TOPRAK VE SU KAYNAKLARI
ARAŞTIRMALARI
TARIMSAL SULAMA VE ARAZİ ISLAHI
ÇALIŞMALARI
Şule KÜÇÜKCOŞKUN
Koordinatör
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü
Sunu İçeriği




Türkiye’de Su ve Ar-Ge
Tarımsal Sulamalarda Ar-Ge Faaliyetleri
 Çalışma Grubu Görev Tanımı
 Proje Çalışmaları
Genel Değerlendirme
 2013 Yılı Faaliyetleri (Kurumsal/Kurumlararası)
 2014 Yılı Faaliyetleri :Öncelik ve Hedefleri
(Kurumsal/Kurumlararası)
Sonuç
Türkiye’de Su ve Ar-Ge

Ülkemizin “Vizyon 2023” ve “Ulusal Bilim ve Yenilik Stratejisi Eylem Planında 20112016” dönemi için enerji, su ve gıda öncelikli alanları olarak belirlenmiştir.

Nüfus artışı,
Hızlı kentleşme
Sanayileşme


Artan su talebi
Su kaynaklarının etkin kullanılması ve korunması,
 Su temini, kullanımı ve artımında enerji tasarrufu
sağlayan teknolojiler,
 Su kalitesinin korunması, iyileştirilmesi ve
sürdürülebilir kullanımın sağlanması,
 Tarımda sulama yöntemlerinin iyileştirilmesi,
 Atık suyun geri kazanılıp tarımda ve endüstride

kullanılması,
Ar-Ge
Türkiye’de Su Alanında Ar-Ge ve Yenilik
Sistemi



BTYK’nın 23.
Toplantısında
alınan kararlar
gereğince
“Su alanında
tematik ileri
araştırma
merkezlerinin
kurulması”
stratejik
eylemlerinde
GTHB-TAGEM
“Sorumlu
Kuruluş ve İlgili
Kuruluş” olarak
görev almıştır.
.
Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı Koordinatörlüğü
Görev ve Çalışmaları
Tarımda
suyun etkin kullanımı için uygun
yöntem ve teknolojilerin geliştirilmesi
Kuraklık
ve iklim değişikliğine bağlı su
stresi veya kısıtlı su koşullarında uygun
sulama programları ile tarımsal su
kullanımında verimliliğin artırılması
Tuzlu
suların, drenaj sularının, düşük
nitelikli suların sulamada kullanım
olanaklarının araştırılması
5
Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı
Koordinatörlüğü Görev ve Çalışmaları
•Tuzluluk, çoraklık ve yetersiz drenajın olumsuz etkilerini
gidermek için uygulanabilir arazi ıslah yöntemlerinin
geliştirilmesi,
•Tarımsal politikaların oluşturulmasına esas olmak üzere, su kaynaklarının
sürdürülebilir yönetimi için karar vericilere veri sağlanması kapsamında
Uluslararası, Merkez, Bölgesel ve Konu bazlı olmak üzere 23 Araştırma
Enstitü/İstasyonunda AR-GE çalışmaları yürütülmektedir.
6
Proje Durumları
AFA ADI
: Toprak Su Kaynakları ve Çevre (A-13)
: Su kullanım Etkinliğinin Artırılması (P-02)
PROGRAM ADI
Yıl
2013
Yayınlanacak
Sonuç
4
2014
Yıl
2014
Yıl
Sulama
Programları
Devam
31
14
14
26
21
Drenaj ve Arazi
Islahı
11
KKTC
Yeni Teklif
5
Sulama Suyu ve
Kalitesi
44
Yüksek Ö.
Fertigasyon
1
TUBİTAK
4
DİĞER
2013
1
3
4
2014
1
2
2
Enstitü/İstasyon Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı Grubu Yayın
Durumları(2013)
Ulusal
Uluslararası
ATSTMAİ-Kırklareli
1
1
ABKAİ-Mersin
7
5
BATEM/Antalya
6
5
GAPTAEM-Şanlıurfa
3
1
GKTAE-Eskişehir
3
-
MAIM-Eğirdir
3
3
KTAE-Samsun
3
1
KTÇMAİ-Konya
5
-
OKGKTAİ-Tokat
5
-
TGSKMAE - Ankara
4
6
UTAEM/İzmir
5
-
Enstitü/İstasyon
Tarımda Suyun Etkin Kullanımı



