Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÀÒßÒ-èí
Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäðëÿðèíè
âÿ ÀÒßÒ-èí ùàçûðêû ñÿäðèíèí
õöñóñè íöìàéÿíäÿñèíè ãÿáóë åäèá
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí
ñûüîðòà ùèññÿñè àðòûðûëäû
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçèì ñèéàñÿòèìèçèí ìÿðêÿçèíäÿ
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû äàéàíûð. Îíà ýþðÿ, ýöúëö
ñîñèàë ñèéàñÿò áèçèì ÿñàñ èñòèãàìÿòèìèçäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ôåâðàëûí 4-äÿ ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäðëÿðè Èãîð Ïîïîâó
(Ðóñèéà), Úåéìñ Óîðëèêè (ÀÁØ), Æàê Ôîðó (Ôðàíñà) âÿ ÀÒßÒ-èí
ùàçûðêû ñÿäðèíèí õöñóñè íöìàéÿíäÿñè Àíæè Êàñïøèêè ãÿáóë åäèá.
Ýþðöøäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí íèçàìà ñàëûíìàñû èëÿ áàüëû äàíûøûãëàðûí ùàçûðêû âÿçèééÿòè âÿ ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ äàèð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí äèíàìèê èíêèøàô åäÿí þëêÿñèäèð. Àïàðûëàí óüóðëó, ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
èëäÿí-èëÿ äàùà éöêñÿê èíêèøàô ýþñòÿðèúèëÿðè íöìàéèø åòäèðÿí
èãòèñàäèééàòûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû þëêÿäÿ èøýöçàð ôÿàëëûüûí
äàùà äà éöêñÿëäèëìÿñèíÿ, éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñûíà ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûá, ÿùàëèíèí åòèáàðëû ñîñèàë...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Íèäåðëàíäûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
Ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèç
äàèì äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùèìàéÿ åäèëèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöíëÿðäÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí
ìÿäÿíèééÿòèíèí ÿí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè, áÿñòÿêàð âÿ ïåäàãîã, ÑÑÐÈ Õàëã àðòèñòè, Ñîñèàëèñò ßìÿéè Ãÿùðÿìàíû Ãàðà Ãàðàéåâèí àáèäÿñèíèí à÷ûëûøû îëóá. À÷ûëûøäà èøòèðàê åäÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÷ûõûøûíäà þëêÿäÿ ìÿäÿíèééÿò ñàùÿëÿðèíèí ãîðóíìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà äÿñòÿê âåðèëäèéèíè áèëäèðèá: “Ìÿäÿíèééÿòëÿ, òàðèõëÿ áàüëû îëàí áöòöí òÿäáèðëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëèð...
Áàõ ñÿh. 3
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè
Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû
êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
Êîíñòèòóñèéà
Ìÿùêÿìÿñèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀúà áèëäèðèáëÿð êè, èúëàñäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí 130-úó ìàääÿñèíèí...
Áàõ ñÿh. 4
Ôðàíñ Òèììåðìàíñ: Àçÿðáàéúàí Íèäåðëàíä
ö÷öí ÷îõ âàúèá þëêÿäèð
Ôåâðàëûí 4-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí
Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñ
èëÿ ýþðöøöá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿí ñîíðà êå÷èðèëÿí áèðýÿ ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà ìöçàêèðÿ îëóíìóø ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá. Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ áèëäèðèá
êè, ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿð, õöñóñèëÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûã...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëèéè èëÿ Áîëãàðûñòàí,
Àëìàíèéà âÿ Ïîëøà Õàðèúè Èøëÿð
íàçèðëèêëÿðè àðàñûíäà ñèéàñè
ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿð êå÷èðèëÿúÿê
Ôåâðàëûí 4-14-äÿê Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè èëÿ
Áîëãàðûñòàí âÿ Àëìàíèéà Õàðèúè
Èøëÿð íàçèðëèêëÿðè àðàñûíäà ñèéàñè,
Ïîëøà Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè èëÿ
èñÿ ñèéàñè âÿ èãòèñàäè...
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ Èñòàíáóëäà
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Âàðôîëîìåé èëÿ ýþðöøöá
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ Åëäàð
Íàìàçîâó “Ìèëëè øóðà”äàí þç
ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí èñòèôàäÿ
åòìÿêäÿ ýöíàùëàíäûðûð
Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí êå÷èðÿúÿéè ÕÂÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Èñòàíáóëäà ñÿôÿðäÿ îëàí Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí (ÃÌÈ) ñÿäðè, øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Âàðôîëîìåé èëÿ ýþðöøöá. Ôÿíÿð Ðóì
Ïàòðèàðõûíûí èãàìÿòýàùûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ þëêÿìèçäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí äèíè êîíôåññèéàëàðûí ðÿùáÿðëÿðè - Áàêû âÿ
Àçÿðáàéúàí àðõèéåïèñêîïó...
Áàõ ñÿh. 3
Ðåíåãàòûí “ñàü ÿëè” Åëäÿíèç Ãóëèéåâ èñÿ Úÿìèë
Ùÿñÿíîâóí éàëàí äàíûøäûüûíû èääèà åäèð
Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè
äþâëÿòèí ùÿðòÿðÿôëè ãàéüûñû
èëÿ ÿùàòÿ îëóíóáëàð
Àçÿðáàéúàí äèíàìèê èãòèñàäè èíêèøàô òåìïèíÿ âÿ
ìþùêÿì èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê îëàí ìîäåðí
äþâëÿòäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó ñèéàñÿòèí ôîíóíäà ìèëëè èíêèøàôûí
Àçÿðáàéúàí ìîäåëèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ ñÿìÿðÿëè
èãòèñàäè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ùÿäÿôëÿíÿí íÿòèúÿëÿðèí...
Áàõ ñÿh. 4
Ñàí Ôðàíñèñêîäà
Àçÿðáàéúàíà äàèð
òÿäáèð êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàíûí Äàõèëè
Ãîøóíëàðûíûí
êîìàíäàíûíûí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Òöðêèéÿäÿ ñÿôÿðäÿäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû äàõèëè èøëÿð íàçèðèíèí
ìöàâèíè - Äàõèëè Ãîøóíëàðûí
êîìàíäàíû, ýåíåðàë-ìàéîð
Øàùèí Ìÿììÿäîâóí...
“Ìèëëè øóðà” àäëàíàí ñàòãûíëàð êëóáóíäà éàøàíàí
ýÿðýèíëèê âÿ ìöáàðèçÿíèí ìèãéàñû ýåòäèêúÿ ýåíèøëÿíèð.
Èëêèí ìÿðùÿëÿäÿ áó òèï ãàðøûäóðìàëàð ÿñàñÿí èêè ïàðòèéà-Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû âÿ ÀÕÚÏ àðàñûíäà éàøàíûðäûñà,
àðòûã ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð ôÿðãëè øÿõñëÿðÿ âÿ ãóðóìëàðà
äà ñèðàÿò åòìÿêäÿäèð. Áåëÿ êè, õàðèúè àíòèìèëëè äàèðÿëÿðèí
ñèôàðèøè èëÿ éàðàäûëàí, àäû “Ìèëëè øóðà” îëñà äà, áèðìÿíàëû
øÿêèëäÿ äöøìÿí äÿéèðìàíûíà ñó òþêìÿéÿ õèäìÿò ýþñòÿðÿí, åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðèí ÿëèíäÿ îéóíúàüà ÷åâðèëìèø áó ãóðóì äàõèëèíäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí ìöáàðèçÿéÿ
èêè éåíè àä äà ÿëàâÿ îëóíóá. Áóíëàð, âàõòèëÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿéÿ ñûüûíìàã ö÷öí þçöíö “Ìèëëè øóðà”íûí áàíèñè êèìè òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àëûøàí, ñîíðàäàí èñÿ öíâàíû äÿéèøÿðÿê áàøãà àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðÿ õèäìÿò÷è îëìàüà úàí àòàí ðåíåãàò...
Áàõ ñÿh. 7
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí - Èòàëèéà
ÿëàãÿëÿðè ìþùêÿì òÿìÿëëÿð
öçÿðèíäÿ èíêèøàô åäèð
Èòàëèéàíûí “Ëèíêèåñòà” îíëàéí æóðíàëûíäà Àçÿðáàéúàí
òÿáèè ãàçûíû Àâðîïàéà íÿãë åäÿúÿê ÒÀÏ ëàéèùÿñè èëÿ
áàüëû ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá. Éàçûäà “Úÿíóá ãàç äÿùëèçè”
ëàéèùÿñèíèí ñòðàòåæè þíÿìè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèð. Âóðüóëàíûð êè, åíåðæè òÿúùèçàòûíûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí Àâðîïà ö÷öí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí...
Áàõ ñÿh. 8
Èñòàíáóëäà ñèâèëèçàñèéàëàðûí
àëéàíñû èëÿ áàüëû êå÷èðèëìèø
åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñäà
Àçÿðáàéúàíäàêû ìþâúóä
òîëåðàíòëûã ìöùèòèíäÿí
äàíûøûëûá
ÀÁØ-ûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ èõòèñàñëàøìûø àïàðûúû òÿøêèëàòëàðûíäàí
ùåñàá îëóíàí Ãëîáàë Ìÿñÿëÿëÿð Øóðàñûíûí (Wîðëä
Àôôàèðñ Úîóíúèë) Ñàí Ôðàíñèñêî áþëìÿñèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 3
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Åëøàä Èñêÿíäÿðîâ Òöðêèéÿíèí Èñòàíáóë øÿùÿðèíäÿ...
Áàêûäà èíòåðíåò ìåäèàíûí
èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè
ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Ôåâðàëûí 4-äÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Èíòåðíåò Ôîðóìó (ÀÈÔ),
Ðàáèòÿ âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû Íàçèðëèéè (ÐÈÒÍ) éàíûíäà Åëåêòðîí Òÿùëöêÿñèçëèê Ìÿðêÿçè âÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí áèðýÿ
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èíòåðíåò ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà...
Áàõ ñÿh. 5
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ
“Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó”
éàðàäûëûá
Áàõ ñÿh. 3
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ (ÁÀÍÌ) “Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó” éàðàäûëûá.
ÁÀÍÌ-èí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, “Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó” îðòà ìÿêòÿáëÿðèí...
Áàõ ñÿh. 6
2
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Íèäåðëàíäûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ôåâðàëûí 4äÿ Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñûí áàø÷ûëûã
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë
åäèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Íèäåðëàíä Êðàëëûüû
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó éàõûíëàðäà Äàâîñäà Íèäåðëàíäûí Áàø
íàçèðè Ìàðê Ðóòòå èëÿ ýþðöøöíö âÿ
ñþùáÿò çàìàíû þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ñÿìÿðÿëè ìöçàêèðÿëÿð àïàðäûüûíû ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéûá. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè
èøëÿð íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñûí þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíèí èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðè-
ìèçèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èøèíÿ
õèäìÿò åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñ þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàí èëÿ ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
ÿëàãÿëÿðè äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿêäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äåéèá. Ôðàíñ Òèììåðìàíñ ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôûíäà ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí þíÿìèíè ãåéä åäèá. Þëêÿìèçèí ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ÿëäÿ îëóíàí
íàèëèééÿòëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí íàçèð
Íèäåðëàíä øèðêÿòëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíà, õöñóñèëÿ þëêÿìèçèí ãåéðèíåôò ñåêòîðóíà áþéöê ìàðàã ýþñòÿðäèêëÿðèíè âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí
èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû, èíôðàñòðóêòóð, òÿùñèë, áèðýÿ ëàéèùÿëÿð âÿ
äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñè àðòûðûëäû
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñû ïðîñåñè ïåíñèéà÷ûëàðûí 95 ôàèçèíÿ øàìèë îëóíóá
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí äèíàìèê
èíêèøàô åäÿí þëêÿñèäèð. Àïàðûëàí óüóðëó,
ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ èëäÿí-èëÿ
äàùà éöêñÿê èíêèøàô ýþñòÿðèúèëÿðè íöìàéèø
åòäèðÿí èãòèñàäèééàòûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû þëêÿäÿ èøýöçàð ôÿàëëûüûí äàùà äà éöêñÿëäèëìÿñèíÿ, éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñûíà ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûá, ÿùàëèíèí åòèáàðëû ñîñèàë
ìöäàôèÿñèíè, ìàääè-ðèôàù ùàëûíûí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ éàõøûëàøäûðûëìàñûíû òÿìèí
åäèá. 2013-úö èëèí éåêóíëàðûíäàí äà ýþðöíäöéö êèìè, Àçÿðáàéúàíäà ìàêðîèãòèñàäè
ñàáèòëèéèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû, ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí âÿ ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíûí ñöðÿòëÿíìÿñè, âàëéóòà åùòèéàòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè
èäàðÿ åäèëìÿñè âÿ ìèëëè âàëéóòàíûí ñàáèòëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñû, ñàùèáêàðëûüà äþâëÿò
äÿñòÿéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, þçÿë áþëìÿíèí
èíêèøàôû ö÷öí àçàä ðÿãàáÿò âÿ ìöíáèò èíâåñòèñèéà ìöùèòèíèí éàðàäûëìàñû ÿùàëèíèí
ñîñèàë ðèôàùûíûí äàùà äà éàõøûëàøìàñûíà
çÿìèí éàðàäûá. Áàøãà ñþçëÿ, 2013-úö èë öçðÿ ìàêðîèãòèñàäè ýþñòÿðèúèëÿðèí àðòàí äèíàìèêàñû ÿùàëèíèí ðèôàù ùàëûíûí äàùà äà éàõøûëàøäûðûëìàñûíà ñÿáÿá îëóá. Ìÿñÿëÿí, þòÿí
èëäÿ 57 ìèëéàðä ìàíàò îëàí öìóìè äàõèëè
ìÿùñóëóí (ÖÄÌ) àäàìáàøûíà äöøÿí öìóìè ùÿúìè 4,4 ôàèç àðòàðàã 6 ìèí 132 ìàíàòà (òÿõìèíÿí 8 ìèí ÀÁØ äîëëàðûíà) ÷àòûá.
2012-úè èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ èøëÿéÿíëÿðèí îðòà
àéëûã ÿìÿêùàããû 6,2 ôàèç àðòàðàã 423 ìàíàò îëóá. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ èíôëéàñèéà
2,4 ôàèç òÿøêèë åäèá âÿ ÿùàëèíèí ïóë ýÿëèðëÿðèíèí àðòûìûíäàí õåéëè àøàüû îëóá. Ãåéä åäÿê
êè, þòÿí 10 èëäÿ þëêÿìèçäÿ îðòà àéëûã ÿìÿêùàããûíûí àðòûì äèíàìèêàñû èëëèê èíôëéàñèéà
ùÿääèíè áèð íå÷ÿ äÿôÿ öñòÿëÿéèá. Íÿòèúÿäÿ
ÿùàëèíèí ðåàë ýÿëèðëÿðèíèí àðòìàñû ö÷öí çÿìèí éàðàíûá. Ìöãàéèñÿ ö÷öí áèëäèðÿê êè,
2005-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà ÿùàëèíèí ïàéûíà
äöøÿí ýÿëèðëÿð úÿìè 8 ìèëéàðä ìàíàòà éàõûí îëóá. 2007-úè èëäÿ èñÿ áó ðÿãÿì úèääè
øÿêèëäÿ àðòàðàã 14 ìèëéàðä ìàíàò, 2008-úè
èëäÿ 21 ìèëéàðä ìàíàòà éàõûí, ãëîáàë èãòèñàäè áþùðàíûí ùþêì ñöðäöéö 2009-2010úó èëëÿðäÿ èñÿ ìöâàôèã îëàðàã 22,6 âÿ 25,6
ìèëéàðä ìàíàò îëóá. Àðòûì åéíè òåìïëÿ
2011-úè èëäÿ äÿ äàâàì åäèá âÿ áó ðÿãÿì
30 ìèëéàðä ìàíàòû þòöá. 2012-úè èëèí ñîíóíäà èëëèê èíôëéàñèéà úÿìè 1,3 ôàèç òÿøêèë åäÿðÿê îðòà àéëûã ÿìÿêùàããûíûí àðòûì ôàèçèíäÿí äÿôÿëÿðëÿ àøàüû îëóá. Þëêÿìèçäÿ ùÿð
íÿôÿðÿ äöøÿí ýÿëèðëÿð èñÿ ùÿìèí èë 3,9 ôàèç
àðòàðàã èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðèíèí áàùàëàøìàñûíû 3,1 ôàèç áÿíäè öñòÿëÿéèá. Áàøãà ñþçëÿ,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè,
ýöúëö èãòèñàäèééàò ÿëáÿòòÿ êè, ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëèíÿ äÿ êþìÿê ýþñòÿðèð: “Àçÿðáàéúàí áó ñàùÿäÿ äÿ àðäûúûë ñèéàñÿò
àïàðûð. Ìÿí äÿôÿëÿðëÿ äåìèøÿì, áèð äàùà
äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, áèçèì ñèéàñÿòèìèçèí
ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû äàéàíûð. Îíà ýþðÿ, ýöúëö ñîñèàë ñèéàñÿò áèçèì ÿñàñ èñòèãàìÿòèìèçäèð. 2013-úö èëäÿ
ìààøëàð, ïåíñèéàëàð ãàëäûðûëìûøäûð, ñîâåò âàõòëàðûíäàí ãàëìûø ÿìàíÿòëÿð òàì
îëàðàã ÿùàëèéÿ êîìïåíñàñèéà øÿêëèíäÿ
âåðèëìèøäèð. Äèýÿð ñîñèàë ïðîãðàìëàð
óüóðëà èúðà åäèëèð. ßìèíÿì êè, ñîñèàë ñàùÿäÿ ñèéàñÿòèìèç íþâáÿòè èëëÿðäÿ äàâàì
åòäèðèëÿúÿêäèð. Áóíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðÿí
áèçèì ýöúëö èãòèñàäè ïîòåíñèàëûìûçäûð”.
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí
áàçà ùèññÿñè àðòûðûëûá
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, ýöíäÿí-ýöíÿ
ìöàñèðëÿøÿí, äàùà ãöäðÿòëè, çÿíýèí äþâëÿòÿ ÷åâðèëÿí Àçÿðáàéúàíûí ùÿð áèð âÿòÿíäàøû áó ýöí äþâëÿòèí ùèìàéÿñèíäÿäèð. Éÿíè,
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äöøöíöëìöø èãòèñàäè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàäà òÿìèí îëóíàí
ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê, ìàëèééÿ ðåñóðñëàðû-
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áèçèì ñèéàñÿòèìèçèí ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøû äàéàíûð. Îíà ýþðÿ, ýöúëö ñîñèàë ñèéàñÿò áèçèì ÿñàñ èñòèãàìÿòèìèçäèð
íûí âÿ áöäúÿ ýÿëèðëÿðèíèí àðòìàñû ìöñáÿò
ìÿíàäà ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí ùÿéàòûíà ñèðàÿò åäèá. Äþâëÿòèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñîñèàëéþíöìëö òÿäáèðëÿðèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äÿ òÿíùà âÿ àùûë èíñàíëàðà ùÿðòÿðÿôëè äèããÿò âÿ ãàéüûíûí ýþñòÿðèëìÿñè òÿøêèë åäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àùûë èíñàíëàðà, àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðÿ ýþñòÿðäèéè
äèããÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿäÿ
ïåíñèéà èñëàùàòëàðû óüóðëà äàâàì åäèð.
Ïåíñèéà òÿìèíàòûíà äàèð éåíè ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû èøëÿíèá ùàçûðëàíûá. Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìè áåéíÿëõàëã
òÿúðöáÿ íÿçÿðÿ àëûíìàãëà èøëÿíèá ùàçûðëàíìûø 3 ãàíóíëà - “Ñîñèàë ñûüîðòà ùàããûíäà”,
“Äþâëÿò ñîñèàë ñûüîðòà ñèñòåìèíäÿ ôÿðäè
ó÷îò ùàããûíäà”, “ßìÿê ïåíñèéàëàðû ùàããûíäà” ãàíóíëàðëà òÿíçèìëÿíèð. Éåíè ñèñòåì áöòöí âÿòÿíäàøëàð ö÷öí ïåíñèéà òÿìèíàòûíäà áÿðàáÿð øÿðòëÿðèí éàðàäûëìàñûíà
âÿ ãàçàíûëìûø ïåíñèéà ùöãóãëàðûíûí ðåàëëàøäûðûëìàñûíà òÿìèíàò âåðèð.
Ùÿì÷èíèí, ïåíñèéà èñëàùàòëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿäÿ ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìèíèí
èíêèøàôûíà äàèð 2009-2015-úè èëëÿðè ÿùàòÿ
åäÿí Äþâëÿò Ïðîãðàìû ãÿáóë åäèëèá. Áó
ïðîãðàì þëêÿäÿ éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñû
âÿ äàâàìëû èíêèøàôà äàèð ìöÿééÿí îëóíìóø
ñòðàòåæè ìÿãñÿä, ùÿäÿô âÿ ýþñòÿðèúèëÿð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìèíäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàðûí íþâáÿòè ìÿðùÿëÿñèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Áóíóíëà äà ñîñèàë ÿäàëÿò ïðèíñèïèíÿ ÿñàñëàíàí, òÿêìèëëÿøäèðèëìèø ïåíñèéà ñèñòåìè éàðàäûëûá.
Õàòûðëàäàã êè, 2003-úö èëèí ÿââÿëèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà îðòà àéëûã ïåíñèéàíûí ìÿáëÿüè 20 ìàíàò èäè. Óüóðëó ïåíñèéà èñëàùàòëàðû íÿòèúÿñèíäÿ èíäèéÿ ãÿäÿð Ïðåçèäåíò òÿðÿôèíäÿí éàøà ýþðÿ ÿìÿê ïåíñèéàñûíûí áàçà
ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû 7, ñûüîðòà
ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû 6 Ñÿðÿíúàì
âåðèëèá. 2006-úû èëäÿ éåíè ñèñòåì ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàäûüû âàõòäàí 2013-úö èëÿ ãÿäÿð ÿìÿê
ïåíñèéàëàðûíûí ìèíèìóì ìÿáëÿüè 3,4 äÿôÿ,
îðòà àéëûã ìÿáëÿüè èñÿ 5,2 äÿôÿ àðòûá. 2003úö èëÿ íèñáÿòäÿ îðòà ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí
ìÿáëÿüèíäÿ 8 äÿôÿéÿäÿê àðòûì áàø âåðèá.
Åéíè çàìàíäà, ñîí èëëÿðäÿ ÿëèëëèéÿ ýþðÿ
ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí îðòà àéëûã ìÿáëÿüè 9,6
äÿôÿ, ñîñèàë ìöàâèíÿòëÿðèí ìÿáëÿüè èñÿ 3,7
äÿôÿ àðòûðûëûá.
Þòÿí èë ÿðçèíäÿ äÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè ñàùÿñèíäÿ ìöùöì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà
êå÷èðèëèá, îíëàðûí òÿìèíàòûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí ïåíñèéà âÿ ìöàâèíÿòëÿðèí ùÿú-
ìè àðòûðûëûá. Áåëÿ êè, 2013-úö èë àâãóñòóí
27-äÿ äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿìÿê
ïåíñèéàëàðûíûí áàçà ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñû
ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí éàøà ýþðÿ ÿìÿê ïåíñèéàñûíûí
áàçà ùèññÿñèíèí ìÿáëÿüè 2013-úö èë ñåíòéàáðûí 1-äÿí 100 ìàíàò ìöÿééÿí åäèëèá.
Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí, ïåíñèéàíûí áàçà ùèññÿñèíè òàì àëàíëàðûí (îíëàðûí ñàéû 1 ìèëéîí
90 ìèí íÿôÿðäèð) ïåíñèéà àðòûìû 15 ìàíàò
òÿøêèë åäèð. Éåíè ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí áÿçè êàòåãîðèéàéà àèä ïåíñèéà÷ûëàðäà
èñÿ àðòûì äàùà ÷îõ îëóá. Áåëÿ êè, ïåíñèéàíûí áàçà ùèññÿñèíè 120 ôàèç ùÿúìèíäÿ àëàí
(Û ãðóï ýþçäÿí ÿëèëëÿð èñòèñíà îëìàãëà) 15
ìèí 580 íÿôÿðèí ïåíñèéàëàðû 19 ìàíàò 50
ãÿïèê, ïåíñèéàíûí áàçà ùèññÿñèíè 200 ôàèç
ùÿúìèíäÿ àëàí 7763 íÿôÿðèí ïåíñèéàëàðû
èñÿ 31 ìàíàò 50 ãÿïèê àðòûá. Ìèëëè ãÿùðÿìàíëàðûí àèëÿ öçâëÿðèíèí ïåíñèéàñûíûí áàçà ùèññÿñè èñÿ 30 ìàíàò àðòûðûëàðàã 200
ìàíàòà, øÿùèä àèëÿñè öçâëÿðèíèí ïåíñèéàñûíûí áàçà ùèññÿñè èñÿ 27 ìàíàò 75 ãÿïèê
àðòûðûëàðàã 185 ìàíàòà ÷àòäûðûëûá. Äþéöøÿí
îðäóíóí òÿðêèáèíäÿ õèäìÿò åòìèø ìöùàðèáÿ èøòèðàê÷ûëàðûíûí (Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñè èøòèðàê÷ûëàðû èñòèñíà îëìàãëà), ùàáåëÿ
äþéöø ÿìÿëèééàòû àïàðûëàí þëêÿäÿ ùÿðáè
õèäìÿòäÿ îëìóø ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûí ïåíñèéàñûíûí áàçà ùèññÿñèíèí àðòûìû 16 ìàíàò
50 ãÿïèê òÿøêèë åäèá. Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñè èøòèðàê÷ûëàðûíûí ïåíñèéàñûíûí áàçà
ùèññÿñè èñÿ, 28 ìàíàò 50 ãÿïèê àðòûá (Û
ãðóï ÿëèëëÿðäÿ 37 ìàíàò 50 ãÿïèê, ÛÛ ãðóï
ÿëèëëÿðäÿ 31 ìàíàò 50 ãÿïèê, ÛÛÛ ãðóï ÿëèëëÿðäÿ èñÿ 28 ìàíàò 50 ãÿïèê).
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí
ñûüîðòà ùèññÿñè
èíäåêñëÿøäèðèëèá
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà òÿéèí îëóíàí
ÿìÿê ïåíñèéàëàðû èêè ùèññÿäÿí èáàðÿòäèð.
Áèðèíúè ùèññÿñè áàçà, èêèíúè ùèññÿñè èñÿ ñûüîðòà ùèññÿñèäèð. 2006-úû èëäÿí åòèáàðÿí þëêÿìèçäÿ éåíè, áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿäÿ þçöíö äîüðóëòìóø ö÷ïèëëÿëè ñòðóêòóðà ÿñàñëàíàí ÿìÿê ïåíñèéàëàðû ñèñòåìè ôÿàëèééÿòäÿäèð. Àðòûã ÿëäÿ îëóíìóø èëêèí òÿúðöáÿ éåíè
ñèñòåìèí éöêñÿê ñîñèàë ñÿìÿðÿëèëèéèíè ýþñòÿðèð âÿ áó ñèñòåìèí ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ
ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí èñòÿð ìèíèìàë ìÿáëÿüè, èñòÿðñÿ äÿ îðòà àéëûã ìÿáëÿüè ÿùÿìèééÿòëè øÿêèëäÿ àðòûá. Áåëÿ êè, ÿââÿëêè ñèñòåìäÿ ïåíñèéàëàðà àðòûìëàðûí ìöõòÿëèô äþâðëÿðÿ
óéüóí ôÿðãëè èíäåêñëÿøäèðìÿ ìåòîäëàðû
ÿñàñûíäà âÿ ìöõòÿëèô âàõòëàðäà àïàðûëìàñû
ùÿìèí òÿäáèðäÿí êÿíàðäà ãàëàí áó âÿ éà
äèýÿð ïåíñèéà÷ûëàð êàòåãîðèéàñûíûí ùàãëû
íàðàçûëûüû èëÿ íÿòèúÿëÿíèðäè. 2006-úû èë éàíâàðûí 1-äÿí òÿòáèã åäèëÿí ñûüîðòà-ïåíñèéà
ñèñòåìè ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí áàçà ùèññÿñèíèí èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñè íÿçÿðÿ
àëûíìàãëà áöòöí ïåíñèéà÷ûëàð öçðÿ áÿðàáÿð
ìÿáëÿüäÿ, àðòûðûëìàñû, ñûüîðòà ùèññÿñèíèí
èñÿ èíäåêñëÿøäèðèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòóð êè,
áó äà áàçàð èãòèñàäèééàòû ìöùèòèíäÿ âÿòÿíäàøëàðûí ïåíñèéà òÿìèíàòû ùöãóãóíóí åòèáàðëû ìöäàôèÿñèíè èôàäÿ åäèð. Áóíóíëà äà
þëêÿìèçäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíèí èëëèê ñÿâèééÿñèíÿ, éÿíè èíôëéàñèéàéà óéüóí èíäåêñëÿøäèðìÿ àïàðûëìàüà áàøëàíûá. Áàøãà ñþçëÿ äåñÿê, áó ïåíñèéà èñëàùàòëàðû íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí áàçàð èãòèñàäèééàòû èñòèãàìÿòèíäÿ èíêèøàô
åäÿí áèð äþâëÿò êèìè ìöàñèð äöíéà òÿúðöáÿñèíäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí ïåíñèéà þäÿíèøè ñèñòåìèíÿ êå÷èá. Éåíè ñèñòåìèí áàøëûúà
ìàùèééÿòè îíäàí èáàðÿòäèð êè, ùÿð áèð ÿìÿê
ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëàí âÿòÿíäàø þç èøëÿäèéè äþâðäÿ ùÿì äÿ þç ïåíñèéà êàïèòàëûíû ôîðìàëàøäûðûð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âÿòÿíäàøëàðûí
ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí èíäåêñëÿøäèðèëìÿñè áàðÿäÿ ñÿðÿíúàìëàðûíà
ÿñàñÿí, ìöâàôèã øÿõñëÿðèí ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíÿ 2007-úè èë éàíâàðûí 1-äÿí èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíèí
2006-úû èë öçðÿ ñÿâèééÿñèíÿ óéüóí 8,3 ôàèçëèê, 2008-úè èë éàíâàðûí 1-äÿí èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíèí 2007-úè èë öçðÿ ñÿâèééÿñèíÿ óéüóí 16,7 ôàèçëèê, 2009-úó èë éàíâàðûí
1-äÿí èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíèí 2008úè èë öçðÿ ñÿâèééÿñèíÿ óéüóí 20,8 ôàèçëèê,
2010-úó èë éàíâàðûí 1-äÿí èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíèí 2009-úó èë öçðÿ ñÿâèééÿñèíÿ
óéüóí 1,5 ôàèçëèê àðòûì òÿòáèã åäèëèá.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, úàðè èë ôåâðàëûí 3-äÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí èíäåêñëÿøäèðèëìÿñè
ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí, Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíà òàïøûðûëûá êè, 2013-úö èë öçðÿ èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðè èíäåêñèíÿ óéüóí îëàðàã 2014-úö
èëèí 1 éàíâàð òàðèõèíÿ áöòöí íþâ ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñûíû
òÿìèí åòñèí, ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ôÿðäè ùåñàáëàðûí ñûüîðòà ùèññÿñèíäÿ òîïëàíìûø ïåíñèéà êàïèòàëû ìÿáëÿüëÿðèíèí èíäåêñëÿøäèðèëìÿñèíè ùÿéàòà êå÷èðñèí.
Èíäåêñëÿøäèðìÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿðêÿí ÿââÿëêè èëèí èíôëéàñèéà ýþñòÿðèúèëÿðè íÿçÿðÿ àëûíûð. Ãåéä åäÿê êè, 2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè äöøöíöëìöø èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ èíôëéàñèéàíûí àøàüû ñÿâèééÿäÿ ñàõëàíûëìàñû òÿìèí
îëóíóá. Áóíóíëà áåëÿ, èñòåùëàê ãèéìÿòëÿðèíèí 2,4 ôàèçëèê èíäåêñè ãåéäÿ àëûíûá. Âÿòÿíäàøûí ïåíñèéàñûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí ùÿúìè äÿ þòÿí èëèí èíôëéàñèéà èíäåêñèíÿ óéüóí
îëàðàã àðòàúàã. Áóíóíëà éàíàøû, ñûüîðòàîëóíàíëàð öçðÿ þäÿíÿí âÿ îíëàðûí ôÿðäè ùåñàáëàðûíäà ãåéäÿ àëûíàí ïåíñèéà êàïèòàëëàðûíûí äà èíäåêñëÿøäèðèëìÿñè àïàðûëàúàã.
ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí àðòûðûëìàñû ïðîñåñè ïåíñèéà÷ûëàðûí 95 ôàèçèíÿ
øàìèë îëóíóá. Äþâëÿò ãóëëóã÷óñó, õöñóñè
ðöòáÿëè øÿõñ âÿ ùÿðáè ãóëëóã÷óëàð êèìè ïåíñèéà àëàí øÿõñëÿð áó àðòûìäàí êÿíàðäà ãàëàúàãëàð. ×öíêè áó øÿõñëÿðèí ïåíñèéàëàðû
õöñóñè ãàéäàëàðà ÿñàñÿí, ÿìÿêùàããû ÿñàñûíäà ùåñàáëàíûð. ßìÿê ïåíñèéàëàðûíûí ñûüîðòà ùèññÿñèíèí èíäåêñëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí
ùÿð àé òÿãðèáÿí 1,8 ìèëéîí ìàíàò, èë ÿðçèíäÿ èñÿ 21,6 ìèëéîí ìàíàò ÿëàâÿ âÿñàèò òÿëÿá îëóíàúàã âÿ áó âÿñàèòëÿð ÄÑÌÔ-íèí
áöäúÿñèíäÿ þç ÿêñèíè òàïûá.
ÑÅÂÈÍÚ
Íèäåðëàíäûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Ôÿõðè õèéàáàíû âÿ Øÿùèäëÿð
õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè
èøëÿð íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñûí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè ôåâðàëûí 4-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ìåìàðû âÿ
ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð þëêÿìèçèí
àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí
êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà
éàä åäèá, ìÿçàðëàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Ôðàíñ Òèììåðìàíñ: Àçÿðáàéúàí
Íèäåðëàíä ö÷öí ÷îõ âàúèá þëêÿäèð
Ôåâðàëûí 4-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí
Íèäåðëàíä Êðàëëûüûíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ôðàíñ Òèììåðìàíñ
èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿí ñîíðà êå÷èðèëÿí áèðýÿ
ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà ìöçàêèðÿ îëóíìóø ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèëèá.
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ áèëäèðèá êè, ýþðöøäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿð, õöñóñèëÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà
ÿìÿêäàøëûã âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿðëÿ
áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Ñþùáÿò çàìàíû åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàí-Àâðîïà Èòòèôàãû
ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äÿ òîõóíóëóá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Íèäåðëàíä àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó ñþéëÿéÿí Å.Ìÿììÿäéàðîâ Íèäåðëàíä øèðêÿòëÿðèíèí þëêÿìèç èëÿ ÷îõ éàõøû ÿìÿêäàøëûã ãóðäóãëàðûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àçÿðáàéúàí õàðèúè ñèéàñÿò èäàðÿñèíèí ðÿùáÿðè Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí íèçàìëàíìàñû èëÿ áàüëû àïàðûëàí äàíûøûãëàðûí ùàçûðêû âÿçèééÿòè áàðÿäÿ
äÿ ùÿìêàðûíà ìÿëóìàò âåðäèéèíè ãåéä åäèá.
Ôðàíñ Òèììåðìàíñ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Íèäåðëàíä
ö÷öí ÷îõ âàúèá þëêÿäèð. Íàçèð áèëäèðèá êè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, õöñóñèëÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû, òÿùñèë
ñàùÿëÿðèíäÿ éàõøû ÿìÿêäàøëûã ìþâúóääóð. Ô.Òèììåðìàíñ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Íèäåðëàíä àðàñûíäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ, õöñóñèëÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàô
åòäèðèëìÿñèíèí þíÿìèíè âóðüóëàéûá.
Íàçèð, ùÿì÷èíèí, ðÿñìè Àìñòåðäàìûí Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó ñþéëÿéèá.
Àçÿðáàéúàíûí Äàõèëè Ãîøóíëàðûíûí
êîìàíäàíûíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Òöðêèéÿäÿ ñÿôÿðäÿäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû äàõèëè èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè Äàõèëè Ãîøóíëàðûí êîìàíäàíû, ýåíåðàë-ìàéîð Øàùèí Ìÿììÿäîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿäèð.
Äàõèëè Ãîøóíëàðûí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñÿôÿðèí áèðèíúè ýöíö íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Òöðêèéÿ
Ðåñïóáëèêàñûíûí áàíèñè Ìóñòàôà Êàìàë Àòàòöðêöí äÿôí îëóíäóüó ìÿãáÿðÿíè - Àíûòãÿáèðè çèéàðÿò åäèá, ìÿçàðûí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ùÿìèí ýöí Øàùèí Ìÿììÿäîâ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí
Æàíäàðì Ãöââÿëÿðèíèí áàø êîìàíäàíû, îðäó ýåíåðàëû Ñåðâåò
Éþðöê èëÿ ýþðöøöá.
Ãàðøûëûãëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè øÿðàèòèíäÿ êå÷ÿí ýþðöøäÿ îðäó
ýåíåðàëû Ñ.Éþðöê ýåíåðàë-ìàéîð Ø.Ìÿììÿäîâó éåíè âÿçèôÿéÿ òÿéèí îëóíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá.
Æàíäàðì áàø êîìàíäàíû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí Äàõèëè Ãîøóíëàðû èëÿ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðè âÿ Æàíäàðì Ãöââÿëÿðè àðàñûíäà èøýöçàð
ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Î, Äàõèëè Ãîøóíëàðûí äàùà äà òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí ëàçûìè äÿñòÿê ýþñòÿðìÿéÿ äàèì ùàçûð îëäóãëàðûíû
âóðüóëàéûá.
Ýåíåðàë-ìàéîð Ø.Ìÿììÿäîâ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíà
ñÿôÿðèíäÿí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäèá.
Ôåâðàëûí 6-äÿê äàâàì åäÿúÿê ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýåíåðàë-ìàéîð Ø.Ìÿììÿäîâ âÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ùÿðáè àêàäåìèéàëàð êîìàíäàíû, îðäó ýåíåðàëû Éàë÷ûí Àòàìàí, æàíäàðì
òÿëèì êîìàíäàíû, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Èáðàùèì Éàøàð, æàíäàðì
ìÿêòÿáëÿð êîìàíäàíû, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò Àëè Ëàïàíòà, Àíêàðà æàíäàðì áþëýÿ êîìàíäàíû, ýåíåðàë-ìàéîð Ìóñà ×èòèë âÿ
äèýÿð âÿçèôÿëè øÿõñëÿðëÿ ýþðöøÿúÿê.
Ñÿôÿð ïðîãðàìûíà óéüóí îëàðàã, Äàõèëè Ãîøóíëàðûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Æàíäàðì Ïðàêòèêè Òÿëèì Ìÿðêÿçèíäÿ âÿ Æàíäàðì Þçÿë Àñàéèø Êîìàíäàíëûüûíäà ìöõòÿëèô ìþâçóëàðäà
ìÿøüÿëÿíè èçëÿéÿúÿê.
Ýåíåðàë-ìàéîð Ø.Ìÿììÿäîâ Èñòàíáóëäà éåðëÿøÿí Ùÿðáè
Àêàäåìèéàäà òÿùñèë àëàí àçÿðáàéúàíëû çàáèòëÿðëÿ äÿ ýþðöøÿúÿê.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè, ùÿì÷èíèí, Æàíäàðì Ãöââÿëÿðèíèí,
åëÿúÿ äÿ Òöðêèéÿíèí øàíëû òàðèõèíè ÿêñ åòäèðÿí ìóçåéëÿðäÿ
îëàúàã.
3
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
Ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèç
äàèì äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùèìàéÿ åäèëèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìÿäÿíèééÿòëÿ, òàðèõëÿ áàüëû îëàí áöòöí òÿäáèðëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëèð. Áèçèì òàðèõè èðñèìèç ãîðóíóá ñàõëàíûëûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöíëÿðäÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí ÿí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè, áÿñòÿêàð
âÿ ïåäàãîã, ÑÑÐÈ Õàëã àðòèñòè, Ñîñèàëèñò
ßìÿéè Ãÿùðÿìàíû Ãàðà Ãàðàéåâèí àáèäÿñèíèí à÷ûëûøû îëóá. À÷ûëûøäà èøòèðàê åäÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÷ûõûøûíäà þëêÿäÿ
ìÿäÿíèééÿò ñàùÿëÿðèíèí ãîðóíìàñûíà âÿ
èíêèøàôûíà äÿñòÿê âåðèëäèéèíè áèëäèðèá: “Ìÿäÿíèééÿòëÿ, òàðèõëÿ áàüëû îëàí áöòöí òÿäáèðëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëèð. Áèçèì
òàðèõè èðñèìèç ãîðóíóá ñàõëàíûëûð. Ìåìàðëûã àáèäÿëÿðè áÿðïà åäèëèð. Ìóçåéëÿð,
òåàòðëàð, êîíñåðò ñàëîíëàðû òÿìèð åäèëèð, òèêèëèð. Áàêûäà, áþëýÿëÿðäÿ ìÿäÿíèééÿò
ìÿðêÿçëÿðè à÷ûëûð. Éÿíè, áó, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí áó ñàùÿéÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿòèí íÿòèúÿñèäèð”.
Øöáùÿñèç, Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí éåíèäÿíãóðìà
âÿ èíêèøàô ôîíóíäà ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿêè ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿð äèããÿòè úÿëá åäèð.
Ãÿäèì âÿ çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòÿ ñàùèá îëàí
þëêÿìèçäÿ ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò ñàùÿëÿðèíèí ìöàñèð çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí
øÿêèëäÿ èíêèøàô åòìÿñèíèí òÿìèí îëóíìàñû
ìÿãñÿäèëÿ ýþðöëÿí èøëÿð òÿãäèðÿëàéèãäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíäà ìÿäÿíèééÿòèí èíêèøàôû ùÿð çàìàí äþâëÿòèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ñþéëÿäèéè “Ìÿäÿíèééÿòè èíêèøàô
åòäèðìÿê ìèëëÿòè èíêèøàô åòäèðìÿê, ìèëëè
ðóùó éàøàòìàã äåìÿêäèð” ìöäðèê êÿëàìû áó ñàùÿäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí ìÿãñÿä âÿ
ìÿðàìûíû à÷ûã øÿêèëäÿ îðòàéà ãîéóð. Åéíè
çàìàíäà, Óëó þíäÿðèí êóðñóíóí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû îëàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ ñîí 10 èëäÿ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè þçöíöí éöêñÿëèø äþâðöíö éàøàéûá,
òÿêðàðñûç ìèëëè ìÿäÿíè ñÿðâÿòëÿðèìèçèí äöíéàäà òÿáëèüè èíäèéÿäÿê ýþðöíìÿìèø çèðâÿéÿ éöêñÿëèá.
Ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèí ãîðóíìàñû âÿ èíêèøàôû ùÿì äÿ ìèëëè äþâëÿò÷èëèéèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè äåìÿêäèð. Ñþçöýåäÿí ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûøû çàìàíû äþâëÿò áàø÷ûñû ãåéä åäèá
êè, áèç óçóí èëëÿð, ÿñðëÿð áîéó ìöñòÿãèëëèêäÿí ìÿùðóì èäèê: “Àíúàã ìöñòÿãèëëèéÿ
îëàí ñåâýèìèçè öðÿéèìèçäÿ éàøàòìûøäûã.
Ìóñèãèìèç, àíà äèëèìèç, ÿäÿáèééàòûìûç,
èíúÿñÿíÿòèìèç áèçè áèð õàëã êèìè ãîðóäó
âÿ áó ýöí Àçÿðáàéúàí õàëãû þç òàëåéèíèí
ñàùèáèäèð”.
Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí þçöíÿìÿõñóñ ãÿäèì ìàääè âÿ ìÿíÿâè èðñè, ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðè îëàí áèð þëêÿäèð. Ìöõòÿëèô òàðèõè øÿðàèòëÿðëÿ öçëÿøÿí Àçÿðáàéúàí õàëãû
ìÿùç àíà äèëèíÿ, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíÿ, ìÿäÿíèééÿòèíÿ, ÿäÿáèééàòûíà, òàðèõèíÿ, åëÿúÿ
äÿ, ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ áàüëûëûüû ñàéÿñèíäÿ áó ýöíÿäÿê þçöíöí ìèëëè èäåíòèêëèéèíè, þçöíÿìÿõñóñëóüóíó ãîðóéóá ñàõëàéà áèëèá. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí ÿñðëÿð áîéóíúà éàðàäûëàí âÿ éàøàäûëàí ìèëëè-ìÿíÿâè èðñèìèçèí áþéöê áèð
ùèññÿñè áó ýöí úÿìèééÿò ùÿéàòûíûí ìöõòÿëèô ñôåðàëàðûíäà ãîðóíóá ñàõëàíûëûð âÿ äþâëÿòèí ñèéàñÿòèíäÿ äÿ ÿêñèíè òàïûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà ìèëëè
äÿéÿðëÿðÿ ñþéêÿíÿí äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí
øàùèäè îëóðóã. Ùÿëÿ 1993-úö èëäÿ õàëãûí òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäàí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ðÿùáÿðè êèìè ùÿéàòà êå÷èðäèéè ãóðóúóëóã ñèéàñÿòè èëÿ õàëãûí ìèëëè
ìÿíÿâèééàòûíà ÿñàñëàíàí ìèëëè äþâëÿòèí òÿìÿëèíè ãîéäó. Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìÿõñóñ
äÿéÿðëÿð þëêÿ ãàíóíâåðèúèëèéèíäÿ, ùöãóãè
ñôåðàäà, èëê íþâáÿäÿ, Êîíñòèòóñèéàìûçäà
ÿêñèíè òàïäû, àíà äèëèíÿ ùþðìÿò, òîëåðàíòëûã,
ìÿäÿíèééÿòèí ãîðóíìàñû êèìè ìÿñÿëÿëÿð
ìöâàôèã ùöãóãè ñÿíÿäëÿðäÿ òÿñáèò îëóíäó.
Õàëãûìûçûí âÿòÿíïÿðâÿðëèê, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðÿ
áàüëûëûã, ùóìàíèçì, äþçöìëöëöê êèìè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíè þçöíäÿ úÿìëÿøäèðÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû ìèëëè áèðëèéè òÿìèí
åäÿí ìöùöì âàñèòÿéÿ ÷åâðèëäè.
Ìöñáÿò ùàëäûð êè, Àçÿðáàéúàí áó ýöí
äÿ áó éîëäà èðÿëèëÿéèð. Ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüûí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äàèì äèããÿòèíäÿäèð.
Ñîí èëëÿðäÿ èñòÿð ìàääè, èñòÿðñÿ äÿ ìÿíÿâè
ìÿäÿíèééÿòèìèçèí ãîðóíìàñû âÿ éàøàäûëìàñû éþíöíäÿ äþâëÿòèí äÿñòÿéè èëÿ õåéëè èøëÿð ýþðöëöð, ìèëëè áàéðàìëàðûìûç äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ ãåéä åäèëèð, ìóçåéëÿðèìèç áÿðïà îëóíóð, éåíèëÿðè éàðàäûëûð, ýÿíúëÿðäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ìèëëè
äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüûíûí àðòûðûëìàñû éþíöíäÿ
ìöñàáèãÿëÿð, òÿäáèðëÿð òÿøêèë îëóíóð.
Îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíäàêû äþâëÿò ãóðóúóëóüó ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ ñþéêÿíñÿ äÿ, áó, ùå÷ äÿ áÿøÿðè äÿéÿðëÿðèí èíêàð îëóíìàñû àíëàìûíà ýÿëìèð.
×öíêè èëê íþâáÿäÿ, þç ìèëëè ÷àëàðëàðû èëÿ äèýÿð õàëãëàðûí ìÿäÿíèééÿòëÿðèíäÿí ñå÷èëÿí
ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè áÿøÿðè
äÿéÿðëÿðëÿ äÿ óçëàøûð, éåíè êåéôèééÿòëÿð ãàçàíûð. Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí Ãÿðáÿ
Ñàí Ôðàíñèñêîäà Àçÿðáàéúàíà äàèð òÿäáèð êå÷èðèëèá
ÀÁØ-ûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ èõòèñàñëàøìûø àïàðûúû òÿøêèëàòëàðûíäàí
ùåñàá îëóíàí Ãëîáàë Ìÿñÿëÿëÿð Øóðàñûíûí (Wîðëä Àôôàèðñ Úîóíúèë) Ñàí Ôðàíñèñêî áþëìÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíà ùÿñð åäèëìèø òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðèí òÿøêèëàò÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí
ÿñàñ ãîíàã ãèñìèíäÿ äÿâÿò îëóíìóø
Àçÿðáàéúàíûí ÀÁØ-äàêû ñÿôèðè Åëèí Ñöëåéìàíîâ “Àçÿðáàéúàí âÿ Àâðàñèéà ìÿêàíûíäà äÿéèøÿí ðåýèîíàë äèíàìèêà”
ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åäèá. Òÿäáèð ñàáèã
àìåðèêàëû äèïëîìàò, Àü Åâèí êå÷ìèø
ÿìÿêäàøû, ùàçûðäà èñÿ Øåâðîí Êîðïîðàñèéàñûíûí ñèéàñÿò öçðÿ àïàðûúû ìÿñëÿùÿò÷èñè Úåôðè Êîëèíñ òÿðÿôèíäÿí èäàðÿ îëóíóðäó. Ú.Êîëèíñ Àçÿðáàéúàíûí ìöñÿëìàí
Øÿðãèíäÿ èëê äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêà îëäóüóíó âÿ þëêÿìèçèí Øÿðã èëÿ Ãÿðá àðàñûíäà ñòðàòåæè úîüðàôèéàäà éåðëÿøäèéèíè
áèëäèðèá. Äàùà ñîíðà î, Àçÿðáàéúàíûí þç
åíåðæè ðåñóðñëàðûíû äöíéà áàçàðûíà ÷ûõàðàí èëê Õÿçÿðéàíû þëêÿ îëäóüóíó ñþéëÿéèá, áóíóí ðåñïóáëèêàìûçûí äöíéà åíåðæè áàçàðëàðûíà èíòåãðàñèéàñû áàõûìûíäàí
ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá. Þëêÿìèçèí
áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë ñöëùöí âÿ ñàáèòëèéèí ãîðóíìàñûíà âåðäèéè òþùôÿëÿðäÿí
äàíûøàí ñàáèã äèïëîìàò Àçÿðáàéúàíûí
ðåýèîíäà à÷àð äþâëÿò îëäóüóíó, ùàáåëÿ
ßôãàíûñòàí âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã ñöëùìÿðàìëû ìèññèéàëàðäà èøòèðàê åòäèéèíè õöñóñè ãåéä åäèá. ×ûõûøûíûí ñîíóíäà Ú.Êîëèíñ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñèíÿ äÿ òîõóíóá, áó ìöíàãèøÿíèí ùÿð
èêè òÿðÿôäÿí èíäèéÿäÿê 30 ìèíäÿí ÷îõ
èíñàíûí ùÿéàòûíà ñîí ãîéäóüóíó äèããÿ-
òÿ ÷ÿêÿðÿê òåçëèêëÿ
òÿðÿôëÿð àðàñûíäà
ñöëùöí éàðàíàúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ
åäèá.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø åäÿí ñÿôèð Åëèí
Ñöëåéìàíîâ þëêÿìèçèí éåðëÿøäèéè ýåîñòðàòåæè ìÿêàí áàðÿäÿ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû ìÿëóìàòëàíäûðûá. Àçÿðáàéúàíäà òàðèõÿí äèíè
âÿ åòíèê òîëåðàíòëûëûüûí îëäóüóíäàí äàíûøàí àçÿðáàéúàíëû
äèïëîìàò áó ýöí äÿ ìöõòÿëèô äèíè èíàíúëàðà ìàëèê èíñàíëàðûí þëêÿìèçäÿ òàì ðàùàò éàøàäûãëàðûíû áèëäèðèá. Ñÿôèð Å.Ñöëåéìàíîâ Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã óüóðëàðûíûí òÿêúÿ þëêÿìèçèí éåðëÿøäèéè úîüðàôè ìÿêàí âÿ ìàëèê îëäóüó òÿáèè ñÿðâÿòëÿðëÿ äåéèë, èãòèäàðûí éöðöòäöéö ïðàãìàòèê
âÿ óçàãýþðÿí ñèéàñÿòëÿ áàüëû îëäóüóíó
áèëäèðèá. Î, ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø áó ñèéàñÿòè ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
óüóðëà äàâàì åòäèðäèéèíè âóðüóëàéûá. Ñÿôèð äåéèá êè, þòÿí èë äåêàáðûí 17-äÿ Áàêûäà Àâðîïà ö÷öí òàðèõè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñè öçðÿ Éåêóí Èíâåñòèñèéà Ãÿðàðû èìçàëàíûá. Ñÿôèð áóíóí
Àçÿðáàéúàíäàí Àâðîïàéà “Úÿíóá” ãàç
äÿùëèçèíèí à÷ûëûøû ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè àääûì îëäóüóíó áèëäèðèá. Öìóìè äÿéÿðè 45
ìëðä. ÀÁØ äîëëàðû îëàí “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçèíèí êå÷äèéè þëêÿëÿðäÿ 30 ìèíäÿí ÷îõ
èø éåðèíèí à÷ûëàúàüû òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûëûá. Äàùà ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí ôÿàë èøòèðàêû èëÿ ðåýèîíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äèýÿð èðè èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí ñÿôèð Øÿðãäÿí Ãÿðáÿ âÿ ÿêñ èñòèãàìÿòäÿ óçàíàí
íÿãëèééàò ìÿñàôÿñèíè ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ ãûñàëäàúàã Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèð éîëó õÿòòè áàðÿäÿ äàíûøûá. Þòÿí ÿñðèí 80-úè èëëÿðèíèí ñîíëàðûíäàí þëêÿìèçäÿ
ìöñòÿãèëëèê óüðóíäà ìöáàðèçÿíèí ýöúëÿíäèéèíè âÿ áóíóí ùå÷ äÿ àñàí ÿëäÿ
åäèëìÿäèéèíè áèëäèðÿí ñÿôèð Å.Ñöëåéìàíîâ ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿí Àçÿðáàéúàíûí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí ùÿðáè òÿúà-
âöçÿ ìÿðóç ãàëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Î, þëêÿìèçèí ÿðàçèñèíèí áèð ùèññÿñèíèí
Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ùÿëÿ äÿ èøüàë àëòûíäà ñàõëàíäûüûíû, 1 ìèëéîíäàí ÷îõ ñîéäàøûìûçûí ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöí îëäóüóíó ñþéëÿéèá.
Òÿäáèð ñóàë-úàâàá ñåññèéàñû èëÿ äàâàì åäèá.
Ãëîáàë Ìÿñÿëÿëÿð Øóðàñû 1947-úè èëäÿ
Øèìàëè Êàëèôîðíèéàäà éàðàäûëìûø àïàðûúû
àðàøäûðìà ìÿðêÿçëÿðèíäÿíäèð. Èíäèéÿäÿê
ìÿðêÿçèí ÿñàñ ãîíàãëàðû ñûðàñûíäà áèð
ñûðà þëêÿëÿðèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðû îëóá. Òÿøêèëàò Ñàí Ôðàíñèñêî øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøèð. Ñàí Ôðàíñèñêîéà ñÿôÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñÿôèð Å.Ñöëåéìàíîâ ÀÁØäàêû éÿùóäè èúìàñûíûí àïàðûúû òÿøêèëàòëàðûíäàí îëàí Àìåðèêà Éÿùóäè Êîìèòÿñèíèí Ñàí Ôðàíñèñêî íöìàéÿíäÿëèéèíèí
ðÿùáÿð øÿõñëÿðè âÿ öçâëÿðè èëÿ ýþðöøöá.
Äèðåêòîð Ìåðâèí Äàíêåð ñÿôèð Å.Ñöëåéìàíîâó éåíèäÿí Ñàí Ôðàíñèñêî øÿùÿðèíäÿ ýþðìÿñè èëÿ áàüëû ìÿìíóíëóüóíó
èôàäÿ åäèá âÿ Àçÿðáàéúàíûí òîëåðàíò âÿ
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí áèð þëêÿ îëìàñûíäàí, ùàáåëÿ áó ìöùèòäÿí þëêÿìèçèí éÿùóäè èúìàñûíûí äà áÿùðÿëÿíäèéèíäÿí õÿáÿðäàð îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Ì.Äàíêåð þëêÿìèçäÿ éåðëè éÿùóäè èúìàñûíûí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû ö÷öí éàðàäûëìûø øÿðàèòÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà âÿ øÿõñÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû èôàäÿ åäèá.
Òÿøêèëàòûí ðÿùáÿð øÿõñëÿðèíèí èøòèðàê
åòäèéè ýþðöøäÿ áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë
ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ
åäèëèá. Åëèí Ñöëåéìàíîâóí, ùÿì÷èíèí
Êàëèôîðíèéà øòàòûíûí àçÿðáàéúàíëû èúìàñûíûí ôÿàëëàðû èëÿ ýþðöøö îëóá. Ñîéäàøëàðûìûçëà ýþðöøäÿ éåðëè àçÿðáàéúàíëû äèàñïîðóíóí ãàðøûñûíäà äóðàí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Ñÿôÿð çàìàíû Å.Ñöëåéìàíîâ ùàçûðäà Êàëèôîðíèéà øòàòûíäà
éàøàéàí òàíûíìûø ñîéäàøûìûç ïðîôåññîð
Ëöòôè Çàäÿíè äÿ çèéàðÿò åäèá. Ýþðöøäÿ
ïðîôåññîð Ëöòôè Çàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí éöðöòäöéö óçàãýþðÿí ñèéàñÿòèí
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ äàùà áþéöê íàèëèééÿòëÿð ýÿòèðÿúÿéèíÿ ÿìèí îëäóüóíó
ñþéëÿéèá. Î, þëêÿìèçèí äöíéà ìèãéàñûíäàêû óüóðëàðûíû èçëÿäèéèíè âÿ áóíà ýþðÿ
ìÿìíóí îëäóüóíó ãåéä åäèá.
èíòåãðàñèéà åäÿí áèð äþâëÿòäèð âÿ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè äÿ äöíéà ìÿäÿíèééÿòèíÿ
à÷ûãäûð. Ìöàñèð ãëîáàëëàøìà ïðîñåñèíèí òÿñèðëÿðè áóðàäà äà þçöíö ýþñòÿðèð. Ëàêèí ãëîáàëëàøìàíûí áèð ïàð÷àñûíà ÷åâðèëìÿê,
öìóìäöíéà ìÿäÿíèééÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñè îëìàã ìèëëè þçöíÿìÿõñóñëóüóí, ìèëëè
ìÿäÿíèééÿòèí âÿ äÿéÿðëÿðèí èòèðèëìÿñè èëÿ
ìöøàéèÿò îëóíìàìàëûäûð. Ìèëëè øöóðà âÿ
ìèëëè ìÿäÿíèééÿòÿ ñàùèá îëàí úÿìèééÿòèí
éåòèøìÿñè ãëîáàëëàøìà ìöùèòèíäÿ ìèëëèìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí, äþâëÿò÷èëèéèí ÿùÿìèééÿòèíè èíêàð åäÿí äöøöíúÿ òÿðçèíèí éàéûëìàñûíûí ãàðøûñûíû àëûð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí áó ìÿñÿëÿäÿ ìþâãåéè äÿ äöíéà
èëÿ ùàðìîíèê èíêèøàô ôîíóíäà ìèëëè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíäàí èáàðÿòäèð.
Õàòûðëàäàã êè, áèð ìöääÿò ÿââÿë, Ìèëëè
Ãÿùðÿìàí ×èíýèç Ìóñòàôàéåâ Ôîíäó âÿ
ÀÍÑ Øèðêÿòëÿð Ãðóïóíóí “2013-úö èëèí
àäàìû” ìöêàôàòûíûí òÿãäèì îëóíìàñû ìÿðàñèìèíäÿêè íèòãèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ÿñàñëàðäà èíêèøàôûíûí âàúèáëèéèíè àéäûí èôàäÿ åäèá: “Áèçèì
úÿìèééÿòèìèç ìöàñèðëÿøìÿëèäèð. Äöíéàäà ìþâúóä îëàí ÿí ìöñáÿò ïðàêòèêà
Àçÿðáàéúàíäà òÿòáèã åäèëìÿëèäèð, ÿëáÿòòÿ êè, ÿýÿð áèçèì ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ çèää äåéèëñÿ”.
Ùÿì÷èíèí, 2013-úö èë íîéàáðûí 24-äÿ
ìÿòáóàò íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ ÷ûõûøû çàìàíû äþâëÿò áàø÷ûñû áó ìÿñÿëÿ áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíè áèð äàùà úÿìèééÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñþéëÿéèá êè, ãëîáàëëàøìà áèð ÷îõ ùàëëàðäà äöíéàäà åéíèëÿøìÿ
ïðèíñèïè ÿñàñûíäà òÿñâèð åäèëèð, ëàêèí áóíà
éîë âåðìÿê îëìàç: “Áèç þç ìèëëè âÿ äèíè
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçè ãîðóìàëûéûã, ñàõëàìàëûéûã âÿ ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿð, ýÿíú íÿñèë
äÿ ìèëëè ðóùäà áþéöìÿëèäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, ìÿäÿíèééÿòëÿðèí áèð-áèðèíÿ
íöôóç åòäèéè âÿ áÿçÿí “ÿðèäèéè” èíäèêè ãëîáàëëàøàí äöíéàäà Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ìèëëè-ìÿíÿâè êåéôèééÿòëÿðèíè ìöùàôèçÿ åäÿðÿê ýÿëÿúÿê íÿñëÿ þòöðìÿñè ùÿéàòè þíÿì
äàøûéûð. ßìèíëèêëÿ äåìÿê îëàð êè, ãëîáàëëàøàí äöíéàäà õàðèúäÿí ýÿëÿí ìÿäÿíè òÿñèðëÿðÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí õàëãû áó
ìÿíÿâè õöñóñèééÿòèíè áóíäàí ñîíðà ãîðóéóá ñàõëàéà áèëÿúÿê. ×öíêè Àçÿðáàéúàí
äþâëÿò÷èëèéè ìÿùç áó äÿéÿðëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëóá âÿ äþâëÿòèí ñèéàñÿòè äÿ ìèëëè ÿíÿíÿëÿðè ãîðóìàüà éþíÿëèá.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
Èñòàíáóëäà ñèâèëèçàñèéàëàðûí àëéàíñû
èëÿ áàüëû êå÷èðèëìèø åëìè-ïðàêòèê
êîíôðàíñäà Àçÿðáàéúàíäàêû ìþâúóä
òîëåðàíòëûã ìöùèòèíäÿí äàíûøûëûá
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åëøàä Èñêÿíäÿðîâ Òöðêèéÿíèí Èñòàíáóë øÿùÿðèíäÿ
ñèâèëèçàñèéàëàðûí àëéàíñû èëÿ áàüëû êå÷èðèëìèø åëìèïðàêòèê êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäèá.
Å.Èñêÿíäÿðîâ ìöàñèð äöíéàäà ìÿäÿíèééÿòëÿð
âÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîã ïðîñåñèíèí âàúèáëèéèíè áèëäèðèá
âÿ ñèâèëèçàñèéàëàðûí àëéàíñû ìÿôùóìóíó ìåéäàíà
ýÿòèðÿí çÿðóðÿòäÿí äàíûøûá. Çÿíýèí ìÿäÿíè âÿ òîëåðàíòëûã èðñèíÿ ìàëèê Àçÿðáàéúàíûí áó ñàùÿäÿêè
ìöñáÿò òÿúðöáÿñè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí êîìèòÿ
ñÿäðè Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ÁÌÒ-íèí Ñèâèëèçàñèéàëàð Àëéàíñûíà éàõûíäàí äÿñòÿê âåðäèéèíè âÿ áó
ñàùÿäÿ îðòàã ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ
ìàðàãëû îëäóüóíó ãåéä åäèá. Áèëäèðèëèá êè, Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô äèíè èúìàëàðûí
ôÿàëèééÿòè ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëìàñûíà, þëêÿäÿ òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí ãîðóíìàñûíà õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèð.
Å.Èñêÿíäÿðîâ ÷ûõûøûíäà ÕÕÛ ÿñðäÿ áÿøÿðèééÿòèí
öçëÿøäèéè ãëîáàë ïðîáëåìëÿð çÿìèíèíäÿ äèíè âÿ ìÿäÿíè äþçöìëöëöéöí òÿðÿííöì îëóíìàñûíûí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá. Áó ñàùÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí ùÿòòà áèð
÷îõ Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ íöìóíÿ îëà áèëÿúÿéè âóðüóëàíûá.
Êîìèòÿ ñÿäðè ÁÌÒ-íèí Ñèâèëèçàñèéàëàð Àëéàíñû öçðÿ àëè íöìàéÿíäÿñè Íàññåð Àáäöëÿçèç Àë-Íàññèðÿ âÿ
Òöðêèéÿ Áàø íàçèðèíèí ñèâèëèçàñèéàëàðûí àëéàíñû öçðÿ
áàø ìöøàâèðè Áåêèð Êàðëûüà äèíëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãà âåðäèêëÿðè òþùôÿéÿ ýþðÿ Äèàëîã âÿ
ßìÿêäàøëûã óüðóíäà Èñëàì Êîíôðàíñû Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí õöñóñè ïëàêåòëÿðèíè òÿãäèì åäèá.
