1969-úó èëäÿí áàøëàéàí
áþéöê èíêèøàô éîëó
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ
äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçèí þçöíÿìÿõñóñ áèð ùÿëãÿñè îëàí
Ñîâåò äþâðöíäÿ äÿ ìèëëè èíêèøàôûìûç áàõûìûíäàí ìèñèëñèç
õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèø, ÿâÿçîëóíìàç íàèëèééÿòëÿðÿ èìçà àòìûøäûð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áèð íå÷ÿ ýöí þíúÿ Èòàëèéàíûí “Åõïîðòèàìî” ïîðòàëû Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ
åäèëÿí óüóðëàðûí òÿùëèë îëóíäóüó ìÿãàëÿ éàéûá. Ìÿãàëÿäÿ
áèëäèðèëèð êè, Àâðîïà èëÿ Àñèéàíûí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí
Àçÿðáàéúàí Øÿðã âÿ Ãÿðá àðàñûíäà êþðïö ðîëóíó îéíàéûð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ ÿñàñ àêòîðäóð. Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òîõóíàí ìöÿëëèô ãåéä åäèð êè, ÿëàãÿëÿðèìèç ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð. 2007-úè èëäÿí åòèáàðÿí Èòàëèéà
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè òèúàðÿò òÿðÿôäàøûäûð...
Ì öñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó - ìåìàðû, ìèëëè
ùÿìðÿéëèê âÿ áöòþâëöéö òÿìèí åäÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñûíûí áàíèñè, õàëãûìûçûí âÿ äþâëÿòèìèçèí õèëàñêàðû, Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí õàëãû ãàðøûñûíäàêû òàðèõè õèäìÿòëÿðè
ìèñèëñèçäèð. Öìóìèééÿòëÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàíûí ãåéðè-íåôò ñåêòîðó ñöðÿòëÿ àðòûð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàëàêÿí ðàéîíóíóí ÁàëàêÿíÑàðûáóëàã-Ãàáàã÷þë-Õàëàòàëà àâòîìîáèë éîëóíóí òèêèíòèñè
èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ðîìàäà Èñëàì ÿíÿíÿëè äþâëÿòëÿðäÿ äèíè
áèðýÿéàøàéûø ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëÿúÿê
Äåêàáðûí 10-äà Ðîìà øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ìÿúëèñè âÿ
Èòàëèéà Ñåíàòû òÿðÿôèíäÿí “Èñëàì ÿíÿíÿëè äþâëÿòëÿðäÿ äèíè áèðýÿéàøàéûø. Ìöñÿëìàí þëêÿñèíäÿ ìöõòÿëèô äèíëÿðèí éàíàøû ìþâúóäëóüó:
Àçÿðáàéúàí òÿúðöáÿñè” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëÿúÿê.
Êîíôðàíñäà Àçÿðáàéúàí, Èòàëèéà, Âàòèêàí Äþâëÿòè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðèí ñèéàñè âÿ äèíè ãóðóìëàðûíûí, åëÿúÿ äÿ åëìè-òÿäãèãàò ìÿðêÿçëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ãóðóìóí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû
êîíôðàíñäà “Èñëàì äöíéàñûíäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè: äöíéÿâèëÿøìÿ ïðîáëåìè” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäÿúÿê.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äðåçäåíäÿ
íþâáÿòè ìÿäÿíèééÿò
òÿäáèðè êå÷èðèëèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áèçèì ÿñàñ ïðèîðèòåòèìèçäèð
Äåêàáðûí 10-äà Ãàðñ øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí
âÿ Òöðêèéÿ õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðèíèí ö÷òÿðÿôëè ýþðöøö êå÷èðèëÿúÿê.
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâóí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ýþðöøäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
Òöðêèéÿéÿ èøýöçàð ñÿôÿð åäÿúÿê.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâóí ýþðöøäÿ ÷ûõûøû âÿ èêèòÿðÿôëè ýþðöøëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ïàðòèéàíûí òÿëÿáÿ-ýÿíúëÿðÿ òÿãàöä
âåðìÿñè áó äèããÿòèí íöìóíÿñèäèð
Áàø íàçèð Ùÿðáè Ùàâà
Ãöââÿëÿðèíèí ùÿðáè
ùèññÿëÿðèíäÿ îëóá
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè, Àëè Áàø Êîìàíäàí Èëùàì
ßëèéåâèí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ
Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí ùÿðáè ùèññÿëÿðèíäÿ îëóá. Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Áàø íàçèð éåíè òèêèëÿí âÿ òàì òÿìèð îëóíàí
ãÿðàðýàùà, äþéöø íþâáÿñèíèí àïàðûëäûüû áèíàëàðà...
Áàõ ñÿh. 2
ÉÀÏ Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòû
“ßáÿäèéàøàð Ëèäåð” àäëû
àíûì òÿäáèðè êå÷èðèá
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàò
ìÿêòÿáè, Îíóí éàðàòäûüû
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð òàðèõè
áèð ðåàëëûãäûð
...Ìèëëè äþâëÿò÷èëèê äÿéÿðëÿðèíèí ÿñàñûíû ñàüëàì úÿìèééÿò òÿøêèë åäèð. Ñàüëàì ìÿíÿâèééàòëû, éöêñÿêèõòèñàñëû
èíñàíëàðäàí èáàðÿò úÿìèééÿò
ãàðøûéà ÷ûõàí...
Áàõ ñÿh. 4
“Áÿçè äåïóòàòëàðûí
ïàðëàìåíòäÿ îëóá-îëìàìàüûíûí
ôÿðãèíè ùèññ åòìèðñÿí”
...Òÿíãèä äåéèë, ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿðè ãàëäûðûðûã.
Ýöíäÿ 25-30 íÿôÿð ýÿëèá ïðîáëåìëÿðèíè áèëäèðèð. Áó
ïðîáëåìëÿðèí áèð ùèññÿñè ãàíóíâåðèúèëèêëÿ áàüëûäûð. Ïàðëàìåíòäÿ êðåäèòëÿ áàüëû ôèêðèìè áèëäèðäèì. Áó ýöí éàðûì
ìèëéîí èíñàíûí êðåäèòëÿ áàüëû ïðîáëåìè âàð. Áó, áèçèì
úÿìèééÿòäèð, îíëàðûí ïðîáëåìèíè ãàëäûðìàã ëàçûìäûð êè...
Áàõ ñÿh. 4
Ñåéìóð Îðóúîâ: Õÿäèúÿ
Èñìàéûëîâà æóðíàëèñòäèð
äåéÿ úèíàéÿò ÿìÿëèíÿ
ýþç éóìóëìàëûäûð?
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíûì ýöíöíÿ...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Òöðêèéÿéÿ èøýöçàð ñÿôÿð åäÿúÿê
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
ýÿíúëèéèí èíêèøàôûíà áþéöê
äèããÿò ýþñòÿðèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöí þëêÿìèçäÿ óüóðëó ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû, þëêÿìèçèí èúòèìàè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëäÿ
åòäèéè íàèëèééÿòëÿð äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíäÿ äÿ þçöíö
áàðèç øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ áèð ñûðà ñàùÿëÿð öçðÿ ýÿíú
êàäðëàðûí ìÿñóë äþâëÿò âÿçèôÿëÿðèíÿ òÿéèí îëóíìàñû,
äþâëÿò ãóðóúóëóüóíäà ýÿíúëÿðèí èøòèðàêûíà øÿðàèò éàðàäûëìàñû, ýÿíú àèëÿëÿðÿ êþìÿê ýþñòÿðèëìÿñè, ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíäÿí îëàí éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíèí
ùÿëëè, ýÿíúëÿðèí ùÿðáè âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè äþâëÿò
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð. Ýÿíúëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿëè âÿ êåéôèééÿòëè òÿùñèëëÿ òÿìèí îëóíìàñû, îíëàðûí áèëèêëè âÿ âÿòÿíïÿðâÿð âÿòÿíäàø êèìè éåòèøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø àääûìëàð äà...
Áàõ ñÿh. 7
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ Àçÿðáàéúàíûí
Àëìàíèéàäàêû ñÿôèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ áó þëêÿäÿ êå÷èðèëÿí Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Ýöíëÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íþâáÿòè òÿäáèð äåêàáðûí 8-äÿ Äðåçäåíäÿ...
...Íÿ ãÿäÿð àúû îëñà äà,
áó, áèð ðåàëëûãäûð êè, àðòûã
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ úèñìÿí áèçèìëÿ äåéèë. Áèç àðòûã 11 èëëèê çàìàíû ýåðèäÿ ãîéìóøóã...
Àñÿô Ùàúûéåâ ÃÄÈßÒ-èí
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí
áàø êàòèáè ñå÷èëèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, ïàðòèéàíûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Àñÿô Ùàúûéåâ Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí (ÃÄÈßÒ) Áàø Àññàìáëåéàñûíûí Éóíàíûñòàíûí ïàéòàõòû...
Áàõ ñÿh. 2
Ùÿøòÿðõàíäà Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
õàòèðÿñè àíûëûá
Äåêàáðûí 9-äà Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñûíûí Ùÿøòÿðõàí
øÿùÿðèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè
àíìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 7
2
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
Àçÿðáàéúàíûí ãåéðè-íåôò ñåêòîðó ñöðÿòëÿ àðòûð
Áàø íàçèð Ùÿðáè Ùàâà
Ãöââÿëÿðèíèí ùÿðáè ùèññÿëÿðèíäÿ îëóá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áèçèì ÿñàñ ïðèîðèòåòèìèçäèð
÷îõ ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè éàðàäûëûá.
Äþâëÿò áàø÷ûñû ÷ûõûøëàðûíäà ñàùèáêàðëàðà
áóíäàí ñîíðà äà þç äÿñòÿéèíè äàâàì åòäèðÿúÿéèíè áèëäèðèá: “Ñàùèáêàðëàðà þç äÿñòÿéèìè
ùÿìèøÿ ýþñòÿðìèøÿì, ýþñòÿðÿúÿéÿì. Áó
äÿñòÿê ùÿì ñèéàñè, åéíè çàìàíäà, ìàääè
äÿñòÿêäèð. Éÿíè, äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ýöçÿøòëè
øÿðòëÿðëÿ àéðûëàí êðåäèòëÿð ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí âåðìèøäèð âÿ âåðèð”.
Ùàçûðäà äöíéà áàçàðûíäà íåôòèí ãèéìÿòèíäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí àçàëìà êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí âÿ þç áöäúÿëÿðèíè ÿñàñÿí íåôò ýÿëèðëÿðè ùåñàáûíà ôîðìàëàøäûðàí þëêÿëÿðè úèääè ñûíàã ãàðøûñûíäà ãîéóá. Àçÿðáàéúàíûí òèìñàëûíäà èñÿ áàøãà ìÿíçÿðÿíèí øàùèäè
îëóðóã. Áåëÿ êè, íåôòèí ãèéìÿòèíäÿ ìöøàùèäÿ
åäèëÿí àçàëìà òåíäåíñèéàñûíûí þëêÿäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí ïëàíëàðà ìöÿééÿí
ìÿíôè òÿñèðëÿð ýþñòÿðÿúÿéè èñòèñíà îëìàñà äà,
áöòþâëöêäÿ íåôòèí ìöÿééÿí ùÿääÿäÿê óúóçëàøìàñûíûí ìöãàáèëèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí þç äàéàíûãëûëûüûíû ñàõëàéàúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð. Áó äà, èëê íþâáÿäÿ, ÿââÿëúÿäÿí ðåàëëàøäûðûëàí àëòåðíàòèâ òÿäáèðëÿðëÿ âÿ äþâëÿòèí
ìÿãñÿäéþíëö øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè èãòèñàäè
èíêèøàô êóðñó èëÿ áàüëûäûð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, áèð
ìöääÿò þíúÿ “Ðîññèéà-24” èíôîðìàñèéà òåëåêàíàëûíà ìöñàùèáÿñèíäÿ áóíóíëà áàüëû ôèêèðëÿðèíè
èôàäÿ åäÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âóðüóëàéûá:
“Äöíéàäà íåôòèí ãèéìÿòèíèí äöøìÿñè, øöáùÿñèç, ïëàíëàðûìûçà ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê.
Ëàêèí áèç ìöõòÿëèô ññåíàðèëÿð èøëÿéèá ùàçûðëàìûøûã. Íåôòèí ãèéìÿòèíèí 60 äîëëàð îëàúàüû
òÿãäèðäÿ, èãòèñàäèééàò ñàáèò èíêèøàô åäÿúÿê”.
Èãòèñàäèééàòûí
øàõÿëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
ðåñïóáëèêàìûçäà ýöúëó
ïîòåíñèàëà ìàëèê àãðàð
ñåêòîðóí èíêèøàôûíûí
äÿñòÿêëÿíìÿñè äÿ
ìöùöì ðîë îéíàéûð
“Áèç ìöõòÿëèô ññåíàðèëÿð èøëÿéèá ùàçûðëàìûøûã. Íåôòèí ãèéìÿòèíèí 60 äîëëàð
îëàúàüû òÿãäèðäÿ, èãòèñàäèééàò ñàáèò èíêèøàô åäÿúÿê”
Çàìàíûíäà ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð,
øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòè
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí
äàéàíûãëûëûüûíû øÿðòëÿíäèðèð
Ìÿëóìäóð êè, äöíéàíûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ çÿíýèí îëàí áèð ñûðà þëêÿëÿðè íåôò
àìèëèíäÿí àñûëûëûã ñèíäðîìóíóí àúû ôÿñàäëàðû
èëÿ öçëÿøèá. Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû äà óçóí
èëëÿð ÿðçèíäÿ íåôò àìèëè èëÿ ñûõ áàüëû îëóá. Áóíóíëà áåëÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò,
óüóðëó èíêèøàô ìîäåëè ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí
íåôò àìèëèíäÿí àñûëûëûã ñèíäðîìóíäàí éàí êå÷èá. Çàìàíûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð,
øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí äàéàíûãëûëûüûíû øÿðòëÿíäèðèð. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” âÿ äèýÿð êîíòðàêòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿìèçÿ ýÿëÿí íåôò ýÿëèðëÿðè ýÿëÿúÿê èíêèøàô áàõûìûíäàí ïðèîðèòåò ñàéûëàí ñàùÿëÿðÿ, î úöìëÿäÿí äÿ, èãòèñàäèééàòûí äèâåðñèôèêàñèéà åäèëìÿñèíÿ, àüûðëûã ìÿðêÿçèíèí òÿäðèúÿí ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíà èñòèãàìÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ, ðåýèîíëàðûí èãòèñàäè ýöú àìèëèíÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ éþíÿëäèëèð êè, áöòöí áóíëàð äà ñîí íÿòèúÿäÿ ðåñïóáëèêàíûí äèíàìèê ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíäà þç
ÿêñèíè òàïûð. Áó ìÿãàìà òîõóíàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èãòèñàäèééàòûí ÷îõãöòáëöëöéöíöí
òÿìèí åäèëìÿñèíèí âÿ áó ñàùÿäÿ ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ äèâåðñèôèêàñèéà ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó áèëäèðèá: “Èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè áèçèì ÿñàñ ïðèîðèòåòèìèçäèð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áèç áóíà íàèë îëà
áèëìèøèê. ×öíêè àðòûã óçóí ìöääÿò ÿðçèíäÿ
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóìóç ñöðÿòëÿ àðòûð”.
Ùÿðòÿðÿôëè äþâëÿò äÿñòÿéè âÿ ýöúëö ìàëèééÿ
òÿìèíàòû ñàéÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíûí íåôò ñåêòîðóíóí àðòûì äèíàìèêàñûíû öñòÿëÿìÿñè ìÿìíóíëóã äîüóðóð. Áèð âàõòëàð þëêÿäÿ èñòåùñàë îëóíàí
öìóìè äàõèëè ìÿùñóëäà íåôò ñåêòîðóíóí ÷ÿêèñè 80 ôàèç úèâàðûíäà èäè. Ùàçûðäà áó ýþñòÿðèúè
45 ôàèçÿ äöøöá âÿ ÖÄÌ-äÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïàéû 60 ôàèçÿ éàõûíëàøûá. Úàðè èëäÿ þëêÿ-
éþíëö øÿêèëäÿ ñòèìóëëàøäûðûëûð âÿ ýåíèø òÿøâèã
îëóíóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ þçÿë áþëìÿéÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíà äèããÿò ÷ÿêÿðÿê äåéèá: “Èãòèñàäèééàòû,
ùÿòòà áóèëêè ñÿâèééÿéÿ ãÿäÿð èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí ñàùèáêàðëûüûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû,
ýöçÿøòëè êðåäèòëÿðèí âåðèëìÿñè, ôåðìåðëÿðÿ
ñóáñèäèéàëàðûí àéðûëìàñû öçðÿ úèääè òÿäáèðëÿð ýþðöëöá”.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, àøàüûäàêû ñòàòèñòèê ðÿãÿìëÿðäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãàéüûñû, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà õöñóñè ÷ÿêè-
“Èãòèñàäèééàòû, ùÿòòà áóèëêè ñÿâèééÿéÿ ãÿäÿð èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí ñàùèáêàðëûüûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû, ýöçÿøòëè êðåäèòëÿðèí âåðèëìÿñè, ôåðìåðëÿðÿ ñóáñèäèéàëàðûí àéðûëìàñû öçðÿ úèääè òÿäáèðëÿð ýþðöëöá”
ìèçäÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóë èñòåùñàëûíäà ö÷ôàèçëèê àðòûì ýþçëÿíèëèð. Ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí àðòûìû èñÿ áóíäàí òÿõìèíÿí èêè äÿôÿ ÷îõäóð.
Þòÿí èë áó ñàùÿäÿ 10 ôàèç àðòûìà íàèë îëóíóá.
Ýÿëÿí èë èñÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà 10 ôàèçÿäÿê
àðòûì ïðîãíîçëàøäûðûëûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû êèìè: “Áó, ìÿùç øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòèíèí, ùÿì äÿ ÿââÿëêè èëëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàòûíû øàõÿëÿíäèðìÿê ö÷öí ÷îõëó èíâåñòèñèéà éàòûðìàüûìûçûí
âÿ ñÿéëÿð ýþñòÿðìÿéèìèçèí íÿòèúÿñèäèð”.
Þëêÿìèçäÿ ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíäà õöñóñè ÷ÿêèéÿ
ìàëèê þçÿë áþëìÿíèí
èíêèøàôûíûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû
ìÿãñÿäèëÿ çÿðóðè òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèð
Ñîí èëëÿðäÿ äþâëÿò áàø÷ûñûíûí åëàí åòäèéè
“Þëêÿìèçèí èíêèøàôû ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíäàí
àñûëûäûð” ñòðàòåæè õÿòòÿ óéüóí îëàðàã ðåñïóáëèêàíûí ðåýèîíëàðûíäà ÷îõñàéëû ñàùèáêàðëàð îðäóñóíóí ôîðìàëàøìàñû ìÿìíóíëóã äîüóðóð. Ðåñïóáëèêàìûçäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà õöñóñè
÷ÿêèéÿ ìàëèê þçÿë áþëìÿíèí èíêèøàôû ìÿãñÿä-
éÿ ìàëèê þçÿë áþëìÿéÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò äÿñòÿéè þç ÿêñèíè òàïûá. Ñîí 10 èëäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà ñàùèáêàðëûã ñóáéåêòëÿðèíèí ñàéû 2,5 äÿôÿ
àðòûá, ìÿøüóëëóãäà þçÿë ñåêòîðóí ïàéû 73,9
ôàèçÿ, âåðýè äàõèëîëìàëàðûíäà 72,4 ôàèçÿ éöêñÿëèá. Þòÿí 10 èëäÿ Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè
Ôîíäóíóí âÿñàèòëÿðè ùåñàáûíà 19 ìèíäÿí ÷îõ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿìèçäÿ äàâàìëû îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè ñèéàñÿòèíèí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà éöêñÿê èíêèøàôà íàèë îëóíìàñû, î úöìëÿäÿí äÿ, ðåñïóáëèêàäà ýöúëö àãðàð-ñÿíàéå
êîìïëåêñëÿðèíèí éàðàäûëìàñû òÿøêèë åäèð. ßëâåðèøëè úîüðàôè-èãëèì õöñóñèééÿòëÿðè þëêÿìèçäÿ
àãðàð ñåêòîðóí ýåíèø èíêèøàô èìêàíëàðûíà ìàëèê îëìàñûíû øÿðòëÿíäèðèð. Åéíè çàìàíäà, ðåñïóáëèêàìûçäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñÿìÿðÿëè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ þëêÿíèí èãòèñàäè ýöúöíöí âÿ
ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí àðòìàñû ðåñïóáëèêàìûçäà êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä îëàí
ïîòåíñèàëäàí èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíÿ ìöíáèò çÿìèí éàðàäûð. Äþâëÿò áàø÷ûñû þëêÿìèçäÿ êÿíä
òÿñÿððöôàòûíäà àðòûì òåìïèíèí òÿìèí îëóíìàñûíà âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿí ñÿìÿðÿëè òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ äèããÿò ÷ÿêÿðÿê áèëäèðèá:
“Áèçäÿ ôåðìåðëÿð òîðïàã âåðýèñèíäÿí áàøãà áöòöí âåðýèëÿðäÿí àçàä îëóíóá. Äþâëÿò
êÿíääÿ èñòåùñàëûí èíêèøàôûíà ôÿàë øÿêèëäÿ
ñóáñèäèéà àéûðûð”.
Ðåñïóáëèêàìûçäà àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò äÿñòÿéè ÷îõøàõÿëèäèð. Ìÿñÿëÿí, áþëýÿëÿðäÿ äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà
êÿíä òÿñÿððöôàòû ö÷öí ëàçûìè èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëûð, áó ñàùÿéÿ èíâåñòèñèéàëàð éþíÿëäèëèð. “Àãðîëèçèíã” ÀÑÚ-íèí ôÿàëèééÿòè äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí
äÿñòÿêëÿíèð. Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè Ôîíäóíóí êðåäèò ïîðòôåëèíèí 65-70 ôàèçè êÿíä òÿñÿððö-
“Áèçäÿ ôåðìåðëÿð òîðïàã âåðýèñèíäÿí áàøãà áöòöí âåðýèëÿðäÿí àçàä îëóíóá. Äþâëÿò êÿíääÿ èñòåùñàëûí èíêèøàôûíà ôÿàë øÿêèëäÿ ñóáñèäèéà àéûðûð”
ñàùèáêàðûí öìóìè äÿéÿðè 2 ìèëéàðä ìàíàò
îëàí ëàéèùÿëÿðèíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíÿ 1,2 ìèëéàðä ìàíàò ýöçÿøòëè êðåäèò éþíÿëäèëèá.
Ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïðèîðèòåò ñàùÿëÿðèíÿ
ìàëèééÿ äÿñòÿéèíèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè
úàðè èëäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá. Áó ìÿãñÿäëÿ úàðè
èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè
Ôîíäóíóí õÿòòè èëÿ 2600-äÿí ÷îõ ñàùèáêàðà
129 ìèëéîí ìàíàò ýöçÿøòëè êðåäèò âåðèëèá. Âåðèëÿí êðåäèòëÿðèí 79 ôàèçè ðåýèîíëàðûí, 21 ôàèçè Áàêû ãÿñÿáÿëÿðèíèí ïàéûíà äöøìÿêëÿ, 84 ôàèçè àãðàð ñàùÿíèí, 16 ôàèçè èñÿ ñÿíàéå âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðèí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëèá. Ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ
ðåñïóáëèêàíûí ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðûíäà 500-äÿí
ôàòû èñòåùñàëûíà âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí åìàëû ñàùÿëÿðèíÿ éþíÿëäèëèð. Ìöàñèð ìåëèîðàñèéà, èððèãàñèéà ñèñòåìëÿðè äþâëÿò èíâåñòèñèéàëàðû ùåñàáûíà ãóðóëóð. Ìèíåðàë ýöáðÿëÿðèí äÿéÿðèíèí 50 ôàèçäÿí ÷îõó äþâëÿò áöäúÿñèíèí âÿñàèòëÿðè ùåñàáûíà êîìïåíñàñèéà îëóíóð.
Þëêÿìèçäÿ éàðàäûëàí àãðàð-ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðè óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ðåñïóáëèêàìûçäà èíäèéÿäÿê äþâëÿòèí àéûðäûüû ýöçÿøòëè êðåäèòëÿð ùåñàáûíà 13 ãóø÷óëóã ôàáðèêè, 2 ùåéâàíäàðëûã êîìïëåêñè, 12 ñîéóäóúó âÿ òàõûë àíáàðû,
8 èñòèõàíà êîìïëåêñè, 3 ÿò åìàëû, 2 êîíñåðâ, 7
÷þðÿê çàâîäó òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
Èðàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè
Äðåçäåíäÿ íþâáÿòè ìÿäÿíèééÿò òÿäáèðè êå÷èðèëèá
Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿ îëóá
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ
Àçÿðáàéúàíûí Àëìàíèéàäàêû ñÿôèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ áó þëêÿäÿ êå÷èðèëÿí Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Ýöíëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íþâáÿòè òÿäáèð äåêàáðûí 8-äÿ Äðåçäåíäÿ òÿøêèë îëóíóá.
Ìÿøùóð “Àëáåðòèíóì” ìóçåéèíäÿ êå÷èðèëÿí
òÿäáèðèí èøòèðàê÷ûëàðû Ãàðà Ãàðàéåâ àäûíà
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò êàìåðà îðêåñòðèíèí èôàñûíäà Àçÿðáàéúàí âÿ äöíéà áÿñòÿêàðëàðûíûí ÿñÿðëÿðèíè äèíëÿéèáëÿð.
Òÿäáèðè à÷àí ñÿôèð Ïÿðâèç Øàùáàçîâ ìÿäÿíèééÿò àõøàìûíûí Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ êå÷èðèëäèéèíè
ñþéëÿéèá. Äèïëîìàò òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà þëêÿìèçèí èíêèøàôû, Àçÿðáàéúàí-Àëìàíèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òàðèõè êþêëÿðè âÿ ùàçûðêû âÿçèééÿòè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Ñÿôèð Øÿðã âÿ Ãÿðá ìÿäÿíèééÿòëÿðèíè þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí ìÿäÿíè èðñè, äöíéà ìóñèãèñèíÿ âåðäèéè òþùôÿëÿð, þëêÿìèçäÿ êëàññèê âÿ ìöàñèð ìóñèãèíèí èíêèøàôû, ãàçàíûëàí íàèëèééÿòëÿð ùàããûíäà äàíûøûá. Î, ùÿì÷èíèí õàëãûìûçûí ìóñèãè áåøèéè îëàí Ãàðàáàüûí âÿ ÿòðàô ðàéîíëàðûí Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí èøüàë îëóíìàñûíäàí áÿùñ åäèá.
Òÿäáèðèí àïàðûúûñû Àçÿðáàéúàíäà ìþâúóä
îëàí àëìàí èðñè, áèðèíúè õàíûì Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí âÿ îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí þëêÿìèçäÿ âÿ õàðèúäÿ ìÿäÿíè èðñèí ãîðóíóá
ñàõëàíìàñû, ìÿäÿíèééÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òÿøâèã îëóíìàñû âÿ ýÿíúëÿðèí
òÿùñèë àëìàã èìêàíëàðûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèá. Àïàðûúû ìÿøùóð áÿñòÿêàð Ãàðà Ãàðàéåâèí àäûíû äàøûéàí
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò êàìåðà îðêåñòðèíèí äÿ ôÿàëèééÿòèíäÿí ñþùáÿò à÷ûá.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà, ùÿì÷èíèí Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí éåíè íÿøðè îëàí, Áåðëèí Ùóìáîëäò Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Àçÿðáàéúàí òàðèõè” êàôåäðàñûíûí ìöäèðè, ïðîôåññîð Åâà Ìàðèà Àóõóí
éàõûíäàí èøòèðàêû èëÿ ùàçûðëàíàí “Àçÿðáàéúàíäà àëìàí èðñè” êèòàáû òÿãäèì åäèëèá. Åéíè çàìàíäà, “Àçÿðáàéúàíäà àëìàí èçëÿðè” àäëû ôîòîñÿðýè âÿ “Àëìàíèéà áèð ðÿññàìûí ýþçö èëÿ”
ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí ðÿñì ìöñàáèãÿñèíèí
ãàëèáëÿðèíèí ÿñÿðëÿðèíäÿí èáàðÿò ñÿðýè íöìàéèø
åòäèðèëèá.
Òÿäáèðäÿ Äðåçäåí Øÿùÿð Áÿëÿäèééÿñèíèí
öçâëÿðè, Ñàêñîíèéà òîðïàüû ïàðëàìåíòèíèí äåïóòàòëàðû, Äðåçäåí Ôèëàðìîíèéàñûíûí äèðåêòîðó
Àíñåëì Ðîçå, Äðåçäåí Ìóçåéëÿð Áèðëèéèíèí äèðåêòîðó Ãèçáåðò Ïîðñòìàí, øÿùÿðèí Ñÿíàéå âÿ
Òèúàðÿò Ïàëàòàñûíûí èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâö Ùåëìóò Ãîëòñ, Äðåçäåí Ðÿññàìëûã Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó Ìàòèàñ Ôëöãå, Äðåçäåí Äþâëÿò Ìóçåéèíèí äèðåêòîðó Åðèêà Åøåáàõ, Äðåçäåí Îïåðàñûíûí äèðåêòîðëóüóíóí öçâö Ñîëâàéã Åêåðò,
Àëìàíèéàäà àêêðåäèòÿ îëóíìóø äèïëîìàòèê
êîðïóñóí âÿ ÊÈÂ-ëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè, ùàáåëÿ
Ñàêñîíèéà òîðïàüûíûí ìöñÿëìàí, ïðàâîñëàâ
âÿ éÿùóäè äèíè èúìàëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè èøòèðàê
åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí
ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí
Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Éàðäûì öçðÿ Ðåñïóáëèêà Êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ äåêàáðûí 9-äà
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè
Ìþùñöí Ïàêàéèí èëÿ ýþðöøöá.
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ ÿñàñÿí Áàø
íàçèðèí ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâóí þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà ùóìàíèòàð ñàùÿäÿêè ÿìÿêäàøëûüûí
äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Òåùðàíà 23-27 íîéàáð òàðèõëè ñÿôÿðèíèí âÿ áó ñÿôÿð
ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ãîíøó þëêÿíèí áèð ñûðà
ðÿñìèëÿðè âÿ áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè èëÿ êå÷èðäèéè ñÿìÿðÿëè ýþðöøëÿðèí
íÿòèúÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ñÿôÿðèí âÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëèíÿ âÿ ýþñòÿðèëÿí õîø ìöíàñèáÿòÿ ýþðÿ Èðàí òÿðÿôèíÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí Áàø
íàçèðèí ìöàâèíè áöòöí áóíëàðû Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ýöíäÿí-ýöíÿ èíêèøàô åäÿí
äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã, ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã
ìöíàñèáÿòëÿðèíèí íÿòèúÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Èðàíäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð âÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàð áàðÿäÿ ñþùáÿò à÷àí ßëè Ùÿñÿíîâ äåéèá
êè, áöòöí ýþðöøëÿðäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôàéäàëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá, êîíêðåò òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöëöá. Áèëäèðèëèá êè,
ãîíøó þëêÿíèí áèðèíúè âèòñå-ïðåçèäåíòè Èñùàã
Úàùàíýèðè, Èðàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè, òèúàðÿò âÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ùÿìñÿäðè,
ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðè
Ìàùìóä Âàåçè âÿ êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè èëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð
õöñóñèëÿ ÿùÿìèééÿòëè îëóá. Èðàí-Àçÿðáàéúàí
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òîõóíàí Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ
åäÿðÿê áó ÿìÿêäàøëûüûí éàëíûç èãòèñàäè ñàùÿäÿ äåéèë, ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ äÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá, ñÿôÿð
ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áó ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ äÿ
ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëäûüûíû ñþéëÿéèá.