Sulu tarım yapılan bölgelerimizde yetiştirilen başlıca
bitkilerin su tüketimleri sulama programları ve kısıtlı
su uygulama kriterleri belirlenmektedir.
Maksimum verim yerine sulama suyunda bir miktar
kısıntı yapılarak bir miktar verim azalmasına izin
verilirken, aynı su ile daha fazla alanın sulanması ve
daha fazla gelir elde edilmesine imkan sağlayan
Kısıntılı Sulama çalışmaları yapılmaktadır.
Ör.Pamuk bitkisinde Çukurova Bölgesinde sulama
suyu ihtiyacında %30, Ege (Menemen) %40
oranında kısıntı yapıldığında verimde azalma
görülmemiştir.
Yeni Teknolojilerin Uygulanması
Modern sulama tekniklerinin yaygınlaşması ile
daha çok düz alanlarda uygulamaya konan
 Merkezi Hareketli (Center Pivot)
 Doğrusal Hareketli (Linear) Sulama
Sistemleri yaygınlaşmaktadır.
 Bu sistemler
 İşçilik tasarrufu ve
 su uygulama avantajları nedeniyle tercih
edilmektedir.

Yeni Teknolojilerin Uygulanması




UA toprak nem-sıcaklık takibi
Uzaktan algılama ,bitki su tüketiminin
izlenmesi
Kablosuz algılama ağları kullanılarak
toprak nemi ve tuzluluğunun geniş
alanlarda izlenmesi
Güneş enerjisi destekli sulama sistemleri
Yeni Teknolojilerin Uygulanması
CBS-UA
Spektral Yansıma
Nötron Prop
Tansiyometre
Infrared
Termometre
•
Enstitüler; Su, Toprak, Bitki ve
Atmosfer ilişkilerini kullanan
yeni ekipmanlar bilgisayar
tabanlı modeller kullanmakta
Yaprak Su
Potansiyeli
Güneş Enerjisi Destekli Sulama
Sistemleri
•Tarımsal sulamada enerji tasarrufu
sağlayan seyyar mobil güneş pilli
geliştirilmiştir.
•Seyyar güneş pili sulama sistemli
prototip bir makinanın arazide
kurulumu ile, sulamaya dönük
olarak diğer enerji kaynaklı sulama
sistemlerinde yaşanan sorunlara
çözüm aranmaktadır..
Drenaj ve Tuzluluk Çalışmaları

Bitkiye ihtiyacından fazla su
kullanılması, bilinçsiz sulama

Drenaj olanaklarının yetersizliği
ve yüksek taban suyunun etkisi

Sulama suyunun kalitesi
Tuzlu Toprakların Islahı

Sulama projelerinde arazi tesviyesi, drenaj
gibi tarla içi geliştirme hizmetleri sulama
yatırımları ile paralel gerçekleştirilmelidir

Aksi durumda topraklar tuzlulaştıktan
sonra yapılacak ıslahın yatırım maliyeti
oldukça fazla olacaktır.

Bu tür toprakların ıslahı için;gerekli
ıslah maddesi miktarı ve cinsi ile
yıkama suyu ihtiyacının
belirlenmesinde en güvenilir yol
problemli alanda yapılacak deneme
sonuçlarıdır.
Tuzlu Toprakların Islahı

Toprak Su Kaynakları Araştırma
Enstitüleri/İstasyonları tarafından
Türkiye’nin değişik bölgelerinde ve
ovalarında yapılan tarla denemelerinin
uygulamaya yönelik sonuçları “Türkiye
Çorak Islahı Rehberi” ve “Türkiye
Çoraklık Kontrol Rehberi”nde verilmiştir
Halofit (Tuzcul Bitkilerin Kullanımı)
HALOFİTLER



Halofitler tuzluluk sorununun teşhisinde
indikatör bitkilerdir.
Halofitlerin ekolojik özelliklerini tanımlamak
ve mevcut çorak alanların ıslah çalışmalarına
katkı sağlamak amacıyla araştırmalar
yapılmıştır.
Enstitülerimiz ile çeşitli kurumlar tarafından
değişik bölgelerde yürütülmüş ve tamamlanmış
olan “Halofitik bitkiler vejetasyonu ve
Ekolojisi” ne ilişkin araştırmaları bir araya
getirecek olan Teknik Yayın hazırlığı devam
etmektedir..
2013 Faaliyetler (Kurumsal)

