EXPO NEDİR?
Latince kökenli “Exposition” sözcüğünün kısaltması olan EXPO, “Uluslararası Sergi”
ya da “Dünya Sergisi” olarak adlandırılmaktadır.
19. yüzyılın ortalarından beri düzenlenen ve ülkeler arasındaki iletişime, diyaloğa,
barışa katkısı olan, kültür, tarih ve eğitim alanında, ülkelerin daha iyi bir dünya
kurmak üzere oluşturdukları projeleri sergileyen uluslararası etkinliklerdir.
EXPO’lar Olimpiyatlar ve Futbol Dünya Kupası’ndan sonra dünyada ekonomik ve
kültürel etki yaratan üçüncü en büyük uluslararası organizasyonlardır.
EXPO’LARIN AMACI
EXPO’ların temel amacı; teknoloji, yenilikler ve çevreyle uyum gibi evrensel konulara
odaklanarak ülkelerin kültürel miraslarını ve beklentilerini harmonize etmektir.
TÜRKİYE’NİN İLK EXPO’SU, EXPO 2016 ANTALYA
EXPO 2016 Antalya, 1851 yılından beri düzenlenen EXPO tarihinde Türkiye’nin ev
sahipliği yaptığı ilk EXPO olma özelliğini taşımaktadır.
EXPO 2016 Antalya barışın, güzelliğin, dostluğun, doğanın simgesi çiçek ile
masumiyetin ve gelecek nesillerin simgesi çocuğu bir araya getirerek “Çiçek ve
Çocuk” teması ile tüm dünyayı kucaklamaktadır.
“Gelecek Nesiller için Yeşil Bir Dünya” sloganı ve “Çiçek ve Çocuk” teması ile
düzenlenecek olan Botanik Sergisi’nin etkinliklerinin planlanması, düzenlenmesi
ve yönetilmesi ile ilgili usul ve esasları belirleyen 6358 sayılı EXPO 2016 Antalya
Kanunu 10 Kasım 2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
EXPO 2016 Antalya 23 Nisan - 30 Ekim 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilecektir.
EXPO 2016 Antalya, A1 kategorisinde (uzun süreli uluslararası sergi) düzenlenecek
olup 6 ay ziyarete açık kalacaktır.
100 ülke ve 30 uluslararası kuruluşun katılmasının öngörüldüğü EXPO 2016
Antalya’ya, yerli ve yabancı 8 milyon ziyaretçi beklenmektedir.
“EXPO 2016 Antalya”nın sembol çiçeği olarak “Şakayık” seçilmiştir.
EXPO 2016 ANTALYA ALANI
EXPO 2016 Antalya, Antalya-Alanya kara yolunun 18. km’sinde, Aksu ilçesi sınırları
içerisindeki 1.121 dekarlık alanda gerçekleştirilecektir.
3
“ANADOLU BİTKİLERİ EXPO’DA” ETNOBOTANİK
YARIŞMASININ AMAÇLARI NELERDİR?
1. Anadolu coğrafyasında yetişen bitkilerin özelliklerini ve yerel isimlerini eski kuşakların tecrübeye
dayalı bilgilerinden yararlanarak derlemek,
2. Öğrencilerin, sivil toplum kuruluşlarının biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarına
katılımlarını teşvik etmek,
3. Kırsal kesimde yaşayan insanlarda, sahip oldukları biyolojik değerlerin önemli olduğu, bu
değerlerin korunması ve bu değerlere sahip çıkılması gerektiği konularında farkındalık yaratmak,
4. Öğrencilerde girişimcilik ve bireysel yaratıcılığın gelişimine katkıda bulunmak,
5. Öğrencilerin bilimsel çalışma ve araştırma yöntemlerini kullanmalarını sağlayarak bilime
bakış açılarının olumlu yönde gelişmesini desteklemek,
6. Genç ve yaşlı kuşaklar arasındaki iletişimin gelişmesine katkıda bulunmak,
7. Genç kuşakların, yaşadıkları coğrafyadaki biyolojik değerlerin farkına varmalarını sağlamak.
“ANADOLU BİTKİLERİ EXPO’DA” ETNOBOTANİK
YARIŞMASININ KONUSU NEDİR?
Yarışmanın konusu “Anadolu coğrafyasında yetişen ve yüzyıllardır yararlanılan bitkiler
hakkında kırsal kesimde yaşayan eski kuşakların sahip oldukları tecrübeye dayalı bilgilerin
derlenmesi ve bu bitkilerin kurutulmuş örneklerinden oluşan koleksiyonların hazırlanması” dır.
4
YARIŞMAYA KATILMA KOŞULLARI
1. Yarışmaya Türkiye genelindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel ortaöğretim
okullarının 9, 10. ve 11. sınıflarında okuyan öğrenciler katılabilir.
2. Okullar yarışmaya;
• Bulundukları yöredeki bitki çeşitlerinin kullanım şekilleriyle ilgili derlenen bilgiler,
• Bitkilerin kurutulmasıyla hazırlanan bitki koleksiyonları,
• Bitkiler ile bitkilerin yetiştikleri yaşam alanlarının fotoğrafları,
• Bitkiler kullanılarak yapılan malzemelerin fotoğraflarından oluşan proje ile katılacaklardır.