Òÿìñèë åòäèéè þëêÿ áàðÿäÿ äåäèéè õîø ñþçëÿðÿ ýþðÿ ßëè Ùÿñÿíîâà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí
Ìþùñöí Ïàêàéèí áöòöí áóíëàðäàí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäÿðÿê âóðüóëàéûá êè, áó ñÿôÿð çàìàíû êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ ìöçàêèðÿ åäèëìèø ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè öçÿðèíäÿ àðòûã èøëÿðÿ áàøëàíûëûá. Áåëÿ êè, Èðàí òÿðÿôèíäÿ òåõíèêè, òÿùñèë âÿ ñîñèàë ñàùÿëÿðäÿ, èúòèìàè òÿìèíàò, ùóìàíèòàð, ìöøòÿðÿê èíâåñòèñèéàëàð, ÿìÿê ìÿñÿëÿëÿðè, ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èëÿ
áàüëû òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëìàñû âÿ ìöçàêèðÿ îëóíìóø äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðÿ âÿ èðÿëè ñöðöëìöø òÿêëèôëÿðÿ óéüóí îëàðàã ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ö÷öí ùàçûðëûã èøëÿðè äàâàì åòäèðèëèð êè, áóíëàð
äà þçöíöí ìöñáÿò íÿòèúÿñèíè âåðÿúÿê.
Ýþðöøäÿ ÿìèíëèêëÿ áèëäèðèëèá êè, Áàø íàçèðèí
ìöàâèíè ßëè Ùÿñÿíîâóí Èðàíà ñÿôÿðè çàìàíû
àïàðûëàí äàíûøûãëàð âÿ ìöçàêèðÿ åäèëÿí òÿêëèôëÿð
ùÿð èêè õàëãûí âÿ äþâëÿòèí ìÿíàôåéèíÿ õèäìÿò
åäÿúÿê, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà èíêèøàôûíà ìöñáÿò òÿñèð
ýþñòÿðÿúÿê. ×öíêè Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ Èðàí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíè
òÿðÿôèíäÿí íöìàéèø åòäèðèëÿí ñèéàñè èðàäÿ ùÿðòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöíáèò øÿðàèò éàðàäûá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè, Àëè Áàø Êîìàíäàí Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ Ùÿðáè Ùàâà
Ãöââÿëÿðèíèí ùÿðáè ùèññÿëÿðèíäÿ îëóá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, Áàø íàçèð éåíè òèêèëÿí âÿ òàì òÿìèð îëóíàí ãÿðàðýàùà, äþéöø íþâáÿñèíèí àïàðûëäûüû áèíàëàðà, ñòàðò-êîìàíäà ìÿíòÿãÿñèíÿ, ÿñýÿð éàòàãõàíàñûíà âÿ éåìÿêõàíàëàðà,
ùàìàì-úàìàøûðõàíà-ãàçàíõàíà êîìïëåêñèíÿ, íÿçàðÿò áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿñèíÿ âÿ ñûðà ìåéäàíûíà áàø ÷ÿêèá, îðàäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëóá.
Ìöäàôèÿ íàçèðè Çàêèð Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè,
Àëè Áàø Êîìàíäàí Èëùàì ßëèéåâèí îðäó ãóðóúóëóüóíà ýþñòÿðäèéè éöêñÿê äèããÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñè îëàðàã ñîí âàõòëàð
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí äþéöø ùàçûðëûüûíûí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè, øÿõñè ùåéÿòèí ñîñèàë-ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû,
ìàääè-òåõíèêè áàçàíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ýþðöëÿí èøëÿðè õöñóñè âóðüóëàéûá.
Ó÷óø-òåõíèêè ùåéÿòè èëÿ ýþðöøÿí Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ àâèàáàçàíûí ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëàí èøëÿðäÿí ìÿìíóí ãàëäûüûíû, áó èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿòèí äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíè áèëäèðèá
âÿ øÿõñè ùåéÿòèí ñîñèàë-ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû
ö÷öí äàâàìëû òÿäáèðëÿð ýþðöëÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àñÿô Ùàúûéåâ ÃÄÈßÒ-èí Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí áàø êàòèáè ñå÷èëèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí
öçâö, ïàðòèéàíûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè
Àñÿô Ùàúûéåâ Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí
(ÃÄÈßÒ) Áàø Àññàìáëåéàñûíûí Éóíàíûñòàíûí ïàéòàõòû Àôèíàäà êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà ÃÄÈßÒ-èí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí áàø êàòèáè ñå÷èëèá.
Ãåéä åäÿê êè, ÃÄÈßÒ-èí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè êèìè ÷ûõûø åäÿí
Àñÿô Ùàúûéåâ áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ þëêÿìèçèí òÿøêèëàòëà
ÿìÿêäàøëûüû, ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû áàõûìûíäàí ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá.
Öìóìèééÿòëÿ, ïðàãìàòèê õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê
îëàí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà, î úöìëÿäÿí
Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíäà óüóðëà
òÿìñèë îëóíóð. Þëêÿìèçèí áó ãóðóìäàêû íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè ìöòÿìàäè îëàðàã òÿøêèëàòûí èøèíäÿ àêòèâ
òÿìñèë îëóíóðëàð. Áó áàõûìäàí, Àñÿô Ùàúûéåâèí ÃÄÈßÒèí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí áàø êàòèáè ñå÷èëìÿñè, åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà óüóðëó òÿìñèë÷èëèéèíèí, ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð.
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè îëàðàã Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí Ñèéàñè Øóðàñûíûí
öçâö, ïàðòèéàíûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè
Àñÿô Ùàúûéåâè áó ìÿñóë âÿçèôÿéÿ ñå÷èëìÿñè ìöíàñèáÿòèëÿ
òÿáðèê åäèð, ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð äèëÿéèðèê.
Ï.Ñ.
Êàìàë Àáäóëëàíûí “Éàðûì÷ûã ÿëéàçìà” ðîìàíû
èòàëèéàëû îõóúóëàð òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà ãàðøûëàíûá
Ðîìàäà êå÷èðèëÿí ÕÛÛÛ ÿíÿíÿâè êèòàá éàðìàðêàñûíäà òàíûíìûø éàçû÷û Êàìàë Àáäóëëàíûí èòàëéàí äèëèíÿ òÿðúöìÿ îëóíìóø “Éàðûì÷ûã ÿëéàçìà” ðîìàíû êèòàáñåâÿðëÿðÿ òÿãäèì åäèëèá.
Êèòàáûí ÷àï åäèëäèéè “Ñàíäðî Òåòè” íÿøðèééàò åâèíèí ðÿùáÿðè Ñàíäðî Òåòòè ÷ûõûø åäÿðÿê ðîìàí ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá.
Áèëäèðèá êè, Äàíèåëå Ôðàíçîíèíèí òÿðúöìÿ åòäèéè êèòàáäà “Þí
ñþç”öí ìöÿëëèôè ìÿøùóð éàçû÷û âÿ òàðèõ÷è, Ôëîðåíñèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Ôðàíêî Êàðäèíè, ðåäàêòîðó èñÿ ïðîôåññîð
Ìèêåëå Áåðíàðäèíèäèð.
ßñÿðèí ÿäÿáè-áÿäèè êåéôèééÿòëÿðèíè òÿùëèë åäÿí Ìèêåëå Áåðíàðäèíè ðîìàíäà ìöàñèð ÿäÿáèééàòûí ìèôèê ÿíÿíÿëÿðëÿ ÿëàãÿñèíèí þí ïëàíà ÷ûõàðûëäûüûíû, ãÿäèì îüóç úÿìèééÿòèíèí ðåàë,
ìÿíÿâè êîíòåêñòäÿ òÿãäèì îëóíäóüóíó áèëäèðèá.
Êèòàáûí èòàëéàí äèëèíäÿ ÿðñÿéÿ ýÿëìÿñèíÿ éàðäûì÷û îëàíëàðà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí Êàìàë Àáäóëëà áó ÿñÿðèí èòàëèéàëû
îõóúóëàðà òÿãäèì îëóíìàñûíäàí áþéöê ãöðóð ùèññè êå÷èðäèéèíè äåéèá. Íÿøð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí éàçû÷û âóðüóëàéûá êè,
ÿñÿðäÿ êëàññèê ÿäÿáèééàòëà ìèôîëîýèéà âÿùäÿò òÿøêèë åäèð. Êàìàë Àáäóëëà “Äÿäÿ Ãîðãóä” ùåêàéÿòëÿðèíèí ÿñëèíäÿ ãÿäèì
Ðîìà, éóíàí ìèôëÿðè èëÿ öñò-öñòÿ äöøÿí, ñÿñëÿøÿí ìèôëÿð îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèá êè, ìÿùç áó áÿíçÿðëèê õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ãÿäèì äþâðëÿðäÿí ìþâúóä îëàí ÿëàãÿëÿðèí
ýþñòÿðèúèñèäèð.
Ñîíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá âÿ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá.
3
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
1969-úó èëäÿí áàøëàéàí áþéöê èíêèøàô éîëó
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçèí þçöíÿìÿõñóñ áèð ùÿëãÿñè îëàí Ñîâåò
äþâðöíäÿ äÿ ìèëëè èíêèøàôûìûç áàõûìûíäàí ìèñèëñèç õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèø, ÿâÿçîëóíìàç íàèëèééÿòëÿðÿ èìçà àòìûøäûð
Ì
öñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ãóðóúóñó - ìåìàðû, ìèëëè ùÿìðÿéëèê âÿ áöòþâëöéö òÿìèí åäÿí
àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñûíûí áàíèñè,
õàëãûìûçûí âÿ äþâëÿòèìèçèí õèëàñêàðû,
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí õàëãû ãàðøûñûíäàêû òàðèõè õèäìÿòëÿðè ìèñèëñèçäèð. Öìóìèééÿòëÿ, Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ ôÿàëèééÿòèíèí ùÿð áèð ìÿãàìû èëÿ õàëãûí, äþâëÿòèí, úÿìèééÿòèí âÿ
îíóí öçâëÿðèíèí ìÿíàôåéèíÿ õèäìÿò åòìèø,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿ õàëãûíûí áöòþâëöéö óüðóíäà ôÿäàêàðëûãëà ÷àëûøìûø, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, äþâëÿò÷èëèéèìèçèí èíêèøàôû, õàëãûí ðèôàù ùàëûíûí
äàùà äà éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí òàðèõè èøëÿð ýþðìöøäöð.
Áó ýöí äàùà ÷îõ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìöñòÿãèëëèê äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèéè çàìàíû ýþðäöéö èøëÿðäÿí
ýåíèø áÿùñ åäèëèð. Àíúàã óíóòìàã ëàçûì
äåéèë êè, äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçèí þçöíÿìÿõñóñ áèð ùÿëãÿñè îëàí Ñîâåò äþâðöíäÿ äÿ áó
áþéöê ñèéàñÿò÷è âÿ äþâëÿò õàäèìè ìèëëè èíêèøàôûìûç áàõûìûíäàí ÿâÿçîëóíìàç íàèëèééÿòëÿðÿ èìçà àòìûøäûð. Îíà ýþðÿ äÿ Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûìûç âÿ äþâëÿò÷èëèéèìèç ãàðøûñûíäàêû ìèñèëñèç õèäìÿòëÿðèíè òÿñâèð åòìÿê ö÷öí ìöòëÿã ìÿíàäà
Îíóí ùàêèìèééÿòèíèí áèðèíúè äþâðöíÿ
(1969-1982-úè èëëÿð) íÿçÿð éåòèðìÿê ëàçûìäûð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, 1969-úó èëÿäÿê
Àçÿðáàéúàí ÑÑÐÈ-íèí òÿðêèáèíäÿ áöòöí
ñàùÿ âÿ èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ ÿí ýåðèäÿ
ãàëìûø ðåñïóáëèêàëàðûí þíöíäÿ ýÿëèðäè.
Ðåñïóáëèêàìûçûí èíêèøàôû ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè ðåñóðñ âÿ ïîòåíñèàë ìþâúóä îëñà
äà, îíëàðäàí ñÿìÿðÿëè ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ
åäèëìÿìÿñè òÿíÿççöë ìåéèëëÿðèíèí ÿñàñûíäà äàéàíàí áàøëûúà ôàêòîð âÿ äåñòðóêòèâ ñóáñòðàò èäè.
Àììà Àçÿðáàéúàí Êîììóíèñò
Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí 1969-
äÿ ÷ûõûø åòäè. 1970-úè èëäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ ñÿéëÿðè èëÿ ÑÑÐÈ
Íàçèðëÿð Ñîâåòèíèí ãÿáóë åòäèéè “Àçÿð-
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1969-1982-úè èëëÿð ÿðçèíäÿ þëêÿéÿ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð âÿ ýþðöëÿí ñòðàòåæè òÿäáèðëÿðèí ôîíóíäà ðåñïóáëèêàìûç ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿðÿê ÑÑÐÈ
ìèãéàñûíäà õöñóñè ÷ÿêèéÿ ìàëèê îëàí ðåñïóáëèêàéà ÷åâðèëäè
úó èë èéóë ïëåíóìóíäà Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû
Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí áèðèíúè êàòèáè ñå÷èëÿðÿê ðåñïóáëèêàíûí ðÿùáÿðè îëìàñû
þëêÿìèçèí Ñîâåò äþâðö òàðèõèíäÿ äþíöø íþãòÿñè îëäó. Ìÿùç áó òàðèõäÿí
ñîíðà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð, ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð ðåñïóáëèêàìûçûí èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿí
ñóáñòðàò îëäó.
Ùÿìèí äþâðÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàí
ÑÑÐÈ ìèãéàñûíäà õàììàë ìÿíáÿéè
ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí àãðàð ðåñïóáëèêà
êèìè òàíûíûðäû. Îäóð êè, þëêÿìèçèí éàëíûç õàììàë ìÿíáÿéè êèìè ÷ûõûø åòìÿñè ÿíÿíÿñèíè àðàäàí ãàëäûðìàã âÿ äàâàìëû, ñöðÿòëè èíêèøàôû òÿìèí åòìÿê
ö÷öí êîìïëåêñ ñÿúèééÿëè ñòðàòåæè èñëàùàòëàð àïàðìàã, ýåíèøìèãéàñëû òÿäáèðëÿð ýþðìÿê çÿðóðè èäè. Áóíóí ö÷öíñÿ
èëê íþâáÿäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èñëàùàòëàð
ùÿéàòà êå÷èðìÿêëÿ ìèëëè èíêèøàôûí ìàääè áàçàñûíû ôîðìàëàøäûðìàã ëàçûì èäè.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ äÿ ìÿùç áó
èñòèãàìÿòäÿ ôóíäàìåíòàë ñòðàòåæè òÿäáèðëÿð ýþðìÿêëÿ äàâàìëû âÿ íèçàìëû èíêèøàôû òÿìèí åòìÿéè áàúàðäû. Ñöðÿòëè
ñÿíàéåëÿøìÿ êóðñó ñå÷èëäè âÿ ãûñà çàìàí êÿñèéèíäÿ ñÿíàéå ñàùÿñèíèí èíêèøàôûíäà ìöùöì èðÿëèëÿéèøëÿð ãåéäÿ
àëûíäû. Àðäûúûë ñóðÿòäÿ ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðè òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëäè êè, áó
äà äàâàìëû èíêèøàô êîíñåïñèéàñûíûí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿí ÿñàñëàðäàí áèðè îëäó. Ãûñà ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàí Èòòèôàã ñÿâèééÿñèíäÿ ñÿíàéå èñòåùñàëûíûí àðòûì ñöðÿòèíÿ ýþðÿ èëê éåðäÿ ãÿðàðëàøäû. Áóíóí ìÿíòèãè âÿ ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, ìàøûíãàéûðìà,
ìåòàëëóðýèéà âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ
ÿùÿìèééÿòëè èðÿëèëÿéèøëÿð ãåéäÿ àëûíäû.
Åéíè çàìàíäà, ìöÿññèñÿëÿðèí ìàääèòåõíèêè áàçàñû äàùà äà éàõøûëàøäûðûëäû,
÷îõñàéëû éåíè êîìïëåêñëÿð, åìàë çàâîäëàðû èñòèôàäÿéÿ âåðèëäè. Áóíëàð èñÿ
éöíýöë âÿ éåéèíòè ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðäè.
Ñÿíàéå ñàùÿñèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè àãðàð ñåêòîðóí äà òÿðÿããèñèíÿ òÿêàí
âÿ òþùôÿ âåðÿí ÿñàñ îëäó. Àãðàð ñàùÿäÿ
ýþðöëÿí èøëÿð áó ñåêòîðäà ñöðÿòëè âÿ ñû÷ðàéûøëû èíêèøàôûí øÿðòëÿíäèðèúèñè ãèñìèí-
áàéúàí ÑÑÐ-äÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíû èíêèøàô åòäèðìÿê òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà” Ãÿðàð
êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôû éþíöíäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí éåíèëèêëÿðèí íîðìàòèâ
ÿñàñûíû òÿøêèë åòäè. Áóíóí àðäûíúà 9 èéóë
1975-úè èë òàðèõëè “Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-äÿ
êÿíä òÿñÿððöôàòû èñòåùñàëûíû äàùà äà èõòèñàñëàøäûðìàã, öçöì÷öëöéö âÿ øÿðàá÷ûëûüû èíêèøàô åòäèðìÿê ùàããûíäà” Ãÿðàð
äà áó ñàùÿíèí èíêèøàôûíûí ùöãóãè ñóáñòðàòû ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòäè.
Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí ôîíóí-
úàíäà íåôò éàòàãëàðûíäàí áèð ìèëéàðä
òîí íåôò ÷ûõàðûëäû. 1976-úû èëäÿ Éåíè Áàêû Íåôòàéûðìà Çàâîäó, 1982-úè èëäÿ èñÿ
Áàêû Íåôòàéûðìà Çàâîäóíäà íåôòèí èëêèí
åìàëû ö÷öí ÅËÎÓ-ÀÂÒ ãóðüóñó èøÿ ñàëûíäû. Áó ìöÿññèñÿëÿðäÿ 30 àääà ìöõòÿëèô íåôò ìÿùñóëëàðû èñòåùñàë îëóíóðäó.
Íåôò ñåêòîðóíäà ÿëäÿ åäèëÿí áó íàèëèééÿòëÿð, î úöìëÿäÿí, äÿíèçäÿ íåôò èñòåùñàëû ö÷öí òèêèëìèø “Äÿðèí þçöëëÿð” çàâîäóíóí éàðàäûëìàñû, ÿñëèíäÿ, ýÿëÿúÿêäÿ
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” àäëàíäûðûëàí âÿ
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû òÿìèí
åäÿí ìöãàâèëÿíèí èìçàëàíìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðäû êè, áó äà ùàçûðêû èãòèñàäèééàòûìûçûí èíêèøàôûíäà áàøëûúà ñòèìóëëàøäûðûúû àìèëäèð.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, íåôò âÿ ãàç åùòèéàòëàðûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèëìÿñè ìèëëè èíêèøàôà ìöùöì òþùôÿëÿð áÿõø åòìèø
îëäó. Åéíè çàìàíäà, ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíèí ñàéûíûí âÿ ñÿíàéå èñòåùñàëûíûí èëëèê ùÿúìèíèí àðòûðûëìàñû, êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà ìÿùñóëäàðëûã ñÿâèééÿñèíèí
Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû âÿ äèð÷ÿëäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. Ìóñèãè, òåàòð, êèíî, òÿñâèðè èíúÿñÿíÿò âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ õöñóñè äÿéèøèêëèêëÿð âÿ èíêèøàô ìåéèëëÿðè
ãåéäÿ àëûíäû. Ìÿäÿíèééÿò åâëÿðè èíøà åäèëäè, àáèäÿëÿð óúàëäûëäû, èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðèíÿ ôÿõðè àäëàð, îðäåíëÿð âåðèëäè, òÿãàöäëÿð àéðûëäû. Áöòöí áóíëàð èñÿ úÿìèééÿòèí èíòåëëåêòóàë - éàðàäûúû òÿáÿãÿñèíèí
ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè äàùà äà àðòûðäû
äà êÿíä òÿñÿððöôàòû ñÿíàéå òÿìÿëè öçÿðèíäÿ èíêèøàô åòäèðèëäè âÿ èñòåùñàë îëóíàí
ìÿùñóëëàðûí îðòà èëëèê ùÿúìè ìöòÿìàäè
ñóðÿòäÿ àðòûðûëäû. Àðòûã 1982-úè èëäÿ êÿíä
òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàë ùÿúìè èëê äþâðëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ 6 äÿôÿ àðòûðûëìûøäû êè, áó äà àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôû éþíöíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí
ñÿìÿðÿëèëèéèíäÿí õÿáÿð âåðèðäè.
Áóíëàðëà éàíàøû, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðäÿ íåôò ñÿíàéåñèíäÿ äÿ òÿíÿççöë
ìåéèëëÿðè àðàäàí ãàëäûðûëäû âÿ áÿùñ åäèëÿí ñàùÿäÿ åùòèéàòëàðäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ äàâàìëû âÿ íèçàìëû èíêèøàôûí ÿñàñû ãîéóëäó. Íåôò ùàñèëàòû õåéëè
àðòûðûëäû. Àðòûã 1970-úè èëäÿ íåôò ùàñèëàòû
17,3 ìèëéîí òîíà ÷àòäûðûëäû êè, áó äà
ìöùöì ýþñòÿðèúè èäè. Áóíóíëà éàíàøû,
Õÿçÿð äÿíèçèíäÿ “28 àïðåë”, “Áàùàð”,
“Ýöíÿøëè” êèìè çÿíýèí åùòèéàòëàðà ìàëèê
îëàí íåôò âÿ ãàç éàòàãëàðû àøêàð åäèëäè.
Íåôò÷ûõàðìà òåõíîëîýèéàñûíäà ñöðÿòëè
òÿêìèëëÿøäèðìÿ èøëÿðè àïàðûëäû. Õÿçÿð
äÿíèçèíäÿ 2800-6500 ìåòð äÿðèíëèéèíäÿ
íåôò ãóéóëàðû ãàçûëäû âÿ ñóàëòû íåôò êÿìÿðè ÷ÿêèëäè. 1972-úè èëÿäÿê Àçÿðáàé-
éöêñÿëäèëìÿñè, åíåðæè ñåêòîðóíóí ìöòÿìàäè èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ìèëëè
èíêèøàôû òÿìèí åòìÿêëÿ éàíàøû, ðåñïóáëèêàìûçà ìèëëè èíêèøàôà ñÿðô åòìÿê ö÷öí
ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ êàïèòàë ýÿòèðìèø
îëäó.
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöëÿí òÿäáèðëÿðèí ôîíóíäà òÿíÿççöë ìåéèëëÿðèíÿ ñîí ãîéóëäó âÿ
ðåñïóáëèêàìûçûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà, äèð÷ÿëèøèíÿ ñòàðò âåðèëäè. Ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûí òÿìèí åäèëìÿñè ìÿäÿíèééÿò, òÿùñèë, ñÿùèééÿ âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ýþðöëÿí ôóíäàìåíòàë ñòðàòåæè òÿäáèðëÿðèí óüóðëóëóüóíó øÿðòëÿíäèðäè êè, áó
äà Àçÿðáàéúàíûí ÑÑÐÈ ñÿâèééÿñèíäÿ
ÿí éöêñÿê èíêèøàô òåìïèíÿ ìàëèê îëàí
ðåñïóáëèêàéà ÷åâðèëìÿñèíèí òÿìèíàò÷ûñû
ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòäè.
Öìóììèëëè èíêèøàôûí ñòðàòåæè äåòàëëàðûíû àøêàð åòìÿê ö÷öí ñîñèàë-èãòèñàäè
òÿðÿããèíèí ôîíóíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèí
äèíàìèê èíêèøàô òåìïèíÿ íÿçÿð éåòèðìÿê ìÿãñÿäÿìöâàôèãäèð.
Èëê íþâáÿäÿ òÿùñèë ñåêòîðóíäà àðäûúûë âÿ äàâàìëû èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëäè êè, áó äà êàäð ïîòåíñèàëûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè
èøèíÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð áÿõø åòìèø
îëäó. ßââÿëà, òÿùñèë ñåêòîðóíóí ìàääè-òåõíèêè áàçàñû éàõøûëàøäûðûëäû. Õöñóñè èíòåëëåêòóàë òÿáÿãÿíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ íîðìàòèâ áàçà
éàðàäûëäû âÿ áóíà ìöâàôèã îëàðàã
ïðàêòèê ìöñòÿâèäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðäÿ 350 ìèíäÿí ÷îõ
øàýèðä éåðè îëàí 849 öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáè èñòèôàäÿéÿ âåðèëäè. Åéíè çàìàíäà,
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñû ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ éàõøûëàøäûðûëäû âÿ ÿùÿìèééÿòëè êåéôèééÿò äÿéèøèêëèêëÿðèíÿ íàèë îëóíäó.
Áóíëàðëà éàíàøû, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí õöñóñè äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí
ôîíóíäà êàäð ïîòåíñèàëûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿð ÑÑÐÈ ìèãéàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ýþíäÿðèëäèëÿð. Áåëÿ êè,
àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿëÿð Ìîñêâà, Ëå-
ìÿòëÿíäèðìÿê ëàçûìäûð âÿ îí èëëÿðëÿ
ÿëäÿ åòäèéèìèç íàèëèééÿòëÿðè ùå÷ âàõò
óíóòìàìàëûéûã”.
Òÿùñèë ñåêòîðóíäà àðäûúûë âÿ äàâàìëû èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëäè êè, áó äà êàäð ïîòåíñèàëûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èøèíÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿëÿð áÿõø åòìèø îëäó
Àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿðèí ÑÑÐÈ ìèãéàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí íöôóçëó àëè
òÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíÿ ýþíäÿðèëìÿñè ìèëëè
ìÿäÿíèééÿòèìèçèí òÿáëèüè âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ìèëëè äèàñïîð ãóðóúóëóüóíóí ôîðìàëàøäûðûëìàñû èøèíÿ ìöùöì
ñòðàòåæè òþùôÿëÿð áÿõø åòäè.
Áóíëàðäàí áàøãà, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû âÿ äèð÷ÿëäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. Ìóñèãè, òåàòð, êèíî, òÿñâèðè èíúÿñÿíÿò âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ õöñóñè äÿéèøèêëèêëÿð âÿ èíêèøàô ìåéèëëÿðè ãåéäÿ àëûíäû. Ìÿäÿíèééÿò åâëÿðè èíøà åäèëäè, àáè-
Ñèéàñè-èäåîëîæè ìöñòÿâèäÿ ýþðöëÿí èøëÿð äÿ ìèëëè èíêèøàô âÿ ùÿìðÿéëèéèìèçèí òÿìèí îëóíìàñû áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá
åòäè. Ìèëëè èäåîëîæè ñèéàñÿòèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè 1978-úè èëäÿ Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí úÿùäëÿðè âÿ òÿøÿááöñö ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-èí Êîíñòèòóñèéàñûíà “Àçÿðáàéúàí äèëè Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-èí
ðÿñìè äþâëÿò äèëèäèð” ìàääÿñè äàõèë åäèëäè. Áó, ìèëëè èäåîëîýèéàìûçûí ôóíêñèîíàë âàùèäè îëàí ìèëëè äèëèìèçèí ìöùàôèçÿñè âÿ òÿáëèüè áàõûìûíäàí ìöùöì òàðèõè ñòðàòåæè àääûì îëäó. Áóíóí àðäûíúà “Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí äèëè” âÿ “Àçÿðáàéúàí äèëè” äÿðñëèêëÿðè ùàçûðëàíäû
íèíãðàä, Õàðêîâ, Êèéåâ, Ìèíñê, Âîðîíåæ
âÿ ñ. øÿùÿðëÿðäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí íöôóçëó àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ þç òÿùñèëëÿðèíè áàøà âóðàðàã þëêÿìèçÿ ãàéûäûð
âÿ êàäð ïîòåíñèàëû êèìè ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÷àëûøûðäûëàð. Öìóìèëèêäÿ Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðäÿ ÑÑÐÈ-íèí ÿí íöôóçëó àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ 18 ìèíÿäÿê éöêñÿê
èõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñ ùàçûðëàíäû. Áó èñÿ
ìèëëè èíêèøàôûí èíòåëëåêòóàë ÿñàñëàðûíûí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ ôóíäàìåíòàë òþùôÿ
èäè.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿùñèë ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíûí çÿðóðÿòèíè ìÿùç áó
úöð äÿéÿðëÿíäèðèðäè: “Àçÿðáàéúàíäà
éöêñÿê ñàâàäà, áèëèéÿ, èõòèñàñà, éöêñÿê åëìÿ ìàëèê èíñàíëàð âàð âÿ îíëàð
úÿìèééÿòèí ÷îõ ùèññÿñèíè òÿøêèë åäèð.
ßýÿð îíëàð îëìàñàéäû, Àçÿðáàéúàíûí
èãòèñàäèééàòû, Àçÿðáàéúàí åëìè èíêèøàô åäÿ áèëìÿçäè. Áóíëàð îëìàñàéäû,
áèç èíäè Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèë äþâëÿò
êèìè èäàðÿ åäÿ áèëìÿçäèê. Îíëàðû ãèé-
äöíéà Ñÿùèééÿ Òÿøêèëàòûíûí ðåýèîíëàðàðàñû ñåìèíàðûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè
áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëäè.
Áóíëàðëà éàíàøû, ñÿùèééÿ èø÷èëÿðèíèí
÷àëûøìà âÿ ìÿèøÿò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû éþíöíäÿ äÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. Ñÿùèééÿ ñåêòîðóíäà ÷àëûøàíëàðûí ÿìÿêùàãëàðû àðòûðûëäû âÿ îíëàð
ìöõòÿëèô îðäåí, ìåäàë âÿ ôÿõðè ôÿðìàíëàðëà òÿëòèô åäèëäèëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1969-1982-úè èëëÿð ÿðçèíäÿ þëêÿéÿ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
èñëàùàòëàð âÿ ýþðöëÿí ñòðàòåæè òÿäáèðëÿðèí
ôîíóíäà ðåñïóáëèêàìûç ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäÿðÿê ÑÑÐÈ ìèãéàñûíäà õöñóñè ÷ÿêèéÿ ìàëèê îëàí ðåñïóáëèêàéà ÷åâðèëäè.