Tarımsal Sulama Eğitim Çalışması –
ŞANLIURFA

TSKAD İstatistik Eğitimi –ANKARA

Tarımsal Sulama ve Arazi Islahında Ar-Ge
Çalışmaları (Sunulu katılım)
Bakü/AZERBAYCAN

3. Toprak ve Su Kaynakları
Kongresi(Sunulu katılım)-TOKAT
2013 Faaliyetler (Kurumlararası)








(Komite Üyelikleri)
Ulusal Su Bilgi Sistemi (OSİB) TAGEM/TRGM/BSGM
Havza Bazlı Sektörel Su Tahsisi (OSİB) TAGEM/TRGM/BSGM
Su Kalitesi İzleme Projesi (OSİB) TAGEM/TRGM/BSGM
10.Kalkınma Planı
(Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu) TAGEM/TRGM
Orman-Su Şurası (OSİB) TAGEM/TRGM/BSGM
Su Kaçak ve Kayıpları (OSİB) TAGEM/TRGM
TAIEX Katılımcı Sulama Yönetimi (TRGM) TAGEM
“Su Ayak İzi” (WWF) TAGEM/TRGM
2013 Faaliyetler (Kurumlararası)

TUBİTAK BYTK (GTHB/TAGEM-2 Alt
Eylemde Sorumlu & 6 aylık dönemlerde
raporlama yapılıyor.)

DSİ-TAGEM Bitki Su Tüketim Rehberi Protokol
yapıldı. İşbirliği TRGM-Üniversiteler

10. Kalkınma Planı “Tarımda Su Kullanımının
Etkinleştirilmesi Programı” (OSİB-Kalkınma
Bakanlığı)
Kurumlararası Çalışmalar
“Türkiye’de Sulanan
Bitkilerin Su
Tüketimleri ve Sulama
Suyu İhtiyaçlarına
Yönelik Rehber
Ulusal Su AR-GE Yenilik
Stratejisi (2012-2016)
İklim Değişikliği Ulusal
Eylem Planı
Entegre Havza Su
Yönetimi
Ulusal Su Bilgi Sistemi





10. Kalkınma Planı
Tarımda Su Kullanımının Etkinleştirilmesi
Programı
Bileşenler
1)Mevcut Sulama Altyapısının Modernizasyonu ve Etkinliğinin
Artırılması,
2)Suyun Bilinçli Kullanımı İçin Tarım Üreticilerine Yönelik Eğitim
ve Yayımın Artırılması
3)Destekleme Politikalarının Su Kısıtı Esas Alınarak Gözden
Geçirilmesi,
4)Su Havzaları Bazında Su Bütçesi Çalışmaları Yapılması,
5)Sulamada Kurumsal Yapıların Etkinleştirilmesi.
10.Kalkınma Planı
Tarımda Su Kullanımının Etkinleştirilmesi Programı

1.Bileşen: Mevcut Sulama Altyapısının Modernizasyonu ve
Etkinliğin Artırılması (OSİB /DSİ)

Politika 3: Sulamada yeni tekniklere ilişkin Ar-Ge
Çalışmalarının ve yeni uygulamaların artırılması ( TAGEM)

2 Eylem Sorumlu Kuruluş

2.Bileşen: Suyun Bilinçli Kullanımı İçin Tarım Üreticilerine
Yönelik Eğitim ve Yayımın Artırılması GTHB (EYYDBTAGEM-TRGM)/

5 Eylem
İlgili Kuruluş
3.Bileşen: Destekleme Politikalarının Su Kısıtı Esas Alınarak
Gözden Geçirilmesi (TRGM-TAGEM-BÜGEM)/