3. Yarışma için hazırlanacak koleksiyonlar en çok 20 (yirmi) çeşit bitkiden oluşabilir.
4. Her okul yarışmaya yalnız bir proje ile katılabilir. Projeyi bir öğrenci hazırlayabileceği
gibi iki öğrenci birlikte de hazırlayabilir.
5. Yarışmaya katılacak öğrenci/öğrenciler projelerini bir biyoloji öğretmenin rehberliğinde
hazırlayacaklardır.
6. Okullar yarışmaya yalnız kendi yörelerindeki (Yöreden kastedilen okulun bağlı olduğu
il sınırlarıdır.) bitkilerle katılabilir.
7. Başvurular 15 Mart 2015 tarihine kadar danışman öğretmenler tarafından
www.anadolubitkileriexpoda.org web adresinden yapılacaktır.
8. Başvuru işlemini gerçekleştiren okullar yarışma kılavuzundaki açıklamalar doğrultusunda
projelerini 1 Ekim 2015 tarihine kadar tamamlamalıdırlar.
5
DEĞERLENDİRMEDE ESAS ALINACAK KRİTERLER
Farklı üniversitelerde görev yapan akademisyenlerden oluşan jüri, yarışma başvuru
koşullarına uygun olarak gönderilen projeleri aşağıda belirtilen kriterleri dikkate alarak
değerlendireceklerdir:
1. Bitki örneklerinin herbaryum kurallarına uygun kurutulması,
Yarışma kılavuzundaki “Bitkilerin Hangi Kısımlarını Örnek Alarak Kurutmalısınız?”, “Topladığınız
Bitki Örneklerini Nasıl Kurutmalısınız?” başlıklarında belirtilen kuralların (Bilgi için bkz. syf. 1112) uygulanma sonuçları bu kriterle değerlendirilecektir.
2. Bitkilerin kullanım şekliyle ilgili derlenen bilgilerin ayrıntılı oluşu,
Etnobotanik Bilgi Formu 2’de ki “Kullanım Şekli” ile ilgili derlemeler (Bilgi için bkz. syf.16), bu
kriterle değerlendirilecektir.
3. Bitki türleri ile ilgili sunulan metinlerin botanik bilimi dışındaki anlatım çeşitliliği,
EBF 2’de yer alan “Kullanım Şekli” ile ilgili bilgiler dışındaki derlemeler bu kriterle
değerlendirilecektir.
4. Bitkilerle ilgili bilgilerin derlendiği kaynak kişilerin sayısı,
Bitkilerle ilgili derlenen bilgilerin başka kaynak kişilerce de desteklenmesi bu kriterle
değerlendirilecektir.
5. Arazi çalışmalarında çekilen, bitki örnekleri ve bitki örneklerinin toplandıkları
habitat/arazilere ilişkin fotoğrafların niteliği,
6. Bitkiler kullanılarak oluşturulan (sepet, iplik, tespih, oyuncak, süs eşyası vb.)
malzemelerin nitelikli fotoğraflarla belgelendirilebilir olması,
ÖDÜLLER
Yarışmada yedi coğrafi bölge esas alınmış olup yarışmacılar kendi yörelerinin dâhil
olduğu coğrafi bölgeler içinde değerlendirilecektir. Ödüller her bölgede 1, 2. ve 3. dereceye
giren projelere verilecektir.
• Yarışmada her coğrafi bölgenin:
-Birincisine 6.000 TL
-İkincisine
4.000 TL
-Üçüncüsüne 3.000 TL
-Danışman öğretmenlere ise dizüstü bilgisayar verilecektir.
• Dereceye giren projeleri hazırlayan öğrenci ve danışman öğretmenler üç gün süreyle
Antalya’da misafir edilerek Antalya’nın çeşitli yerlerini kapsayan gezilere katılacaklardır.
• Bir okuldan iki öğrencinin birlikte projeyi hazırlaması ve bu projenin dereceye girmesi
durumunda, ödül iki öğrenci arasında paylaştırılacaktır. Antalya gezisine ise her iki öğrenci
birlikte katılacaktır.
• Öğrencilerin yarışmada dereceye girip girmemelerine bakılmaksızın gönderecekleri iyi
kurutulmuş bitki örnekleri, öğrenci ve kaynak kişilerin isimleri ile EXPO 2016 Alanı’nda
sergilenecektir.
YARIŞMA TAKVİMİ
1. Yarışmanın okullara duyurulması: Şubat 2015
2. Son Başvuru Tarihi: 15 Mart 2015
3. Başvuru işlemlerini gerçekleştiren okulların proje teslim tarihi: 3-10 Ekim 2015
4. Jürinin projeleri değerlendirme süreci: Ekim – Kasım 2015
5. Yarışmada dereceye girenlerin duyurulması: Aralık 2015
* Dereceye giren okulların isimleri EXPO 2016 Antalya Ajansı ve Antalya İl Milli
Eğitim Müdürlüğü’nün web sayfaları ile www.anadolubitkileriexpoda.org web
sayfasından açıklanacaktır.
6. Ödül töreni: Şubat / Mart 2016
“ANADOLU BİTKİLERİ EXPO’DA” ETNOBOTANİK
YARIŞMASINA NASIL KATILACAKSINIZ?
Okulunuzun bulunduğu yörede hangi bitkilerin hangi amaçlarla ve ne şekilde
kullanıldıklarını öğrenmek ister misiniz?
Yanıtınız “evet” ise ve bu konuda bilinenlere katkıda bulunmak isterseniz ilkbahar,
yaz ve sonbahar boyunca yörenizde yetişen bitkilerle ilgili bilgileri derlemeniz, fotoğraflarını
çekmeniz ve bu bitkilerden alacağınız örnekleri kurutarak bir bitki koleksiyonu hazırlamanız
yeterli olacaktır.
Yarışmaya katılmak için hazırlamanız gereken projenin neleri kapsadığını ve
nasıl bir yol izlemeniz gerektiğini öğrenmek için elinizdeki yarışma kılavuzu veya www.
anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki yarışma ile ilgili tüm açıklamaları dikkatle
okumalısınız.
HANGİ BİTKİLERLE YARIŞMAYA KATILABİLİRSİNİZ?
“Anadolu Bitkileri EXPO’da” bir “etnobotanik” yarışmasıdır.
Grekçe halk anlamına gelen “ethnos” ile bitki anlamına gelen “botanikos”
sözcüklerinden oluşan etnobotanik, bitki-insan ilişkisinden doğan bitkilerin kullanılışları ile
ilgili botanik kültürünü inceler.
Bu yarışma Anadolu insanının doğada kendiliğinden yetişen bitkilerden yararlanma
şekilleriyle ilgili bilgilerin derlenmesini amaçlamaktadır. Bu nedenle yetiştirilen bitkiler
(Örneğin buğday, arpa, biber, domates, lahana, maydanoz, elma gibi.) yarışmanın kapsamı
dışındadır.
Öğrenci ve öğretmenlere verilecek ödüller, ulaşım, konaklama ve gezilerle ilgili giderler
EXPO 2016 Antalya Ajansı ve Özel Bilfen Liseleri tarafından karşılanacaktır.
Yarışmaya yörenizde kendiliğinden yetişen ve çeşitli amaçlarla yararlanılan bitkiler
(Hastalık tedavisinde, beslenme, yün boyama örme işleri ve halat yapımında; mutfak eşyası,
inşaat malzemesi, oyuncak malzemesi üretiminde; oyunlarda, bazı inanışlar gereği çeşitli
törenlerde ki kullanımda vb.) ile katılabilirsiniz.
6
7
ÇALIŞMAYA NASIL BAŞLAMALISINIZ?
İlk olarak yarışmanın bütün aşamalarında size rehberlik edecek danışman
öğretmeninizle kitapçıktaki açıklamalar doğrultusunda hazırlayacağınız projeyle ilgili ilgili bir
plan yapmalısınız.
Daha sonra yörenizde yetişen bitkiler hakkında size bilgi aktarabilecek, tercihen bu
bitkileri bizzat kullanmış kişileri bulmalısınız. Bu yarışma tamamen insanların tecrübeye dayalı
bilgilerini derlemeyi amaçladığından toplayacağınız bitkilerle ilgili bilgileri verecek kişiler kendi
yörenizden olmalıdır.
“Hangi hastalığa hangi bitkiler iyi gelir, hangi bitkilerden hangi süs eşyası yapılır?”
sorusundan değil, “Yöremizde hangi bitkileri hangi amaçlarla kullanıyoruz?“ sorusundan yola
çıkarak size bilgi aktarabilecek kişi veya kişilerle görüşüp bu özellikteki bitkileri belirlemeye
çalışınız.
Belirlediğiniz bitkilerin hangi mevsimlerde geliştiklerini, çiçeklerini ne zaman
oluşturduklarını öğrenerek not alınız. Çiçekli bitkiler grubundan kurutmak üzere alacağınız
örneklerin çiçekli olması gerektiğinden aldığınız notlar hangi bitkileri hangi mevsimde ve
nereden toplayacağınız konusunda size yardımcı olacaktır.
Belirlediğiniz bitkilerin özellikleri ve yararlanma şekilleri ile ilgili bilgileri derlerken
“Etnobotanik Bilgi Formu 2” de istenen (Bilgi için bkz. syf. 16) bilgiler olmasına dikkat ediniz. Bu
konularda görüşeceğiniz kaynak kişilere EBF 2’de istenen bilgileri almaya yönelik sorular sorarak
edineceğiniz bilgileri not alınız. Aynı bitki hakkında değişik bilgiler olabileceğini düşünerek farklı
kişilerle de görüşünüz. Özellikle kullanılma amacı ve kullanım şekline ait bölümlerde size bilgi
veren kişilerin kullandığı sözcükleri değiştirmeden yazmaya özen gösteriniz.
BİTKİ ÖRNEKLERİNİ TOPLAMADAN ÖNCE
NELER YAPMALISINIZ?
1. Bilgilerini derlediğiniz bitkilerin bir listesini oluşturarak kaynak kişilerden edindiğiniz bilgiler
doğrultusunda hangi bitkileri ne zaman nereden toplayabileceğinizi belirleyiniz.
2. www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasından “Form ve Belgeler” linkini tıklayarak
” Bakanlık Bitki Toplama İzin Belgesinin” bir çıktısını alınız.
* Yasalar gereği doğadan bitki toplayabilme izne bağlıdır. Bu nedenle bu yarışma kapsamında
bitki toplanabilmesine ilişkin izin başvurusu, EXPO 2016 Antalya Ajansı tarafından Gıda, Tarım
ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile
Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (BÜGEM) ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma
ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne yapılacak ve izinle ilgili belge ve açıklamalar www.
anadolubitkileriexpoda.org web sayfasında yer alacaktır.
3. www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasından “Form ve Belgeler” linkini tıklayarak
“Öğrenci Bitki Toplama İzin Belgesi”nin çıktısı alınarak danışman öğretmen tarafından
öğrenciler adına doldurulup okul yönetimine onaylatılmalıdır.
4. Yarışmaya katılacak öğrenciler, danışman öğretmenleriyle bir ön çalışma yaparak bitkilerin
toprak altı ve toprak üstü kısımlarının hangi yapılardan oluştuğunu ayrıca otsu ve odunsu
bitkilerin hangi kısımlarının örnek alınarak kurutulması gerektiğini öğrenmelidirler.
9
ARAZİYE ÇIKARKEN YANINIZDA NELERİ
BULUNDURMALISINIZ?
1. Bitkileri toplarken orman muhafaza memurları istediğinde göstermek üzere ” Bakanlık Bitki
Toplama İzin Belgesi”, okulunuzun adınıza onayladığı “Öğrenci Bitki Toplama İzin Belgesi”
ve kimlik kartınızı,
2. Bitkilere ait yapıların (dal, yaprak, gövde, çiçek gibi) kesilmesi, taşınması ve korunması için
bahçe bıçağı veya budama makası, bahçıvan eldiveni, poşet,
3. Bitki örneklerinin kurutulması işlemlerinde kullanılmak üzere kurutma presi, gazete kâğıtları,
4. Bitkilerin ve arazinin fotoğraflarını çekmek üzere kamera veya cep telefonu,
5. Arazi ve bitkilerle ilgili bilgiler ve gözlemlerinizi not almak için not defteri ve kalem yanınızda
bulunmalıdır.
BİTKİ ÖRNEKLERİNİ TOPLARKEN NELERE
DİKKAT ETMELİSİNİZ?
1. Bitki örneklerini toplamak için yağışsız ve güneşli bir havayı tercih etmelisiniz. Uygun
olmayan hava koşullarında toplanan bitki örneklerini korumak güçtür.
2. Araziye çıkarken arazide rahat hareket etmenizi sağlayacak uygun kıyafetler giymelisiniz.
3. Güvenlik açısından girilmesi sakıncalı ve yasak olan alanlardan bitki örnekleri
toplamamalısınız. Araziden bitki toplama izni bu alanları kapsamamaktadır.
4. Bitkileri, bitkilerle ilgili bilgileri aktaracak kaynak kişi veya kişilerle ve mümkünse ailenizden
biriyle birlikte uygun dönemlerde (örneğin, çiçekli bitkileri çiçekli oldukları dönemlerde)
toplamalısınız.
5. Bitki örneklerinin kurutulması sırasında bozulmalar oluşabilir. Bu nedenle bitkinin kurutulacak
kısımlarından birden fazla (2-3) örnek alınmalıdır. Topladığınız bitkiler ender olarak bulunan
bitkiler olabilir. Bu durum bitkilerin sayısının azalmasına neden olabileceğinden özenli
olmalısınız.
6. Toplanan bitki örneklerinde hastalık veya böceklerin neden olduğu bozulmalar olmamalıdır.
7. Bitkileri toplarken dikkatli olmalı, bilmediğiniz ve tanımadığınız bitkileri yememelisiniz.
Bitkileri toplarken bahçıvan eldivenlerini kesinlikle kullanmalısınız. Bu, güvenliğiniz için gerekli
olup bitkilerin dikenlerinden, zararlı olabilecek salgı maddelerinin derinize bulaşmasından
sizi koruyacaktır. Bu konu oldukça önemlidir. Çünkü aşırı duyarlı yapıya sahipseniz bitkilerin
neden olabileceği sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Ayrıca polen alerjisi olan öğrenciler için
araziden bitki toplama sakıncalı olabilir.
8. Alacağınız bitki örneği odunsu bir bitkiye (ağaç, çalı) ait olabilir. Bu durumda boyunuzun
ulaşabileceği mesafelerdeki dallardan veya yere düşmüş ancak bozulmamış örneklerden bir
kaç tane almalısınız.
10
BİTKİLERİN HANGİ KISIMLARINI ÖRNEK
ALARAK KURUTMALISINIZ?
1. Kurutacağınız bitki, odunsu bitki (çalı veya ağaç) grubundan ise yapraklı ve çiçekli bir dal,
2. Otsu bitki grubundan ise yapraklı ve çiçekli bir otsu gövde parçası,
3. Çiçeksiz bitki grubu ise toprak üstü kısmının tamamı,
4. Soğanlı bitki grubundan ise toprak üstü kısmının tamamı alınmalıdır.
TOPLADIĞINIZ BİTKİ ÖRNEKLERİNİ
NASIL KURUTMALISINIZ?