ßýÿð î çàìàíàäÿê Àçÿðáàéúàí ÑÑÐÈ
ìèãéàñûíäà éàëíûç õàììàë ìÿíáÿéè êèìè ÷ûõûø åäÿðÿê èíêèøàô òåìïèíÿ ýþðÿ
ÿí ýåðèäÿ ãàëìûø þëêÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèðäèñÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðèí ôîíóíäà þëêÿìèç ñöðÿòëè èíêèøàô òåìïèíÿ
ìàëèê îëäó âÿ 70-úè èëëÿðèí ñîíó-80-úè èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìöòÿìàäè èíêèøàô ìåéèëëÿðè ãåéäÿ àëûíäû.
Åéíè çàìàíäà, ñèéàñè-èäåîëîæè ìöñòÿâèäÿ ýþðöëÿí èøëÿð äÿ ìèëëè èíêèøàô âÿ
ùÿìðÿéëèéèìèçèí òÿìèí îëóíìàñû áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäè.
Ìèëëè èäåîëîæè ñèéàñÿòèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè 1978-úè èëäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí úÿùäëÿðè âÿ òÿøÿááöñö ñàéÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-èí Êîíñòèòóñèéàñûíà
“Àçÿðáàéúàí äèëè Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-èí
ðÿñìè äþâëÿò äèëèäèð” ìàääÿñè äàõèë åäèëäè. Áó, ìèëëè èäåîëîýèéàìûçûí ôóíêñèîíàë
âàùèäè îëàí ìèëëè äèëèìèçèí ìöùàôèçÿñè
âÿ òÿáëèüè áàõûìûíäàí ìöùöì òàðèõè
ñòðàòåæè àääûì îëäó. Áóíóí àðäûíúà
“Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí äèëè” âÿ “Àçÿðáàéúàí äèëè” äÿðñëèêëÿðè ùàçûðëàíäû.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùàêèìèééÿòèíèí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñèíèí ìöùöì
ÿñàñëàðûíäàí áèðè äÿ þëêÿìèçÿ ãàðøû åðìÿíèëÿðèí òÿøêèë åòäèêëÿðè òÿáëèüàò âÿ ùöúóìëàðûí ãàðøûñûíûí ìÿùàðÿòëÿ àëûíìàñûäûð. Áåëÿ êè, åðìÿíèëÿðèí þëêÿìèçÿ
äÿëÿð óúàëäûëäû, èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðèíÿ
ôÿõðè àäëàð, îðäåíëÿð âåðèëäè, òÿãàöäëÿð
àéðûëäû. Áöòöí áóíëàð èñÿ úÿìèééÿòèí èíòåëëåêòóàë - éàðàäûúû òÿáÿãÿñèíèí ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè äàùà äà àðòûðäû.
Ñÿùèééÿ ñåêòîðóíäà äà ôóíäàìåíòàë éåíèëèêëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëäè âÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. 1969-úó èëèí
äåêàáð àéûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ñÿùèééÿ ãàíóíâåðèúèëèéèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë
åäèëäè. Áóíóí àðäûíúà èñÿ Ñàüëàìëûã
Ìÿúÿëëÿñè âÿ “Ñÿùèééÿ ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-èí Ãàíóíó ãÿáóë åäèëäè.
1970-1980-úè èëëÿðäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ 30à éàõûí ýÿíú àçÿðáàéúàíëû àëèìèí ìöõòÿëèô èõòèñàñëàð öçðÿ ÑÑÐÈ ìèãéàñûíäà
äîêòîðàíòóðàéà ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ ìöâÿôôÿã îëäó.
Áóíäàí áàøãà, Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ïàéòàõò Áàêû ìöâàôèã ñàùÿäÿ ìöõòÿëèô ñåìèíàð âÿ êîíôðàíñëàðà
åâ ñàùèáëèéè åòäè. 1970-úè èëäÿ Öìóì-
ãàðøû òÿøêèë åòäèêëÿðè àíòèòÿáëèüàòûí ÑÑÐÈ
ìèãéàñûíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ìÿùàðÿòëÿ ãàðøûñûíûí àëûíìàñû òàðèõè íàèëèééÿò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ùÿìèí ÿðÿôÿäÿ åðìÿíèëÿð ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðìÿéÿ úÿùä åäèðäèëÿð. 1977-úè èëäÿ äÿ
áåëÿ òÿøÿááöñ åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, Óëó þíäÿðèí îïåðàòèâ âÿ åôôåêòèâ
òÿäáèðëÿðè ñàéÿñèíäÿ áóíóí ãàðøûñû ìÿùàðÿòëÿ àëûíäû.
Öìóìèééÿòëÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-ÿ ðÿùáÿðëèê
åòäèéè 13 èë ÿðçèíäÿ (1969-1982) ðåñïóáëèêàìûçûí ðåýèîíëàðû äà äàõèë îëìàãëà áöòöí øÿùÿðëÿðèíäÿ úèääè òàðèõè èíêèøàô áàø âåðäè. Áó èíêèøàô þëêÿíèí ùÿì
èãòèñàäè, ùÿì äÿ ñîñèàë-ìÿäÿíè ñôåðàñûíû ÿùàòÿ åäèðäè. Áöòþâëöêäÿ, Áàêû øÿùÿðèíèí ìèëëèëÿøìÿñè, ïàéòàõòûìûçäà îíëàðëà ñÿíàéå ìöÿññèñÿñèíèí éàðàäûëìàñû,
ìèêðîðàéîíëàðûí âÿ éåíè ãÿñÿáÿëÿðèí
ñàëûíìàñû, êÿíäëÿðèìèçèí àáàäëàøäûðûëìàñû, ýÿíúëÿðèí èøëÿ òÿìèí åäèëìÿñè âÿ
êàäð êèìè èõòèñàñëàøäûðûëìàñû âÿ ñ. êèìè
ìÿñÿëÿëÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ùàêèìèééÿòèíèí ÿñàñ õöñóñèééÿòëÿðè èäè.
1982-úè èëèí äåêàáðûíäà Ñîâåò Èòòèôàãû Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñè Ñèéàñè Áöðîñóíóí öçâö ñå÷èëÿí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ÑÑÐÈ
Íàçèðëÿð Ñîâåòè ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè
âÿçèôÿñèíÿ òÿéèí åäèëäè âÿ ÑÑÐÈ-íèí ðÿùáÿðëÿðèíäÿí áèðè îëäó. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç áó äþâðäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí õàëãû âÿ
äþâëÿòèíèí ìÿíàôåéèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí
ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàð àòäû, ìèñèëñèç õèäìÿòëÿð ýþñòÿðäè. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ 1987-úè èëèí îêòéàáðûíäà Ñîâåò Èòòèôàãû Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñè Ñèéàñè Áöðîñóíóí âÿ øÿõñÿí
Áàø êàòèá Ìèõàèë Ãîðáà÷îâóí éåðèòäèéè
ñèéàñè õÿòòÿ åòèðàç ÿëàìÿòè îëàðàã òóòäóüó âÿçèôÿëÿðäÿí èñòåôà âåðäè.
Áöòþâëöêäÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí áÿùñ îëóíàí ìÿðùÿëÿäÿ þëêÿìèçÿ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþíÿì èíêèøàô òåíäåíñèéàëàðû èëÿ òàðèõÿ äàõèë îëäó. Åéíè çàìàíäà, ñèéàñè-èäåîëîæè ìöñòÿâèäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿð ìèëëè ùÿìðÿéëèê âÿ
áöòþâëöéöìöçöí òÿìèíàò÷ûñû ðîëóíäà
÷ûõûø åòäè.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
4
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
“Áÿçè äåïóòàòëàðûí ïàðëàìåíòäÿ
îëóá-îëìàìàüûíûí ôÿðãèíè ùèññ åòìèðñÿí”
“ÉÀÏ-äàí îëàí äèýÿð äåïóòàòëàð ßëè ßùìÿäîâëà
Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíû ÿâÿç åäÿ áèëìèðëÿð”
Ìîäåðí.àç ñàéòû Ìèëëè Ìÿúëèñèí öçâö, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè Ñèéàâóø Íîâðóçîâëà
ìöñàùèáÿíè òÿãèì åäèð.
- Ïàðëàìåíòäÿ ÷ûõûøëàðûíûç
ñîí çàìàíëàð òÿíãèä öçÿðèíäÿ êþêëÿíèð. Áó, íÿ èëÿ
áàüëûäûð?
- Òÿíãèä äåéèë, ìöÿééÿí
ïðîáëåìëÿðè ãàëäûðûðûã. Ýöíäÿ 2530 íÿôÿð ýÿëèá ïðîáëåìëÿðèíè áèëäèðèð. Áó ïðîáëåìëÿðèí áèð ùèññÿñè
ãàíóíâåðèúèëèêëÿ áàüëûäûð. Ïàðëàìåíòäÿ êðåäèòëÿ áàüëû ôèêðèìè áèëäèðäèì. Áó ýöí éàðûì ìèëéîí èíñàíûí êðåäèòëÿ áàüëû ïðîáëåìè âàð.
Áó, áèçèì úÿìèééÿòäèð, îíëàðûí
ïðîáëåìèíè ãàëäûðìàã ëàçûìäûð êè,
ùÿëëèíè òàïñûí. Áó âàõòà ãÿäÿð
ìÿíäÿí áàøãà ùå÷ êèì áó ùàãäà äàíûøìàéûá. Ìÿãñÿäèìèç èíñàíëàðûí éàõøû éàøàìàñûäûð. Úÿíàá Ïðåçèäåíòèìèç äÿ äåéèá êè,
ùÿð øåé õàëã ö÷öíäöð. Èíñàíëàð
éàõøû éàøàìûðñà, ïðîáëåìëÿðè
âàðñà âÿ áóíëàð ùÿëë îëóíìóðñà,
áÿñ, áèçèì ôóíêñèéàìûç íÿäèð?
Áèç þç öçÿðèìèçÿ äöøÿíè åòìÿëèéèê. Öìóìèééÿòëÿ, ùÿð êÿñ þç
öçÿðèíÿ äöøÿíè åòñÿ, úÿìèééÿòèìèçäÿ ïðîáëåì îëìàç.
- Áåëÿ áàøà äöøäöê êè, ñèç
þç èøèíèçè ýþðöðñöíöç,
ñþéëÿäèêëÿðèíèç òÿíãèä äåéèë...
- Î ýöí Ãàðàáàü ÿëèëëÿðè þç
ïðîáëåìëÿðè èëÿ áàüëû ìöðàúèÿò åòäèëÿð. Ìÿí î ñàùÿ èëÿ ìÿøüóë îëìóðàì. Àíúàã îíëàð þç òÿêëèôëÿðèíè âåðäèëÿð. Ýþðöðñÿí êè, äîüðó
äåéèðëÿð. Ìöãàâèëÿ âàð, Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè òÿñäèã åäèá êè,
îíëàðûí ñûüîðòà ïóëó âåðèëìÿëèäèð.
Äåìÿëè, âåðèëìÿëèäèð, Ãàíóíäà
ìöâàôèã äÿéèøèêëèêëÿð îëìàëûäûð,
ñûüîðòà ïóëó âåðèëìÿëèäèð. Ìÿí
äÿðùàë ïàðëàìåíòäÿ áó ìÿñÿëÿíè
ãàëäûðäûì êè, ìÿøüóë îëñóíëàð.
- Ïàðëàìåíòäÿ ñîí çàìàíëàð áöòöí ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿñèíäÿ ÷ûõûø åäèðñèíèç.
Àíúàã ÿââÿëëÿð áåëÿ äåéèëäè. Ìöáàðèç Ãóðáàíëû, ßëè
ßùìÿäîâ
ïàðëàìåíòäÿ
îëàíäà ìÿñÿëÿëÿð áþëöíöðäö...
- Îíëàð ÷îõ áþéöê êþìÿêëèê
åäèðäèëÿð. ßëè ßùìÿäîâ, Ìöáàðèç
Ãóðáàíëû áèð íå÷ÿ ìÿñÿëÿ ùàãäà
÷ûõûø åäèðäè, éöíýöëëöê éàðàíûðäû.
Èíäè î àüûðëûüû þçöì äÿ ùèññ åäèðÿì. Ïàðëàìåíòèí áèð ùèññÿñè êèôàéÿò ãÿäÿð àêòèâäèð. Åëÿ äåïóòàò
âàð êè, îíóí ïàðëàìåíòäÿ îëóá-îëìàìàüûíûí ôÿðãèíè ùèññ åòìèðñÿí. Àíúàã ßëè ßùìÿäîâëà Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíûí ïàðëàìåíòäÿí
ýåòìÿëÿðè ùèññ îëóíóð. Îíëàðà
ùÿì äþâëÿòèí ìöäàôèÿñè, ùÿì àéðû-àéðû ãàíóíâåðèúèëèê òÿøÿááöñö
èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ ÷ûõûø åäèðäèëÿð âÿ áó ìÿñÿëÿëÿð ïàéëàíûðäû.
Ùÿðÿíèí áèð ñàùÿñè âàð, ùÿðÿ þç
ñàùÿñèíÿ óéüóí îëàðàã ÷ûõûø
åäèð. Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíäàí îëàí äåïóòàòëàðûí äà êþìÿêëèêëÿðè ÷îõäóð. Àíúàã ßëè ßùìÿäîâëà Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíû
ÿâÿç åòìèð.
- Áó ãÿäÿð èøëÿðèí þùäÿñèíäÿí íåúÿ ýÿëèðñèíèç, éîðóëóðñóíóç?
- ßëáÿòòÿ, éîðóëóðàì. Èíñàíûí
åíåðæèñè ÿáÿäè äåéèë. Àíúàã áóíóíëà éàíàøû, ÷àëûøûðûã êè, ãàðøûìûçäà äóðàí âÿçèôÿëÿðè éåðèíÿ éåòèðÿê.
- ÉÀÏ-äà ñèçèíëÿ áèð éåðäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ßëè ßùìÿäîâëà Ìöáàðèç Ãóðáàíëûéà âÿçèôÿ âåðèëäè. Îíëàðûí
ïàðòèéàäà ýþðäöêëÿðè èøëÿð
áàøãàëàðûíà òàïøûðûëà áèëÿðìè?
- Ïàðòèéà ùÿð ùàíñû áèð íàçèðëèê, øèðêÿò, èúðà ùàêèìèééÿòè äåéèë.
Áóðàäà äàâàìëûëûã îëìàëûäûð. Áèð
ãðóï ýÿëäè, ýåòäè. Éåíè áèð ãðóï
ýÿëäè. Áåëÿ îëìàëû äåéèë. Áó ýöí î
èíñàíëàð áóðäàäûð. ßëè ßùìÿäîâ,
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ïàðòèéàäà òóòäóüó âÿçèôÿëÿðè èúðà åäèðëÿð. Äàèìè
îòóðóá áó èøëÿðëÿ ìÿøüóë îëàí áèðè
îëìàëû èäè. Ùÿðÿ áèð ñàùÿäÿ îëñà,
ïàðòèéàäà áîøëóã éàðàíàð.
Åëÿ èíñàíëàð âàð êè, 20 èëäèð
ïàðòèéàíûí öçâöäöð. Áèç
îíëàðûí ùàìûñûíû òàíûéûðûã.
Ïàðòèéà ùÿññàñëûã òÿëÿá
åäèð. Ïàðòèéà åëÿ òÿøêèëàò
äåéèë êè, èíçèáàòè àìèðëèê
ìåòîäëàðû èëÿ ãÿðàð âåðèëñèí. Áèðè èëÿ ñþùáÿò åäèðñÿí, àíëàéûð. Áèðèíèí äèããÿòÿ åùòèéàúû âàð. Áó, èëëÿðëÿ éûüûëàí òÿúðöáÿäèð.
Áèðäÿí-áèðÿ ßëè ßùìÿäîâó êèìñÿ ÿâÿç åäÿ áèëìÿç. Íå÷ÿ èëëèê òÿúðöáÿñè âàð, áèëèíèð âÿ ýþðñÿíèð. Áèðäÿí-áèðÿ áèð
ãðóïó áàøãà áèð ãðóïóí ÿâÿç åòìÿñè äÿ ïðîáëåì éàðàäà áèëÿð.
- Úÿìèééÿòèìèçäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ãÿðá âÿ Àìåðèêà
àðàñûíäà ùÿð ùàíñû ïðîáëåìèí éàðàíäûüû ðÿéè ôîðìàëàøìàüà áàøëàéûá. Áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ôèêðèíèç íÿäèð?
- Ìÿíèì ôèêðèì îíäàí èáàðÿòäèð êè, ùÿð áèð äþâëÿò ìöñòÿãèë îëìàëû, áàøãàñûíûí äàõèëè èøëÿðèíÿ
ãàðûøìàìàëûäûð. Äåéèðëÿð, íèéÿ
Ðóñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìûðëàð. Áó ýöí áèç ùå÷ áèð àääûìäà Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíûí äàõèëè èøèíÿ ãàðûøìàñûíû ìöøàùèäÿ åòìèðèê. ßýÿð ìöøàùèäÿ åòñÿê, îíëàðà ãàðøû äà ìöáàðèçÿìèçè àïàðàúàüûã. Áèç äåéèðèê êè, ùÿð áèð þëêÿ èëÿ ãàðøûëûãëû òÿðÿôäàøëûã øÿêëèíäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèìèçè ãóðóðóã.
Ñèç ìöíàñèáÿòëÿðèíèçè íåúÿ àéûðä
åäèðñèíèç, þçöíöç áèëÿðñèíèç. Áèçè
þç ìöíàñèáÿòëÿðèíèçèí àéäûíëàøäûðûëìàñûíà ãîøìàéûí. Áó ýöí Ðóñèéàéà ãàðøû Àâðîïà Áèðëèéè, Àìåðèêà ìöõòÿëèô ñàíêñèéàëàð òÿòáèã
åäèð. Ãîíøó äþâëÿòÿ ãàðøû òÿòáèã
îëóíàí ñàíêñèéàéà áèçèì äÿ ãîøóëìàüûìûç ìÿúáóðè äåéèë.
Áèç íå÷ÿ èëëÿðäèð ãîíøóéóã.
Àìåðèêà äöíéàíûí î òàéûíäàäûð.
Ñàáàù î, þç ìöíàñèáÿòèíè äöçÿëäÿúÿê, áèç òàìàì áàøãà éåðäÿ
ãàëàúàüûã. Ìÿñÿëÿí, Àçÿðáàéúàíäà êÿøôèééàòëà ìÿøüóë îëàí
àäàìëàðûí ùÿáñ åäèëÿðÿê ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá îëóíìàñûíà ìöäàõèëÿ åäèðëÿð. Ýþçëÿéèí àéäûíëàøñûí,
èñòèíòàã îðãàíû ìöÿééÿíëÿøäèðñèí
êè, íÿ ìÿñÿëÿäèð, îíäàí ñîíðà
ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿê îëàð. Èñòèíòàã îðãàíëàðû, ïðîêóðîðëóã áÿéàíàò âåðìÿìèø, ìÿñÿëÿíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðìÿìèø, îíëàð àðòûã áÿéàíàò âåðèðëÿð. Áó àðòûã èñòèíòàãà þç
òÿñèðèíè ýþñòÿðìÿêäèð.
Îíëàðûí áó ýöí ùèìàéÿ åòäèéè
Ñîðîñ äåéèð êè, Óêðàéíàäà èíãèëàáû ìÿí åòìèøÿì. Áèç ýþðöðöê êè,
áàøãà-áàøãà òÿøêèëàòëàð, Ìèëëè Äåìîêðàòèéà Èíñòèòóòó, ÀÒßÒ-èí Èíñàí Ùöãóãëàðû Áöðîñó ñèôàðèøëÿ
èøëÿéèðëÿð. Îíëàð èíñàí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èëÿ áàüëû ùå÷ áèð
àääûì àòìûðëàð. Þçëÿðèíè ìàðàãëàíäûðàí øÿõñëÿðèí ùöãóãëàðûíû
ìöäàôèÿ åäèðëÿð. Èêè àçÿðáàéúàíëû
ùÿìâÿòÿíèìèç Äàüëûã Ãàðàáàüäà àòà-áàáà îúàãëàðûíû çèéàðÿò
åòäèêëÿðè ö÷öí ýèðîâ ýþòöðöëöáëÿð,
èøýÿíúÿ âåðèëèð. Ìÿùêÿìÿ øîóñó
äöçÿëäèðëÿð. Ýþçöáàüëû ìÿùêÿìÿéÿ ýÿòèðèðëÿð. ÀÁØ âÿ Àâðîïà
þëêÿëÿðè áóíóíëà áàüëû áèð äÿôÿ äÿ
îëñóí áÿéàíàò âåðìÿäèëÿð.
Ðóñèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
áó éàõûíëàðäà áÿéàí åòäè êè, îíëàð àçàäëûüà áóðàõûëìàëûäûð. Ôàêòèêè éàðäûì åòìÿñÿ äÿ, áÿéàíàò
âåðäè, ñÿñèíè ÷ûõàðäû. Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòèíèí ñþç÷öñö äåéèð êè,
áèçèì áóíäàí õÿáÿðèìèç éîõäóð.
Áÿñ íåúÿ îëóð, Ëåéëà Éóíóñóí
÷àé è÷èá-è÷ìÿìÿéèíäÿí ùÿð ýöí
õÿáÿðè îëóð. Õÿäèúÿñèíäÿí, î áèðèñèíäÿí õÿáÿðëÿðè îëóð. Îíëàð äà
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûäûð, îíëàðûí äà ùöãóãó âàð. Áèç ÿäàëÿòñèçëèéè, èêèëè ñòàíäàðòû ýþðöðöê. Àâðîïà Ïàðëàìåíòè ùå÷ áèð ÿñàñû îëìàäàí, éàëàíäàí áÿéàíàò âåðèð
êè, Àçÿðáàéúàíäà ãðóï éàðàòìàã
èñòÿéèðèê, îíëàðû áóðàõñûíëàð. Ïàðëàìåíòèí ñÿäðè äÿ, õàðèúè èøëÿð íàçèðè äÿ áÿéàíàò âåðèáëÿð êè, áèçÿ
ùå÷ áèð ìöðàúèÿò îëóíìàéûá.
Êðûëîâóí “Ãóðä âÿ ãóçó” ÿñÿðè âàð. Ãóðä äåéèð êè, ñÿí ñóéó
áóëàíäûðäûí. Ãóçó äà äåéèð, ìÿí
ñÿíäÿí àøàüûäà ñó è÷èðäèì, éóõàðûäà éîõ. Ùÿìèí ìÿñÿëÿäèð.
Áèç àøàüûäà äóðìóøóã. Ñèç áÿùàíÿ àõòàðûðñûíûçñà, áàøãàñûíû
àõòàðûí. Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè ðåñóðñëàðû áèç èñòÿäèéèìèç ìàðøðóòëà
ýåòìÿëèäèð. Íèéÿ? Áó, õàëãûí
ìÿùñóëóäóð, õàëãûí òÿáèè ñÿðâÿòèäèð, Àçÿðáàéúàí õàëãûíà õèäìÿò
åòìÿëèäèð. Áèç ýÿëèðëÿðèìèçè êèìèíñÿ êàïðèçèíÿ ãóðáàí âåðÿ áèëìÿðèê. Íåôòèí ãèéìÿòè äöøöá, áèð
ãðóï ìöõàëèôÿò÷è àç ãàëà ãîëëàðûíû
à÷ûá îéíàñûí. Íåôòäÿí ýÿëÿí ýÿ-
ëèðëÿðëÿ 3 ìèíäÿí àðòûã ìÿêòÿá òèêèëèá. Î ìÿêòÿáäÿ ìöõàëèôÿò÷èëÿðèí äÿ þâëàäëàðû îõóéóðëàð. Î éîëëàðäà ìöõàëèôÿò÷èëÿð äÿ ìàøûí ñöðöðëÿð. Ãà÷ãûíëàð ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð åâëÿð òèêèëèá. ×àäûðëàðäàí, äÿìèð âàãîíëàðäàí èñòè, éàðàøûãëû
åâëÿðÿ êþ÷öðöëöáëÿð. Ñàáàù òîðïàã àçàä îëóíàíäà ýåäÿúÿêëÿð.
Áó ýöí îíëàð ïèñ ýöíäÿ éàøàìàìàëûäûðëàð. Îíëàðà âåðèëÿí êîìïåíñàñèéà äà íåôòäÿí ýÿëÿí ýÿëèðèí ùåñàáûíàäûð. Àçÿðáàéúàíûí
áöòöí ìÿäÿíèééÿò îáéåêòëÿðè òÿìèð îëóíóá.
Áèçäÿí ÷îõ íåôòè îëàí þëêÿëÿð
âàð, êöðÿéè éåðÿ âóðóá íåôò ÷ûõàðûðëàð. Áèçäÿ áàùà áàøà ýÿëèð. Ëèâèéàíûí ôîíäóíäà 230 ìèëéàðä
íåôòè âàð èäè. Âóðäóëàð òÿïÿñèíÿ,
ÿëëÿðèíäÿí àëäûëàð. Î ïóëó Éóíàíûñòàíà âåðèðëÿð, õÿðúëÿéèð. Þç þëêÿñè ïèñ âÿçèééÿòäÿ ãàëäû. 5-6
äåìîãîãó þéðÿäèá îðòàéà àòäûëàð, èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê ïîçóëäó. Éîëëàðû, êþðïöëÿðè, ìÿêòÿáëÿðè
äàüûëäû. Èíäè ñó, ÷þðÿê íþâáÿñèíÿ
äóðóáëàð. Ùàëáóêè, ìöÿëëèìè, ùÿêèìè 3 ìèí äîëëàð ìààø àëûðäû. Äîüóëàí óøàüà 20 ìèí ïóë âåðèëèðäè.
ßðÿá õàëãûíäà î ãÿäÿð äåìîêðàòèéà ôîíòàí âóðóðäó êè, äåìîêðàòèéàäàí éàíà ñèíÿñèíè úûðûðäû.
Îíóí íåôòèíäÿí ýöçÿøòëè øÿêèëäÿ
èñòèôàäÿ åòìÿê èñòÿéèðäèëÿð. Èíäè
ýöçÿøòëè øÿêèëäÿ éîõ, òàìàì èñòèôàäÿ åäèðëÿð. Î áîéäà Ëèâèéà õàëãûíà 1 ìèëéàðä äîëëàð ïóë àéûðûáëàð, îíó äà áîðú êèìè âåðèáëÿð.
Âàõò âàð èäè, Èðàãûí 1 äèíàðû 6 äîëëàð èäè.
Ýþðöí ùàíñû âÿçèééÿòÿ ýÿòèðäèëÿð? Èíäè äÿ ÈØÈÄ-èí àäû èëÿ îðàäàêû íåôòäÿí áèðáàøà èñòèôàäÿ
åäèðëÿð. Áó ÈØÈÄ ýþéäÿí éàüäû?
Ìöàñèð òåõíèêà èëÿ òÿúùèç îëóíóáëàð. Íèéÿ Òöðêèéÿéÿ, Èðàíà, Èðàãà,
Ñóðèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðûðëàð? Áÿëëè îëóð êè, îíëàðà êîìàíäàíû êèì âåðèð. Îíëàðûí 30 ôàèçè
ìöñÿëìàíëàðäûð, Ãóàíòàíàìîäà, Èðàã òöðìÿñèíäÿ éàòûáëàð. Ãàëàíëàðû ìöñÿëìàí äåéèë. Äèããÿòëÿ
àðàøäûðñûíëàð, îðàäà ÿñèð äöøÿíëÿð Àìåðèêàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
êîàëèñèéà ãîøóíëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðèäèð, Ëèâèéàäàí, Àôðèêàäàí
ýÿòèðèëÿí ìóçäëó äþéöø÷öëÿðäèð.
Áèçèìêèëÿðèí äÿ 1-2 áàøäàí õàðàáû ýåäèá. Ùå÷ áèëìèðëÿð êè, ñþùáÿò
íÿäÿí ýåäèð, þçëÿðèíè éóéóëìàìûø ãàøûã êèìè îðòàéà àòûðëàð. Âóðóøìàã èñòÿéèðñÿíñÿ, ýåò Ãàðàáàüà. Àçÿðáàéúàíäàêû ñîñèàë
ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ ìöäàõèëÿ
åäèðëÿð. Áèç äÿ áÿéàíàòëàðûìûçäà
ãåéä åäèðèê êè, áèç ñèçèí äàõèëè èøëÿðèíèçÿ ãàðûøìûðûã, ñèç äÿ áèçèì
äàõèëè èøèìèçÿ ãàðûøìàéûí. Äöíéàäà ùå÷ êèìè áþéöê ãàðäàø òÿéèí åòìÿéèáëÿð êè, íÿéÿñÿ ãÿðàð
âåðñèí, àüñàããàëëûã åòñèí. Ùÿðÿ
þç õàëãûíà úàâàáäåùäèð. Ãàðàäÿðèëèëÿðèí ñîéãûðûìû áàøëàéûá. Áèðèíè
áîüóá þëäöðäöëÿð. Óøàüû îéóíúàã ñèëàùà ýþðÿ ýöëëÿëÿäèëÿð. Î áèðèíè ìàüàçàäàí ÷ûõàðàíäà þëäöðäöëÿð. Îíëàðûí áèðè Àçÿðáàéúàíäà
áàø âåðñÿéäè, “Ôðååäîì Ùîóñå”
òÿøêèëàòû ïàïàüûíû àòìûøäû ýþéÿ,
äöíéàéà úàð ÷ÿêÿúÿêäè êè, Àçÿðáàéúàíäà óøàãëàðûí ùöãóãëàðû
ïîçóëóð, èíñàíëàðû áîüóá þëäöðöðëÿð. Åëÿ áàøëûãëàð âåðÿúÿêäèëÿð êè,
ýÿë ýþðÿñÿí. Èñðàèëëÿ Ôÿëÿñòèí àðàñûíäà ýåäÿí äþéöøäÿ 800 óøàã
ùÿëàê îëäó. Áèðè áÿéàíàò âåðäè êè,
áó óøàãëàðûí ýöíàùû íÿ èäè? 1600
èíñàí ùÿëàê îëäó. Îíóí 15-è òåððîð÷ó, ãàëàíëàðû èñÿ äèíú ÿùàëè èäè.
Àçÿðáàéúàíäà Õÿäèúÿäÿí þòðö
àç ãàëà ìèòèíã êå÷èðñèíëÿð. Ñÿáÿá
íÿäèð? Ñÿáÿá îäóð êè, àýåíòëÿðè
âàð. Îðòàéà ÷ûõàúàã êè, îíëàðû þéðÿäÿí êèìäèð.
- Áöòöí áóíëàð ùàðà ãÿäÿð
ýåäÿ áèëÿð? Íÿçÿðÿ àëìàã
ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí åëÿ
áþéöê äþâëÿò äåéèë...
- ×ÿòèíäèð. Ãàðàáàüëà áàüëû
ïðîáëåìèìèç, Èðàí, Ðóñèéà, åëÿ
ÿùàòÿ îëóíìóøóã êè, àüûëëû äþâëÿòëÿð áèçÿ êþìÿê åòìÿëèäèðëÿð. Ýþçö ýþòöðìÿìÿçëèêäÿíäèð êè, äèýÿðëÿðèíäÿí ÷îõ òÿçéèã åòìÿéÿ
áàøëàéûðëàð. Õàëãëà èãòèäàðûí áèðëèéè
îëìàëûäûð.