3 Eylem Sorumlu ve 6 Eylemde İlgili Kuruluş
Ulusal ve Uluslararası Faaliyetler
TAGEM/Enstitü/İstasyon
•Sulama Yönetimi ve Gıda Güvenliği – Yan Etkinlik
Uluslar arası Sulama ve Drenaj Konferansı MARDİN Ekim 2013
(TAGEM,TRGM)
3. Ulusal Toprak ve Su Kaynakları Kongresi TOKAT; Ekim 2013
(TAGEM,Ankara, Kırklareli,Samsun,Eğirdir,UTAEM,GAPŞanlıurfa)
•7.Uluslararası Su Teknolojisi ve Çevresel Kontrol Fuar, Konferans,
İsrail, Ekim 2013 (Eğirdir MAİ)
•Tuz Gölü Havzasında Tarımsal Altyapı Hizmetlerinin Çevre
Etkilerinin Değerlendirilmesi Çalıştayı, ANKARA Kasım 2013
(TAGEM,Ankara,Konya)
Ulusal ve Uluslararası Eğitimler

Haziran 2013 “Sulama Metot Seçiminin
Önemi, Damla Sulamanın Önemi ve
Uygulama Metotları Eğitimi (Eskişehir)

Temmuz 2013 4. Uluslararası Sürdürülebilir
Toprak ve Su Kaynakları Eğitimi (UTAEMİzmir)

Temmuz 2013 ‘Meyve Bahçelerinde Sulama
Eğitimi (Eğirdir)

Ekim 2013 ”Uluslararası Tarımsal Sulama
Kursu (UTAEM-İzmir)

Kasım 2013 Çevre Amaçlı Tarım Arazilerinin
Korunması (ÇATAK) Programı kapsamında
Sulama ve Sulama Yöntemleri Eğitimi
(BATEM)

Ulusal ve Uluslararası Eğitimler/Faaliyetler

Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım
Aracı (IPA II) Kırsal Kalkınma (IPARD
II) Programı çalışmaları (BATEM)

TAKEP (Tarımsal Kuraklık ve Eylem
Planı ) kapsamında yapılan faaliyetler
(Konya, Eskişehir)

Havza Koruma Eylem Planları
(UTAEM,Eskişehir,Konya,Ankara)
Ulusal ve Uluslararası Eğitimler

Tarımsal Sulama Eğitimi (Libya ve
Irak) GAP- Şanlıurfa

Ekim 2013,“Sürdürülebilir Tarım için
Etkili Su Yönetimi” MASHAV
CINADCO,Israil.(Eğirdir MAİ)

Ekim 2013 Tamamlayıcı Sulama’
Amman/ ÜRDÜN (GAP- Şanlıurfa)
İşbirlikleri
KKTC PROJELERİ




2012 “KKTC’de Modern Sulama Sistemlerinde Filtre
ve Damlatıcılarda Tıkanmalara Neden Olan Aerobik ve
Anaeorobik Etmenlerin Araştırılması”
Danışman: Alata Bahçe Kültürleri A.İ ve TGMAE
2013“Güzelyurt Bölgesinde Damla Sulama Yöntemi
İle Sulanan Portakal (Citrus cinensis cv. Valencia
Late)’ın Sulama Programının Oluşturulması”
Danışman:BATEM/ANTALYA
İşbirlikleri




TKİ PROJELERİ
Hümik Asit Türevi Maddelerin Düşük Kaliteli Suların
Sulamada Kullanılabilirliğine Etkisinin Araştırılması
Humik asidin tuzlu ve sodyumlu sulama suları ile sulanan
bitkilerin verimine ve bazı toprak özelliklerine etkilerinin
araştırılması
Humik asidin tuzlu ve alkali topraklarda bitki yetiştirme ve
bazı toprak özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması
(Toprak Gübre ve Su Kaynakları MAE/ANKARA)
Uluslararası Projeler

AB 7 Çerçeve Projesi
Kapsamında ERA-ARD II Alt
Projesine İlişkin TürkiyeAlmanya-Afrika Ülkeleri
İşbirliği Projesi (Ocak 2013İZMİR)
Afrika Ülkelerinde Toprak
Altı Sulama Sistemlerinin
Kullanımı
2014 yılında (24-30 Mart)
Kenya’da proje toplantısı
yapılacaktır.
Projelerin Uygulamaya Aktarılması
YAYIM PROJELERİ
(Tarımsal Yeniliklerin Yaygınlaştırılması Projesi)



OKTAM/TOKAT (2013-2015) Bütçe
11.750.000 TL
‘Tokat Niksar Yöresinde Damla
Sulama Sistemiyle Sulanan Sanayi
Domatesinde Farklı Sulama Aralığı Ve
Düzeylerinin Verim Ve Kalite Üzerine
Etkilerinin Çiftçilere Benimsetilmesi’
Bu kapsamda 2013 yılı içerisinde hedef
bölgede konu ile ilgili 1 panel, 1 tarla
günü ve 13 köyü içeren gece eğitimleri
tamamlanmıştır.
2013 Faaliyetler (Yayım)



GAP İdaresi Başkanlığınca Yürütülen
TEYAP projesi kapsamında Demo
Sistemin kurulması
Modern Sulama Sistemleri Eğitimi
(GAP UTAEM/Diyarbakır )
Türkiye'de ve Trakya Bölgesinde
Tarımsal Su Kullanım Durumu,
Tarımda Suyun Etkin Kullanımı, Su
Kalitesinin Önemi (Atatürk
MAİ/Kırklareli)
Bölgesel ve Ülkesel Projeler
(2014)
Bölgesel Proje
Su Stresi Altındaki Bölgelerde Suyun
Verimliliğinin Artırılması (3 Alt Proje
hazırlandı Ankara,Konya ve Eskişehir)
Ülkesel Proje
Türkiye’de Bölgeler İtibariyle Kısıntılı
Sulama Programlarının Ürün Verimi ve
Sulama Verimliliğine Etkisi
Orta Anadolu Bölgesi,
Akdeniz Bölgesi,
Ege Bölgesi,
Güneydoğu Anadolu Bölgesi


Bölgesel Projeler - Su Veri Tabanı
Trakya Bölgesi Su Kaynakları Kalitesinin ve Tarımsal
Açıdan Kullanılabilirliğinin Belirlenmesi
Dicle -
PROJE ÇIKTILARI
a)Sulama suyu kalitesi parametreleri
b)Tarımsal kaynaklı kirliliğin önlenmesine katkı sağlanması
c)Ulusal Su Bilgi Sistemine veri sağlama
22
2014 Faaliyetleri (Kurumsal)






Eğitimler
Tarımsal Sulama II (UTAEM-Menemen)
İstatistik II
(TAGEM-Ankara)
Arazi Islahı ve Drenaj (GAP- Şanlıurfa) /TRGM-TAGEM
Sulama Sistemleri Demonstrasyon Tesisi
(Ankara-Şanlıurfa-Menemen-Tarsus)
Sulama suyu tasarrufunu sağlayan modern sulama
sistemlerinin küçük alanlarda uygulamalı olarak dizayn
edildiği demonstrasyon alanının kurulumu sağlanacaktır.
Eğitim, Demostrasyon
Teknik Yayınlar

TAGEM 2013-22
“Damla Sulamada Bitki Su Tüketimi Ve Sulama Suyu
Hesabına İlişkin Temel Yaklaşımlar”

TAGEM 2014
’Halofitik Bitkiler Vejetasyonu ve Ekolojisi”

TAGEM 2014
GAP Sulamaları
planlanmaktadır.

ile
ilgili
Teknik
Raporun
hazırlanması
Türkiye’de Sulanan Bitkilerin Sulama Teknikleri (Güncelleme)
SON SÖZ
•Gıda güvenliği ve tarımda suyun yönetimi açısından;
TAGEM olarak;
• “Ulusal Su AR-GE ve Yenilik Stratejisi(2012–
2016)”,
•“İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı”
•“Ulusal Su Kalitesi Yönetimi Stratejisi (2012–
2023)”
•SUEN (Türkiye Su Yönetimi Koordinasyon
Kurulu)
•Entegre Havza Yönetim Planları Çalışmaları
•Su Kanunu
çalışmalarında kurum ve kuruluşlar koordinasyonu ve
işbirliği içerisinde, ortak bir strateji çerçevesinde
Bakanlığımızı temsil etmekteyiz.
YAŞANACAK BAŞKA BİR DÜNYAMIZ
YOK…..
ONU TÜKETMEDEN KORUYALIM
Teşekkürler…
[email protected]
http://www.tagem.gov.tr
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar
Genel Müdürlüğü
Download

Tarımsal Sulama ve Arazi Islahı_Sule Kucukcoskun