Bitki örneklerini içeren kurutma presi (Görsel 5), hava geçişine izin verecek şekilde
dik olarak ve olabildiğince sıcak, havadar, kuru, rüzgârlı bir ortama (güneşli, sobalı,
radyatörlü bir ortam veya balkon, çardak altı gibi) yerleştirilmelidir. Kurutma sürecinde,
preste ıslanan gazete kâğıtları günde en az bir kere değiştirilmelidir. Bu işlem yapılırken bitki
örnek numaralarının gazete kâğıtlarının köşesine yeniden yazılması unutulmamalıdır.
Toplanan bitki örneklerinin jüri tarafından tanımlanabilmesi yani bilimsel adlarının
saptanabilmesi, kurallara uygun şekilde kurutulmuş olmalarına bağlıdır. Bitki örneklerinin
değerlendirmeye alınabilmesi için aşağıdaki kurallara uyulması gerekir:
Etli yapraklar içeren bitki örneklerinin kurutulması çok daha uzun sürer. Bu tür
bitki örneklerinin küflenmesini önlemek için etli kısımlarından boyuna keserek kurutmak
gerekir. İyi kurutulmamış bitki örneklerinin kolay küfleneceği, bunun da tanımlanmalarını
olanaksız hâle getireceği hatta diğer örnekleri de küflendirebileceği unutulmamalıdır.
Kurutma işleminin bitip bitmediği, bitki örneğinin kuru ve sert olması ve kaldırıldığında
eğilip bükülmemesiyle anlaşılabilir (Görsel 6).
Kurutma işleminde bitki örneği (çiçek, yaprak, gövde veya dal) birbirinden
ayrılmadan bir bütün olarak gazete kâğıtlarının arasına koyularak kurutulmalıdır. Aynı
bitkiden 2 veya 3 örnek alındıysa aynı gazete kâğıdı arasında birlikte kurutulmalıdır.
Kurutma işlemleri sırasında bitkilerin karıştırılmasını önlemek için Etnobotanik
Başvuru Formu 2’deki bitki çeşidinin numarası bitkilerin aralarına koyuldukları gazetelerin
kenarlarına yazılmalıdır. Su emmeyen parlak dergi sayfaları kurutma işleminde
kullanılmamalıdır. Bitki örneğinin boyutları
gazete kâğıtlarının arasına sığmayacak
büyüklükte ise bitki örneği, V, W, M, N veya U
harfi şeklinde kıvrılarak koyulabilir.
Bitki örnekleri gazete kâğıtları arasına
yerleştirilirken yaprak ve çiçeklerin üst üste
gelmemelerine dikkat edilmelidir. Aksi takdirde
üst üste gelen kısımların kurutulması zorlaşır ve
küflenme oluşabilir. Bu nedenle bitki örnekleri
gazete kâğıtları arasına yerleştirilirken elle
düzeltilmelidir (Görsel 1).
Bitki çeşitlerinin sayısı 20’ye ulaştığında
gazete kâğıtları Görsel 2, 3 ve 4’ te gösterildiği gibi pres tahtaları arasına yerleştirilip kalın
ip veya pantolon kemerleri ile sıkılarak kurutma presi hazırlanmalıdır. Tahta presin Görsel
2’ deki gibi olması, bitki örneklerindeki suyun buharlaşmasını kolaylaştırması bakımından
tercih edilmelidir. Ancak delikli mukavva veya benzeri malzemeler de aynı işi görebilir.
Görsel 2
Görsel 3
12
Görsel 4
Kurutulan bitki örneklerinin değerlendirilebilmesi için Görsel 7, 8 ve 9’ da gösterilen
nitelikte olması gerekir. Bitki örnekleri Görsel 10’ daki gibi dolap veya benzeri ortamlarda
gönderilme tarihine kadar kurallara uygun şekilde korunmalıdır.
Bitkileri toplarken fotoğraflarını çekmeyi unutmayınız. Çekeceğiniz fotoğraflar;
bitkilerin yaprak, çiçek ve gövdesini ayrı ayrı ve hepsini birden kapsayacak şekilde olmalıdır.
Ayrıca topladığınız bitkilerden çeşitli malzemeler (sepet, iplik, tespih, oyuncak ve süs eşyası
vb.) yapılıyorsa malzemelerin de fotoğraflarını çekmelisiniz.
Fotoğraflar projenizin jüri tarafından değerlendirilmesi ve yarışma sonuçlandıktan
sonra sergide kullanılabimesi bakımından nitelikli olmalıdır.
Projenizin her aşamasını (bitkileri toplama, kurutma presi hazırlama, kaynak
kişilerle bitkiler hakkında görüşmeler yapma vb.) kapsayan video kayıtları da yapabilirsiniz.
Videolar yarışma sonunda düzenlenecek ödül töreninin sunumunda kullanılacaktır.
Görsel 5
Görsel 6
Görsel 7
Görsel 8
Görsel 9
Görsel 10
13
BİTKİLERLE İLGİLİ DOLDURDUĞUNUZ EBF, FOTOĞRAF
VE VİDEOLARI CD’ YE NASIL YÜKLEMELİSİNİZ?
www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve Belgeler” linkinden Etnobotanik Bilgi Formlarını (EBF) bilgisayarınıza indirerek ihtiyacınız oranında çoğaltıp
aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda CD’ye yükleyebilirsiniz.
EBF 1’ de yer alan okul, öğrenci, danışman öğretmen ve kaynak kişilerle ilgili istenen
bilgileri doldurunuz. Kaynak kişi sayısı birden fazla ise kaynak kişi ile ilgili bölümü yeterli
sayıda çoğaltıp doldurarak her birine ayrı bir numara veriniz. Daha sonra doldurduğunuz
formların tümünü “ EBF 1” ismiyle oluşturacağınız bir klasör içine koyunuz.
EBF 2 formunu kuruttuğunuz bitki çeşidi sayısı kadar çoğaltarak her bitki çeşidi için
ayrı ayrı doldurunuz. Daha sonra üzerinde bitkinin örnek numarası ve isminin (örneğin, 5
Isırgan Otu ) yazılı olduğu klasörler oluşturarak içlerine üzerinde ismi yazılı olan bitkiyle ilgili
EBF 2 formunu ve fotoğrafları koyunuz. Bu işlemler tamamladıktan sonra; EBF 1 klasörü, her
bir bitki çeşiti için oluşturulan klasörler ve videoları CD’ ye yükleyerek üzerine okulunuzun
adını, bağlı olduğu il ve ilçeyi yazınız.
BİTKİ KOLEKSİYONU VE GÖRSELLERİ
NASIL GÖNDERMELİSİNİZ?
1. Kuruttuğunuz her bir bitki örneğiyle ilgili doldurduğunuz EBF 2’ lerin birer çıktısını alınız.
Kurutulmuş bitki örneklerini EBF 2’ de numarası yazılı olan çıktısı üzerine, bükülüp kırılmasını
önleyecek şekilde koyarak gazete kâğıtlarının arasına yerleştiriniz (Görsel 11-12). Bitkilerle
ilgili değerlendirmeler EBF 2’ deki bilgilere bakılarak yapılacağından karışıklık olmamasına
özen gösteriniz. Aynı işlemi bütün bitki örnekleri için tekrarlayınız. Gazete kâğıtlarının alt
ve üst kısmına destek oluşturması amacıyla biraz daha büyük boyutta mukavva koyup
bağlayarak paketinizi hazırlayınız. Paketleme işleminde hava almayan naylon ambalajlar
kullanmayınız.
2. Hazırladığınız paketi bir koli içine yerleştirdikten sonra üzerine büyük bir zarf içinde
(Belgeler Zarfı);
• Okul, öğrenci, öğretmen ve kaynak kişilerle ilgili doldurulan EBF 1’ lerin çıktılarını,
• “Yarışma İçin Başvuru Sahibinin Beyanı” nı,
• Okul müdürünün “EXPO 2016 Antalya Ajansı Genel Sekreterliğine” hitaben, danışman
öğretmen ve öğrenci isimlerine de belirterek yarışmaya katıldıklarını ifade eden onaylı
yazısını,
• Çalışmalarla ilgili EBF 1, EBF 2 ve görsellerin yüklendiği CD’yi koyunuz.
3. Hazırladığınız koliyi 3-10 Ekim 2015 tarihleri arasında aşağıda belirtilen adreste olacak
şekilde kargoyla gönderiniz (PTT’nin koli kutularının kullanılması durumunda ayrıca
mukavva kullanılmasına gerek yoktur.). 3-10 Ekim 2015 tarihlerden önce veya sonra
gönderilecek bitki örnekleri değerlendirmeye alınmayacaktır.
4. Taşınma sırasında bitkilerde oluşabilecek zararın en aza indirilmesi bakımından
paketlerinizin “kırılacak eşya” uyarısı ile taşınması tercih edilmelidir.
Bitki Örneklerinin Gönderileceği Adres: Özel Bilfen Antalya Fen ve Anadolu
Liseleri, Çağlayan Mahallesi, 2030. Sokak, Numara 38, Posta kodu: 07230
Muratpaşa / Antalya
ETNOBOTANİK BİLGİ FORMLARINI (EBF) NASIL
DOLDURMALISINIZ?
Etnobotanik Bilgi Formu iki bölümden oluşmaktadır. EBF 1 okul, öğrenci, danışman
öğretmen ve kaynak kişi/kişilerle, EBF 2 ise bitkilerle ilgili bilgilerin doldurulacağı formlardır.
ETNOBOTANİK BİLGİ FORMU 1 (EBF 1)
OKUL: Yarışmaya katılan okulun adı, bulunduğu il, ilçe belirtilerek telefon ve faks numarası
ile açık adres bu kısma yazılmalıdır.
DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Danışman öğretmenin (Danışman öğretmen, yarışmaya katılan
öğrenciye projeyi hazırlama sürecinde rehberlik eden öğretmendir.) adı ve soyadı, branşı ve
iletişim bilgileri bu kısma yazılmalıdır.
YARIŞMAYA KATILAN ÖĞRENCİ/ÖĞRENCİLER: Yarışmaya bir öğrencinin katılması
durumunda yalnız 1.Öğrencinin adı ve soyadı, okul numarası ve sınıfı yazılmalı 2. Öğrenci
kısmı boş bırakılmalıdır. İki öğrenci yarışmaya katılıyorsa hem 1. hem de 2. Öğrenci ile ilgili
bilgiler yazılmalıdır.
Görsel 11
Görsel 12
14
KAYNAK KİŞİ: Kaynak kişi / kişilerle (Kaynak kişi, bitkilerle ilgili bilgileri veren kişi veya
kişilerdir.) ilgili istenen bilgiler eksiksiz olarak doldurulmalıdır. Bitki çeşitlerinin tümü için aynı
kişinin bilgilerinden yararlanıldıysa “Kaynak Kişi Formu” nun bir kez doldurulması yeterli
olacaktır. Eğer farklı kişilerden yararlanıldıysa “Kaynak Kişi Formu” her kaynak kişi için ayrı
ayrı doldurulmalı ve “Kaynak Kişi No” kısmına ayrı bir numara verilmelidir. Kaynak kişilerin
hangi bitkiler hakkında bilgi verdiği, “Hakkında Bilgi Verdiği Bitki Çeşitlerinin Numarası”
kısmına mutlaka yazılmalıdır.
15
ETNOBOTANİK BİLGİ FORMU 2 (EBF 2)
BİTKİ ÇEŞİDİNİN;
Numarası: Bitki örneğine kurutma aşamasında verilen numaradır. Toplanan her bitki
çeşidine ayrı bir numara verilmeli ve ayrı bir EBF 2 doldurmalıdır.
Yöresel ismi/isimleri: Bitkinin “yöresel ismi, kullanıldığı yörede bitkiye verilen isim”
demektir. Bazen bitkinin ismi ile kullanılan kısmının ismi farklı olabilir. Bu durumda her iki
isim de belirtilmelidir.
Toplandığı tarih: Bu kısımda bitkilerin doğadan toplandığı tarihler yazılmalıdır.
Yetiştiği yer: Bitki çeşidinin yetiştiği il, ilçe, köy yazıldıktan sonra yöre hakkında ayrıntılı
bilgi verilmelidir. Örneğin: X yaylasında, Y vadisinde, Z ırmağının kenarında gibi olmalıdır.
Hangi yöreden geldiği belli olmayan semt pazarı kaynaklı bitki örnekleri
değerlendirmeye alınmayacaktır.
Kullanım amacı: Bitkinin tamamı veya bitkinin herhangi bir kısmı, o yörede hangi
amaç veya amaçlarla (Beslenme, yün boyama hastalık tedavisi; mutfak eşyası, inşaat
malzemesi, oyuncak malzemesi üretimi; örme işlerinde, halat yapımında, oyunlarda, bazı
inanışlar gereği çeşitli törenlerde vb.) kullanılıyorsa belirtilmelidir.
Yararlanılan kısımları: Bitki çeşitlerinin yararlanılan kısımları (bitkinin tümü, toprak
üstü kısımları, kök, gövde, dal, yaprak, çiçek, meyve, tohum vb.) farklı olabilir. Bitkinin
hangi kısım ya da kısımları kullanılıyorsa o kısım veya kısımların adı yazılmalıdır.
Yararlanma şekli: Bitkilerin taze mi, kurutulduktan sonra mı yoksa her iki şekilde de mi
kullanıldığı yazılmalıdır.
Kullanım şekli: Bu bölüme bitki çeşidinin kullanıma uygun hâle nasıl getirildiği
yazılmalıdır. Örneğin: “Bir avuç ıhlamur çiçeği (Miktar muhakkak belirtilmelidir.), bir cezve
dolusu kaynar suya koyulur, 5 dakika bekletildikten sonra süzülür ve soğuk algınlığında
sabah akşam içilir.” şeklinde olmalıdır. Gıda ve tedavi dışında ki amaçlarla kullanılan
bitkilerin de nasıl kullanıldıkları ayrıntılı olarak belirtilmelidir. Örneğin: “ A çeşidi kabağın
içi boşaltılıp kurutulduktan ve şu işlemler yapıldıktan sonra lamba veya süs eşyası yapılır.”
gibi olmalıdır. Bitki çeşidi birden çok amaçla kullanılıyorsa diğer kullanım şekilleri de
yazılmalıdır.
Hakkında bilgi veren kaynak kişi / kişilerin isimleri: Bitkiyle ilgili bilgi veren
kaynak kişi veya kişilerin isimleri buraya yazılmalıdır.
Bitkiyle ilgili bilimsel yayın olup olmadığı: Yöredeki bitki çeşitleriyle ilgili yapılmış
bilimsel yayın varsa (kitap, makale, dergi vb.) bu bölümde belirtilmelidir. Bu yayınlar bir
bitki için yapılmışsa istenen bilgiler yalnız hakkında yayın yapılan bitkinin EBF 2’ sinde
belirtilmelidir. Yayın, yöredeki bitkilerin genelini kapsayan nitelikte ise istenen bilgileri bir
numaralı bitki örneğinin EBF 2’ sinde belirtmeniz yeterlidir.
Ek bilgiler: Bitkiye ait veya eklenmek istenen diğer bilgiler (örneğin varsa bitki adının
kaynağı, bitki hakkında veya bitkinin kullanılışıyla ilgili bilinen bir öykü, masal vb.) bu
bölümde belirtilmelidir.
Başarılar Dileriz.
16
ETNOBOTANİK BİLGİ FORMU 1 (EBF 1)
ETNOBOTANİK BİLGİ FORMU 2 (EBF 2)
OKULUN:
BİTKİ ÇEŞİDİNİN:
Adı
Numarası
İli, İlçesi
Yöresel İsmi veya İsimleri
Telefon Numarası
Toplandığı Tarihler
Faks Numarası
Açık Adresi
Yetiştiği Yer
(İl, İlçe, Köy, Yöre)
DANIŞMAN ÖĞRETMENİN:
Kullanım Amacı
Adı Soyadı
Elektronik Posta Adresi
Yararlanılan Kısımları
(Kök, Gövde, Dal, Yaprak, Çiçek, Meyve,
Tohum, Toprak Üstü Kısımları, Tüm Bitki)
Branşı
Yararlanılma Şekli (kuru, taze)
ÖĞRENCİ / ÖĞRENCİLERİN:
Kullanım Şekli
Telefon Numarası
1. Öğrencinin Adı-Soyadı
Hakkında Bilgi Veren
Kaynak Kişi/Kişilerin İsimleri
Numarası ve Sınıfı
2. Öğrencinin Adı-Soyadı
BİTKİYLE İLGİLİ YAYIN:
Numarası ve Sınıfı
Bu form www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve
Belgeler” linkinden indirilerek doldurulduktan sonra üzerinde EBF 1 yazılı olan klasör
içinde CD’ ye yüklenecektir. Ayrıca bir çıktısı alınarak “Belgeler Zarfı” içinde bitki
örnekleri ile birlikte gönderilecektir.
KAYNAK KİŞİNİN:
Yazarı
Başlığı
Makale, Dergi, Kitap
Yayımlandığı Yıl
Ek Bilgiler
Kaynak Kişi No
Adı ve Soyadı
Bu form www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve
Belgeler” linkinden indirilerek bilgisayar ortamında her bitki çeşidi için ayrı ayrı doldurulup
üzerinde bitki çeşidinin isim ve numarasının yazılı olduğu klasör içine koyularak CD’ ye
yüklenecektir. Ayrıca projeler gönderileceği zaman birer çıktıları alınarak ait oldukları
bitki örnekleriyle birlikte gazete kâğıtlarının arasına koyulacaktır.
Yaşı
Yaşadığı Yer İl / İlçe / Köy
Hakkında Bilgi Verdiği Bitki Çeşitlerinin
Numarası
Bu form www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve
Belgeler” linkinden indirilerek doldurulduktan sonra üzerinde EBF 1 yazılı olan klasör
içinde CD’ ye yüklenecektir. Ayrıca bir çıktısı alınarak “Belgeler Zarfı” içinde bitki
örnekleri ile birlikte gönderilecektir.
18
19
YARIŞMACI ÖĞRENCİ BELGESİ
“Anadolu Bitkileri EXPO’da” etnobotanik yarışması kapsamında öğrencilerin
doğadan bitki toplayabilmeleri için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal
Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğü (BÜGEM) ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğü’nün verdiği izin doğrultusunda okulumuz adına araziden bitki örneği
toplayacak öğrencilerimizle ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir. Bu belge yukarıda isimleri
geçen kurumların verdiği izin belgesi ile birlikte güvenlik birimlerine gösterilmek
zorundadır. Bu belge yarışma dışında başka amaçlarla kullanılamaz.
OKULUN:
Adı
İli, İlçesi
Telefon Numarası
Açık Adresi
ÖĞRENCİ ÖĞRENCİLERİN:
1.Öğrencinin Adı-Soyadı
Numarası ve Sınıfı
2.Öğrencinin Adı -Soyadı
Numarası ve Sınıfı
...... /...... /......
......................
...................... Lisesi Müdürü
Bu form www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve
Belgeler” linkinden indirilerek dolduruldup okul müdürü tarafından onaylandıktan sonra
kullanılmak üzere öğrencilere verilecektir.
21
YARIŞMA İÇİN BAŞVURU
SAHİBİ/SAHİPLERİNİN BEYANI
Başvuru sahibi adına imza yetkisine haiz aşağıda imzası bulunan tarafından
temsil edilen ve işbu yarışma kapsamında her bir başvuru sahibini temsil yetkisine haiz
başvuru sahibi olarak:
- Başvuruya yeterlik ve başvuru niteliğine haiz olduğunu,
- Başvuru sahibinin başvuru formunda yer alan yükümlülüklerini yerine getireceğini ve
yarışma başvuru koşullarına uyduğunu,
- Yarışma kapsamında sunulan tüm içeriğin herhangi bir telif hakkı talep etmeden
EXPO 2016 Antalya Ajansı Genel Sekreterliği tarafından kullanılabileceğini
beyan ediyor ve bu beyannamede verilen bilgilerin doğruluğunu onaylıyorum.
Başvuru sahibi adına:
YARIŞMAYA KATILAN:
Okulun Adı
İli, İlçesi
1. Öğrencinin Adı ve Soyadı
Sınıfı ve Numarası
İmza
2. Öğrencinin Adı ve Soyadı
Sınıfı ve Numarası
İmza
Danışman Öğretmenin Adı ve Soyadı
İmza
...... /...... /......
......................
...................... Lisesi Müdürü
Bu form www.anadolubitkileriexpoda.org web sayfasındaki “Form ve
Belgeler” linkinden indirilerek doldurulup imzalandıktan ve okul müdürü tarafından
onaylandıktan sonra “Belgeler Zarfı” içinde bitki örnekleri ile birlikte gönderilecektir.
22
Download

kılavuzu indirmek için tıklayınız