Àçÿðáàéúàí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè èëÿ
Áîëãàðûñòàí, Àëìàíèéà âÿ Ïîëøà Õàðèúè
Èøëÿð íàçèðëèêëÿðè àðàñûíäà ñèéàñè
ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿð êå÷èðèëÿúÿê
Ôåâðàëûí 4-14-äÿê Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè èëÿ Áîëãàðûñòàí âÿ Àëìàíèéà Õàðèúè Èøëÿð íàçèðëèêëÿðè àðàñûíäà ñèéàñè, Ïîëøà Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè èëÿ
èñÿ ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí
òÿðÿôèíè íàçèð ìöàâèíè Õÿëÿô Õÿëÿôîâ òÿìñèë åäÿúÿê.
Ïîëøà èëÿ êå÷èðèëÿúÿê ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðèíèí ìöàâèíè Íèéàçè Ñÿôÿðîâ äà èøòèðàê åäÿúÿê.
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ Èñòàíáóëäà
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Âàðôîëîìåé èëÿ ýþðöøöá
Ìÿðìÿðÿ
Ãðóïó
Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí êå÷èðÿúÿéè ÕÂÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ èøòèðàê
åòìÿê ö÷öí Èñòàíáóëäà
ñÿôÿðäÿ îëàí Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí (ÃÌÈ) ñÿäðè, øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Âàðôîëîìåé èëÿ ýþðöøöá.
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõûíûí èãàìÿòýàùûíäà êå÷èðèëÿí
ýþðöøäÿ þëêÿìèçäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí äèíè êîíôåññèéàëàðûí ðÿùáÿðëÿðè - Áàêû âÿ Àçÿðáàéúàí àðõèéåïèñêîïó
Àëåêñàíäð, Àçÿðáàéúàíäàêû äàü éÿùóäèëÿðè èúìàñûíûí
áàø÷ûñû Ìåëèù Éåâäàéåâ âÿ Áàêûäàêû êàòîëèê èúìàñûíûí
îðäèíàðèñè Âëàäèìèð Ôåêåòå èøòèðàê åäèáëÿð.
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Âàðôîëîìåé Áàêûéà ñÿôÿðè çàìàíû êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéàðàã
äåéèá: “Ìÿðùóì Ùåéäÿð ßëèéåâëÿ ýþðöøëÿðèìèç ìÿíèì ö÷öí óíóäóëìàçäûð. Áàêûäà îëàðêÿí êàìåðàëàðûí þíöíäÿ ìÿðùóì ßëèéåâ ìÿíÿ “Ñèç ÷îõ øèðèí
àäàìñûíûç” äåìèøäè. Áóíó ùÿéàòûì áîéó óíóòìàéàúàüàì”.
Ôÿíÿð Ðóì Ïàòðèàðõû Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô äèíè
êîíôåññèéàëàðà ýþñòÿðèëÿí äèããÿòäÿí ìÿìíóí îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Î, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äÿ Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðèíèí éàõûí äîñòó îëäóüóíó, Èñòàíáóëà òåçòåç ñÿôÿðëÿð åòäèéèíè äåéèá.
Ïàòðèàðõ Âàðôîëîìåé 30 èëëèê ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ
äèíëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿð àðàñûíäà äèàëîãóí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ýþðöëìöø èøëÿðäÿí áÿùñ åäÿðÿê âóðüóëàéûá
êè, ìöõòÿëèô äèíè êîíôåññèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè ãëîáàëëàøàí äöíéàäà ìþâúóä îëàí ïðîáëåìëÿð - ñöëù, ñàáèòëèê,
åêîëîýèéà êèìè ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëèíäÿ áèðýÿ ùÿðÿêÿò åòìÿëèäèðëÿð.
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ñàëàìëàðûíû Ïàòðèàðõ Âàðôîëîìåéÿ ÷àòäûðûá, îíóí íÿúèá ôÿàëèééÿòèíèí þëêÿìèçäÿ
ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàíäûüûíû äåéèá. Àçÿðáàéúàíäàêû äèíè òîëåðàíòëûã øÿðàèòèíèí áöòöí äöíéàäà òàíûíäûüûíû ãåéä
åäÿí ÃÌÈ-íèí ñÿäðè õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëàí äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì åòäèðäèéèíè ñþéëÿéèá. Øåéõöëèñëàì äåéèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ïðàâîñëàâ, êàòîëèê êèëñÿëÿðè âÿ ñèíàãîãëàðûí èíøàñû,
ìÿñúèäëÿðèí òèêèëìÿñè âÿ áÿðïàñû äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð.
À.Ïàøàçàäÿ ÿëàâÿ åäèá êè, ìÿäÿíè âÿ ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí õàíûì
ßëèéåâàíûí áþéöê õèäìÿòëÿðè äÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð
Âÿãôèíèí ñÿäðè Àêêàí Ñóâåð Óëó þíäÿðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâèí âÿôàòûíäàí ñîíðà Èñòàíáóëäà êå÷èðèëìèø àíìà
ìÿðàñèìèíäÿ Ïàòðèàðõ Âàðôîëîìåéèí óíóäóëìàç ÷ûõûøûíû õàòûðëàäûá.
ÀçÿðÒÀú-ûí õöñóñè ìöõáèðèíèí áàøäà Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè îëìàãëà ðåýèîíäàêû ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëèíäÿ äèí õàäèìëÿðèíèí ðîëó èëÿ áàüëû ñóàëûíû úàâàáëàíäûðàí Ïàòðèàðõ Âàðôîëîìåé äåéèá êè, áþëýÿìèçäÿ ñöëùöí âÿ ñàáèòëèéèí áÿðãÿðàð îëìàñû, ìöíàãèøÿëÿðèí íèçàìà ñàëûíìàñû ö÷öí ìöõòÿëèô òîïëàíòûëàð êå÷èðèëÿúÿê.
Áóíëàðäàí áèðè ìàðò àéûíûí ÿââÿëèíäÿ Èñòàíáóëäà òÿøêèë îëóíàúàã. Äèíëÿðèí ùå÷ áèðè ìöíàãèøÿ âÿ ìöùàðèáÿëÿðèí îëìàñûíû èñòÿìÿç. Áó, áÿçè áÿäíàì ñèéàñÿò÷èëÿðèí îéóíóäóð.
Àçÿðáàéúàí èëÿ ÈÔÀÄ àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ôåâðàëûí 4-äÿ Àçÿðáàéúàí êÿíä òÿñÿððöôàòû íàçèðèíèí ìöàâèíè Èëùàì Ãóëèéåâ Êÿíä Òÿñÿððöôàòûíûí Èíêèøàôû öçðÿ Áåéíÿëõàëã Ôîíäóí
(ÈÔÀÄ) Éàõûí Øÿðã, Øèìàëè Àôðèêà âÿ Àâðîïà
áþëìÿñèíèí äèðåêòîðó õàíûì Õàëèäà Áîóçàð èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëèéèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ ÈÔÀÄ-ûí Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè èëÿ
áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð âÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
È.Ãóëèéåâ ÈÔÀÄ òÿðÿôèíäÿí þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá, ýÿëÿúÿêäÿ áó ñàùÿäÿ èøèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá, ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿð áàðÿäÿ òÿêëèôëÿðèí ãûñà çàìàíäà òÿãäèì îëóíàúàüûíû áèëäèðèá.
Õàëèäà Áîóçàð ÈÔÀÄ-ûí þëêÿ öçðÿ éåíè òÿéèí îëóíìóø ïðîãðàì ìåíåúåðè õàíûì Äèíà Ñàëåùè òÿãäèì
åäèá, ÿëàãÿëÿðèí áóíäàí ñîíðà äà èíêèøàô åòäèðèëÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
4
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè äþâëÿòèí ùÿðòÿðÿôëè ãàéüûñû èëÿ ÿùàòÿ îëóíóáëàð
äà óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ìÿëóìäóð
êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2005-úè èë
àâãóñòóí 30-äà èìçàëàäûüû “Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëèéè Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí
(2005-2009-úó èëëÿð) òÿñäèã åäèëìÿñè
ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàìäàí èðÿëè ýÿëÿðÿê
ýÿíúëÿðèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ÷îõñàéëû òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá âÿ ìöùöì íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ îëóíóá. Áóíóíëà
éàíàøû, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí Ñÿðÿíúàìû èëÿ “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè
2011-2015-úè èëëÿðäÿ” Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ãÿáóë åäèëìÿñè ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéèíèí äþâðöí òÿëÿáëÿðè
ñÿâèééÿñèíäÿ ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíà
âàì âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí íÿòèúÿñè êèìè, þëêÿ ýÿíúëÿðè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ àêòèâ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêëÿ éàíàøû, Àçÿðáàéúàíû õàðèúäÿ ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åäèðëÿð. Éåðè
ýÿëìèøêÿí, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè, ÉÀÏ-ûí
Ñÿäð ìöàâèíè - Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâ
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð
Áèðëèéèíèí 2 ôåâðàë - Ýÿíúëÿð Ýöíö èëÿ áàüëû
êå÷èðäèéè òÿäáèðäÿêè ÷ûõûøû çàìàíû áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàðàã ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðèí òÿùñèë àëìàñû, èíêèøàôû, èøëÿ òÿìèí îëóíìàñû, ìöàñèð äöíéàéà èíòåãðàñèéà åòìÿñè, áöòþâëöêäÿ, ìöàñèð áèëèêëÿðÿ
éèéÿëÿíìÿñè âÿ ìöàñèð äÿéÿðëÿðÿ ìàëèê
îëàí âÿòÿíäàø êèìè òÿðáèéÿ àëûá áþéöìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ áþéöê èøëÿð ýþðöëöá: “Áó èøëÿð áó ýöí äÿ ýþðöëìÿêäÿäèð. Áó ýöí
ëÿéàãÿòëè, äÿéÿðëè Àçÿðáàéúàí ìåíßëè ßùìÿäîâ: Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðèí
òàëèòåòèíè ìÿíèìñÿìèø, áó äÿéÿðòÿùñèë àëìàñû, èíêèøàôû, èøëÿ òÿìèí îëóíìàñû, ìöàñèð ëÿð ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÀçÿðáàéúàí äèíàìèê èãòèñàäè èíìÿéÿ ùàçûð îëàí, Àçÿðáàéúàêèøàô òåìïèíÿ âÿ ìþùêÿì èúòèìàè- äöíéàéà èíòåãðàñèéà åòìÿñè, áöòþâëöêäÿ, ìöàñèð áèëèêëÿðÿ íûí ýÿëÿúÿéèíè äàùà äà èíêèøàô
ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê îëàí ìîäåðí
éèéÿëÿíìÿñè âÿ ìöàñèð äÿéÿðëÿðÿ ìàëèê îëàí âÿòÿíäàø åòäèðìÿê çÿðóðÿòèíè âÿ ìÿñóëèéäþâëÿòäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
éÿòèíè äÿðê åäÿí ýÿíú íÿñèëèí éåêèìè òÿðáèéÿ àëûá áþéöìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó ñèòèøäèéèíè ãåéä åäèðèê”.
áþéöê èøëÿð ýþðöëöá
éàñÿòèí ôîíóíäà ìèëëè èíêèøàôûí ÀçÿðáàéÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
úàí ìîäåëèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ ñÿìÿðÿëè èãòèñàäè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ùÿäÿôëÿíÿí
ñÿìÿðÿëè
ôÿàëèééÿòè ýÿíúëÿð
ìþùêÿì çÿìèí éàðàäûá. Ùÿì÷èíèí, 2012íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ îëóíìàñû, ñîñèàë-ñèéàñè èññèéàñÿòèíÿ ìöùöì òþùôÿ êèìè...
úè èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
ëàùàòëàðûí ìöòÿìàäè ãàéäàäà ùÿéàòà êå÷èòÿñäèã åäèëÿí “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ
Òÿðÿääöäñöç ãåéä åòìÿê îëàð êè, äþâëÿðèëìÿñè, ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí çÿíýèíáàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà ýÿíúëÿðèí
òèí
ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè, åéíè çàìàíäà, ýÿíúëÿëÿøäèðèëìÿñè, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè, ùöãóãè
ïîòåíñèàëûíûí éöêñÿëäèëìÿñè àéðûúà íÿçÿðäÿ
ðèí
èúòèìàè-ñèéàñè
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
äþâëÿòèí èíêèøàôûíà ìàêñèìóì ÿëâåðèøëè øÿòóòóëóá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ýÿíúëÿð êîíñåïðàñèîíàë
òÿìñèë÷èëèéèíè
òÿìèí åäÿí ôóíäàðàèòèí éàðàäûëìàñû âÿ äèýÿð áó êèìè òÿäáèðñèéàíûí ùàçûðëàíìàñû ïðîñåñèíÿ àêòèâ úÿëá
ìåíòàë ìåõàíèçìäèð. Öìóìèééÿòëÿ, áó,
ëÿð Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èíêèøàôûíû òÿìèí
îëóíóá, îíëàðûí ôèêèð âÿ òÿêëèôëÿðè éåíè êîíýÿíúëÿðèí ñîñèàëëàøìàñûíà, ñîñèàë íîðìà
åòìÿêëÿ éàíàøû, ïåðñïåêòèâ òÿðÿããèíèí
ñåïñèéàäà íÿçÿðÿ àëûíûá. Ïðîãðàìà óéüóí
âÿ äÿéÿðëÿðè ìÿíèìñÿìÿëÿðèíÿ, åéíè çàÿñàñëàðûíû ôîðìàëàøäûðûð. Øöáùÿñèç, áöòöí
îëàðàã, Ýÿíúëÿð Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñû,
ìàíäà, îíëàðûí äþâëÿò èäàðÿ÷èëèéèíäÿ ñÿìÿáóíëàð þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìöòÿýÿíúëÿðèí âÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí áàúàðÿëè òÿìñèë îëóíìàñûíà, öìóìèëèêäÿ, ðàñèîðÿããè ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí äÿ ñÿìÿðÿëèëèéèíè
ðûã, òÿøÿááöñ âÿ éàðàäûúûëûãëàðûíûí öçÿ ÷ûíàë ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ôîðìàëàøàìààðòûðûð. Áó èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ýöúöíöí
õàðûëìàñû âÿ îíëàðûí ùþêóìÿò òÿðÿôèíäÿí
ñûíà ñòðàòåæè òþùôÿëÿð áÿõø åäÿí ôàêòîðäóð.
äàùà äà àðòìàñûíû øÿðòëÿíäèðÿí ìöùöì
äÿñòÿêëÿíìÿñè, ýÿíúëÿð ö÷öí Ïðåçèäåíò
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè ñòðàòåæè ÿùÿôàêòîð êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëÿ áèëÿð.
Ìöêàôàòûíûí òÿñèñ îëóíìàñû, þëêÿ ýÿíúëÿðèìèééÿò êÿñá åäÿí äþâëÿò èäàðÿ÷èëèéèíäÿ àêÝÿíúëÿðèí èíêèøàôû âÿ
íèí áåéíÿëõàëã àðåíàäà òÿìñèë÷èëèéèíèí éöêòèâ òÿìñèë îëóíóð, åéíè çàìàíäà, ãàíóíâåñÿëìÿñè, ðåñïóáëèêàíûí ÿêñÿð ðàéîí âÿ øÿðèúè, èúðàåäèúè âÿ ìÿùêÿìÿ îðãàíëàðûíäà,
ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè äþâëÿòèí
ùÿðëÿðèíäÿ ýÿíúëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëÿí
áèð ñþçëÿ, äþâëÿò ãóðóìëàðûíäà ýÿíúëÿðèí èíäèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
Ýÿíúëÿð ìÿðêÿçëÿðèíèí âÿ Ýÿíúëÿð åâëÿðèòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëûíäàí, êðåàòèâ èäåéàëàÖìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèíèí òèêèëìÿñè óüóð âÿ òÿðÿããèíèí áàðèç ýþñðûíäàí, áèëèê, áàúàðûã âÿ âÿðäèøëÿðèíäÿí ñÿëÿí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ôîíóíäà ýÿíúëÿðèí
òÿðèúèëÿðèäèð. Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðÿ äþâëÿò
ìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèëèð. Áó êîíòåêñäÿ ÉÀÏ
ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíû, úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà
ãàéüûñûíûí ÿí áàðèç íöìóíÿëÿðèíäÿí áèðè
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè îëôÿàë èøòèðàêûíû òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäè èëÿ
äÿ þëêÿ ýÿíúëÿðèíÿ ùþêóìÿò âÿñàèòè èëÿ õàäóãúà éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. ÉÀÏ Ýÿíúäþâëÿò òÿðÿôèíäÿí èúòèìàè-ñèéàñè, ñîñèàë-èãòèðèúè äþâëÿòëÿðäÿ íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðäÿ
ëÿð Áèðëèéèíèí äàâàìëû ñóðÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðñàäè, òÿøêèëàòè-ùöãóãè øÿðàèòèí âÿ òÿìèíàòëàîõóìàã èìêàí âÿ øÿðàèòèíèí éàðàäûëìàñûäûð
äèéè ëàéèùÿëÿð, òÿäáèðëÿð, êîíôðàíñëàð ýÿíúëÿðûí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè
êè, áó ýöí áóíäàí 10 ìèíÿ éàõûí ýÿíú ôàéðèí áþéöê èíòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëûíäàí ñÿòÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Áó áàõûìäàí ãåéä åòìÿê
äàëàíûð. Èêèíúè èñòèãàìÿò îëàðàã, Àçÿðáàéìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñûíû øÿðòëÿíäèðèð. Áóîëàð êè, äþâëÿòèìèçèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ñòðàòåúàíäà ãåéðè-ùþêóìÿò ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû
íóí íÿòèúÿñèíäÿ ýÿíúëÿð Éåíè Àçÿðáàéúàí
æè ÿùÿìèééÿò äàøûéûð âÿ áó ñèéàñÿòèí ôîíóíâàñèòÿñèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ýÿíúëÿð èøèäèð êè,
Ïàðòèéàñû Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíÿ öç òóòóðëàð. Òÿäà ýÿíúëÿðèí ôèçèêè, ÿãëè âÿ ìÿíÿâè èíêèøàôûáó ñàùÿäÿ äÿ 100-äÿí àðòûã ãóðóì àêòèâ
ñàäöôè äåéèë êè, þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ÉÀÏ
íà øÿðàèò éàðàòìàã, îíëàðûí èìêàí âÿ áàúàøÿêèëäÿ þç ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðèð. Áó
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñûðàëàðû êÿìèééÿò âÿ êåéðûãëàðûíûí ðåàëëàøäûðûëìàñûíà êþìÿê åòìÿê
ýöí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû éàëíûç
ôèééÿò åòèáàðèëÿ äàùà äà çÿíýèíëÿøèá. Õöñóýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ñàùÿñèíäÿ ãàíóíâåðèúèëèê
éåðëè âÿ ìÿùäóä ñÿâèééÿäÿ äåéèë, ðåýèîíàë
ñè îëàðàã ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ÉÀÏ
àêòëàðûíûí, Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí ùàçûðëàíÝÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ôÿàëëàðû äþâëÿòèí àïàðäûüû
âÿ áåéíÿëõàëã àðåíàäà ìöùöì ëàéèùÿëÿð
ìàñû âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ íàèë îëìàã
óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèí òÿáëèüèíäÿ,
ùÿéàòà êå÷èðèð, þëêÿìèçèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíè
õöñóñè ñòðàòåæè ìÿãñÿäëÿð ùåñàá åäèëèð. Îíó
åéíè çàìàíäà, äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí
ëàéèãèíúÿ òàíûäûð.
äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ýÿíúëÿðèí ñÿùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ àêòèâ èøòèðàê åòìÿêÖìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè âÿ äàâàìëû èíêèøàôû ö÷öí
äÿäèðëÿð. Ùÿì÷èíèí, ñÿìÿðÿëè áåéíÿëõàëã
ñûíû ãîéäóüó ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí Ïðåçèùÿéàòà êå÷èðèëÿí êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ùàçûðÿëàãÿëÿðÿ ìàëèê îëàí Ýÿíúëÿð Áèðëèéè ìöõòÿäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äà-
ëèô áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðëà ôÿàë ÿìÿêäàøëûã
åäèð. Áó ìÿñÿëÿéÿ õöñóñè îëàðàã òîõóíàí
ÉÀÏ-ûí Ñÿäð ìöàâèíè - Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíûí äÿéÿðëè
ýÿíúëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòëè ùèññÿñè ÉÀÏ
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñûðàëàðûíäà éåðëÿøèá:
“ÉÀÏ-ûí 600 ìèíäÿí ÷îõ öçâöíöí òÿõìèíÿí 40 ôàèçèíè ýÿíúëÿð òÿøêèë åäèð. Îíëàð éöêñÿê òÿùñèë âÿ áèëèêëÿðÿ éèéÿëÿíìèø,
Óëó þíäÿðèí ñèéàñÿòèíÿ ñàäèã îëàí ýÿíúëÿðäèð. Áèç èíàíûðûã êè, áóýöíêö Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíäà þç ìÿñóëèééÿòèíè äÿðê åäèð”.
Áó ýöí ÿýÿð óüðóíäà ùàãã
ãàçàíäûðûëà áèëÿúÿê áèð þëöì
âàðñà, î äà Ãàðàáàü óüðóíäà
ìöáàðèçÿäÿí èáàðÿò îëìàëûäûð
Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, áÿçÿí ýÿíúëÿðèí éàíëûø èñòèãàìÿòëÿðÿ éþíëÿíäèðèëìÿñè
ùàëëàðûíà äà ðàñò ýÿëèíèð. Õöñóñèëÿ äÿ,
ýÿíúëÿðèí ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéàéà ìÿðóç
ãîéóëàðàã ýåð÷ÿê äÿéÿð, ìÿãñÿä âÿ ìÿñÿëÿëÿðäÿí óçàãëàøäûðûëìàüà ÷àëûøûëìàñû
ìöøàùèäÿ îëóíóð. Ìÿñÿëÿí, ñîí ùàäèñÿëÿðèí ôîíóíäà áèð ñûðà ýÿíúëÿðèí Ñóðèéàäà
áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðÿ ãîøóëìàëàðû ïîçèòèâ
ãèéìÿòëÿíäèðèëÿ áèëìÿç. ßýÿð áóðàäà ñþùáÿò äöøìÿí ãöââÿëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿí
ýåäèðñÿ, þëêÿìèçèí ýÿíúëÿðè éàëíûç Åðìÿíèñòàíûí èøüàë åòäèéè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû àçàä åòìÿê óüðóíäà ìöáàðèçÿéÿ ãîøóëà áèëÿðëÿð. ÉÀÏ-ûí Ñÿäð ìöàâèíè-Èúðà
êàòèáè ßëè ßùìÿäîâ áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàðàã áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí
Ñóðèéàäà ùÿð ùàíñû èäåéàëàð óüðóíäà ìöáàðèçÿéÿ ãîøóëìàñû ìöñáÿò ùàë äåéèë: “Áó
ýöí ÿýÿð óüðóíäà ùàãã ãàçàíäûðûëà áèëÿúÿê áèð þëöì âàðñà, î äà Ãàðàáàü óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿí èáàðÿò îëìàëûäûð.
Ùÿð áèð âÿòÿíäàø, î úöìëÿäÿí ýÿíúëÿð
áóíó àéäûí äÿðê åòìÿëèäèðëÿð. Òîðïàãëàðûìûçûí èøüàë åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè ñöëùñåâÿð ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Áèçèì ìöãÿääÿñ âÿçèôÿìèç òîðïàãëàðûìûçû èøüàëäàí àçàä åòìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Ïðåçèäåíòèìèçèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò áó èñòèãàìÿòÿ
êþêëÿíèá. Áóíà ýþðÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðèíèí è÷ÿðèñèíäÿ ùàíñûñà þëêÿéÿ
úàíûíû ãóðáàí âåðìÿéÿ ýåäÿíëÿðèí ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ ùàãã ãàçàíäûðìàã ìöìêöí äåéèë. Êèìëÿðèíñÿ Ãàðàáàüûí àçàäëûüû óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿí ñàâàéû, áàøãà ìÿãñÿäëÿð íàìèíÿ þçëÿðèíè ôÿäà åòìÿñè, àéðû-àéðû þëêÿëÿðäÿêè ãàðøûäóðìàëàðäà èøòèðàê åòìÿñè, î úöìëÿäÿí Ñóðèéàäàêû äþéöøëÿðäÿ èøòèðàê åòìÿñè Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòè
òÿðÿôèíäÿí ìöñáÿò ãèéìÿòëÿíäèðèëìèð.
Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðèí þç Âÿòÿíè óüðóíäà ôÿäàêàðëûã ýþñòÿðìÿñè ö÷öí ùÿð
úöð øÿðàèò éàðàäûëûá. Ýÿíúëÿð áó èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð”.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Ö÷öíúö þëêÿéÿ ñûüûíìàã ö÷öí äöøìÿí “êþìÿéè” óìàíëàð
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè, çèéàëûëàð
Úàâèä Îðóúîâóí Åðìÿíèñòàíà êå÷ìÿñè ôàêòûíû áèðìÿíàëû
øÿêèëäÿ Âÿòÿíÿ õÿéàíÿò êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèðëÿð
Òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, ìèëëè ìÿíñóáèééÿòèíÿ ýþðÿ àçÿðáàéúàíëû àäûíû äàøûéàí áèð
ñûðà øÿõñëÿð Âÿòÿí, õàëã âÿ ìèëëÿò ìÿôùóìëàðûíû àéàãëàð àëòûíà àòàðàã àíòèìèëëè õàðàêòåðëÿðèíè íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Õöñóñèëÿ äÿ áó
øÿõñëÿð þëêÿñèíèí òàðèõèíÿ, ìèëëè-ìÿíÿâè
Àéäûí Ùöñåéíîâ:
Àçÿðáàéúàí ìöàñèð,
ýöúëö äþâëÿòäèð âÿ áó
úöð íåãàòèâ úÿùäëÿð
þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã
èìèúèíÿ çÿðÿð éåòèðìÿéÿ
ãàäèð äåéèë
äÿéÿðëÿðèíÿ, ìöñòÿãèëëèéèíÿ âÿ òàëåéèíÿ íåãàòèâ, î úöìëÿäÿí, ëàãåéä ìöíàñèáÿò áÿñëÿéèðëÿð. Èñòÿð þëêÿ äàõèëèíäÿ, èñòÿðñÿ äÿ þëêÿ ñÿðùÿäëÿðèíäÿí êÿíàðäà éàøàìàãëàðûíäàí àñûëû îëìàéàðàã, îíëàð áèð ÷îõ ùàëëàðäà
ùÿð ôöðñÿòäÿí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøìàãëà
þç þëêÿëÿðèíÿ ãàðøû ôÿàëèééÿò ñÿðýèëÿéèðëÿð.
Áèð ÷îõ þëêÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí ìöõòÿëèô çàìàí êÿñèêëÿðèíäÿ áó ïðîáëåìëÿ ãàðøûëàøûá âÿ ùàçûðäà äà áó úöð íåãàòèâ ùàëëàð íàäèð îëñà äà, ìþâúóääóð. Ùàçûðêû äþâðäÿ äÿ “ñàïû þçöìöçäÿí îëàí áàëòàëàð” þç íåãàòèâ ÿìÿëëÿðè èëÿ þëêÿìèçÿ, Âÿòÿí âÿ õàëã ìÿôùóìóíà ãàðøû ÷ûõûø åäèðëÿð.
Áó éîëäà ùÿòòà “åðìÿíèëÿøìÿê”äÿí áåëÿ
÷ÿêèíìèðëÿð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû, 37 éàøëû Úàâèä Îðóúîâóí éàíâà-
ðûí 29-äà ùÿéàò éîëäàøû âÿ 3 óøàüû èëÿ ñûüûíàúàã àëìàã ö÷öí Åðìÿíèñòàíà ìöðàúèÿò
åòìÿñè áó áàõûìäàí òÿÿññöôâåðèúè ìÿãàìëàðäàí áèðèäèð. Áèð ãÿäÿð ÿââÿë Àâðîïà
þëêÿëÿðèíÿ ñèéàñè ñûüûíàúàã áàðÿäÿ ìöðàúèÿòëÿðè óüóðñóç îëàí Ú. Îðóúîâóí ö÷öíúö
þëêÿäÿ éàøàìàã èñòÿéè íàìèíÿ åðìÿíè
ñåâýèñè ñÿðýèëÿìÿñè áó øÿõñ âÿ îíóí íèééÿòè ùàããûíäà ùÿð øåéÿ àéäûíëûã ýÿòèðèð.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè, çèéàëûëàð áó ôàêòû áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ Âÿòÿíÿ õÿéàíÿò êèìè
ñÿúèééÿëÿíäèðèðëÿð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ êîìèòÿñèíèí öçâö Åëìàí Ìÿììÿäîâ
ãåéä åäèá êè, áÿùñ îëóíàí øÿõñèí ö÷öíúö
þëêÿäÿ éàøàìàã ö÷öí äöøìÿíèí “êþìÿéè”íÿ ñûüûíìàñû õàëãûìûçà âÿ äþâëÿòèìèçÿ
ãàðøû õÿéàíÿòäèð. “Áèëäèéèìèç êèìè, Úàâèä Îðóúîâ áóíäàí þíúÿ áèð íå÷ÿ þëêÿíèí ñÿôèðëèéèíÿ ìöðàúèÿò åòìèøäè. Îíëàðäàí ìöñáÿò úàâàá àëà áèëìÿéÿí áó
øÿõñ þç òöôåéëè ùÿéàò òÿðçèíè äàâàì åòäèðìÿê ö÷öí ÷àðÿíè õàëãûìûçà ãàðøû äÿôÿëÿðëÿ ñîéãûðûìû òþðÿòìèø, þëêÿìèçèí
ÿðàçèñèíèí 20 ôàèçèíè èøüàë åòìèø èøüàë÷û
Åðìÿíèñòàíà ñûüûíìàãäà ýþðäö. Áó
ôàêò Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ íàðàçûëûãëà ãàðøûëàíûð. Äöøìÿí þëêÿíèí “êþìÿéè”íÿ àðõàëàíìàüà õÿéàíÿòäÿí áàøãà áèð àä
âåðìÿê îëìàç”, - äåéÿí ìèëëÿò âÿêèëè ÿëàâÿ åäèá êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà òÿõìèíÿí 30 ìèíÿ éàõûí åðìÿíè ÿñèëëè âÿòÿíäàø
ùå÷ áèð òÿãèáÿ âÿ òÿçéèãÿ ìÿðóç ãàëìàäàí äèíú øÿðàèòäÿ éàøàéûð. Áåëÿ îëàí ùàëäà, îíóí òÿãèáëÿ áàüëû èòòèùàìëàðûíûí ùå÷
áèð ÿñàñû éîõäóð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí Ãàðàäàü ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè, ïàðòèéàíûí
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö Àéäûí Ùöñåéíîâ
èñÿ áèëäèðèá êè, áó úöð õÿéàíÿò, èëê íþâáÿäÿ, àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðÿ òÿáëèüàò
ìàòåðèàëû âåðìÿêäèð: “Òöôåéëè ùÿéàò òÿðçè ñöðÿí Úàâèä Îðóúîâóí óéäóðìà èääèàëàðëà Åðìÿíèñòàíäàí ñûüûíàúàã èñ-
Ðàóô Çåéíè:
Úàâèä Îðóúîâóí ö÷öíúö
þëêÿäÿí ñûüûíàúàã
àëìàã ö÷öí Åðìÿíèñòàíà
êå÷ìÿñè ñàòãûí÷ûëûãäàí
áàøãà áèð øåé äåéèë
òÿìÿñè èøüàë÷û þëêÿéÿ éåíè ãàðà ïèàð èìêàíû éàðàòäû. Åëÿ äöíéà åðìÿíèëèéè äÿ
ìöõòÿëèô õàëãëàð âÿ äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí äèíú øÿðàèòäÿ éàøàäûüû Àçÿðáàéúàíûí ìöñáÿò áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ
êþëýÿ ñàëìàã ö÷öí áó úöð ôöðñÿòëÿð
ýþçëÿéèðäèëÿð. ßôñóñëàð îëñóí êè, òöôåéëè
áèð èíñàí þç õàèí ÿìÿëè èëÿ áó øÿðàèòè éàðàòäû. ßñëèíäÿ, áó àäàìûí òÿðúöìåéèùàëû îíóí ùàíñû ìÿíÿâè, ÿõëàãè äÿéÿðëÿðèí äàøûéûúûñû îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Åëÿ
àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðÿ äÿ áó úöð
ñàòãûí èíñàíëàð ëàçûìäûð êè, îíëàðäàí
ìàøà êèìè èñòèôàäÿ åòñèí. Àììà óíóòìàã ëàçûì äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí ìöàñèð,
ýöúëö äþâëÿòäèð âÿ áó úöð íåãàòèâ úÿùä-
ëÿð þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ çÿððÿ
ãÿäÿð çÿðÿð éåòèðìÿéÿ ãàäèð äåéèë”.
Ìèëëè ÃÙÒ Ôîðóìóíóí ñÿäðè Ðàóô Çåé-
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè
Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, èúëàñäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí 130-úó ìàääÿñèíèí
ÛÂ ùèññÿñèíÿ âÿ “Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè ùàããûíäà”
Ãàíóíóí 7.1-úè ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, “ßìÿê ïåíñèéàëàðû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíóí 37.3.4-úö ìàääÿñèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí áÿçè ìöääÿàëàðûíà óéüóíëóüóíóí éîõëàíûëìàñû áàðÿäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Àëè Ìÿùêÿìÿñèíèí ñîðüóñóíà áàõûëàðàã èúðààòà ãÿáóë îëóíìàñû ùàããûíäà ãÿðàðäàä ÷ûõàðûëûá.
Ñîðüóéà ìàùèééÿòè öçðÿ, òÿðÿôëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïëåíóìóíóí ôåâðàëûí 28íÿ òÿéèí åäèëìèø èúëàñûíäà áàõûëàúàã.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Îíëàðäàí
íÿ äåñÿí ýþçëÿìÿê îëàð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ
ÀçÍåwñ.àç-à áèëäèðèá êè, áó úöð ùàëëàð
Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíèí íþâáÿòè òÿõðèáàòûäûð: “Úàâèä Îðóúîâóí ùÿéàò éîëäàøû
åðìÿíèäèð.
Îíëàð áèð ìöääÿò
ÿââÿë äÿ õàðèúäÿ éàøàéûáëàð âÿ áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ îëà áèëÿð êè, ñþçöýåäÿí àèëÿ åðìÿíèëÿðëÿ ÿëàãÿéÿ ýèðèá.
Íÿòèúÿ îëàðàã îíëàð Åðìÿíèñòàíà êå÷ìÿê êèìè
àääûì àòûáëàð. Áóíóí þçö äÿ òÿõðèáàòûí áèð ôîðìàñûäûð. Èøüàë÷û þëêÿ äöíéà þëêÿëÿðèíÿ ýþñòÿðìÿê èñòÿéèð êè, ñþçöýåäÿí àèëÿ Àçÿðáàéúàíäàí ãà÷ûá Åðìÿíèñòàíà ýÿëèá. ×öíêè áèç Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàüäà åðìÿíèëÿðèí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû èëÿ áàüëû äÿôÿëÿðëÿ áÿéàíàò âåðìèøèê. Áóíóíëà Åðìÿíèñòàí äöíéàéà úàð ÷ÿêìÿê èñòÿéèð êè, îíëàðûí Àçÿðáàéúàíäà
ùöãóãëàðû ïîçóëóð”.
Ñ.Íîâðóçîâ âóðüóëàéûá êè, Åðìÿíèñòàíäà áèð
àçÿðáàéúàíëûíûí äà éàøàìàäûüû ùàëäà Àçÿðáàéúàíäà 30 ìèíÿ éàõûí åðìÿíè éàøàéûð: “Îíëàðûí áÿçèëÿðè
êèìëÿðèíñÿ ùÿéàò éîëäàøû, þâëàäûäûð. Áóíóíëà áÿðàáÿð þëêÿäÿ ìÿíøÿúÿ åðìÿíè îëàí ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðè âàð. Îíëàð äèýÿð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû êèìè åéíè ùöãóãà ìàëèêäèð. Àçÿðáàéúàíäà åðìÿíèëÿðÿ ãàðøû ùÿð ùàíñû òÿùäèä éîõäóð. Ùåñàá
åòìèðÿì êè, îíëàðà áó ýöí Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí
éàðàäûëàí øÿðàèòèí ÿâÿçèíäÿ ùÿð ùàíñû òÿõðèáàòà
ýåòñèíëÿð. Àììà éåíÿ äÿ åðìÿíè åðìÿíèäèð âÿ
îíëàðäàí íÿ äåéèðñÿí ýþçëÿìÿê îëàð”.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ
äöíéà øþùðÿòëè Êèòàðîíóí
êîíñåðòè êå÷èðèëÿúÿê
Åëìàí Ìÿììÿäîâ:
Áÿùñ îëóíàí øÿõñèí
ö÷öíúö þëêÿäÿ éàøàìàã
ö÷öí äöøìÿíèí
“êþìÿéè”íÿ ñûüûíìàñû
õàëãûìûçà âÿ äþâëÿòèìèçÿ
ãàðøû õÿéàíÿòäèð
íè âóðüóëàéûá êè, Úàâèä Îðóúîâóí ö÷öíúö
þëêÿäÿí ñûüûíàúàã àëìàã ö÷öí Åðìÿíèñòàíà êå÷ìÿñè ñàòãûí÷ûëûãäàí áàøãà áèð
øåé äåéèë: “Î, áóíóí ö÷öí ùÿð ùàíñû áèð
“àðãóìåíò” ñÿñëÿíäèðÿ áèëÿð àììà áó
àääûì ùå÷ áèð àìèëäÿí àñûëû îëìàéàðàã, áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ âÿòÿíÿ, õàëãà
ãàðøû ãÿáóëåäèëìÿçäèð. Åðìÿíèñòàí
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçèíè èøüàë åòìèø, àçÿðáàéúàíëûëàðû ñîéãûðûìà
ìÿðóç ãîéìóø, 1 ìèëéîí ñîéäàøûìûçû
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ
ñàëìûø òÿúàâöçêàð äþâëÿòäèð. Áåëÿ îëàí
ùàëäà, èøüàë÷û, òÿúàâöçêàð þëêÿéÿ öç
òóòìàã éàëíûç õÿéàíÿò êèìè õàðàêòåðèçÿ
îëóíà áèëÿð”.
Ð.Çåéíè ÿëàâÿ åäèá êè, áÿçè ùàëëàðäà
âÿòÿíäàøëàð ìèãðàñèéà âÿ éà ñûüûíàúàã
ö÷öí ìöðàúèÿò åäÿ áèëèðëÿð: “Îíëàð áóíó
ìöõòÿëèô “àðãóìåíò”ëÿðëÿ ÿñàñëàíäûðìàüà ÷àëûøûðëàð. Àììà ö÷öíúö þëêÿéÿ
êå÷ìÿê ö÷öí Åðìÿíèñòàí êèìè òÿúàâöçêàð, þç âÿòÿíäàøëàðûíà áåëÿ òåððîð
òÿòáèã åäÿí áèð þëêÿéÿ ìöðàúèÿò åòìÿê
ùå÷ áèð äÿéÿð âÿ ìÿíòèãÿ óéüóí äåéèë”.
ÍÓÐËÀÍ
Éàïîíèéàíûí äöíéà øþùðÿòëè áÿñòÿêàðû âÿ ìóñèãè÷èñè, “Ãðåììè” âÿ “Ãûçûë ãëîáóñ” ìöêàôàòëàðûíûí ñàùèáè
Êèòàðî ìàðòûí 7-äÿ Áàêûäà, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ
èëê ñîëî êîíñåðò ïðîãðàìû èëÿ ÷ûõûø åäÿúÿê.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, ÿôñàíÿâè Êèòàðî Áàêûéà “Ñîí ÷àüûðûø” (“Ôèíàë úàëë”)
àäëû éåíè ïðîãðàìû èëÿ ýÿëèð.
Êèòàðîíóí “Ñîí ÷àüûðûø” ìóñèãè àëáîìó 2014-úö èëäÿ 56-úû “Ãðåììè” ìöêàôàòûíûí íîìèíàíòëàðûíäàí îëóá.
Îòóç èëëèê ìóñèãè êàðéåðàñû ÿðçèíäÿ ìèëéîíëàðûí ñåâèìëèñèíÿ ÷åâðèëÿí ìóñèãè÷è Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ
òàìàøà÷ûëàðà 36 íÿôÿðëèê îðêåñòðèí ìöøàéèÿòè èëÿ ìþùòÿøÿì êîíñåðò ïðîãðàìû òÿãäèì åäÿúÿê.
ßñë àäû Ìàñàíîðè Òàêàùàøè îëàí, åòíèê ìîòèâëÿðëÿ
åëåêòðîí àëÿòëÿðèí åëåìåíòëÿðèíè þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí Êèòàðî “Íéó åéú” (“Íåw àýå”) æàíðûíûí òàíûíìûø ñèìàëàðûíäàíäûð. Ìóñèãè òÿùñèëè îëìàéàí Êèòàðî ìóñèãèíèí èíúÿëèêëÿðèíÿ ìöñòÿãèë éèéÿëÿíèá. Î, êëàâèøëè àëÿòëÿðëÿ éàíàøû, ýèòàðà, ôëåéòà, áàðàáàí âÿ ñ. èôà åäèð. Áÿñòÿêàð Êèòàðî ùÿì
äÿ ðåæèññîð âÿ ôîòîãðàô êèìè òàíûíûð. Î, áÿçè êîíñåðòëÿðèíèí èøûã òÿðòèáàò÷ûñû âÿ àëáîìëàðûíûí àðàíæèìàí÷ûñûäûð.
1993-úö èëäÿ “Ñÿìà âÿ òîðïàã” êèíîôèëìèíÿ áÿñòÿëÿäèéè ìóñèãèéÿ ýþðÿ “Ãûçûë ãëîáóñ” ìöêàôàòû àëàí Êèòàðî
áèð íå÷ÿ äÿôÿ “Ãðåììè”éÿ íîìèíàíò îëóá. 2001-úè èëäÿ
èñÿ áÿñòÿêàðûí “Ñÿíè äöøöíöðÿì” (“Òùèíêèíý îô éîó”)
àëáîìó “Ãðåììè” ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá.
5
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
à
èé
ñ
à
ì
ð
ôî
èí
ûí
í
èà
ä
å
Áàêûäà èíòåðíåò ì
á
ó
í
ëó
î
ÿ
èð
ê
à
ç
ö
ì
è
ð
ëÿ
ëÿ
ÿ
ñ
òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿ
Ôåâðàëûí 4-äÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Èíòåðíåò
Ôîðóìó (ÀÈÔ), Ðàáèòÿ âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû Íàçèðëèéè (ÐÈÒÍ) éàíûíäà Åëåêòðîí
Òÿùëöêÿñèçëèê Ìÿðêÿçè âÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èíòåðíåò ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè
ìàñà” êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðè à÷àí ÀÈÔ-èí
ïðåçèäåíòè Îñìàí Ýöíäöç “äÿéèðìè ìàñà”íûí
ÿñàñ ìÿãñÿäèíèí þëêÿäÿ èíòåðíåò ìåäèà ñåêòîðóíäà òÿùëöêÿñèçëèê, ìþâúóä âÿ éàðàíà áèëÿúÿê êèáåðòÿùëöêÿëÿð, îíëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí èíôîðìàñèéà ìöùèòèíè èíêèøàô åòäèðìÿêäÿí èáàðÿò îëäóüóíó áèëäèðèá. Ãåéä åäèëèá
êè, ìèëëè õÿáÿð ïîðòàëëàðûíà, èíòåðíåò ìåäèà ðåñóðñëàðûíà âèðòóàë ùöúóìëàð, ãàíóíñóç ìöäàõèëÿëÿð âÿ ìöõòÿëèô åëåêòðîí òÿùëöêÿëÿð, îíäàí
ãîðóíìàã éîëëàðû “äÿéèðìè ìàñà”íûí ÿñàñ ìöçàêèðÿ ìþâçóëàðûäûð.
ÀÈÔ-èí ïðåçèäåíòè èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû éàðàäûëàí äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí þíÿìèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã, ÅÒÌ-èí òÿñèñ îëóíìàñûíû äþâëÿòèí áó èñòèãàìÿòäÿ èðÿëèéÿ àòäûüû
ìöùöì àääûì êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìÿòáóàò âÿ èíôîðìàñèéà îðãàíëàðû èëÿ
èø ñåêòîðóíóí ìöäèðè Âöãàð ßëèéåâ äþâëÿòèí
èíôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíäÿí áÿùñ åäèá. Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿñìèñè äåéèá êè,
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðè ìÿùç
èíôîðìàñèéàíûí àçàä äþâðèééÿñèíèí òÿìèí
åäèëìÿñè, áó ïðîñåñèí ÿñàñ àëÿòè êèìè ÊÈÂ-ëÿðèí ñÿðáÿñò ôÿàëèééÿòèíÿ çÿðóðè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñûäûð. ÊÈÂ-ëÿðèí ôÿàëèééÿòèíäÿ øÿõñèééÿò,
úÿìèééÿò âÿ äþâëÿò ìàðàãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà éþíÿëìèø ùöãóãè, èãòèñàäè, òÿøêèëàòè âÿ òåõíîëîæè òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè äþâëÿòèí
èíôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíèí ìàùèééÿòèíè òÿøêèë
åäèð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà éöçëÿðëÿ ÊÈÂ, èíòåðíåò èíôîðìàñèéà ðåñóðñó úÿìèééÿòèìèçèí
èíôîðìàñèéàéà îëàí òÿëÿáàòûíûí þäÿíèëìÿñèíäÿ, þëêÿìèç ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà ÿùÿìèééÿòëè ðîë
îéíàéûð. Ìèëëè ÊÈÂ-ëÿð, õöñóñèëÿ îíëàéí ìåäèà
äöíéàíûí ìöðÿêêÿá èíôîðìàñèéà ìöùèòèíäÿ,
âàùèä èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíäà þçöíÿ éåð òóòìàã óüðóíäà ìöáàðèçÿéÿ ãîøóëóá âÿ àðòûã
áó ñàùÿäÿ úèääè óüóðëàð äà ÿëäÿ åäèëèá. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè èñòÿð ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èñòÿðñÿ äÿ ïðàêòèêè àääûìëàðëà,
èíôîðìàñèéà ñåêòîðóíäà éåíè òÿçàùöðëÿð âÿ
èíêèøàô ìåéëëÿðèíè íÿçÿðÿ àëìàãëà àðäûúûë øÿêèëäÿ ÊÈÂ-ëÿðèí èíêèøàôûíû ñòèìóëëàøäûðûð, îíà
ùÿðòÿðÿôëè êþìÿê ýþñòÿðèð. 2008-úè èëäÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà
âàñèòÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà äþâëÿò äÿñòÿéè Êîíñåïñèéàñûíûí” òÿñäèã åäèëìÿñè, 2009-úó èëäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñû
âÿ ÊÈÂ ëàéèùÿëÿðèíèí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè,
ìÿòáóàò îðãàíëàðûíà âÿ èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíÿ áèðäÿôÿëèê ìàëèééÿ éàðäûìûíûí àéðûëìàñû, æóðíàëèñòëÿðèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, îíëàðûí ìÿíçèë-ìÿèøÿò ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð áóíóí ÿéàíè
ñöáóòóäóð.
Àçÿðáàéúàíûí þòÿí èë ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ
åòäèéè óüóðëàðäàí áÿùñ åäÿí Â.ßëèéåâ äåéèá
êè, áó ñåêòîðóí èíêèøàôûíû ñòèìóëëàøäûðìàã
ìÿãñÿäèëÿ àðäûúûë øÿêèëäÿ äþâëÿò ïðîãðàìëàðû,
ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ýþðöëÿí
òÿäáèðëÿð åëÿ áèð øÿðàèò éàðàäûá êè, áó ýöí áåéíÿëõàëã èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíû ôîðìàëàøäûðàí
êîìïîíåíòëÿðèí ùàìûñû Àçÿðáàéúàíäà ìþâúóääóð. Þëêÿìèç àðòûã âàùèä èíôîðìàñèéà øÿáÿêÿñèíèí ôÿàë ñóáéåêòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá.
Áó àìèë èíòåðíåòèí èìêàíëàðûíû ýåíèøëÿíäèðèá
âÿ ðåñïóáëèêàäà ìöàñèð èíòåðíåò øÿáÿêÿñè ôîðìàëàøûá. Ùàçûðäà þëêÿ öçðÿ èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí ñàéû ÿùàëèíèí 70 ôàèçèíè òÿøêèë åäèð. Ñîí
èëëÿð ýåíèøçîëàãëû ñöðÿòëè èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí ñàéû 50 ôàèçÿ éàõûíëàøûá êè, áó äà äöíéàäàêû îðòà ýþñòÿðèúèäÿí 2 äÿôÿ ÷îõäóð. Èíòåðíåò
òðàôèêèíèí ýèðèø-÷ûõûø ùÿúìè äÿôÿëÿðëÿ àðòûá, èíòåðíåò õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ ùàãëàðû àøàüû
ñàëûíàðàã ðåýèîí þëêÿëÿðèíäÿêè òàðèôëÿðëÿ óéüóíëàøäûðûëûá. Áó ýöí 9 ìèëéîíäàí ÷îõ ÿùàëèñè
îëàí Àçÿðáàéúàíäà òÿêúÿ “ôàúåáîîê” ñîñèàë
øÿáÿêÿñèíäÿ èñòèôàäÿ÷èëÿðèí ñàéû àðòûã 1,2 ìèë-
éîí íÿôÿðè êå÷èá.
Òÿõìèíè ùåñàáëàìàëàðà ýþðÿ, áó ýöí
Àçÿðáàéúàíäà 300-ÿ éàõûí ôÿàë èíòåðíåò èíôîðìàñèéà ðåñóðñó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áó ðåñóðñëàð Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí èíôîðìàñèéàéà
îëàí òÿëÿáàòûíûí þäÿíèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð. Áóíà ýþðÿ äÿ äþâëÿò îíëàéí ìåäèàíûí
èíêèøàôûíû äàèì äèããÿòäÿ ñàõëàéûð.
Èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí éàëíûç äþâëÿòèí öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿ îëìàäûüûíû âóðüóëàéàí Â.ßëèéåâ áèëäèðèá êè, áèç àçàä úÿìèééÿòäÿ
éàøàéûðûã, ùå÷ êèì ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà éàéìàã ùöãóãóíó ìÿùäóäëàøäûðà áèëìÿç. Ùÿð
êÿñèí ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ èíôîðìàñèéà ÿëäÿ åòìÿê,
ùàçûðëàìàã âÿ éàéìàã ùöãóãó Êîíñòèòóñèéà
íîðìàñûäûð. Àììà áó, ùå÷ äÿ ìåäèàíûí ìÿñóëèééÿòäÿí êÿíàðäà ãàëìàñû êèìè àíëàøûëìàìàëûäûð. Äþâëÿò ìåäèà ö÷öí òÿùëöêÿñèç øÿðàèò
éàðàòäûüû êèìè, ìåäèà äà äþâëÿòèí òÿùëöêÿñèçëèéè, öìóììèëëè ìÿñÿëÿëÿðè äàèì äèããÿòäÿ ñàõëàìàëûäûð.
Áÿçÿí ùàíñûñà éîõëàíûëìàìûø, ãÿðÿçëè âÿ
éà ñèôàðèø õàðàêòåðëè èíôîðìàñèéà þëêÿäÿ ýåäÿí
ïðîñåñëÿðèí, êîíêðåò ùàäèñÿëÿðèí ìàùèééÿòèíè
òÿùðèô åäèð, èúòèìàèééÿòè ÷àøäûðìàüà õèäìÿò
ýþñòÿðèð. Áÿçè ùàëëàðäà èñÿ áó, äþâëÿòëÿðàðàñû
ìöíàñèáÿòëÿðÿ ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðèð, ÿëàãÿëÿðÿ
çÿðáÿ âóðóð. Áó ìÿñÿëÿ Àçÿðáàéúàí êèìè ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí, ÿðàçèñè èøüàë îëóíìóø þëêÿëÿð ö÷öí äàùà ÷îõ àêòóàëäûð. Áóðàäàí
äà ýþðöíäöéö êèìè, ùÿì äþâëÿòèí èíôîðìàñèéà
òÿùëöêÿñèçëèéè, ùÿì äÿ îíëàéí ìåäèàíûí òÿùëöêÿñèç ìöùèòäÿ ôÿàëèééÿòè äþâëÿòëÿ ìåäèàíûí,
áöòþâëöêäÿ èñÿ áöòöí úÿìèééÿòèí áèðýÿ ñÿéè
íÿòèúÿñèíäÿ ÿðñÿéÿ ýÿëÿí ìÿñÿëÿäèð.
Äöíéàäà èíòåðíåò ìåäèàíûí ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åòäèéèíè äåéÿí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ õÿáÿð ïîðòàëëàðûíûí, åëÿúÿ äÿ ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ñöðÿòëÿ éàéûëàí èíôîðìàñèéàëàðûí ôèêèðëÿðÿ òÿñèðèíäÿí äàíûøûá. Ãåéä îëóíóá
êè, Àçÿðáàéúàíäà òÿêúÿ êå÷ÿí èë 170 õÿáÿð
ïîðòàëû éàðàäûëûá, åéíè çàìàíäà, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ôÿàëëûã ýþñòÿðèúèñè äàùà äà àðòûá.
Âèðòóàë àëÿìäÿ èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí þíÿìèíè íÿçÿðÿ àëàðàã Ìÿòáóàò Øóðàñû
èíòåðíåò ìåäèà èëÿ áàüëû êîìèññèéà äà éàðàäûá. Î úöìëÿäÿí 2014-úö èëè “Èíôîðìàñèéà èëè”
åëàí åòìèøèê âÿ áó èë èíòåðíåò ìåäèà èëÿ áàüëû
÷îõñàéëû òÿäáèðëÿð êå÷èðìÿéè ïëàíëàøäûðûðûã.
Ùÿì÷èíèí, èíòåðíåò õÿáÿð ïîðòàëëàðûíäà æóðíàëèñòëÿðèí åòèê íîðìàëàðà íåúÿ ÿìÿë åòìÿëÿðè
äÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëàúàã, ìöòÿìàäè êå÷èðèëÿí ìîíèòîðèíãëÿðèí íÿòèúÿëÿðè èúòèìàèééÿòÿ à÷ûãëàíàúàã.
Ðàáèòÿ âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû
Íàçèðëèéè éàíûíäà ÅÒÌ-èí äèðåêòîðó Ôàèã Ôÿðìàíîâ èñÿ èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíè ìèëëè
òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá. Áèëäèðèëèá êè, ÅÒÌ êèáåðòÿùëöêÿñèçëèê ñàùÿñèíäÿ èíôîðìàñèéà èíôðàñòðóêòóðó ñóáéåêòëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñèíè, ìþâúóä âÿ éàðàíà áèëÿúÿê åëåêòðîí òÿùëöêÿëÿð áàðÿäÿ þëêÿ ñÿâèééÿñèíäÿ ìÿëóìàòëàíäûðìàíû,
ÿùàëèíèí, þçÿë âÿ äèýÿð ãóðóìëàðûí êèáåðòÿùëöêÿñèçëèê ñàùÿñèíäÿ ìààðèôëÿíäèðèëìÿñèíè âÿ
îíëàðà ìåòîäèêè êþìÿê ýþñòÿðèëìÿñèíè òÿìèí
åäÿí äþâëÿò îðãàíûäûð.
Þëêÿìèçäÿ ÈÊÒ ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ îëóíàí
óüóðëàðû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Ô.Ôÿðìàíîâ ãåéä
åäèá êè, Áåéíÿëõàëã Òåëåêîììóíèêàñèéà Èòòèôàãûíûí ñòàòèñòèêàñûíà ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàí ñîí
10 èëäÿ áó ñàùÿäÿ äöíéà öçðÿ äèíàìèê èíêèøàô
åäÿí èëê îí þëêÿ àðàñûíäàäûð. ßëäÿ îëóíàí áöòöí óüóðëàð äþâëÿòèí áó ñàùÿéÿ äÿñòÿéèíèí
ÿéàíè ñöáóòóäóð.
ÅÒÌ-èí ðÿùáÿðè èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð âÿ
ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè ùàããûíäà äà
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
Ñîíðà ÅÒÌ-èí ñåêòîð ìöäèðè Ðÿøàä ßëèéåâ
èíòåðíåò ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ãîðóíìàñû ö÷öí çÿðóðè îëàí òÿäáèðëÿð ùàããûíäà òþâñèéÿëÿðèíè èøòèðàê÷ûëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Õÿáÿð ïîðòàëëàðû âÿ ñàéòëàðûíûí ðåäàêòîðëàðûíûí, èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû ìÿñóë øÿõñëÿðèí, ùÿì÷èíèí ñàùÿ öçðÿ åêñïåðò âÿ
ìöòÿõÿññèñëÿðèí äÿ èøòèðàê åòäèêëÿðè “äÿéèðìè
ìàñà”äà áó ñàùÿäÿ ãàðøûéà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿð
âÿ îíëàðûí ùÿëëè éîëëàðû áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëûá.
Âöãàð ßëèéåâ: Äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðè äÿ èíôîðìàñèéàíûí
àçàä äþâðèééÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñèäèð
Ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè äÿ îíëàéí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí
åòìÿêäèð. Ãëîáàëëàøàí äöíéàäà èíòåðíåò ìåäèàñûíûí ðîëó àðòûð. Òðåíä-èí ìÿëóìàòûíà
ýþðÿ, áóíó äöíÿí Àçÿðáàéúàí Èíòåðíåò Ôîðóìó, Ðàáèòÿ
âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû Íàçèðëèéè éàíûíäà Åëåêòðîí Òÿùëöêÿñèçëèê Ìÿðêÿçè
âÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí áèðýÿ
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èíòåðíåò-ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí “äÿéèðìè ìàñà”äà ÷ûõûøû çàìàíû
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ñåêòîð ìöäèðè Âöãàð ßëèéåâ äåéèá.
Â.ßëèéåâ áèëäèðèá êè, þëêÿ öçðÿ èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí
ñàéû ÿùàëèíèí 70 ôàèçèíè êå÷èá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èíòåðíåò èíôîðìàñèéà ñåêòîðóíóí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí ñàùÿñèäèð: “Äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðè äÿ ìÿùç èíôîðìàñèéàíûí àçàä äþâðèééÿñèíèí
òÿìèí åäèëìÿñè, áó ïðîñåñèí ÿñàñ èíñòðóìåíòè êèìè ÊÈÂ-èí
ñÿðáÿñò ôÿàëèééÿòèíÿ çÿðóðè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñûäûð”.
Ñåêòîð ìöäèðè ãåéä åäèá êè, ñîí èëëÿð ýåíèøçîëàãëû ñöðÿòëè
èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí ñàéû 50 ôàèçÿ éàõûíëàøûá.
Î áèëäèðèá êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ñèéàñè, èãòèñàäè, ñîñèàë,
ìÿäÿíè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí 300-ÿ éàõûí àêòèâ ïîðòàë,
õÿáÿð ñàéòû âÿ èíòåðíåò èíôîðìàñèéà ðåñóðñó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð:
“Ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè áöòþâëöêäÿ äþâëÿòèí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí, åëÿúÿ äÿ ìèëëè èíòåðíåò ìÿêàíûíûí, îíëàéí ìåäèàíûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèäèð”.
Â.ßëèéåâ âóðüóëàéûá êè, ìèëëè èíòåðíåò ìÿêàíûíûí, îíëàéí
ìåäèàíûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè áèëàâàñèòÿ äþâëÿòèí
èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿðêèá ùèññÿñèäèð: “×öíêè ùàçûðäà äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ àïàðûúû éåð òóòàí äþâëÿòëÿð äåéèë, èíêèøàô åòìÿêäÿ îëàí þëêÿëÿð äÿ äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòëÿðèíèí þíúöë èñòèãàìÿòëÿðèíè òîïëàíìûø âÿ òÿùëèë åäèëìèø èíôîðìàñèéà ÿñàñûíäà ìöÿééÿíëÿøäèðèðëÿð”.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿãèãè ìÿëóìàòëàðûí âàõòûíäà âåðèëìÿñè äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ìÿñÿëÿëÿðè èëÿ áàüëû îïåðàòèâ ãÿðàðëàðûí ãÿáóëóíà òÿñèð ýþñòÿðèð: “Áåëÿ îëäóãäà ìèëëè ÊÈÂ-ëÿðèí, îíëàéí ìåäèàíûí òÿùëöêÿñèç øÿðàèòäÿ ôóíêñèîíàëëûüûíûí
òÿìèí åäèëìÿñè äþâëÿò ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð,
îíóí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí âàúèá åëåìåíòè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð.
Èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè éàëíûç äþâëÿòèí öçÿðèíÿ äöøÿí
âÿçèôÿ äåéèë. Áèç àçàä úÿìèééÿòäÿ éàøàéûðûã, ùå÷ êèì ìåäèàíûí èíôîðìàñèéà éàéìàã ùöãóãóíó ìÿùäóäëàøäûðà áèëìÿç. Ëàêèí áó, ùå÷ äÿ ìåäèàíûí ìÿñóëèééÿòäÿí êÿíàðäà
ãàëìàñû êèìè àíëàøûëìàìàëûäûð. Äþâëÿò ìåäèà ö÷öí òÿùëöêÿñèç øÿðàèò éàðàòäûüû êèìè, ìåäèà äà äþâëÿòèí òÿùëöêÿñèçëèéè, öìóììèëëè ìÿñÿëÿëÿðè äàèì äèããÿòäÿ ñàõëàìàëûäûð. Áÿçÿí ùàíñûñà éîõëàíûëìàìûø, ãÿðÿçëè, éàõóä ñèôàðèø õàðàêòåðëè èíôîðìàñèéàëàð þëêÿäÿ ýåäÿí ïðîñåñëÿðèí, êîíêðåò ùàäèñÿëÿðèí ìàùèééÿòèíè òÿùðèô åäèð, èúòèìàèééÿòè ÷àøäûðìàüà
õèäìÿò ýþñòÿðèð. Áÿçè ùàëëàðäà èñÿ áó, äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðÿ ìÿíôè òÿñèð åäèð, ÿëàãÿëÿðÿ çÿðáÿ âóðóð. Áó ìÿñÿëÿ Àçÿðáàéúàí êèìè ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí, ÿðàçèñè èøüàë îëóíàí þëêÿëÿð ö÷öí äàùà ÷îõ àêòóàëäûð. Äåìÿëè,
ùÿì äþâëÿòèí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè, ùÿì äÿ îíëàéí
ìåäèàíûí òÿùëöêÿñèç ìöùèòäÿ ôÿàëèééÿòè äþâëÿò âÿ ìåäèàíûí, áöòþâëöêäÿ èñÿ áöòöí úÿìèééÿòèí áèðýÿ ñÿéè íÿòèúÿñèíäÿ ÿìÿëÿ ýÿëÿí ìÿñÿëÿäèð”.
ÀØÏÀ-íûí éàíâàð ñåññèéàñûíû þëêÿìèç
ö÷öí óüóðëó ùåñàá åòìÿê îëàð
- Ñàùèáÿ õàíûì, þòÿí ùÿôòÿ Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí (ÀØÏÀ) éàíâàð ñåññèéàñû
êå÷èðèëäè. Áó ñåññèéàäà Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ùàíñûñà ìÿñÿëÿëÿð
ìöçàêèðÿ îëóíäóìó? Öìóìèééÿòëÿ, ñåññèéàíûí ÿñàñ äèããÿò
÷ÿêÿí ìÿãàìëàðû íÿäÿí èáàðÿò
îëäó âÿ ñåññèéàíû íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- ßââÿëà, îíó äåéèì êè, ÀØÏÀ-íûí
éàíâàð ñåññèéàñûíäà Àçÿðáàéúàíëà
áàüëû ùÿð ùàíñû áèð ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëìàñà äà, þëêÿìèçëÿ
áàüëû ìöÿééÿí ôèêèðëÿð ýöíäÿìÿ ýÿëäè,
àçÿðáàéúàíëû ïàðëàìåíòàðèëÿð þëêÿìèçäÿêè ìþâúóä ðåàëëûãëàð, Àçÿðáàéúàíûí
äöíéàäà úÿðÿéàí åäÿí ïðîñåñëÿðëÿ
áàüëû ìþâãåéè ùàããûíäà ãóðóìäà äîëüóí ìÿëóìàòëàð âåðäèëÿð. Öìóìÿí èñÿ
ñåññèéà êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿùñóëäàð âÿ
ýÿðýèí äèñêóññèéàëàð øÿðàèòèíäÿ êå÷äè.
ßñàñ äèããÿò ÷ÿêÿí ìÿãàìëàðäàí áèðè
ãóðóìóí ùåñàáàòûíûí ìöçàêèðÿñè îëäó.
Ùåñàáàòëà áàüëû ìöõòÿëèô òÿíãèäè ôèêèðëÿð
ìöääÿàëàðû âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû
ýåíèø ìöçàêèðÿëÿð êå÷èðèëäè.
Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû
Öìóìèééÿòëÿ èñÿ ÀØÏÀ-íûí
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà íöìàéÿíäÿ éàíâàð ñåññèéàñûíû þëêÿìèç ö÷öí
óüóðëó ùåñàá åòìÿê îëàð.
ùåéÿòèíèí öçâö Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà
- Ñàùèáÿ õàíûì, ñåññèéàíûí
ýåäèøèíäÿ Àâðîïàäà ðàñèçì
www.éàï.îðý.àç ñàéòûíà
ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿñè çàìàìöñàùèáÿ âåðèá
íû åðìÿíè ïàðëàìåíòàðè Íàèðà
Çîùðàáéàí Àçÿðáàéúàíëà áàüëû
îëñà äà, éåêóíäà ùåñàáàò ìöñáÿò ãèéàáñóðä âÿ ùÿãèãÿòäÿí óçàã èäìÿòëÿíäèðèëäè âÿ ãÿáóë åäèëäè. Äèýÿð áèð
äèàëàð èðÿëè ñöðäö. Áóðàäà ìàðàãìöùöì ìÿñÿëÿ èñÿ ÀØÏÀ-íûí éåíè ïðåëû áèð ìÿíçÿðÿ éàðàíûð. Ôàêòèêè
çèäåíòèíèí ñå÷èëìÿñè èäè. Áó ñå÷êèëÿð ÿâîëàðàã, ðàñèçìèí ùþêì ñöðäöéö,
âÿëêè ñå÷êèëÿðäÿí ôÿðãëÿíèðäè. Áåëÿ êè,
èøüàë÷û ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðÿí,
áèð ãàéäà îëàðàã, ÀØÏÀ ñèéàñè ãðóïëàðû
äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ òåððîð òþðÿòÿðÿôèíäÿí èðÿëè ñöðöëÿí íàìèçÿäëÿð íþâäÿí áèð þëêÿíèí òÿìñèë÷èñè ãàðøû
áÿ èëÿ àññàìáëåéàíûí ïðåçèäåíòè îëóð.
òÿðÿôè ðàñèçìäÿ èòòèùàì åäèð...
Áó äÿôÿ íþâáÿ Ëèáåðàë Äåìîêðàòëàð Àëéàíñûíûí èäè. Àììà áó äÿôÿ áó ÿíÿíÿ
- ßââÿëà, îíó ãåéä åòìÿëèéÿì êè,
èëÿ áàüëû ìöÿééÿí èðàäëàð áèëäèðèëäè âÿ
ðàñèçì âÿ êñåíîôîáèéà ùàëëàðûíà ãàðøû
áóíóí ãåéðè-äåìîêðàòèê áèð òåíäåíñèéà
ìöáàðèçÿ Àâðîïà úÿìèééÿòèíè íàðàùàò
îëäóüó âóðüóëàíäû. Îíà ýþðÿ äÿ, áåëÿ
åäÿí ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð âÿ áó, Àâðîïà
áèð ôèêèð èðÿëè ñöðöëäö êè, Ëèáåðàë ÄåìîêØóðàñûíûí ÿñàñ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðàòëàð Àëéàíñûíûí íàìèçÿäèíÿ ãàðøû àëðèíäÿí áèðèäèð. Îíà ýþðÿ äÿ ìöòÿìàäè
òåðíàòèâ íàìèçÿäëÿð äÿ èðÿëè ñöðöëñöí.
îëàðàã ãóðóìäà áóíóíëà áàüëû ùåñàËèáåðàë Äåìîêðàòëàð Ëöêñåìáóðãëó ïàðáàòëàð òÿãäèì îëóíóð, ìöçàêèðÿëÿð àïàëàìåíòàðè Àííà Áðàññîðóí íàìèçÿäëèéè
ðûëûð. Èêè èë ÿââÿë èñÿ ÀØÏÀ-äà ðàñèçì âÿ
èðÿëè ñöðäöéö ùàëäà, áðèòàíèéàëû ïàðëàêñåíîôîáèéà àëò êîìèòÿñè éàðàäûëäû âÿ
ìåíòàðè Ðîáåðò Âàëòåð äÿ þç íàìèçÿäëèèêè èë èäè êè, î êîìèòÿéÿ ìÿí ðÿùáÿðëèê
éèíè èðÿëè ñöðäö. Ñÿñâåðìÿ íÿòèúÿñèíäÿ
åäèðäèì. ßëáÿòòÿ êè, áó êîìèòÿéÿ ìÿùç
Àííà Áðîñóð íþâáÿòè ìöääÿòÿ ÀØÏÀ
àçÿðáàéúàíëû ïàðëàìåíòàðèíèí ðÿùáÿðëèê
ïðåçèäåíòè ñå÷èëäè. Áóíäàí áàøãà, ñåñåòìÿñè èëê íþâáÿäÿ Àçÿðáàéúàíäà áó
ñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àâðîïàäà ðàñèçì,
ñàùÿäÿ ýþðöëÿí èøëÿðÿ Àâðîïà èúòèìàèéÓêðàéíàäà ìþâúóä âÿçèééÿò, Èíñàí
éÿòèíèí âåðäèéè ãèéìÿòäèð.
Ùàãëàðû öçðÿ Àâðîïà Ìÿùêÿìÿñèíÿ ÄàÌÿëóìäóð êè, ñîí èëëÿðäÿ Àâðîïà
íèìàðêàäàí âÿ Ñëîâàêèéàäàí ùàêèìëÿîíóí ñèéàñè âÿ äåìîêðàòèê ñòàáèëëèéèíÿ
ðèí ñå÷êèëÿðè, Ôÿëÿñòèí Äþâëÿò Øóðàñû èëÿ
òÿñèð ýþñòÿðÿí èãòèñàäè âÿ ìàëèééÿ áþùäåìîêðàòèéà ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã,
ðàíëàðûíûí ñÿáÿá îëäóüó áèð ñûðà ïðîáèíòåðíåò âÿ ñèéàñÿò, ñóðèéàëû ãà÷ãûíëàðûí
ëåìëÿðëÿ öçëÿøèð. Áó ïðîáëåìëÿðäÿí áèðè
éåðëÿøäèðèëìÿñè, èãëèì äÿéèøèêëèéè, åíåðæè
úÿìèééÿòèí áöòöí òÿáÿãÿëÿðèíÿ òÿñèð
ìöõòÿëèôëèéèíèí òÿçàùöðëÿðè, èíñàí ùàãëàýþñòÿðÿí èðã÷èëèê âÿ èðãè äèñêðèìèíàñèéàäûð âÿ ùå÷ áèð èíñòèòóò ðàñèçìäÿí ñûüîððûíûí ïîçóëìàñûíà ýþðÿ áåéíÿëõàëã òÿøòàëàíìàéûá. Àññàìáëåéà ùöãóã-ìöùàêèëàòëàðûí þùäÿëèêëÿðè, òðàíñìèëëè òåëåâèçèôèçÿ îðãàíëàðûíäà èðã÷èëèê ìÿñÿëÿñèíÿ
éàéà äàèð Àâðîïà Êîíâåíñèéàñûíûí
äÿ äèããÿò éåòèðìÿëèäèð. Áó ñàùÿäÿ Àâðîïà Øóðàñûíà öçâ þëêÿëÿðèíäÿêè ÿí éàõøû
òÿúðöáÿ íöìóíÿëÿðè ìöÿééÿí åäèëìÿëè,
áó ïðîáëåìèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû öñóëëàðû éàðàäûëìàëûäûð. Áó ñåññèéàäà äà áåëÿ áèð ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿñè íîðìàëäûð.
Àììà åðìÿíèñòàíëû áèð ïàðëàìåíòàðèíèí
áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ùàíñûñà äþâëÿòè èòòèùàì åòìÿñè ÿëáÿòòÿ êè, ùå÷ áèð åòèêàéà
óéüóí ýÿëìèð. Áó, òèïèê åðìÿíè äàâðàíûøûäûð. Âÿ äöøöíöðÿì êè, åëÿ éåðèíäÿúÿ
úàâàáûíû àëäû. Äöøöíìöðÿì êè, Çîùðàáéàíûí áó èääèàëàðû ùàíñûñà úèääè ñèéàñÿò÷è òÿðÿôèíäÿí úèääè ãàðøûëàíñûí. Ìÿí
ùÿìèí èúëàñäàêû ÷ûõûøûìäà äà áèëäèðäèì
êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíû ðàñèçìäÿ èòòèùàì åòìÿê òàìàìèëÿ ìÿíòèãÿ çèääèð.
Àçÿðáàéúàí õàëãû òÿêúÿ àçÿðáàéúàíëûëàðäàí èáàðÿò äåéèë, áèçèì úÿìèééÿòèìèç
÷îõìÿäÿíèééÿòëèäèð. Àçÿðáàéúàí ìÿñúèä, êèëñÿ âÿ ñèíàãîãóí ñöëù è÷èíäÿ áèðýÿ ìþâúóä îëäóüó þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð.
Àçÿðáàéúàí áèð ÷îõ åòíèê ãðóïëàðûí âÿòÿíèäèð. Îíëàð éöçèëëÿð áîéóíúà Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà ùàðìîíèéà øÿðàèòèíäÿ éàøàéûðëàð. Àçÿðáàéúàíäà éÿùóäèëÿð, ðóñëàð, ýöðúöëÿð, óêðàéíàëûëàð, åðìÿíèëÿð âÿ äèýÿðëÿðè áÿðàáÿð ùöãóãëàðà
ìàëèêäèð. Áó, àðòûã Àçÿðáàéúàíûí áèð ðåàëëûüûäûð. Äèýÿð ðåàëëûã èñÿ îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí 20 ôàèçè
Åðìÿíèñòàíûí èøüàëû àëòûíäàäûð âÿ Åðìÿíèñòàíäàí âÿ èøüàë àëòûíäàêû Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäàí 1 ìèëéîí àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá. Åðìÿíèñòàí äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ òåððîðó äÿñòÿêëÿéÿí þëêÿäèð. Áó
ýöí ÀØ-éÿ öçâ äþâëÿòëÿð ñûðàñûíäà èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðÿí, ãîíøó
äþâëÿòèí ÿðàçèëÿðèíè èøüàë àëòûíäà ñàõëàéàí éåýàíÿ äþâëÿò Åðìÿíèñòàíäûð. Áó
ýöí Åðìÿíèñòàíäà ùàêèìèééÿòäÿ îëàí
èíñàíëàð âàõòèëÿ Ãàðàáàüäà ìèíëÿðëÿ
àçÿðáàéúàíëûíû ãÿòëÿ éåòèðÿí ñÿùðà êî-
ìàíäèðëÿðèäèð. Ñåðæ Ñàðêèñéàí éöçëÿðëÿ
àçÿðáàéúàíëû ãàäûí, óøàã âÿ éàøëûíûí
þëäöðöëäöéö Õîúàëû ãÿòëèàìûíäà øÿõñÿí
èøòèðàêû áàðÿäÿ þçö ìöñàùèáÿ âåðèá. Åðìÿíèëÿð ùÿìèøÿ ÿí ÷èðêèí òåððîð öñóëëàðûíà ÿë àòàðàã, þç ìèëëè êèìëèêëÿðèíè, íèééÿòëÿðèíè îðòàéà ãîéóáëàð. Àììà ÿí àüðûäûúûñû îäóð êè, áó êèìè úÿùäëÿðäÿ
óøàãëàðû, ãàäûíëàðû ùÿäÿôÿ ýþòöðöðëÿð.
Áó èñÿ áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, åðìÿíèëÿð óçóíìöääÿò Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíäÿí áó ýöí äÿ ÿë ÷ÿêìèð âÿ ùÿð ôöðñÿòäÿ èðã÷è, áöòöí áåéíÿëõàëã ùöãóãè
ñÿíÿäëÿðÿ, åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ ñöëùöí òÿìèí îëóíìàñûíà éþíÿëìèø úÿùäëÿðÿ çèää îëàí áó êèìè òÿõðèáàòëàðû òÿêðàðëàéûðëàð. Òÿáèè êè, ýåú-òåç îíëàðûí áó
ÿìÿëëÿðèíÿ ñîí ãîéóëàúàã. Òàðèõ âÿ
òÿúðöáÿ äÿ ýþñòÿðèð êè, ùå÷ áèð úèíàéÿò
úÿçàñûç ãàëìûð. Åðìÿíèñòàí äþâëÿòè âÿ
îíóí úèíàéÿòêàð ðÿùáÿðëÿðè äÿ ýåú-òåç
ùöãóã ìöñòÿâèñèíäÿ áó ÿìÿëëÿðèíÿ ýþðÿ úàâàá âåðÿúÿêëÿð.
- Ñåññèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Èíòåðíåò
âÿ ñèéàñÿò: éåíè èíôîðìàñèéà âÿ
êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí äåìîêðàòèéàéà òÿñèðè” àäëû
ùåñàáàò äà ìöçàêèðÿ îëóíäó. Áó
ìÿñÿëÿíèí ÿùÿìèééÿòè âÿ Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿäÿ ìþâúóä
îëàí âÿçèééÿòè íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Èíôîðìàñèéà êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôû, èíòåðíåòÿ àçàä
÷ûõûøûí òÿìèí îëóíìàñû ìöàñèð äåìîêðàòèê úÿìèééÿòèí ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðèíäÿí
áèðèäèð. Ìöàñèð úÿìèééÿòè èíòåðíåòñèç,
èíôîðìàñèéàñûç òÿñÿââöð åòìÿê áåëÿ
ìöìêöí äåéèë. Àçÿðáàéúàí äà äåìîêðàòèê áèð äþâëÿò êèìè, èíôîðìàñèéà êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôûíû èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè åëàí åäèá. Ñîí 10 èëäÿ
ðåñïóáëèêàìûçäà äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ
èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôû âÿ èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ìöùöì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áåëÿ
êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû
íàìèíÿ 2003-2012-úè èëëÿð ö÷öí èíôîðìàñèéà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû öçðÿ Ìèëëè Ñòðàòåýèéà ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá âÿ áó Ñòðàòåýèéàíûí äàâàìû
îëàðàã 2004-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ðàáèòÿ âÿ Èíôîðìàñèéà
Òåõíîëîýèéàëàðû Íàçèðëèéè éàðàäûëûá,
2005-2007-úè èëëÿð ö÷öí öìóìòÿùñèë
ìÿêòÿáëÿðèíèí èíôîðìàñèéà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿìèíàòû,
2005-2008-úè èëëÿð ö÷öí ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí (“Åëåêòðîí
Àçÿðáàéúàí”) èíêèøàôû âÿ 2008-2012-úè
èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
òÿùñèë ñèñòåìèíèí èíôîðìàñèéàëàøäûðûëìàñû öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìëàðû òÿñäèã
åäèëèá. Ýþðöëÿí èøëÿðèí óüóðëó äàâàìû
êèìè, þòÿí èë Àçÿðáàéúàíûí èëê ñöíè ïåéêè îðáèòÿ áóðàõûëûá âÿ 2013-úö èë Àçÿðáàéúàíäà Èíôîðìàñèéà êîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû èëè åëàí åäèëèá.
Åéíè çàìàíäà, ñîí 10 èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà èíòåðíåò ðåñóñëàðû ñöðÿòëè èíêèøàô éîëó êå÷èá âÿ þëêÿìèçäÿ èíòåðíåòÿ ÷ûõûøà âÿ îíäàí èñòèôàäÿéÿ ùå÷ áèð
ìÿùäóäèééÿò ãîéóëìóð. Èôàäÿ àçàäëûüû,
ïëöðàëèçì âÿ úÿìèééÿòèí èíêèøàôû ö÷öí
âàúèá îëàí äèýÿð øÿðòëÿð îáéåêòèâ ìÿëóìàòûí ÿëäÿ åäèëìÿñèíäÿ, òàì äåìîêðàòèê èäàðÿ÷èëèéÿ íàèë îëìàãäà ìöùöì
àìèëëÿðäèð. Âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí èíêèøàôûíäà âÿ äåìîêðàòèê ñèñòåìëÿðèí òÿðÿããèñèíäÿ èíòåðíåòäÿí âÿ ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿí ëàçûìûíúà èñòèôàäÿ âàúèáäèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà èíòåðíåò àçàäëûüû òÿìèí îëóíóá, èíñàíëàð èíòåðíåòäÿí
àçàä øÿêèëäÿ èñòèôàäÿ åäèðëÿð, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðÿ ùå÷ áèð ìÿùäóäèééÿò éîõäóð.
6
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ “Ýÿíú
ìöùÿíäèñëÿð êëóáó” éàðàäûëûá
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ (ÁÀÍÌ) “Ýÿíú
ìöùÿíäèñëÿð êëóáó” éàðàäûëûá.
ÁÀÍÌ-èí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, “Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó” îðòà
ìÿêòÿáëÿðèí 7-11-úè ñèíèôëÿðèíäÿ îõóéàí øàýèðäëÿðÿ ýÿëÿúÿêäÿ ìöùÿíäèñ èõòèñàñëàðû öçðÿ òÿùñèëëÿðèíè äàâàì åòäèðìÿê âÿ
êàðéåðà óüóðó ãàçàíìàã ö÷öí ïåøÿéþíöìëö áèëèêëÿð âåðìÿê âÿ èõòèñàñ ñå÷èìèíäÿ éàðäûì ýþñòÿðìÿê ìÿãñÿäèëÿ
éàðàäûëûá.
Êëóá ÁÀÍÌ-èí íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿðÿê þç èøèíè ÀÐÄÍØ-èí èíñàí
ðåñóðñëàðû äåïàðòàìåíòèíèí, òÿëèì, òÿäðèñ âÿ ñåðòèôèêàòëàøäûðìà èäàðÿñèíèí, äèýÿð ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðûíûí ìàääèòåõíèêè áàçàñû, èíôîðìàñèéà ðåñóðñëàðû
âÿ êàäð ïîòåíñèàëûíäàí èñòèôàäÿ ÿñàñûíäà ãóðàúàã.
“Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó”íóí ÿñàñ
âÿçèôÿëÿðè ìöùÿíäèñëèê ôÿàëèééÿòèíèí ÿùÿìèééÿòè âÿ þçÿëëèêëÿðè ùàããûíäà øàýèðäëÿð
àðàñûíäà äàèì ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíè
àïàðìàã âÿ ìÿêòÿáëèëÿðè ìöùÿíäèñ òÿùñèëè àëìàüà òÿøâèã åòìÿê, îíëàðû íåôò-
ãàç, íåôò-êèìéà, íåôòãàç ìÿäÿí àâàäàíëûüû,
ìàøûíãàéûðìà, åíåðýåòèêà, àâòîìàòèêà ñàùÿëÿðèíÿ àèä òåõíèêà âÿ òåõíîëîýèéàëàð èëÿ äÿðñ
îòàãëàðûíäà, åìàëàòõàíàëàðäà, ëàáîðàòîðèéàëàðäà, ñÿíàéå îáéåêòëÿðèíäÿ òàíûø åòìÿê, ÀÐÄÍØèí þëêÿäÿêè âÿ õàðèúäÿêè èííîâàñèéà ëàéèùÿëÿðèíè, îíëàðûí þëêÿíèí íöôóçóíóí éöêñÿëìÿñè âÿ èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíäà
ÿùÿìèééÿòèíè øàýèðäëÿð àðàñûíäà òÿáëèü
åòìÿêäÿí èáàðÿò îëàúàã.
Êëóáóí ìÿêòÿáëÿðäÿ ôÿàëèééÿòèíè
úàíëàíäûðìàã ö÷öí ùÿð áèð ìÿêòÿáäÿ
áèð ìöÿëëèìèí âÿ øàýèðäèí èøòèðàêû èëÿ
“Ìöùÿíäèñëèê äÿðíÿéè” éàðàäûëàúàã.
Ìöùÿíäèñëèê ôÿàëèééÿòèíÿ ìàðàã ýþñòÿðÿí, ýÿëÿúÿêäÿ áó ñàùÿ öçðÿ òÿùñèë àëìàã èñòÿéÿí ùÿð áèð 7-11-úè ñèíèô øàýèðäè òÿùñèë àëäûüû ìÿêòÿáèí “Ìöùÿíäèñëèê
äÿðíÿéè”íÿ éàçûëà âÿ “Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó”íóí öçâö îëà áèëÿð.
“Ýÿíú ìöùÿíäèñëÿð êëóáó”íà ìöðàúèÿò åòìÿê èñòÿéÿí øàýèðäëÿð àðèô.ìàììàäçàäå@ñîúàð.àç åëåêòðîí ïî÷ò öíâàíû âÿ éàõóä 521-00-00 (33-032) íþìðÿëè òåëåôîíëàðëà ÿëàãÿ ñàõëàìàëûäûðëàð.
ßò ìÿíøÿëè ìÿùñóëëàðûí
ñàòûøûíà íÿçàðÿò ýöúëÿíäèðèëèá
äà èñòèôàäÿñè, ñàòûøû âÿ òÿäàðöêö ãàäàüàí
åäèëèá. Øÿùÿðäÿ áàéòàðëûã íÿçàðÿòèíè ýöúëÿíäèðìÿê âÿ ãåéä îëóíàí ãÿðàðûí èúðàñûíû òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ, ÿëàâÿ èêè ÿìð äÿ èìçàëàíûá: “Éàðàíìûø âÿçèééÿòëÿ ÿëàãÿäàð
Áàêû Øÿùÿð Áàéòàðëûã Èäàðÿñè ùàçûðäà ýöú-
Àñëàí Àñëàíîâ: Áàêû Øÿùÿð
Áàéòàðëûã Èäàðÿñè ùàçûðäà
ýöúëÿíäèðèëìèø èø ðåæèìèíäÿ èøëÿéèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè ÿò âÿ ÿò ìÿùñóëëàðû èíñàíëàðûí ãèäàëàíìàñûíäà ÿñàñ
éåð òóòàí ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíäàí áèðèäèð.
Åéíè çàìàíäà, áó ìÿùñóëëàðû àëàðêÿí
ùÿð áèð èñòåùëàê÷û îíóí êåéôèééÿòèíÿ ÿìèí îëìàã èñòÿéèð. Àíúàã êèìñÿéÿ ñèðð äåéèë êè, èñòåùëàê÷ûëàð áèð ÷îõ ùàëëàðäà ÿò àëàðêÿí îíóí
êåéôèééÿòèíèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèëÿ áàüëû
ïðîáëåìëÿ öçëÿøèðëÿð. Þç íþâáÿñèíäÿ àèäèééÿòè ãóðóìëàð äà èñòåùëàê÷ûëàðà ÿò àëàðêÿí
åùòèéàòëû îëìàüû ìÿñëÿùÿò ýþðöðëÿð.
Ùÿì÷èíèí, ìöòÿõÿññèñëÿð áèëäèðèðëÿð êè, ÿò
àëàðêÿí îíóí õàðèúè ýþðöíöøóíÿ âÿ èéèíÿ
äèããÿò éåòèðìÿê ëàçûìäûð. Ìÿñÿëÿí, êþùíÿ
ÿòèí òÿðêèáèíäÿêè ïèéèí ìèãäàðû àç âÿ òöíä
ðÿíýëè îëóð. Þçöíÿ õàñ ñïåñèôèê èéÿ ìàëèê
(ìöâàôèã ùåéâàí íþâö ö÷öí õàðàêòåðèê), òÿçÿ ÿòèí ðÿíýè èñÿ à÷ûã ÷ÿùðàéûäàí òöíä ãûðìûçûéà ãÿäÿð îëóð. Êÿñäèêäÿ ÿò ñûõ, åëàñòèê
îëìàãëà, áàðìàãëà áàñûëäûãäà ÿìÿëÿ ýÿëÿí
÷þêÿê òåç äöçÿëìÿëèäèð. Òÿçÿëèéè øöáùÿ äîüóðàí âÿ éà õàðàá îëàí ÿò àëìàã îëìàç. Éÿíè, ñîëüóí, éàïûøãàí, òÿçÿ ÿòÿ õàñ îëìàéàí
èéè îëàí ÿòäÿí èñòèôàäÿ åòìÿê ìÿñëÿùÿò ýþðöëìöð. Áåëÿ ÿòèí èñòåùëàêû õÿñòÿëèê òþðÿäÿí
ìèêðîáëàðûí èíêèøàôû ö÷öí ÿñàñ ìÿíáÿëÿðäÿí áèðèäèð âÿ ÿðçàã çÿùÿðëÿíìÿñèíÿ ñÿáÿá
îëà áèëÿð.
Ìöòÿõÿññèñëÿð îíó äà ãåéä åäèðëÿð êè,
êö÷ÿëÿðäÿ ñàòûëàí ÿòëÿðèí ÿêñÿð ùàëäà ìÿíøÿéè áèëèíìÿìÿêëÿ éàíàøû, ùÿì äÿ ñàíèòàð
âÿ ýèýèéåíèê áàõûìäàí ÷îõ ãöñóðëó îëóð.
Áó ìÿãàìäà õàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð
êè, ñîí çàìàíëàð Àâðîïàäà éàøàíàí âÿ ýåòäèêúÿ áþéöéÿí ÿò ãàëìàãàëû Àçÿðáàéúàí èñòåùëàê÷ûëàðûíäà äà ìöÿééÿí íàðàùàòëûã éàðàäûá. Ìÿëóì ãàëìàãàë áó ôåâðàë àéûíûí ÿââÿëèíäÿ Èñâå÷èí áþéöê ÿðçàã ìàüàçàëàðû øÿáÿêÿñè îëàí “Ôèíäóñ”óí Áðèòàíèéàäà ñàòäûüû
äîíäóðóëìóø ëàçàíèéà àäëû éåìÿéèí è÷èíäÿêè ÿòèí àò ÿòè îëäóüó àøêàð åäèëÿíäÿí ñîíðà
áàøëàéûá. Ùÿìèí éåìÿéè Ôðàíñàíûí “Úîýåë”
éåìÿê øèðêÿòè ùàçûðëàéûá. Éåìÿéèí è÷èíäÿêè
ÿò ìÿùñóëó èñÿ ÿñàñÿí Ôðàíñàíûí “Ñïàíãåðî” øèðêÿòè òÿðÿôèíäÿí åìàë åäèëèá. Ôðàíñàíûí
èñòåùëàê íàçèðè Áåíîèò Ùàìîí äåéèá êè,
Ôðàíñà, Ùîëëàíäèéà âÿ Êèïðÿ ýþíäÿðèëÿí ÿò
ìÿùñóëëàðûíûí èçè Ðóìûíèéàéà ýåäèá ÷ûõûð.
Áÿñ, þëêÿìèçäÿ âÿçèééÿò íåúÿäèð? Äöíéàíû áöðöéÿí ÿò ãàëìàãàëû Àçÿðáàéúàíäà
äà ùàíñûñà ôÿñàäëàð òþðÿäÿ áèëÿðìè? Ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí Áàêû Øÿùÿð Áàéòàðëûã Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Àñëàí Àñëàíîâ äåéèá êè,
ìþâúóä âÿçèééÿòëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã Áàêû
Øÿùÿð Äþâëÿò Áàéòàðëûã ìöôÿòòèøèíèí
15.01.2014-úö èë òàðèõëè 03 ñàéëû ãÿðàðûíà
ÿñàñÿí ìöëêèééÿò ôîðìàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã Áàêû øÿùÿðèíäÿ ÿò ãÿáóëó, òÿäàðöêö
âÿ òîïäàí ñàòûøû îáéåêòëÿðèíèí äþâëÿò áàéòàðëûã íÿçàðÿòèíäÿí êÿíàð, äþâëÿò áàéòàðëûã õèäìÿòèíäÿ ö÷îòà äóðìàäàí, áàéòàðëûã-ñàíèòàðèéà ãàéäàëàðûíà ÿìÿë åòìÿäÿí, ãåéðè-ãàíóíè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè, ìÿíøÿéè ìÿëóì
îëìàéàí ÿò âÿ ÿò ìÿùñóëëàðûíûí, ñöìöêñöç
ÿòèí, ôàðøûí âÿ òÿêäûðíàãëû ùåéâàí (àò, åøøÿê)
ÿòëÿðèíèí èàøÿ îáéåêòëÿðèíäÿ (ðåñòîðàí, êàôå,
øàäëûã åâëÿðè, äþíÿðõàíà âÿ ñ.), òèúàðÿò ìÿðêÿçëÿðèíäÿ, ìàðêåòëÿðäÿ, òèúàðÿò áàçàðëàðûí-
ëÿíäèðèëìèø èø ðåæèìèíäÿ èøëÿéèð. Ùåéâàí
êÿñèìè ìÿíòÿãÿëÿðèíÿ, åìàë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ, èàøÿ îáéåêòëÿðèíÿ, ùåéâàí ìÿíøÿëè
ìÿùñóëëàðûí òèúàðÿòè àïàðûëàí îáéåêòëÿðÿ,
áàçàðëàð âÿ éàðìàðêàëàðà ùÿð ýöí ìöòÿìàäè ðåéäëÿð êå÷èðèëèð. Áàéòàðëûã-ñàíèòàðèéà òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðìÿéÿí, ìÿíøÿéè
ìÿëóì îëìàéàí, áàéòàðëûã-ñàíèòàðèéà
åêñïåðòèçàñûíäàí êå÷ìÿéÿí ùåéâàí
ìÿíøÿëè ìÿùñóëëàð, î úöìëÿäÿí, ÿò âÿ ÿò
ìÿùñóëëàðû ñàòûøäàí êÿíàðëàøäûðûëûð. Òþðÿäèëìèø èíçèáàòè õÿòàéà ýþðÿ ùöãóãó âÿ ôèçèêè øÿõñëÿðÿ ãàíóíâåðèúèëèéÿ óéüóí úÿðèìÿ ñàíêñèéàñû òÿòáèã åäèëèð”.
Àñëàí Àñëàíîâ, ùÿì÷èíèí, “ëàêèí áöòöí
íþãñàíëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëäûüûíû âÿ èøëÿðèí éîëóíà ãîéóëäóüóíó èääèà åäÿ áèëìÿðèê. Ìÿñÿëÿ áåëÿäèð êè, èäàðÿíèí ÿââÿëêè
ðÿùáÿðëèéè äþâðöíäÿ Áàêû Øÿùÿð Áàéòàðëûã
Èäàðÿñèíèí ñòðóêòóðóíäà, ìöõòÿëèô ãóðóìëàðûíäà âÿ îíëàðûí ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöÿééÿí
áîøëóã, àðõàéûíëûã éàðàíìûøäû. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, öçóí ìöääÿò äþâëÿò áàéòàðëûã íÿçàðÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëìÿéÿí îáéåêòëÿðäÿ
ñàùèáêàðëàð ãàïûëàðû áàüëàéàðàã áàéòàðëûã
íÿçàðÿòèíäÿí éàéûíìàüà ÷àëûøûðëàð. Ùàëáóêè, ùöãóãè âÿ ôèçèêè øÿõñëÿð áàéòàðëûã îðãàíëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðèíè è÷ÿðè áóðàõìàìàãëà “Áàéòàðëûã Ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíó êîáóä ñöðÿòäÿ ïîçóðëàð. Ãöââÿäÿ îëàí ãàíóíà ýþðÿ ùÿð áèð ñàùèáêàð îáéåêòÿ ýÿëÿí äþâëÿò
áàéòàðëûã ìöôÿòòèøëÿðè ö÷öí äþâëÿò áàéòàðëûã íÿçàðÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàòìàüà áîðúëóäóð” - äåéèá.
Ùàçûðäà áó èñòèãàìÿòäÿ ìöâàôèã èøëÿðèí
àïàðûëäûüûíû äåéÿí èäàðÿ ðÿèñè ãåéä åäèá êè,
ùöãóãè âÿ ôèçèêè øÿõñëÿðÿ ãàíóíóí òÿëÿáëÿðè
èçàù åäèëèð, îíëàð àðàñûíäà ìààðèôëÿíäèðìÿ
èøëÿðè àïàðûëûð: “Éàõûí ïåðñïåêòèâäÿ Áàêû
øÿùÿðè öçðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ùåéâàí
ìÿíøÿëè ìÿùñóëëàðûí èñòåùñàëû, òÿäàðöêö,
åìàëû, ñàõëàíûëìàñû âÿ ñàòûøû èëÿ ìÿøüóë
îëàí ùöãóãó âÿ ôèçèêè øÿõñëÿðèí ñåìèíàðìöøàâèðÿñèíè äÿ êå÷èðìÿê ôèêðèìèç âàð.
Áóíóí ö÷öí Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéè
éàíûíäà Äþâëÿò Áàéòàðëûã Õèäìÿòèíÿ âÿ
äèýÿð äþâëÿò ãóðóìëàðûíà ìöðàúèÿòëÿð
îëóíàúàã. Ìÿãñÿä “Áàéòàðëûã Ùàããûíäà”
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíäàí
èðÿëè ýÿëÿí âÿçèôÿëÿðè, áàéòàðëûã îðãàíëàðûíûí ùöãóãëàðûíû ñàùèáêàðëàðà èçàù åòìÿêäèð. Èäàðÿíèí ñòðóêòóð ôÿàëèééÿòèíè äàùà äà
òÿêìèëëÿøäèðìÿê âÿ ñÿìÿðÿëè òÿøêèë åòìÿê
ö÷öí äÿ òÿêëèôëÿðèìèç âàð. Ïàéòàõò ñàêèíëÿðè ÿìèí îëà áèëÿðëÿð êè, Áàêû Øÿùÿð Áàéòàðëûã Èäàðÿñè ùåéâàíäàðëûã òÿñÿððöôàòëàðû,
ùåéâàí ìÿíøÿëè ìÿùñóëëàðûí âÿ õàììàëûí èñòåùñàëû, òÿäàðöêö, ñàòûøû, åìàëû, î
úöìëÿäÿí, òèúàðÿòè àïàðûëàí áöòöí áàçàðëàðäà âÿ äèýÿð éåðëÿðäÿ äþâëÿò áàéòàðëûã
íÿçàðÿòèíè áóíäàí ñîíðà äà ëàçûìè øÿêèëäÿ òÿòáèã åäÿúÿê”.
ÎÊÒÀÉ
ìèòÿñèíäÿ
î
Ê
ò
ëÿ
â
þ
Ä
ðÿ
ç
ö
ð
Ãèéìÿòëè Êàüûçëà
ã Òÿøêèëàòûíûí
Èñâå÷ðÿ ßìÿêäàøëû ýþðöø îëóá
èëÿ
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Ãèéìÿòëè Êàüûçëàð ÊöçÄðÿÊ)
Éàïîíèéà êàìèêàäçå ìÿêòóáëàðûíûí ÓÍÅÑÚÎ-íóí ÃåéðèÌàääè Ìÿäÿíè Èðñè Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìÿñèíè õàùèø åäèá
Éàïîíèéàäà Êàìèêàäçåëÿðèí Äöíéà Ìóçåéèíèí
éåðëÿøäèéè Ìèíàìè-Êöñö øÿùÿðèíèí
ñèíäÿ (Ã
Äþâëÿò Êîìèòÿ
ðÿùáÿðëèéè
ÁÌÒ-éÿ òÿééàðÿ÷è-êàìèêàäçåëÿð
èëà
øê
äàøëûã Òÿ
Èñâå÷ðÿ ßìÿê
ùå
òÿðÿôèíäÿí
éàçûëìûø 333 ìÿêòóáóí ÓÍÅÑäÿ
ÿí
íöìàé
òûíûí (ÑÅÚÎ)
.
ÚÎ-íóí
Ãåéðè-Ìàääè
Ìÿäÿíè Èðñè Ñèéàùûèá
ðèë
֏
êå
éÿòè èëÿ ýþðöø
ÿòëÿ ñûíà äàõèë åäèëìÿñè áàðÿäÿ ìÿêòóáëà ìöéé
àè
òèì
èú
í
Êîìèòÿíè
ð- ðàúèÿò åäèá.
îðóíäàí Àçÿ
ÿëàãÿëÿð ñåêò
ÿ
øä
ðö
ýþ
ÿð êè,
Éàïîíèéàíûí ùþêóìÿò îðãàíëàðû ýöÒÀú-à áèëäèðèáë
ëû
àí
ñë
À
ÿò
öô
Ð
è
äð
ìàí
åäèðëÿð êè, åðòÿñè ýöí þëöìÿ éîëëàíàñÿ
ûí
-í
ÃÊÄÊ
óíìöääÿòëè úàãëàðûíû áèëÿí èíñàíëàðûí ìÿêòóáëàðû äöíóç
äà
ûí
àñ
àð
êöìÿòëÿðè
íó âÿ ÿëàãÿ- éàíûí áöòöí âÿòÿíäàøëàðû ö÷öí òàðèõè áàçÿðáàéúàí ùþ
þâúóä îëäóüó
Èñâå÷ðÿ âÿ À
ì
èí
èí
ÿñ
öá
øëûã òÿúð
Ð.Àñëàíëû Äöí
õûìäàí áþéöê ìàðàã êÿñá åäÿ áèëÿð.
áèðýÿ ÿìÿêäà
äûüûíû áèëäèðèá.
øû
ûäà
àð
åð
àç
êò
Á
ðà
ë
êòèâ õà
íÿí “Êàïèòà
ëÿ
ÿê
ñò
Ìèíàìè-Êöñö øÿùÿðèíèí ìåðè Êàìëÿðèí êîíñòðó
äÿ
í
äÿ
ðàã,
ÑÅÚÎ òÿðÿôèí
èééÿòèíÿ òîõóíà
ÿì
ÿù
í
éà Áàíêû âÿ
íè
ïåé
Øèìîèäåíèí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ, êàìèñè
ùÿ
è
åäèëìÿñ
èðèëìÿñè” ëàéè
èééÿòèíèí òÿìèí
àë
ôÿ
íûí Ìöàñèðëÿøä
òèâ
êàäçå
ìÿêòóáëàðû äöíéà òàðèõèíÿ ìöùààê
èâ
ûí
êò
ùÿíèí åôôå
ë áàçàðëàðûí
àòûëäûüûíû, ëàéè
þëêÿäÿ êàïèòà
ð
ëà
ì
ðèáÿíèí
äÿùøÿòëè ñÿùèôÿñè êèìè äàõèë îëðäû
éà
àä
è
òåõíèê
ìöùöì
ÿðçèíäÿ çÿðóðè
èñòèãàìÿòèíäÿ
ò
äÿ
öä
âÿ
ìàëûäûð.
Áåëÿ àääûì ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðèí
ì
ø
õû
ñà
íó, ãû
ÿ éåíè áà
èäàðÿ îëóíäóüó
äÿ êåéôèééÿòú
ÿ
ÿú
åë
áóíäàí
äÿðñ
ýþòöðìÿëÿðè âÿ áåëÿ ñÿùâè,
èí
èé
åäèëä
ûá.
äûìëàðûí ÿëäÿ
üûíû âóðüóëàé
äû
îàø
ýè
àë
ðå
ëÿðèí
áèð
äàùà
òÿêðàðëàíìàìàñû ö÷öí
ðì
èí
ôî
èí
èñ
ðèí
äàøëûã îô
ïåøÿêàð áèëèêëÿ
- àòûëìàëûäûð.
ðà
Èñâå÷ðÿ ßìÿê
ðà
ðÿ
ëÿ
öç
ÿò
ç
ì
ãà
êö
àô
àíí ùþ
Úÿíóáè Ã
àòòùèàñ Ôåëäì
ûíûí
Þëöìÿ ìÿùêóì åäèëìèø òÿééàðÿ÷èóí ìöàâèíè Ì
“Êàïèòàë Áàçàð
,
íó
üó
äó
íàë äèðåêòîðóí
îë
í
íó
çëàð ëÿð äÿñòÿñè Èêèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñèíÿì
üû
ì
êà
ëè
ÿí
ÿò
ðä
ëÿ
éì
ÿò
ãè
èá
äÿ
ñû ìöíàñ
ñè ÷ÿð÷èâÿñèí
òäûðûá.
ëìÿñè” ëàéèùÿ
äÿ Éàïîíèéàíûí ìÿüëóáèééÿòèíèí ãàèíè äèããÿòÿ ÷à
èé
áë
úè
Ìöàñèðëÿøäèðè
âà
ðûí
òëà
ùà
ëà
íèøëÿí- ÷ûëìàç îëäóüóíóí äÿðê åäèëäèéè 1944èñ
ýå
í
ûí
ûëà
ûü
àð
øë
àï
äà
ÿê
äà
ðûí
áàçà
ûíäà ÿì
èëÿ ÑÅÚÎ àðàñ
ëÿð àïàðûëûá.
úö èëäÿ éàðàäûëûá. Ùÿìèí âàõò áó ýöíÑîíðà ÃÊÄÊ
ôûíäà ìöçàêèðÿ
àìÿòëÿðè
äèðèëìÿñè èñòèã
ÿòðà
äîüàð þëêÿ þçöíöí ñîí úÿùäëÿðèíè åäèðäè.
ÀÁØ-ûí ùÿðáè äÿíèç ãöââÿëÿðèíèí ýÿìèëÿðè
òÿééàðÿ÷è-êàìèêàäçåëÿðèí ùöúóìóíà ìÿðóç
ãàëûð âÿ îíëàð þç ùÿéàòëàðû áàùàñûíà äöøìÿíèí ýÿìèëÿðèíè ñûðàäàí ÷ûõàðûðäûëàð.
Áåëÿëèêëÿ, äþðä ìèí òÿééàðÿ÷è-êàìèêàäçå
ÀÁØ-ûí 34 ùÿðáè ýÿìèñèíè ìÿùâ åäèá, 300äÿí àðòûã ýÿìèéÿ èñÿ úèääè çèéàí âóðóá.
Ùàçûðäà Êàìèêàäçåëÿðèí Äöíéà Ìóçåéèíäÿ îíëàð ùàããûíäà áöòöí èíôîðìàñèéàëàð
- ñÿíÿäëÿð, ôîòîëàð âÿ ìÿêòóáëàð ãîðóíóá
ñàõëàíûð. Éàïîí ìöòÿõÿññèñëÿðè êàìèêàäçå
ìÿêòóáëàðûíûí ÓÍÅÑÚÎ-íóí ãåéðè-ìàääè
ìÿäÿíè èðñè ùåñàá åäèëÿúÿéèíÿ øöáùÿ èëÿ
éàíàøûðëàð. Ìÿñÿëÿíèí ìöçàêèðÿñè èëÿ áàüëû
àðòûã úèääè ìöáàùèñÿëÿð áàøëàíûá.
ÓÍÅÑÚÎ òÿðÿôèíäÿí 299 ìÿêòóá õàðàêòåðëè ñÿíÿä Ãåéðè-Ìàääè Ìÿäÿíè Èðñè Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá. Áóðàéà “Àííà Ôðàíêûí
ýöíäÿëèéè”, Ôðàíñàíûí 1789-úó èëäÿ ãÿëÿìÿ
àëûíìûø “Èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóãëàðû Áÿéàííàìÿñè”, Úåéìñ Êóêóí ýþéÿðòÿ æóðíàëû
êèìè ñÿíÿäëÿð äàõèë åäèëèá. Èíäè èñÿ Éàïîíèéà 333 êàìèêàäçå ìÿêòóáó èëÿ 300-úö éåðè
òóòìàüà úàí àòûð.
Êö÷ÿ ðåêëàìëàðûìûç íèéÿ ÿúíÿáè äèëëÿðäÿäèð?
Êö÷ÿ ðåêëàì âÿ áèëáîðäëàðûíäà Àçÿðáàéúàí äèëèíèí íîðìàëàðûíûí êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëìàñû ùàããûíäà ÷îõ äåéèëèá âÿ ÷îõ äàíûøûëûá. ßëáÿòòÿ êè, áó
ïðîáëåìèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí äþâëÿòèí
ôÿàëèééÿòè èëÿ éàíàøû, úÿìèééÿòèí þçöíöí äÿ
òÿñèð èìêàíëàðû áþéöê ðîë îéíàéûð. Ùÿð áèð
âÿòÿíäàø äåìÿê îëàð êè, àääûìáàøû
ðàñòëàøäûüû áó ãàíóí ïîçóíòóñóíà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìàëûäûð. Áóðàäà ãàíóí ïîçóíòóñó èôàäÿñèíè ÿáÿñ éåðÿ èøëÿòìèðèê. “Äþâëÿò äèëè ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíäà áó
ìÿñÿëÿëÿð êèôàéÿò ãÿäÿð àéäûí ýþñòÿðèëèð. Àäû÷ÿêèëÿí ãàíóíóí 7.1 -úè ìàääÿñèíäÿ äåéèëèð: “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ áöòöí õèäìÿò ñàùÿëÿðèíäÿ, ðåêëàì âÿ åëàíëàðäà äþâëÿò äèëè èøëÿíèëèð.
Çÿðóðè ùàëëàðäà ðåêëàì âÿ åëàíëàðäà (ëþâùÿëÿðäÿ, òàáëîëàðäà, ïëàêàòëàðäà âÿ ñàèð) äþâëÿò äèëè
èëÿ éàíàøû, äèýÿð äèëëÿð äÿ èñòèôàäÿ îëóíà áèëÿð,
ëàêèí îíëàðûí òóòäóüó ñàùÿ Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿêè ãàðøûëûüûíûí òóòäóüó ñàùÿäÿí áþéöê îëìàìàëû âÿ Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿêè éàçûäàí ñîíðà ýÿëìÿëèäèð”. Àììà íÿäÿíñÿ áÿçèëÿðè ãàíóíóí
òÿëÿáëÿðèíè “ãóëàãàðäûíà âóðóðëàð”. Àïàðûëàí ñîñèàë
àðàøäûðìàëàð âÿ ñîðüóëàð äà áèð äàùà áó ôàêòû òÿñäèã åäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Ñþç Àçàäëûüû Ìÿòáóàò Ôîíäóíóí “Äþâëÿò äèëè ùàããûíäà” ãàíóíóí òÿëÿáëÿðèíÿ
ÿìÿë îëóíìàñû âÿçèééÿòèíè þéðÿíìÿê âÿ áó ñàùÿäÿêè ìþâúóä ïðîáëåìëÿðè öçÿ ÷ûõàðìàã ìÿãñÿäèëÿ âàõòàøûðû àïàðäûüû ìîíèòîðèíãèí íÿòèúÿëÿðè
äÿ ùå÷ äÿ öðÿêà÷àí îëìàéûá. Ãåéä åäÿê êè, ñîíóíúó áåëÿ ìîíèòîðèíã Áàêûíûí ìÿðêÿçè ùèññÿñèíè
ÿùàòÿ åäÿí 25 ìÿðêÿçè êö÷ÿ âÿ ïðîñïåêòëÿðäÿ
ìþâúóä îëàí 875 õèäìÿò îáéåêòèíè ÿùàòÿ åäèá.
Áó õèäìÿò îáéåêòëÿðè ïàéòàõòûí äþðä - Áèíÿãÿäè,
Íÿðèìàíîâ, Íÿñèìè âÿ Ñÿáàèë ðàéîíëàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Àðàøäûðìàëàð íÿòèúÿñèíäÿ ìöÿééÿí
åäèëèá êè, ðåêëàì õàðàêòåðëè ëþâùÿëÿðèí öìóìèëèêäÿ
63 ôàèçè èíýèëèñ äèëè (áó ðÿãÿì 2012-úè èëäÿ 27 ôàèç
îëóá), 14 ôàèçè ðóñ äèëèíäÿ, 12 ôàèç (áó ðÿãÿì
2012-úè èëäÿ 11 ôàèç òÿøêèë åäèðäè) òöðê, 6 ôàèç
(2012-úè èëäÿ áó ðÿãÿì 62 ôàèç-èäè) Àçÿðáàéúàí
äèëèíäÿ, 3 ôàèçè äèýÿð äèëëÿðäÿ îëàí ñþçëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíóá. Ãàëàí 2 ôàèç ñþçöí èñÿ ùÿð ùàíñû
ìÿíà äàøûäûüûíû ìöÿééÿí åòìÿê ìöìêöí îëìà-
ñîíðà éåíè ìîíèòîðèíãëÿðÿ áàøëàíàúàã âÿ áó èøëÿð
ïåðèîäèê îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Î áèëäèðèá êè,
ìîíèòîðèíãëÿð èëêèí îëàðàã ïàéòàõòûí ìÿðêÿçè êö÷ÿëÿðèíè ÿùàòÿ åäèð: “Àììà ñîíðàäàí áèð ãÿäÿð êÿíàðà äà ÷ûõûëàúàã. Íÿçÿðäÿ òóòóðóã
êè, áó èøëÿðè ýþðÿðêÿí ýÿëÿúÿêäÿ òÿêúÿ
Áàêû èëÿ êèôàéÿòëÿíìÿéÿê. Éàõûí âàõòëàðäà ðåñïóáëèêàíûí áöòöí ðàéîíëàðûíäà àðäûúûë îëàðàã ðåêëàìëàð, êö÷ÿëÿðäÿ
àñûëàí åëàíëàðäà äèë íîðìàëàðûíà íåúÿ
ðèàéÿò îëóíìàñû èëÿ áàüëû ìîíèòîðèíãëÿð àïàðûëàúàã”.
Áåëÿëèêëÿ, îðòàéà ÷ûõàí ìÿíçÿðÿ ðåêëàì ëþâùÿëÿðèíäÿ äèëèìèçèí ãîðóíìàñû âÿçèééÿòèíèí ùàíñû ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó ìöÿééÿíëÿøäèðìÿéÿ èìêàí âåðèð. Îíà ýþðÿ äÿ
ìöòÿõÿññèñëÿð ùåñàá åäèðëÿð êè, êö÷ÿ ðåêëàìëàðûíà íÿçàðÿò ìåõàíèçìè èëÿ áàüëû éåíè ôîðìà âÿ
Àçÿðáàéúàí ãàíóíâåðèúèëèéèíèí êîáóä øÿêèëäÿ
ïîçóëìàñûíà éîë à÷àí áó ìÿñÿëÿíèí ùÿëëèíäÿ
äþâëÿòèí ôÿàëèééÿòè èëÿ éàíàøû, úÿìèééÿòèí þçöíöí
äÿ òÿñèð èìêàíëàðû áþéöê ðîë îéíàéûð
éûá. Äèýÿðëÿðèíèí ñûðàñûíà èòàëéàí,
ôðàíñûç, éàïîí âÿ ÷èí äèëèíäÿ îëàí
ñþçëÿð àèä îëóá. Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ
îëìàéàí ðåêëàì ëþâùÿëÿðèíäÿêè ñþçëÿðèí ùàìûñû, éÿíè 94 ôàèç ëàòûí ãðàôèêàñûíäà îëìàãëà èíýèëèñ äèëèíäÿ éàçûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Äèë÷èëèê Èíñòèòóòóíóí àïàðäûüû ìîíèòîðèíãèí íÿòèúÿëÿðè
äÿ òÿõìèíÿí åéíè ãÿíàÿòè èôàäÿ åäèð. Ãóðóìóí
ìîíèòîðèíã øþáÿñèíèí ìöäèðè, “Àçÿðáàéúàí äèëèíèí
ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí èñòèôàäÿñèíÿ âÿ þëêÿäÿ äèë÷èëèéèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí èúðàñû èëÿ áàüëû éàðàäûëìûø
Èø÷è ãðóïóíóí ñÿäð ìöàâèíè Ùÿáèá Çÿðáÿëèéåâ
ìÿòáóàòà âåðäèéè à÷ûãëàìàäà áèëäèðèá êè, ìîíèòîðèíãëÿð çàìàíû Áàêû øÿùÿðèíèí áöòöí êö÷ÿëÿðèíäÿêè ðåêëàì, åëàí âÿ êö÷ÿ àäëàðûíäà Àçÿðáàéúàí äèëèíèí ãîðóíìàñû âÿçèééÿòè þéðÿíèëèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ðåêëàìëàðäà õàðèúè àäëàðûí êöòëÿâè øÿêèëäÿ
èøëÿíìÿñè, îíëàðà ãîéóëìóø òÿëÿáëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðà ÷ûõìà, îíëàðûí äàùà ÷îõ õàðèúè äèëëÿðäÿ éàçûëìàñû, ìöÿééÿí ãöñóðëàð âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð àðäûúûë îëàðàã ìîíèòîðèíãëÿð íÿòèúÿñèíäÿ éîõëàíàúàã âÿ îíëàðûí ÿñàñûíäà ìöâàôèã îðãàíëàð ãàðøûñûíäà òÿêëèôëÿð âåðèëÿúÿê.
Ù.Çÿðáÿëèéåâ ãåéä åäèá êè, áèð ìöääÿòäÿí
éàíàøìàíûí òàïûëìàñû çÿðóðèäèð. Øÿùÿðáîéó ñåéð
åäèëÿí ðåêëàìëàð åëÿ èëê áàõûøäàúà áó ãÿíàÿòÿ
ýÿëìÿéÿ ÿñàñ âåðèð. Ðåêëàìëàðûí éåðè, ìþâçóñó,
ìÿçìóíó ýåíèø èúòèìàè ìöçàêèðÿäÿí êå÷ìÿñèíè
âÿ öìóìè áèð ôîðìàíûí òÿòáèãèíè äèêòÿ åäèð. Ðåêëàì ãàíóíâåðèúèëèéèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè èøëÿìÿñèíÿ,
ãàíóíóí ýöúöíöí òÿòáèãèíÿ íàèë îëìàã ýÿðÿêäèð.
Ðåêëàì ñàùÿñèíäÿêè ÷àòûøìàçëûãëàðû àíàëèç åäÿðêÿí èðÿëè ñöðöëÿí Ðåêëàì Øóðàñûíûí éàðàäûëìàñû
èäåéàñû ìàðàãëû òÿøÿááöñäöð. Áó úöð èäåàëàð ýåíèø èúòèìàè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëìàëû, ùþêóìÿò ãóðóìëàðû, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû èëÿ áèðýÿ ìöçàêèðÿ åäèëÿðÿê, îðòàã íÿòèúÿéÿ ýÿëèíìÿëèäèð. Éÿíè,
áóíóí òÿòáèãè ìöìêöíäöð âÿ ùÿð ùàëäà áèð ãóðóì
êèìè ðåêëàì ñàùÿñèíäÿêè ïÿðàêÿíäÿëèéèí ãàðøûñûíû
àëìàãäà, íÿèíêè ÿùàëèíèí, ùÿì äÿ øèðêÿòëÿðèí ðåêëàì çþâãöíöí ôîðìàëàøìàñûíäà þíÿìëè ðîë îéíàéà áèëÿð. Ðåêëàìëàðûí ìÿçìóíó, äèçàéíû, éåðëÿøìÿ éåðëÿðèíèí äÿãèã ñå÷èëìÿñè ìÿñÿëÿñè äÿ þç
ùÿëëèíè òàïìàëûäûð.
ÎÊÒÀÉ
7
www.yeniazerbaycan.com
05 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 020 (4179)
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ Åëäàð Íàìàçîâó “Ìèëëè øóðà”äàí
þç ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí èñòèôàäÿ åòìÿêäÿ ýöíàùëàíäû
ðûð
ñûíûí ñÿáÿáèíè ìÿùç åðìÿíèïÿðÿñò Èáðàùèìáÿéîâäàí ñîíðà
“òàðèõ÷è”íèí þíÿ ÷ûõàðûëìàñûéëà
ÿëàãÿëÿíäèðìèøäè. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, “Ìèëëè øóðà” äàõèëèíäÿ
ùå÷ áèð ãöââÿ áèð-áèðèíè ãÿáóë
åòìèðäè, Ú.Ùÿñÿíîâóí íàìèçÿäëèéè èëÿ èñÿ öìóìèééÿòëÿ
÷îõëàðû “áàðûøìûðäû”.
Ú.Ùÿñÿíîâ äà êå÷ìèø ìöò-
“Ìèëëè øóðà” àäëàíàí ñàòãûíëàð êëóáóíäà éàøàíàí ýÿðýèíëèê âÿ ìöáàðèçÿíèí ìèãéàñû ýåòäèêúÿ ýåíèøëÿíèð.
Èëêèí ìÿðùÿëÿäÿ áó òèï ãàðøûäóðìàëàð
ÿñàñÿí èêè ïàðòèéà-Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû âÿ ÀÕÚÏ àðàñûíäà éàøàíûðäûñà,
àðòûã ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð ôÿðãëè øÿõñëÿðÿ âÿ ãóðóìëàðà äà ñèðàÿò åòìÿêäÿäèð. Áåëÿ êè, õàðèúè àíòèìèëëè äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøè èëÿ éàðàäûëàí, àäû “Ìèëëè
øóðà” îëñà äà, áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äöøìÿí äÿéèðìàíûíà ñó òþêìÿéÿ õèäìÿò ýþñòÿðÿí, åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðèí ÿëèíäÿ îéóíúàüà ÷åâðèëìèø áó
ãóðóì äàõèëèíäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí
ìöáàðèçÿéÿ èêè éåíè àä äà ÿëàâÿ îëóíóá. Áóíëàð, âàõòèëÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿéÿ ñûüûíìàã ö÷öí þçöíö “Ìèëëè øóðà”íûí áàíèñè êèìè òÿãäèì åòìÿéÿ
÷àëûøàí, ñîíðàäàí èñÿ öíâàíû äÿéèøÿðÿê áàøãà àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðÿ õèäìÿò÷è îëìàüà úàí àòàí ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâëà, åðìÿíèïÿðÿñò Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí òþðÿòäèéè èãòèñàäè úèíàéÿòëÿðèí ìÿñóëèééÿòèíäÿí áîéóí ãà÷ûðàðàã Àçÿðáàéúàíà ãàéûòìàéàúàüûíû åëàí åòìÿñè èëÿ
“äóáëéîðëóã” éîëó à÷ûëàí Úÿìèë Ùÿñÿíîâäóð. Âàõòèëÿ þçëÿðèíè “áèð êîìàíäàíûí öçâö” àäëàíäûðàí, “ìîíîëèòëèêäÿí” äÿì âóðàí áó øÿõñëÿðèí ñîí
ýöíëÿðäÿ áèð-áèðèëÿðè ùàããûíäà èáàðÿëè, àòìàúàëû ñþçëÿðëÿ äàíûøìàñû áèð
ñûðà ìÿòëÿáëÿðèí öñòöíÿ èøûã ñàëûð.
Áåëÿ êè, ùÿëÿ “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí
åðìÿíèïÿðÿñò ëàéèùÿ ùàçûðëàíàí çàìàí áó ãîíäàðìà ãóðóìóí ïåðñïåêòèâñèçëèéè ìÿùç îðàéà äàõèë îëàí
øÿõñëÿðèí àðàñûíäàêû ãàðøûëûãëû ïàòîëîæè íèôðÿòëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèëèðäè. Àðòûã àéëàð êå÷ÿíäÿí ñîíðà áó ïðîãíîçëàðûí
þçöíö äîüðóëòäóüóíó ýþðöðöê. Èñà
Ãÿìáÿðëÿ ßëè Êÿðèìëèíèí àðäûíäàí
àðòûã Åëäàð Íàìàçîâëà Úÿìèë Ùÿñÿíîâ äà áèð-áèðëÿðèíè “éàø éóéóá, ãóðó
ñÿðäèëÿð”.
Èëê îëàðàã ìÿòáóàòà ìöñàùèáÿñèíäÿ ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ Úÿìèë
Ùÿñÿíîâó “óüóðñóç íàìèçÿä” àäëàíäûðìûøäû âÿ äîëàéûñû èëÿ “Ìèëëè øóðà”íûí áó úöð àüûð ôèàñêîéà óüðàìà-
Ðåíåãàòûí “ñàü ÿëè” Åëäÿíèç
Ãóëèéåâ èñÿ Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí
éàëàí äàíûøäûüûíû èääèà åäèð
òÿôèãèíèí ñþçëÿðèíè úàâàáñûç ãîéìàéûá. Î, Åëäàð Íàìàçîâó “Ìèëëè øóðà”äàí þç ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí èñòèôàäÿ
åòìÿêäÿ ýöíàùëàíäûðûá. Ùÿòòà îíóí
áóíà íàèë îëäóüóíó äà áèëäèðèá: “Åëäàð áÿé “Ìèëëè øóðà” èäåéàñûíäàí
ÿëäÿ åäÿ áèëÿúÿéè áèð øåéëÿðè ÿëäÿ
åòìÿéÿ ÷àëûøäû. Áÿçèëÿðèíÿ äÿ íàèë
îëäó. Ìÿñÿëÿí, áèð ñèéàñÿò÷è êèìè
îíà ñèéàñè ñÿùíÿäÿ ßëè Êÿðèìëè âÿ
Èñà Ãÿìáÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿô îëìàã çÿðóðè èäè. “Ìèëëè øóðà”íûí àäû, Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí ìàíäàòû èëÿ î, áó èñòÿéèíÿ ãûñà
áèð âàõòäà éåòèøäè. ßëáÿòòÿ, áèð ñèéàñÿò÷è êèìè áó îíóí öñòöíëöéö
èäè. Àììà áó äèâèäåíò ãàëàúàãìû?
Áóíó çàìàí ýþñòÿðÿð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, Ú.Ùÿñÿíîâ ðåíåãàò Íàìàçîâó “Ìèëëè øóðà”äàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê þçöíö ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí “ëèäåðèíÿ” ÷åâèðìÿêäÿ èòòèùàì
åäèð. Áèð ìöääÿò þíúÿ ÀÁØ-ûí Áàêûäàêû ñÿôèðè èëÿ ýþðöøöíäÿí ñîíðà éåíè “àíà ìöõàëèôÿò” îëìàã ñåâäàñûíà
äöøÿí Íàìàçîâóí òÿêáàøûíà íÿéÿñÿ íàèë îëà áèëÿúÿéèíÿ èíàíìàéàí
êå÷ìèø “ìöòòÿôèãè” Ú.Ùÿñÿíîâ îíó
éàëíûç “ñèéàñè êþëýÿ” êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèá.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Ú.Ùÿñÿíîâ âàõòèëÿ ùÿì ðåíåãàò Íàìàçîâóí, ùÿì äÿ
äèýÿð äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí òÿêçèá
åòäèéè ìÿñÿëÿíè åòèðàô åäèá. Áåëÿ êè,
î, ðåíåãàò Íàìàçîâóí Ð.Èáðàùèìáÿéîâäàí ñîíðà íàìèçÿä îëìàã èñòÿäèéèíè, àììà áóíà íàèë îëà áèëìÿäèéèíè äåéèá: “Äèýÿð ìÿãñÿä èñÿ
“Ìèëëè øóðà”íûí íàìèçÿäè îëàðàã
ñå÷êèéÿ ãàòûëìàã èäè. Áóíà èñÿ íàèë îëà áèëìÿäè. Äöçäöð, èëê äþâðëÿðäÿ î, áó ÷ÿòèíëèéè äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðìèð, íàìèçÿä îëóá ñå÷èëÿúÿéèíèí àðòûã ùÿëë îëóíäóüóíó ýèçëÿò-
ìèðäè. Àììà ùÿéàò îíóí ýþçëÿäèéèíäÿí äàùà ìöðÿêêÿá îëäó, ùàäèñÿëÿð îíóí äöøöíäöéöíäÿí äàùà
÷ÿòèí ìÿúðàéà éþíÿëäè. Îíà ýþðÿ
äÿ, èíäè “Ìèëëè øóðà” Åëäàð Íàìàçîâ ö÷öí ìàðàãñûç èäè”.
Àéëàðäûð òÿêçèá îëóíàí ìÿòëÿáëÿðèí àðä-àðäà åòèðàô îëóíìàñû áèð äàùà
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ùàíñû ñèéàñè ñèìà(ñûçëûã)ëàðà ìàëèê îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Ùÿòòà Ú.Ùÿñÿíîâ þç ìöñàùèáÿñèíäÿ êå÷ìèø ìöòòÿôèãèíèí “Ìèëëè øóðà”äàêû èøèíè äÿ òÿôòèø åäèá âÿ áåëÿ
äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ, áó “ôÿàëèééÿòÿ” þçöíÿìÿõñóñ “ãèéìÿò” äÿ âåðèá:
“Åëäàð áÿéèí ãÿðàðýàùûíûí 12 ýöíÿ
åòäèéèíè áèçèì ñå÷êè ãÿðàðýàùû 12
ñààòà åòäè. Ùÿì Àðèô áÿéèí, ùÿì Ùÿñÿí áÿéèí, ùÿì Áÿéáàëà áÿéèí êèôàéÿò ãÿäÿð ñå÷êè òÿúðöáÿëÿðè âàð èäè âÿ
áóíäàí éàðàðëàíìàã ëàçûì èäè. Ùåñàá åäèðÿì êè, áèç ñÿùâ åòìÿäèê”.
Å.Íàìàçîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
“Åë” ùÿðÿêàòû äà êå÷ìèø “ìöòòÿôèãèíèí” ôèêèðëÿðèíÿ úàâàá âåðèá. Ãóðóìóí öçâö Å. Ãóëèéåâ Ú.Ùÿñÿíîâóí
àòìàúàñûíû éåðñèç ñàéàðàã áèëäèðèá
êè, “ùÿëÿ “Åë” ùÿðÿêàòû éàðàíàíäà
Åëäàð Íàìàçîâ ñèéàñè ëèäåðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëóëóã ñòàòóñó ãàçàíìûøäû. “Ìèëëè øóðà” éàðàíàíäà “Åë”èí
ôÿàëèééÿòè äîíäóðóëäó”.
Å.Ãóëèéåâ êå÷ìèø “ôîðóì äîñòóíóí” (Ú.Ùÿñÿíîâëà Å.Ãóëèéåâ áèð çàìàíëàð áèðëèêäÿ Çèéàëûëàð Ôîðóìóíäà
öçâ îëóáëàð. Ýÿçìÿäèêëÿðè òÿøêèëàò
ãàëìàéûá...) áàøãà áèð ôèêðèíè äÿ òÿêçèá åäèá. Î áèëäèðèá êè, Å.Íàìàçîâ
“Ìèëëè øóðà”íûí íàìèçÿäè îëìàüà ÷àëûøìàéûá: “Ùÿìèí âàõò Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâëà äàíûøìûøäûì, íàìèçÿäëÿ áàüëû êîíêðåò àä ÷ÿêìÿìèøäè. Îðàäà áèð íå÷ÿ íÿôÿðèí àäû ùàëëàíûðäû. Áóíëàð Ìåùìàí ßëèéåâ,
Úÿìèë Ùÿñÿíëè, Çÿôÿð Ãóëèéåâ èäè.
Åëäàð Íàìàçîâóí àäû ùÿìèí ñûðàäà éîõ èäè”.
Äåéÿñÿí, áó ñþç àòûøìàñû éåíè
áèð ãîâüàíûí ãûçûøìàñûíäàí õÿáÿð
âåðèð. Ýþðöíäöéö êèìè, äöíÿíÿ ãÿäÿð “äîñò” îëäóãëàðûíû èääèà åäÿí äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè éåíèäÿí þç êþùíÿ
“ëèáàñëàðûíû” ýåéèíìÿéÿ áàøëàéûðëàð.
Îðòàäà îëàí éåíè ãîâüà èñÿ îíó ýþñòÿðèð êè, ìöõàëèôÿòäàõèëè ýÿðýèíëèéèí
ìèãéàñû îëäóãúà áþéöêäöð. Áó ýÿðýèíëèéèí ÿñàñ íöâÿñèíäÿ èñÿ êå÷ìèø
“ÿìÿëëÿðäÿí” ãàéíàãëàíàí áàøãà
ìöëàùèçÿëÿð äÿ âàð. Ýþðöíÿí áóäóð
êè, áèð éåðäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ìÿíàôåéèíè ñàòàíëàð àðòûã ïóë áþëýöñöíäÿí ñîíðà þíÿ ÷ûõìàã ö÷öí
“àòÿøêÿñè” ïîçìàãäà ãÿðàðëûäûðëàð...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Ðåíåãàòûí àúûíàúàãëû ôèàñêîñó
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíäóüó, èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí ùþêì ñöðäöéö
âÿ òÿêìèë ñèéàñè ñèñòåìèí ìþâúóä îëäóüó þëêÿëÿð ñûðàñûíäà éåð àëìàãäàäûð. Òÿêìèë ñòðóêòóð åëåìåíòëÿðèíÿ
ìàëèê îëàí ñèéàñè ñèñòåìèí ìþâúóä
îëìàñû, ùå÷ øöáùÿñèç, þëêÿìèçäÿ èúòèìàè-ñèéàñè ñóáéåêòëÿðèí ôÿàëèééÿòèíÿ
ýåíèø èìêàíëàð éàðàäûð. Ìÿùç áóíóí
íÿòèúÿñèäèð êè, Àçÿðáàéúàí
äåìîêðàòèéà éîëóíäà èíàìëà
èðÿëèëÿìÿêäÿäèð.
Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí ñèéàñè ïàëèòðàñûíäà ùå÷ áèð ôóíêñèîíàëëûüà ìàëèê îëìàéàí ãöââÿëÿð,
áàøãà ñþçëÿ, áèð ãðóï àóòñàéäåðëÿð þçëÿðèíèí êîðïîðàòèâ
ñÿúèééÿëè ìàðàãëàðûíû, ñèéàñè àìáèñèéàëàðûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí ñèéàñè äÿéÿðëÿðÿ âÿ ìèëëè ìàðàãëàðà çèää ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäÿäèðëÿð. Áàøãà ñþçëÿ, ñèéàñè ïàëèòðàäà äàüûäûúû öíñöð âÿ
àóòñàéäåð êèìè òàíûíàí, õàëãûí åòèìàäûíû òàìàìèëÿ èòèðìèø áó úöð ãöââÿëÿð ùÿð çàìàí ìöõòÿëèô îéóíëàð âÿ
ïðèìèòèâ ìÿñÿëÿëÿðëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëìÿéÿ ÷àëûøìàãäàäûðëàð. Õàðèúè àíòèÀçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðäÿí ìàëèééÿëÿøÿí âÿ îíëàðûí äèðåêòèâëÿðè ÿñàñûíäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí áåëÿ àóòñàéäåðëÿð
þç ôÿàëèééÿòëÿðè èëÿ ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè âÿ äþâëÿò÷èëèéèíÿ ãàðøû
úÿáùÿ àëìàãäàäûðëàð.
Ìÿùç áó úöð àíòèìèëëè öíñöðëÿð ñûðàñûíäà þçöíöí ñèéàñè ñÿðèøòÿñèçëèéè
ñàéÿñèíäÿ àóòñàéäåðÿ ÷åâðèëìèø ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ äà éåð àëûð. Áèð
ëÿøÿí”, ýàù äà ïàð÷àëàíàí ðàäèêàë âÿ
àíòèìèëëè öíñöðëÿð áóíäàí þíúÿ äÿ áó
úöð ãóðóìëàð éàðàäûáëàð âÿ ÷îõ êå÷ìÿäÿí ùÿìèí ãóðóìëàð òàðèõèí àðõèâèíÿ éîëëàíûáëàð. Áàøãà ñþçëÿ, ÿíÿíÿâè ñóðÿòäÿ ìþâúóä îëàí ñèëñèëÿ
óüóðñóçëóãëàð, êîðïîðàòèâ ìàðàãëàðûí
òÿìèí îëóíìàñû óüðóíäà àïàðûëàí
ïÿðàêÿíäÿ ìöáàðèçÿ ùàëëàðû âÿ àíòèìèëëè ÷àüûðûøëàð ùÿìèí ãóðóìëàðûí ôèàñêîñóíó øÿðòëÿíäèðÿí áàøëûúà àìèë
êèìè ÷ûõûø åäèá.
Áåëÿëèêëÿ, ðåíåãàò Åëäàð
Íàìàçîâóí äà äàõèë îëäóüó
àíòè-ìèëëè öíñöðëÿð Àçÿðáàéúàíäà õàîñ âÿ àíòàãîíèñò
ìöíàñèáÿòëÿð éàðàòìàã ìèññèéàñû ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðìÿêäÿäèðëÿð. Áóíóí
ÿñàñûíû èñÿ ùÿìèí öíñöðëÿðèí
àíòèàçÿðáàéúàí÷û, ãÿðÿçëè õàðèúè äàèðÿëÿðÿ õèäìÿò åòìÿñè òÿøêèë åäèð.
Ìÿùç áóíóí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñèäèð êè, äàüûäûúû ãöââÿëÿð úÿìèééÿò òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë îëóíìóð. Éÿíè áÿùñ
îëóíàí åëåìåíòëÿð ñèéàñè ïàëèòðàäà
ðàñèîíàë ñóðÿòäÿ òÿìñèë îëóíìàäûüûíäàí, þçëÿðèíèí ôÿàëèééÿòëÿðèíè õàðèúè
ãöââÿëÿðèí òðàíñìèëëè ìàðàãëàðû öçÿðèíäÿ ãóðäóãëàðûíäàí âÿòÿíäàøëàðûí
åòèíàñûçëûüû èëÿ ãàðøûëàíûðëàð. Íÿòèúÿäÿ
èñÿ àóòñàéäåðëÿð ñèéàñè ôèàñêî íöìóíÿñèíÿ ÷åâðèëèð âÿ áó úöð èððàñèîíàë
ôÿàëèééÿòëÿ ÷ûõûø åäèðëÿð.
Äîëàéûñûéëà, áöòöí áóíëàðû íÿçÿðÿ
àëàðàã áåëÿ áèð ãÿíàÿò èôàäÿ åòìÿê
îëàð êè, ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâóí ôèàñêîñó òàìàìèëÿ ãàíóíàóéüóíäóð.
Áèð ìöääÿò þíúÿ çèéàëû àäûíäàí ñèéàñè àëâåð
ïðåäìåòè êèìè èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøàí Åëäàð
Íàìàçîâ äàùà ñîíðà “Åë” ùÿðÿêàòû âàñèòÿñèëÿ
àêòèâ ñèéàñè ñóáéåêòÿ ÷åâðèëìÿéÿ ÷àëûøñà äà,
íÿòèúÿ, ýþçëÿíèëäèéè êèìè, ôèàñêî îëäó
ìöääÿò þíúÿ çèéàëû àäûíäàí ñèéàñè
àëâåð ïðåäìåòè êèìè èñòèôàäÿ åòìÿéÿ
÷àëûøàí Íàìàçîâ äàùà ñîíðà “Åë”
ùÿðÿêàòû âàñèòÿñèëÿ àêòèâ ñèéàñè ñóáéåêòÿ ÷åâðèëìÿéÿ ÷àëûøñà äà, íÿòèúÿ
ýþçëÿíèëäèéè êèìè, ôèàñêî îëäó. Ùÿòòà
þëêÿìèçäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí áÿçè
ñÿôèðëèêëÿð ðåíåãàòäàí “àíà ìöõàëèôÿò” ôîðìàëàøäûðìàüà úÿùä åòäèëÿð.
Áó ñÿéëÿð èñÿ íÿèíêè ùå÷ áèð íÿòèúÿ
âåðìÿäè, ùÿòòà áóìåðàíã åôôåêòè éàðàòäû...
Áèð ìÿãàìà õöñóñèëÿ òîõóíìàã
ëàçûìäûð êè, þòÿí çàìàí ýþñòÿðäè êè,
ðåíåãàòûí “Åë” ùÿðÿêàòû âÿ òÿìñèë
îëóíäóüó ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” àíòèìèëëè öíñöðëÿðèí âÿ Àçÿðáàéúàí ñèéàñè ïàëèòðàñûíûí àóòñàéäåðëÿðèíèí ÿíÿíÿâè ìàùèééÿòäÿ áèðëÿøäèéè ãåéðè-úèääè ãóðóìëàðäûð. Ñèðð äåéèë êè, ýàù “áèð-
NURLAN
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí äàùà
áèð òÿõðèáàòû èôøà îëóíäó
Ôèêèð, ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüû, ñÿðáÿñò äöøöíúÿíèí èôàäÿñè ö÷öí ùöãóãëàðûí òÿìèí îëóíìàñû êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí âÿ áöòþâëöêäÿ ìöàñèð
èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí ñþéêÿíäèéè
ÿñàñ äÿéÿð âÿ ìÿãñÿäëÿð îëìàãëà áÿðàáÿð, þëêÿíèí äåìîêðàòèê èíêèøàô ñÿâèééÿñèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿéÿ èìêàí
âåðÿí áàøëûúà ïðèíñèïëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Ùå÷ äÿ òÿñàäöôè äåéèë êè, áèð ÷îõ åêñïåðòëÿð ìöõòÿëèô úÿìèééÿòëÿðäÿ àøêàðëûüûí âÿ äåìîêðàòèê ïðèíñèïëÿðèí áÿðãÿðàð îëóíìàñûíäà ÊÈÂ-èí àïàðûúû ðîë îéíàäûüûíû áèëäèðèð, áèð ÷îõ ùàëëàðäà äåìîêðàòèéàíûí âÿçèééÿòèíè äÿ ÊÈÂ-èí
àçàäëûã ñÿâèééÿñè èëÿ þë÷öðëÿð. Áöòöí
áóíëàðûí úÿìèééÿòèí äåìîêðàòèêëÿøìÿñèíäÿ ÷îõ ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû äÿðê
åäÿí äþâëÿòëÿð, äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàð
àçàä ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíà ýåíèø èìêàíëàð éàðàäûðëàð. Àçÿðáàéúàí äà äåìîêðàòèê áèð äþâëÿò êèìè, áó ìÿñÿëÿëÿðÿ áþéöê äèããÿò éåòèðèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí,
ôèêèð ïëöðàëèçìèíèí, èíñàí ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áöòöí çÿðóðè àääûìëàð àòûëûá,
þëêÿíèí ÿí àëè ãàíóíëàðûíäà áåëÿ áó
ìÿñÿëÿ ôóíäàìåíòàë ïðèíñèïëÿð êèìè þç
ÿêñèíè òàïìàãäàäûð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ìþâúóä îëàí äåìîêðàòèê
ãàíóíâåðèúèëèê ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí ãàðàíòû êèìè ÷ûõûø åäèð. Åéíè çàìàíäà, äþâëÿò ìÿòáóàò îðãàíëàðûíûí
èãòèñàäè àñûëûëûüûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, îíëàðûí ìöñòÿãèë ôÿàëèééÿòèíèí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ åôôåêòèâ
òÿäáèðëÿð ýþðöð, æóðíàëèñòëÿðèí ñîñèàë
ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí
êîíêðåò àääûìëàð àòìàãäàäûð.
Ëàêèí ÷îõ òÿÿññöô êè, Àçÿðáàéúàíäà áèð ãðóï ñèéàñè äàèðÿëÿðèí ÿëèíäÿ âàñèòÿ îëàí, îíëàðûí ðóïîðó ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí ìÿòáóàò îðãàíëàðû äà âàð êè,
éàðàäûëàí äåìîêðàòèê ìöùèòäÿí áÿùðÿëÿíÿðÿê úÿìèééÿòÿ îáéåêòèâ, ùÿãèãÿòÿ
ñþéêÿíÿí èíôîðìàñèéà éàéìàãäàíñà,
ãåéðè-ðàñèîíàë ôÿàëèééÿò îðòàéà ãîéóðëàð. Áó ãÿçåòëÿð áöòöí åòèê ïðèíñèïëÿðè
áàüëû îëäóãëàðû ñèéàñè ãðóïëàðûí ìàðàãëàðûíà ãóðáàí âåðÿðÿê, îíëàðûí òÿëèìàò
âÿ òàïøûðûãëàðûíà õèäìÿò ýþñòÿðèðëÿð.
Áåëÿ îëàí ùàëäà, îíëàðûí ìÿòáóàò îðãàíû êèìè ôÿàëèééÿòè òàìàìèëÿ ôàéäàñûç âÿ
úÿìèééÿò ö÷öí éàðàðñûç, äàüûäûúû ìèññèéàéà õèäìÿò åäèð. Áåëÿ ãÿçåòëÿðäÿí
áèðè äÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòèäèð.
“Àçàäëûã”ûí àíòèìèëëè
ìàùèééÿòè...
Öìóìèééÿòëÿ, ñèðð äåéèë êè, “Àçàäëûã” ãÿçåòè þç ôÿàëèééÿòèíè Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà õèäìÿò öçÿðèíäÿ äåéèë, ìöÿééÿí êè÷èê áèð äàèðÿíèí ñèéàñè àìáèñèéàëàðûíû, øÿõñè ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê
ö÷öí ãóðóð. Äàð ÷ÿð÷èâÿëè øÿõñè ìàðàãëàðû ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøàí áó ãÿçåò, öñòÿëèê, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ùå÷ äÿ
õîø ìÿðàìû îëìàéàí áèð ñûðà õàðèúè ãó-
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè âÿ
õàëãûìûç ùàããûíäà äåçèíôîðìàñèéà
éàéìàãëà ìÿøüóë îëàí áó ãÿçåòèí
àíòèìèëëè ìàùèééÿòè íþâáÿòè äÿôÿ
òÿñäèãèíè òàïäû
ðóìëàðäàí, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíäàí ìàëèééÿ âÿ èäåîëîæè àñûëûëûã øÿðàèòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Õàðèúè àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí ñèôàðèøëÿðèíè
éåðèíÿ éåòèðìÿêëÿ ìÿøüóë îëàí ãÿçåòèí
àíòèìèëëè ìÿçìóíó äà ìÿùç áóðàäàí
èðÿëè ýÿëèð. Äöíéàíûí ùàíñû þëêÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè âÿ äþâëÿò÷èëèéèíÿ
ãàðøû íÿ éàçûëûðñà, äÿðùàë “Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ òèðàæëàíûð. Ùÿð ýöí
þç ñÿùèôÿëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
ÿëåéùèíÿ áþùòàí õàðàêòåðëè ìÿëóìàòëàðû òèðàæëàéàí ãÿçåòèí éàëàíëàðû èñÿ ÷îõ
êå÷ìÿäÿí èôøà îëóíóð.
“Àçàäëûã” ãÿçåòè Ìèõåèë
Ñààêàøâèëèíèí àäûíäàí
éàëàí ìÿëóìàò éàéûá
“Àçàäëûã” ãÿçåòè íþâáÿòè äÿôÿ ìàíèïóëéàñèéà âÿ òÿãäèì åòäèéè éàëàí
ìÿëóìàòëàðëà èúòèìàèééÿòäÿ éàíëûø òÿñÿââöðëÿð éàðàòìàüà úÿùä åäèá. Ãÿçåò
áó äÿôÿ äÿ ÿíÿíÿñèíÿ ñàäèã ãàëàðàã,
þç óéäóðìàëàðûíû áàøãà òàíûíìûø ñèéàñÿò÷èëÿðèí àäëàðûíà éàçàðàã àäè åòèê
ïðèíñèïëÿðè äÿ ùå÷ÿ ñàéäûüûíû ýþñòÿðèá.
Áåëÿ êè, ÀÁØ-ûí “Úùðèñòèàí Ñúèåíñå
Ìîíèòîð” æóðíàëûíäà Ýöðúöñòàíûí åêñïðåçèäåíòè Ìèõåèë Ñààêàøâèëèíèí à÷ûãëàìàëàðûíûí äà éåð àëäûüû ìÿãàëÿ äÿðú
åäèëèá. “Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí 2 ôåâðàë òàðèõëè ñàéûíäà èñÿ “Óêðàéíàäà 21-úè ÿñðèí èëê ýåîñèéàñè èíãèëàáû áàø âåðèð”
áàøëûãëû ùÿìèí ìÿãàëÿéÿ èñòèíàäÿí
þçÿòëÿð äÿðú åäèëèá. Ùÿìèí ãåéäëÿðäÿ
áèëäèðèëèðäè êè, ýóéà Ìèõåèë Ñààêàøâèëè
Ýöðúöñòàíäàêû ñèéàñè ñèñòåìèí Àçÿðáàéúàíäàêû ñöëàëÿ ùàêèìèééÿòèíäÿí,
Ðóñèéàäàêû ÷îõ çÿèô äåìîêðàòèéàäàí,
Åðìÿíèñòàí âÿ Ãûðüûçûñòàíäà îëäóüó
êèìè, ñå÷èúèëÿðÿ ãàðøû çîðàêûëûãäàí âÿ
Îðòà Àñèéàäàêû ÿáÿäè ùàêèìèééÿò ìîäåëèíäÿí äàùà éàõøû îëäóüóíó äåéèá.
ßëáÿòòÿ êè, âàõòèëÿ Ýöðúöñòàíûí ïðåçèäåíòè êèìè äÿôÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäÿí, ùÿð äÿôÿñèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíû þëêÿñèíèí äîñòó àäëàíäûðàí, þëêÿìèçèí èíêèøàôûíäàí áÿùñ åäÿí, Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô ñòðàòå-
ýèéàñûíûí áèð ÷îõ äþâëÿòëÿð ö÷öí þðíÿê
åôôåêòèâ áèð ìîäåë îëäóüóíó ñþéëÿéÿí
Ìèõåèë Ñààêàøâèëèíèí áó ýöí Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà áó úöð íåãàòèâ áèð ôèêèð
áèëäèðìÿñè ãÿòèééÿí èíàíäûðûúû ýþðöíìöð. Îíà ýþðÿ äÿ, èëê áàõûøäàí áó õÿáÿðèí ùÿãèãÿòäÿí óçàã îëäóüó àíëàøûëûðäû. Åëÿ àïàðûëàí ãûñà àðàøäûðìà äà
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí éåíÿ äÿ éàëàí ìÿëóìàòëà ÷ûõûø åòäèéèíè, òÿõðèáàò õàðàêòåðëè ôÿàëèééÿòèíÿ ñàäèã ãàëäûüûíû îðòàéà
ãîéóá. ßñëèíäÿ èñÿ, “Úùðèñòèàí Ñúèåíñå Ìîíèòîð” æóðíàëûíäà äÿðú îëóíìóø
“Óêðàéíàäà 21-úè ÿñðèí èëê ýåîñèéàñè
èíãèëàáû áàø âåðèð” áàøëûãëû ìÿãàëÿäÿ,
ÿñàñÿí, Óêðàéíàäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð âÿ îíëàðûí ðåýèîíóí ýåîñèéàñè âÿçèééÿòèíÿ íåúÿ òÿñèð åäÿ áèëÿúÿéè áàðÿäÿ äàíûøûëûð. Ìèõåèë Ñààêàøâèëè èñÿ áó
ïðîñåñëÿðè òÿùëèë åòìÿêëÿ áÿðàáÿð, þç
ïðåçèäåíòëèéèíèí ðåýèîíà òÿñèðè ùàããûíäà äàíûøûð. Ñààêàøâèëèíèí äèëèíäÿí
“Àçÿðáàéúàíäà ñöëàëÿ ùàêèìèééÿòè âàð”
êèìè ùå÷ áèð èôàäÿ ìÿãàëÿäÿ éîõäóð.
Àçÿðáàéúàí õàëãû
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí
õÿéàíÿòêàð ôÿàëèééÿòèíÿ
àäåêâàò ìöíàñèáÿòèíè
îðòàéà ãîéóð
Áÿñ ýþðÿñÿí, “Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí
ùÿòòà ýåú-òåç èôøà îëóíàúàüûíû áèëäèéè
ùàëäà áó úöð òÿõðèáàòëàðà èìçà àòìàñû,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí öíâàíûíà øÿðáþùòàí éàüäûðìàñû íÿäÿí ãàéíàãëàíûð?
Ìÿëóìäóð êè, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñè àïàðàí åðìÿíè ìåäèàñû þëêÿìèçèí íöôóçóíà çÿðáÿ
âóðìàüà éþíÿëÿí ùÿð úöð òÿõðèáàòà ÿë
àòûð. Åðìÿíè ÊÈÂ-ëÿðè þç ÷èðêèí òÿáëèüàò
ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäàêû áÿçè
ìÿòáóàò îðãàíëàðûíû äà àëÿòÿ ÷åâèðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Áó áàõûìäàí, Àçÿðáàéúàíäà îíëàðûí ìÿãñÿä âÿ íèééÿòëÿðè,
èäåéàëàðû èëÿ ÿí ÷îõ óçëàøàí ìÿòáóàò
îðãàíû ãèñìèíäÿ ìÿùç “Àçàäëûã” ãÿçåòè ÷ûõûø åäèð. Åðìÿíèëÿðëÿ åéíè çèíäàíà
÷ÿêèú âóðìàã, îíëàðëà åéíè éîëäà “òÿð
òþêìÿê” ñàíêè ÀÕÚÏ ñÿäðè ßëè Êÿðèìëèíèí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí áó ãÿçåòèí ìèññèéàñûíà ÷åâðèëèá. Ùå÷ äÿ òÿñàäöôè äåéèë êè, áó ýöíÿ ãÿäÿð “Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí õèäìÿò åòäèéè ñèéàñè äàèðÿëÿð âÿ åðìÿíè ëîááè òÿøêèëàòëàðûíûí, ùÿì÷èíèí,
åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðèíèí îðòàã ôÿàëèééÿòè
èëÿ áàüëû êèôàéÿò ãÿäÿð ýåíèø ìÿëóìàòëàðà ðàñò ýÿëìèøèê. Áó èñÿ áó ãÿçåòèí
âÿ îíóí áàüëû îëäóüó ñèéàñè ãðóïóí
àíòèìèëëè ìàùèééÿòèíäÿí èðÿëè ýÿëèð.
ßëáÿòòÿ êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí “Àçàäëûã” ãÿçåòèíè îõóìàãäàí èìòèíà åòìÿñè òàì áàøàäöøöëÿí
âÿ íîðìàëäûð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí îõóúóñó áó ãÿçåòèí àíòèìèëëè ìþâãåéèíÿ
áÿëÿääèð âÿ õàëãûìûçûí áó õÿéàíàòêÿð
ôÿàëèééÿòÿ ãàðøû îðòàéà ãîéäóüó ìþâãå òàì àäåêâàòäûð.
Àãøèí ØÀÙÈÍÎÜËÓ
“Ìèëëè øóðà”äà “éàðïàã òþêöìö” äàâàì åäèð
Èíäèéÿäÿê Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí ìöùöì èúòèìàè-ñèéàñè ùàäèñÿëÿð ÿðÿôÿñèíäÿ éàðàòäûãëàðû ìöõòÿëèô “áèðëèê” òÿøêèëàòëàðûíûí àç
âàõòäàí ñîíðà þëö ãóðóìà ÷åâðèëìÿñèíèí
äÿôÿëÿðëÿ øàùèäè îëóá. ÑÈÄÑÓÙ, ÄÓÙ,
ÉÅÑ, ÷îõñàéëû “ìÿøâÿðÿò ìÿúëèñëÿðè”,
“äåìêîíãðåñëÿð”, áëîêëàð âÿ ñ. áó ãÿáèëäÿíäèð. Èíäè îõøàð àãèáÿòëÿ ðàäèêàëëàðûí þëêÿìèçäÿ þòÿí èë îêòéàáðûí 9äà êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè
ÿðÿôÿñèíäÿ éàðàòäûãëàðû ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà” öçëÿøèá.
Ìÿëóìäóð êè, ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí éàðàäûëìàñû èëÿ áàüëû ñèôàðèø õàðèúäÿêè
àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðäÿí ýÿëèá. Ñþçöýåäÿí äàèðÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà, ýöíäÿí-ýöíÿ
àðòàí áåéíÿëõàëã íöôóçóíà ùàíñû éîëëàðëàñà õÿëÿë ýÿòèðìÿêäÿí þòðö ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà”äàí áèð àëÿò êèìè èñòèôàäÿ åòìÿéè ãàðøûëàðûíà ìÿãñÿä ãîéóáëàð. Ðàäèêàëëàð èñÿ ìÿëóì äàèðÿëÿðèí ãÿðÿçëè ñèôàðèøëÿðèíèí ìöãàáèëèíäÿ àéðûëàúàã èàíÿëÿðÿ, ãðàíòëàðà ÿëëÿðèíèí ýåí-áîë ÷àòìàñûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí “Ìèëëè øóðà” ÷àüûðûøëàðûíà ìÿìíóíèééÿòëÿ “ùÿ” äåäèëÿð.
Ëàêèí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí
âÿ îíëàðûí ãðàíòëàðûíà àüûç ñóéó àõûäàí
ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí îõëàðû áó
äÿôÿ äÿ äàøà äÿéäè. Áåëÿ êè, ãîíäàðìà
“Ìèëëè øóðà” éàðàíäûüû èëê ýöíäÿí Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí ñÿðò òÿïêèëÿðè èëÿ öçöçÿ ãàëäû. “Ìèëëè øóðà”íûí èêèíúè “âàùèä
íàìèçÿä”è Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí ñå÷êèëÿðäÿ
àúûíàúàãëû ìÿüëóáèééÿòèíäÿí ñîíðà èñÿ
ãîíäàðìà ãóðóì ðàäèêàëëàðûí þçëÿðè ö÷öí
äÿ áöòöí úÿëáåäèúèëèéèíè èòèðèá. Ùàçûðäà
ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” áóðà ôÿðãëè êîíéóêòóð ìàðàãëàðà ýþðÿ öç òóòàí ðàäèêàëëàðûí ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð âÿ ñàâàø ìåéäà-
ìàçîâóí “Ìèëëè øóðà”äàí öç äþíäÿðìÿñèíäÿí ýåäèð. Ìÿëóìäóð êè, ðåíåãàò áàøëàíüûúäà ãîíäàðìà ãóðóìóí áèð íþâ ôàâîðèòè ñàéûëûðäû. Î, “Ìèëëè øóðà”íûí èäåéà
ìöÿëëèôè êèìè òÿãäèì îëóíàí Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâëà éàõûíëûüûíäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê ãîíäàðìà ãóðóìëà áàüëû áöòöí
ìÿñÿëÿëÿðè, î úöìëÿäÿí äÿ, ìàëèééÿ âÿñàèòëÿðèíèí èäàðÿ îëóíìàñûíû þç ÿëèíäÿ úÿìëÿøäèðìøäè. ÀÕÚÏ-íèí øèíåëèíäÿí ÷ûõàí Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ãîíäàðìà ãóðóìóí èêèíúè “âàùèä íàìèçÿä”è âÿ ñÿäðè ñå÷èëäèêäÿí ñîíðà èñÿ
ãöââÿëÿð íèñáÿòè äÿéèøäè-ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ øÿõñè ìÿíàôåéè íàìèíÿ óüðóíäà ÷îõ òÿð òþêäöéö “Ìèëëè øóðà”äà îéóíäàíêÿíàð âÿçèééÿòÿ ñàëûíäû.
Ðåíåãàòûí þçö èñÿ áåëÿ âÿçèééÿòäÿí ÷ûõûø éîëóíó åëÿ “áóíäàí ñîíðà âàõòûìû þç
ïàðòèéàìû éàðàòìàüà ùÿñð åäÿúÿéÿì”
áÿùàíÿñè èëÿ “Ìèëëè øóðà”íû òÿðê åòìÿêäÿ
ýþðäö. Éåðè ýÿëìèøêÿí äåéÿê êè, Åëäàð
Íàìàçîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè “Åë” ùÿðÿêàòûíûí äàùà áèð íå÷ÿ öçâö äÿ “Ìèëëè øóðà”äàí ýåòäèéèíè áÿéàí åäèá.
Áèð ñþçëÿ, ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”äàí
“éàðïàã òþêöìö” äàâàì åäèð. Ñîí îëàðàã Àãèë Ñÿìÿäáÿéëè ãîíäàðìà ãóðóìäàí ýåòäèéèíè áèëäèðèá. Áóíäàí áàøãà,
“Ìèëëè øóðà”äà ãàëûá-ãàëìàìàãëà áàüëû
òÿðÿääöäëÿð, ùÿì÷èíèí, “Åë”èí àëè ìÿúëèñ
ñÿäðè Åëäÿíèç Ãóëèéåâäÿí, ÊÕÚÏ-íûí
òÿìñèë÷èëÿðèíäÿí äÿ åøèäèëìÿêäÿäèð. Åéíè çàìàíäà, ãîíäàðìà ãóðóìóí óüóðñóç èêèíúè ñàáèã “âàùèä íàìèçÿä”è Úÿìèë
Ùÿñÿíîâóí þçö äÿ à÷ûãëàìàëàðûíäà àðòûã “Ìèëëè øóðà” éöêöíö ÷ÿêìÿéÿ ìÿùêóì åäèëäèéèíÿ èøàðÿëÿð âóðóð. Îíóí
ìÿúáóðèééÿò ãàðøûñûíäà ãàëûá áó éöêö
äàðòìàüà íÿ ãÿäÿð òàá ýÿòèðÿ áèëÿúÿéèíè
èñÿ çàìàí ýþñòÿðÿúÿê.
ìÿùêóì
“Ìèëëè øóðà” éöêöíö ÷ÿêìÿéÿ
íîâóí äà
åäèëäèéèíè ñþéëÿéÿí Úÿìèë Ùÿñÿ
ãàëàúàüûíà
ãîíäàðìà ãóðóìäà ñîíàäÿê
áþéöê øöáùÿëÿð éàðàíûá
íûíà ÷åâðèëèá, äåñÿê, ÿñë ùÿãèãÿòè èôàäÿ
åòìèø îëàðûã. Áèð âàõòëàð îéóíúàã “Ìèëëè
øóðà”éà äàüëàíìûø ÿò èéèíÿ ýþðÿ öç òóòàí
ðàäèêàëëàð èíäè ãîíäàðìà ãóðóìëà áàüëû
úèääè õÿéàë ãûðûãëûüû éàøàìàãäàäûðëàð.
Ýþçëÿíòèëÿðè äîüðóëìàéàí òÿìñèë÷èëÿð
“Ìèëëè øóðà” èëÿ éîëëàðûíû àéûðìàãäàí þòðö
ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿð àõòàðûðëàð.
Áåëÿëèêëÿ, àðòûã “Ìèëëè øóðà”íûí ñûðàëàðû
õåéëè äÿðÿúÿäÿ ñåéðÿëèá. ÀÚÏ-íèí ñàáèã
ëèäåðè Ðÿñóë Ãóëèéåâ, Ëàëÿ Øþâêÿòèí ëèäåðëèéè èëÿ ÀËÏ “óçàãýþðÿíëèê” íöìàéèø åòäèðÿðÿê ãîíäàðìà ãóðóìóí ñûðàëàðûíäàí
äàùà òåç ÷ûõäûëàð. Þçöíö ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí, åëÿúÿ äÿ, “Ìèëëè øóðà”íûí ÿñàñ äàéàãëàðûíäàí ñàéàí “Ìöñàâàò”äà äàùà
ãîíäàðìà ãóðóìäà éîõäóð. Ïàðòèéàíûí
“Ìèëëè øóðà”äàí ýåðè ÷ÿêèëìÿñè “ìöñàâàò”÷ûëàð ö÷öí, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, àüðûëû áèð ïðîñåñÿ ÷åâðèëñÿ äÿ, îíëàð ìöõòÿëèô áÿùàíÿëÿð ýÿòèðÿðÿê áóíó åòìÿéè âÿ
ãîíäàðìà ãóðóìäàí éàõà ãóðòàðìàüû
áàúàðäûëàð.
“Ìöñàâàò”ûí àðäûíäàí “Ìèëëè øóðà”äàí
äàùà áèð èñòåôà áàø âåðäè. Ñþùáÿò ãîíäàðìà “Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðÿùáÿðè Åëäàð Íà-
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí - Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè ìþùêÿì òÿìÿëëÿð öçÿðèíäÿ èíêèøàô åäèð
æóðíàëûíäà
Èòàëèéàíûí “Ëèíêèåñòà” îíëàéí
éåðëÿøäèðèëèá
ÿ
àë
ÿã
ì
û
üë
áà
ÿ
èë
ñè
ùÿ
éè
ëà
Ï
À
Ò
Éàçûäà Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèÈòàëèéàíûí “Ëèíêèåñòà” îíëàéí æóðíàëûíäà Àçÿðáàéúàí òÿáèè ãàçûíû Àâðîïàéà
íÿãë åäÿúÿê ÒÀÏ ëàéèùÿñè èëÿ áàüëû ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá. Éàçûäà “Úÿíóá ãàç
äÿùëèçè” ëàéèùÿñèíèí ñòðàòåæè þíÿìè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèð. Âóðüóëàíûð êè, åíåðæè
òÿúùèçàòûíûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí Àâðîïà ö÷öí ìöùöì ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿí ëàéèùÿíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû
óçóí èëëÿðäèð ìöçàêèðÿ îëóíóðäó. Íÿùàéÿò þòÿí èëèí ñîíóíäà Àçÿðáàéúàí ãàçûíû Àâðîïàéà äàøûéàúàã áîðó êÿìÿðè ëàéèùÿñè - ÒÀÏ ñå÷èëÿðÿê, “Øàùäÿíèç-2”
öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðû èìçàëàíûá. Ëàéèùÿíèí ïàé÷û øèðêÿòëÿðè, òåõíèêè
ýþñòÿðèúèëÿðè, ãàçûí íÿãëè ìàðøðóòó èëÿ
áàüëû ìÿëóìàòëàðûí éåð àëäûüû ìÿãàëÿäÿ
ãåéä îëóíóð êè, ÒÀÏ Õÿçÿð äÿíèçèíèí òÿáèè ãàç åùòèéàòëàðûíûí Àâðîïà áàçàðûíà
÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ þíÿìëè àääûìäûð.
Ìöÿëëèô ÒÀÏ ëàéèùÿñèíèí Èòàëèéà ö÷öí
ÿùÿìèééÿòèíÿ äÿ òîõóíóá. Áèëäèðèëèá êè,
ëàéèùÿíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ
Èòàëèéà åíåðæè èíôðàñòðóêòóðóíó øàõÿëÿíäèðìÿê èìêàíû ãàçàíàúàã.
ëÿí íåôò ñòðàòåýèéàñû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Ãåéä îëóíóð êè, 1990-úû èëëÿðèí îðòàëàðûíäàí åòèáàðÿí Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè åíåðæè ñåêòîðóíó õàðèúè èíâåñòîðëàð
ö÷öí à÷ûã åëàí åäèá. Áó äà èãòèñàäè èíêèøàôà ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðìÿêäÿäèð.
Ìÿãàëÿäÿ, ùÿì÷èíèí, áèðýÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðèí òöðêäèëëè äþâëÿòëÿð
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ýöúëÿíìÿñèíÿ
òþùôÿ âåðäèéè ãåéä îëóíóð. Áó áàõûìäàí
Òðàíñ-Àíàäîëó òÿáèè ãàç áîðó õÿòòè ëàéèùÿñèíèí þíÿìè õöñóñè âóðüóëàíûð.
Áóíóíëà éàíàøû, áó ýöíëÿðäÿ Áàêûäà Èòàëèéà âÿ Àçÿðáàéúàí øèðêÿòëÿðè àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ýþðöø êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ
Èòàëèéà èãòèñàäèééàòûíûí ìöõòÿëèô ñåêòîðëàðûíà àèä 13 øèðêÿò èøòèðàê åäèá.
Òÿäáèðèí à÷ûëûøûíäà Èòàëèéàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Úèàíïîëî Êóòèëëèî âóðüóëàéûá êè, áåëÿ òÿøÿááöñëÿð èêè þëêÿ àðàñûíäà ìþâúóä îëàí èãòèñàäè, ìÿäÿíè âÿ
äèýÿð ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà êþìÿê
åäèð: “Áèç èñòÿéèðèê êè, Èòàëèéà âÿ Àçÿðáàéúàí øèðêÿòëÿðè ÿìÿêäàøëûã ãóðñóíëàð âÿ ýÿëÿúÿêäÿ áó ÿëàãÿëÿðè äÿðèíëÿøäèðñèíëÿð. Áó ýþðöø ÷îõ âàúèá-
äèð, áèç ÷àëûøäûã êè, ìöìêöí ãÿäÿð
÷îõ Èòàëèéà øèðêÿòëÿðè áóðäà òîïëàøñûí.
×öíêè Èòàëèéà þç ñÿíàéå êåéôèééÿòèíÿ
ýþðÿ òàíûíûð. Þòÿí èë Èòàëèéàäàí Àçÿðáàéúàíà èõðàú 500 ìèí àâðîéà áÿðàáÿð îëóá âÿ áó, ÷îõ áþéöê áèð ýþñòÿðèúèäèð. Áó ýöí áèç ìåáåë, åâ âÿ èíòåðéåð ö÷öí îëàí ìàëëàðäàí äàíûøàúàüûã. Áèçèì áó ñàùÿäÿ òÿêëèôëÿðèìèç
ýåíèøäèð âÿ Àçÿðáàéúàí ùàçûðäà áó
ñàùÿäÿ èìêàíëàðûíû ýåíèøëÿíäèðìÿê
èñòÿéèð”.
Ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, Èòàëèéà
âÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ñûõ äÿðèí äîñòëóã òåëëÿðè, ýåíèø ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè âÿ ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò äàøûéàí
ìþùêÿì ñèéàñè-èãòèñàäè òÿðÿôäàøëûã
ìþâúóääóð. Ðåñïóáëèêàìûçûí äþâëÿò
ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìÿñèíäÿí ñîíðà
Àâðîïà þëêÿëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ ÿí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüû âÿ ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðè ýöúëÿíäèðÿí èëê äþâëÿòëÿðäÿí áèðè ìÿùç Èòàëèéà îëóá. Ðÿñìè
Ðîìà þòÿí ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿí áàøëàéàðàã Àçÿðáàéúàíëà ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí áèðýÿ ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñû
ö÷öí úèääè òÿøÿááöñëÿðè èëÿ äèããÿòè úÿëá
åäèá. Áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìöùöì
ðàçûëàøìàëàðûí ÿëäÿ îëóíìàñû òÿðÿôëÿð
àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðèí ýöúëÿíìÿñèíÿ ÿëâåðèøëè çÿìèí éàðàäûá. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñû âÿ
Àçÿðáàéúàíûí íåôò åùòèéàòëàðûíûí èøëÿíìÿñèíäÿ Èòàëèéà øèðêÿòëÿðèíèí òÿìñèë
îëóíìàñû þëêÿëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè-ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí éåíè ìÿðùÿëÿäÿ èíêèøàôûíà äÿðèí ÿñàñëàð éàðàäûá.
Åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãëà éàíàøû, ñèéàñè, èãòèñàäè, ñîñèàë, ùóìàíòèàð,
åëìè-ìÿäÿíè, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, òóðèçì âÿ
äèýÿð áþëìÿëÿðäÿ èíòåíñèâ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû Èòàëèéà-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ éåíè äèíàìèêà éàðàäûá. Ãåéä îëóíàí ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿð ùÿð èë éöêñÿëìÿéÿ áàøëàéûá. Áèð íå÷ÿ èë ÿââÿë þëêÿëÿð
àðàñûíäà éàðàäûëìûø ùþêóìÿòëÿðàðàñû
êîìèññèéàíûí èíòåíñèâ ôÿàëèééÿòè áó èêè
äþâëÿòèí ñèéàñè-èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè äèíàìèçì åëåìåíòëÿðèíèí ÿëàâÿ
åäèëìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá. Ñîí èëëÿðäÿ
ìþùêÿì òÿìÿëëÿð öçÿðèíäÿ äÿðèíëÿøÿí
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè èêèòÿðÿôëè
ìöíàñèáÿòëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðà ÷ûõàðàã Àâðîïà ðåýèîíóíó ÿùàòÿ åäÿí
áþéöê ÿìÿêäàøëûã ôàçàñûíà ãÿäÿì ãîéóá. Ùÿð èêè äþâëÿò Òðàíñ-Àâðîïà åíåðæè
øÿáÿêÿñèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà ùÿëëåäèúè
ðîëà ìàëèê îëìàãëà ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åòìÿéÿ áàøëàéûá.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, Èòàëèéà èëÿ
Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñ ïðèîðèòåòè íåôò âÿ ãàç ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãëà áàüëûäûð. ÁàêûÒáèëèñè-Úåéùàí êÿìÿðè èëÿ íÿãë îëóíàí
íåôòèí ÿñàñ àëûúûëàðûíäàí áèðè Èòàëèéàäûð.
Ùàçûðäà Àâðîïà áàçàðëàðûíà íÿãë îëóíàí íåôò ðåñóðñëàðûíûí áþéöê áèð ùèññÿñè
ìÿùç Èòàëèéà ëèìàíëàðû âàñèòÿñèëÿ ÀÈ þëêÿëÿðèíÿ ÷àòäûðûëûð. Áó äþâëÿò þëêÿìèçÿ
ìÿõñóñ íåôòèí 40 ôàèçèíè þç ÿðàçèñè èëÿ
Àâðîïàéà òðàíçèò åäèð. Èòàëèéà Àâðîïà Èòòèôàãûíäà éöêñÿê íöôóçà ìàëèê äþâëÿò êèìè ðåýèîíäà Àçÿðáàéúàíëà ñûõ åíåðæè
ÿìÿêäàøëûüûíûí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ
òþùôÿ âåðìÿñè èëÿ äèããÿòè úÿëá åäèð. Ðÿñìè Ðîìà þç åíåðæè ñèéàñÿòèíè ùÿéàòà
êå÷èðÿðêÿí Àçÿðáàéúàíëà óçóíìöääÿòëè
âÿ äàâàìëû õàðàêòåðÿ ìàëèê ñòðàòåæè ëàéèùÿëÿðè ïðèîðèòåò êèìè ãÿáóë åäèð.
Èòàëèéà ðåñïóáëèêàìûçûí ðåýèîíäà
ñòðàòåæè ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè âÿ
Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíäà àïàðûúû äþâëÿòÿ ÷åâðèëìÿñèíè íÿçÿðÿ àëàðàã òÿìàñëàðû äàùà
äà èíòåíñèâëÿøäèðìÿê íèééÿòèíäÿäèð.
Ðÿñìè Ðîìà ñîí èëëÿð ðåýèîíäà áàø âåðÿí ïðîñåñëÿðè íÿçÿðÿ àëàðàã þçöíöí
åíåðæè âÿ êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ
òÿìèí îëóíìàñûíäà Àçÿðáàéúàíäàí äàùà åòèáàðëû òÿðÿôäàø îëìàéàúàüûíû éàõøû
àíëàéûð. Åéíè çàìàíäà, Èòàëèéà åíåðæè ñèéàñÿòèíè äàùà äà äÿðèíëÿøäèðìÿê âÿ
ðåñïóáëèêàìûçûí ïåðñïåêòèâ íÿãë èìêàíëàðûíäàí éàðàðëàíìàã ö÷öí éåíè ñàçèøëÿðèí èìçàëàíìàñûíû òÿêëèô åäèð. Áó þëêÿ
íåôòëÿ áÿðàáÿð, ãàç ðåñóðñëàðûíûí äà
ÿñàñ àëûúûñû îëìàã íèééÿòèíäÿäèð. Õàòûðëàäàã êè, ùÿëÿ 2007-úè èëèí äåêàáð àéûíäà Àçÿðáàéúàíëà Èòàëèéà àðàñûíäà ãàç
ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûüà äàèð ïðîòîêîë
èìçàëàíûá.
Áó òåíäåíñèéà Èòàëèéà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè òÿìàñëàðû äÿðèíëÿøäèðìÿêëÿ éàíàøû, ìÿùç ðåñïóáëèêàìûçûí åíåðæè ñòðàòåýèéàñû íÿòèúÿñèíäÿ áó
þëêÿíèí äà ðåýèîíäà òðàíçèò äþâëÿòÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ ñÿáÿá îëà áèëÿð. Éÿíè, Èòàëèéà
òÿêúÿ Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí àëûúûñû äåéèë,
ùÿì äÿ éàíàúàüûí äèýÿð Àâðîïà äþâëÿòëÿðèíÿ èõðàúû ö÷öí òðàíçèò þëêÿ ðîëóíó îéíàìûø îëàúàã. Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí
Àâñòðèéà, Áîëãàðûñòàí, Ìàúàðûñòàíà èõðàúû ùÿì äÿ áó þëêÿíèí ÿðàçèñèíäÿêè
ìàðøðóòëàðëà ÷àòäûðûëàúàã. Áó ñòðàòåæè àääûì, áóíäàí áàøãà, ðåñïóáëèêàìûçûí
Àâðîïà ðåýèîíóíäà ÷îõâåêòîðëó åíåðæè
ñèñòåìëÿðè éàðàòìàã ýöúöíö îðòàéà
ãîéìóø îëóð. Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì ãàç
êÿìÿðè áó ýöí Àâðîïàíûí áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðèíè éàíàúàãëà òÿìèí åäÿ áèëÿúÿê
ÿí ðåíòàáåëëè âÿ ýåîñòðàòåæè áàõûìäàí
úÿëáåäèúè òðàíçèò äÿùëèçèäèð.
Àçÿðáàéúàíëà Èòàëèéà àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã åíåðæè ðåñóðñëàðû èëÿ êèôàéÿòëÿíìèð. Ùÿð èêè òÿðÿô íåôòäÿí êÿíàð
ñàùÿëÿðëÿ áàüëû áèð ñûðà ëàéèùÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèá. Èíäèéÿäÿê êå÷èðèëÿí Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà áèçíåñ-ôîðóìëàðûíäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿð íåôò âÿ ãàç
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãäàí áàøãà, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûüû äà íÿçÿðäÿ òóòóð. Èòàëèéà ùþêóìÿòèíèí Àçÿðáàéúàíëà ùàçûðäà ìöçàêèðÿ åòäèéè ÿñàñ
åëåìåíòëÿð þëêÿëÿð àðàñûíäà ñèéàñè-èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí äÿðèíëÿøìÿñèíÿ âÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíà ñûõ èíòåãðàñèéàíûí äàùà äà
ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ èìïóëñ âåðìÿêäÿí
èáàðÿòäèð. Òÿðÿôëÿð èãòèñàäèééàòûí áèð ÷îõ
ñàùÿëÿðè öçðÿ ýåíèø ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíè ýöúëÿíäèðìÿê íèééÿòèíäÿäèðëÿð.
Ãåéä åäÿê êè, ùàçûðäà ùÿð èêè þëêÿ
÷îõ ñûõ òèúàðè-èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüà ìàëèêäèð. Òÿðÿôëÿð àðàñûíäà éöêñÿê èãòèñàäè-òèúàðè ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñûíû íåôò âÿ
ãàç ôàêòîðó òÿøêèë åòñÿ äÿ, þëêÿëÿð ãåéðèíåôò ñåêòîðó öçðÿ ÿìÿêäàøëûüûí ìöùöì
áþëìÿëÿðèíÿ äÿ äèããÿò éþíÿëäèáëÿð. Ùÿð
èêè þëêÿíèí èãòèñàäè ïîòåíñèàëû, ÿëâåðèøëè
èíâåñòèñèéà ìöùèòè, çÿíýèí òÿáèè ðåñóðñëàðû èìêàí âåðèð êè, èãòèñàäèééàòûí áèð ÷îõ
ñàùÿëÿðè öçðÿ ëàéèùÿëÿðèí èúðàñûíà áàøëàíñûí. Ùÿð èêè þëêÿ ùåñàá åäèð êè, èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàô åòìÿñè âÿ
êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãàëõìàñû
ìÿãñÿäè èëÿ ãàðøûëûãëû ñÿéëÿðèí àðòûðûëìàñû âàúèáäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, 2010-úó èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí áèçíåñ-ôîðóìäà ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò ðÿñìèëÿðè, êÿíä òÿñÿððöôàòû,
ãèäà ñÿíàéåñè, ëîãèñòèêà, èíøààò, òèêèíòè,
õèäìÿò, íÿãëèééàò, åíåðæè âÿ ñ. ñàùÿëÿðè
òÿìñèë åäÿí 60-äàí ÷îõ øèðêÿòèí íöìà-
Ãàðûí ôÿñàäëàðû àðàäàí ãàëäûðûëûð
ìÿøüóë îëàí “Àçÿðéîëñåðâèñ” ÀÑÚ-íèí áöòöí
èñòèñìàð èäàðÿëÿðè ùàâà øÿðàèòèíèí äÿéèøìÿñè
èëÿ ÿëàãÿäàð çÿðóðè ìàòåðèàë âÿ ìåõàíèçìëÿðëÿ òÿìèí åäèëèá. Éîëëàðäà ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ ðåñïóáëèêà öçðÿ, öìóìèëèêäÿ, 25 ìèí êóáìåòðÿ éàõûí
ãóì, 1500 òîí òåõíèêè äóç âÿ 1100-ÿ éàõûí
òåõíèêà òàì ùàçûð âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèëèá âÿ éåðèíäÿúÿ èñòèôàäÿ îëóíóá.
Ùàâà øÿðàèòè èëÿ ÿëàãÿäàð ÀÑÚ-äÿ õöñóñè ãÿðàðýàù éàðàäûëûá. Åéíè çàìàíäà, ïàéûçãûø ìþâñöìö èëÿ áàüëû ÿìð ùàçûðëàíàðàã áöòöí éîë-èñòèñìàð èäàðÿëÿðèíÿ ýþíäÿðèëèá. Ùÿð
áèð èñòèñìàð ìöÿññèñÿñèíäÿ äÿ òÿäáèðëÿð ïëà-
Ãûø ôÿñëè ãàðû èëÿ äàùà ôöñóíêàðäûð âÿ äàùà
ýþçÿëäèð. Ëàêèí áó äà áèð ùÿãèãÿòäèð êè, ùàìûìûçûí ñÿáðñèçëèêëÿ ýþçëÿäèéèìèç ãàðûí éàüìàñû
òÿáèÿòè àü ëèáàñà áöðöéÿðÿê ïîåòèê ìÿíçÿðÿ
éàðàòìàãëà éàíàøû, áèð ñûðà ÷ÿòèíëèêëÿð äÿ ýÿòèðèð. Ìÿñÿëÿí, øÿùÿðèìèçäÿ áèð íå÷ÿ ýöíäöð éàüàí ãàð ùÿðÿêÿòè õåéëè ÷ÿòèíëÿøäèðèá, éîëëàð áóç
áàüëàéá. Áóíóíëà áåëÿ, àèäèééàòû ãóðóìëàð èø
áàøûíäàäûðëàð. Ùàâàëàðûí ãàðëû âÿ øàõòàëû êå÷ìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð éîë èø÷èëÿðè ýöúëÿíäèðèëìèø ðåæèìäÿ èøëÿéèðëÿð.
Áèð íå÷ÿ ýöíäöð éîëëàðûí áóç áàüëàìàñûíûí
ãàðøûñûíûí àëûíìàñû, ùÿì÷èíèí, ðåñïóáëèêàíûí,
î úöìëÿäÿí ïàéòàõòûí àâòîìîáèë éîëëàðûíäà
íÿãëèééàòûí ôàñèëÿñèç ùÿðÿêÿòèíè òÿìèí åòìÿê
ìÿãñÿäè èëÿ àèäèééÿòè ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí ëàçûìè òÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Éàíâàðûí 30-äà ýåúÿ ñààòëàðûíäàí áàøëàéàí ýöúëö ãàð ÷îâüóíóíà áàõìàéàðàã, ìþâúóä òåõíèêà éîëëàðûí ãàðäàí òÿìèçëÿíìÿñèíÿ ñÿôÿðáÿð îëóíóá. Áÿçè ñÿðèøòÿñèç ñöðöúöëÿð ãàðëû ùàâà øÿðàèòèíäÿ íÿãëèééàò
âàñèòÿëÿðèíè ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ èäàðÿ åäÿ áèëìÿäèêëÿðèíäÿí ùÿì äèýÿð àâòîìîáèëëÿðÿ, ùÿì äÿ
éîëëàðäà àïàðûëàí èøëÿðÿ ìàíå îëñàëàð äà, áöòöí ÷ÿòèíëèêëÿðÿ áàõìàéàðàã éîëëàðûí òÿìèçëÿíìÿñè ùàçûðäà äà äàâàì åòäèðèëèð.
Áóíäàí ÿëàâÿ, áó ìÿñÿëÿ èëÿ áèëàâàñèòÿ
Éàâàø âÿ êè÷èê àääûìëàðëà
ùÿðÿêÿò åäèí
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èíñàíëàð ÿñàñÿí
éàâàø âÿ êè÷èê àääûìëàðëà ùÿðÿêÿò åòìÿëèäèðëÿð. Åéíè çàìàíäà, áóçëó éîëäà ùÿðÿêÿò
åäÿðêÿí äèããÿòèíèç äàèì éîëäà îëìàëûäûð.
×öíêè éûõûëìà ðèñêèíè âÿ éà åùòèìàëûíû äàèì
íÿçÿðäÿ ñàõëàìàã âàúèáäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ,
àääûìëàðûíûçûí ùÿð áèðèíè ÿââÿëäÿí ùàçûðëà-
Ìÿùÿúúÿðëÿðäÿí òóòóí
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
íû ùàçûðëàíàðàã âÿçèôÿëÿðèí èúðàñûíà áàøëàíûëûá. Èñòÿð ðåýèîíëàðäà, èñòÿðñÿ äÿ
Áàêûäà ëàçûìè ãàáàãëàéûúû òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ùÿð áèð
éîë-èñòèñìàð èäàðÿñèíäÿ
24 ñààò ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
íþâáÿò÷èëèê òÿøêèë îëóíóá.
Ùÿêèìëÿð äÿ áóçà ýþðÿ
õÿáÿðäàðëûã åäèð...
Ùå÷ øöáùÿñèç ãàðëû âÿ áóçëó ùàâà èíñàíëàðûí ùÿðÿêÿòèíÿ äÿ ìöÿééÿí ìàíåÿëÿð éàðàäûð.
Áÿñ, èíñàíëàð áó çàìàí äàùà ÷îõ íÿëÿðÿ äèããÿò åòìÿëèäèðëÿð?
Ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìöíàñèáÿò þéðÿíäèéèìèç
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
éàðàã âÿ áàñäûüûíûç éåðè äèããÿòëÿ
èíúÿëÿéÿðÿê àòûí.
Ñöðÿòëÿ éåðèìÿê
ÿëàâÿ áèð ðèñê éàðàäûð. Éàâàø âÿ êè÷èê àääûìëàðëà ýÿçìÿê ìÿñëÿùÿòäèð. Àòäûüûíûç àääûìëàð ÿñëà þç ÷èéèí ýåíèøëèéèíèçäÿí äàùà áþéöê
îëìàñûí. Òàðàçëûüûíûçû ãîðóéà áèëìÿê ö÷öí, ÿëëÿðèíèçè úèáèíèçÿ ãîéìàéûí. ßëëÿðèí úèáäÿ îëìàìàñû, éûõûëàíäà îâúóíóçóí è÷èíè éåðÿ ãîéàðàã,
áÿäÿíèí ùÿð ùàíñû áèð ùèññÿñèíèí éåðÿ äàùà
áÿðê äÿéìÿñèíÿ ìàíå îëà áèëÿð. Ãîëëàðûíûçäàí
èñòèôàäÿ åòìÿäÿí éåðèäèéèíèç òÿãäèðäÿ, áàø äàõèë éåðÿ äÿéÿí áöòöí öçâëÿðèíèçäÿ ÿçèêëÿð âÿ
ñûíûãëàð éàðàíà áèëÿð.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
“Àçåðúåëë” øèðêÿòè áöòöí èñòèãàìÿòëÿð
öçðÿ áåéíÿëõàëã çÿíýëÿðèí ãèéìÿòèíè
ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àøàüû ñàëäû
“Àçåðúåëë Òåëåêîì” 1 éàíâàð
2014-úö èë òàðèõèíäÿí åòèáàðÿí áåéíÿëõàëã çÿíýëÿð ö÷öí âàùèä âÿ ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àøàüû îëàí éåíè òàðèô òÿòáèã åäèð. Áó òàðèô 0,32ÀÇÍ
òÿøêèë åäèð âÿ èñòÿíèëÿí èñòèãàìÿòëÿðäÿ øèðêÿòèí áöòöí
òàðèô ïëàíëàðûíà øàìèë åäèëèð.
ùÿêèì - êàðäèîëîã Ãàëèá Áàüûðîâ áèëäèðèá êè,
ãàðëû ùàâàäà áóç áàüëàìûø éîëëàðäà éåðèéÿðêÿí ùÿääèíäÿí àðòûã åùòèéàòëû îëìàã ëàçûìäûð.
Éîëëàð òÿìèçëÿíèð...
éÿíäÿñè èøòèðàê åäèá âÿ òÿäáèðäÿ èøýöçàð
ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èìêàíëàðû
ìöçàêèðÿ îëóíóá. Èøýöçàð ýþðöøëÿðëÿ
äàâàì åòäèðèëÿí òÿäáèðèí éåêóíó îëàðàã
Èòàëèéàíûí Èãòèñàäè Èíêèøàô Íàçèðëèéè èëÿ
Àçÿðáàéúàíûí Èãòèñàäè Èíêèøàô Íàçèðëèéè
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà äàèð ñÿíÿä èìçàëàíûá. Ñÿíÿääÿ þëêÿëÿð àðàñûíäà òèúàðÿòèí èíêèøàôû, èãòèñàäèééàòûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè öçðÿ áèðýÿ ìöÿññèñÿëÿðèí éàðàäûëìàñû, Àçÿðáàéúàíäà Èõðàúûí âÿ Èíâåñòèñèéàëàðûí Òÿøâèãè Ôîíäó âÿ Èòàëèéàíûí
Õàðèúè Òèúàðÿò ßëàãÿëÿðè öçðÿ Ìèëëè Òÿøêèëàòû, åëÿúÿ äÿ, ñàùèáêàðëàð àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, ãàðøûëûãëû
èíâåñòèñèéàëàðûí úÿëá åäèëìÿñè âÿ ñ. ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû íÿçÿðäÿ
òóòóëóá. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ èòàëéàíëàðûí Àçÿðáàéúàíäà äàùà áèð íå÷ÿ øèðêÿòè
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Öìóìèééÿòëÿ, èòàëéàíëàð ðåñïóáëèêàìûçäà êÿíä òÿñÿððöôàòû, ãèäà ñÿíàéåñè, òóðèçì, éåéèíòè ñÿíàéåñè, õèäìÿò, ìÿèøÿò àâàäàíëûãëàðû, ýåéèì, ìåáåë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿð öçðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð.
Èòàëèéà Òèúàðÿò Êîìèññèéàñû (ÛÚÅ)
Àçÿðáàéúàíäà èòàëéàí èø àäàìëàðûíûí
éåíè áèçíåñ ëàéèùÿëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê, þç þëêÿñèíèí øèðêÿòëÿðèíèí ôÿàëëûüûíû
àðòûðìàã ö÷öí ìöùöì òÿêëèôëÿð ïàêåòè
èëÿ ÷ûõûø åäèð. Þç íþâáÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàíäà Èõðàúûí âÿ Èíâåñòèñèéàëàðûí Òÿøâèãè Ôîíäó âÿ Àçÿðáàéúàí Ñàùèáêàðëàð
(Èøÿýþòöðÿíëÿð) Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Êîíôåäåðàñèéàñû èø àäàìëàðûíû ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ïåðñïåêòèâ ëàéèùÿëÿðÿ úÿëá åòìÿê èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàë
èø àïàðûð.
2011-úè èëèí èéóí àéûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Úèîðúèî Íàïîëèòàíîíóí äÿâÿòè èëÿ Èòàëèéàíûí áèðëÿøäèðèëìÿñèíèí 150 èëëèéèíÿ âÿ
Ðåñïóáëèêà Ýöíöíÿ ùÿñð åäèëìèø áàéðàì ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
Èòàëèéàéà ñÿôÿð åäèá. Ãåéä åäÿê êè, áàéðàì ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
ïàéòàõò Ðîìàéà 80-äÿí ÷îõ þëêÿíèí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ýÿëèá. Þëêÿëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò áàø÷ûëàðû
ñÿâèééÿñèíäÿ òÿìñèë îëóíóá. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Èòàëèéà Ïðåçèäåíòè Úèîðúèî Íàïîëèòàíîíóí àäûíäàí
âåðèëìèø çèéàôÿòäÿ èøòèðàê åäèá.
Éîõóø âÿ ïèëëÿêÿíëÿðäÿ äèããÿòëè îëóí. ßýÿð
èìêàí âàðñà äèê éîõóøëàðäà éåðèìÿéèí. Ïèëëÿêÿíëÿðäÿí åíÿíäÿ éà äà ÷ûõàíäà éàíäàêû ìÿùÿúúÿðëÿðäÿí òóòóí. Éåðèéÿíäÿ èêè ÿëèíèçèí äÿ
äîëó îëìàìàñûíà äèããÿò éåòèðèí. Óøàüûíûçû éà
äà àüûð ÿøéàëàðûíûçû ãóúàüûíûçäà ñàõëàìàìàüà ÷àëûøûí. Òîðáà, éà äà ÷àíòàëàðûíûçû èêè ÿëèíèçëÿ äàøûìàéûí. Áèð ÿëèíèç ìöòëÿã áîø îëñóí. Åâäÿí ÷ûõìàìûøäàí ÿââÿë ÷þëäÿêè ùàâà øÿðòëÿðèíÿ óéüóí ïàëòàðëàð ýåéèíèí. Äàð ïàëòàðëàðûí ùÿðÿêÿò åòìÿéèíèçÿ ìàíå îëàúàüûíû óíóòìàéûí.
Êëàññèê âÿ éà äèêäàáàí àéàããàáûëàð éûõûëìà
ðèñêèíè ùÿð çàìàí àðòûðûð. ×îõ äà ñöðöøêÿí îëìàéàí àëòû ðåçèí âÿ éà êàó÷óê âÿ òûðòûðëû àéàããàáûëàð, òîïóüóíóçäàí éóõàðû ãûø àéàããàáûëàðû
ýåéèíèí. Áóçäà ñöðöøìÿìÿê ö÷öí àéàããàáûëàðûí öñòöíäÿí êþùíÿ úîðàá ýåéèíìÿê äÿ îëàð.
Äÿðùàë éåðäÿí äóðìàéûí
Éûõûëäûüûíûç òÿãäèðäÿ äÿðùàë éåðäÿí äóðìàéûí. ßýÿð éàðàëàíìûñûíûçñà, éàðàíûí ìèãéàñûíû ìöÿééÿí åòìÿéÿ ÷àëûøûí. ßêñ òÿãäèðäÿ, ÿëàâÿ çÿäÿéÿ ñÿáÿá îëà áèëÿðñèíèç. Éûõûëäûãäàí
ñîíðà ìåéäàíà ýÿëÿí éàðàíû ÿñëà þòÿðè ùåñàá
åòìÿéèí âÿ úèääè ìÿíàäà îëìàñà áåëÿ àüðû,
øèøëèê, ãûçàðòû, ùÿðÿêÿòäÿ ìÿùäóäëóüóí éàðàíìàñûíûí ñûíûãëà áàüëû îëà áèëÿúÿéèíè óíóòìàéûí. Äÿðùàë ùÿêèìÿ ìöðàúèÿò åäèí.
ÎÊÒÀÉ
Èñòèãàìÿò
Êþùíÿ
òàðèô
ÀÇÍ/1
äÿã.
Éåíè òàðèô
ÀÇÍ/1
äÿã.
ÌÄÁ âÿ Áàëòèêéàíû þëêÿëÿð
0,37
ÀÇÍ
0,32 ÀÇÍ
Èðàí, Òöðêèéÿ
0,43
ÀÇÍ
0,32 ÀÇÍ
Àâðîïà, Àìåðèêà ãèòÿñè
þëêÿëÿðè âÿ á.
0,50
ÀÇÍ
0,32 ÀÇÍ
Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà, ùÿì÷èíèí, ãåéä
îëóíóð êè, øÿíáÿ, áàçàð âÿ áàéðàì ýöíëÿðèíäÿ (ýöí
ÿðçèíäÿ) âÿ èñòÿíèëÿí ýöí ñààò 00:00-äàí 08:00-à
ãÿäÿð åäèëÿí áåéíÿëõàëã çÿíýëÿðÿ ÿëàâÿ 25 ôàèç åíäèðèì òÿòáèã îëóíóð. Áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ àáóíÿ÷èëÿð
áåéíÿëõàëã çÿíýëÿðèí áèð äÿãèãÿñèíÿ éàëíûç 24 ãÿïèê
þäÿìÿêëÿ øèðêÿòèí õèäìÿòëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäÿ áèëÿðëÿð.
“Àçåðúåëë Òåëåêîì”, ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð ßëèéåâ
àäûíà Áåéíÿëõàëã Ùàâà Ëèìàíûíûí ÿðàçèñèíäÿ éåðëÿøÿí åêñêëöçèâ åíäèðèì çîíàñûíäàí èñòèôàäÿ åòìÿéè
òÿêëèô åäèð. Áóðàäà àáóíÿ÷èëÿð áöòöí áåéíÿëõàëã
íþìðÿëÿðÿ éåðëè øÿáÿêÿõàðèúè ãèéìÿòëÿðëÿ çÿíý åäÿ
áèëÿðëÿð.
Ñÿëèì Ëîüìàíîüëó
ÈÒÌÈØÄÈÐ
Áàáàéåâ Ñàùèá ßëè îüëóíà ìÿõñóñ ßìÿê êèòàá÷àñû
èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

05-02-2014