- Õàëã áóíó àíëàéûðìû?
- Ñóðèéàíûí þçöíöí ìöõàëèôÿò÷èëÿðè äåéèð êè, ÿë ÷ÿêèí, ýöë êèìè éàøàéûðäûã. Óøàã ìÿêòÿáÿ
ýåòìèð. Ãîðõóäàí ýåúÿ éàòà áèëìèðëÿð. Èíñàíëàð áóíó äÿðê åòìÿëèäèðëÿð êè, îíëàðûí èñòÿéè Àçÿðáàéúàíûí âàð-äþâëÿòèíè ãîïàðìàãäûð.
Úÿìèééÿòÿ õÿðúëÿíÿ áèëÿúÿê âÿñàèòëÿðèí Åðìÿíèñòàíà âåðèëìÿñèíè èñòÿéèðëÿð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áåëÿ ÷è÷ÿêëÿíìÿñè, èíêèøàô åòìÿñè îíëàðû ãûúûãëàíäûðûð.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàò ìÿêòÿáè, Îíóí
éàðàòäûüû ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð òàðèõè áèð ðåàëëûãäûð
ÉÀÏ Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, ïàðòèéàíûí Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Íóðëàíà ßëèéåâà www.yaï.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá
- Íóðëàíà õàíûì, Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíèí ãîðóíìàñû âÿ èíêèøàôûíäà
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õèäìÿòëÿðè ùàããûíäà íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ìèëëè äþâëÿò÷èëèê äÿéÿðëÿðèíèí ÿñàñûíû ñàüëàì úÿìèééÿò òÿøêèë åäèð. Ñàüëàì ìÿíÿâèééàòëû, éöêñÿêèõòèñàñëû èíñàíëàðäàí èáàðÿò úÿìèééÿò ãàðøûéà ÷ûõàí áöòöí ïðîáëåìëÿðè àñàíëûãëà ùÿëë
åäÿð, ìîíîëèò áèð ãöââÿ êèìè ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿ áèëÿð. Úÿìèééÿòèí ñàüëàìëûüûíû ÷îõëó ÿëàìÿòëÿðäÿ àõòàðìàã îëàð,
ëàêèí áó ÿëàìÿòëÿðèí ùàìûñû ÿñàñ áèð
ýþñòÿðèúèäÿ þçöíö áöðóçÿ âåðèð: èãòèñàäè âÿ ìÿíÿâè òÿðÿããè ñóðÿòèíäÿ.
Áèç Àçÿðáàéúàíäà áàø âåðÿí ýþðöíìÿìèø èãòèñàäè òÿðÿããèíèí øàùèäèéèê. Ëàêèí òÿêúÿ áèç éîõ, áöòöí äöíéà
ýÿðýèí áèð òåìïëÿ, ìöðÿêêÿá ïðîñåñëÿð ôîíóíäà òÿðÿããè åäèð. Îíà ýþðÿ èãòèñàäè âÿ ìÿíÿâè èíêèøàô òåìïëÿðèíèí
ñàáàù íåúÿ îëàúàüûíà ùå÷ áèð òÿìèíàò
éîõäóð. Ñàáàùêû óüóðëàðà éåýàíÿ òÿìèíàò - ñàüëàì úÿìèééÿò ãóðóúóëóüóíà äèããÿòè àðòûðìàã, êþêëö ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè éåíè íÿñëÿ âÿ áöòöí úÿìèééÿòÿ
äàùà äÿðèíäÿí âÿ ÿçìëÿ àøûëàìàãäûð.
Ìÿí ÿçì ñþçöíö òÿñàäöôè èøëÿòìèðÿì.
Áèçèì ìèñèëñèç ìÿíÿâè äÿéÿðèìèç îëàí
Ùåéäÿð ßëèéåâ èðñè áó àíëàéûøëà àéðûëìàç ñóðÿòäÿ áàüëûäûð. ßçìëÿ, àðäûúûë
îëàðàã õàëã âÿ ìèëëè äþâëÿò äÿéÿðëÿðèíÿ
õèäìÿò Îíóí øÿõñèééÿòèíèí ÿñàñ úèçýèëÿðè èäè. Óëó þíäÿð áöòöí ùÿéàòûíû,
þìðöíö, àüëûíû, çÿêàñûíû áþéöê ìèëëè
ìÿãñÿäëÿðÿ ñÿðô åòìèøäèð. Áóíà ýþðÿ
õàëãûìûç Îíà ìèííÿòäàðäûð.
Ëàêèí áó ìèííÿòäàðëûã àçäûð. Áó
ìöãÿääÿñ äóéüóëàð áèçè Ùåéäÿð ßëèéåâ èðñèíèí ÿñàñ ìÿçìóíóíäàí éàéûíäûðà áèëìÿç. ×öíêè áó ìÿçìóí
ðÿùáÿðèí õàëãà õèäìÿò èäåéàëàðû èëÿ
áàüëû èäè. Õàëãûí òÿðÿããèñèíÿ õèäìÿò
åäÿí èøëÿð ýþðìÿê Îíóí þìðöíöí
ìÿíàñûíû òÿøêèë åäèðäè. Áó äà Ùåéäÿð
ßëèéåâ øÿõñèééÿòèíèí ÷îõ ãèéìÿòëè ñîñèàë âÿ ïåäàãîæè êåéôèééÿòè èäè. Îíóí
íöìóíÿñè áèçè àäè õèäìÿòÿ éîõ, áþéöê òàðèõè âÿ ìèëëè ìÿãñÿäëè õèäìÿòÿ
ñþâã åäèðäè.
Ùåéäÿð ßëèéåâ øÿõñèééÿòèíäÿí
ñþùáÿò ýåäÿðêÿí, áóðàéà Àçÿðáàéúàíû äà ÿëàâÿ åòìÿê ëàçûì ýÿëèð. ×öíêè
Ùåéäÿð ßëèéåâ øÿõñèééÿòè Àçÿðáàéúàíëà áöòþâëÿøìèø, Îíóí ðóùó Àçÿðáàéúàíà, Àçÿðáàéúàíûí ðóùó Ùåéäÿð
ßëèéåâÿ êå÷ìèøäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ Óëó þíäÿðèí ðóùÿí áó ãÿäÿð
âóðüóíëóüóíó äà, ýþðöíöð, åëÿ áó áàüëûëûãäà àõòàðìàã ëàçûìäûð. Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ìÿñÿëÿñèíäÿ èðÿëè ñöðäöéö ïðèíñèïëÿð, áó ïðîáëåìèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè
õÿòò, àòäûüû àääûìëàð áÿçÿí ÿñë ìàùèééÿòè öçðÿ øÿðù îëóíìóð âÿ åëìè éàíàøìàëàðäà ìöÿééÿí éàíëûøëûãëàðà éîë âåðèëèð. Öìóììèëëè ëèäåðèí áó ñàùÿäÿ õèäìÿòëÿðèíèí, ñàäÿúÿ îëàðàã Àçÿðáàéúàí
ÿäÿáèééàòûíà, ìÿäÿíèééÿòèíÿ, èíúÿñÿíÿòèíÿ, òÿùñèëèíÿ, ñÿùèééÿñèíÿ éöêñÿê
ãàéüû êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëìÿñè áó èøëÿðèí ýåð÷ÿê ìèãéàñû ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð äàð ÷ÿð÷èâÿäèð. ×öíêè ýþðöëÿí áó
èøëÿð, ñàäÿúÿ ãàéüû îëìàãëà ìÿùäóäëàøà áèëìÿç. Áöòöí áóíëàð óëóëàðûìûçäàí áèçÿ ýÿëèá ÷àòàí ìöãÿääÿñ èðñèí
ýþç áÿáÿéè òÿê ãîðóíàðàã ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ÿìàíÿò åäèëìÿñè, Àçÿðáàéúàí
øöóðóíóí, ìåíòàëèòåòèíèí, ÿõëàãûíûí
áöòöí äöíéàäà òÿáëèüè, ãÿáóë îëóíìàñû ö÷öí àòûëàí äöøöíöëìöø ìÿãñÿäéþíëö àääûìëàðäûð.
Òàðèõäÿ õàëãûíà, îíóí ìààðèôèíÿ
õèäìÿò åäÿí ðÿùáÿðëÿð àç îëìàéûá.
Àììà îíëàðûí ìèëëèëèê âÿ ìèëëè äÿéÿðëÿðäÿ òÿúÿññöì òàïìàñûíà íÿäÿíñÿ íàäèð ùàëëàðäà òÿñàäöô îëóíóð. Áþéöê þíäÿðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿùç áåëÿ ðÿùáÿð âÿ äþâëÿò õàäèìè èäè. Ìèëëè ñþçöíöí
åùòèéàòëà èøëÿíäèéè Ñîâåò äþâðöíäÿ äÿ,
ìöñòÿãèëëèê äþâðöíäÿ äÿ Î, ÿí áþéöê
àçÿðáàéúàíëû îëäóüóíó ïàðëàã òÿúÿññöì åòäèðÿí ñàäÿ âÿ åéíè çàìàíäà,
çÿíýèí áèð ñèìà èäè. Îíó ìèëëè äÿéÿðëÿðèìèç, ìèëëè âàðëûüûìûç âÿ òàðèõè òàëåéèìèçëÿ áàüëàéàí ÷îõëó ìþùêÿì, ãûðûëìàç òåëëÿð ýþñòÿðìÿê îëàð. Ëàêèí Óëó
þíäÿðèí àíà äèëèìèçäÿ ïàðëàã âÿ ñÿððàñò íèòãè îíó ÿáÿäè îëàðàã ìèëëèëèê ðÿìçè êèìè àíëàìàüûìûç ö÷öí êèôàéÿòäèð.
Áþéöê ðÿùáÿðèìèçèí õàëãûìûç ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðèíè ñàäàëàìàãëà
áèòìÿç. Ëàêèí îíëàðûí àðàñûíäà Îíóí
íàòèãëèê èðñè áèçèì ö÷öí õöñóñèëÿ ìö-
ãÿääÿñäèð. Áþéöê þíäÿðèí íèòãèíèí
õÿëãèëèéè àçÿðáàéúàíëûëûüûí ÿí ïàðëàã
òÿúÿññöìö èäè.
Áþéöê ðÿùáÿðèí àíà äèëèíäÿ èëê
íèòãëÿðè òàðèõè áèð ìÿíà êÿñá åòäè.
Îíóí 1969-úö èëäÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèøè
èëÿ áàøëàíàí ìèëëèëÿøìÿ ïðîñåñè, ìÿí
äåéÿðäèì êè, áó íèòãëÿðèí òÿñèðè èëÿ áàøëàäû. Ùÿì äÿ ÿí ìöùöìö îäóð êè,
ÿéàëÿòäÿ, õàëã êöòëÿñèíèí è÷èíäÿ áàøëàäû. Èíñàíëàð ðÿùáÿðèí àíà äèëèíäÿ åòäèéè ýþçÿë, èôàäÿëè ÷ûõûøëàðäà, Îíóí äþâëÿò÷èëèê ìÿíòèãèíäÿ, âÿòÿíèìèçè ñöðÿòëÿ
ãóðóá ãöäðÿòëè äþâëÿòÿ ÷åâèðìÿê ÷àüûðûøëàðûíäà äîüìà âÿ ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí èëê ñÿäàëàðûíû åøèòäèëÿð.
Ñîíðàëàð Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Áàêûäà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ äÿ àíà äèëèíäÿ äàíûøìàã ö÷öí ôöðñÿò òàïäû. Î, éàðàäûúûëûã èòòèôàãëàðûíûí, õöñóñèëÿ Éàçû÷ûëàð Èòòèôàãûíûí ìÿúëèñëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ ïàðëàã ÷ûõûøëàð åòìÿéÿ áàøëàäû. Îíóí ðÿñìè ïàðòèéà òÿäáèðëÿðèíäÿêè ÷ûõûøëàðû àíà äèëèìèçèí ùå÷ âàõò èøëÿíìÿìèø ñèéàñè öñëóáóíó éàðàòìûøäûð.
Áóíóí þçö äÿ òàðèõè áèð õèäìÿò èäè. Éàä
äèëäÿ äàíûøàí äþâëÿò áàø÷ûñû ìèëëè îëà
áèëìÿç. Îíà ýþðÿ äÿ, Óëó þíäÿðèí íèòãëÿðè Îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ùàêèìèééÿòÿ
ãàðøû äà äîüìàëûã ùèññëÿðè éàðàäûðäû.
Èíàìëà äåìÿê îëàð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1969-úó èëäÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñè ÿäÿáèééàò âÿ èíúÿñÿíÿòèìèçäÿ
ìèëëè úÿðÿéàíûí éöêñÿëèøèíÿ ñÿáÿá îëäó. Î, Áÿõòèéàð Âàùàáçàäÿ, Õÿëèë Ðçà,
Ìÿììÿä Àðàç, Èñà Ùöñåéíîâ, Àíàð
êèìè ìèëëè çÿìèíÿ áàüëû âÿ èñòåäàäëû ñÿíÿòêàðëàðû äàèì ùèìàéÿ åäèðäè. Áåëÿ
ñÿíÿòêàðëàð èñÿ ÿäÿáèééàòûí ìèëëè âàðëûüûìûç, ìèëëè äÿéÿðëÿðèìèçëÿ áàüëû ìþâçóëàðûíû óüóðëà èíêèøàô åòäèðèðäèëÿð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ èðñèíèí àéðûëìàç áèð
ãàíàäû äà Îíóí ìèëëè òàðèõèìèçÿ âÿ òàðèõ åëìèìèçÿ ãàéüûñû èëÿ áàüëûäûð. Ìèëëè
êå÷ìèøèìèçè äÿðèíäÿí ìÿíèìñÿìèø
Óëó þíäÿð, ìèëëè äþâëÿò ö÷öí ìèëëè òàðèõèí âÿ òàðèõ åëìèíèí ôóíäàìåíòàë ÿùÿìèééÿòèíè ýþçÿë áèëèðäè. Îíà ýþðÿ äÿ,
Î, Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí âÿ Íÿñèìèíèí
éóáèëåéëÿðèíèí äöíéà ìèãéàñûíäà
ãåéä îëóíìàñû ö÷öí ïàðòèéà ãÿðàðëàðû
âåðèðäè. Î çàìàí áó ãÿðàðëàð áèð éåíèëèê èäè. Áóíëàð úÿñàðÿò íöìóíÿñè èäè.
Áóíà ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéà òàðèõèíÿ äàõèë îëìàñûíûí 150 èëëèéè êèìè
áÿäíàì éóáèëåéëÿð ãåéä åäèëìèøäèð.
Ëàêèí Ùåéäÿð ßëèéåâ áþéöê ÿäÿáè éóáèëåéëÿðè õàëãûí âàðëûüûíû öçÿ ÷ûõàðìàã, îíóí ìèëëè òàðèõèíè àðàøäûðûá òÿáëèü åòìÿê ôîðìàñûíà ÷åâèðäè. Îíóí íöôóçó ãàðøûñûíäà Ìîñêâà äà áåëÿ ùàëëàðà åòèðàç åòìÿêäÿí ÷ÿêèíèðäè.
Áþéöê þíäÿðèìèç ùÿéàòûí áöòöí
ñàùÿëÿðèíäÿ òÿñÿââöðÿýÿëìÿç òèòàíèê
èøëÿð ýþðìÿéÿ ãàäèð îëàí áèð øÿõñèééÿò
èäè. Áÿçÿí Îíóí ôÿàëèééÿò äàèðÿñèíèí
ýåíèøëèéè áèçèì òÿñÿââöðëÿðèìèçèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíÿ ñûüûøìûð âÿ ìÿùç áó ñÿáÿáäÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ øÿõñèééÿòè ÿôñàíÿëÿøèð. Áó, áèð òÿðÿôäÿí Îíóí ÿáÿäèéàøàðëûüûíû òÿìèí åäèðñÿ, äèýÿð òÿðÿôäÿí áþéöê þíäÿðèí øÿõñè êåéôèééÿòëÿðèíèí òàì ýþðöíìÿñèíÿ ìàíå îëóð.
×öíêè Öìóììèëëè ëèäåðèìèç, ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, áÿøÿð þâëàäû, ðåàë øÿõñèééÿò èäè. Áèç Îíó ìÿùç áó éþíäÿ òàíûìàëû, þéðÿíìÿëè, þðíÿê ýþòöðìÿëèéèê.
Ìÿñÿëÿí, Ùåéäÿð ßëèéåâèí Çÿðèôÿ õàíûìà îëàí ñîíñóç ñåâýèñè, áóíó åêðàíäà ìèëéîíëàðëà òàìàøà÷ûíûí ãàðøûñûíäà åòèðàô åòìÿñè ðåàë ùÿéàò ùÿãèãÿòëÿðè öçÿðèíäÿ èíòèøàð òàïäûüûíäàí
Îíóí õàëãûìûçûí ìÿíÿâè-åòèê áàõûøëàðûíäà îéíàäûüû ðîëó ãèéìÿòëÿíäèðìÿìÿê îëìóð. Åëÿ áóíà ýþðÿ äÿ, Âàãèô
Ìóñòàôàéåâèí ÷ÿêäèéè “ßñë ìÿùÿááÿò”
ôèëìè Ìîñêâàäà êå÷èðèëÿí ôåñòèâàëäà
ìöêàôàò àëàðêÿí ùå÷ êèì òÿÿúúöáëÿíìÿäè: ìÿýÿð ãàäûíà, þìöð äîñòóíà
áóíäàí äà áþéöê ñåâýè, áóíäàí äà
çÿðèô ùèññëÿð áÿñëÿìÿê îëàðäûìû?
Ìÿí Óëó þíäÿðèìèçèí ÿùàëè èëÿ ýþðöøëÿðèíè õàòûðëàéûðàì, ãà÷ãûí øÿùÿðúèêëÿðèíäÿ éóðä-éóâàëàðûíäàí äèäÿðýèí
äöøìöø èíñàíëàðëà ýþðöøëÿðèíè éàäà
ñàëûðàì. Îíóí ãà÷ãûí òîéëàðûíäà ðÿãñ
åòäèéèíè ýþçöìöí þíöíÿ ýÿòèðèðÿì.
Èíàíûí êè, õàëãûìûçû, îíóí ùÿéàòûíûí,
ùÿòòà áèð àíûíû áåëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâñèç
òÿñÿââöð åäÿ áèëìèðÿì. Áó òÿê ìÿíèì
ãÿíàÿòèì äåéèë. Ýþðöøäöéöì, ñþùáÿò
åòäèéèì, òÿìàñäà îëäóüóì, öíñèééÿò
áàüëàäûüûì àäàìëàðûí ùàìûñû áó ôèêèðäÿäèð. ×öíêè Öìóììèëëè ëèäåðèìèç ÿí
áþéöê àçÿðáàéúàíëû èäè. ×öíêè Î, þç
õàðàêòåðèíäÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí áöòöí àòðèáóòëàðûíû äàøûéûðäû.
Áó ýöí Ùåéäÿð ßëèéåâèí óüóðëó
ñòðàòåýèéàñû Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
äàâàì åòäèðèëèð. Áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâè Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíèí ÿí ãöäðÿòëè ìöùàôèçÿ÷èñè êèìè ýþðöðöê. Þëêÿ ðÿùáÿðè áó äÿéÿðëÿðè ýþç áÿáÿéè êèìè ãîðóéàúàüûíà, èòêèñèç, òÿùðèôñèç ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ þòöðÿúÿéèíÿ áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàð ãàðøûñûíäà, ÿí áþéöê àçÿðáàéúàíëû Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðóùó ãàðøûñûíäà àíä è÷èá. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè þç àíäûíà ñàäèãäèð. Íåúÿ êè, áöòöí þìðöíö þç õàëãûíûí õîøáÿõòëèéèíÿ
ùÿñð åäÿí Öìóììèëëè ëèäåðèìèç áó àíäûíà ñîíà ãÿäÿð ñàäèã ãàëäû.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ìÿíÿâè èðñèìèçèí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë ôÿàëèééÿòè
äÿ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ éöêñÿê ùþðìÿòèí òÿçàùöðöäöð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áó èñòèãàìÿòäÿêè ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ Ìåùðèáàí õàíûì ÓÍÅÑÚÎ-íóí Õîøìÿðàìëû ñÿôèðè àäûíà ëàéèã
ýþðöëöá. Áó, öìóìèëèêäÿ äöíéàíûí
Ìåùðèáàí õàíûìûí òèìñàëûíäà áöòöí
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà, ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ, ôîëêëîðóìóçà, òàðèõèìèçÿ, äèëèìèçÿ, èíúÿñÿíÿòèìèçÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò
êèìè ãÿáóë îëóíìàëûäûð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ãàäûíû ùàãëû îëàðàã Ìåùðèáàí
õàíûì ßëèéåâàíûí òèìñàëûíäà áèð åòèáàðëû äàéàã ýþðöð, ïðîáëåìëÿðèíÿ - ìÿíÿâè,
ðóùè, ìàääè-åùòèéàúëàðûíà ìÿëùÿì ãîéàí, éàðäûì åäÿí ÷îõ äîüìà, ìóíèñ
Àçÿðáàéúàí ãàäûíûíûí âàðëûüûíà ýöâÿíèð. ×öíêè Ìåùðèáàí ßëèéåâà çÿìàíÿìèçèí ÿí áþéöê Àçÿðáàéúàíëûñû Ùåéäÿð
ßëèéåâèí øÿõñè íöìóíÿñèíè ýþðöá-ýþòöðìöø, Îíóí éàðàòäûüû ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ìÿêòÿáèíäÿí äÿðñ àëìûø, òîðïàüà,
ìèëëÿòÿ, èíñàíà áàüëû áèð øÿõñèééÿòäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàò ìÿêòÿáè,
Îíóí éàðàòäûüû ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð òàðèõè
áèð ðåàëëûãäûð. Áó ìÿêòÿá õàëãûìûçûí
ÿí ãèéìÿòëè èðñè, íàèëèééÿòè âÿ ôÿðÿù éåðèäèð. Îíó ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ÷àòäûðìàã
èñÿ ùÿð áèðèìèçèí âÿòÿí ãàðøûñûíäà
áîðúóäóð.
- Áåëÿ ôèêèðëÿð áèëäèðèëèð êè, ùÿëÿ
ñîâåòëÿð ùàêèìèééÿòè äþâðöíäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíèí ÿñàñëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðìèøäè. Áó áàðÿäÿ
ñèç íåúÿ äöøöíöðñöíöç?
- Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áèëèðäè
êè, þç âàðëûüûíû, òàðèõèíè, þç òàëåéèíè
äÿðê åòìÿéÿí, þçÿëëèéè èëÿ ôÿõð åòìÿéÿí õàëã ìöàñèð äþâëÿò éàðàäà áèëìÿç. Àììà ýåð÷ÿêëèê áàøãà èäè: ìèëëè,
ìèëëÿò÷è, òöðê êèìè ñþçëÿð, äåìÿê îëàð
êè, ãàäàüà àëòûíäà èäè. Îíà ýþðÿ åùòèéàòëà, ëàêèí ìÿãñÿäéþíëö ùÿðÿêÿò åòìÿê ëàçûì ýÿëèðäè.
Îíóí ãÿáóë åòäèéè ãÿðàðëàð Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíû àääûì-àääûì
áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ìèëëèëÿøäèðìÿéÿ éþíÿëìèøäè. Áó õÿòò, ÿââÿëúÿ, ìèëëè ðóùëó
êàäðëàðûí àïàðûúû ïîñòëàðäà éåðëÿøäèðèëìÿñèíäÿ, èêèíúèñè åðìÿíè ìèëëÿòèíäÿí
îëàí øÿõñëÿðèí ìöùöì âÿ ÷îõ ýÿëèðëè
èãòèñàäè ïîñòëàðäàí óçàãëàøäûðûëìàñûíäà þç ÿêñèíè òàïûðäû.
Áåëÿëèêëÿ, õàëãûí ìöäðèê îüëó òÿðÿôèíäÿí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí éàðàäûëìàñû èøèíèí êîíêðåò èúðàñû áàøëàíäû. Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
âÿ ìöàñèðëèê èäåàëûíà òÿðÿô àïàðìàã
ö÷öí Ùåéäÿð ßëèéåâ ãàðøûñûíäà î çàìàí òÿøêèëàòè áàõûìäàí èêè ÿñàñ âÿçèôÿ äóðóðäó. Áóíëàðäàí áèðèíúèñè, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàòûíû èíêèøàô åòäèðèá
ìöñòÿãèë þëêÿ êèìè éàøàéà áèëÿúÿê áèð
ñÿâèééÿéÿ ãàëäûðìàã èäè. Îíà ýþðÿ
1969-1982-úè èëëÿðè ìöñòÿãèëëèéèí èãòèñàäè ÿñàñëàðûíû éàðàòìàã ìÿðùÿëÿñè
àäëàíäûðìàã îëàð. Èêèíúè âÿçèôÿ Àçÿðáàéúàí Ñîâåò Ðåñïóáëèêàñûíûí áöòöí
ùöúåéðÿëÿðèíäÿ éóâà ñàëìûø åðìÿíè
ùþêìðàíëûüûíû ùèññ îëóíìàäàí äàüûòìàã èäè. Áó ìöðÿêêÿá âÿçèôÿëÿðè Ùåéäÿð ßëèéåâ úÿìè îí ö÷ èë ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëäè.
1969-1982-úè èëëÿðäÿêè ñöðÿòëè èãòèñàäè ãóðóúóëóã õàëãûìûçûí ìöàñèðëèéÿ
âÿ ìöñòÿãèëëèéÿ íàèë îëìàñû éîëóíäà
êþêëö ÿùÿìèééÿò äàøûéûðäû. Ýöúëö èãòèñàäèééàòû îëìàéàí õàëã ìÿíÿâèééàòúà
ìöàñèðëÿøÿ áèëìÿçäè âÿ îíóí äþâëÿòè
õàðèúè äöøìÿíëÿðèí ìöãàâèìÿòèíÿ òàá
ýÿòèðÿ áèëìÿçäè. Óçàãýþðÿí áèð ñèéàñÿò÷è êèìè Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíÿ ùàíñû áåéíÿëõàëã ãöââÿëÿðèí âÿ äàèðÿëÿðèí ìöãàâèìÿò ýþñòÿðÿúÿéèíè éàõøû áèëèðäè. Áó àìèëëÿð èéèðìè ö÷ àé éàøàìûø Äåìîêðàòèê Úöìùóðèééÿòèí òàëåéè òèìñàëûíäà ÷îõ éàõøû
ìÿëóì èäè. 1918-1920-úè èëëÿðäÿ äÿ åðìÿíèëÿð õàðèúè ãöââÿëÿðèí âÿ äþâëÿòëÿðèí àëÿòè êèìè ÷ûõûø åäÿðÿê ýÿíú ðåñïóáëèêàäà ãÿòë âÿ òàëàíëàð òþðÿòìèø,
ñÿðùÿä ìöùàðèáÿñèíè àëîâëàíäûðìàüà
íàèë îëìóøäóëàð. 70-úè èëëÿðäÿ ýåäÿí
èãòèñàäè òÿðÿããèíèí, îíëàðëà éåíè çàâîä
âÿ ôàáðèêëÿðèí òèêèíòèñèíèí áèð ÿùÿìèééÿòè äÿ Áàêû øÿùÿðèíèí áþéöìÿñè âÿ
îíóí ÿùàëèñèíèí òÿðêèáèíäÿ Àçÿðáàéúàíëûëàðûí òàì ÿêñÿðèééÿò òÿøêèë åäÿ
áèëìÿñè èäè. Éåíè òèêèëÿí ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíÿ âÿ çàâîäëàðà ëàçûì îëàí èø÷è ãöââÿñè ïàéòàõòà êÿíä ðàéîíëàðûíäàí ýÿëèð âÿ Áàêûíûí ìèëëè áèð øÿùÿðÿ
÷åâðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè ùÿëë åäèðäè. Áàêûíûí ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÷àëûøàí äèýÿð
ìèëëÿòëÿðäÿí îëàí ôÿùëÿëÿð áþéöê ôÿëàêÿòëÿðèí ñÿáÿáêàðû îëìóøäóëàð. Ðÿùáÿð
áóíó áèëèð âÿ âÿçèééÿòè òÿíçèìëÿéèðäè.
Óëó þíäÿð ùåñàá åäèðäè êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéÿ íàèë îëìàã ö÷öí
ìöÿééÿí ùÿðáè ïîòåíñèàëà ìàëèê îëìàëûäûð. Áó ïåøÿéÿ ìåéèë áèçäÿ ÿíÿíÿâè
îëàðàã ýöúëö äåéèëäè, Ìîñêâà áóíó èñòÿìèðäè. Îíà ýþðÿ Ìîñêâàíûí ìèëëè
ùÿðáè êàäðëàðà èíàìñûçëûã ñèéàñÿòèíèí
ÿêñèíÿ îëàðàã õàëãûìûçûí ìöäðèê Ðÿùáÿðè àçÿðáàéúàíëûëàðûí ùÿðáè âÿ çàáèò
ïåøÿëÿðèíè þéðÿäÿí ìÿêòÿáëÿðÿ êöòëÿâè
øÿêèëäÿ ýåòìÿñè ö÷öí ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð ýþðöðäö. Úÿìøèä Íàõ÷ûâàíñêè àäûíà Ùÿðáè Ìÿêòÿáèí éàðàäûëìàñû áóíëàðäàí áèðè èäè. Áó ìÿêòÿáäÿ îíóíúó
ñèíôè áèòèðÿí ýÿíúëÿð þëêÿíèí ùÿðáè àëè
òÿùñèë îúàãëàðûíà ãÿáóë îëóíóðäó. Ùåéäÿð ßëèéåâ àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿð ö÷öí
áó ìÿêòÿáëÿðäÿ ùÿð èë ìöÿééÿí ìèãäàð ìöñàáèãÿñèç éåðëÿð àëûðäû.
Åéíè çàìàíäà, ãûñà áèð âàõòäà
ÑÑÐÈ ìöäàôèÿ ñÿíàéåñèíèí Àçÿðáàéúàíäà îí áèð áþéöê çàâîäó òèêèëäè. Áó
çàâîäëàð, áèð òÿðÿôäÿí, ùÿðáè ñÿíàéå
îúàãëàðû êèìè ìöñòÿãèëëèê äþâðö ö÷öí
ùàâà âÿ ñó êèìè âàúèá èäè. Î áèðè òÿðÿôäÿí, áó çàâîäëàðäà êå÷ìèø ñîâåòëÿðèí
ÿí ìöàñèð âÿ ãàáàãúûë òåõíîëîýèéàëàðû
òÿòáèã îëóíóðäó. Áó òåõíîëîýèéàëàð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿíàéå
èñòåùñàëûíäà åëìè òóòóìëó ìÿùñóëëàðûí ùÿúìèíè ãàò-ãàò àðòûðäû. Èíäè ùÿìèí
çàâîäëàðûí ùàìûñû þëêÿìèçäÿ éàðàäûëìûø Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíèí
òÿðêèáèíÿ äàõèëäèð. Áó çàâîäëàð äà
Àçÿðáàéúàíûí ùÿðáè êàäð ïîòåíñèàëûíûí ìÿíáÿëÿðèíäÿí áèðè èäè.
Óëó þíäÿðèí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè
íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí àãðàð-ñÿíàéå êîìïëåêñè áèð íå÷ÿ äÿôÿ àðòäû âÿ
Âÿòÿíèí íÿèíêè ÿðçàã ìöñòÿãèëëèéè òÿìèí îëóíäó, öñòÿëèê äàõèëè ìÿùñóëóí
éàðûñûíäàí äà àðòûã ÷ÿêèñè îëàí áèð ñàùÿñèíÿ ÷åâðèëäè. Êÿíä ðàéîíëàðûíäà
éöçëÿðëÿ çàâîä âÿ ôàáðèêëÿð òèêèëäè.
Êÿíääÿ ÿùàëèíèí ÿêñÿðèééÿòè äþâëÿòäÿí
ÿìÿêùàããû àëìàüà áàøëàäû. Ìàääè
éöêñÿëèø Âÿòÿíèìèçäÿ ùÿì äÿ ìÿíÿâè
éöêñÿëèøÿ âÿ ìöàñèðëÿøìÿéÿ, Àçÿðáàéúàí ìèëëè øöóðóíóí éåíè áèð ñÿâèééÿñèíèí ýåð÷ÿêëÿøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëäó.
- Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâ áöòöí ùÿéàòûíû Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ùÿñð åäèá. Óëó þíäÿðèìèçèí òÿùñèë ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ äÿ áèð ÷îõ ìöùöì ñàùÿëÿð öçðÿ ïåøÿêàð ìöòÿõÿññèñëÿð éåòèøäèðèëäè...
- Ñèâèëèçàñèéàëàðûí òàðèõè òÿúðöáÿñè
ýþñòÿðèð êè, åëìÿ, òÿùñèëÿ éöêñÿê ãèéìÿò âåðÿí äþâëÿò áàø÷ûëàðû áóíóíëà
íÿèíêè þç þëêÿëÿðèíèí èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè éöêñÿëèøèíè òÿìèí åäèð, ùÿì äÿ
äöíéà åëìèíÿ âÿ òÿùñèëèíÿ áþéöê òþùôÿëÿð âåðìèø îëóðëàð.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ ö÷öí õàëãûí ñàáàùû ùÿìèøÿ ìèëëè
òÿùñèë ñèñòåìè èëÿ áàüëû îëìóøäóð. Áó
ÿñàñ ïðèíñèï Îíóí ùÿëÿ Àçÿðáàéúàíà
ðÿùáÿðëèê åòìÿéÿ áàøëàäûüû éåòìèøèíúè
èëëÿðäÿí þçöíö áöðóçÿ âåðìèøäèð. Î
çàìàí èäåîëîæè èøèí áèð ñàùÿñè êèìè
áàõûëàí òÿùñèëÿ þëêÿ ðÿùáÿðè õöñóñè
þíÿì âåðèð, òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí áöòöí
òÿäáèðëÿðèíäÿ èøòèðàê åäèð, ïðîãðàì õàðàêòåðëè íèòãëÿð ñþéëÿéèðäè. Áó íèòãëÿðèí
ëåéòìîòèâè Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí êåéôèééÿòèíè àðòûðìàã, îíóí ìàääè áàçàñûíû ìþùêÿìëÿíäèðìÿê, òÿùñèë èø÷èñèíèí - ìöÿëëèìèí úÿìèééÿòäÿêè íöôóçóíó éöêñÿëòìÿêäÿí èáàðÿò èäè.
Ùÿëÿ 1998-úè èëäÿ Óëó þíäÿð Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìëÿðèíèí ÕÛ ãóðóëòàéûíäàêû íèòãèíäÿ õöñóñè âóðüóëàìûøäûð êè, áöòþâ øÿõñèééÿò ïðîáëåìèíèí ùÿëëè, èëê íþâáÿäÿ, òÿùñèë ñèñòåìèíäÿí àñûëûäûð. Áó
ñèñòåìèí àïàðûúû ãöââÿñè îëàí ìöÿëëèìäÿí àñûëûäûð. Ïåäàãîæè óüóðëàð, èëê íþâáÿäÿ ìöÿëëèì ÿìÿéèíèí íÿòèúÿñèäèð.
Ìèëëè òÿùñèëèìèçèí èíêèøàôûíû ñöðÿòëÿíäèðÿí, îíà ÿìÿëè èñòèãàìÿò âåðÿí
îíëàðëà éåíèúÿ ùàçûðëàíìûø òÿùñèë ñÿíÿäëÿðèíèí è÷ÿðèñèíäÿ þç ìàùèééÿòè,
ìÿçìóíó, àêòóàëëûüû âÿ ñÿðèøòÿëè òÿðòèáè
èëÿ ñå÷èëÿí 2001-2004-úö èëëÿð ö÷öí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà îðòà èõòèñàñ òÿùñèëèíèí Èíêèøàô Ïðîãðàìû êå÷èä
äþâðöíäÿ òÿùñèë ãóðóúóëóüóíóí ÿí àüûð
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ, î úöìëÿäÿí
îíóí ìèëëè ìÿçìóíóíóí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ õèäìÿò åäÿí áèð ñÿíÿä êèìè ìåéäàíà ÷ûõäû. Èëê áàõûøäàí ñàäÿ ýþðöíÿí
ìèëëè ìÿçìóíóí òÿìèí åäèëìÿñè ïðîáëåìè ùÿääÿí àðòûã ÷ÿòèí âÿ ÷îõòÿðÿôëèäèð. ×öíêè òÿùñèëèí ìèëëèëèéè àíëàéûøû, ÿñëèíäÿ ìÿêòÿáëèëÿðèí çàùèðè ýþðêÿìèíäÿí
òóòìóø, òÿùñèëèí, òÿðáèéÿíèí, ìàääè-òåõíèêè áàçàíûí ìèëëè äÿéÿðëÿðèìèçÿ áàüëûëûüû èëÿ éàíàøû, áóýöíêö òÿëÿáëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ ìþâúóäëóüó êèìè ÷ÿòèí, ôÿãÿò
÷îõ âàúèá, çÿðóðè ïðîáëåìëÿðëÿ ÿëàãÿëèäèð. Ýþðêÿìëè øÿõñèééÿò Ùåéäÿð ßëèéåâ
Þç ÷ûõûøëàðûíûí áèðèíäÿ äåéèð: “Òÿùñèë
ñàùÿñè ùÿéàòûìûçûí ÿí ìöùöì ñàùÿñèäèð. Î, ìèëëè ìÿãñÿäëÿð, ìèëëè ìÿíàôåëÿð ÿñàñûíäà ãóðóëìàëûäûð”.
Áó ýöí ôÿõðëÿ äåéÿ áèëÿðèê êè,
Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè òÿùñèë ãóðóúóëóüó
ìþùòÿðÿì Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ïðèíñèïëÿð ÿñàñûíäà - òÿùñèë
ñèñòåìèíäÿ ùÿð áèð éåíèëÿøìÿíèí òÿêàìöë éîëó èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, äöíéà
òÿúðöáÿñèíèí þéðÿíèëìÿñèíèí âàúèáëèéè,
òÿùñèëäÿ ÕÕ ÿñðäÿ ãàçàíûëìûø ÿíÿíÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñû, ìèëëè âÿ
öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ÿñàñëàíàí,
áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà óéüóí, õàëãûí
ñàáàùêû òÿðÿããèñèíèí áöòöí øÿðòëÿðè
íÿçÿðÿ àëûíàðàã òÿìèí åäèëìèøäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùàçûðëàäûüû âÿ
ïðàêòèê øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí òÿùñèë ñèéàñÿòè ùÿì äÿ ïåäàãîæè áèð íÿçÿðèééÿäèð, ìèëëè òÿùñèëèìèçèí èäåéà ÿñàñûäûð.
Áó íÿçÿðèééÿíè äÿðèíäÿí þéðÿíìÿê
âÿ þéðÿòìÿê ùÿì äÿ äþâëÿòè áèð èøäèð.
Áó, ðÿùáÿðèìèçèí ïåäàãîæè òÿëèìèíèí
ïðèíñèïèäèð.
Òÿùñèë âÿ äþâëÿò÷èëèê ãîøà ãàíàääûð, àéðûëìàçäûð. Îíëàðûí âÿùäÿòè õàëãûí ìÿíÿâè, èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ãöäðÿòèíè, óüóð ôàêòîðóíó äàèì àðòûðûð, îíó òÿðÿããèéÿ àïàðûð.
5
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
“Ùåéäÿð ßëèéåâ - ÿáÿäèéàøàð ëèäåð”
Ãàðàäàü ðàéîíóíäà Óëó þíäÿðèí àíûì ýöíöíÿ ùÿñð îëóíìóø òÿäáèð êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ãàðàäàü ðàéîíóíäàêû Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâ - ÿáÿäèéàøàð ëèäåð” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ Ëþêáàòàí ãÿñÿáÿñèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí ïàðêäà
Óëó þíäÿðèí àáèäÿñèíèí þíöíÿ
ýöëëÿð äöçöá, Îíóí õàòèðÿñèíè
åùòèðàìëàð éàä åäèáëÿð. Êîíôðàíñäà Ãàðàäàü ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ñöëåéìàí
Ìèêàéûëîâ, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ, ïàðòèéàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí Àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ, ìèëëÿò âÿêèëè
Àüàëàð Âÿëèéåâ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí Ñèéàñè Àðàøäûðìàëàð
Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ñèéàñè åëìëÿð äîêòîðó, ïðîôåññîð Åëìàí Íÿñèðîâ âÿ ðàéîí
èúòèìàèééÿòè èøòèðàê åäèáëÿð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí ãûñàìåòðàæëû ôèëìèí íöìàéèøèíäÿí ñîíðà òÿäáèðè ýèðèø
íèòãè èëÿ à÷àí Ãàðàäàü ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ñöëåéìàí Ìèêàéûëîâ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéèíèí ñþéêÿíäèéè òÿìÿë ïðèíñèïëÿðèí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëäûüûíû ãåéä åäèá. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Þçöíöí òèòàíèê ôÿàëèééÿòè âÿ ãÿòèééÿòëè ãÿðàðëàðû èëÿ ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ, þëêÿäÿ ñàáèòëèéèí ÿëäÿ îëóíìàñûíäà, ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàíûí äöíéà þëêÿëÿðè àðàñûíäà íöôóçóíóí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿ ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèá:
“Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ, õàëãûìûç Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâè ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ
ãóðóúóñó àäëàíäûðûá”.
Ñ.Ìèêàéûëîâ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìöäðèêúÿñèíÿ ñþéëÿäèéè “Àçÿðáàéúàí äöíéàéà ýöíÿø êèìè äîüàúàã”
ôèêðèíè õàòûðëàäàðàã Óëó þíäÿðèí ëàéèãëè
ñîí ãîéìàãäà, ÿäàâÿò ùèññèíè óíóòìàãäà âÿ áóíóíëà äà,
õàëãûí ìèëëè áèðëèéèíÿ, âÿòÿíäàø ùÿìðÿéëèéèíÿ íàèë îëìàãäà ýþðöð âÿ ùàãëû îëàðàã,
ìÿùç áó èñòèãàìÿòäÿ óüóðëó
òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðäè. Áöòöí áó àüûð ìÿãàìëàðäà Óëó
þíäÿð õàëãûí ýöúöíÿ àðõàëàíûð, ìèëëÿòèí Îíà îëàí ñîíñóç
èíàìûíà áåë áàüëàéûðäû”.
Ñ.Íîâðóçîâóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, áó ýöí þëêÿìèç, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí éîðóëìàç âÿ ãÿòèééÿòëè ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ, äöíéàíûí
äàâàì÷ûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ïðàãìàòèê ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ áóíóí
àðòûã ðåàëëûüà ÷åâðèëäèéèíè âóðüóëàéûá.
Þç íþâáÿñèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò
âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ ìöàñèð Àçÿðáàéúàíûí ìöðÿêêÿá âÿ òàëåéöêëö äþâðöíäÿ äþâëÿòÿ ðÿùáÿðëèê ìèññèéàñûíû Þç öçÿðèíÿ ýþòöðÿí Ùåéäÿð ßëèéåâèí õèëàñêàðëûã
âÿ ãóðóúóëóã ìèññèéàñûíû øÿðÿôëÿ éåðèíÿ
éåòèðìÿêëÿ, íÿèíêè õàëãûìûçûí ÿí ïàðëàã
ñèìàñû, åëÿúÿ äÿ äöíéà ñèéàñè åëèòàñûíûí
ýþðêÿìëè øÿõñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè êèìè òàðèõäÿ ñèëèíìÿç èç ãîéäóüóíó áèëäèðèá. Î,
äàùà ñîíðà Óëó þíäÿðèí Àçÿðáàéúàíäà
ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, þëêÿìèçäÿ ùöãóãóí àëèëèéè ïðèíñèïèíèí áÿðãÿðàð îëìàñûíäàêû ðîëóíäàí áÿùñ
åäèá, ìèëëè äþâëÿò÷èëèéèìèçèí õèëàñû ö÷öí
ýþðäöéö òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûá. ÉÀÏ Èúðà
êàòèáèíèí ìöàâèíè, ùÿì÷èíèí, âóðüóëàéûá
êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ äöùàñû, ÿçÿìÿòè, Ùåéäÿð ßëèéåâ ðÿùáÿðëèéèíèí ãåéðè-àäèëèéè îíäà èäè êè, äàüûëìàã, ïàð÷àëàíìàã ùÿääèíäÿ îëàí Àçÿðáàéúàíû, ÷þêìÿêäÿ îëàí
äþâëÿò÷èëèéèìèçè ãîðóäó, úèëàëàäû, ìþùêÿìëÿíäèðäè, ÿçÿìÿòÿ ýÿòèðäè: “Î, þëêÿíè
òÿùäèä åäÿí âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíèí,
ãàðäàø ãûðüûíûíûí ãàðøûñûíû àëäû. Õèëàñ
éîëóíó, èëê íþâáÿäÿ, ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàðà, ùàêèìèééÿò óüðóíäà ýåäÿí ÷ÿêèøìÿëÿðÿ, ãðóïëàðàðàñû çèääèééÿòëÿðÿ
ñàéûëàí-ñå÷èëÿí ÿí ýöúëö âÿ ãöäðÿòëè äþâëÿòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá.
ÉÀÏ Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí êîìèòÿ ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ èñÿ
äåéèá êè, çàìàíûí þòìÿñèíÿ, âàõò êå÷ìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç ùå÷ áèð âàõò óíóäóëìóð, ùÿð áèðèìèçèí õàòèðÿñèíäÿ óúàëûð, Î éåíÿ äÿ áèçèìëÿäèð. Áó èñÿ áèçèì ãÿëáèìèçè ôÿðÿùëÿ äîëäóðóð: “Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâ áöòöí ùÿéàòûíû, âàðëûüûíû Þç
ìÿíñóá îëäóüó äîüìà õàëãûíà ùÿñð
åäèá. Äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ áþéöê øÿõñèééÿòëÿð ÷îõäóð. Àììà õàëãûíûí òàðèõèíÿ ÷åâðèëÿí, ìèëëÿòèíèí, äþâëÿòèíèí
àäû ÷ÿêèëÿí êèìè éàäà äöøÿí ñèéàñè õàäèìëÿð íàäèðäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿùç
áåëÿ øÿõñèééÿòäèð. Áó ýöí Öìóììèëëè
ëèäåðèìèçè õàòûðëàéàíäà ýþçöìöçöí
þíöíäÿ úàíëàíàí èëê òàáëî äà ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíäûð”.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø åäÿí ìèëëÿò âÿêèëè
Àüàëàð Âÿëèéåâ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí Ñèéàñè Àðàøäûðìàëàð
Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, ñèéàñè åëìëÿð äîêòîðó, ïðîôåññîð Åëìàí Íÿñèðîâ âÿ äèýÿðëÿðè äÿ ãåéä åäèáëÿð êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ýöúëö, õàðèçìàòèê ëèäåð, ôåíîìåíàë ñèéàñÿò÷è âÿ äþâëÿò õàäèìè êèìè ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èíêèøàôûíäà
ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèá.
ÉÀÏ Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòû “ßáÿäèéàøàð
Ëèäåð” àäëû àíûì òÿäáèðè êå÷èðèá
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû: Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ äöíéàíûí ÷îõ íàäèð
øÿõñèééÿòëÿðèíäÿíäèð êè, èêè ñèéàñè ñèñòåìèí çèðâÿñèíè ôÿòù åäÿ áèëèá
àç ðåñïóáëèêà âàð èäè êè, àíà
äèëè äþâëÿò äèëè îëñóí. Óëó þíäÿðèìèçèí øÿõñè íöôóçó, ãÿòèééÿòè, èñðàðû ñàéÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí äèëè äþâëÿò äèëè
ñÿâèééÿñèíÿäÿê éöêñÿëÿ áèëäè. Âÿ áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè
ìÿôêóðÿñè, ìèëëè äöøöíúÿñè
âÿ òÿôÿêêöðö ôîðìàëàøäû.
Îäóð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâëÿ
ôÿõð åòìÿê, áèð àçÿðáàéúàíëû
êèìè, áèçèì ùàããûìûçäûð”, äåéÿ íàòèã âóðüóëàéûá.
×ûõûøûíäà, ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè êóðñóíóí
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Íÿñèìè ðàéîí
òÿøêèëàòûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèìèç
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíûì ýöíöíÿ
ùÿñð îëóíàí “ßáÿäèéàøàð Ëèäåð” àäëû òÿäáèð êå÷èðèëèá. Þíúÿ
ÉÀÏ Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí öçâö Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû âÿ ãîíàãëàð
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Óíèâåðñèòåòèí ôîéåñèíäÿêè áöñòöíöí þíöíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöá, Îíóí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð. Ñîíðà òÿäáèð
Óíèâåðñèòåòèí àêò çàëûíäà äàâàì åòäèðèëèá.
“ßáÿäèéàøàð Ëèäåð” àäëû ôèëì-êîìïîçèñèéàíûí íöìàéèøèíäÿí ñîíðà òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ÉÀÏ Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû äåéèá
êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿíàëû þìðöíö Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ, èíêèøàôûíà, þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ, ýÿíúëÿðèí ôèçèêè
âÿ ìÿíÿâè òÿðáèéÿñèíÿ ùÿñð åäèá. “Ìÿùç
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãÿòèééÿòè, úÿñàðÿòè,
èðàäÿñè ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí 1993úö èëäÿ âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñè òÿùëöêÿñèíäÿí õèëàñ îëà áèëäè. Ìöàñèð ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû õàëãûìûçûí
éàääàøûíà ÿáÿäè ùÿêê îëóíóá. Àçÿðáàéúàí õàëãû ùÿð çàìàí Óëó þíäÿðèí
õàòèðÿñèíè äÿðèí ùþðìÿò âÿ åùòèðàìëà
éàä åäÿúÿê”.
Ì.Èáðàùèìãûçû, äàùà ñîíðà, 1993-úö
èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãÿòèééÿòè âÿ ìÿãñÿäéþíëö ôÿàëèééÿòè ñàéÿñèíäÿ úÿáùÿäÿ
àòÿøêÿñÿ íàèë îëóíäóüóíó, Àçÿðáàéúà-
íûí èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì ãîéäóüóíó
áèëäèðèá. Î ãåéä åäèá êè, Óëó þíäÿðèí
Ãÿðá äþâëÿòëÿðèíèí àïàðûúû íåôò øèðêÿòëÿðè
èëÿ àïàðäûüû óüóðëó äàíûøûãëàð íÿòèúÿñèíäÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçëàíìàñû þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðèá.
“Áó ýöí Öìóììèëëè ëèäåðè àíàðêÿí, ìöáàëèüÿñèç äåìÿê îëàð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ äöíéàíûí ÷îõ íàäèð øÿõñèééÿòëÿðèíäÿí, ñèéàñÿò÷èëÿðèíäÿíäèð
êè, èêè ñèñòåìèí çèðâÿñèíè ôÿòù åäÿ áèëèá.
Áó ýöí ÕÕ ÿñðèí áþéöê øÿõñèééÿòëÿðè
- èñòÿð Ðóçâåëò âÿ ×þð÷èë, èñòÿðñÿ äÿ
Àòàòöðê âÿ ñ. îëñóí,- ùàãäà ÷îõ äàíûøûðëàð. Ëàêèí áó øÿõñèééÿòëÿð éàëíûç áèð
ñèéàñè ñèñòåìäÿ éàøàéûáëàð. Óëó þíäÿðèìèç èñÿ èêè - ùÿì ñîñèàëèñò ñèñòåìèíèí, ùÿì äÿ äåìîêðàòèê ñèñòåìèí çèðâÿñèíÿäÿê éöêñÿëÿ áèëèá. Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ñîâåò äþíÿìèíäÿ õàëãûìûç ãàðøûñûíäà áöòöí õèäìÿòëÿðèíè êÿíàðà ãîéóá, Àçÿðáàéúàí äèëèíè éàøàòìàñû,
àíà äèëèìèçè äþâëÿò äèëè ñÿâèééÿñèíÿäÿê éöêñÿëòìÿñèíè ãåéä åòìÿê êèôàéÿòäèð êè, Îíóí äàùèëèéèíÿ øàùèä îëà
áèëÿê. Î äþâðäÿ èòòèôàãà äàõèë îëàí ÷îõ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà
äàâàì åòäèðèëäèéèíè äåéÿí Ì.Èáðàùèìãûçû,
áó ýöí þëêÿìèçèí äöíéàäà ñþç ñàùèáè
îëàí þëêÿëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëäèéèíè, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí Àçÿðáàéúàíëà ùåñàáëàøäûãëàðûíû áèëäèðèá. Áóíóí áàðèç íöìóíÿñè êèìè, Àçÿðáàéúàíûí 155 þëêÿíèí
äÿñòÿéèíè àëìàãëà ÁÌÒ-íèí Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãåéðè-äàèìè öçâö ñå÷èëìÿñèíè, èêè èë ìöääÿòèíäÿ äöíéàíûí àëè ñèéàñè òÿøêèëàòûíà ñÿäðëèê åòìÿñèíè íöìóíÿ
ýþñòÿðèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Íÿñèìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Øóðà öçâö, Àçÿðáàéúàí
Òèáá Óíèâåðñèòåòèíèí Òåðàïåâòèê êîðïóñóíóí äèðåêòîðó Ñóðõàé Ìóñàéåâ, ýÿíú
ôÿàë Íÿðýèç Ìÿììÿäîâà âÿ áàøãàëàðû
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí
õàëãû âÿ äþâëÿòèìèç ãàðøûñûíäà ìèñèëñèç
õèäìÿòëÿðèíäÿí äàíûøûáëàð. Ãåéä îëóíóá
êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû ùÿð çàìàí Óëó þíäÿðèìèçè ðÿüáÿòëÿ àíàúàã, Îíóí õàòèðÿñèíè äàèì óúà òóòàúàã.
Òÿäáèðèí ñîíóíäà Óëó þíäÿðÿ ùÿñð
îëóíìóø “Åëåýèéà” ôèëì-êîìïîçèñèéà íöìàéèø îëóíóá.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Ñåéìóð Îðóúîâ: Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà æóðíàëèñòäèð
äåéÿ úèíàéÿò ÿìÿëèíÿ ýþç éóìóëìàëûäûð?
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, ÉÀÏ Ýÿíúëÿð
Áèðëèéèíèí ñÿäðè Ñåéìóð Îðóúîâóí
ÑßÑ ÒÂ-éÿ ìöñàùèáÿñè:
- Ñåéìóð ìöÿëëèì, áó èë äåêàáðûí
12-è Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí âÿôàòûíûí 11-úè èëäþíöìöäöð.
Þòÿí 11 èë ÿðçèíäÿ þëêÿìèçäÿ áàø
âåðÿíëÿð ùàããûíäà íÿëÿðè ñþéëÿìÿê îëàð?
- Íÿ ãÿäÿð àúû îëñà äà, áó, áèð ðåàëëûãäûð êè, àðòûã Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ úèñìÿí áèçèìëÿ äåéèë. Áèç àðòûã 11 èëëèê çàìàíû ýåðèäÿ ãîéìóøóã. Öìóìèééÿòëÿ, Óëó þíäÿðèí Àçÿðáàéúàíûí ÷è÷ÿêëÿíìÿñèíäÿ, àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñèíèí ìåéäàíà ýÿëìÿñèíäÿ, áèçèì áèð äþâëÿò, ìèëëÿò êèìè ôîðìàëàøìàüûìûçäà áþéöê
õèäìÿòëÿðè îëóá. Áó, òÿê áèçèì ìöñòÿãèëëèê
äþâðöìöçÿ òÿñàäöô åòìÿéèá. Áèç 19691982-úè èëëÿðäÿ Óëó þíäÿðèí Àçÿðáàéúàíà
ðÿùáÿðëèê åòäèéè òàðèõè äþâðÿ íÿçÿð ñàëñàã,
ýþðÿðèê êè, ùÿãèãÿòÿí äÿ, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áó ýöíö - ýÿëÿúÿéè ýþðÿí ëèäåð
îëóá. Ùÿìèí äþâðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàòû, òåõíîëîýèéàíûí òÿòáèãè ÷îõ àøàüû ñÿâèééÿäÿ èäè, ñÿíàéå èëÿ áàüëû ùå÷ áèð
èø ùÿéàòà êå÷èðèëìèðäè, åëÿúÿ äÿ ãóðóúóëóã
èøëÿðè ÷îõ àøàüû òåìïëÿ äàâàì åäèðäè.
Öìóìèééÿòëÿ, 1969-úó èëÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíûí âÿçèééÿòè, ùÿòòà ÑÑÐÈ ðÿùáÿðëè-
éèíè áåëÿ ãàíå åòìèðäè. Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, ìèëëè-ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû âÿ òÿáëèüè ñàùÿñèíäÿ äÿ úèääè ïðîáëåìëÿð âàð èäè.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç 1969-1982-úè èëëÿð ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðäÿ þëêÿíèí èíêèøàôûíà õèäìÿò åäÿí
áèð ÷îõ èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðäè. Àðòûã áó
ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû
èëÿ Õàðèúäÿ Òÿùñèë öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìûíû ùÿéàòà êå÷èðèðèê. Òÿáèè êè, áóíóí ÿñàñ
òÿìÿëè 1969-úó èëäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñè èëÿ áàüëû
îëóá. Áèçèì õàëã øàèðëÿðèìèçÿ, î âàõòêè èíúÿñÿíÿò àäàìëàðûíà ÑÑÐÈ-íèí ÿí àëè ìöêàôàòëàðûíûí âåðèëìÿñèíèí áàøëàíüûúû
1969-1982-úè èëëÿðäÿ ãîéóëóá. Áóíóíëà
áåëÿ, ùÿðáè ñÿíàéåìèçèí éàðàäûëìàñû,
ìèëëè ùÿðáè êàäðëàðûìûçûí éåòèøäèðèëìÿñè êèìè âàúèá ìÿñÿëÿëÿð ìÿùç î âàõòëàðà òÿñàäöô åäèð.
Åéíè çàìàíäà, 1993-2003-úö èëëÿðÿ
íÿçÿð ñàëñàã, ýþðÿðèê êè, ùÿãèãÿòÿí äÿ,
Öìóììèëëè ëèäåð ìöñòÿãèë äþâëÿò ãóðóúóëóüó èñòèãàìÿòèíäÿ, ùÿì÷èíèí, þëêÿìèçèí
áöòöí ñàùÿëÿðäÿêè òÿíÿççöëöíäÿí òÿðÿããèéÿ äîüðó èíêèøàôûíû òÿìèí åòìÿê éþíöíäÿ ìèñèëñèç èøëÿð ýþðöá.
2003-úö èëÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíûí ùàçûðêè èíêèøàôûíûí ìþùêÿì òÿìÿëè ãîéóëäó.
Áó ýöí àðòûã Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã àðåíàäà þç ñþçöíö äåéÿí, ñóâåðåíëèéèíè áÿéàí åäÿí âÿ ùå÷ áèð äþâëÿòäÿí àñûëû îëìàéàðàã äöíéà èãòèñàäèééàòûíà èíòåãðàñèéà
åäÿí, õàðèúè, äàõèëè ñèéàñÿòèíè óüóðëà äàâàì åòäèðÿí ìöñòÿãèë þëêÿëÿð ñûðàñûíäà
éåð àëûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñÿòè óüóðëà
äàâàì åòäèðìÿñè Àçÿðáàéúàíà éåíè íàèëèééÿòëÿð áÿõø åäèá.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè èíêèøàô
åòìèø òÿáÿãÿéÿ ÷åâðèëèá. Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëèéè äþâëÿòè áåéíÿëõàëã àðåíàäà
óüóðëà òÿìñèë åäèð. ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðè èíêèøàô åäÿðÿê þç
úîüðàôè ìèãéàñûíû ýåíèøëÿíäèðèá. Áèç ùÿð èë
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èäåéà-
ëàðû èëÿ áàüëû ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðèê. Áöòþâëöêäÿ, Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè
Óëó þíäÿðèí èäåéàëàðû ÿñàñûíäà þç ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðèð, ôÿàëèééÿòèíèí ùÿð ìÿãàìûíäà áó èäåéàëàðû ÿñàñ ýþòöðöð. Áèç
ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ äÿ áóíó àøûëàìàëûéûã.
- Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ïðåçèäåíòè
Ìàðòèí Øóëòñ íîéàáðûí 26-äà Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ïëåíàð èúëàñûíäà
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãå
ñÿðýèëÿäè âÿ Ëåéëà Éóíóñîâàéà áÿðàÿò ãàçàíäûðäû. Ñèçèí áóíà ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð?
- Àâðîïà Áèðëèéè (ÀÁ) áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû áÿéàíàòëàð âåðÿíäÿ, ýóéà êè,
äåìîêðàòèéàíû, èíñàíëàðûí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí áÿðàáÿðëèéèíè ÿñàñ ýþòöðöð. ßñëèíäÿ, áóíëàðûí ùàìûñû àéñáåðãèí ýþðöíÿí
òÿðÿôëÿðèäèð. Àâðîïà Áèðëèéè ýåð÷ÿêëèêëÿðè ýþçàðäû åäÿðÿê, ñàäÿúÿ îëàðàã ìÿíàñûç áÿéàíàòëàð âåðìÿêëÿ ìÿøüóëäóð. Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíèí ïðåçèäåíòè Ìàðòèí Øóëòñ òÿðÿôèíäÿí Ëåéëà Éóíóñîâàíûí ìÿñÿëÿñèíèí
ãåéðè-îáéåêòèâ øÿêèëäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíèí þçö áåëÿ áó ãóðóìóí
àúèçëèéèíäÿí, ãÿðÿçëèëèéèíäÿí õÿáÿð âåðèð.
Îíëàðûí Àçÿðáàéúàíäà âåðäèêëÿðè áÿéàíàòëàðëà Àâðîïàäà âåðäèêëÿðè áÿéàíàò àðàñûíäà ÷îõ ôÿðã âàð. Àçÿðáàéúàíûí ÀÁ-éÿ
âåðäèéè âÿ âåðÿúÿéè òþùôÿëÿðè íÿèíêè äèýÿð
äþâëÿòëÿð, ùå÷ Øÿðãè Àâðîïà äþâëÿòëÿðèíèí
áèð ÷îõó âåðÿ áèëìÿç.
ÀÁ åëÿ äöíéàäà áàø âåðÿí áöòöí áÿëàëàðûí áàøûíäà äàéàíûð. Ìÿýÿð, äöíéàäà
ìöñòÿìëÿêÿ ñèéàñÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðÿí
àâðîïàëûëàð îëìàéûá? Áó ýöí Àôðèêàíûí áèð
÷îõ äþâëÿòëÿðèíèí ÿðàçèñèíäÿêè òîðïàã ñàùÿëÿðè, ÷àé ïëàíòàñèéàëàðû îíëàðûí íÿçàðÿòè
àëòûíäàäûð.
Òÿáèè êè, áóíëàðûí ùàìûñû Àâðîïàíûí,
ÀÁ-íèí àïàðìûø îëäóüó ãÿðÿçëè ñèéàñÿòèí
ìÿíòèãè íÿòèúÿëÿðèäèð. Äåìîêðàòèéà îíëàð
ö÷öí áèð âàñèòÿäèð. Îíëàð íÿçÿðÿ àëñûíëàð
êè, Àçÿðáàéúàí ùöãóãè äþâëÿòäèð, þëêÿìèç
ãàíóíëàðëà èäàðÿ îëóíóð.
- Ñèçúÿ, Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí áèð
èíñàíû þëäöðìÿ ùàëûíà ÷àòäûðìàñû-
íà íÿ àä âåðìÿê îëàð?
- Öìóìèééÿòëÿ, Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà æóðíàëèñò ôÿàëèééÿòè ýþñòÿðìÿêëÿ éàíàøû, ùÿì
äÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûäûð. Àçÿðáàéúàíäà æóðíàëèñò ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëàí
ìèíëÿðëÿ èíñàí âàð. Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà
êèìäèð êè, îíóí æóðíàëèñò ôÿàëèééÿòè ãàíóíëàðûí òÿëÿáèíèí ãàðøûñûíäà äàéàíñûí? Áó
øÿõñ ìÿäÿíè ñóðÿòäÿ èñòÿéèð êè, ìÿòáóàò
ñàùÿñèíäÿ þçöíö ãàíóíè îüðó åëàí åòñèí
âÿ áó àä àëòûíäà äà èñòÿäèéè ùÿð øåéè ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëñèí. Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí èíñàíëàðû øàíòàæ åòìÿêëÿ îíëàðû þëöì äÿðÿúÿñèíÿ ÷àòäûðìàñû âÿ éàõóä êèìèñÿ èøäÿí
÷ûõàðìàãëà òÿùäèä åòìÿñè áó øÿõñèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè èøëÿðè ýþñòÿðèð. Èíäè áåëÿ ÷ûõûð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø
Ïðîêóðîðëóüó Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà æóðíàëèñòäèð äåéÿ îíóí úèíàéÿò ÿìÿëèíÿ ýþç éóììàëûäûð? Áó ìÿñÿëÿíèí ùå÷ áèð ñèéàñè òÿðêèáè éîõäóð. Áó, ñàäÿúÿ îëàðàã úèíàéÿò
õàðàêòåðëè ìÿñÿëÿäèð. Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà
åòäèéè ÿìÿëëÿðè èñòèíòàãäàí, ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíäàí äà éàõøû áèëèð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè, ùöãóã-ìöùàôèçÿ
îðãàíëàðû òÿê Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà èëÿ áàüëû
øèêàéÿòëÿðÿ äåéèë, åëÿúÿ äÿ, áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðÿ éåðèíäÿ âÿ àíûíäà úàâàá âåðèð. Îíëàð, ñàäÿúÿ îëàðàã, áóíó Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû áèð òÿçéèã âàñèòÿñè êèìè èñòèôàäÿ
åäèðëÿð. Àììà áóíóí äà ùå÷ áèð ÿùÿìèééÿòè îëìàéàúàã. Èñòèíòàãûí èøèíÿ áèçèì
ùå÷ áèð ìöäàõèëÿìèç îëà áèëìÿç. Áóíóíëà
áàüëû Àâðîïà Áèðëèéè, áèð ÷îõ ÃÙÒ-ëÿð ìöíàñèáÿò áèëäèðèðëÿð. Ýóéà êè, îíëàð ùàããÿäàëÿò úàð÷ûëàðû îëóáëàð.
ÃÙÒ-ëÿðÿ áåëÿ áèð ñóàë öíâàíëàéàðäûì: àõû íåúÿ îëóð êè, Áîñíèéà âÿ Ñåðáèéà
àðàñûíäàêû ìöíàãèøÿäÿ 10 ìèíëÿðëÿ èíñàíû ãÿòëÿ éåòèðäèëÿð, áóíóíëà áàüëû ÍÀÒÎ
äÿôÿëÿðëÿ èúëàñ êå÷èðäè, àììà áèð ãÿðàð ÷ûõàðà áèëìÿäè. Ëàêèí îíëàð Ëèâèéàíû áîìáàëàìàã ö÷öí 45 äÿãèãÿ ÿðçèíäÿ ãÿðàð ÷ûõàðäûëàð. Áÿñ ùàðàäàäûð áóíëàðûí ÿäàëÿòè?
ÃÙÒ-ëÿð Ñóðèéàäàêû, Èðàãäàêû, Àôðèêàäàêû
èíñàíëàðûí êöòëÿâè ñóðÿòäÿ ïîçóëàí ùàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòñèíëÿð. Áó ýöí åëÿ ÀÁØ-ûí
þçöíäÿ èíñàíëàðà ãàðøû ÷îõñàéëû çîðàêûëûã
ùàëëàðû áàø âåðèð. Äþâëÿòèí èúòèìàè àñàéèøÿ
çèää îëàí âÿ ìöõòÿëèô õàðàêòåðëè ãàíóí ïîçóíòóëàðûíà ãàðøû ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðìÿñè òÿáèè âÿ ãàíóíàóéüóíäóð.
- Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñêèí “Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ ñÿðùÿäëÿðè à÷ûëìàëûäûð” èñòÿéèíÿ ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð? Öìóìèééÿòëÿ, îíóí áó äåäèêëÿðèíèí àðõàñûíäà íÿëÿð äàéàíûð?
- Òÿáèè êè, ìÿíèì áó ôèêðÿ ìöíàñèáÿòèì îëäóãúà ìÿíôèäèð. ×öíêè äèí èíñàíëàðûí ìÿíÿâèééàòûíà òÿñèð åäÿí áèð âàñèòÿ,
îíëàðûí éàøàì òÿðçèäèð. Áóíó ñèéàñÿòÿ,
äþâëÿòÿ, ðàäèêàëèçìÿ âÿ ìöÿééÿí ìàðàãëàðà àëÿò åòìÿê ãÿáóëåäèëìÿçäèð. Ðîìà
Ïàïàñû äèíè àéèíëÿðëÿ ìÿøüóë îëìàëûäûð âÿ
äèíÿ ñèòàéèø åäÿí èíñàíëàðûí ìÿíÿâè ãèäàñûíû òÿøêèë åòìÿëèäèð. Î, ñöëùäÿí, ÿäàëÿòäÿí äàíûøìàëûäûð. Òÿáèè êè, îíëàð ýþñòÿðèøäÿ áó èøëÿðè åäèðëÿð. ßýÿð èíñàíëûãäàí, áÿðàáÿðëèêäÿí äàíûøûðûãñà, íèéÿ Õîúàëû ñîéãûðûìû, åëÿúÿ äÿ åðìÿíèëÿðèí õàëãûìûçà ãàðøû òþðÿòäèéè äèýÿð ôàúèÿëÿð áàðÿäÿ ùå÷ áèð à÷ûãëàìà âÿ éà áÿéàíàò âåðèëìèð? Àììà áöòöí áóíëàðäàí éàí êå÷ÿðÿê “Åðìÿíèñòàí-Òöðêèéÿ ñÿðùÿäëÿðè
à÷ûëñûí” äåéèëìÿñè àáñóðääóð. Áó, Ðîìà
Ïàïàñûíûí þçöíÿ îëàí ùþðìÿòè âÿ ìöíàñèáÿòèíè ÿêñ åòäèðèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí Âàòèêàíëà ÷îõ
éàõøû ìöíàñèáÿòëÿðè âàð. Ùÿì÷èíèí, Òöðêèéÿ - Àçÿðáàéúàí âÿ Âàòèêàí - Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðè ÷îõ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
èíêèøàô åäèð. Áó ìÿñÿëÿéÿ ýÿëäèêäÿ èñÿ
äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí ìöùàðèáÿ èñòÿìèð, ïðîáëåìèí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëè
òÿðÿôäàðûäûð. Áèç, ñàäÿúÿ, Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíÿ äåéèðèê êè, Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû
ãàéòàðûí âÿ áåëÿúÿ, èøüàë÷û þëêÿ èëÿ äÿ
ñÿðùÿäëÿð à÷ûëñûí.
- Ñîí îëàðàã, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
ãàðøûäàêû ïëàíëàðû íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Áó éàõûíëàðäà ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí Îôèñèíäÿ áèð ÷îõ ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷è-
ðèëÿúÿê. Áó ýöí áèçèì ö÷öí ÿí âàúèá ìÿñÿëÿ äåêàáðûí 23-äÿ þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð ýÿíúëÿðèìèçèí òÿáëèüàò-òÿøâèãàò èøèíäÿ àêòèâ èøòèðàêûäûð. Áóíóíëà áåëÿ, áèç éåíè èëëÿ áàüëû
òÿäáèðëÿð êå÷èðÿúÿéèê âÿ 2 ôåâðàë - Ýÿíúëÿð
Ýöíö èëÿ ÿëàãÿäàð ýÿëÿúÿêäÿ èëëèê ùåñàáàòëàðûìûçû ùàçûðëàéàúàüûã. Àðòûã 2015-úè
èëäÿ ðåýèîíëàðëà ÿëàãÿëÿðèí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÷îõ úèääè ëàéèùÿëÿð
íÿçÿðäÿ òóòìóøóã. Áèç ÷àëûøûðûã êè, ìàêñèìóì äÿðÿúÿäÿ äèããÿòèìèçè ðåýèîíëàðà éþíÿëäÿê. ×öíêè ïàéòàõò Áàêûäà àðòûã êèôàéÿò
ãÿäÿð àêòèâëèê ãóðóëóá âÿ òÿäáèðëÿð ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. Áèç 2015-úè èëäÿ áþéöê áåéíÿëõàëã òÿäáèð êå÷èðìÿéè ïëàíëàøäûðûðûã.
ßìÿêäàøëûã åòäèéèìèç Àâðîïà äþâëÿòëÿðèíäÿí, Àñèéàíûí áèð ÷îõ èãòèäàð ïàðòèéàëàðûíäàí, áåéíÿëõàëã ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíäàí
íöìàéÿíäÿëÿðè Áàêûéà äÿâÿò åäÿúÿéèê.
Áåëÿúÿ, 2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáö ÿðçèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà ýÿíú ñèéàñÿò÷èëÿðëÿ áàüëû
áþéöê òÿäáèðèí êå÷èðèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòìóøóã. Åëÿúÿ äÿ áèç áó èëèí ñîíóíà êèìè
ïëàíëàøäûðûðûã êè, äèë êóðñëàðû èëÿ áàüëû èêèíúè ìÿðùÿëÿéÿ ñòàðò âåðÿê. Ùàçûðäà ýÿíúëÿðèí ìöÿééÿí äèë áèëèéè ñÿâèééÿëÿðèíÿ ýþðÿ
îíëàðûí ãðóïëàøäûðûëìàñû ïðîñåñè ýåäèð. Áó
èøè ìöÿëëèìëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Òÿáèè êè,
ðóñ äèëè êóðñëàðûíûí äà ôÿàëèééÿòèíÿ áó èëèí
ñîíóíäàí áàøëàéàúàüûã âÿ 6 àé ìöääÿòèíäÿ äàâàì åòäèðèëÿúÿê.
ÉÀÏ ÝÁ-íèí Îôèñèíÿ ýöíäÿëèê îëàðàã
êþíöëëö ýÿíúëÿð ýÿëèðëÿð. Áÿçÿí åëÿ îëóð êè,
áèç îíëàðû Îôèñèìèçäÿ éåðëÿøäèðìÿê ïðîáëåìè èëÿ ãàðøûëàøûðûã. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè,
ùÿì ïàéòàõòäà, ùÿì äÿ äèýÿð ðàéîí òÿøêèëàòëàðûìûçäà úèääè èðÿëèëÿéèøëÿð âàð. Àðòûã
ðàéîí òÿøêèëàòëàðû ýÿíúëÿðèí åâèíÿ ÷åâðèëèá.
Áèç ùÿð çàìàí äåéèðèê êè, ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíäà ôîðìàëàøäûðûëìûø øÿðàèò áèð íþâ ýÿíúëÿð ö÷öí éàðàäûëûá. Ýÿûíúëÿðèìèçèí Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëÿð Ôîíäóíà
òÿãäèì åòäèéè ëàéèùÿëÿð ìöñáÿò äÿéÿðëÿíäèðèëèð. Àðòûã 2015-úè èëäÿí ëàéèùÿëÿðèìèçÿ
ñòàðò âåðÿúÿéèê.
6
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíèí
òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êàìïàíèéàñûíû óüóðëà äàâàì åòäèðèð
Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè Àçÿðáàéúàíäà íþâáÿòè äÿôÿ Øàáðàíäà áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí
äåìîêðàòèéàíûí òÿíòÿíÿñèíè èôàäÿ åäÿúÿê
èðÿëè ñöðöëìöø íàìèçÿäëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
ÉÀÏ Íÿðèìàíîâ ðàéîí òÿøêèëàòûíäà áÿëÿäèééÿ öçâëöéöíÿ ãàäûí íàìèçÿäëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Íÿðèìàíîâ ðàéîí òÿøêèëàòûíäà áÿëÿäèééÿ öçâëöéöíÿ ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí èðÿëè
ñöðöëìöø ãàäûí íàìèçÿäëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû þíúÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿçèç õàòèðÿñèíè áèð
äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åäèáëÿð.
Ñîíðà ÉÀÏ Íÿðèìàíîâ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Òÿìðàç Òàüûéåâ ñå÷êèéÿ ùàçûðëûãëà áàüëû ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá, ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Î
ãåéä åäèá êè, äþâëÿòèìèçèí óüóðëó ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñè îëàðàã ãàäûíëàðûí èäàðÿåòìÿ îðãàíëàðûíäà âÿ ñå÷êè ïðîñåñëÿðèíäÿêè èøòèðàêû äàèì àðòûð. Ò.Òàüûéåâ, ùÿì÷èíèí, ãàäûí ñå÷èúèëÿðèí áó ñå÷êèëÿðäÿ ôÿàë
èøòèðàê åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Íÿðèìàíîâ
ðàéîí òÿøêèëàòû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè
Ìÿùÿááÿò Èáðàùèìîâà áèëäèðèá êè, úÿìèééÿòäÿ ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû
íÿòèúÿñèíäÿ îíëàðûí ñå÷êèëè îðãàíëàðäà
äà òÿìñèë÷èëèéè éöêñÿëèá: “Áó ìÿíàäà,
äåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ ñàâàäëû âÿ ëàéèãëè ãàäûí íàìèçÿäëÿðèí ñàéû êèôàéÿò ãÿäÿðäèð. Ìÿñÿëÿí, òÿêúÿ Íÿðèìàíîâ áÿëÿäèééÿñèíÿ ïàðòèéàìûç òÿðÿôèíäÿí 7 íÿôÿð ãàäûí íàìèçÿä èðÿëè ñöðöëöá. Áó,
ãàäûíëàðà ýþñòÿðèëÿí åòèìàääûð”.
×ûõûø åäÿí áÿëÿäèééÿ öçâëöéöíÿ íàìèçÿä Èðàäÿ Ãàðàéåâà Àçÿðáàéúàíûí âÿ
ðåýèîíóí ÿí ýöúëö ñèéàñè ïàðòèéàñû îëàí
ÉÀÏ-ûí éàðàíäûüû ýöíäÿí èøòèðàê åòäèéè
áöòöí ñå÷êèëÿðäÿ ãÿëÿáÿ ãàçàíäûüûíû âÿ
Ïàðòèéàíûí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Ñÿäðëèéè èëÿ äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôû âÿ õàëãûìûçûí ÿìèí-àìàíëûã è÷èíäÿ éàøàìàñû
óüðóíäà ìöùöì òþùôÿëÿð âåðäèéèíè âóðüóëàéûá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí
Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöà-
âèíè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà Àçÿðáàéúàíäà
ñîí 15 èë ÿðçèíäÿ áÿëÿäèééÿ èíñòèòóòóíóí
ôîðìàëàøäûüûíû âÿ áó ñå÷êè ïðîñåñèíäÿ
äÿ ãàäûíëàðûí ðîëóíóí ÿâÿçñèç îëäóüóíó
áèëäèðèá. Ìèëëÿò âÿêèëè, ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûí íàìèçÿäëÿðèí
ñàé ÷îõëóüóíóí èø ïðîñåñèíäÿ âÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿúÿê ëàéèùÿëÿðèí ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðëÿ òàìàìëàíìàñûíäà áþéöê ðîë îéíàéàúàüûíà ÿìèíëèéèíè ñþéëÿéèá âÿ áöòöí íàìèçÿäëÿðÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ñ.Ôÿòÿëèéåâà äåéèá êè, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè éåðëè äåìîêðàòèéàíûí èíêèøàôûíäà âàúèá
ðîë îéíàéûð: “Òÿáèè êè, Àçÿðáàéúàí äöíéà
ö÷öí à÷ûã þëêÿäèð âÿ êå÷èðäèéìèç ñå÷êèëÿð äöíéàäà äèããÿòëÿ èçëÿíèëèð. Àçÿðáàéúàí ùöãóãè âÿ äåìîêðàòèê äþâëÿòäèð âÿ
ìöêÿììÿë ñå÷êè ñèñòåìè ìþâúóääóð.
Èíàíûðûã êè, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè Àçÿðáàéúàíäà íþâáÿòè äÿôÿ äåìîêðàòèéàíûí
òÿíòÿíÿñèíè èôàäÿ åäÿúÿê”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Àáøåðîí ñå÷èúèëÿðè ÉÀÏ-ûí íàìèçÿäëÿðèíÿ ñÿñ âåðÿúÿêëÿð
Ðàéîíóí Ôàòìàéè êÿíäèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ áó áèð äàùà áÿéàí åäèëèá
ëû èíêèøàô äöíéàíûí ùå÷ áèð þëÄåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê
êÿñèíäÿ ýþðöíìÿéèá. Àçÿðáÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿáàéúàíûí øÿùÿðëÿðèíÿ, ðàäàð òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êàìïàéîíëàðûíà, ãÿñÿáÿëÿðèíÿ,
íèéàñû äàâàì åäèð. Äöíÿí
êÿíäëÿðèíÿ áàõûí! Áó ÿðàêàìïàíèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àáçèëÿðäÿ áó ýöí ñöðÿòëè èíøåðîí ðàéîíóíóí Ôàòìàéè
êèøàô ìöøàùèäÿ åäèëìÿêêÿíäèíäÿ ñå÷èúèëÿðëÿ ýþðöø
äÿäèð”.
êå÷èðèëèá.
Ýþðöøäÿ èøòèðàê åäÿí íàìèÝþðöøö ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Ùèêìÿò Áàýèéåâ
Òàùèð Àááàñîâ
Ùàúû Ñèéàâóø ßëèéåâ çÿäëÿð Ùèêìÿò Áàýèéåâ âÿ
Òàùèð Àááàñîâ äèýÿð íàòèã(ÉÀÏ) Àáøåðîí ðàéîí òÿøêèÿñàñ ìÿãñÿäè ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ
ëÿð êèìè, þëêÿäÿ ýåäÿí àáàäëûã-ãóðóúóëàòûíûí ñÿäðè Áèëìàí Âÿëèéåâ ñå÷èúèëÿðÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû âÿçèééÿòè òÿùëèë åòìÿêëóã èøëÿðèíäÿí äàíûøûá: “Ùÿð áèð èíñàí
ðàéîí òÿøêèëàòû âÿ ïàðòèéàíûí íàìèçÿäëÿðè
äèð: “Áó ýöí âàúèá âÿ ìÿñóëèééÿòëè áèð
þëêÿäÿ ýåäÿí èíêèøàô ïðîñåñèíèí øàùèùàããûíäà öìóìè ìÿëóìàò âåðèá. Íàòèã
ýöíäöð. Àáøåðîí âÿ îíóí êÿíäëÿðè îëäèäèð. Áèð ñþçëÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèäàùà ñîíðà áèëäèðèá êè, ðåàëëàøäûðûëàí
äóãúà ãÿäèì éàøàéûø ìÿñêÿíëÿðèäèð.
éåâ ùÿðòÿðÿôëè ñèéàñÿò éöðöäÿðÿê Àçÿðìÿãñÿäéþíëö ïëàíëàð âÿ ëàéèùÿëÿð ÿñàÔàòìàéè êÿíäè Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìáàéúàíû óüóðëó çèðâÿëÿðÿ äàøûéûð âÿ
ñûíäà Àçÿðáàéúàí ýöíö-ýöíäÿí àáàäëàëè çèéàëûëàðûíûí, ìóñèãèìèçèí äàùè ñèáóíäàí ñîíðà äà äàøûéàúàã”.
øûð âÿ ýþçÿëëÿøèð: “Ãåéä åòìÿê èñòÿéèìàñû Ãàðà Ãàðàéåâèí, òàðèõ÷è àëèìëÿÑîíäà êÿíä ñàêèíè Ùàúû Ñèéàâóø
ðÿì êè, àïàðûëàí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøðèí, ïðîôåññîðëàðûí âÿ äèýÿð âÿçèôÿëè
ßëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê ñþéëÿéèá êè, áó ýöí
ëÿðè Àçÿðáàéúàí õàëãûíà Ïðåçèäåíò Èëøÿõñëÿðèí âÿòÿíèäèð. Ôàòìàéè êÿíäè
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Óëó þíäÿð Ùåéùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí äèãÁàêû øÿùÿðè êÿíäëÿðèíèí áèðèíúèëÿðèíäÿð ßëèéåâèí ñèéàñÿòèíè óüóðëà äàâàì
ãÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñèäèð. Ïðåçèäåíò
äÿíäèð. Áó áàõûìäàí, áó ãÿäèì êÿíä
åòäèðèð: “Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàÈëùàì ßëèéåâèí ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ
õîø ñþçëÿðÿ ëàéèãäèð. Áó êÿíäèí ÷îõ
éà ñöðÿòëÿ èíòåãðàñèéà åäèð. Þëêÿäÿ
ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí
ãÿäèì ãÿáèðèñòàíëûüû âàð. Áó îíó áèð
áþéöê íåôò ñòðàòåýèéàñû ùÿéàòà êå÷èäöíéà þëêÿëÿðè ñûðàñûíäà þíÿìëè éåð
äàùà ñöáóò åäèð êè, Ôàòìàéè ãÿäèì
ðèëèð. Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè èíêèøàôûíû
òóòìàñûíà ñÿáÿá îëóá”.
êÿíääèð.
ñöðÿòëÿíäèðÿðÿê äöíéà áèðèíúèëÿðè ñûÑîíðà ÷ûõûø åäÿí ìèëëÿò âÿêèëè ÈìàìÁó ýöí Àçÿðáàéúàíäàêû ñû÷ðàéûøðàñûíà äàõèë îëóá”.
âåðäè Èñìàéûëîâ äåéèá êè, áó ýþðöøöí
Ãàçàõ ðàéîíóíóí Áèðèíúè Øûõëû, Éóõàðû Ñàëàùëû,
Õàíëûãëàð êÿíäëÿðèíäÿ ñå÷èúèëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Äåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ)
àïàðäûüû òÿáëèüàò êàìïàíèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñå÷èúèëÿðëÿ íþâáÿòè ýþðöø
Ãàçàõ ðàéîíóíóí Áèðèíúè Øûõëû, Éóõàðû Ñàëàùëû, Õàíëûãëàð êÿíäëÿðèíäÿ
êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ òÿáëèüàò ãðóïóíóí öçâëÿðè Èñýÿíäÿð Ãóðáàíîâ, Ïîëàä Àüàêèøèéåâ, Âöñàë Èñìàéûëîâ,
Àááàñ Ýþéöøîâ, Ïàøà Ùàäûéåâ,
Éåýàíÿ Ýþéöøëö ñå÷èúèëÿð ãàðøûñûíäà ÷ûõûø åäèáëÿð. Áèëäèðèëèá êè, Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû äåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ þç íàìèçÿäëÿðè èëÿ èøòèðàê åäèð. Åéíè çàìàíäà, ùÿð
çàìàí äþâëÿò÷èëèéÿ ñÿäàãÿòè èëÿ ñå÷èëÿí
Ãàçàõ ñå÷èúèëÿðèíèí áó äÿôÿ äÿ Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí íàìèçÿäëÿðèíÿ
ñÿñ âåðÿúÿéè ÿìèíëèéè èôàäÿ îëóíóá.
×ûõûø åäÿíëÿð Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí áÿëÿäèééÿ ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíäàêû ðîëóíäàí äàíûøûáëàð. Î äà âóðüóëàíûá
êè, ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí, áó ýöí Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿí âÿ þëêÿìèçèí
èíêèøàôûíû þçöíäÿ åùòèâà åäÿí ñèéàñè êóðñ ùÿð çàìàí âÿòÿíäàøëàðûí ðèôàùûíû, éàøàéûø ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëìÿñèíè òÿìèí åäèá. Ãåéä îëóíóá êè,
ÉÀÏ ùÿð çàìàí õàëãûí ïàðòèéàñû îëäóüóíó ñöáóò åäèá, áó ýöí äÿ åäèð.
Áþéöê õàëã äÿñòÿéèíÿ ìàëèê îëàí
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí áöòöí ñå÷êèëÿðäÿ îëäóüó êèìè äåêàáðûí
23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê ñå÷êèëÿðäÿ äÿ
èíàìëû ãÿëÿáÿ ãàçàíàúàüûíà âÿ éåíè ôîðìàëàøàí Àçÿðáàéúàí áÿëÿäèééÿëÿðèíèí âàð ýöúö èëÿ õàëãûíà õèäìÿò ýþñòÿðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèê èôàäÿ åäèëèá. Äàùà ñîíðà
òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäÿí ñå÷èúèëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàð úàâàáëàíäûðûëûá.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Äåêàáðûí 23-äÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð òÿáëèüàò êàìïàíèéàñû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Øàáðàí
ðàéîí òÿøêèëàòû òÿðÿôèíäÿí áÿëÿäèééÿéÿ íàìèçÿäëèéè èðÿëè ñöðöëìöø øÿõñëÿðëÿ âÿ ïàðòèéà ôÿàëëàðû èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Ýþðöøäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
Òàùèð Ñöëåéìàíîâ, “Ñÿñ” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Áÿùðóç
Ãóëèéåâ âÿ ÉÀÏ Ìÿðêÿçè Àïàðàòûíûí ìÿñóë èø÷èñè Àðàç Õóäàäàíîâ èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Øàáðàí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ìåùäè Áàëàáÿéîâ
ñå÷èúèëÿðÿ áÿëÿäèééÿëÿðèí ôÿàëèééÿòè èëÿ
áàüëû ìÿëóìàò âåðèá: “ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí
Øàáðàí áÿëÿäèééÿñè öçâëöéöíÿ èðÿëè
ñöðöëÿí íàìèçÿäëÿð ðàéîíóìóçäà êèôàéÿò ãÿäÿð ôÿàë âÿ òàíûíìûø øÿõñëÿðäèð. Èíàíûðûã êè, äåêàáðûí 23-äÿ Øàáðàí
ñå÷èúèëÿðè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíà, Àçÿðáàéúàí Ðåñ-
ïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì
ßëèéåâÿ âÿ äþâëÿò áàø÷ûìûçûí Ñÿäðè îëäóüó Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíà
îëàí èíàìûíû âÿ ñåâýèñèíè íþâáÿòè äÿôÿ
íöìàéèø åòäèðÿúÿêëÿð”.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Òàùèð Ñöëåéìàíîâ áèëäèðèá êè,
ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí èíêèøàôà èñòèãàìÿòëÿíÿí ñèéàñÿò áþéöê óüóðëàðëà éàääà ãàëûá. Íàòèã ãåéä åäèá êè, áó
íàèëèééÿòëÿðèí äàâàìëûëûüûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíà íþâáÿòè äÿôÿ
åòèìàä ýþñòÿðìÿê ýöíöìöçöí
ðåàëëûüûäûð: “ßñàñû Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëÿí ñèéàñè êóðñóìóç ùÿð áèð þëêÿ
âÿòÿíäàøûíûí ðèôàùûíà, äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà õèäìÿò ýþñòÿðèð”.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø åäÿí
“Ñÿñ” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó
Áÿùðóç Ãóëèéåâ áèëäèðèá êè, Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû ùÿð çàìàí þëêÿäÿ
êå÷èðèëÿí ñå÷êèëÿðäÿ éöêñÿê ñÿñ ÷îõëóüó
èëÿ ãÿëÿáÿ ãàçàíûá: “Áó èñÿ õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè
êóðñóíà èíàìûíäàí âÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí õàëãûí ïàðòèéàñû îëìàñûíäàí èðÿëè ýÿëèð”.
Ñîíäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ñå÷èúèëÿðè
ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûáëàð.
ÎÊÒÀÉ
ÉÀÏ áöòöí ñå÷êèëÿðÿ õàëãûí äàñòÿéèíè
ãàçàíà áèëÿúÿê íàìèçÿäëÿðëÿ ýåäèð
ëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Ôàòìà Ñÿìÿäçàäÿ, ÉÀÏ Ñàëéàí ðàéîí òÿøêèëàòû Èäàðÿ
Ùåéÿòèíèí öçâö Éàãóò ßëÿñýÿðîâà
÷ûõûø åäÿðÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ
ãàäûíëàðà âÿ ýÿíúëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí åòèìàäûí éöêñÿê îëäóüóíó áèëäèðèáëÿð.
Ãåéä îëóíóá êè, ïàðòèéà òÿðÿôèíäÿí áÿëÿäèééÿëÿðÿ íàìèçÿäëèéè èðÿëè
ñöðöëìöø ãàäûíëàð âÿ ýÿíúëÿð àêòèâ
èúòèìàè ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ ôÿðãëÿíèð âÿ
îíëàð ñàêèíëÿð àðàñûíäà éöêñÿê íöôóçà ìàëèê èíñàíëàðäûð. Ìÿùç ñå÷êèëÿðäÿ ãàäûí íàìèçÿäëÿðèí ñàéûíûí ÷îõëó-
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Ñàëéàí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû òÿáëèüàò êàìïàíèéàñû äàâàì åäèð. Áó ìöíàñèáÿòëÿ äöíÿí
ðàéîíäà íàìèçÿäëÿð âÿ ïàðòèéà ôÿàëëàðû èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþðöø êå÷èðèëèá.
Ïàðòèéàíûí Ñàëéàí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ðÿøàä Úÿáðàéûëîâ òÿäáèðè
ýèðèø íèòãè èëÿ à÷àðàã òÿáëèüàò êàìïàíèéàñû äþâðöíäÿ àïàðûëàí èøëÿð áàðÿäÿ öìóìè ìÿëóìàò âåðèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ñèéàñè
Øóðàñûíûí öçâö, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí
áàø ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê èíêèøàô éîëóíäà èðÿëèëÿéÿí àïàðûúû äþâëÿòëÿð ñûðàñûíäà ìöùöì éåðèíè òóòìàãäàäûð.
Íàòèã âóðüóëàéûá êè, ÉÀÏ áöòöí ñå÷êèëÿðÿ ìÿùç õàëãûí äÿñòÿéèíè ãàçàíà áèëÿúÿê íàìèçÿäëÿðëÿ ýåäèð. Îíà ýþðÿ äÿ
ùÿð áèð ñå÷êèäÿ ïàðòèéàìûçûí ãÿëÿáÿñè ðåàëëàøûð: “Èíàíûðàì êè, áó ñå÷êèëÿðäÿ äÿ
ÉÀÏ-ûí ðàéîí òÿøêèëàòëàðû, î úöìëÿäÿí
ÉÀÏ Ñàëéàí ðàéîí òÿøêèëàòû ÿí ëàéèãëè
èíñàíëàðûí íàìèçÿäëèêëÿðèíè èðÿëè ñöðìÿêëÿ ãÿëÿáÿíèí òÿìÿëèíè ãîéóáëàð”.
Äàùà ñîíðà ÉÀÏ Íèçàìè ðàéîí òÿøêèëàòû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Ñåâäà Àáäóëëàéåâà, ÉÀÏ Ñóðàõàíû ðàéîí òÿøêèëàòû
Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Çÿêèééÿ Ìóñàéåâà, ÉÀÏ Ñàëéàí ðàéîí òÿøêèëàòû Ãàäûí-
üó ïàðòèéàíûí ãàäûíëàðà îëàí åòèìàäûäûð.
Ýþðöøäÿ áÿëÿäèééÿ öçâëöéöíÿ íàìèçÿäëÿð äÿ ÷ûõûø åäÿðÿê ñå÷êèëÿðäÿ ãÿëÿáÿ
ãàçàíàúàãëàðûíà ÿìèíëèêëÿðèíè èôàäÿ
åäèáëÿð. Ùÿì÷èíèí ÷ûõûø åäÿí ñå÷èúèëÿð
áèðìÿíàëû îëàðàã áèëäèðèáëÿð êè, îíëàð
ÉÀÏ-ûí íàìèçÿäëÿðèíÿ ñÿñ âåðìÿêëÿ ãÿñÿáÿ âÿ êÿíäëÿðäÿêè ìþâúóä èíêèøàôà
ñÿñ âåðìèø îëàúàãëàð.
Ñèéÿçÿíëèëÿðèí ñå÷èìè Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûäûð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) äåêàáðûí 23äÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû òÿáëèüàò
êàìïàíèéàñû äàâàì åäèð.
ÉÀÏ Ñèéÿçÿí ðàéîí òÿøêèëàòû äà áó ïðîñåñäÿ îëäóãúà àêòèâäèð. Òÿøêèëàòûí òÿáëèüàò ãðóïóíóí öçâëÿðèíèí
ÉÀÏ-ûí “Ðèôàù âÿ ãóðóúóëóã íàìèíÿ” øöàðû èëÿ êå÷èðäèéè òÿáëèüàò êàìïàíèéàñû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íþâáÿòè ýþðöøö Ñÿäàí êÿíäèíäÿ áàø
òóòóá.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ÉÀÏ Ñèéÿçÿí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Åòèáàð
Ùåéäÿðîâ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Íàòèã ãåéä åäèá
êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè
êóðñóíóí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèç ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð: “Áó
àìèë èñÿ ùå÷ øöáùÿñèç, ãàðøûäàí ýÿëÿí
áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ ÉÀÏ-ûí
óüóð ãàçàíìàñûíà ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê”.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ñèéÿçÿí
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí àïàðàò ðÿùáÿðè Èõòèéàð
Èñàéåâ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ áàüëû ýþðäöéö èøëÿðäÿí äàíûøûá.
È.Èñàéåâ ãåéä åäèá êè, ÉÀÏ
áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíÿ èíàìëà
âÿ àéäûí ïðîãðàìëà ýåäèð.
Ñå÷èúèëÿðèí ïàðòèéàéà îëàí
èíàìû âÿ äÿñòÿéè áó ïðîãðàìûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ âÿ
ÿùàëèéÿ äàùà êåéôèééÿòëè áÿëÿäèééÿ õèäìÿòè ýþñòÿðèëìÿñè
ö÷öí ÿí ëàéèãëèëÿðèí éåðëè þçöíöèäàðÿåòìÿ îðãàíëàðûíà ñå÷èëìÿñèíÿ åòèáàðëû òÿìèíàò
îëàúàã.
Äàùà ñîíðà Ñÿäàí áÿëÿäèééÿñè öçâëöéöíÿ íàìèçÿäëÿð
- Áàùàð Êÿðèìîâà, Òóðàá ßñýÿðîâ, Èñìàéûë Ìóðàäçàäÿ, Õÿééàì Ãóëèéåâ ñå÷èúèëÿð ãàðøûñûíäà ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ñîíäà êÿíä ñàêèíëÿðè ÿââÿëêè ñå÷êèëÿðäÿ îëäóüó êèìè, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ áþéöê ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðÿúÿêëÿðèíè âÿ ÉÀÏ-ûí íàìèçÿäëÿðèíÿ ñÿñ âåðÿúÿêëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
ÎÊÒÀÉ
7
www.yeniazerbaycan.com
10 äåêàáð 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 225 (4384)
Ùÿøòÿðõàíäà Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñè àíûëûá
Äåêàáðûí 9-äà Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Ùÿøòÿðõàí
øÿùÿðèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè
àíìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ìÿðàñèìäÿí ÿââÿë òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû, î úöìëÿäÿí Áàêû øÿùÿðè Íÿðèìàíîâ Ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àáäèí Ôÿðçÿëèéåâ, Ùÿøòÿðõàí âèëàéÿòè âÿ øÿùÿðèíèí ðÿñìèëÿðè, äèàñïîð òÿìñèë÷èëÿðè, èø àäàìëàðû, èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè, àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿëÿð âÿ øÿùÿð ñàêèíëÿðè øÿùÿðäÿêè Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ïàðêûíäà Óëó þíäÿðèí àáèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóáëàð.
Ùÿøòÿðõàí øÿùÿðèíèí Áàêû êö÷ÿñèíäÿ éåðëÿøÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà 11 íþìðÿëè öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáèíäÿ
êå÷èðèëÿí ìÿðàñèìäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèí õàòèðÿñè áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà éàä åäèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Àáäèí Ôÿðçÿëèéåâ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò
âåðèá, îíóí õàëãûìûç âÿ äþâëÿòèìèç ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Ìÿðàñèìèí ñîíóíäà ÿíÿíÿâè îëàðàã Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó àäûíäàí ìÿêòÿáèí ôÿðãëÿíÿí 12 øàýèðäèíÿ
âÿ 5 ìöÿëëèìèíÿ òÿãàöä âÿ ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
Ùÿøòÿðõàíäà ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ëàéèùÿëÿð éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Ùÿøòÿðõàí øÿùÿðèíÿ èøýöçàð ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàêû øÿùÿðè Íÿðèìàíîâ ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àáäèí Ôÿðçÿëèéåâ Ùÿøòÿðõàí âèëàéÿòèíèí ãóáåðíàòîðó Àëåêñàíäð Æèëêèí èëÿ ýþðöøöá.
Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèëèá êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäàêû äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí ñþùáÿò à÷ûëûá, ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè
ìÿñÿëÿñè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ñþùáÿò çàìàíû Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè òÿðÿôèíäÿí
Ùÿøòÿðõàí øÿùÿðèíäÿ ðåàëëàøäûðûëìûø ëàéèùÿëÿð ãåéä
îëóíóá. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ Ùÿøòÿðõàíäà ýþðöëÿí èøëÿð õöñóñè âóðüóëàíûá. Áèëäèðèëèá êè,
èíäèéÿäÿê âèëàéÿòäÿ ýþðöëÿí ýåíèøìèãéàñëû èøëÿð ùÿì
äÿ Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà
ìöùöì òþùôÿäèð.
Ýþðöøäÿ ýÿëÿúÿêäÿ äÿ áåëÿ ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû ýÿíúëèéèí èíêèøàôûíà áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ýöí þëêÿìèçäÿ
óüóðëó ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èíêèøàôû, þëêÿìèçèí èúòèìàè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëäÿ åòäèéè
íàèëèééÿòëÿð äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíäÿ äÿ
þçöíö áàðèç øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ
áèð ñûðà ñàùÿëÿð öçðÿ ýÿíú êàäðëàðûí ìÿñóë
äþâëÿò âÿçèôÿëÿðèíÿ òÿéèí îëóíìàñû, äþâëÿò
ãóðóúóëóüóíäà ýÿíúëÿðèí èøòèðàêûíà øÿðàèò
éàðàäûëìàñû, ýÿíú àèëÿëÿðÿ êþìÿê ýþñòÿðèëìÿñè, ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿëÿðèíäÿí îëàí éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè,
ýÿíúëÿðèí ùÿðáè âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè
äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë
åäèð. Ýÿíúëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿëè âÿ êåéôèééÿòëè òÿùñèëëÿ òÿìèí îëóíìàñû, îíëàðûí áèëèêëè
âÿ âÿòÿíïÿðâÿð âÿòÿíäàø êèìè éåòèøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø àääûìëàð äà äþâëÿò ýÿíúëÿð
Íÿçðèí Ìåùäèéåâà:
Áó òÿãàöäö àëìàã
ö÷öí äàùà ÷îõ
÷àëûøìàëû èäèì âÿ
áóíà äà íàèë îëäóì
ñèéàñÿòèíèí ìöùöì åëåìåíòëÿðèíäÿí áèðèíè
òÿøêèë åäèð. Òÿëÿáÿ - ýÿíúëÿðèí òÿãàöäëÿðèíèí
àðòûðûëìàñû, àëè âÿ îðòà èõòèñàñ òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè âÿ äþâëÿòèí ÷îõ áþéöê ìàääè âÿ
ìÿíÿâè äÿñòÿéè ùåñàáûíà 10 ìèíäÿí àðòûã
àçÿðáàéúàíëû ýÿíúèí äöíéàíûí àïàðûúû àëè
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ìöàñèð åëìèí ñèðëÿðèíÿ éèéÿëÿíìÿñè, Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéè
îëàí ýÿíúëÿðèí èíêèøàôû ö÷öí éàðàäûëàí éöêñÿê øÿðàèòèí âÿ äèããÿòèí íÿòèúÿñèäèð.
Ñèðð äåéèë êè, áó ýöí þëêÿìèçèí èíêèøàô ñèéàñÿòèíäÿ þçöíÿìÿõñóñ ðîëó îëàí Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) þç ñûðàëàðûíäà
640 ìèí íÿôÿðÿ ãÿäÿð èíñàíû áèðëÿøäèðÿðÿê,
íÿèíêè Àçÿðáàéúàíäà, åéíè çàìàíäà, ðåýèîíäà ÿí áþéöê ñèéàñè ãöââÿéÿ ÷åâðèëèá. Õàëãûí èðàäÿñèíè èôàäÿ åäÿí, èøòèðàê åòäèéè áöòöí ñå÷êèëÿðäÿ ïàðëàã ãÿëÿáÿëÿð ãàçàíàí,
þëêÿíèí àâàíãàðä ïàðòèéàñûíûí öçâö îëìàã
ùÿð áèð ýÿíú ö÷öí áþéöê øÿðÿô âÿ ìÿñóëèééÿòäèð. Ïàðòèéàéà ýÿíúëÿðèí àõûíû Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíäà ýÿíúëèê åíåðæèñèíè àðòûðìàãëà ýÿëÿúÿê èíêèøàôûìûçà ÿí åòèáàðëû òÿìèíàò éàðàäûð. Ãöðóðëà äåéÿ áèëÿðèê êè, ÿñë
öìóìõàëã ïàðòèéàñû îëàí, Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿðè Öìóììèëëè ëèäåðèìèç
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
ãóðóëìàñû âÿ èíêèøàôû íàìèíÿ ìöÿééÿí åòäèéè ïðîãðàìûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ùÿð
çàìàí Îíóí ÿí éàõûí äÿñòÿê÷èëÿðè îëóá âÿ
ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ÿòðàôûíäà
ñûõ áèðëèê íöìàéèø åòäèðèðëÿð.
Õöñóñèëÿ ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ÉÀÏ
ýÿíúëÿðëÿ áàüëû áèð ñûðà ëàéèùÿëÿðèí äÿ ìöÿëëèôèäèð âÿ áó ëàéèùÿëÿð âàñèòÿñèëÿ ýÿíúëÿðèìèçÿ äèããÿò ýþñòÿðèëèð, ôÿàë ýÿíúëÿðèí öçÿ ÷ûõàðûëûá îíëàðûí ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñû éþíöíäÿ àääûìëàð àòûëûð. Ïàðòè-
Ïàðòèéàíûí òÿëÿáÿ-ýÿíúëÿðÿ òÿãàöä âåðìÿñè áó äèããÿòèí íöìóíÿñèäèð
éàìûç ñîñèàë-ìÿäÿíè ùÿéàòûí ÿñàñ ñàùÿëÿðèíèí - åëìèí, òÿùñèëèí âÿ ìÿäÿíèééÿòèí èíêøàôûíûí, ýÿíú íÿñëèí òÿðáèéÿñèíèí öìóìõàëã
âÿ öìóìäþâëÿò èøè ñÿâèééÿñèíÿ ãàëäûðûëìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ñèéàñÿòèíÿ éàõûíäàí äÿñòÿê ýþñòÿðèð. Áöòöí ñàäàëàíàí ïðèíñèïëÿðÿ ùÿð çàìàí ñàäèãëèéèíè
íöìàéèø åòäèðÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí òÿøÿááöñö âÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí âÿ àðòûã ÿíÿíÿ ùàëûíû àëìûø, ìÿêòÿáëèëÿð
àðàñûíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö èëÿ” öìóìðåñïóáëèêà èíøà ìöñàáèãÿñè
èñÿ õöñóñèëÿ äèããÿò úÿëá åäèð.
Ãåéä åäÿê êè, áó ëàéèùÿíèí ÿñàñû 2007úè èëäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû, Òÿùñèë
Íàçèðëèéè âÿ Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñû òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Äàùà ñîíðà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó äà áó ëàéèùÿéÿ
ãîøóëàðàã
ýÿíúëèéèí èíêèøàôûíà
þç òþùôÿëÿðèíè âåðìÿêäÿäèð.
Ùÿìèí
ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðè Óëó þíäÿðèí äîüóì
ýöíö ÿðÿôÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí òÿíòÿíÿëè ìÿðàñèì çàìàíû ìöêàôàòëàíäûðûëûð. Ùÿìèí
ìöêàôàòëàíäûðìàäàí
ÿëàâÿ ÉÀÏ áÿéàí åäèá êè, ÿýÿð ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðè àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëóá òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíàðëàðñà, îíëàðà àëè òÿùñèëëÿðèíè
áèòèðÿíÿäÿê ïàðòèéàíûí òÿãàöäö âåðèëÿúÿê.
Àðòûã ÉÀÏ-ûí òÿãàöäöíö àëàíëàðûí ñàéû 33
íÿôÿðäèð âÿ áó òÿãàöäö àëàíëàðäàí àëè ìÿêòÿáëÿðè áàøà âóðàíëàð äà âàð. Òÿëÿáÿ-ýÿíúëÿðÿ òÿãàöäëÿðèí âåðèëìÿñè áèð äàùà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ýÿíú íÿñëèí èíêèøàôûíà
ýþñòÿðäèéè ãàéüûíûí òÿúÿññöìöäöð. Áó òÿãàöäöí ñàùèáëÿðè äÿ ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí áåëÿ òÿøÿááöñëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð. 2014-2015-úè èë òÿäðèñ èëè
ö÷öí ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà óüóð ãàçàíàðàã
òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíàíëàð àðàñûíäà “Ùåéäÿð
ßëèéåâ ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö èëÿ” èíøà-éàçû ìöñàáèãÿñèíèí ãàèáëÿðè äÿ âàð.
Îíëàðäàí Ìÿúèä Âöãàð îüëó Íÿúÿôëè
Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíÿ ãÿáóë îëóá âÿ
ùàçûðäà áó àëè ìÿêòÿáèí 1-úè êóðñóíäà òÿùñèë àëûð. Ìÿúèä 1998-úè èëäÿ Òÿðòÿð ðàéîíóíäà äöíéàéà ýÿëèá âÿ îðòà òÿùñèëèíè äÿ Òÿðòÿð
øÿùÿðè 2 ñàéëû ìÿêòÿá-ëèñåéèíäÿ àëûá. Î, 11úè ñèíèôäÿ òÿùñèë àëàðêÿí, áó èëèí àïðåë àéûíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö èëÿ”
ìöñàáèãÿñèíäÿ èøòèðàê åäèá. “Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí øÿðÿôëè ùÿéàò éîëó” àäëû èíøà éàçàðàã ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åäèá. Ìÿúèäèí éàçûñû ìöíñèôëÿð
òÿðÿôèíäÿí ãèéìÿòëÿíäèðèëèá âÿ ðåñïóáëèêà
öçðÿ 2-úè éåðÿ ëàéèã ýþðöëöá. “Ìàé àéûíûí
16-äà èñÿ ìöêàôàòëàíëäûðìà ìÿðàñèìè îëäó. Ìÿðàñèìäÿ ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè-Èúðà êàòèáè, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ ãàëèáëÿðèí àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëóíàúàüû òÿãäèðäÿ ïàðòèéà òÿðÿôèíäÿí òÿãàöä âåðèëÿúÿéèíè áèëäèðäè. Ìÿí äÿ áó èë àëè
ìÿêòÿáÿ ãÿáóë îëäóì. Áóíäàí ñîíðà
èñÿ, òÿãàöäëÿ áàüëû ïàðòèéàéà ìöðàúèÿò
åòäèì âÿ ìöðàúèÿòèì äÿðùàë ìöñáÿò úàâàáëàíäûðûëäû” - äåéÿí Ì.Íÿúÿôëè ùåñàá
åäèð êè, ÉÀÏ òÿðÿèôíäÿí áó òÿøÿááöñ ýÿíúëÿð ö÷öí ñòèìóëëàøäûðûúû àìèëäèð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó êèìè ëàéèùÿëÿð ýÿíú íÿñëÿ
äèããÿòèí ýþñòÿðèúèäèð: “Åéíè çàìàíäà, áó,
ýÿíúëÿðè åëìÿ, òÿùñèëÿ äàùà äà ùÿâÿñëÿíäèðèð”.
ÉÀÏ-ûí òÿãàöäöíö àëàí äèýÿð òÿëÿáÿýÿíú èñÿ Íÿçðèí ßìèðõàí ãûçû Ìåùäèéåâàäûð. Áàëàêÿí ðàéîíóíäà äöíéàéà ýÿëÿí
Íÿçðèí ðàéîíóí Íèçàìè àäûíà 1 ñàéëû îðòà
ìÿêòÿáèíäÿ òÿùñèë àëûá. Î, “Ùåéäÿð ßëèéåâ
ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö èëÿ” ìöñàáèãÿñèíäÿ èêè
äÿôÿ èøòèðàê åäèá âÿ ùÿð äÿôÿ äÿ óüóð ãàçàíûá. Áåëÿ êè, Í.Ìåùäèéåâà 9-úó ñèíèôäÿ îõóéàðêÿí 2-úè, 11-úè ñèíèôäÿ îõóéàðêÿí èñÿ 3úö éåðèí ãàëèáè îëóá. Öìóìèééÿòëÿ, òÿùñèëèíÿ
úèääè ôèêèð âåðÿí Íÿçðèí
îðòà òÿùñèë ìöääÿòèíäÿ
Ìÿúèä Íÿúÿôëè:
äèýÿð ìöñàáèãÿëÿðäÿ
“Ùåéäÿð ßëèéåâ
äÿ èøòèðàê åäÿðÿê óüóð
ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö ãàçàíûá. Áèçèìëÿ ñþùèëÿ” ìöñàáèãÿñèíèí áÿòèíäÿ Í.Ìåùäèéåâà
ãàëèáè îëäóüóì
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç
ö÷öí ÉÀÏ-ûí òÿëÿáÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿòÿãàöäöíö àëûðàì ñèíÿ òÿñèñ åäèëÿí òÿãàöäöí ñàùèáè îëìàãëà, ãàçàíäûãëàðû óüóðóí áÿùðÿñèíè ùÿëÿ ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ äÿ ýþðÿúÿêëÿðèíè äåéèá. Àçÿðáàéúàí Òèáá Óíèâåðñèòåòèíäÿ
òÿùñèë àëàí Íÿçðèí äåéèá êè, ìöñàáèãÿíèí
êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà îíà ìÿêòÿáäÿ ìÿëóìàò âåðèëìèøäè: “Øÿðòëÿðè þéðÿíäèêäÿí
ñîíðà ìÿí äÿ ìöñàáèãÿéÿ ãàòûëäûì.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâëÿ
áàüëû äöøöíäöêëÿðèìè éàçäûì âÿ ãàëèá îëäóì. Éàçäûüûì ùÿð èêè èíøà Óëó þíäÿðèí
àíàäàí îëìàñûíûí èëäþíöìöíÿ ùÿñð îëóíàí ìöñàáèãÿäÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëäè”.
Í.Ìåùäèéåâà ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðèíèí
ìöêàôàòëàíäûðìà ìÿðàñèìèíäÿ ùÿâÿñëÿ èøòèðàê åòäèéèíè äåéèá: “Òÿäáèðäÿ ùÿäèééÿ âÿ
äèïëîì àëäûì. ÉÀÏ-ûí Ñÿäð ìöàâèíè - Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâ èíøà ìöñàáèãÿñèíèí ãàëèáëÿðèíè òÿáðèê åäÿíäÿí ñîíðà áèçèì ö÷öí ñåâèíäèðèúè îëàí áèð õÿáÿðè äÿ
åëàí åòäè. Ìÿëóì îëäó êè, ìöñàáèãÿíèí
ãàëèáëÿðè àëè ìÿêòÿáëÿðÿ äàõèë îëàúàãëàðû
òÿãäèðäÿ ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí òÿãàöä àëàúàãëàð. ßëè ìöÿëëèì, ùÿì÷èíèí, ìöñàáèãÿíè
äþâëÿò÷èëèê, âÿòÿíïÿðâÿðëèê, éàðàäûúûëûã âÿ
èíòåëëåêò ìÿêòÿáè àäëàíäûðàðàã áóíóí
ÿíÿíÿéÿ ÷åâðèëÿúÿéèíè, ùÿð èë òÿøêèë åäèëÿúÿéèíè äÿ áèëäèðäè”.
Áåëÿëèêëÿ, áó õÿáÿðè åøèòìÿê îðòà ìÿêòÿá øàýèðäè ö÷öí èêèãàò ñåâèíúÿ ñÿáÿá îëóá.
Åéíè çàìàíäà, áó, îíóí íþâáÿòè ãÿëÿáÿñèíè ñòèìóëëàøäûðûá: “Ìÿëóì îëäó êè, ÿñàñ
ùÿäèééÿíè - òÿãàöäö àëìàã ö÷öí òÿëÿáÿ
îëìàã, ãàðøûéà ãîéóëàí øÿðòè þäÿìÿê ëàçûìäûð. Éÿíè, áó òÿãàöäö àëìàã ö÷öí äàùà ÷îõ ÷àëûøìàëû, èíøà ìöñàáèãÿñèíäÿ
ãàçàíäûüûì íàèëèééÿòÿ ëàéèã îëìàëûéäûì.
Àõû, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí èëäþíöìö èëÿ áàüëû
òÿñèñ åäèëÿí òÿãàöäöí ñàùèáè îëìàüà íàìèçÿä èäèì âÿ áó èìêàíäàí èñòèôàäÿ åò-
ìÿëè, ìÿíÿ âåðèëÿí øàíñäàí éàðàðëàíìàëû, ùÿì äÿ áóíà ëàéèã îëäóüóìó ñöáóò
åòìÿëè èäèì”.
Áåëÿëèêëÿ, áó ÷àëûøãàíëûã, ìÿñóëèééÿò íÿòèúÿ âåðèá. Î, òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíäûãäàí
ñîíðà ÉÀÏ-ûí òÿñèñ åòäèéè òÿãàöäö àëäûüû
ýöí ÷îõ ñåâèíèá.
Äèýÿð òÿëÿáÿ Ýöëíàð Øàùèí ãûçû Úàâàäîâà äà ÉÀÏ-ûí òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëÿí
ýÿíúëÿðäÿíäèð. Áó èë ñàùèá îëäóüó òÿëÿáÿ áèëåòè îíà íÿèíêè àðçóëàðûíû ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿê,
ùÿì äÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí òÿñèñ
åòäèéè òÿãàöäö àëìàñû ö÷öí áèð âàñèòÿäèð.
“Öìóììèëëè ëèäåðèìèçèí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð
åäèëÿí ìöñàáèãÿäÿ ãàëèáëÿðäÿí áèðè îëìàüûìëà ôÿõð åäèðÿì. Ìÿí äàùè øÿõñèééÿò ùàããûíäà äöøöíäöêëÿðèìè, ìöñòÿãèë
ôèêèðëÿðèìè éàçìûøàì. Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí, Ùåéäÿð ßëèéåâ èäåéàëàðûíûí
äàøûéûúûñû îëàí áèð òÿøêèëàòûí òÿñèñ åòäèéè
Ýöëíàð Úàâàäîâà:
Àëè ìÿêòÿáÿ ãÿáóë
îëóíäóãäàí ñîíðà
ÉÀÏ-ûí òÿãàöäöíö
àëìàüûì ñåâèíúèìÿ
ñåâèíú ãàòäû
òÿãàöäöí ñàùèáè îëìàã øÿðÿôëè, ãöðóðâåðèúèäèð” - äåéÿ, Ýöëíàð áèëäèðèá. Éåâëàõ ðàéîíóíäà äöíéàéà ýÿëÿí âÿ áóðàäà 4 ñàéëû
îðòà ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë àëàí Ýöëíàð 10-úó ñèíèôäÿ îõóéàðêÿí “Ùåéäÿð ßëèéåâ ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçö èëÿ” èíøà-éàçû ìöñàáèãÿñèíäÿ èøòèðàê åäèá âÿ ðåñïóáëèêà 3-úöñö îëóá. “Ìÿí
áóèëêè ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà óüóð ãàçàíäûì, Àçÿðáàéúàí Òåõíèêè Óíèâåðñèòåòèíèí
Åëåêòðîíèêà, òåëåêîììóíèêàñèéà âÿ ðàäèîòåõíèêà ìöùÿíäèñè ôàêöëòÿñèíÿ äàõèë
îëäóì. ÉÀÏ-ûí òÿãàöä÷öñö îëìàã èñÿ
ñåâèíúèìÿ ñåâèíú ãàòûá” - äåéÿ, ÉÀÏ òÿãàöä÷öñö âóðüóëàéûá.
Ýþðöíäöéö êèìè, ïàðòèéàìûçûí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéèíÿ äèããÿò âÿ ãàéüûñû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Áóíó ÉÀÏ-ûí òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëÿí ýÿíúëÿð äÿ õöñóñè âóðüóëàéûðëàð. Øöáùÿñèç êè, áó àìèë íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ ýÿíúëÿðèí ïàðòèéàìûçûí ñûðàëàðûíà ãîøóëìàã èñòÿêëÿðèíäÿ äÿ þçöíö ýþñòÿðèð. Áèð
ñþçëÿ ÿìèíëèêëÿ äåìÿê îëàð êè, Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðèíèí ÉÀÏ ñûðàëàðûíà ãîøóëìàëàðûíûí, þç ñèéàñè òàëåëÿðèíè áó ïàðòèéà èëÿ áàüëàìàëàðûíûí úèääè ÿñàñëàðû âàð. Ïàðòèéàìûçûí ñûðàëàðûíà õöñóñèëÿ èíòåëëåêòëè, áèëèê âÿ
áàúàðûãëû, ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ íàèëèééÿòëÿð
ãàçàíìûø ýÿíúëÿðèí ãîøóëäóüóíó íÿçÿðÿ
àëñàã, áó ÿñàñëàðûí ùàíñû àìèëëÿðÿ áàüëû îëäóüóíó ÿìèíëèêëÿ ñþéëÿìÿê îëàð. Áó î äåìÿêäèð êè, ÉÀÏ ýÿíúëÿðèí þç áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíû íöìàéèø åòäèðìÿê ö÷öí áöòöí øÿðàèòè éàðàäûá âÿ ýÿíúëÿðèìèç áó ïàðòèéàíûí
âàñèòÿñèëÿ þçëÿðèíè úÿìèééÿòÿ òÿãäèì åäÿ
áèëèðëÿð. Ìÿùç éóõàðûäà àäûíû ÷ÿêäèéèìèç
ëàéèùÿëÿðäÿ èøòèðàê åäÿí ýÿíúëÿðèí ÉÀÏ òÿðÿôèíäÿí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè äÿ áó ðåàëëûüûí
áàðèç ýþñòÿðèúèñèäèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ìöäàôèÿ íàçèðèíèí èñòåôàñû: ÀÁØ õàðèúè ñèéàñÿòè ïðîáëåìëÿð ãàðøûñûíäà
Ðåñïóáëèêà÷û ×àê Ùåéýåëèí ìöäàôèÿ
íàçèðè ïîñòóíäàí èñòåôà âåðìÿñè áþéöê
ìàðàüà ñÿáÿá îëäó. Åêñïåðòëÿðÿ ýþðÿ,
ìÿñÿëÿ àäè êàäð äÿéèøèêëèéè èëÿ ìÿùäóäëàøìûð. Ôèêèðëÿðÿ ýþðÿ, áó àääûì ðÿñìè
Âàøèíãòîíóí ñèéàñè êóðñó èëÿ ñûõ áàüëûäûð. Áåëÿ êè, Àìåðèêàíûí ñîí çàìàíëàð
Éàõûí Øÿðãäÿ âÿ ßôãàíûñòàíäà àòäûüû
àääûìëàð áó þëêÿíèí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ
éåíè ìÿãàìëàðûí ìåéäàíà ýÿëìÿñèíÿ
èøàðÿ åäèð. Ùÿìèí ñÿáÿáäÿí äÿ Àü Åâÿ
îíóí ÿìðëÿðèíè ñÿäàãÿòëÿ éåðèíÿ éåòèðÿí
âÿ åòèðàç åòìÿéÿí ìÿìóðëàð ýÿðÿêäèð.
Ìÿñÿëÿíèí áèð òÿðÿôè ùÿðáè àñïåêòëÿ áàüëû îëäóüóíäàí ìöäàôèÿ íàçèðèíèí âÿçèôÿäÿí óçàãëàøäûðûëìàñû òÿÿúúöáëö ýþðöíìöð. Áóíäàí ñîíðà Âàøèíãòîí ùàíñû
êàäð äÿéèøèêëèéè åäÿ áèëÿð? Áóíóí õàðèúè
ñèéàñÿòäÿ îëà áèëÿúÿê äÿéèøèêëèêëÿðäÿí
àñûëûëûüû âàðìû? Áó êèìè ñóàëëàðà úàâàá
âåðìÿê ö÷öí ìÿñÿëÿíèí úèääè òÿùëèëèíÿ
åùòèéàú âàð.
ÈØÈÄ âÿ ßôãàíûñòàí:
Ùåéýåëèí êàðéåðàñûíà
ñîí ãîéàí ïðîáëåìëÿð?
Ïðåçèäåíò Áàðàê Îáàìàíûí “àìåðè-
êàëû ÿñýÿðèí äîñòó” àäëàíäûðäûüû ×àê
Ùåéýåëè èñòåôàéà ýþíäÿðìÿñèíÿ åêñïåðòëÿðèí ìöíàñèáÿòè áèðìÿíàëû îëìàäû. Áó
àääûìûí àðõàñûíäà áöòþâëöêäÿ ðÿñìè Âàøèíãòîíóí ùÿðáè ñèéàñÿòäÿ äÿéèøèêëèêëÿð
åòìÿê ïëàíëàðûíûí äóðäóüó âóðüóëàíûð.
Áó èñòèãàìÿòäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí áèð ñûðà
ïðîñåñëÿð ùÿìèí ãÿíàÿòèí äîüðóëóüóíà
äÿëàëÿò åäÿ áèëÿð.
Ìÿëóìäóð êè, 68 éàøëû ×.Ùåéýåë ðåñïóáëèêà÷ûäûð. Î, Âéåòíàì ìöùàðèáÿñèíèí
èøòèðàê÷ûñû îëóá. 1997-2009-úó èëëÿðäÿ
Íåáðàñêà øòàòûíäàí Êîíãðåñäÿ ñåíàòîð
êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá. Õàðèúè ñèéàñÿòäÿ
ñÿðò àääûìëàðûí òÿðÿôäàðû êèìè òàíûíìàéûá. Áó êåéôèééÿòèíÿ ýþðÿ Á.Îáàìà îíà
ÿí ìöðÿêêÿá ñòðóêòóðëàðäàí îëàí Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíÿ ðÿùáÿðëèéè òàïøûðûá. ÀÁØ
ïðåçèäåíòè ×.Ùåéýåëè èñòåôàéà ýþíäÿðÿðêÿí äåéèá: “×àê íöìóíÿâè íàçèð èäè.
Óçóíìöääÿòëè òÿùëöêÿëÿðè íÿçÿðÿ àëìàãëà áèçèì ñòðàòåýèéàíûí ìîäåðíëÿøìÿñèíäÿ âÿ áöäúÿéÿ äöçÿëèøëÿð äþâðöíäÿ, åéíè
çàìàíäà, òÿõèðÿñàëûíìàç ïðîáëåìëÿð
îëàí ÈØÈÄ âÿ Åáîëà ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ èíàìëà èøòèðàê åäèá (áàõ: Отставка
Чака Хейгела / “Голос Америки”, 24
íîéàáð 2014).
Àéäûíäûð êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí áó úöð
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðäèéè áèð øÿõñè ìöùöì áèð ìÿðùÿëÿäÿ èøèíäÿí óçàãëàøäûðìàñû õûðäà ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû îëà áèëìÿç.
Åêñïåðòëÿð áóðàäà èêè ôàêòîðà äèããÿò éåòèðèðëÿð. Îíëàðäàí áèðè Âàøèíãòîíóí ßôãàíûñòàí ñèéàñÿòèíäÿ åòäèéè äÿéèøèêëèêëÿðëÿ
áàüëûäûð. Á.Îáàìà ÿââÿë ãÿðàðà ýÿëìèøäè
êè, 2015-úè èëäÿí ÀÁØ ÿñýÿðëÿðè ßôãàíûñòàíû òÿðê åòìÿéÿ áàøëàéàúàãëàð. Îíëàðûí
àç áèð ùèññÿñè - 9 ìèí íÿôÿðè îðàäà ãàëûá,
éåðëè ùÿðá÷èëÿðÿ òÿëèì êå÷ÿúÿê. Ëàêèí
ñîíðàäàí Á.Îáàìàíûí áàøãà áèð ýþñòÿðèø âåðäèéè ìÿëóì îëóá. Áåëÿ êè, Àìåðèêà
îðäóñó ßôãàíûñòàíäà ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðû
äàâàì åòäèðìÿê ÿìðè àëûá (áàõ: Анна
Гущина. США задержатся в Афганистане / “Независимая газета”, 24 íîéàáð 2014).
Âàøèíãòîíóí áó ãÿðàðû áèð ãÿäÿð ýþçëÿíèëìÿç îëñà äà, ìöòÿõÿññèñëÿð áóíóí
ÿñàññûç îëìàäûüû ãÿíàÿòèíäÿäèðëÿð. Ñîí
çàìàíëàð ãëîáàë ìèãéàñäà ýåîñèéàñèùÿðáè âÿçèééÿò ñöðÿòëÿ äÿéèøèð. Éàõûí
Øÿðã, Óêðàéíà âÿ Àñèéà-Ñàêèò îêåàí
ùþâçÿñèíäÿ áàø âåðÿí ïðîñåñëÿð áöòþâëöêäÿ äöíéàíûí ýåîñèéàñè ìÿíçÿðÿñèíÿ
òÿñèð ýþñòÿðèð. Î úöìëÿäÿí, Àìåðèêàíûí
ßôãàíûñòàíû òÿðê åòìÿñè ýåíèø áèð ÿðàçèäÿ òÿùëöêÿñèçëèêëÿ ÿëàãÿäàð ïðîáëåìëÿð
éàðàäà áèëÿð (áàõ: Артур Блинов. Барак Обама меняет военную политику /
“Независимая газета”, 26 íîéàáð
2014).
Áóíëàðëà éàíàøû, ßôãàíûñòàíûí éåíè
ïðåçèäåíòè Á.Îáàìàäàí þëêÿäÿ òÿùëöêÿñèçëèéè òÿìèí åòìÿêäÿ éàðäûì÷û îëìàüû
õàùèø åäèá. Ðÿñìè Êàáóë ÿââÿëêè èãòèäàðäàí ôÿðãëè îëàðàã ÍÀÒÎ-íóí “ÿë-Ãàèäÿ”
èëÿ éàíàøû, “Òàëèáàí”ëà äà ìöáàðèçÿ
àïàðìàñûíû ëàçûìëû ùåñàá åäèð. Áåëÿ ÷ûõûð
êè, ßôãàíûñòàí ðÿùáÿðëèéè ðåýèîíäà ÀÁØûí ìþâúóäëóüóíäà ìàðàãëûäûð âÿ áóíó
þçöíöí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè
èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèð.
Ãëîáàë ýåîñèéàñÿò:
Àìåðèêàíûí ëèäåðëèê
èääèàñû âÿ ñÿùâëÿðè
Ïðîáëåìÿ äàùà ýåíèø êîíòåêñòäÿ äÿ
áàõìàã îëàð. Áèç Àñèéà-Ñàêèò îêåàí ðåýèîíóíäà ÀÁØ âÿ ×èíèí ýåîñèéàñè ìöáàðèçÿñèíèí éåíè ñÿâèééÿéÿ éöêñÿëìÿñèíè
íÿçÿðäÿ òóòóðóã. Ïðîñåñëÿð ýþñòÿðèð êè,
Ïåêèí Âàøèíãòîíóí ùå÷ áèð òÿëÿáèíÿ áîéóí ÿéìÿê èñòÿìèð. Öñòÿëèê, Àìåðèêà ×èíÿ ãîíøó îëàí äþâëÿòëÿðè ãûçûøäûðûð. Ïåêèíèí ðåýèîíóí áèð ñûðà þëêÿñè èëÿ ìöáàùèñÿëè ìÿñÿëÿëÿðè ìåéäàíà ýÿëèð. Áóíóíëà
áÿðàáÿð, ×èí ìöõòÿëèô ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàðäà äà þç ìþâãåéèíè ýöúëÿíäèðèð. Îíóí
àòäûüû àääûìëàð ÀÁØ-û íàðàùàò åäèð. Áåëÿ
íÿòèúÿ ÷ûõûð êè, èêè áþéöê äþâëÿò àðàñûíäà
ùÿð àí úèääè íàðàçûëûã éàðàíà áèëÿð.
Áóíëàðäàí áàøãà, ùÿìèí ðåýèîíäà
Ùèíäèñòàí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿêäÿäèð.
Ðÿñìè Äåëùèíèí ñèéàñÿòèíäÿ ìèëëèééÿò÷è
õÿòò õåéëè ýöúëÿíèá êè, áó äà þçëöéöíäÿ
áþéöê áèð ýåîñèéàñè ìÿêàíäà êåéôèééÿòúÿ éåíè ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ôîðìàëàøàúàüûíû ïðîãíîçëàøäûðìàüà èìêàí
âåðèð.
Íÿùàéÿò, éóõàðûäà áàõûëàí êîíòåêñòäÿ Ðóñèéà ôàêòîðóíó äà èñòèñíà åòìÿê
îëìàç. Ìîñêâà Øÿðãè Àâðîïàäà Ãÿðáëÿ
à÷ûã ãàðøûäóðìàäàí ÷ÿêèíìèð. Òÿðÿôëÿð
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð ýÿðýèí îëàðàã ãàëûð. Êðåìë Óêðàéíàíûí øÿðãèíäÿêè ñåïàðàò÷ûëàðëà ÿëàãÿëÿðè çÿèôëÿòìèð, Ãÿðá èñÿ
îíà ãàðøû ñàíêñèéàëàðûíû äàâàì åòäèðèð.
Áó øÿðàèòäÿ ßôãàíûñòàí àìèëè õöñóñè
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áóíó åêñïåðòëÿð äÿ
âóðüóëàéûðëàð.
Ùÿìèí ôàêòîðëàðëà éàíàøû, ×.Ùåéýåëèí
èñòåôàñûíäà áàøãà ìÿãàìûí - Âàøèíãòîíóí Éàõûí Øÿðã ñèéàñÿòèíèí äÿ úèääè ðîë
îéíàäûüû ùàããûíäà ôèêèðëÿð âàðäûð. Áóðàäà
ÿñàñ îëàðàã Àü Åâèí ÈØÈÄ-ëÿ ìöáàðèçÿñè
ãàáàðäûëûð. ×.Ùåéýåë áó ìÿñÿëÿäÿ ñÿðò
àääûìëàðûí òÿðÿôäàðû äåéèëäè. Î, ìöàñèð
äöíéàíû “èäåéàëàðûí ìöáàðèçÿ ìÿêàíû”
àäëàíäûðûð. Âàøèíãòîí Éàõûí Øÿðãäÿ äåìîêðàòèê äþâëÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíà
äÿñòÿê âåðìÿëèäèð. Îíóí ôèêèðëÿðèíÿ ýþðÿ,
áóðàäà èãòèñàäè âÿ ùóìàíèòàð àñïåêò öñòöíëöê òÿøêèë åòìÿëèäèð. Òåððîðóí ãàðøûñûíû
ùÿðáè öñóëëà àëìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð (áàõ:
Úùóúê Ùàýåë. À Ðåïóáëèúàí Ôîðåèýí Ïîëèúé / “Ôîðåèýí Àôôàèðñ”, Æóëé/Àóýóñò
2004, Âîëóìå 83, Íóìáåð 4).
Ýþðöíäöéö êèìè, áóíëàð Àìåðèêàíûí
Èðàãäà éåðèòäèéè ñèéàñÿòÿ óéüóí ýÿëìèð.
ßââÿë Âàøèíãòîí ùåñàá åäèðäè êè, áó þëêÿíè ùÿðáè éîëëà èøüàë åäèá, þç ìàðàãëàðûíà óéüóí ðåæèì éàðàäà áèëñÿ, ïðîáëåìè
ùÿëë åòìèø îëàúàã. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ Àìåðèêà ÿñýÿðëÿðèíè Èðàãäàí ÷ûõàðìàüà áàøëàäû. Ëàêèí ñîíðàêû ïðîñåñëÿð áóíóí ðèñêëè îëäóüóíó ýþñòÿðäè. Áåëÿ êè, Èðàãäà òåððîð ýöúëÿíäè. ÈØÈÄ êèìè òÿùëöêÿëè áèð òÿøêèëàòûí ìåéäàíà ÷ûõìàñû èñÿ ÷îõ úèääè
òÿùäèäëÿðèí ìþâúóäëóüóíäàí õÿáÿð âåðäè. Ýþðöíöð, áöòöí áóíëàðû ×.Ùåéýåë
ìÿíôè ãàðøûëàéûð. Î, Âàøèíãòîíóí ùÿðáè
ìåòîäëàðà ÿë àòìàñûíûí éåêóíäà óüóð
ýÿòèðÿúÿéèíÿ èíàíìûð.
Åêñïåðòëÿð ýÿòèðäèêëÿðè àðãóìåíòëÿðèí
ÿñàñëû îëäóüóíà øöáùÿ åòìèðëÿð. Ëàêèí
éåíè ìöäàôèÿ íàçèðèíèí êèìëèéè ìÿñÿëÿñèíäÿ îíëàð ãÿòè ôèêèð ñþéëÿéÿ áèëìèðëÿð.
Îíóí ðÿñìè Âàøèíãòîíóí ñÿðò ìþâãåéèíè
ìöäàôèÿ åäÿí êàäðëàðäàí îëàúàüûíà øöáùÿ éîõäóð. ÀÁØ-ûí ÁÌÒ-äÿêè êå÷ìèø íöìàéÿíäÿñè Úîí Áîëòîí èñÿ áóðàäà ïðîáëåìëÿðèí ãàðøûéà ÷ûõà áèëÿúÿéèíè ïðîãíîçëàøäûðûð. Îíóí ôèêðèíúÿ, “áó úöð êàäð äÿéèøèêëèêëÿðè, àäÿòÿí, ãàðøûäà éåíè ïðîáëåìëÿðèí îëàúàüûíû ýþñòÿðèð” (áàõ: Отставка
Чака Хейгела / “Голос Америки”, 24
íîéàáð 2014).
Ñþùáÿò íÿäÿí ýåäÿ áèëÿð? Èëê íþâáÿäÿ Âàøèíãòîíóí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí áþùðàíëû âÿçèééÿòÿ äöøìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
ÈØÈÄ âÿ ßôãàíûñòàí ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ìöòÿ-
õÿññèñëÿð ìÿùç áó êîíòåêñòäÿ íÿçÿð ñàëûðëàð. Ýþðöíöð, éàõûí ïåðñïåêòèâäÿ ãëîáàë ýåîñèéàñè ìÿíçÿðÿäÿ ìöñáÿò äÿéèøèêëèéÿ öìèä åòìÿê ìöìêöí îëìàéàúàã.
Áöòþâëöêäÿ áþéöê äþâëÿòëÿð àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿðèí ýÿðýèíëèêäÿí ãóðòóëà áèëÿúÿéèíè äåìÿê ðèñêëèäèð.
Îíó äà óíóòìàã îëìàç êè, Àìåðèêàäà ðåñïóáëèêà÷ûëàðûí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñè åùòèìàëû ÷îõäóð. Áó èñÿ õàðèúè ñèéàñÿòäÿ ñÿðò àääûìëàðûí àòûëàúàüûíû äöøöíìÿéÿ ÿñàñ âåðèð. Áÿëêÿ ×.Ùåéýåëèí èñòåôàñû
ùÿìèí ïðîñåñèí áàøëàíüûúûäûð? Áåëÿ èñÿ,
îíäà Ú.Áîëòîí ùàãëûäûð.
Áöòöí áóíëàð Âàøèíãòîíóí õàðèúè ñèéàñÿòäÿ ìöðÿêêÿá âÿçèééÿòëÿ öçëÿøäèéèíè
ýþñòÿðèð. Îíóí ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðäà ãàðøûñûíà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿðè ùÿëë åòìÿêäÿ ÷ÿòèíëèê ÷ÿêäèéè ùèññ îëóíóð. Äöíéàéà ëèäåðëèéèí ÿââÿëêè ìîäåëè òàì ýöúö èëÿ èøëÿìèð.
Ìöäàôèÿ íàçèðèíèí èñòåôàñû áó êîíòåêñòäÿ
áèð ÷îõ ìÿãàìëàðäàí õÿáÿð âåðèð. Áó ïðîñåñ Àìåðèêàíûí äèýÿð ýöú ñòðóêòóðëàðûíà
äà éàéûëà áèëÿðìè? Áó áàðÿäÿ ïðîãíîç
âåðìÿê ÷ÿòèí îëñà äà, ìöòÿõÿññèñëÿð
îíóí åùòèìàëûíûí àç îëäóüóíó äöøöíöðëÿð. Ùÿð áèð ùàëäà Á.Îáàìàíûí ïðåçèäåíòëèéèíèí áàøà ÷àòìàñûíà ãÿäÿð âÿçèééÿòèí
íèñáÿòÿí ñàáèò ãàëàúàüûíà èíàì âàð.
Ðåàëëûã èñÿ ùÿìèøÿ áöòöí åùòèìàëëàðà
äöçÿëèø åäèð. Àéäûíäûð êè, Àìåðèêà õàðèúè
ñèéàñÿòèíèí ÷ÿòèí ìÿðùÿëÿëÿðèíäÿí áèðèíè
éàøàéûð. Äöíéàäà îíóí ðîëó ÿââÿëêè ìèãéàñäà âÿ òÿñèðäÿ äåéèë. Ìåéäàíà éåíè
ýöúëö äþâëÿòëÿð ÷ûõûð. Áó øÿðàèòäÿ ×.Ùåéýåë êèìè êàäðëàðûí âÿçèôÿäÿí óçàãëàøäûðûëìàñûíûí íÿ äÿðÿúÿäÿ äîüðó îëäóüóíó
çàìàí ýþñòÿðÿúÿê. ×öíêè ìöàñèð äöíéàíûí ýöúÿ äåéèë, èòè àüûëà, ìöäðèêëèéÿ, ãëîáàë âÿ ñòðàòåæè òÿôÿêêöðÿ åùòèéàúû âàð. Òÿÿññöô êè, ñþçäÿ ãÿáóë åòñÿëÿð äÿ, ýåð÷ÿêëèêäÿ Ãÿðáèí ñèéàñè äàèðÿëÿðè áàøãà úöð
äàâðàíûðëàð. Çÿðáÿ èñÿ áÿøÿðèééÿòèí òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ äÿéèð.
Íåwòèìåñ.àç
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áèð íå÷ÿ ýöí
þíúÿ Èòàëèéàíûí “Åõïîðòèàìî” ïîðòàëû
Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ
åäèëÿí óüóðëàðûí òÿùëèë îëóíäóüó ìÿãàëÿ
éàéûá. Ìÿãàëÿäÿ áèëäèðèëèð êè, Àâðîïà èëÿ
Àñèéàíûí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí Øÿðã âÿ Ãÿðá àðàñûíäà êþðïö
ðîëóíó îéíàéûð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí
Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ ÿñàñ àêòîðäóð.
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ
òîõóíàí ìöÿëëèô ãåéä åäèð êè, ÿëàãÿëÿðèìèç ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð. 2007-úè èëäÿí
åòèáàðÿí Èòàëèéà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè òèúàðÿò òÿðÿôäàøûäûð. Áó þëêÿäÿ õàðèúè èø
àäàìëàðûíûí ôÿàëèééÿòè ö÷öí ÿëâåðèøëè
ìöùèò éàðàäûëûá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áèð
ñûðà Èòàëèéà øèðêÿòëÿðè Àçÿðáàéúàíäà
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèð.
Éàçûäà Áàêûäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
èòàëèéàëû èø àäàìû Ëóèýè Ä’Àïðåàíûí ìöñàùèáÿñè éåðëÿøäèðèëèá. Ìöñàùèáÿñèíäÿ
þëêÿìèçäÿ õàðèúè èø àäàìëàðû ö÷öí éàðàäûëìûø ìöíáèò øÿðàèòäÿí ðàçûëûüûíû èôàäÿ åäÿí Ëóèýè Ä’Àïðåà “2013-úö èëäÿí
åòèáàðÿí Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèðÿì. Áó þëêÿéÿ ÷îõ ãûñà ìöääÿòäÿ óéüóíëàøäûì âÿ èñòè ìöíàñèáÿò ýþðäöì. Áóðàäà õàðèúè èø àäàìëàðû ö÷öí ìöíáèò øÿðàèò éàðàäûëûá”, äåéèá.
Èòàëèéàëû èø àäàìû âóðüóëàéûá êè, ñöðÿòëè èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì ãîéàí Àçÿðáàéúàí Ãàôãàç ðåýèîíóíäà ÿí äèíàìèê
òÿðÿããèíèí ìöøàùèäÿ îëóíäóüó þëêÿäèð.
Ïàéòàõò Áàêûäà éåíè òèêèëìèø ìþùòÿøÿì
îòåëëÿð, “Àëîâ ãöëëÿëÿðè” êîìïëåêñè, øÿùÿðèí ìöàñèð àðõèòåêòóðà òàðèõèíäÿ éåíè
ñÿùèôÿ îëàí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè âÿ
ýþçãàìàøäûðàí ýþéäÿëÿíëÿð áó øÿùÿðÿ
õöñóñè ýþçÿëëèê âåðèð. Áàêû àðòûã ìöàñèð
ìåãàïîëèñ êèìè òàíûíûð.
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìþùêÿì âÿ òàðèõè áàüëàðà ÿñàñëàíäûüûíû äåéÿí èòàëèéàëû èø àäàìû 1972-úè
èëäÿ Áàêû âÿ Íåàïîë øÿùÿðëÿðè àðàñûíäà
ãàðäàøëàøìà ÿëàãÿëÿðèíèí ãóðóëìàñûíû
áó éàõûíëûüûí ýþñòÿðèúèñè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá. Î ãåéä åäèá êè, ñîí èëëÿð ùÿð èêè
þëêÿíèí äþâëÿò ðÿñìèëÿðèíèí ãàðøûëûãëû
ñÿôÿðëÿðè ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèí
ãóðóëìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà èìêàí éàðà-
äûá. 2019-úó èëäÿ áàøà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí ÒÀÏ ãàç áîðó êÿìÿðè ëàéèùÿñè ÿìÿêäàøëûüûìûçà ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðìÿêäÿäèð. ÒÀÏ Àâðîïàíûí
åíåðæè òÿìèíàòû áàõûìûíäàí þíÿìëè ëàéèùÿäèð.
Ìÿãàëÿäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
2012-úè èë 29 äåêàáð òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ
òÿñäèã åäèëìèø “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàò âåðèëèð. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð
êè, áó Êîíñåïñèéàäà þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû, áèçíåñ ìöùèòèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, ÿòðàô ìöùèòèí ìöùàôèçÿñè
âÿ áèð ÷îõ äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ þíÿìëè
ìÿãàìëàð ÿêñ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà ÿí ãÿäèì
íåôò èñòåùñàë åäÿí þëêÿëÿðäÿí áèðè îëäóüóíó éàçàí ìöÿëëèô þëêÿìèçèí íåôò ñÿíàéåñèíèí òàðèõè, “Íåôò Äàøëàðû”, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòèíèí ôÿàëèééÿòè, 2015-úè èëäÿ èíøàñû
ïëàíëàøäûðûëàí “Íåôò-Ãàç Åìàëû âÿ ÍåôòÊèìéà Êîìïëåêñè” èëÿ áàüëû äà ìÿëóìàò
âåðèð.
Ñþçöýåäÿí ìÿãàëÿäÿ, ùÿì÷èíèí
2015-úè èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíäàí áÿùñ îëóíóð. Áèëäèðèëèð êè, Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíäà áöòöí
Àâðîïà õàëãëàðûíû áèðëÿøäèðÿúÿê ìþùòÿøÿì èäìàí òÿäáèðè êå÷èðìÿê ö÷öí éöêñÿê ñÿâèééÿëè ùàçûðëûã èøëÿðè àïàðûëûð.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà
åòìÿñèíäÿí ñîíðà Àâðîïà þëêÿëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ þëêÿìèçëÿ ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüû âÿ ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðè ýöúëÿíäèðÿí èëê äþâëÿòëÿðäÿí áèðè
ìÿùç Èòàëèéà îëóá. Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöñòÿãèëëèéèíè 1 éàíâàð 1992-úè èë òàðèõèíäÿ òàíûéûá. Åéíè çàìàíäà, 8 ìàé 1992-úè èë
òàðèõèíäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà äèïëîìàòèê
ÿëàãÿëÿð éàðàäûëûá. Áóíóíëà áåëÿ, ìÿùç
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö
èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ
éåíèäÿí ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ýÿëìÿñèíäÿí ñîíðà èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð èíêèøàô åòìÿéÿ áàøëàéûá. 1997-úè
èëèí ìàðòûíäà Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Àçÿðáàéúàíäà, 2003-úö èëèí äåêàáðûíäà èñÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Èðàíäàí íàðêîòèê âàñèòÿíèí Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñèíÿ äàøûíìàñûíûí ãàðøûñû àëûíûá
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà
êå÷èðèëìèø ÿìÿëèééàò-àõòàðûø òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ
öìóìèëèêäÿ 19 êèëîãðàìäàí àðòûã
íàðêîòèê âàñèòÿíèí
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíäàí ãà÷àãìàë÷ûëûã éîëó èëÿ,
éÿíè ýþìðöê ñÿðùÿäèíäÿí ýþìðöê íÿçàðÿòèíäÿí êÿíàð
êå÷èðèëÿðÿê Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíÿ ãàíóíñóç äàøûíìàñûíûí ãàðøûñû àëûíûá, áó ùöãóãàçèää
ÿìÿëëÿðèí òþðÿäèëìÿñèíÿ ýþðÿ 11 íÿôÿð øöáùÿëè øÿõñ
ãèñìèíäÿ òóòóëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí èúòèìàè ÿëàãÿëÿð èäàðÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, êå÷èðèëìèø áàõûøëàð çàìàíû àéðû-àéðûëûãäà êöëëè
ìèãäàðäà íàðêîòèê âàñèòÿ - 2 êèëîãðàì 700 ãðàì ùåðîèí, 15 êèëîãðàì 891 ãðàì òèðéÿê, 700 ãðàìà éàõûí ùÿøèø ãàòðàíû àøêàð åäèëÿðÿê ýþòöðöëöá.
Áöòöí ôàêòëàðëà áàüëû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Úèíàéÿò Ìÿúÿëëÿñèíèí 206.3.2-úè (ãàáàãúàäàí ÿëáèð îëàí
áèð ãðóï øÿõñ òÿðÿôèíäÿí íàðêîòèê âàñèòÿëÿðèí òÿêðàð ãà÷àãìàë÷ûëûüû), 29, 234.4.1 âÿ 29, 234.4.3-úö (ãàáàãúàäàí ÿëáèð îëàí áèð ãðóï øÿõñ òÿðÿôèíäÿí êöëëè ìèãäàðäà
íàðêîòèê âàñèòÿëÿðè ÿëäÿ åòìÿ, äàøûìà, ñàõëàìà âÿ éà
ñàòìà), 234.4.1-úè, 234.4.2 âÿ 234.4.3-úö (ãàáàãúàäàí ÿëáèð îëàí áèð ãðóï øÿõñ òÿðÿôèíäÿí êöëëè ìèãäàðäà
íàðêîòèê âàñèòÿëÿðè ÿëäÿ åòìÿ, äàøûìà, ñàõëàìà âÿ éà
ñàòìà, òÿêðàð òþðÿòìÿ) ìàääÿëÿðè èëÿ úèíàéÿò èøëÿðè áàøëàíûëûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëàðû Ìåùòèéåâ Åë÷èí Çþùðàá îüëó, Úÿôÿðîâà Íÿðýèç Çåéíàë
ãûçû, Ðçàéåâ Ôóàä Çèéàä îüëó, Àáóøîâ Àãèë Àðèô îüëó,
Àáàñîâ Øöúàÿò Ùöñåéíàüà îüëó, ßñýÿðîâ Úàâàíøèð
ßëÿñýÿð îüëó, Ùÿçèéåâ Ìàéûñ Õàíèáÿé îüëó, Ìèðçÿéåâ
Ìèñèð ßëè îüëó, Ôåéçóëëàéåâ ßäàëÿò Ãÿçÿíôÿð îüëó, Ýöëìÿììÿäîâ Êÿðèì Ñÿëèì îüëó âÿ îíóí ùÿéàò éîëäàøû
Ýöëìÿììÿäîâà Ìåùðèáàí Ãÿùðÿìàí ãûçû òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ ãèñìèíäÿ úÿëá îëóíàðàã áàðÿëÿðèíäÿ ìÿùêÿìÿíèí ãÿðàðëàðû èëÿ ùÿáñ ãÿòèìêàí òÿäáèðè ñå÷èëèá.
Úèíàéÿò èøëÿðè öçðÿ áöòöí ùàëëàðûí àðàøäûðûëìàñû, áó
ãàíóíàçèää ÿìÿëëÿðèí äèýÿð èøòèðàê÷ûëàðûíûí ìöÿééÿí
åäèëìÿñè ö÷öí çÿðóðè èñòèíòàã ùÿðÿêÿòëÿðè âÿ ÿìÿëèééàòàõòàðûø òÿäáèðëÿðè äàâàì åòäèðèëèð.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
Èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð
ìþùêÿì âÿ òàðèõè áàüëàðà ÿñàñëàíûð
Èòàëèéàäà ñÿôèðëèéè òÿñèñ åäèëèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà èíäèéÿäÿê 30 ñÿíÿä èìçàëàíûá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ðÿñìè
ñÿôÿðëÿð ñàéÿñèíäÿ äàùà äà ìþùêÿìëÿíèá. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñûíà èëê ðÿñìè ñÿôÿðè
24-27 ñåíòéàáð 1997-úè èëäÿ áàø òóòóá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èñÿ 2005-úè èëèí
24-26 ôåâðàë òàðèõëÿðèíäÿ Èòàëèéàäà ðÿñìè
ñÿôÿðäÿ îëóá. Åéíè çàìàíäà, 2 èéóí
2011-úè èë òàðèõèíäÿ Èòàëèéàíûí áèðëÿøäèðèëìÿñèíèí 150 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ Ðîìàäà òÿøêèë åäèëìèø ðÿñìè òÿäáèðäÿ èøòèðàê
åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùÿìèí þëêÿéÿ ñÿôÿð åäèá. Îíó äà
ãåéä åäÿê êè, 2013-úö èëèí 5-6 ìàðò òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè,
ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí öçâö Ìåùðèáàí ßëèéåâà Èòàëèéàäà ñÿôÿðäÿ îëóá âÿ
Ðîìàäà “Áàêûéà ó÷óø. Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí èíúÿñÿíÿòè” ñÿðýèñèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá. Ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð ïàðëàìåíò âÿ ùþêóìÿò íöìàéÿíäÿëÿðè ñÿâèééÿñèíäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá êè, áó äà
Àçÿðáàéúàíëà Èòàëèéà àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ èíêèøàôûíà òÿêàí
âåðèá. Áó ìÿãàìäà îíó äà õöñóñè îëàðàã ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, öìóìèééÿòëÿ, áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìöùöì ðàçûëàøìàëàðûí ÿëäÿ îëóíìàñû Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû
ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíìÿñèíÿ ