿëèð.
Áèç ×àéãûðàüû ìÿùÿëëÿñèíäÿ äöíéàéà ýþç à÷àí, áîéà áàøà ÷àòàí Àðèô
Çåéíàëîâó 65 éàøû âÿ ðåñïóáëèêàíûí
ÿìÿêäàð ìÿøã÷èñè ôÿõðè àäû àëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèð, îíà úàíñàüëûüû,
èøèíäÿ âÿ øÿõñè ùÿéàòûíäà éåíè-éåíè
óüóðëàð äèëÿéèðèê.
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
Ýöëàéÿ Øûíûõëûíûí 50-èëëèéè ãåéä åäèëäè
Áó ýöíëÿðäÿ Ýÿäÿáÿé Àøûãëàð
åâèíäÿ Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð Áèðëèéèíèí öçâö, Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öñö, áèð íå÷ÿ ñåèð êèòàáûíûí ìöÿëëèôè Ýöëàéÿ Øûíûõëûíûí 50 èëëèéè ãåéä
åäèëìèøäèð. Àøûãëàð åâèíèí ôîåñèíäÿ éóáèëéàðûí êèòàáëàðûíûí ñÿðýèñè
à÷ûëìûø, ùÿéàò âÿ éàðàäû÷ûëûüûíû
ÿêñ åòäèðÿí ôîòî øÿêèëëÿð íöìàéèø
åòäèðèëìèøäèð. Òÿäáèðäÿ Ýÿäÿáÿé
ðàéîí èúðà ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ðàìèç Éåäèéàðîâ éóáèëéàðû òÿáðèê åòìèø, îíà ñÿìèìè öðÿê ñþçëÿðèíè ÷àòäûðìûøäûð.
Ñîíðà Àçÿðáàéúàí Éàçûúûëàð Áèðëèéèíèí Àðàí øþáÿñèíèí ñÿäðè, "ßäÿáèééàò"
ãÿçåòèíèí øþáÿ ìöäèðè Ñÿðâàç Ùöñåéíîüëó Ýöëàéÿ Øûíûõëûíûí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû áàðÿäÿ ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åòìèøäèð. Î, ÷ûõûøûíûí ñîíóíäà õàëã øàèðè
Íÿðèìàí Ùÿñÿíçàäÿíèí ñÿùÿòè èëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòìÿìÿñèíÿ áàõìàéàðàã øàèðèí éóáèëéàðà òÿáðèê ìÿêòóáóíó ÷àòäûðìûøäûð.
Òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí Éàçûúûëàð Áèðëèéèíèí ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè,
"Êàñïè" ãÿçåòèíèí ÿìÿêäàøû Äàéàíäóð
Ñåâýèí éóáèëéàðà Éàçûúûëàð áèðëèéèíèí
òÿáðèê ìÿêòóáóíó îõóìóø âÿ Ý.Øûíûõëûíûí éàðàäûúûëûüû áàðÿäÿ ñÿìèìè öðÿê
ñþçëÿðèíè ñþéëÿìèøäèð.
Äàùà ñîíðà ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð
æóðíàëèñòè, ÁÌÒ-íèí "Âèúäàí âÿ øÿðÿô"
þäöëúöñö, òöðê äöíéàñû àðàøäûðìàëàðû
áåéíÿëõàëã åëìëÿð àêàäåìèéàñûíûí ôÿõðè äîêòîðó, Ýÿíúÿáàñàðûí àüñàãàë ãÿëÿì ñàùèáè, éàçûúû-æóðíàëèñò Ãÿðèá Ìåùäè Ýöëàéÿ Øûíûõëûíûí éàðàäû÷ûëûüû áàðÿäÿ äàíûøìûø, îíà ñÿìèìè öðÿê ñþçëÿðèíè ñþéëÿìèøäèð. Ñîíðà î, éóáèëéàðà âÿ
Ýÿäÿáÿé ðàéîí èúðà ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñûíà þç êèòàáëàðûíû ùÿäèééÿ åòìèøäèð. ÀÉÁ Ãàçàõ áþëìÿñèíèí ñÿäðè,
ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè øàèð-ïóáëèñèñò Áàðàò Âöñàë, ÀÉÁ-íèí ùöãóã øþáÿñèíèí ðÿùáÿðè, øàèð-íàøèð Øÿìñè Âÿôàäàð, Ýÿíúÿäÿí ýÿëÿí íöìàéÿíäÿëÿðøàèð Áàùàäóð Ôÿðìàí, Ñàùèá Èáðàùèìëè,
Èíãèëàá Èñàã âÿ áàøãàëàðû éóáèëéàðà ñÿìèìè öðÿê ñþçëÿðèíè ÷àòäûðìûøëàð.
Òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí àøûã ñÿíÿòèíèí êàìèë óñòàñû ßäàëÿò Íÿñèáîâ, åëÿúÿ
äÿ äèýÿð àøûã âÿ ìöüÿíèëÿð ìàðàãëû
êîíñåðò íþìðÿëÿðè èëÿ ÷ûõûø åòìèøëÿð.
Ñîí äà éóáèëéàð Ýöëàéÿ Øûíûõëû òÿäáèðèí òÿøêèëàò÷ûëàðûíà âÿ èøòèðàê÷ûëàðà þç
ìèíÿòäàðëûüûíû áèëäèðìèø âÿ éåíè øåèðëÿðèíè îõóìóøäóð. Òÿäáèðèí ñîíóíäà çèéàôÿò âåðèëìèøäèð.
È.Ôöçóëèîüëó
ÍßÑÐ Âß...
18 Avqust 2014-cö èë
Ìÿùÿììÿä äöíÿí õÿñòÿõàíàäà áèð îüóëóí àíàñûíûí áàøûíà ïÿðâàíÿ êèìè äîëàíäûüûíû, ãóëëóüóíäà
íåúÿ äóðäóüóíó þç ýþçëÿðè èëÿ ýþðìöøäö. Öñòÿëèê äÿ áàçàð ýöíö òåëåâèçèéàíûí ìÿäÿíèééÿò âåðèëèøëÿðè
ðåäàêñèéàñûíûí ùàçûðëàäûüû, èëëÿð þíúÿ ëåíòÿ àëûíìûø ìàðàãëû áèð âåðèëèøè èçëÿìèøäè. Âåðèëèø áîéó ýþðêÿìëè
éàçû÷û-ïóáëèñèñò, øàèð Ìÿììÿä Àëèìèí Íÿçàêÿò Ìÿììÿäîâà èëÿ åòäèéè ñþùáÿòè áèðÿð-áèðÿð éàäûíà ñàëûð,
ùå÷ úöð ðàùàòëûã òàïà áèëìèðäè. Âåðèëèøèí àíîíñóíäàí õÿáÿðè îëäóüóíà ýþðÿ, ìàúàë òàïìûøäû êè, Àëèì
ìöÿëëèìëÿ Íÿçàêÿò õàíûìûí äèàëîãóíó òåëåôîíóí éàääàøûíà êþ÷öðòñöí. Âåðèëèøèí úàçèáÿñè îíó éåíèäÿí áó ùÿçèí ñþùáÿòÿ ãóëàã àñìàüà âàäàð åòìèøäè.
Àëèì ìöÿëëèì Íÿçàêÿò Ìÿììÿäîâàäàí, î âàõòëàð Ýÿíúÿéÿ
ýÿëÿíäÿ ñîðóøóð:
- Ñèç ýþðêÿìëè ìöüÿííè, àç
âàõò è÷ÿðèñèíäÿ òàíûíìûø ñÿùíÿ óñòàñû, áèð ÷îõ ðîëëàðäà ÷ûõûø åòìèø õàíÿíäÿ îëàðàã ãÿëáèíèçèí äÿðèíëèéèíäÿ ãÿðàð òóòìóø áèðè ö÷öí îõóìàã
èñòÿäèéèíèç ìàùíû âàðìû? ßýÿð
âàðñà âÿ ñèðð äåéèëñÿ, êèìèí ö÷öí
îõóéàðäûíûç?
Íÿçàêÿò Ìÿììÿäîâà òÿðÿääöä åòìÿäÿí úàâàá âåðìèøäè:
- Âàð, ÿëáÿòòÿ âàð. Î, ìÿíèì
àíàìäûð, - äåéÿðÿê ùþíêöð-ùþíêöð
àüëàìûøäû. ßñëèíäÿ Ìÿììÿä Àëèì
áàøãà ñÿìòÿ åéùàì âóðìóø, ìöüÿííèíèí ñåâäèéè øÿõñè íÿçÿðäÿ
òóòìóøäó.
Ìÿùÿììÿä òåëåôîíó ñþíäöðäö. Âèúäàí ÿçàáû îíó ðàùàò áóðàõìûðäû, ãÿëáèíè ñàðñàí áó ñûõûíòûëàðäàí àçàä îëìàã èñòÿéèðäè. Êå÷ìèø
ýöíëÿðè õàòûðëàäû, îëóá êå÷ÿíëÿðè
éàääàøûíäà áÿðïà åòìÿéÿ ÷àëûøäû.
Óøàãëûüûíäàí áó ýöíÿ ãÿäÿð îëóá
áèòÿíëÿð êèíî ëåíòè êèìè ýþçëÿðèíèí
þíöíäÿí ýÿëèá êå÷äè.
Àíàñû ýþçöíöí àüû-ãàðàñû áèð
îüëóíó - Ìÿùÿììÿäè êè÷èê éàøëàðûíäàí àòàñûç áþéöòìöø, ùÿð úöð
ÿçèééÿòëÿðÿ ãàòëàøìûø, îíó áîéà
áàøà ÷àòäûðìûø, àëè òÿùñèë àëìàñû
ö÷öí ýåúÿ-ýöíäöç ÷àëûøìûøäû.
Îüëó àëè òÿùñèëèíè áàøà âóðóá, éöêñÿê ìÿâàúèáè îëàí áèð èøëÿ òÿìèí
îëóíìóøäó. Áóíúà ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí
ñîíðà ôèðàâàí áèð þìöð ñöðöðäöëÿð.
Àíàñû îüëóíà íÿíÿ îëìàüûí ñåâèíúèíè äÿ äàäìàã èñòÿéèíè áèëäèðìèø,
ãîíøóëàðûíäàêû ãûçû ýþçàëòû åòäèéèíè
äåìèøäè. Îüëó èñÿ óíèâåðñèòåòäÿ
îõóäóüó âàõòëàð êèðàéÿäÿ ãàëäûüû
åâ ñàùèáèíèí ãûçûíà àøèã îëäóüóíó
áèëäèðìèøäè. Àíàñû ùÿð èøèí îüëóíóí êþíëöíÿ ýþðÿ îëìàñûíû èñòÿìèø, áó èçäèâàúà ðàçû îëìóøäó. Øÿùÿðäÿí êÿíäÿ ýÿëèí ýÿòèðìèøäèëÿð.
Èëê àéëàð ùÿð øåé þç éîëóíäà ýåòñÿ
äÿ, ýÿëèí ñîíðàëàð ãàéíàíà èëÿ áèð
åâäÿ ãàëìàüûí ìöìêöíñöç îëäóüóíó ÿðèíÿ áèëäèðìèø, ùÿð ôöðñÿòäÿ
òÿíÿëè, òèêàíëû ñþçëÿðè èëÿ àíàíûí
ãÿëáèíè ãûðìûøäû. Ýÿëèíèí ãÿòè òÿëÿáè
èëÿ àòà éóðäóíó òÿðê åäèá, éåíè àëäûãëàðû åâÿ êþ÷ìöøäöëÿð. Áöòöí áó
îëàíëàð àíàíû ñàðñûòìûø, ðàùàòëûüûíû
ïîçìóøäó. Áóíóíëà áåëÿ àíàíûí
þâëàäûíà îëàí ñåâýèñè àçàëìàìûø,
òÿê äàìûí àëòûíäà þç-þçëöéöíäÿ
îüëó èëÿ "ñþùáÿò åòìèø", äóàëàðûíû
ùå÷ âàõò îíäàí ÿñèðýÿìÿìèøäè.
Âàõòàøûðû ÿêèá áåúÿðäèéè ìåéâÿ-òÿðÿâÿçäÿí, ñöääÿí - ãàéìàãäàí
þâëàäûíà âÿ íÿâÿëÿðèíÿ ïàé ýþíäÿðìèøäè. Àðàäàí êå÷ÿí áó èëëÿð ÿð-
çèíäÿ âÿôàñûç îüóë áèðúÿ äÿôÿ äÿ
îëñóí àíàñû èëÿ ìàðàãëàíìàìûø,
áèð úöò úîðàáëà áåëÿ àäûíû àíûá îíó
ñåâèíäèðìÿìèøäè.
Èíäè áóäóð, àíà ùàããûíäà áó
ýþçÿë âåðèëèøäÿêè èáðÿòàìèç ñþùáÿòëÿð òÿêðàð îíà îëóá êå÷ÿíëÿðè õàòûðëàòìûø, àíàñûíà ãàðøû åòäèéè ñàéüûñûçëûüûí áèð äàùà ôÿðãèíÿ âàðìûøäû.
- Àòà, äÿâÿòíàìÿ ýÿòèðäèëÿð.
Êè÷èê ãûçûíûí áó ñþçëÿðè ãÿëáèíè
ÿçÿí ôèêèðëÿðäÿí áèð àíëûã àéûðäû,
äèããÿòèíè óøàüûí ÿëèíäÿêè äÿâÿòíàìÿéÿ éþíÿëòäè. Óøàãëûã äîñòó òîéà
äÿâÿò åäèðäè. Ìöòëÿã ýåòìÿê ëàçûì
îëäóüóíó þçëöéöíäÿ ãÿò åòäè. Âàõòèëÿ îíóí òîéóíäà áó äîñòó öðÿêëÿ
èøòèðàê åòìèø, òîéóí òåõíèêè ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ îíà éàõûíäàí êþ-
íö õàòûðëàéûð, î õîøáÿõò, áÿõòÿâÿð
ýöíëÿðäÿí íÿ ãÿäÿð óçàã îëäóüóíóí ôÿðãèíÿ âàðûðäû.
Ìÿùÿììÿä òîé ñàëîíóíà êå÷èá, ìóñèãè÷èëÿðÿ éàõûí áèð ìàñàäà
ÿéëÿøäè. Ãÿëáèíè ñûõàí ôèêèðëÿðäÿí
ãóðòóëìàã ö÷öí ÷àðÿíè è÷ìÿêäÿ
ýþðäö. Ôèêèðëÿøäè êè, áÿëêÿ áó éîëëà
íèñáÿòÿí äÿðäèíè éöíýöëëÿøäèðÿ áèëÿð. Ìàñàáÿéèíèí ñàüëûãëàðûíû ýþçëÿìÿäÿí áèð íå÷ÿ ãÿäÿù àðàã è÷äè.
Ìàñàáÿéèíèí èëê ñàüëûüû áÿé âÿ
ýÿëèíèí âàëèäåéíëÿðèíèí öíâàíûíà
äåéèëäè. Îíëàð þâëàäëàðûíà õåéèð
äóà âåðäèëÿð, ùàìûéà "õîø ýÿëèáñèíèç" äåéÿðÿê ñàëàìëàäûëàð. Áÿéèí
àíàñû þâëàäëàðûíà õåéèð-äóàñûíû
âåðäè:
Ùÿð áèð âàëèäåéíèí þìöð
ùÿéàòûíû áåëÿ äàâàì åäÿ áèëìÿéÿúÿéè, îíäàí ÷ûõûø éîëó àðàìàüû áàðÿäÿ áåéíèíäÿ ñàô-÷öðöê åòìÿéÿ
áàøëàäû.
- Àé ìÿäÿíèééÿòñèç, àé òÿðáèéÿñèç àíàíûí î âèðàí îëìóø åâèíäÿäÿìè áåëÿ éàòûðäûí. Áó òÿðáèéÿíè î
éþíäÿìñèç àíàíäàíìû þéðÿíìèñÿí, ùÿ?
Áó ñÿñ îíóí ñÿñè èäè. Ùÿéàòûíûí
äöçÿíèíè ïîçàí, þâëàäûíû àíàñûíäàí éàäëàøäûðàí ãàäûíûí, ùÿéàò
éîëäàøûíûí ñÿñè èäè. ßðèíÿ áèëäèðìÿäÿí ýåòäèéè "ñÿôÿðäÿí" ãàéûäàí áó
ùÿéàñûçûí ñÿñè èäè. Ãàäûí ÿðèíèí
ïàëòàðëû éàòàüà óçàíìàñûíû áÿùàíÿ
åäèá, "ãàðà ìÿíè áàñûíúà ìÿí ãàðàíû áàñûì" äöøöíúÿñèéëÿ ùàðàéùÿøèð ñàëìàüà áàøëàäû.
ÀÍÀ ÖÐßÉÈ
(ùåêàéÿ)
Òîôèã ßìðàùîâ,
“Ãûçûë ãÿëÿì” âÿ “Óñòàä
Ñÿíÿòêàð” ìöêàôàòëàðû
ëàóðåàòëàðû
ìÿê åòìèøäè.
Ìÿùÿììÿä åâèí è÷èíäÿ áèð àç
âàð-ýÿë åòäèêäÿí ñîíðà ùàçûðëàøûá
òîéà ýåòìÿëè îëäó. Î, ãûçûíäàí ñîðóøäó: - Ãûçûì, àíàí ñÿùÿðäÿí ýþçöìÿ äÿéìèð, áèëìèðñÿí ùàðäàäûð.
Ãûçû èñÿ:
- Áèëìèðÿì àòà, áèð ìàøûíà ìèíèá ùàðàñà ýåòäè, ýÿëÿúÿì - äåäè.
Òîéóí áàøëàìàñûíà ùÿëÿ õåéëè
âàðäû. Ãÿðàðà ýÿëäè êè, ÷àéõàíàäà
áèð àç âàõòûíû êå÷èòñèí. ×îõäàíäû
êÿêîòó, ãàíòÿïÿð, ÷îáàíéàñòûüû,
úþêÿ ÷è÷ÿêëÿðèíèí ÷àéûíû è÷ìèðäè.
Åâäÿ àíúàã ãàðà ÷àé äÿìëÿíäèéèíäÿí, ÷è÷ÿê ÷àéëàðûíà ùÿñðÿò ãàëìûøäû. Êÿíäèí ÷àéõàíàñûíäà ÿéëÿøèá, áèð ÷àéíèê "Êÿêîòó" ñèôàðèø âåðäè. Áèð àçäàí ñÿíÿòèíèí óñòàñû îëàí
÷àé÷û þç ÿëè èëÿ êÿêîòóíäàí äÿìëÿäèéè ÷àéû ýÿòèðèá Ìÿùÿììÿäèí ãàáàüûíà ãîéäó âÿ "íóøè úàí" äåéÿðÿê àðàëàíäû. Î, þç-þçöíÿ ùåéèô
äåéèë ÷è÷ÿêëÿðäÿí - êÿêîòó, ãàíòÿïÿð, ÷îáàíéàñòûüû... - äÿìëÿíìèø
÷àéëàð äöøöíúÿñè èëÿ àíàñû èëÿ þç
åâëÿðèíäÿ êå÷èðäèéè ýöíëÿðè õàòûðëàäû. Êÿêîòó ÷àéûíûí áèùóøåäèúè ÿòðè
Ìÿùÿììÿäè ãèñìÿí õÿéàëëàðäàí
àéûðñà äà, àðâàäûíûí ëÿéàãÿòñèç ùÿðÿêÿòëÿðè éàäûíäàí ÷ûõìûð, àüáèð÷ÿê àíàñûíûí êÿäÿðëè ýþðêÿìè ýþçëÿðè þíöíäÿí ýåòìèðäè.
×àéûíû è÷èá ìàíàòûí áèð óúóíó
äÿì ÷àéíèêèíèí àüçûíà ãîéóá,
÷àéõàíàäàí ÷ûõäû. Øÿíëèê åâèíäÿ
÷àë-÷àüûð áàøëàìûøäû. Àç êå÷ìèø
"áÿé-ýÿëèí" ìàøûíû òîéõàíàéà éàõûíëàøäû. Óøàãëàð ìàøûíûí ãàðøûñûíà óçóí áèð êÿíäèð áàüëàéûá íÿìÿð
èñòÿéèðäèëÿð. Áÿéèí ñàüäûøû îíëàðëà
áèð àç çàðàôàòëàøûá ùÿð áèðèíÿ íÿìÿð âåðèá éîëó à÷äûðäû. Ìÿùÿììÿä áóíëàðû èçëÿäèêúÿ þç òîé ýöíö-
éîëó îíóí þâëàäëàðûíûí þìðöíäÿíýöíöíäÿí êå÷èð. Ìÿí îüëóìà âÿ
ýÿëèíèìÿ ñåâèíú äîëó ýöíëÿð, õîøáÿõò àíëàð àðçóëàéûðàì!
Áÿé àíàñûíûí äåäèêëÿðèíÿ àéàãöñòÿ ãóëàã àñàðàã îíóí ÷ÿêäèéè
ÿçèééÿòëÿðè ýþçöíöí þíöíÿ ýÿòèðäè,
îíóí ãàðøûñûíäà áàø ÿéèá þç ùþðìÿò âÿ åùòèðàìûíû áèëäèðäè.
Ãîùóì îëàí áó àèëÿëÿð áèðëèêäÿ
ðÿãñ åòäèëÿð. Ãàéíàíàëàð þâëàäëàðûíà ñåâýè èëÿ òàìàøà åäèð, ýþçëÿðèíäÿí ñåâèíú ýþçéàøëàðû àõûäûðäûëàð.
Áÿõòÿâÿðëèê ùÿð èêè àíàíûí ñèìàñûíäà ùÿêê îëìóøäó.
Áó ñÿùíÿíè èçëÿéÿí Ìÿùÿììÿäèí éàäûíà òåëåâèçèéàäàêû âåðèëèøëÿðèí áèðèíäÿ àïàðûúûíûí êþâðÿëÿêþâðÿëÿ ñþéëÿäèéè "Ìÿí àíàìû ñåâýèëèìÿ äÿéèøìÿðÿì" øåðè äöøäö.
Î, íÿ åäÿúÿéèíè áåëÿ áèëìèðäè. ×ûõûá áèðáàøà àíàñûíûí éàíûíà, îíäàí öçð èñòÿìÿéÿ ýåòìÿê èñòÿäè.
Ëàêèí è÷êèíèí òÿñèðèíäÿíìè, éîõñà
ýþðöá åøèòäèêëÿðèíäÿíìè þçöíÿ íÿçàðÿòè èòèðìèøäè, äóðóá áèðáàø õàíÿíäÿëÿðèí éàíûíà ýÿëäè. Áèð "îíëóã" óçàäàðàã "Àíà öðÿéè" ìàùíûñûíû îõóéóí, äåäè. ßýÿð ïóë àçäûðñà éåíÿ âåðèì, - äåéÿ ÿëàâÿ åòäè.
Õàíÿíäÿëÿð éåðëè îëäóãëàðû
ö÷öí Ìÿùÿììÿäè äÿ, àíàñûíû äà
éàõøû òàíûéûðäûëàð. Òîéà ýÿëÿíäÿ
îíóí àíàñûíûí íèìäàø àéàããàáûäà îëäóüóíó äà éàõøûúà ýþðìöøäöëÿð.
Õàíûì õàíÿíäÿ ïóëóí áåø ìàíàòûíû ýþòöðöá, áåø ìàíàòûíû Ìÿùÿììÿäèí þçöíÿ ãàéòàðäû âÿ áó
áåø ìàíàòëà ýåäèá àíàíà áèð úöò
ãàëîø àëàðñàí, äåäè. Åëÿ áèë áó ñþçëÿð áèð ãàéíàð ãàçàí ñó îëóá áàøûíäàí òþêöëäö. Î ìàùíûéà, âåðäèéè
ñèôàðèøÿ ãóëàã àñìàäàí øÿíëèê åâèíè òÿðê åòäè. Åâÿ íåúÿ ýÿëäè, þçö äÿ
áèëìÿäè. Áèð âàõò îéàíäû êè, ïàëòàðûíû ñîéóíìàäàí áåëÿ éàòìûøäû.
Ýþçöíö ýÿçäèðäè êè, õàíûìûíäàí áèð àç ñó èñòÿñèí, àììà õàíûì
ýþçÿ äÿéìÿäè. È÷êèíèí òÿñèðè ùÿëÿ
áàøûíäà èäè, òàì àéàçûìàìûøäû.
Éåíÿ ÷àðïàéûéà óçàíäû âÿ íÿ
åäÿúÿéè áàðÿäÿ ïëàíëàð úûçìàüà,
Ìÿùÿììÿä áó ñÿùíÿéÿ ùÿëÿëèê ñàêèòúÿ òàìàøà åäèð, ãàäûí èñÿ
äÿéèðìàí íÿì òàõûëû öéöäÿí êèìè
öéöäöá òþêöðäö. Íÿùàéÿò ñÿáðè òöêÿíäè, áó ãûøãûð-áàüûðû ñîíà ãÿäÿð
äèíëÿéÿ áèëìÿäè:
- Éåòÿð, áÿñäè ÷ÿðÿíëÿäèí. Áó
âàõòà ãÿäÿð ùàðäà èäèí, íèéÿ ìÿíÿ
õÿáÿð âåðìÿäÿí ýåòìèñÿí åâäÿí äåäè.
- Êöë ñÿíèí êèøè áàøûíà, íÿ
âàõòäàí áåëÿ ãåéðÿòëè îëìóñàí, íÿ
âàõòäàí ìÿíè íÿçàðÿòäÿ ñàõëàéàí
îëìóñàí?
- Ñÿí àë÷àãñàí, ñÿí ìÿíèì
"ïàïàüûìû" òàïäàëàéàíñàí, ìÿíè
àíàìäàí åäÿíñÿí... Áó äåäèêëÿðèì ñÿíÿ ÿí ìÿäÿíè ñþçëÿðäè, ñÿí
áàøãà ñþçëÿðÿ ëàéèãñÿí.
Õàíûì ùå÷ âåúèíÿ àëìàìûø êèìè;
- Áÿðè áàõ, àé êå÷ìèøèí ãàëûüû,
ìÿí ìöàñèð ãàäûíàì, ìÿí þç ùÿéàòûìû íåúÿ èñòÿéèðÿìñÿ åëÿ äÿ éàøàìàã èñòÿéèðÿì. Ðÿôèãÿëÿðèì íåúÿ, ìÿí äÿ åëÿ. Îíëàðûí áèð àéàãëàðû Äóáàéäà, áèð àéàãëàðû Àíòàëéàäà
âÿ ùàíñûñà àäàëàðäàäû. Åøèòäèíìè,
àé ôÿðñèç, àé ýåðèäÿ ãàëìûø. Ìÿíèì
àçàäëûüûì âàð, ìÿí àçàä ãàäûíàì,
ìÿíèì ùöãóãëàðûì âàð, éåíÿ äåéèììè?
Ìÿùÿììÿäèí áöòöí âöúóäó
ÿñèð, þçöíö ÿëÿ àëà áèëìèðäè. Þçöíö
òàðàçëàéûá áó áöëáöë êèìè þòÿí àðâàäûíà éàõøûúà áèð øèëëÿ ÷ÿêìÿê èñòÿéèðäè, àíúàã áàúàðìàäû, ÿëëÿðè
ñàíêè þçöíöí äåéèëäè.
Ãàäûí èñÿ "éàõøû ìÿí ñÿíè äàìà ãîéäóðóì, ñÿí äÿ áàõ", äåéÿðÿê òåëåôîíó ýþòöðöá "102"-éÿ
çÿíý ÷àëäû êè, áÿñ ÿðèì ìÿíè þëäöðöð, àìàíäû ýÿëèí.
Ìÿùÿììÿäèí öðÿéè àç ãàëà éåðèíäÿí ÷ûõûð, àüðûëàð ñèíÿñèíäÿí
áàøëàéûá êöðÿéèíÿ âóðóðäó. Î, áèð
òÿùÿð êö÷ÿéÿ ÷ûõûá öçö öñòÿ éåðÿ
éûõûëäû. Îíóí áó ùàëûíû ýþðÿí ãîíøóëàð "103"-ÿ çÿíý åäèá òÿúèëè éàðäûì ÷àüûðäûëàð.
Ïîëèñ ìàøûíû èëÿ òÿúèëè éàðäûì
ìàøûíû ãûñà ôàñèëÿëÿðëÿ Ìÿùÿììÿäýèëèí åâèíÿ ýÿëäèëÿð. Ùÿêèìëÿð
11
îíó ìàøûíà ãîéóá, îðàäàúà èëê
éàðäûì ýþñòÿðäèëÿð. Ïîëèñëÿðÿ áèëäèðäèëÿð êè, áó àäàì àüûð "èíôàðêò" êå÷èðìèø, òÿúèëè îëàðàã õÿñòÿõàíàéà
÷àòäûðûëìàëûäûð.
Áó õÿáÿð, Ìÿùÿììÿäèí áàøûíà ýÿëÿíëÿð àíàñûíà ÷àòàí êèìè,
éàçûã àðâàä àéàãéàëûí, ñà÷ëàðûíû
éîëà-éîëà õÿñòÿõàíà òÿëÿñäè.
Îüëóíóí äàäûíà éåòèøìÿéÿ òÿëÿñÿí àíà õÿñòÿõàíàíûí äÿùëèçèíäÿ àù-íàëÿ ÷ÿêèðäè:
- Îüëóì, ìÿíèì áÿõòè, òàëåéè
êÿì îüëóì! Öðÿéèì ñÿíÿ ãóðáàí
îüëóì, - äåéÿðÿê àüëàéûð, îüëóíó
ýþðìÿê èñòÿéèðäè.
Àíúàã ùÿêèìëÿð èúàçÿ âåðìèðäèëÿð:
- Îüëóíà ñàêèòëèê ëàçûìäûð, àíà,
áèð ìöääÿò äèíúÿëìÿëèäèð.
Àíà èñÿ àüëàéûá, ñûçëàéûð, þç
òÿíùà äàõìàñûíäà ùÿðäÿí áèð
çöì-çöìÿ åòäèéè áàéàòûíû îõóéóðäó:
ßçèçèì éàçûüàì ìÿí
ßë âóðìà éàçûüàì ìÿí.
Ìÿí þëñÿì ñÿíÿ ãóðáàí
Ñÿí þëìÿ éàçûüàì ìÿí.
Åëÿìè àíàì àüëàð
Îäóìà éàíàí àüëàð.
Éàä àüëàð, éàëàí àüëàð
Þç àíàí ýåð÷ÿê àüëàð.
... Ýåúÿäÿí õåéëè êå÷èðäè,
Ìÿùÿììÿäèí "êîðäèàãðàìà" ëåíòèíè, öðÿê âóðìàëàðûíû, ãàí òÿçéèãèíèí ùÿäñèç àøàüû äöøìÿñèíè ýþðÿí
ùÿêèìëÿð áàøëàðûíû áóëàéûðäûëàð.
Ñîíðà áèð-áèðèíÿ ïû÷ûëäàøàðàã òèáá áàúûñûíà îíóí àíàñûíû
÷àüûðìàñûíû ñþéëÿäèëÿð. Òèáá áàúûñû
àíàéà ñàêèòúÿ, ñÿñ ñàëìàäàí îüëó
èëÿ ýþðöøÿ áèëÿúÿéèíè áèëäèðäè. Ëàêèí
àíà öðÿéè äþçìÿäè, þçöíö îüëóíóí
öñòöíÿ àòäû: "Ìÿíèì ÿçèç áàëàì",
äåéÿðÿê îíóí áàøûíû ãóúàãëàéûá
öç-ýþçöíäÿí þïäö, öðÿéèì ñÿíÿ
ãóðáàí îüëóì, äåéÿ àù-ôÿðéàä åòäè.
-Àé ùÿêèìëÿð, éàëâàðûðàì
ñèçÿ, ìÿíèì îüëóìó þçöìÿ ãàéòàðûí. Éàðûí ìÿíèì ñèíÿìè, ÷ûõàðûí
öðÿéèìè îüëóìà âåðèí, äåéÿðÿê ùÿêèìëÿðÿ éàëâàðäû.
Ùàìû "øîêäà" èäè. Áó ùàäèñÿíè ýþç éàøëàðû òþêìÿäÿí èçëÿìÿê ìöìêöí äåéèëäè. Ìÿùÿììÿä
àíàñûíû, îíóí ñÿñèíè, îíóí ñîëüóí
ñèôÿòèíè, úàäàð-úàäàð îëìóø ÿëëÿðèíè
ñîí äÿôÿ ýþðìÿê ö÷öí ýþçëÿðèíè
÷ÿòèíëèêëÿ äÿ îëñà à÷ìûøäû. Ýöúëÿ
åøèäèëÿúÿê ñÿñëÿ àíàñûíà éàëâàðûðäû:
- Ñÿíÿ éàõøû îüóë îëìàäûì, áàüûøëà ìÿíè, àíà! Èëëÿðëÿ áèçè áè-áèðèìèçäÿí àéðû ñàëàí î ëÿéàãÿòñèç ãàäûíà ñàòäûì ñÿíè. Þâëàäëûã áîðúóìó âåðÿ áèëìÿäèì ñÿíÿ. Íÿ îëàð,
÷ÿêäèéèí ÿçèééÿòëÿðè, ùàããûíû ùàëàë
åò, àíà! Àéàãëàðûíû ãàëäûð, ãîé
àéàãëàðûíûí àëòûíäà ýþçëÿðèìè éóìóì. Áÿëêÿ áóíäàí ñîíðà àõèðÿò
äöíéàñûíäà ðàùàòëûã òàïàðàì. Ìÿí
òàëåñèç, áÿäáÿõò îüëóíó áàüûøëà,
àíà!
Ìÿùÿììÿäèí ýþçëÿðè éàâàøéàâàø ãàïàíûð, àíà èñÿ ñà÷ëàðûíû
éîëóðäó.
Òîäàí êÿíäè
12
Õÿäèúÿ Øàáàíãûçû
50 èëäÿí ñîíðà
Óçóí èëëÿð èäè ýþðöøìöðäöê.
Ãàðøûëàøäûã. Àü áèð÷ÿêëÿðè,
áÿéàç ñà÷ëàðûí ýþçëÿðèíÿ
êþëýÿ ñàëûðäû... ùàíû î øóõëóã, ùàðàäà ãàëäû ãàðà çöëôöí?!. Ùåéðàí îëäóüóì ýþçÿëëèéèíäÿí òÿêúÿ áàõûøëàðûíäàí ùÿìèøÿ éàíàüûíà ÷þêÿí
çÿðèô ãûçàðòû ãàëìûøäû...
Ãàðàëàðûí àüëûüûíà áèëìèðäèì ñåâèíèì, éà êÿäÿðëÿíèì...
Àðàéà ÷þêìöø ñöêóòó ñÿíèí
÷ÿêäèéèí àù íèäàñû ïîçäö...
"Ùå÷ äÿéèøìÿìèñÿí", äåäèí.
Òÿáÿññöìöí ãÿëáèìè éàíäûðûá
18 Avqust 2014-cö èë
ØßÙÈÄ ÀÍÀÑÛ
éàõäû. Äîíóá ãàëìûøäûì. Êÿïÿçèí áóç áóëàãëàðû êèìè!.. Öçöíÿ
áàõìàüà ÷ÿñàðÿòèì úàòìûðäû.
Öçöíöí ãûðûøëàðû èøüàë àëòûíäà
ãàëàí Ãàðàáàüûìûí, Øóøàìûí,
Àüäàìûí, Êÿëáÿúÿðèí, ãàðà áÿõòèìèí ÿðàçèëÿðèíè õàòûðëàäûðäû.
Ñàíêè äþéöø áþëýÿëÿðèíèí õÿðèòÿñè ÷ÿêèëìèøäè ñèôÿòèíäÿ... Íÿëÿð-
ÅÒÈÐÀÔ
Ìÿíñóð øåèð
Ôàçèë ÑßÍÀÍ,
Éàçû÷û-ïóáëèñèñò.
Ùàðäàíñà áåéíèìÿ áèð ôèêèð ùàêèì
êÿñèëìèøäè. Óçàãëàðà ýåòìÿê. Ñÿí éàøàäûüûí ìÿêàíäàí êÿíàð îëìàã. Ñÿíäÿí éàõàìû ãóðòàðìàã ö÷öí áåëÿ áèð
ôèêðÿ äöøìöøäöì. Èø éåðèìäÿ êîëëåêòèâ
èñòèðàùÿòÿ ýåòìÿê ìÿñÿëÿñè îðòàéà ÷ûõàíäà, áÿëêÿ äÿ ìÿíäÿí ÷îõ ñåâèíÿí
éîõ èäè. Áó ñåâèíú òÿêúÿ þçöìÿ àèä èäè.
Éîëà äöøäöê. Áó áàðÿäÿ ñÿíÿ ùå÷ áèð
ñþç äåìÿìèøäèì. Ùÿòòà þçëöéöìäÿ
ãÿòèëÿøäèðìèøäèì êè, èñòèðàùÿò ìÿêàíûíà ÷àòàí êèìè òåëåôîíóìóí íþìðÿñèíè
äÿ äÿéèøèì.
Ðÿôèãÿìëÿ éàíàøû îòóðìóøäóì.
Ùàìûìûç äåéèá-ýöëöðäöê. Ãÿôëÿòÿí òåëåôîíóì çÿíý ÷àëäû. Þçöìäÿí àñûëû îëìàéàðàã öðÿéèìäÿí êå÷äè êè, Àëëàù
åëÿéÿ ñÿíèí çÿíýèí îëà. Ýþòöðäöì òåëåôîíó. Ñÿí èäèí çÿíý åäÿí. Ñÿñèíè åøèäÿí äÿ ñåâèíäèéèìäÿí ðÿôèãÿìè ãóúàãëàéûá þïäöì. Ùÿðÿêÿòèìäÿí þçöíö èòèðÿí ðÿôèãÿì:
- Íÿ éàìàí ñåâèíèðñÿí. Îëìàéà
ñåâýèëèíäè çÿíý åäÿí?
Òåç þçöìö ÿëÿ àëäûì. Âÿ è÷èìäÿ
ãûçàðà-ãûçàðà ðÿôèãÿìÿ éàëàí äåäèì.
- Ñÿí áèëìèðñÿí êè, ìÿíèì ñåâýèëèì éîõäóð. Éàõûí ãîùóìóìóç àëè
ìÿêòÿáÿ ãÿáóë îëóá. Îíà ýþðÿ ñåâèíèðÿì. Ôèêèðëÿøÿíäÿ ðÿôèãÿìÿ éàëàí äåìèðäèì. Íÿ âàõò ìÿí ñÿíÿ ñåâýèëèì
äåìèøäèì êè?
Ùàëûìû ñîðóøäóí. Èñòèðàùÿòÿ ýåòäèéèìè äåäèì. Òåç "Òÿê ýåäèðñÿí?" ñóàëûíûí èíòîíàñèéàñûíäàêû ãÿçÿá âÿ ãûñãàíúëûã áöòöí áÿäÿíèìÿ éàéûëäû. Áèð
àíëûüà ãàäûí êèìè þçöìö äöíéàíûí
áÿõòÿâÿð ãàäûíû êèìè ùèññ åòäèì. "Éîõ,
êîëëåêòèâ ýåäèðèê" úàâàáûìäàí ñîíðà
"Éàõøû éîë. Àììà…" - ñþçöíöí éàðûì÷ûã ãàëìàñûíäà ãàéüû èëÿ áÿðàáÿð, áèð
òàïøûðûã äà ùèññ åòäèì. "Àììà" ñþçöíäÿ ÷îõ øåé ýèçëÿíìèøäè. Áóíó öðÿêäÿí
ñåâÿíëÿð äóéà áèëÿð.
Éîë áîéó ùàìû äåéèá-ýöëöðäö.
Ìÿíñÿ áèð î ãÿäÿð äÿ ãàðûøìûðäûì.
Éîëäàøëàðûì àðàáèð "Ñÿíÿ íÿ îëóá, ùå÷
êåôèí éîõäóð?" äåéèðäèëÿð. Ìÿíñÿ "Ùå÷
áèð øåé îëìàéûá. Ñèçÿ åëÿ ýÿëèð". Äåñÿì
äÿ, ùèññ åäèðäèì êè, ñþçöìÿ èíàíìûðëàð. Äèëëè-äèëàâÿð éîëäàøëàðûìäàí áèðèíèí
"Áóíà íÿ îëäóñà, î òåëåôîí çÿíýèíäÿí
ñîíðà îëäó. Éÿãèí òàïøûðûáëàð êè, àüûð
îòóð, áàòìàí ýÿë" äåäèéè ñþçëÿðÿ ùàìû
ýöëäö.
×àòäûã èñòèðàùÿò éåðèíÿ. ×îõ ýþçÿë,
ìÿíçÿðÿëè áèð éåðäè. Ýþçÿëëèê ýþç îõøàéûð. Óúà äàüëàð, éàìéàøûë ìåøÿëÿð, ýþç
éàøû êèìè àõàí áóëàãëàð, ÷àéëàð, ìåøÿíèí è÷ÿðèñèíäÿ òèêèëìèø åâëÿð âÿ ñ. àäàìû íàüûëëàð àëÿìèíÿ àïàðûð. Èëê äÿôÿ èäè
êè, Àçÿðáàéúàíûí áåëÿ äèëáÿð ýóøÿñèíè
ýþðöðäöì. Öðÿéèìäÿí "Áóðà ìÿíèì
âÿòÿíèìäèð" ãóðóð ùèññè êå÷äè. Òåç-òåç
ðÿôèãÿìëÿ ìåøÿéÿ ýåäèðäèê. Ùÿð äÿôÿ
ýåäÿíäÿ ÷è÷ÿêëÿðäÿí äÿñòÿ äöçÿëäèðäèì. Ôèêðèìäÿ ùÿìèí ÷è÷ÿêëÿðè ñÿíÿ
òÿãäèì åäèðäèì. Îòàüûìäà ùÿð ýöí ÷è÷ÿêëÿðè äÿéèøèðäèì. Ýåúÿëÿð êîíñåðò
îëóðäó. Ðÿãñ åäÿí, îõóéàí âÿ ñ. áèð-áèðèíÿ ãàðûøûðäû. Éîëäàøëàðûìäàí áÿçèëÿðè
þçëÿðè ö÷öí òàíûø äà òàïìûøäûëàð. Åòèðàô
åäèì êè, áèð-èêè äÿôÿ ìÿíÿ äÿ ãàðìàã
àòäûëàð. Áèð øåé ÷ûõìàäûüûíû ýþðÿíäÿ
"Ýþðÿñÿí áó ýþçÿëèí öðÿéèíè ùàíñû
áÿõòÿâÿð îüëàí ôÿòù åäèá" àòìàúàëàðû
äöçö ìÿíÿ ëÿççÿò âåðèðäè. Àõû î áÿõòÿâÿð ñÿí èäèí.
Ùàðà ýåäèðäèìñÿ, ñÿíè éàíûìäà
ùèññ åäèðäèì. Áàõûøëàðûí ìÿíè èçëÿéèðäè.
Ìÿíèìëÿ áèðýÿ àääûìëàéûðäûí. Ùÿòòà,
áèð àíäà îëñóí þçöìö òÿíùà ùèññ åòìèðäèì. Íÿ ýèçëÿäèì, ýåúÿëÿð éàòàíäà
äà ñÿíè éàòàüûìäà òÿñÿââöð åäÿðÿê
áàøûìû ãîëóíóí öñòöíÿ ãîéóá ñèíÿíÿ
ñûüûíûðäûì. Ñà÷ëàðûì öçöíÿ äàüûëûðäû.
"Ñà÷ëàðûíûí íÿ ýþçÿë ÿòðè âàð" äåéÿðÿê
áîéóí-áîüàçûìû íÿôÿñèíëÿ èñèäèðäèí.
Áåëÿúÿ áèð íå÷ÿ ýöíö àðõàäà ãîéäóì.
Ýþðäöì ñÿíñèçëèê ìÿíè ëàï äÿëè åëÿéèð.
Ìÿí ñÿíäÿí ãà÷ìàã èñòÿéèðäèì. Íÿäÿíñÿ, ýåòäèêúÿ äàùà äà ñÿíÿ éàõûíëàøûðäûì. Þçöì-þçöìäÿí áàø à÷à áèëìèðäèì. Ñîíó ýþðöíìÿéÿí áèð ëàáèðèíòÿ
äöøìöøäöí. ×ûõûø éîëóíó òàïà áèëìèðäèì.
Ö÷ èëÿ éàõûíäûð êè, ùèññëÿðèìè è÷èìäÿ áîüóðàì. Äàùà þçöìëÿ áàúàðà áèëìÿäèéèìè èíäè áàøà äöøäöì. Íàùàã
äåìÿéèáëÿð êè, àéðûëûã éàðûì÷ûã ìÿùÿááÿòè ìÿùâ åäèð, ùÿãèãè ìÿùÿááÿòè
èñÿ äàùà äà àëîâëàíäûðûð. Ñÿíäÿí ãà÷ìàãëà ñÿíè óíóòìàã èñòÿéèðäèì. Ùå÷
äÿ áåëÿ äåéèëìèø. Ñÿíäÿí ãà÷ìàãëà
ñÿíñèç éàøàéà áèëìÿäèéèìè äÿðê åòäèì.
Äåéèðëÿð åòèðàôû ùÿð àäàì áàúàðìûð.
Åòèðàô åòìÿê ö÷öí áþéöê öðÿê ñàùèáè
îëìàëûñàí.
Èíäè ìÿí äÿ åòèðàô åäèðÿì. Àðòûã áó
ýþçÿë èñòèðàùÿò ìÿêàíûíäà ãàëà áèëìèðÿì. Ñÿíñèçëèê ìÿíè éàìàí ñûõûð. Ñÿùÿð òåçäÿí éîëà äöøÿúÿéÿì. Éîëà äöøÿí êèìè ñÿíÿ çÿíý åäÿúÿéÿì êè, ìÿíè ãàðøûëà. Èëê áàõûøäà áÿëêÿ äÿ èíàíìàäûí. Áóíó ìÿíèì íþâáÿòè øûëòàãëûüûì êèìè ãÿáóë åäÿúÿêñÿí. Àììà
èíàí! Èíàí êè, ùÿãèãÿò áóäóð. Ãàðøûëà
ìÿíè. Äöøÿí êèìè ñÿíèí áîéíóíà ñàðûëûá äîäàãëàðûìûí òÿøíÿñèíè ñþíäöðÿúÿéÿì. Ãîé ÿòðàôäàêûëàð ùàìûñû ýþðñöí.
Åòèðàô åäÿúÿéÿì, íå÷ÿ èë öðÿéèìäÿ
áîüäóüóì äóéüóëàðûìû âÿ ñåâèíúëÿ
ùàéãûðàúàüàì:
Ìÿí Ñÿíè ñåâèðÿì!!!
Áó ìÿíèì ñÿíèí ãàðøûíäà åòèðàôûìäûð. Åòèðàô åäèðÿì êè, ìÿí ñÿíèíÿì
âÿ ñÿíñèç éàøàéà áèëìÿðÿì, ÿçèçèì.
äÿí ñþç à÷ìûðäû î ãûðûøëàð. Þâëàä ùÿñðÿòè, àíà íàëÿñè... Íå÷ÿ
ñåâèíú äÿôí åòäèí, íåúÿ ýöëöø
áàñäûðäûí î ãûðûøëàðäà. Þç êÿäÿðèíÿ áàøãàëàðûíûí êÿäÿðèíè ãàòäûí... Âàðûíû, äþâëÿòèíè, þçöíö,
ýþçÿëëèéèíè äÿôí åòäèí î ãûðûøëàðäà...
Ýþçëÿðèíÿ áàõà áèëìÿäèì.
-Êàìàë... Êàìàë...
ßëëÿðèíè ÷àðïàç àëíûíà ãîéóá éàòìàüû ñåâèðäè. Èíäè äÿ ÿëëÿðèíè öçöíÿ
ñöðöøäöðöá ýþçëÿðèíè à÷äû. Íàðàçûëûãëà îíó îéàäàí áàúûñûíà áàõäû...
-Ùÿÿÿ...
-Ãàäàñûí àëûì, èøÿ ýåúèêèðÿì.
Éàòûá ãàëìûøàì. Íÿçðèíè áàü÷àéà
àïàð, íîëàð...
Êàìàë áàúûñûíà î ãäÿð íàðàçû
íÿçÿðëÿðëÿ áàõûðäû êè... Åëÿ áèë, àõøàì
èøäÿí ÷ûõäûüû éåðäÿ "õÿñòÿ âàð"-äåéÿ
îíó ýåðè ÷àüûðàí äà, àâòîìîáèëè ñÿðõîø èäàðÿ åäèá äèâàðà ÷ûðïàðàã éàðàëàíàí "õÿñòÿ" äÿ åëÿ áàúûñû îëìóøäó... Áöòöí ýåúÿíè õÿñòÿíèí éàíûíäà
îëìóøäó. Úÿððàùèééÿ ÿìÿëèééàòû úÿìè 40 äÿãèãÿ ÷ÿêñÿ äÿ 24 éàøëû îüëàíûí âÿçèééÿòèíèí ñòàáèëëÿøäèéèíè
ýþçëÿìÿê ëàçûì ýÿëìèøäè. Ùÿòòà,
ýþçëÿðè éóìóëó, ðÿíýè êàüûç êèìè
àüàðìûø ùÿìéàøûäûíà áàõàðàã äöøöíìöøäö êè, àíàñû äåìèø, íÿ éàõøû
âàõòûíäà îõóéóá, "àäàì" îëóá...
Ñÿùÿð 7-äÿ åâÿ ýÿëìèøäè. Þçöíö
÷àðïàéûéà ÷àòäûðàíäà äöíéàíû óíóòìàã èñòÿìèøäè. Èíäè áàúûñû ãàðøûñûíäà àçúà ýöíàùêàð áàõûøëàðëà ñàíêè
îíà éàëâàðûðäû. Áàøûéëà ýåäÿúÿéèíè
áèëäèðèá ýþçëÿðèíè òÿçÿäÿí éóìäó.
Íÿçðèí áþéöê ãàðäàøûíûí ãûçû èäè.
Ãàðäàøû Ðóñèéàéà ýåòìèøäè èøëÿìÿê
ö÷öí. Âàõòûíäà äÿðñäÿí ãà÷ûá "ãûç
ýöäìöøäö"... Èíäè äÿ éîëäàøûíà ãàïûäàí ÷ûõìàüû ãàäàüàí åäèá Ðóñèéàäàí àéäà áèð äÿôÿ ïóë ýþíäÿðìÿêëÿ àèëÿ ãàðøûñûíäàêû ìÿñóëèééÿòèíè òàìàìëàéûðäû. Áàúûñû êèòàáõàíà ìöäèðè
èäè. Ñààò 10-äà èøäÿ îëìàëûéäû. Äåìÿëè, ñààò ùàðäàñà 9-ó êå÷ìèøäè êè,
áàúûñû áåëÿ òÿëÿñèðäè. ßðèíúÿê ùàëäà
ýþçöíö ùÿðëÿéèá ñààòûíû àõòàðäû. Éàäûíà äöøäö êè, éîðüóíëóãäàí ñààòûíû
ùå÷ ãîëóíäàí à÷ìàéûá. Ñààò 10-èøëÿìèøäè. Íÿçðèí äÿ áàü÷àäà 10-äà
îëìàëûéäû. Àäÿòÿí, áàúûñû Íÿçðèíè
áàü÷àéà ãîéóá îðäàí èøÿ ýåäÿðäè.
Êàìàë ãàëõûá ùàçûðëàøäû... Áàëàúà Íÿçðèíèí ÿëèíäÿí òóòóá áàü÷àéà
àïàðäû. Éîëáîéó äöøöíúÿëÿðè éåíÿ
ãàðûøìûøäû. Óøàãëûã ñåâýèñè Ñåâäà,
ýåúÿ éàðàëû ýÿëÿí îüëàí, ãàðäàøûíûí
ýþçö òåëåôîíäà ãàëàí éîëäàøû...
Áàü÷àíûí ùÿéÿò ãàïûñû à÷ûã èäè.
Íÿçðèí ÿìèñèíèí ÿëèíäÿí ãîïóá áèíàíûí òàõòà ãàïûñûíàúàí ãà÷äû. Êàìàë
äàéàíûá óøàüûí àðõàñûíúà áàõûðäû.
Íÿçðèí íåúÿ äÿ àòàñûíà áÿíçÿéèðäè.
Éåðèøè äÿ ëÿíýÿðëè èäè...
-Íÿçðèíèì? Òÿê ýÿëìèñÿí?
Äèêñèíèá ñÿñ ýÿëÿí òÿðÿôÿ áàõäû.
Âÿ ñàíêè áàøãà äöíéàéà äöøäö... Èðè,
ìàâè ýþçëÿð, íàçèê, íàðûûíúû ðÿíýÿ
áîéàíìûø äîäàãëàð, ìöòÿíàñèá áÿäÿí... Âÿ àü ýöëëÿðè îëàí éàøûë äîí...
Êàìàë þçöíö òîõòàäûá èðÿëè éåðèäè:
-Ñàëàì. Íÿçðèíèí ÿìèñèéÿì...
Ãûç àçàúûã ýöëöìñÿäè. Ñîë ÿëèíè
èðÿëè óçàòäû:
-Ìÿëÿê... Íÿçðèíèí ìöÿëëèìÿñè...
-Òàíûøëûüûìûçà øàä îëäóì.
-Ìÿí äÿ...
Ìÿëÿê áîéíóíó àçàúûã éàíà
ÿéèá äèããÿòëÿ Êàìàëû ñöçäö. Òåç äÿ
áàõûøëàðûíû Íÿçðèíÿ éþíÿëòäè:
-Áèëèðñèç, Íÿçðèí ýÿëÿúÿéèí ðÿñàìûäûð... Åëÿ ýþçÿë øÿêèëëÿð ÷ÿêèð êè...
-Áèëèðäèì... Åâäÿ ðÿíýëè ãÿëÿìëÿð
äàèì àéàã àëòäà ãàëûðñà, äåìÿëè, ýÿëÿúÿéèí äàùè ðÿññàìû èëÿ áèð åâäÿ éàøàéûðûã, Ìÿëÿê õàíûì...
Ùÿð èêèñè ãÿùãÿùÿ ÷ÿêäè. Ìÿëÿê
Áèð ýþçöíäÿ èòýèí äöøìöø îüóë
äÿðäè, áèð ýþçöíäÿ øÿùèä ãÿáðè
ýþðäöì... ñÿáð äèëÿìÿéÿ äèëèì
ýÿëìÿäè... Ùàíäàí-ùàíà øöêöð
äèëÿìÿê èñòÿäèì! Íÿäÿí ñöêöð
åäÿñÿí êè?!. Þçöìö ýöíàùêàð
ùèññ åòäèì. Òåç ãà÷ìàã, ñÿíäÿí óçàãëàøìàã èñòÿäèì. Áàúàðìàäûì! Ùàéãûðûá àüëàìàã
ÿëëÿðèíè Íÿçðèíÿ óçàòäû:
-Ýÿë, Íÿçðèíèì... È÷ÿðè áèðëèêäÿ
ýåäÿê.
Êàìàë éàëíûç èíäè ãûçûí ñàü ÿëèíèí ñàðûãëû îëäóüóíóí ôÿðãèíÿ âàðäû.
-Áèð äÿãèãÿ... ßëèíèçÿ íÿ îëóá?
-Øöøÿ êÿñèá...- Ìÿëÿê êþíöëñöç
úàâàá âåðäè. Íÿçðèíëÿ áèðýÿ ãàïûéà
éþíÿëäè.
-Ìÿí ùÿêèìÿì. Áàõà áèëÿðÿììè?
Ìÿëÿê ãàïûíû à÷ûá Íÿçðèíè è÷ÿðè
þòöðöá ýåðè äþíäö.
-Áóéóðóí... Ùÿêèì îëäóüóíóçó
áèëèðÿì. Íÿçðèí åâäÿêèëÿð ùàãäà äà-
Àéòàú
íûøìàüû õîøëàéûð.
Êàìàë ñàðüûíû à÷ûá Ìÿëÿéèí
éóìøàã ÿëèíè îâúóíà àëäû. Øöøÿ øÿùàäÿò áàðìàãäàí àçúà àøàüûíû, ãûçûí îâúóíóí è÷èíè êÿñìèøäè. Éàðàíûí
òÿìèç éóéóëìàäûüû à÷ûãúà ýþðöíöðäö. Öñòÿëèê, áåëÿ äÿðèí éàðàéà ìöòëÿã úÿððàùè ìöäàõèëÿ ëàçûì èäè.
-Áÿëêÿ õÿñòÿõàíàéà ýÿëÿñèç?
Îðäà äàùà éàõøû ìöàëèúÿ åäÿðÿê.
Éîõñà èíôåêñèéà êå÷ÿ áèëÿð-Êàìàë
äèããÿòëÿ Ìÿëÿéèí öçöíÿ áàõäû.
-Åëÿìè?...-Ãûçûí ýþçëÿðèíäÿí
ãîðõó áîéëàíûðäû...-Îíäà áèð ñààòàúàí ýÿëÿðÿì...
-Ìöòëÿã ýÿëèí, ýþçëÿéúÿì...
-Ýÿëÿúÿì...
Ìÿëÿê òÿëÿñèê íèýàðàí ùàëäà è÷ÿðè ýèðäè. Êàìàë áàéàã åâÿ ãàéûäûá
éàòìàã èñòÿñÿ äÿ èíäè áèðáàø õÿñòÿõàíàéà éîëëàíäû. Ùÿð øåéè ùàçûð ãîéóá Ìÿëÿéè ýþçëÿìÿéÿ áàøëàäû. Ùå÷
áèð ñààò îëìàìûøäû êè, Ìÿëÿê ýÿëäè.
Êàìàë îíóí éàðàñûíû éóéóá äÿðìàí
ãîéäó. Ùÿð ýöí åéíè âàõòäà õÿñòÿõàíàéà ýÿëèá ñàðüûíû äÿéèøäèðìÿê ëàçûì îëäóüóíó äåäè. Ìÿëÿê íàðàùàòëûãëà ÿëèíÿ áàõûá ðàçûëàøäû. Ñàüîëëàøûá õÿñòÿõàíàäàí ÷ûõäû. Êàìàë õàëàòûíû ñîéóíóá ñÿáèðñèçëèêëÿ ãàïûäàí
÷ûõàíäà òèáá áàúûñûíûí îíà ìàðàãëà
áàõûá ýöëöìñÿäèéèíè ýþðäö. Àíúàã
þçöíö ýþðìÿìÿçëéÿ ãîéäó. Ìÿëÿéèí
àðõàñûíúà êö÷ÿéÿ ÷ûõûá îíóí ùàíñû
ñÿìòÿ ýåòäèéèíÿ áàõäû. Ãûç õÿñòÿõàíàíûí äàðâàçàñûíäàí àçúà àðàëû àüàúûí àëòûíäà äàéàíìûøäû. Òåëåôîíóíà
íÿñÿ ãåéä åäèðäè. Êàìàë äàðâàçàíûí
êöíúöíÿ ãûñûëûá ãûçû ñåéð åòìÿéÿ
áàøëàäû. Äöøöíäö êè, èíäèéÿäÿê áåëÿ
ùèññëÿð éàøàìàéûá... Åëÿ áèë äöíéàñû
áó ãûçà áàüëû èäè âÿ ó÷óëóá òþêöëÿ áèëÿðäè... Áó ýþçÿëëèéèí ãàðøûñûíäà þçöíö àúèç äÿ ñàéûðäû. Àõû, áóðäà, äàðâàçàíûí àðõàñûíäà ýèçëÿíìÿê îíóíðàéîíóí ìÿùøóð úÿððàùûíûí íÿéèíÿ
ëàçûìäû êè? Ùå÷ Ñåâäàíû áåëÿ òèòðÿê
ùÿéÿúàíëà ñöçìÿìèøäè... È÷èíäÿ
ùàíñûñà ùèññëÿð áèð-áèðèíÿ ãàðûøìûøäû... Ýþçëÿðèíèí þíöíÿ éàøûë äîíëó áèð
Ìÿëÿê ýÿëìèøäè... Âÿ éåíè äöíéà ãó-
èñòÿäèì. Ýöíàùêàð àõòàðäûì...
Òÿñÿëëè âåðìÿéÿ ñîç òàïìàäûì.
Öçöíäÿ êÿäÿð ãÿáðèñòàíëûüû âàðäû. Íÿ äåéÿéäèì... ùàíñûíà òÿñÿëè âåðÿéäèì... È÷èìäÿ òóôàí
ãîïäó, ñåë ñóëàð àõäû... Ýþç
éàøëàðûì öðÿéèìÿ àõûðäû. Ñÿíäÿí ýèçëÿíìÿê ö÷öí.
"Øöêöð îðäóìóç èðÿëèëÿéèð",
ñÿñèí ÷îõ ýöìðàù ñÿñëÿíäè.
Íèêáèíëèêëÿ áèð-áèðèìèçÿ áàõäûã!
Ýöëöìñÿäèê! Áàõûøëàðûìûçëà áèðáèðèìèçè éîëëà ñàëäûã. àüûð-àüûð
èðÿëèéÿ äîüðó àäûìëàäûí, Ãàéà
àíà, Äàü àíà, Øÿùèä àíàñû.
ðóëìóøäó àðòûã äåéÿñÿí áåéíèíäÿ...
Éåíè áèð äöíéà... Ìÿëÿêëÿ áèð þìöð...
Áèð þìöð... Þç óøàãëàðûíû äà Íÿçðèí
êèìè áàü÷àéà àïàðûð... Àììà, áó äÿôÿ ö÷ö áèð ýåäèð... Ãûçëàðû, àíàñû Ìÿëÿê, àòàñû Êàìàë... Ñîíðà îüóëëàðû
îëóð... Îíóí òöíä ýþé ðÿíýëè ìÿêòÿá
÷àíòàñûíûí öñòöíäÿ "Áåí 10" éàçûëûá...
Êàìàë õÿéàëëàðûíûí ãóúàüûíäà
åëÿ ýöëöìñÿéèðäè êè... Áó àí äöíéàíûí ÿí øèðèí ùèññëÿðèíè éàøàéûðäû... Öëâè öìèäëÿðè...
Àâòîìîáèëäÿí ýÿëÿí ýóð ìóñèãè
ÿòðàôà éàéûëûðäû. Êàìàë áèð àääûì èðÿ-
ßÍ
ÝÞÇßË
ÉÀËÀÍ...
ëè àòäû. Áîç ðÿíýëè "Ìåðúåäåñ" ìàðêàëû àâòîìîáèë äöç Ìÿëÿéèí áÿðàáÿðèíäÿ äàéàíìûøäû. Ýþçöíäÿ åéíÿê
îëàí îüëàí Ìÿëÿéÿ áàõûá ýöëöìñÿäè,
ãàïûíû à÷ûá éåðÿ äöøäö. Êàìàë ùèðñëÿ þçöíö ãûçà ÷àòäûðäû. Îíó è÷ÿðè
ãàéòàðìàã, áó îüëàíûí ïàéûíû âåðìÿê èñòÿéèðäè. Ãîé ùÿääèíè áèëñèí êè,
ùÿð ãûçûí éàíûíäà àâòîìîáèë ñàõëàéûá ñþç àòìàã îëìàç!
Åëÿ Ìÿëÿéÿ ÷àòìàüà áèð àääûì
ãàëìûøäû êè, îüëàíûí ñÿñèíè åøèòäè:
-Ìÿëÿéèì... Åëÿ íèýàðàí ãàëìûøäûì êè... Íèéÿ ìÿíÿ äåìÿäèí, þçöì
ýÿòèðÿðäèì ñÿíè? Ñÿí äåéÿí êèìè èøäÿí èúàçÿ àëûá ãà÷äûì...
Êàìàë äàéàíäû... Ùèññ åòäè êè,
äàõèëèíäÿ áèð èñòèëèê áîüàçûíà ãÿäÿð
ãàëõäû, ùóëãóìóíäà êèëèäëÿíäè... Òöñòöñö ýþçëÿðèíäÿ éàøà äþíöá àõàúàã
èíäè...
-Êàìàë?
Éàëíûç èíäè Ìÿëÿéèí ñóàëåäèúè áàõûøëàðûíû ýþðäö... Þçöíö òîõ òóòìàã
èñòÿäè:
-Ìÿí... ýÿëäèì äåéÿì êè, ñàðüûíû äÿéèøÿíäÿ ìÿí îëìàñàì äà îëàð.
Òèáá áàúûñûíà òàïøûðàðàì, î äÿéèøÿð...
-×îõ ñàü îëóí...-Åéíÿêëè îüëàí
úàâàá âåðäè.- Áó àðàäà, òàíûø îëàã,
Ìÿëÿéèí ùÿéàò éîëäàøû Àçÿð...
Îüëàíûí óçàíàí ÿëèíè òóòìàã
Êàìàëà åëÿ ÷ÿòèí ýþðöíäö êè... Àììà, òóòäó... Þçöíö öìèäëÿðèíäÿí àñäûüû àí ñàíêè áó ÿë îíó ÷ÿêèá ðåàëëûüà ãàéòàðäû:
-Øàäàì... Ìÿí äÿ... -þçöíö íåúÿ òÿãäèì åòìÿéÿ òÿðÿääöä åòäè.
-Íÿçðèíèìèí ÿìèñè, Êàìàë ùÿêèì...-Ìÿëÿê ýöëöìñÿäè...
-×îõ øàäàì... âÿ ìèííÿòäàðàì
ñèçÿ, Ìÿëÿéèìè ãîðóäóüóíóç ö÷öí...
Êàìàë áàøûíû òÿðïÿäèá ÿëèíè éåëëÿäè. Ýåðè äþíöá õÿñòÿõàíàéà òÿðÿô
àääûìëàäû... Éàëíûç àâòîìîáèëèí
óçàãëàøûá ýåòäèéèíè ýþðÿíäÿí ñîíðà
äàéàíäû... Êö÷ÿäÿí ãàëõàí òîçà áàõûá äöøöíäö:
-Ìÿëÿêëè öìèäëÿð íÿ ýþçÿë èäè...
Éàëàí èäè... Àììà, ÿí ýþçÿë éàëàí
èäè...
ÏÎÅÇÈÉÀ
18 Avqust 2014-cö èë
Ýþðöøöìöç îëäó äóìàíëû,÷ÿíëû,
Õàòèðÿì öøöñÿ íÿ åäÿðäèí ñÿí.
Ðÿùìàí
ÈËÒÈÔÀÒ
Òîðïàüûíû þïÿí ÷è÷ÿêëÿð òÿêè,
Ãÿëáèìèí êþ÷öíö ÷ÿêÿðäèíìè ùå÷?
Ìÿíÿ ãóúàã à÷ûá ïû÷ûëòûëàðëà,
Äÿðäèìè öðÿéèíÿ ÿêÿðäèíìè ùå÷?
Áÿëêÿ áèð þìöðö óúàëäûá åëÿ,
Âÿäÿñèç þëöìÿ äàéàí äåéÿðäèí...
Áÿëêÿ äÿ âàðëûüûìû ãîúàëäûá åëÿ,
Ñàðìàøûã èëëÿðÿ ñà÷àã ùþðÿðäèí.
Ñÿàäÿò ßëÿêáÿðîâà
ÞÇÖÍÄß ÑÀÕËÀ
Äÿðä åâèíäÿ äÿëèéÿì,
Þìðÿ áèð éîë ÿéèëëÿì.
Ìÿíêè,ñÿíäÿ äåéèëÿì,
Ìÿíè èçèíäÿ ñàõëà.
ßðèò ãÿëáèìè øàì òÿê,
Ìÿíè öðÿéèíÿ ÿê,
Ùÿòòà äÿðäèìè ñÿí ÷ÿê,
Ìÿíè ýþçöíäÿ ñàõëà.
Õÿéàëûíû áèòèðìÿ,
Êþíëöíÿ äÿ ýÿòèðìÿ,
Íîëàð ñàëûá èòèðìÿ,
Ìÿíè þçöíäÿ ñàõëà.
Ìÿí ñÿíè ñåâìÿäèì ñåâýèñèç ãàëûì,
Þìðöíö þìðöìÿ áöêöá ýåòìèñÿí.
Íåéëÿéèì ðóùóìà èçèíè ñàëûá,
Ìÿíäÿí âàðëûüûíû ñþêöá ýåòìèðñÿí.
ÝÅÒÄÈÍ
Ýåòäèí....Ýþçëÿðèìäÿ ãàëäû ýþçëÿðèí,
Áàõûøûí àñûëäû êèðïèêëÿðèìäÿí.
Àõû,ýåäèøèíèí èçëÿðè ãàëäû,
Ýþçëÿðèìÿ ÷þêÿí ñèëóåòèíäÿí.
Ýþç éàøûì..,ýþç éàøûì àõäû éåíèäÿí,
Ñóñóá öðÿéèìè äèíëÿäè éîëëàð.
Àìàí!-ýåäèøèíèí èíòèùàðû òÿê,
Áîøàëäû,öøöäö,öøöäö ãîëëàð.
ÄÖØÖÍÚß
Àðàäûì êþíëöìö ñÿí âàðñàí äåéÿ,
Îðàäà òÿíùàëûã éóâà ñàëûáäûð.
Ñåâýè êö÷ÿñèíäÿ áîéíó áöêöê òÿê,
Àéðûëûã éóðäóíäàí àéðû ãàëûáäûð.
Áîéëàíûð ýþç éàøûì êèðïèêëÿðèìäÿí,
Ñèíÿìäÿ äàìúûëàð àü úûüûð à÷ûð.
Ãàðà ýþçëÿðèì áÿáÿêëÿðèíäÿí,
Ñóàëìû?- éàüäûðûð,øÿôÿãìè- ñà÷ûð.
Éåíÿ êåøèê ÷ÿêäèì ñÿíëè þìðöìÿ,
Áèðäÿí...öðÿéèìÿ êÿìÿíä àòàðñàí,
Ìÿíêè,þéðÿíìèøÿì êþëýÿëè ñÿíÿ,
Àðõàìúà éîëëàíñàí ìÿíÿ ÷àòàðñàí.
Äöøöíöð áåéíèìèí îâúó íþãòÿñè,
ßáÿäè éîëóìóí éîë÷óñó êèìè.
Ùÿðäÿí ýþçëÿðèìèí àüûë äèãòÿñè,
×ûðïûíûð,ãÿëáèìèí îâ÷óñó êèìè.
ÝÞÇ ÉÀØÛÌ
Ñÿñ-ñÿìèð äóéìàéûð äöøöíÿí áåéíèì,
Âàðëûüû,éîõëóüó òÿêúÿ ýöìàíû.
Çàìàí ìÿùâÿðèíèí éîëóíäà éåéèí,
Äþâð åäèð,ôûðëàíûð ñþçöí öììàíû.
Áîéëàíûð ýþç éàøûì êèðïèêëÿðèìäÿí,
Áåéíèìñÿ çÿíý åäèð ïû÷ûëòûñûéëà.
Îéàíûð,äîüóëóð éåíè áèð øåèð,
È÷èìäÿí ýþéíÿéÿí ùû÷ãûðòûñûéëà.
ÑßÍ ÌßÍÈÌ ÁßÕÒ ÏÀÉÛÌ
Ñÿí ìÿíèì áÿõò ïàéûì,òàëåñèç éàçûì,
Þìðöìÿ ýåúèêìèø ìÿùÿááÿòèìñÿí.
Ñÿíñÿí áó äöíéàäà òÿê ñåâýè ïàéûì,
Ùåéèô êè,ùÿéàòäà ìÿíèì äåéèëñÿí.
Öç-öçÿ ýÿëèðèê ùÿð çàìàí,ùÿð àí,
Ñÿíèí éîëóí áàøãà,èçèí áàøãàäûð.
Ùÿð ýöí ýþðöøñÿêäÿ ñÿíèíëÿ èíàí,
Êöñýöí ýþçëÿðèíèí ñþçö áàøãàäûð.
Áèðèìèç áèð àëîâ,áèðèìèç ñóéóã,
Èêèìèç íÿäÿíñÿ óéüóí ýÿëìèðèê.
Þçöìöç ìöëàéûì,åøãèìèç ñîéóã,
Íÿäÿíñÿ ñÿíèíëÿ ýþðöøÿìèðèê.
Ëàë àõàí ñóëàð òÿê ùåé áàõûøûðûã,
Áèð àíëûã äöíéàíû áèç óíóäàðàã.
Ñÿíèíëÿ ñàêèòúÿ ñàëàìëàøûðûã,
Ãÿëáäÿêè òóôàíû,äÿðäè áîüàðàã.
Ñåâñÿêäÿ ñÿíèíëÿ åøãäÿí éàíàðàã,
Åë-îáà íÿäÿíñÿ ãûíàéàð áèçè.
Áèëèðÿì ÷ÿòèíäèð áóíó àíëàìàã,
Åù!- àíëàìàçëàð êè, áó ñåâýèìèçè.
ÞÌÐÖÍÖ ÞÌÐÖÌß
ÁÖÊÖÁ ÝÅÒÌÈÑßÍ
Éàõøû êè,õÿáÿðñèç ýÿëäèí þìðöìÿ,
Õÿáÿðèì îëñàéäû íÿ åäÿðäèì ìÿí.
Ýþçëÿðèìäÿ éóâà òàïìàç,
Ýþç éàøûì àüëàéàð ýöëöì.
Íèñýèëèìè- äÿðäÿ ãàòìàç,
Ñóëàð òÿê ÷àüëàéàð,ýöëöì.
Éóéóëàð ñåëèí ÿëèíäÿ,
Êþâðÿëÿð öðÿê äèëèíäÿ.
Ãþí÷ÿñè à÷àð åëèíäÿ,
Ùèúðèíè äàüëàéàð,ýöëöì.
Õÿçàíà áöêöá þìðöíö,
Éàðïàã òÿê òþêöá þìðöíö,
Äèäÿäÿí ñþêöá þìðöíö,
Øåùèíè ñàõëàéàð,ýöëöì.
ÑßÍ ÉÎÕÑÀÍ.....
Ñÿí éîõñàí...Õÿéàëûì ñÿíèíëÿ áèðýÿ,
Þìðöìäÿí ñîðàãëàð ñÿíëè ÷àüûìû.
Ñÿí éîõñàí...Êþíëöìö ýöëöøëÿðèäÿ,
Öìèäëÿ âàðàãëàð àðçóëàðûíû.
Ãàðà ýþçëÿðèíèí ãÿì êþëýÿñèíè,
Ýÿçÿðÿì,èçëÿðÿì ñÿíèíëÿ áèðýÿ.
Ìÿéóñ ñþçëÿðèìèí ýèçèëòèñèíè,
Äóéàðàì êþíëöíöí äèëÿêëÿðèéëÿ.
Ìÿí êè,äàø äåéèëÿì àé þìöð áàüûì,
Ñÿáðèìèí äàøûíû áàñäûì êþíëöìÿ.
Ýåðèéÿ ãàéûòìàç ôèäàíëû ÷àüûí,
Íàíÿ ýþç éàøûíû òþêäöì öñòöíÿ.
Àììà äàéàíìàç êè,àçàëìàç áó ãÿì,
Íàíÿ ýþç éàøûìà äÿì òóòàí îëàð.
Éåíÿ áîéàíìàç êè,ãóðóìàç áó íÿì,
Öðÿéèì è÷èíäÿ ùÿñðÿò úàí îëàð.
ßëëÿðèì öøöäö,éàìàí öøöäö,
Ñÿíÿ ÷àòàììàäû àõû íåéëÿéèì.
Åù!-ìÿíÿ áöðöíÿí çàìàí öøöäö,
Ñÿí éîõñàí...
êþíëöìö ñÿíñèç íåéíÿéèì???
Ñÿí éîõñàí...
êþíëöìö ñÿíñèç íåéíÿéèì???
ÄßËÈ ÊÈÌÈ
Äöíéà, òóìóíäà àüðû âàð,
Ùÿðÿíè áèð úöð àüðûäàð.
Öðÿéèìÿ éàä àüðûëàð
Éàïûøûáäûð çÿëè êèìè.
Àù ÷ÿêìèøèê, ýþéÿ ÷àòûá,
ßëëÿðèìèç íÿéÿ ÷àòûá?
Õàòèðÿ âàð êè, ïàñ àòûá
Ëàë àäàìûí äèëè êèìè.
Òÿê Àëëàùäûð ñþçäÿí áþéöê.
Ýþç éàøûìûç ýþçäÿí áþéöê.
Äÿëè äÿ îëà áèëìÿäèê,
Åëÿ îëäóã äÿëè êèìè.
Úàí âåðìÿê êè þìöð äåéèë,
Ãîéóíëóã äà ñÿáèð äåéèë.
Áó øÿùÿð êè ãÿáð äåéèë,
Îëàã áóðäà þëö êèìè.
ßÁßÄÈ ÑÅÂÝÈ
Áó äÿëè öðÿêäÿ äþçöá, äóðìóñàí,
Ãûðûá ýåòìÿìèñÿí áó òèëèñèìè.
Ýÿðÿê ìÿí ãîðóéàì íåúÿ êè, âàðàì,
Ñÿíè, Àëëàù âåðÿí ÿìàíÿò êèìè.
Ýöëäÿðÿí Âÿëèéåâà
Áàéàòûëàð
ßçèçèéÿì, ùà ñàðû,
Àøìàã îëìóð ùàñàðû.
Éàðàìû éàð ãàíàäûá,
Ùà äöéöíëÿ, ùà ñàðû...
ßçèçèì, áèëìÿéÿíèí,
Þéðÿíèá áèëìÿéÿíèí.
Äÿðäèíè ìÿíÿ âåðèí,
Äÿðä ÷ÿêÿ áèëìÿéÿíèí.
ßçèçèéÿì, áèëìÿçäèì,
Àüëàéàðäûì, ýöëìÿçäèì.
Ñÿíäÿ äÿ âÿôà éîõìóø,
Ìÿí êè, áåëÿ áèëìÿçäèì.
ßçèçèéÿì, ýöë áàëàì,
×è÷ÿê áàëàì, ýöë áàëàì.
Ýåúÿ-ýöíäöç èéëÿðÿì,
Ìÿíèì ãûçûëýöë áàëàì.
ßçèçèéÿì, î äàìäà,
Êèìëÿð éàøàð î äàìäà?
Ìÿíÿ àòÿø íÿ ëàçûì?
Àòÿøÿì äÿ, îäàì äà!
Ìÿíÿ öðÿéèìè ñÿí ñåâäèðìèñÿí.
Ñåâýèëè öðÿêëÿ éàøàìàã àñàí.
Öðÿêñÿí, öðÿéèì àüðûéàíäà äà,
Åëÿ áèëèðÿì êè, ñÿí àüðûéûðñàí.
Àëëàù òàïøûðûáäûð áóëóäó ýîéÿ,
ßòðè ÷è÷ÿéÿ, ÿçàáû ìÿíÿ.
Ñÿíè, òàíðûäàí ÷îõ ñåâäèéèì ö÷öí,
Áÿëêÿ äÿ, òóòóáäóð ãÿçÿáè ìÿíÿ.
Ãàëìûøàì ïàéûçà, ãûøà òàìàðçû,
Ñåâÿí öðÿéèìäÿ ùÿìèøÿ éàçäû.
Ìèí äÿôÿ äîüóëóá, ìèí äÿôÿ þëñÿì
Ìÿí ñÿíè ìèí þìöð ñåâñÿì äÿ àçäû.
Éåíÿ äÿ ñåâÿðäèì, Àëëàù éàðàòñà,
Éà àüàú, éà òèêàí, éà ÷è÷ÿê ñÿíè.
Þëöìäÿí ãîðõìóðàì, îíà ýþðÿ êè,
Ìÿí þëñÿì ðóùóì êè, ñåâÿúÿê ñÿíè.
Ñåâýè éóðä éåðèìèç, èêèìèçèí äÿ,
ßáÿäè, ìöãÿääÿñ éåðäèð, ñå÷ìèøèê.
Ùàìû úàí àòäûüû î õîøáÿõòëèéèßáÿäè õîøáÿõòèê-þòöá êå÷ìèøèê.
ÑÓ ÃÓÉÓÑÓ
Éåðèí,ýþéöí ãóéóñóñàí,
ýþé äÿ ñÿíèí ãóéóí áÿëêÿ,
òîðïàã àëòäà àüëàéàíûí,
ýþç éàøûäûð ñóéóí áÿëêÿ,
ñó ãóéóñó.
Ìÿíèì þìðöì áèð óøàüûí.
ìèíèá ÷àïäûüû ãàðüûäûð.
Åëÿ è÷èìäÿí ñó ÷ÿêèð,
13
ýþçëÿðèì ãóéó ÷àðõûäûð,
ñó ãóéóñó.
Þç ãÿáðèíÿ äîüóëìóñàí,
ýîðóíëà áèð áè÷èìäÿñÿí.
Ìåéèäèí ìèííÿò ýþòöðìÿçãÿáèðèíèí è÷èíäÿñÿí,
ñó ãóéóñó.
Ìÿíÿ áàõûá ãÿì åëÿìÿ,
ìÿíèì ðÿíýèì-þëö ðÿíýè.
âàëëàù éàìàí ñóñàìûøàì,
Àëëàùûí òîðïàã ñÿùÿíýè,
ñó ãóéóñó.
ØßÊÈËÈÌÈ
×ßÊÄÈ ÌßÍÈÌ
ßí òÿíùà óëäóç àëòèíäà,
À÷àí òÿê ÷è÷ÿêäèð ìÿíèì,
ßòðè - Àëëàùèí ÿòðè
×è÷ÿê ïàéèì, òÿêäèð ìÿíèì.
Äÿðäèìè äåäèì ÿêñèìÿ,
ßêñèì àüëàäè öñòöìÿ.
×èéíèìäÿí äöøöá êþêñöìÿ,
Öðÿéèì ìÿëÿêäèð ìÿíèì.
Ùÿð þëöì áèð þìðöí óúó,
Ùÿð þìöð íÿôÿñ ñàéüàúè.
Ñó òþêäöéöì äàð àüàúè,
Áîéóìäàí ýþäÿêäèð ìÿíèì.
Òàíðè ìÿíè ãàòäû ñþçÿ,
Ãèéìàäû,áåëÿ áÿõò éàçà!
Ñàäÿúÿ ãàðà êàüûçà
Øÿêèëèìè ÷ÿêäè ìÿíèì.
ÑÞÇÖÍ
Òóòàúàã ãàðüèøè, êöñöá íÿ âàõòñà,
Ýþçöìöí éàøèíà áöêäöéöì ñþçöí.
"Áàøèíè" ãÿëÿìëÿ êÿñèá íÿ âàõòñà,
Ãàíèíè âàðàüà òþêäöéöì ñþçöí.
Èëùàì, äèìäèéèíäÿ ýÿòèðèá ýÿëäè,
Þìðöí î áàøèíäàí ýþòöðöá ýÿëäè,
Åøãè áàøèì öñòÿ äöìàü ùåéêÿëäè,
Þíöíäÿ äèç öñòÿ ÷þêäöéöì ñþçöí.
Èëëÿð øèëëÿëÿäè, áàõèøëàð áîüäó,
Éåëëÿð ãàì÷èëàäè, éàüèøëàð áîüäó.
Ùàìèëÿ öðÿéèì ùÿð ñÿùÿð äîüäó,
Äÿðäèíè äÿðäèìòÿê ÷ÿêäèéèì ñþçöí.
Äàüà ÿéèëìÿçäèì, äàü àõè íÿéäè,
Ñþçÿ åùòèéàúèì ãÿääèìè ÿéäè.
Õÿòðè õàíäàí ÿçèç, øàùäàí þòÿéäè,
Ñó âåðèá, ýöë áèëèá ÿêäèéèì ñþçöí.
****
Òåëåôîíäà ÿñèð ñÿñèí,
ßñèð éàç éàðïàýè êèìè.
Ñÿáóùè
ÀÁÁÀÑÎÂ
Ñàëàìèí äà, ýöëöøöí äå,
×àòèð ìÿíÿ àýè êèìè.
Ýþç éàøûíëà òóò ìàéàñûí,
Áèð ëàâàø ñàë öñòå ñàúèí.
Ãîé óøàãëàð àú ãàëìàñèí,
Öçö äþíñöí åùòèéàúèí.
Ïÿíúÿðÿíè à÷ ýþéëÿðÿ,
Ýþéëÿð éàçè ýÿòèðÿíäè
Äóà åò êè êöëÿêëÿðÿ,
Ðóùà äþíöá ãàéèäèì.
Áó éîëëàð áèòåí äåéèë,
Áó éîëëàð áèòèðÿíäè.
ßçèçèéÿì, î äàìäà,
Ýþçöì ãàëäû îäàìäà.
Éàðûì åëÿ éàíäûðûá,
×ûíãûéàì äà, îäàì äà!
ßËÈÍÈ ÂÅÐ, ÃÎÉ ÀÏÀÐÛÌ ÞÇÖÌËß
Ýþçÿë
Ýåúÿ Àé áàõìàñûí, ýöíäöç Ýöí ñÿíÿ,
Áàõñà, ãûñãàíûðàì ñÿíè þçöíÿ.
Ñöêóòóì ãûøãûðûð, ÷àòìûð öí ñÿíÿ,
Äèëèíè âåð, ãîé àïàðûì þçöìëÿ!
Áèð ýþçÿë ÿéëÿøäè ìÿúëèñèìèçäÿ,
Äóðóøóìó ýþçÿë, þçöìö ýþçÿë.
Áöëáöëöí úÿù-úÿùè âàð íÿôÿñèìèçäÿ,
Äèëèìè ýþçÿëäè, ñþçöìö ýþçÿë?
Åëÿ áèë àé äîüäó îí äþðä ýåúÿëèê,
Áÿíþâøÿòÿê áîéíóí áöêäö, êþâðÿëäèê.
Ñà÷ëàðû äàüûëäû, àù, íÿ ýþçÿëëèê,
Èëàùè, òåëèìè ýþçÿëäè, öçöìö ýþçÿë?
Áàõûøûíäàí ñåçäèì, ãÿëáè ãóáàðäû,
Êþíëöì êàáàá êèìè êþçÿ ãàëàíäû.
Êèðïèéè îõ îëóá åëÿ òóøëàíäû,
Ñàíäûì íèøàí àëûá ýþçöìö ýþçÿë.
Ýþçÿëëèéÿ ÷ÿïÿð ÷ÿêÿíäè ôÿëÿê,
Çàìàí þìðöìöçö ÿëÿéÿí ÿëÿê.
"Îëóì"ëà-"þëöì"öí ñÿääè áèð ÷ÿðÿê,
Áÿõòèíÿ àðçóëà äþçöìö, ýþçÿë.
Øöêöð, Éàðàäàíà ãóë îëäóì, Àëëàù,
Ýöëäÿðÿí ýþçÿëÿ ýöë îëäó, Àëëàù.
Àëûøäûì, ãîâðóëäóì, êþç îëäóì, Àëëàù,
Êþñþâëÿ ãóðäàëà êþçöìö, ýþçÿë.
Ùÿð äÿôÿ îíóí ÿëëÿðèíäÿí òóòàíäà, åëÿ
áèë öðÿéè ÿëëÿðèíäÿ âóðóð. Áÿëêÿ äÿ ìÿíÿ åëÿ ýÿëèð.
Ãàðà ýåéìÿ, þëìÿìèøÿì ùÿëÿ ìÿí,
Òàìàðçûéàì ñà÷ûíäàêû òåëÿ ìÿí.
Êàø äþíÿéäèì äîäàüûíäà ýöëÿ ìÿí,
Ýöëöíö âåð, ãîé àïàðûì þçöìëÿ.
Ùå÷ áèëìèðÿì íÿ ìþúöçÿ, íÿ ñèðäè:
Ôàçèë Ñÿíàí åøã éîëóíäà éåñèðäè…
Áàõûøëàðûí ìÿí éàçûüà íÿçèðäè ßëèíè âåð, ãîé àïàðûì þçöìëÿ.
Ôàçèë ÑßÍÀÍ
ÄÖØÖÍÖÐßÌ ÌßÍ
Åøã åëÿ åøãäèð êè, ðóù âåðèð úàíà,
Áó àëè âàðëûüû óúóç òóòìàéàã.
Íèéÿ ÷àðÿñèçäèð Àëëàùûí ãóëó,
Ñåâýè Ùàãäàí ýÿëèð, íåéëÿñèí öðÿê.
Êèì êÿñèá âöñàëà àïàðàí éîëó?
Ñèòÿìëè ñåâäàëàð áîé àòñûí ýÿðÿê.
Ñåâýè "åøã" àäëàíûð íàêàì ãàëàíäà,
Äåìÿëè åøã îëàí íàêàì ñåâýèäèð.
Êèìñÿ äåéÿ áèëÿð, áåëÿ îëàíäà "Íàêàì ìÿùÿááÿòèí ìÿíàñû íÿäèð?"
"Áÿäáÿõò îëìàéàíäàí ñÿíÿòêàð îëìàç"
- Äåéèðäè ùÿìèøÿ øàèð Ñöúàéÿò.
Ãÿëáèíäÿ åøã îäó ïàðëàéàí îíäà,
Ùÿñðÿò ãàëìàëûäûð éàðûíà, ùÿñðÿò.
Áó ñþçëÿð éàä ýÿëÿð åøãè îëàíà,
Äåéÿñÿí ÷îõ áÿñèò äàíûøäûì, íàùàã
ßí àëè äóéüóëàð äîüóð ñåâýèäÿí,
Åøãëè àðçóëàðûí ýþçëÿðè òîõäóð.
Åøãè îëìàéàíûí, äöøöíöðÿì ìÿí,
Ãóðóìóø àüàúäàí áèð ôÿðãè éîõäóð.
Èñìàéûë Àâåé,
Ýÿíúÿ øÿùÿðè
Ïîåçèéà
14
Ñîëìàç
ßëèãûçû
Íÿôñèì äÿ òîõ ìÿíèì, àìàëûì äà òîõ,
Ùÿéàòäà ùå÷ íÿéè èñòÿìÿäèì ÷îõ.
Ìÿíèì äöç ñþçöìÿ õîõ ýÿëÿíëÿð, õîõ,
Èòèëñèí ýþçöìäÿí áèðéîëëóã äàùà.
Áèçè áó äöíéàéà
íèéÿ ýÿòèðäèí?
18 Avqust 2014-cö èë
Àõû áèç èñòÿðèê éàðàäàã, ãóðàã,
Áó ýþçÿë ùÿéàòäà ìÿüðóð äàéàíàã.
Ùÿëÿ äèðè èêÿí úÿííÿò ãàçàíàã,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Õàòóí
Èñìàéûëëû
Áèçè éàøàäàúàã
þëìÿç àâàçûí
Áèðéîëëóã äàùà
Áöòöí êàèíàòû éàðàäàí Òàíðûì,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Éîëóìóç ýåäèðñÿ, þëöìÿ äîüðó,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Ñåâìèðÿì íàìÿðäè, íÿ äÿ íàäàíû,
Þçö äöøÿí ýþðöì ãóéó ãàçàíû.
Äöçö äöç éîçìàéûá, ÿéðè éîçàíû,
Èòèëñèí ýþçöìäÿí áèðéîëëóã äàùà.
Ñîíóíäà âàð èñÿ àúû áèð þëöì,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Êàø êè, îëìàéàéäû áó þëöì, èòèì,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Ñÿí ÷àëàíäà õàòèðÿëÿð îéàíûð,
Åëÿ áèë äöøìÿíèí éóâàñû éàíûð.
Âóðüóíóí äà ðóùó áèçÿ áîéëàíûð,
Øåðÿ ñûüûøìàéûð ñÿíèí áó íàçûí.
Ýöâÿíäèéèì äàüûì ó÷óá,
Äàø-ãàéàñû ÿçäè ìÿíè.
Áó íÿ áÿëàäû,àé Àëëàù
Ùàðà ýåòäèì ýÿçäè ìÿíè.
Éàëòàãëûã áöðöéöá áöòöí úàùàíû,
Äàùà èñòÿìèðÿì èéðÿíú äþâðàíû.
ßéðèíè äöç êèìè éàçûá-ïîçàíû,
Èòèëñèí ýþçöìäÿí áèðéîëëóã äàùà.
Ñþçöìö åøèäèá áèð äèëëÿíñÿíÿ,
Áèçäÿêè ýöíàùû ñÿí áèëäèðñÿíÿ.
Åé Ðÿááèì, áèçëÿðè áèð äèíëÿñÿíÿ,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Áàðìàãëàð îéíàéûð ñàçûí òåëèíäÿ,
Ýþçÿë áèð óñòàäñàí ñÿí þç åëèíäÿ.
Õàëãûìà äàéàã îë, ñàô ÿìÿëèíäÿ,
Ìöæäÿëÿð è÷èíäÿ éåòèøñèí éàçûí.
Áóëàã ñóéó,äàä ùÿâÿñè,
Ãîé äÿéìÿñèí éàä íÿôÿñè.
Öðÿéèìäÿ êàìàí ñÿñè,
Àù-íàëÿñè öçäö ìÿíè.
Íÿ ãûçû áèëèíèð, íÿ äÿ ýÿëèíè,
Áàøäà îòóðäóáëàð ýèúè, äÿëèíè.
Ðöøâÿòÿ ñóñàìûø î àú çÿëèíè,
Èòèëñèí ýþçöìäÿí áèðéîëëóã äàùà.
Áÿçèñè éàøàéûð "êîð" âÿ êîðàíÿ,
Èíàíìûð Àëëàùà, íÿ äÿ Ãóðàíÿ.
Ýöíäÿ ñÿúäÿäÿéÿì éöç äÿôÿ ñÿíÿ,
Áèçè áó äöíéàéà íèéÿ ýÿòèðäèí?
Þìöð êå÷ÿð, àé äîëàíàð, èë ÷àòìàç,
Ñàç àüëàéàð-î òåëëÿðÿ òåë ÷àòìàç.
Óëó Òàíðûì éàðàäûáäû ÿë÷àòìàç,
Áèçè éàøàäàúàã þëìÿç àâàçûí.
Øåùäÿ ÷èìèì,ìåù òèòðÿòñèí ùÿð ñÿùÿð,
Áèëèì áó èë áàùàð íå÷ÿ áàùàðìûø.
Áåëÿ äåñèí ãîé óçàãäàí ýþðÿíëÿð:
Ìþúöçÿäèð, äàø äà ÷è÷ÿê à÷àðìûø!
Äþçìöðöê äþíÿíäÿ áèð äîñòóí öçö,
Áèçäÿí ùàããûí öçö äþíñÿ íåéëÿðèê?
Âàãèô
Íÿñèáëè
ÄÀØ ÄÀ ×È×ßÊ À×ÀÐÌÛØ
ÖÑÒß
Éàä áàõûø ãîíìàüà ãîéìà, àìàíäû,
Õÿñòÿñè îëäóüóì õàëëàðûí öñòÿ.
ßëëÿðè ãîéíóíäà íå÷ÿ çàìàíäû,
Ãàëìûøàì ñÿí ýåäÿí éîëëàðûí öñòÿ.
Áó äöíéàíûí ãàðà äàøû ýþéÿðìÿç
(Ìóñà Éàãóá)
Þçöìö éàíäûðûð è÷èìäÿ îäóì,
Àõûð éàíàüûìà éàø óäóì-óäóì.
Ðÿâà áèëèðñÿíìè ñÿðèá ãóðóäóì,
Ýöëöì, ýþçëÿðèìè êîëëàðûí öñòÿ.
Äàø àëòûíäà ãûâðûëàí áèð ÷è÷ÿéÿì,
Ãûðûã-ãûðûã øöàëàðäûð öìèäèì.
Àç ãàëûðàì öçö éåðäÿ ÷öðöéÿì,
Þçöìöí äÿ ýöúöì ÷àòìûð,íÿ åäèì?
Ìÿíè áó ýöíëÿðÿ ãîéàí êþíöëäöð,
Ãÿôèë ýÿëèøèíëÿ éà îíó ýöëäöð,
Éà äà èíñàô åëÿ, áèðéîëëóã þëäöð,
Àüëà, Íÿñèáëèíè ãîëëàðûí öñòÿ.
Áþë èêèéÿ áó ùèúðàíûí äàøûíû,
Àë ýöíÿøèí ÿòÿéèíäÿí òóòóì ìÿí.
Àðàëûãäàí ãàëäûðàðàã áàøûìû
Úàí ìÿëùÿìè-äàü ùàâàñû óäóì ìÿí.
ÍÅÉËßÐÈÊ?
Ôÿððóõ
Ðÿùèìëè
Ìÿí ýÿðÿê éîëëàðäàí ÷ÿêèì ýþçöìö,
Ñåâýè ëèìàíûíûí íþâáÿñè îëìóð.
Íàùàã àëäàäûðàì þçöì-þçöìö
Ñåâÿí öðÿêëÿðèí òþâáÿñè îëìóð.
Ãîðõóðàì ïèñ éîëà äöøÿ öðÿéèì
Ñàôëûüûí èòèðìèø äóëà äþíöáäöð.
Äàùà áó ìÿùÿááÿò äåéèë ýÿðÿéèì
Ñàõòàñû êÿñèëìèø ïóëà äþíöáäöð.
ÑÅÂÝÈ ÉÀØÀÌÀÃ
Óçóí áèð ùÿéàòûí ñîí ýöíö êèìè
Ìèí áèð òÿçàä èëÿ éàøàíäûì áó ýöí.
×þçöëäöê äÿíèç÷è äöéöíö êèìè,
Ñÿíèí õÿéàëûíëà áîøàíäûì áó ýöí.
Éàëàí÷û ùå÷ êèìÿ èíàíìàç îíóíÃÿëáè õÿéàëëàðûí òÿôòèøÿ ÷ûõûð.
ßçÿëäÿí áåëÿäèð ñàõòà Ìÿúíóíóí
Èëùàì ïÿðèñè äÿ ôàùèøÿ ÷ûõûð.
×ÿòèíäèð ñåâÿðêÿí áîøàíìàã ÷ÿòèí,
Öðÿê ñóäàí ÷ûõìûø áàëûüà äþíöð.
Ãÿðã îëóð þçöíÿ îëàí ùþðìÿòèí,
Õàòèðÿí äèáñèç áèð áàòàüà äþíöð.
Þçöíö àëäàòìàã íåúÿ àñàíäûð?
Ñàõòàêàð Ìÿúíóíóí ñàõòà Ëåéëèñè.
Ùÿð øåéèí ñàõòàñûí ãóðàí èíñàíäëûð.
Óíóòìà áÿõòèíèí åé ýèëåéëèñè.
Óäóð õÿéàëëàðû õàòèðÿí óäóð,
Éåëêÿíñèç áèð ýÿìè öçÿììÿç àõû.
Öðÿê äþéöíìÿéè áÿçÿí óíóäóð.
Áó ãÿäÿð ùÿñðÿòÿ äþçÿììÿç àõû.
Ñó àëòäà îä òóòóá éàíìàüà áÿíçÿð
Àèëÿäÿ ñàõòà áèð ñåâýè éàøàìàã.
Áîøàíìàã èñòÿñÿí ãÿëáÿ ñàë íÿçÿð,
Ãÿëáèí ñóáàéäûðñà îëìóð áîøàìàã.
Ýþéýþë ÐÌÕ-íûí áàø ùÿêèìè
×ÿêëèøäÿ ýþðöíäöí, àé äîñòóì Ùàìëåò,
Õÿñòÿëÿðÿ, ñàüëàìà äà õèäìÿò åò,
Óúàëà-óúàëà çèðâÿëÿðÿ ýåò,
Ñÿñëÿíñèí åëëÿðäÿ ùÿêèìëèê àäûí
Øÿôàëû îâãàòûí äàèì éàøàñûí,
Ñàüëûüûí ùÿìèøÿ èëäÿí éàø àëñûí.
Íàèëèééÿòëÿðèí ãîé çÿôÿð ÷àëñûí
Ñÿñëÿíñèí åëëÿðäÿ ùÿêèìëèê àäûí
ÄÖÇÄÖ ÌßÍÈ
Àüëàéûá-ñûçëàéûá éàø òþêöðöê áèç,
Áèð àç êÿì îëàíäà äóç-÷þðÿéèìèç.
Éàíûðûã ñûíàíäà áèð äèðÿéèìèç,
Äöíéàíûí àéàüû ñûíñà, íåéëÿðèê?
Íÿñèáëè, äèëèíäÿí äöøìÿñèí "Éàùó!"
Áó ñþçëÿ ñÿééàääàí ñàü þòöð àùó.
Äåéèðëÿð, éàíàíû ñþíäöðÿíäè ñó,
Áèðäÿí ñóéóí þçö éàíñà, íåéëÿðèê?
Ìöøôèã
Ìÿùÿððÿìîâ
Ìöøôèãÿì
Íå÷ÿ èëäèð î äàüëàðäàí þòÿðè,
Àüëàéûá ýþç éàøû òþêÿí Ìöøôèãÿì.
Ùÿñðÿòëÿ áàõûðàì Ìóðîâà ñàðû,
Ýþçöíö éîëëàðà äèêÿí Ìöøôèãÿì.
Ãöðáÿòäÿ ñþùáÿòèì, ñþçöì ñûçëàéûá,
Àéàüûì áöäðÿéèá, äèçèì ñûçëàéûá.
Ýåúÿ-ýöíäöç ñûçûì-ñûçûì ñûçëàéûá,
Ùàðàé ñàëûá íàëÿ ÷ÿêÿí Ìöøôèãÿì.
Øàäëûã óçàãëàøûá ýåí äóðóá ìÿíäÿí,
×îõàëûð ÿçàáûì ùåé ýöíö-ýöíäÿí,
Ùÿñðÿòèí, ùèúðàíûí, äÿðäèí ÿëèíäÿí,
Äèçè éåðÿ ýÿëèá ÷þêÿí Ìöøôèãÿì.
Îëäó
Áèð ñÿùÿð ñåâýèëèì àéðûëäû ìÿíäÿí,
Ýåòäè óçàãëàðà, ýþðöíìÿç îëäó.
Îíóí éîëëàðûíà ùÿñðÿòëÿ áàõûá,
Ýþçëÿäèì éîëóíó î ýÿëìÿç îëäó.
Îíó ñîðàãëàéûá ýÿçäèì, ñîðóøäóì,
Àõòàðäûì, àðàäûì, ýÿçäèì, ñîðóøäóì.
Ýþðìÿäèì äåäèëÿð éàíäûì, àëûøäûì.
Äÿðäèì äàüà äþíäö, ÷ÿêèëìÿç îëäó.
Ñàçûì çèëÿ ãàëõäû, áÿìñÿ áèëìÿäè,
Òÿçàíÿì ãûðûëäû, ñèìñÿ áèëìÿäè,
Àíäûì Êÿïÿç, Ìóðîâ îëóá ñèðäàøûì,
Äöçäö, íÿëÿð ÷ÿêèá äöíéàäà áàøûì.
Ãîé àíúàã ìÿùâ åòñèí äöøìÿíè éàøûì,
Ùÿëÿ Âÿòÿíÿ ãÿëáèìèí ñþçö âàð.
ÂÀÐ
Úûüûðëàðûí ùÿð äàøûíûí öñòöíäÿ,
ßëëÿðèìèí ñûüàë ÷ÿêÿì ùöñíöíäÿ,
Åëÿäèéèì êàáàáëàð òöñòöñöíäÿ,
Îúàã éåðèíäÿ èòìÿéÿí èçè âàð.
Ñÿäàí ýÿëñèí éàç êèìè éàéëàãëàðäàí
Éàìàú öñòö, ñÿðèí áóëàãëàðäàí.
Ùÿð èë òÿçÿ-òÿçÿ ýóð îéëàãëàðäàí
Ñÿñëÿíñèí åëëÿðäÿ ùÿêèìëèê àäûí
Çèðâÿ áîéó ýöúöì ãàëõàúàã éîõóø,
Äöøöíÿí úàíûì îëìàéàúàã áèùóø.
Òàíðûäàí òÿáèì ãÿëáèìÿ äîëìóø,
×ÿòèíèí î öçö âàð, áó öçö âàð.
Ñàüëàìëûã êåøèéèíäÿ ÷ÿòèí éîëóí,
Óüóðëóäó øÿðÿôëè ìÿòèí éîëóí
Ýþéëÿðÿ óúàëñûí, ãöäðÿòèí éîëóí
Ñÿñëÿíñèí åëëÿðäÿ ùÿêèìëèê àäûí
Êèì íÿ äåéèð äåñèí, ñÿíÿòèì áóäóð,
Ìÿíèì ñàüëàì ôèêðèì, ãåéðÿòèì áóäóð.
Âàëëàù éåòìèøäÿ ùåéðÿòèì áóäóð,
Óçàüû ýþðÿí ãàøûìûí ýþçö âàð.
Ãÿëáèì âóðäó ãÿðèá-ãÿðèá,
Ùÿð äóéüóäàí áèð ñþç äÿðèá.
Ùàããûì ìÿíÿ éîë ýþñòÿðèá,
Êþíöëëÿðÿ äöçäö ìÿíè
ÄÖØßÐ
Äîüðóäó ìåéàðû, êèøèíèí,ÿðèí,
Éàëàí äàíûøàðñà ùþðìÿòäÿí äöøÿð.
Éàõøûéà âåðèáëÿð ãûçûë äÿéÿðèí,
Îíóí äà ñàõòàñû ãèéìÿòäÿí äöøÿð.
Ùàããà òàïûíìàñà êèøè,éà ãàäûí,
Õàð îëàð éàíûíäà äîüìàíûí,éàäûí
Ñîí ìÿíçèëãàáàüû ãóúàð òàáóòóí,
Èòÿð êþíöëëÿðäÿí,ñþùáÿòäÿí äöøÿð.
ÄÖÇ ÉÀØÀ
Ùàðàì òèêÿ êÿñìÿ îüóë,
Çÿùÿðëè ëîõìàñû îëóð.
Áèð ýöí êå÷ÿð áîüàçûíà,
Òûõàúû,áîüìàñû îëóð.
Äöøöá çàìàíûí ÷àðõûíà,
Éþíÿëìÿ íàìÿðä àðõûíà.
Èíàíìà ñÿí ùÿð éàõûíà,
Þýåéè,äîüìàñû îëóð.
Çÿùìÿòèíÿ ýöâÿí àíúàã,
Êþç îëàðñà éàíàð îúàã.
Áÿðÿêÿòèí ãóúàã-ãóúàã,
Áàøûíà éàüìàñû îëóð.
×ûõìà Àëëàùûí éîëóíäàí,
Òóòàúàã áèð ýöí ãîëóíäàí,
ßñèðýÿìÿç þç ãóëóíäàí,
Ñûíàüû,ñûõìàñû îëóð
Õàòûí áèëÿð ùÿð èøèíè,
Áó äöíéàíûí ýÿðäèøèíè.
Ãàçàí äöçëöê âÿðäèøèíè,
ßéðèíèí ãîðõìàñû îëóð.
Ìÿíè èíäÿí áåëÿ ÷ÿêñÿëÿð äàðà,
Êþíëöìö âåðìÿðÿì áàøãà áèð éàðà.
Ìÿíèì öðÿéèìè åéëÿéèá ïàðà,
×ÿêèëäè ýþéëÿðÿ áèëèíìÿç îëäó.
Áèçè àéðû ñàëäû î çàëûì ôÿëÿê,
Íåúÿ òàá ýÿòèðñèí áó äÿðäÿ öðÿê.
Î äàüëàð ìàðàëû, î ýþçÿë ìÿëÿê,
Ìöøôèãèí ãÿëáèíäÿí ñèëèíìÿç îëäó.
Ñÿíèí øàèð äîñòóíàì, éàäûìäàñàí
Õÿñòÿëÿíìÿñÿì äÿðùàë ãóðòàðàúàãñàí
Øàèðëèê øåèðèìäÿ óúàëàúàãñàí
Ñÿñëÿíñèí åëëÿðäÿ ùÿêèìëèê àäûí
Óúà òóòäóì îâãàòûìû, öíöìö,
Øàèðëèéÿ ìÿí ñàëìûøàì éþíöìö.
Òÿëÿñèá ñàéìûðàì áèð-áèð ýöíöìö,
Ñÿêñÿíèìèí, äîõñàíûìûí éöçö âàð.
Áèð áÿíþâøÿ ýöìàíûìû,
Ôÿëÿê ãûðûð àìàíûìû.
Éàøàäûãúà çàìàíûìû,
Ñöçýÿúèíäÿí ñöçäö ìÿíè.
Àëëàù ÷îõ åéëÿéÿð äÿðäèí,úÿôàñûí,
Îüóëóí íàíêîðóí,ãûçûí éàâàñûí.
Óäóçàð ùàìûíûí õåéèð-äóàñûí,
Ïàéûíà òÿùíÿäÿí,òþùìÿòäÿí äöøÿð.
Íÿëÿð ÷ÿêäèéèìè êèìñÿ áèëìÿäè,
Ãàëäû öðÿéèìäÿ äåéèëìÿç îëäó.
Áÿõò ÷ûðàüûì ñþíñÿ, éåíÿ äÿ øöêöð,
Áÿñ, ùàããûí ÷ûðàüû ñþíñÿ íåéëÿðèê?
Ñàõòà ïóë… áó ùÿëÿ ôÿëàêÿò äåéèë.
Ñàõòàíû ýåð÷ÿêäÿí àéûðûð èíñàí.
Ïóë áÿçÿí èíñàíû ñàõòà åëÿéèð,
Ñåâýèñè, íèôðÿòè ùÿð øåéè éàëàí.
ÙÀÌËÅÒ ÙßÊÈÌ
×àë, ßäàëÿò, ÷àë,ñàçûíà ãóðáàí îëóì,
Îä-àëîâ è÷èíäÿí êå÷èáäè éîëóì.
Ùÿéàò ñûíàüûíäà áÿðêèéèá ãîëóì,
Ùÿì áÿìè, ùÿì çèëè ýþçÿëäèð ñàçûí.
×öðöê àüàú îëàð, ðóùñóç áèð áÿäÿí,
Ùåéâàíà áÿíçÿéÿð íÿôñèíè ýöäÿí.
Þç åë-îáàñûíà õÿéàíÿò åäÿí
Ãàëõäûüû çèðâÿäÿí,øþùðÿòäÿí äöøÿð.
Áàõûøëàðûì áàùàð îëóá òÿáèìäÿ
Áÿðÿêÿò áîé àòûáäû çÿìèìäÿ.
Äöíéàì éàøàéûð ãûçûë Ãÿëÿìèìäÿ,
Äþçöìëö ãàéàëàð êèìè äèçè âàð.
Åøãèì ñöçöëöáäö éàç äóìàíûííàí,
Èñòÿê îëóá ùÿð çàìàí óìàíûííàí.
Áóëóäëó ýþéëÿðèí ÷ÿí ýöìÿíèûííàí,
Áàùàð êèìè êþíëöìöí äÿíèçè âàð.
Ðÿôè Ñàëìàíîüëó,
Ýþéýþë ðàéîíó
Êÿëáÿúÿðäÿíÿì
Ýÿë ñÿíÿ ñþéëÿéèì ùàðàëûéàì ìÿí,
Ñÿôàëû éàéëàãëû Êÿëáÿúÿðäÿíÿì.
Ùÿð éàíû àë-ÿëâàí ýöëëö, ÷è÷ÿêëè,
Íÿüìÿêàð áóëàãëû Êÿëáÿúÿðäÿíÿì.
Äöçëÿðè íàõûøëû, äàüëàðû ýþçÿë,
Áàü÷àñû ÿòèðëè, áàüëàðû ýþçÿë,
Ýöíëÿðè ìÿíàëû, ÷àüëàðû ýþçÿë,
Ñöôðÿñè ãîíàãëû Êÿëáÿúÿðäÿíÿì.
×þëëÿðè ýÿçìÿëè, éàøûë ìåøÿëè,
Ëàëÿëè, íÿðýèçëè, òÿð áÿíþâøÿëè,
Ìöøôèãÿì, ñÿðâÿòëè, úÿííÿò ýóøÿëè,
Èñòèñó ñîðàãëû Êÿëáÿúÿðäÿíÿì.
Ýöëöì
Ãÿëáèìè áèðéîëëóã âåðìèøÿì ñÿíÿ,
Èíäè èñòÿéèðñÿí äàùà íÿ, ýöëöì?
Ìÿí ñÿíè ñåâèðÿì Ìÿúíóíäàí áåòÿð,
Íÿäèð áó åòäèéèí áÿùàíÿ, ýöëöì?
Ñÿíñèç ýþçÿ áèëìÿç ÷þë ñûçûëòûìà,
Úîøàð äàøãûí ÷àéëàð, ñåë ñûçûëòûìà.
ßðèéÿð äàüëàð äà, áèë, ñûçûëòûìà,
Äþíÿðÿì íàëÿëè êàìàíà, ýöëöì.
Äöøöá ñà÷ëàðûìà äÿí, äèâàíÿéÿì,
×þêöá éîëëàðûìà ÷ÿí, äèâàíÿéÿì.
Ìöøôèãÿì, äÿðäèíäÿí ìÿí äèâàíÿéÿì,
Ñÿíèí÷öí ýÿëìèøÿì úàùàíà, ýöëöì.
Äàüëàðûí
Åëìÿääèí
Íèúàò
ÁÈÐ ÅØÃÑßÍ
Ñÿíäÿí åøã íÿäè èñòÿìÿê
Ñÿí äöíéà áîéäà áèð åøãñÿí.
Ïàéûçäà àéðû ñåâäàñàí
Éàç èëÿ éàéäà áèð åøãñÿí.
Øÿáíÿìñÿí éàðïàã öñòöíäÿ
Íÿüìÿñÿí äîäàã öñòöíäÿ.
Àäàìñàí òîðïàã öñòöíäÿ
Ùÿìäÿ êè, ýþéäÿ áèð åøãñÿí.
Äèíèðñÿí èíñàí äèëèíäÿ
Äèí, ìÿíñÿá, èìààí äèëèíäÿ.
Ýþéíÿéèá êàìàí äèëèíäÿ
Éàíäûãúà íåéäÿ, áèð åøãñÿí.
Ùÿð íÿéèìèø ÿââÿëèñè,
Áèëèíìÿäè áèëìÿëèñè.
Ìÿí áó íèñáÿò åøã äÿëèñè
Ñÿí äÿ áó ãàéäà áèð åøãñÿí.
ÝÞÇËßÉß-ÝÞÇËßÉß
ÃÀËÄÛÌ
Êþêñöìö åøãèí îäóéëà
Êþçëÿéÿ-êþçëÿéÿ ãàëäûì.
Àñûëûá "ýþçëÿ" ñþçöíäÿí
Ýþçëÿéÿ-ýþçëÿéÿ ãàëäûì.
Áèëìÿäèì íÿéÿ ýþçëÿäèì
Ýÿëÿðñÿí äåéÿ, ýþçëÿäèì.
Éîëóíó íèéÿ ýþçëÿäèì Èçëÿéÿ-èçëÿéÿ ãàëäûì!?
Áèð ãóø îëàì, ó÷óá ãîíàì äàüëàðà,
Àéðû äöøìöø áàëàñûéàì äàüëàðûí.
ßýÿð áèçè àéûðìàñà éàüûëàð,
Ãóúàüûíäà ãàëàñûéàì äàüëàðûí.
Ãàð ïàïàãäûí, áóç ÿëúÿêäèí.
Áÿñ ãàðäàí òåç ýÿëÿúäèí?!
Öðÿéèìÿ áèð äàü ÷ÿêäèí
Ñûçëàéà-ñûçëàéà ãàëäûì.
Òîðïàüûíà, ùÿð äàøûíà äîëàíûá,
Áàùàðûíà, ñÿðò ãûøûíà äîëàíûá,
Ìèëéîí äÿôÿ ìÿí áàøûíà äîëàíûá,
Ãàäàñûíû àëàñûéàì äàüëàðûí.
Ñóñ äèíëÿéèì, äèí åøèäèì,
Âàð äÿðäëÿðäÿí ìèí ÷åøèäèì.
Öçöíÿ áàõûá öøöäöì.
Áóçëàéà-áóçëàéà ãàëäûì.
Ìÿí Ìöøôèãÿì, ýþçëÿðèìè íÿì àëìûø,
Öðÿéèìè äÿðä áöðöìöø, ãÿì àëìûø.
Àéðûëûãäàí, èíòèçàðäàí ñàðàëìûø,
Íÿðýèçèéÿì, ëàëàñûéàì äàüëàðûí.
Áöðöíöá íèäà êöðêöíÿ.
Äþíìöøÿì òàíðû ýþðêöíÿ.
Êþíëöìö ñåâäà êþêöíÿ
Ñàçëàéà-ñàçëàéà ãàëäûì.
18 Avqust 2014-cö èë
ÌßÄßÍÈÉÉßÒ
15
ÎÍÓÍ ÞÌÐÖ Äß
ÌÓÑÈÃÈÉß ÁßÍÇßÉÈÐ
Ýÿíúÿ þçëöéöíäÿ áèð ìÿêàí êèìè
ãÿðèáÿ ìèñòèê åíåðæèéÿ äÿ ìàëèêäèð. Áèëìèðÿì áó ôèêðèìè êèì íåúÿ
ãÿáóë åäÿð, àíúàã ìÿíúÿ, àäèúÿ
Øÿðÿôõàíëû ìÿñúèäèíäÿ ýöíëÿðëÿ,
àéëàðëà îòóðóá þç åíåðæèíè àíëàéà
áèëÿðñÿí... Áó åíåðæè çàìàíûí áöòöí àõàðûíäà áèð ÷îõ éàðàäûúû
åíåðæè ñàùèáëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí
ìöõòÿëèô ýóøÿëÿðèíäÿí Ýÿíúÿéÿ
ýÿëìÿñèíÿ, áóðäà éàøàéûá éàðàòìàñûíà ñÿáÿá îëìóøäóð. Áöòöí
èíúÿñÿíÿò ñàùÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, áó åíåðæè Ýÿíúÿíèí ìóñèãè
ìöùèòèíÿ äÿ òÿñèð åòìèøäèð.
Èñòàíáóëäà ïðîôåññèîíàë ìóñèãè
òÿùñèë àëàí òàðçÿí Ìÿøÿäè Úÿìèë ßìèðîâóí "Ñåéôÿë-ìöëê" ("Ïàäøàùûí ãûëûíúû") îïåðàñûíûí 1914-úö èëäÿ èëê äÿôÿ
Ýÿíúÿäÿ òàìàøàéà ãîéóëìàñû éåíèëèê
èäè. Áó Ýÿíúÿíèí ìóñèãè òàðèõèíèí äàùà
áèð ãûçûë ñÿùèôÿñè èäè. Ñÿñèéëÿ äèíëÿéèúèëÿðè àéàüà ãàëäûðàí Áöëáöëöí èëê ñÿùíÿ
äåáöòö äÿ îíóí Ýÿíúÿäÿ éàøàäûüû
âàõòà òÿñàäöô åäèð. Áþéöê ñÿíÿòêàð
1920-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Ìààðèô
Êîìèññàðëûüû íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí èíúÿñÿíÿò øþáÿñèíèí Ýÿíúÿ öçðÿ
ñÿäðè ñå÷èëìèøäèð.
1923-úö èëäÿ Øÿùÿð Ãóáåðíàòîðóíóí ÿìðèíÿ ÿñàñÿí Ýÿíúÿäÿ èëê äÿôÿ
îëàðàã ìóñèãè ìÿêòÿáè òÿøêèë îëóíóá.
Öçåéèð Ùàúûáÿéîâóí òÿêëèôè èëÿ ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Ìÿøÿäè Úÿìèë ßìèðîâ
îëóð. Áóíóíëà äà Ýÿíúÿ þç òàðèõèíèí
ìóñèãè ñàëíàìÿñèíè éåíè ñÿùèôÿëÿðëÿ
äàâàì åòäèðèð...
Áó ñÿùèôÿëÿðäÿí áèðè äÿ Ðàóô Èñìàéûëçàäÿíèí àäûéëà áàüëûäûð... Îíóí þìðöäÿ ìóñèãèéÿ áÿíçÿéèð... ÷àëûíûð... ÷àëûíûð!.. 1936-úû èë éàíâàðûí 7-äÿ Ýÿíúÿäÿ
äöíéàéà ýþç à÷àí Ðàóô Èñìàéûëçàäÿ
ìóñèãè ìÿêòÿáèíÿ èëê àääûìûíû Áþéöê
Âÿòÿí Ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ àòûð. 1956úû èëäÿ èíäèêè Ýÿíúÿ Ìóñèãè Êîëëåúèíèí
Òàð ñèíôèíè ôÿðãëÿíìÿ äèïëîìó èëÿ áèòèðèá. Òÿéèíàòëà Ýþéýþë ðàéîíóíóí ìóñèãè ìÿêòÿáèíäÿ ìöÿëëèì êèìè ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéûá. 1958-úè èëäÿ òÿéèíàò
ìöääÿòè áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà Ö.Ùàúûáÿéîâ àäûíà Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Êîíñåðâàòîðèéàñûíûí "Õàëã ìóñèãèñè íÿçÿðèééÿñè" øþáÿñèíÿ äàõèë îëìóøäóð. Òÿëÿáÿëèê èëëÿðèíäÿ õàëã àðòèñòè, áÿñòÿêàð
Ñÿèä Ðöñòÿìîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Õàëã ×àëüû àëÿòëÿðè
îðêåñòðèíäÿ èñòåäàäëû òàðçÿí êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá. 1963-úö èëäÿ êîíñåðâàòîðèéà òÿùñèëèíè áàøà âóðóá. Ýÿíúÿ Ìóñèãè Òåõíèêóìóíäà ìóñèãè íÿçÿðèééÿñè
ìöÿëëèìè êèìè ñÿðáÿñò éàðàäûúëûã éîëóíà ãÿäÿì ãîéóá... 1965-úè èëäÿ ÀÌÅÀ
Ìåìàðëûã âÿ Èíúÿñÿíÿò èíñòèòóòóíà äèññåðòàíò ãÿáóë åäèëèá.
Ðàóô Èñìàéûëçàäÿ 1971-úè èëèí äåêàáðûíäà "Àçÿðáàéúàí õàëã ìàùíûëàðû"
ìþâçóñóíäà äèññåðòàñèéà èøèíè ìöäàôèÿ åäèá. 1972-úè èëäÿ ñÿíÿòøöíàñëûã íàìèçÿäè åëìè àäûíà ëàéèã ýþðöëöá. 1976úû èëäÿ Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí öçâö ãÿáóë åäèëèá. 1981-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí
Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí Ýÿíúÿ ôèëèàëû éàðàíàíäà Ôèêðÿò ßìèðîâ ñÿäð, Ðàóô Èñìàéûëçàäÿ ìÿñóë êàòèá ñå÷èëìèøäèð.
1984-úö èëäÿ Ôèêðÿò ßìèðîâ äöíéàñûíû
äÿéèøäèêäÿí ñîíðà ôèëèàëûí ôÿàëèééÿòè äàéàíûð. 1994-úö èëäÿ Óëó Þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíäà ìóñèãèøöíàñëàðëà ýþðöøöíäÿ èòòèôàãûí éåíè ôèëèàëëàðûíûí à÷ûëìàñû èëÿ áàüëû
ãÿðàð âåðèð. Ùÿìèí èë èéóíóí 8-äÿ èòòèôà-
ãûí Ýÿíúÿäÿ êå÷èðäèéè ïëåíóìäà Ðàóô
Éóñèô îüëó Èñìàéûëçàäÿ åêäèëëèêëÿ Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí Ýÿíúÿ
òÿøêèëàòûíûí ðÿùáÿðè ñå÷èëìèøäèð. Àðòûã
þìðöí 78-úè èëèíè éàøàéàí ìóñèãèøöíàñ 20-äÿí ÷îõ êèòàáûí ìöÿëëèôèäèð...
"Íèçàìèíèí ìóñèãè äöíéàñû" (2001),
"Ýÿíúÿäÿ èëê ìóñèãè ìÿêòÿáè" (2004),
"Ìóüàì ðÿíýëÿðè" (2005), "Ôèêðÿò ßìèðîâ ùàããûíäà õàòèðÿëÿð" (2006), "Óëó
Þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí êÿëàìëàðû"
(2007), "Ýÿíúÿíèí ìóñèãè ìÿäÿíèééÿòè" (2008) êèìè êèòàáëàðû Ðàóô Èñìàéûëçàäÿíè Ýÿíúÿ ìóñèãè òàðèõèíèí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿñè ùåñàá åòìÿéÿ áèçÿ ÿñàñ âåðèð... Ùÿòòà, îíóíëà ñþùáÿò
åäÿðêÿí úÿñàðÿòèìèçè èòèðìÿéÿ äÿ áÿñ
åäèð...
- Ðàóô ìöÿëëèì... Èëê äÿôÿ ìóñèãè
ìÿêòÿáèíÿ ñèçè êèì àïàðäû?
- Áàúûì àïàðäû ìÿíè... ßëèìäÿíúÿ
òóòäó àïàðäû 1 íþìðÿëè ìóñèãè ìÿêÿòáèíÿ. Òàð ñèíôèíÿ éàçäûðäû. Ìöÿëëèìèì Àááàñÿëè Âÿëèéåâ èäè. Èíäè Õàëã ×àëüû Àëÿò-
ÙÅ× ÉÀÄÄÀÍ
×ÛÕÀÐÌÛ?!.
Áó ýöíëÿðäÿ êèòàáñåâÿðëÿð
äÿéÿðëè áèð ùÿäèéÿ àëìûøëàð.
Áó, ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð
æóðíàëèñòè, áèð ÷îõ àëè ìåäèà
âÿ ÿäÿáè ìöêàôàòëàð ëàóðåàòû,
"Ýÿíúÿ âÿ ýÿíúÿëèëÿð" õåéðèééÿ ÷ÿìèééÿòèíèí ñÿäðè
ÀÄÀÓ-íóí ôÿõðè äîêòîðó,
Ïðåçèäåíòèí
ôÿðäè
òÿãàöä÷öñö ßùìÿä Èñàéåâèí
"Éàä åò ìÿíè, éàä åò" êèòàáûäûð. ß.Èñàéåâ éàðûì ÿñðäÿí
àðòûãäûð ìÿòáóàòäà ÷àëûøûð.
Îòóç èëÿ éàõûíäûð Ãÿðá áþëýÿñèíèí õöñóñè ìöõáèðè èøëÿéèð. Þòÿí áó
èëëÿð ÿðçèíäÿ ìöÿëëèôèí ùÿéàòûíäà
äÿéÿðëè øÿõñèééÿòëÿð ìöùöì ðîë îé-
íàéûá. Åëÿ þçö äÿ ÷îõëàðûíà äàéàã
îëóá... Áöòöí áóíëàð ñþçñöç êè,
ìöÿëëèôèí éàðàäûúûëûüûíäà èç áóðàõìàéà áèëìÿçäè. "Éàä åò ìÿíè, éàä
åò" êèòàáûíäà òîïëàíìûø îúåðêëÿð,
ìöñàùèáÿëÿð, àõòàðûøëàð ìÿùç éàçû÷û-æóðíàëèñòèí óçóí èëëÿð áîéó
àïàðäûüû àõòàðûøëàðûí, ñÿéàùÿò âÿ
ýþðöøëÿðèí áÿùðÿñèäèð. Êèòàáäà
ìöÿëëèô ÿí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíûí àäûíû óúàëäàí èíñàíëàðûí õåéèðõàù ÿìÿëëÿðèíäÿí,
êåøìÿêåøëè þìöð éîëëàðûíäàí áÿùñ
åäèð.
Ýåíèø îõóúó êöòëÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí êèòàáäà ìöÿëëèô þç
óñòàä éàçû÷û-æóðíàëèñò ãÿëÿìè èëÿ
ùÿéàò ýåð÷ÿêëèêëÿðèíè, èíñàíëàðûí
ìÿíàëû þìöð éàøàìàãëà þç ýÿëÿúÿêëÿðèíè äöøöíìÿñèíè, éàõøûëûãëà þòÿí þìöðëÿðèíäÿí ñîíðà äà éàä
åäèëÿúÿêëÿðèíÿ èíàìëàðûíû äèããÿòÿ
÷àòäûðûð, îõóúóäà éöêñÿê èíñàíè
êåéôèééÿòëÿð éàøàìàüà èíàì îéàäûð.
Êèòàáäà ùÿð áèð ôÿñèë, ùÿð áèð éàçû áþéöê ìàðàãëà îõóíóð, èíñàíëàðäà ìÿíàëû þìöð éàøàéàíëàðà
ùþðìÿò âÿ åùòèðàì ùèññè îéàäûð.
Îõóúó èíàíûð êè, éàõøû ÿìÿë, éàõøû
àä ùå÷ çàìàí éàääàí ÷ûõìûð!
Áó êèòàáû àëûá îõóìàüà òÿëÿñèí.
Èíàíûí êè, èòèðäèéèíèç âàõòà ùåéèôñèëÿíìÿéÿúÿêñèíèç!...
ëÿðè îðêåñòðèíèí áÿäèè ðÿùáÿðè âàð ùà,
Íÿðèìàí ßçèìîâ, áàõ, î ìÿíèì ñèíèô
éîëäàøûì èäè...
- Áÿñ Ôèêðÿò ßìèðîâëà òàíûøëûüûíûç
íåúÿ îëóá?
- Î ýþçÿë èíñàí èäè...
Áèð íþãòÿéÿ äèêèëÿí ýþçëÿðèíäÿí
þòÿí èëëÿðÿ íåúÿ áîéëàíäûüûíû ýþðöðÿì... Áÿëêÿ äÿ îíà ùÿñÿä àïàðûðàì...
Ùàíñû áþéöê ðóùëó èíñàíëàðûí ÿùàòÿñèíäÿäèð áó õàòèðÿëÿðäÿ, êèì áèëèð?
- Áþéöê àäàì èäè... Áóðà ýÿëìèøäè...Ìÿêòÿáäÿ äþâëÿò èìòàùàíû èäè.
Ýþðäö éàõøû òàð ÷àëûðàì. Äåäè, ýÿðÿê
ýåäèá îõóéàñàí. Î âàõò êîíñåðâàòîðèéàíûí äèðåêòîðó Úþâäÿò Ùàúûéåâ èäè.
Îíà äà äåìèøäè êè, ìÿíè ìóñèãè íÿçÿðèééÿñè ñèíôèíÿ ýþòöðñöí. Åëÿúÿ äÿ îõóäóì...
- Èíäè òÿëÿáÿëÿðèíèçäÿí ÿí ÷îõ êèì
éàäûíûçà äöøöð?
- Ýÿíúÿ Ìóñèãè Êîëëåúèíäÿ Çÿðèôÿ
Àüàéåâà, Åëìèðà Õàëûãîâà... ñîíðà ÷îõäóð, ååé... Àäëàðû éàäûìäà éàõøû ãàë-
ìûð... Ùàìûñû éàäûìà äöøöð... Ùàìûñû...
- Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí Ýÿíúÿ áþëìÿñèíèí ôÿàëèééÿòè ùàãäà äà äàíûøàã...
-Úÿìè ö÷ íÿôÿðèê äÿ... Ïðîôåññîð
Ñåâäà Ãóðáàíÿëèéåâà, áÿñòÿêàð Ìÿììÿä Úÿôÿðîâ... Áèð äÿ ìÿí... Êèòàáëàð
äà êè, ýþç ãàáàüûíäà... Éÿíè, Ýÿíúÿ
áþéöê ñÿíÿòêàðëàð éåòèðèá... Áþéöê...
Áþéöê...
- ßí éàääà ãàëàí õàòèðÿíèç ùàíñûäû? Áèëèðÿì, áó ñóàë àäè ñóàëäûð.. Àììà, ãåéðè-àäè ùèññëÿð éàøàäûð...
Àäè íÿäè, à ãûçûì? Ñÿí ùàðäàí áèëÿñÿí êè, 1979-úó èëäÿ Ýÿíúÿäÿ íåúÿ
áèð ìàùíû áàéðàìû êå÷èá? Îíóí òÿøêèëèíäÿ î ãÿäÿð ÷àëûøìûøäûì êè... Î ìàùíû áàéðàìû î ãÿäÿð ìþùòÿøÿì êå÷äè.
Òèôëèñäÿí, Áàêûäàí ãîíàãëàð ýÿëìèøäè.
Îíäà Íèéàçè äèðèæîðëóã åäèðäè. Áèð äÿ
Øèðèí Ðçàéåâ...
- Ìÿíèì ñåâèìëè ìöÿëëèìèì Øèðèí
Ðçàéåâ... Èíñòèòóòäà ìóñèãè òàðèõèíäÿí
ìöùàçèðÿ îõóéóá áèçÿ...
-Î äà áþéöê àäàìäû... Ýÿíúÿ éåòèðèá... Ýÿíúÿ ìóñèãè ìöùèòè Ôèêðÿò ßìèðîâ, Ãÿìáÿð Ùöñåéíëè, Ìÿøÿäè Úÿìèë,
Ùöñåéí Âåðäèéåâ , Ðþâøÿí Áåù÷ÿò éåòèðèá. Áó ìóñèãè ìöùèòèíè äÿðèíäÿí
àðàøäûðìàã ëàçûìäû, ãûçûì... Öçäÿí,
åëÿ-áåëÿ éîõ...
Þìöð-ýöí éîëäàøûíûí Ðàóô Èñìàéûëçàäÿíèí ùÿð êÿëìÿñèíÿ íåúÿ äèããÿòëÿ ãóëàã àñäûüûíû, îíóíëà áèðýÿ êå÷ìèøÿ ãàéûòäûüûíû ýþðöðÿì... Âÿ äöøöíöðÿì êè, Ðàóô Èñìàéûëçàäÿ ùàãëûäûð...
×îõ ùàãëûäûð... Àçÿðáàéúàí ìóñèãèøöíàñëàðûíû Ýÿíúÿäÿ äÿðèí, äÿðèí áèð öììàí ýþçëÿéèð... Õÿñòÿ Ãàñûì äåìèø,
"Ãÿââàñ èñÿí, ýèð äÿðéàéà, öçùàöç..."
Øÿôà Âÿëè
"Ãàôãàç Ìåäèà" ÈÁ-íèí
Ðåéòèíãëè æóðíàëèñò"
ìöêàôàòû ëàóðåàòû
ÁÓ ÄÀ 40-ÚÛ ÊÈÒÀÁ
Òàíûíìûø éàçû÷û, ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð æóðíàëèñòè Ãÿðèá
Ìåùäèíèí "Âåêòîð" Áåéíÿëõàëã åëì ìÿðêÿçèíäÿ "Óçóí
éîë áîéó" êèòàáû ÷àïäàí ÷ûõìûøäûð. 21,4 ÷àï âÿðÿãè ùÿ÷ìèíäÿ íÿôèñ òÿðòèáàòëà íÿøð
îëóíàí êèòàá ìöÿëëèôèí 40-úû
ìÿíÿâè "þâëàäû.
Ïîâåñòëÿðäÿí, ùåêàéÿ âÿ
ìöñàùèáÿëÿðäÿí èáàðÿò îëàí "Óçóí
éîë áîéó" êèòàáû èêèãöòáëö ÷ÿìèééÿ-
òèìèçè íàðàùàò åäÿí, äöøöíäöðÿí
ìÿñÿëÿëÿðäÿí ñþç à÷ûð. ßââÿëêè
ÿñÿðëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, áó êèòàáûíäà äà ìöÿëëèô èøûüûí ìþâãåéèíäÿ äàéàíûð, ñþçöí êþìÿê âÿ
ãöäðÿòè èëÿ ÿäàëÿòÿ, ìÿíÿâè ïàêëûüà, âÿòÿíñåâÿðëèéÿ ÷àüûðûø åäèð.
Ìöÿëëèôèí ñþçö èëÿ à÷ûëàí êèòàáûí
èëê ñÿùèôÿñèíäÿ îõóéóðóã: "Þìöð
ãàòàðû áàøëàíüûúäàí âÿ ñîíäàí
èáàðÿò îëóð.
Éàðàäû÷ûëûã ãàòàðû èñÿ øÿðòè äàéàíàúàãëàðëà ÿùàòÿëÿíèð. Ùÿð êèòàáû
áèð äàéàíàúàã ùåñàá åòñÿê, "Óçóí
éîë Áîéó" ìÿíèì éàðàäûúûëûüûìûí
40-úû ñòàíñèéàñûäûð... Ôîëêëîðäà 40úû îòàã ìöÿììàëàð, ñèðëÿð ìÿñêÿíè ñàéûëûð. Ãÿùðÿìàí 39 ãàïûíû
à÷ûð, 39 îòàüûí è÷èíè ÿëÿê-âÿëÿê
åäèð, áèð øåé òàïà áèëìèð. Àëè ìÿãñÿäëÿðèíÿ ñÿúäÿ åäèëÿí íÿäèðñÿèøûã, ñåâýè éà ùÿãèãÿò àíúàã 40-úû
îòàãäà àøêàðëàíûð!!.
Ìöÿëëèôèí
40-úû
êèòàáûíäà
îõóúóëàð èêè ïîâåñò, èêè ùåêàéÿ, èêè
åññå, èêè ìöñàùèáÿ, èêè éóáèëåé, èêè
âèäà, èêè à÷ûã ìÿêòóáëà òàíûø îëóð,
èêè êèòàáà éàçûëìûø äþðä ñþçöí
ñåùðèíÿ äàëûðëàð. Èêè ôÿðÿùëè õÿáÿðèí
ÿêñ ñÿäàñû ùÿì ìöÿëëèôèí, ùÿì äÿ
îíó éàðàäûúûëûüûíà éàõûíäàí áÿëÿä
îëàíëàðûí öðÿê ñþçëÿðè èëÿ éàääà ãàëûð.
Êèòàáûí áÿäèè ÿðìÿüàíëàð áþëìÿñèíäÿ éàçû÷û Ãÿðèá Ìåùäèíèí
ìöñàùèáÿëÿðèíèí îíóí éàðàäûúûëûüûíà âÿ øÿõñèééÿòèíÿ ùÿñð åòäèêëÿðè
ïîåòèê äóéüóëàð òîïëàíìûøäûð. Áèð
ñþçëÿ, 40-÷û êèòàáû îõóéàíëàð èñòÿð
Ãÿðèá Ìåùäè éàðàäûúûëûüûíûí éåíè
÷àëàðëàðû, èñòÿðñÿ äÿ îíóí ìöàñèðëÿðèíèí öðÿê ñþçëÿðè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëàúàã âÿ 40-úû "ñòàíñèéàíû"
éåíè ñèðëÿðèíè áÿëÿä÷èëèê åäÿúÿêëÿð.
“ÃßÁßËß" ÃßÐÈÁ ÌÅÙÄÈÄßÍ ÉÀÇÄÛ
Ãÿçåòèìèç ÷àïà ùàçûðëàíàðêÿí Ãÿáÿëÿ ðàéîíóíäàí áèð
áàðàò àëäûã. Ðàéîí ãÿçåòèíäÿ
òàíûíìûø éàçû÷û-æóðíàëèñò Ãÿðèá Ìåùäè áàðÿäÿ "Òàíûø
îëóí, ùÿìéåðëèìèçäèð" ðóáëèêàñû àëòûíäà "Éàçû÷û, æóðíàëèñò, ïóáëèñèñò" ñÿðëþâùÿëè éàçû
äÿðú åäèëìèøäèð.
Éàçûíûí ìöÿëëèôè æóðíàëèñò ×ÿëÿáè Äþíìÿç Ãÿðèá Ìåùäèíèí
ùÿéàò âÿ éàðàäû÷ûëûüûíäàí, ÿäÿáè
ìöùèòèíäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí áÿùñ åäèð, îíà éåíè-éåíè
éàðàäû÷ûëûã óüóðëàðû äèëÿéèð.
Ãåéä åäÿê êè, Ã.Ìåùäè Ãÿ-
áÿëÿäÿ àíàäàí îëìóø âÿ ÷îõ åðêÿí âàòäà àèëÿñè èëÿ áÿðàáÿð
Ýÿíúÿéÿ êþ÷ìöø, áóðàäà éàøàìûøäûð.
Éàçû÷û Ãÿáÿëÿ ðàéîí ìöçåéèíÿ þçöíöí áöòöí êèòàáëàðûíû âÿ
øÿêèëëÿðèíè ùÿäèééÿ åòìèøäèð.
Âÿòÿí äàøû îëìàéàíäàí,
Îëìàç þëêÿ âÿòÿíäàøû...
Ìÿììÿä ÀÐÀÇ
Òÿñèñ÷è âÿ áàø
ìÿñëÿùÿò÷è
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
Áàø ðåäàêòîð ÿâÿçè
Èìðàí Ãàñûìîâ
www.róçèýàðnews.com
Ìöüÿííè Õàòèðÿ
ùÿéàò éîëäàøûíû
áåëÿ òÿáðèê åëÿäè
Áó ýöí ìöüÿííè Õàòèðÿ Èñëàìûí ÿðè
Ôÿõðÿääèí áÿéèí àä ýöíöäöð
Ìèëëè.Àç ýåúúå.àç-à èñòèíàäÿí õÿáÿð
âåðèð êè, ñÿíÿò÷è òîéëàðûíäàí ÷ÿêèëìèø ôîòîñóíó Èíñòàýðàì-äà ïàéëàøàðàã "Ùàïïé
áèðòùäàé ìé ëîâå (àä ýöíöí ìöáàðÿê, ñåâýèëèì)" øÿðùèíè ãåéä åäèá.
Ãåéä åäÿê êè, ìöüÿííè 2012-úè èëäÿ
àèëÿ ùÿéàòû ãóðóá. Îíóí Åìèë àäûíäà áèð
îüëó âàð.
18 Avqust 2014-cö èë
www.ruzgarnews.com
¹ 15-16 (100)
Èúòèìàè-ñèéàñè, ÿäÿáè-áÿäèè ãÿçåò
Úàâàä Ùåéÿò âÿôàò åòäè
Õÿééàì Íèñàíîâ òöðê
ìöüÿííè èëÿ äóåò îõóäó
Ìèëëè.Àç ýåúúå.àç-à èñòèíàäÿí õÿáÿð
âåðèð êè, Ìóðàä Àðèôèí ïðîäöññåðëèê åòäèéè
Õÿééàì Íèñàíîâóí "ÒÐÒ Àâàç"-äà Çèíÿò
Ñàëè èëÿ èôà åòäèêëÿðè äóåò òàìàøà÷ûëàðà òÿãäèì åäèëèá. Áåëÿ êè, "ßí áåéàç ýåúåëåð"
âåðèëèøèíèí ãîíàüû îëàí èêè òàíûíìûø
ìöüÿííè áèð ñÿùíÿíè áþëöøöá. Ìóðàä Àðèôèí ëàéèùÿñè îëàí áó óüóðëó èø áèðëèéè áóíóíëà éåêóíëàøìàéàúàã. Òÿðÿôëÿð äóåòÿ
êëèï ÷ÿêäèðìÿê ùàãäà äà äöøöíöðëÿð.
Ãåéä åäÿê êè, ñþçöýåäÿí âåðèëèøäÿí
÷ÿêèëìèø ôîòîëàðû Ìóðàä Àðèô âÿ Õÿééàì
Íèñàíîâ Èíñòàãðàì ñÿùèôÿëÿðèíäÿ ïàéëàøûáëàð.
Áàêûäà äÿùøÿò
ñà÷àí àèëÿäÿí
éåíÿ ãàðà õÿáÿð
Ìÿøùóð àçÿðáàéúàíëû úÿððàù,
ïðîôåññîð Úàâàä Ùåéÿò âÿôàò
åäèá. Áó áàðÿäÿ õÿáÿðè Ìîäåðí.àç ñàéòûíà äîêòîðóí ãûçû
Ìåðàë Ùåéÿò âåðèá. Î, áèëäèðèá
êè, àâãóñòóí 12-äÿ ñÿùÿð ñààòëàðûíäà Úàâàä Ùåéÿò äöíéàñûíû äÿéèøèá.
Ãåéä åäÿê êè, Úàâàä Ùåéÿò þòÿí
àéûí ÿââÿëèíäÿí Ìÿðêÿçè Ýþìðöê
Ùîñïèòàëûíûí ðåàíèìàñèéà øþáÿñèíÿ
éåðëÿøäèðèëìèøäè. Î, ãàíñûçëûã âÿ
ïíåâìàíèéà äèàãíîçó èëÿ ìöàëèúÿ
îëóíñà äà, ùÿêèìëÿð âÿçèééÿòèíè éàõøûëàøäûðà áèëìÿéèáëÿð.
1925-úè èë ìàéûí 24-äÿ Òÿáðèç
øÿùÿðèíäÿ àíàäàí îëàí Úàâàä Ùåéÿò èëê îðòà òÿùñèëèíè Èðàíäà àëûá.
1946-úû èëäÿ Òöðêèéÿ Èñòàíáóë Óíèâåðñèòåòèíèí òèáá ôàêöëòÿñèíè áèòèðèá.
Ùÿìèí óíèâåðñèòåòäÿ 3 èë ÷àëûøäûãäàí
ñîíðà òÿùñèëèíè 4 èë ìöääÿòèíäÿ Ïàðèñ
Óíèâåðñèòåòèíäÿ äàâàì åòäèðèá. Éöêñÿê äÿðÿúÿëè úÿððàù èõòèñàñûíà éèéÿëÿíÿðÿê 1952-úè èëäÿ Òåùðàíà ãàéû-
äûá âÿ îðàäà þç êëèíèêàñûíû à÷ûá.
Úàâàä Ùåéÿò Òåùðàí Àçàä Èñëàì
Óíèâåðñèòåòèíèí úÿððàùèéÿ öçðÿ ïðîôåññîðóäóð. ßëëè èëäÿí ÷îõäóð êè, úÿððàùëûãëà ìÿøüóëäóð. Þç õöñóñè êëèíèêàñû îëìàãëà éàíàøû, Òåùðàí-Ïàðñ
õÿñòÿõàíàñûíäà äà ÷àëûøûðäû.
Äîêòîð Úàâàä Ùåéÿò 1954-úö èëäÿ ãàïàëû öðÿê ÿìÿëèééàòû, 1962-úè
èëäÿ èñÿ Èðàíäà èëê äÿôÿ à÷ûã öðÿê úÿððàùèééÿñèíè ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèá. Áóíäàí ñîíðà î, Èðàíäà èëê
äÿôÿ öðÿê ãàïàãëàðûíû äÿéèøäèðìÿ,
ùåéâàíëàðäà öðÿê äÿéèøäèðìÿ, Òåùðàíäà èëê äÿôÿ èíñàíäà áþéðÿê äÿéèøäèðìÿ ÿìÿëèééàòûíû óüóðëà ùÿéàòà
êå÷èðäèéèíÿ ýþðÿ "Áèðèíúè Äÿðÿúÿëè
ßìÿê Îðäåíè" èëÿ òÿëòèô îëóíóá.
1983-úö èëäÿ èñÿ úÿððàùèééÿíèí
èíêèøàôûíà âåðäèéè åëìè-íÿçÿðè âÿ
ÿìÿëè óüóðëàðûíà ýþðÿ Ïàðèñ Áåéíÿëõàëã Úÿððàùëûã Àêàäåìèéàñûíûí öçâö
ñå÷èëèá.
Áóíäàí ñîíðà 8 èëäÿí àðòûã Òåùðàíäà Àçàä Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíèí
úÿððàùèééÿ êàôåäðàñûíà ðÿùáÿðëèê
åäèá. Ôàðñ äèëèíäÿ úÿððàùëûãëà áàüëû
ö÷ úèëäëèê äÿðñ êèòàáûíûí, åéíè çàìàíäà èêèñè ôàðñ âÿ áåøè äÿ òöðê äèëèíäÿ îëàí éåääè úèëäëèê òöðêîëîæè êèòàáûí ìöÿëëèôèäèð.
Úàâàä Ùåéÿò úÿððàùèééÿ èëÿ áàüëû Àçÿðáàéúàí, Àìåðèêà, Ôðàíñà,
Òöðêèéÿ âÿ áèð ÷îõ Àâðîïà óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿ òåç-òåç ìöùàçèðÿëÿð îõóìàã ö÷öí äÿâÿòëÿð àëûðäû.
Úàâàä Ùåéÿò ùÿì÷èíèí "Âàðëûã"
äÿðýèñèíèí òÿñèñ÷èñèäèð. Î, 36 èëäÿí
àðòûãäûð êè, òöðê âÿ ôàðñ äèëëÿðèíäÿ éàéûëàí áó ÿäÿáè-ìÿäÿíè äÿðýèíè íÿøð
åòäèðèðäè.
Úàâàä Ùåéÿò ôèëîëîýèéà âÿ òöðêîëîýèéà ñàùÿñèíäÿ "Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàò òàðèõèíÿ áèð áàõûø", "Àçÿðáàéúàí øèôàùè õàëã ÿäÿáèééàòû", "Òöðê äèëè âÿ ëÿùúÿëÿðèíèí òàðèõè", "Èêè äèëèí
ìöãàéèñÿñè" êèòàáëàðûíûí ìöÿëëèôèäèð.
Î, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí,
Àçÿðáàéúàí Òèáá Óíèâåðñèòåòèíèí,
Õÿçÿð Óíèâåðñèòåòèíèí ôÿõðè äîêòîðó,
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí, Í.Òóñè àäûíà Àçÿðáàéúàí
Ïåäàãîæè Óíèâåðñèòåòèíèí ôÿõðè ïðîôåññîðó, Àçÿðáàéúàí Úÿððàùëàðû Åëìè Úÿìèééÿòèíèí ôÿõðè öçâöäöð.
Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð Áèðëèéèíèí
Ì.Ô.Àõóíäîâ àäûíà ìöêàôàòûíà âÿ
"Äÿäÿ Ãîðãóä" Àññîñèàñèéàñûíûí
òÿñèñ åòäèéè "Ìÿììÿä Àðàç" ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô óíèâåðñèòåòëÿðèíèí ôÿõðè äîêòîðó âÿ ïðîôåññîðó, Òöðê Äèë Ãóðóìóíóí ôÿõðè ñÿäðè,
åëÿúÿ äÿ Èñòàíáóë Óíèâåðñèòåòèíèí
ôÿõðè äîêòîðó èäè.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí.
Òöíçàëÿ
Àüàéåâàíûí
"ýöíÿøè"
Ãàðäàøû, ÿðè âÿ îüëó èíòèùàð åäÿí
ãàäûí äà úàíûíà ãûéäû. Íå÷ÿ ýöí
àõøàì ñààò 18:35 ðàäÿëÿðèíäÿ Áàêûíûí Íÿðèìàíîâ ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ 64 éàøëû ãàäûíûí àñûëìûø ìåéèòè òàïûëûá.
Òöíçàëÿ Àüàéåâà áó ýåäèøëÿ áÿäÿíèíäÿ
áîø éåð ãîéìàéàúàã.
Áðèëëèàíò Äàäàøîâàíûí
ãóúàüûíäàêû ãûç êèìäèð?
Íÿðèìàíîâ Ðàéîí Ïîëèñ Èäàðÿñèíäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ùàäèñÿ
Úåéùóí Ùàúûáÿéëè 36, ìÿíçèë 38 öíâàíûíäà áàø âåðèá.
Áåëÿ êè, 26.09.1950-úè èë òÿâÿëëöäëö
Çîéà Àëåêñàíäðîâíà Ùàúûáÿéëèíèí àñûëìûø ìåéèòè òàïûëûá. Ìåéèòè òèááè ìöàéèíÿ
åòäèêäÿí ñîíðà ìÿëóì îëóá êè, ãàäûí èíòèùàð åäèá. Àðàøäûðìàëàð çàìàíû î äà
ìÿëóì îëóá êè, ùÿìèí àèëÿäÿ áèð íå÷ÿ
íÿôÿð þçöíö àñûáìûø. Ìöõòÿëèô âàõòëàðäà
Çîéà Ùàúûáÿéëèíèí ãàðäàøû èíòèùàð åäèáìèø. Áèð ìöääÿò þíúÿ ÿðè âÿ îüëó äà þçëÿðèíè àñûáìûøëàð.
Áèëäèðèëèð êè, ùÿìèí àèëÿíèí öçâëÿðèíäÿ ïñèõîëîæè ïðîáëåìëÿð îëóá. Ãàäûíûí
äà ïñèõîëîæè ïðîáëåìëÿðè âàðìûø. Ôàêòëà
áàüëû úèíàéÿò èøè áàøëàíûá, àðàøäûðìà
àïàðûëûð.
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ýåúúå.àç õÿáÿð âåðèð êè, ÿìÿêäàð àðòèñò
Òöíçàëÿ Àüàéåâà Èíñòàýðàì ùåñàáûíäà éåíè
äþéìÿñèíè ÿêñ åòäèðÿí ôîòîñóíó ïàéëàøûá. Áèð
íå÷ÿ ýöí áóíäàí þíúÿ ñîë ãîëóíà åòäèðäèéè
äþéìÿ èëÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíÿ äöøÿí ÿìÿêäàð
àðòèñò, áó äÿôÿ áîéóí àðõàñûíà ôÿðãëè áèð áîäé-àðò
÷ÿêäèðèá.
Ìèëëè.Àç ñùîw.àç-à èñòèíàäÿí õÿáÿð âåðèð êè,
õàëã àðòèñòè Áðèëëèàíò Äàäàøîâàíûí ãóúàüûíäà êè÷èê
áèð ãûç óøàüû èëÿ ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ øÿêèëëÿðè éàéûëûá. Áó ôîòîëàð Áðèëëèàíò õàíûìûí àòà éóðäóíäà, áàüäà ÷ÿêèëèá. Áó ãûç óøàüû äà - Àæäà Úàùàí, ìöüÿííè Íèýàð Äàäàøîâàíûí éàõûí ãîùóìóäóð. Àæäà ùÿìèí ãûçäûð êè, áèð ìöääÿò ÿââÿë ÿéëÿíúÿ ïðîãðàìëàðûíû áÿçÿìèøäè, ôîòîëàð ÷ÿêèëÿí ýöí äÿ áó ãûçûí 4
éàøû îëóðäó. Áó àä ýöíöíÿ áöòöí éàõûíëàðû - Áðèëëèàíò Äàäàøîâà, Ðàôàåë Äàäàøîâ, õàëàëàð, ÿìèëÿð
éûüûøìûøäûëàð.
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ãåðèá Ìåùäè, Ìèêàéûë Ðÿùèìîâ, Èìðàí Ãàñûìîâ, Ðÿøèä Ìÿùÿððÿìëè, Àéäûí
Ìóðîâäàüëû, ,Öìáöëáàíó Ùàúûéåâà âÿ Øÿôà ãÿëÿì äîñòëàðû Ðàìèç Òÿìêèíÿ, éàõûí ãîùóìó
Íàçèì Úàâàä îüëóíóí
ßùìÿä ÈÑÀÉÅÂ
Ýöëàðà ßËÂÀÍÃÛÇÛ
Ùöñåéí ßÙÌßÄÎÂ
Îðóúÿëè ÐÇÀÉÅÂ
Ãÿðèá ÌÅÙÄÈ
Àçàäÿ-Òàëåù ÀÁÁÀÑÃÛÇÛ
Ðÿôèãÿ ÑÀÄÛÃÎÂÀ
ÕßÇÀÍÝÖË
Áàëàáÿé ÃßÄÈÐÎÂ
Áàðàò ÂÖÑÀË
(Ãàçàõ)
Ìóñòàôà ÐÀÑÈÌÎÜËÓ
Áàéðàì ÙÀÚÛÉÅÂ
Ðÿìçè ðåäàêñèéà ùåééÿòè
öçâëÿðèìèç:
ßëâàí ßëèéåâ âÿ
Àñéà ßëèéåâà
Îïåðàòîð
Àéòÿí ßëèéåâà
Äèçàéíåð
Í. Åëàé
Ðåäàêñèéàíûí ÿìÿêäàøëàðû
èúòèìàè ÿñàñëàðëà èøëÿéèð.
Ãÿçåò 2006-úû èëäÿí ÷ûõûð.
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” Ìÿùäóä
Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòè
Äþâëÿò ãåéäèééàò (ÂÞÅÍ)
2301496921
Ðåäàêñèéàíûí
öíâàíû:
Áàêû øÿùÿðè, Ìÿòáóàò
ïðîñïåêòè 529-úó ìÿùÿëëÿ.
Ýÿíúÿ îôèñè: Ýÿíúÿ, Äÿäÿ
Ãîðãóä êö÷ÿñè, 40
Ðàáèòÿáàíê ÀÑU
Ýÿíúÿ ôèëèàëû
êîä 507558
ÂÞÅÍ 9900001061-23001
Ìöõáèð ùåñàáû
0137010006944
ÑWÈÔÒ ÐÁÒÀ ÀÇ 22
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” ÌÌU
ÂÞÅÍ 2301496921
Ù/ù ¹
1138030104944-63529
Òåëåôîíëàð
(050) 799-33-29
(055) 775-20-15
(055) 240-78-83
Ðóçèýàð@èíáîõ.ðó
Ðóçèýàðí[email protected]
Fóç[email protected]
[email protected]
ÀËËÀÙÄÀÍ ÐßÙÌßÒ ÄÈËßÉÈÐÈÊ
Ôöçóëè Ðöçèýàð âÿ Øàêèð ßëèçàäÿ Ñàìèò âÿ
Ùåéäÿð Êÿðèìîâëàðà, ÿçèçëÿðè
Íÿñèá, Ðèìà âÿ ßìèíÿíèí
ôàúèÿëè âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàëûüû âåðèðëÿð.
ÐÅÄÀÊÑÈÉÀ
ÙÅÉßÒÈ
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàëûüû âåðèðëÿð.
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ãÿðèá Ìåùäè, Ìèêàéûë Ðÿùèìîâ, Èìðàí Ãàñûìîâ, Ðÿøèä Ìÿùÿððÿìëè, Àéäûí
Ìóðîâäàüëû, Öìáöëáàíó Ùàúûéåâà âÿ Øÿôà Âÿëèéåâà ãÿëÿì äîñòëàðû Ðàìèç Òÿìêèíÿ, éàõûí ãîùóìó
Íàçèì Úàâàä îüëóíóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàëûüû âåðèðëÿð.
Ìöÿëëèôëÿðëÿ ðåäàêñèéàíûí
ìþâãåéè öñò-öñòÿ
äöøìÿéÿ áèëÿð.
ßëéàçìàëàð ýåðè
ãàéòàðûëìûð.
Ãÿçåò ðåäàêñèéàíûí
êîìïöòåð ìÿðêÿçèíäÿ
éûüûëûá ñÿùèôÿëÿíìèø,
“Ôóòáîë+Ñåðâèñ”
íÿøðèééàòûíäà
÷àï åäèëìèøäèð.
cyan magenta yellow black
Ñèôàðèø
Òèðàú 521 íöñõÿ.
Download

Konsept - Marina Vista Bodrum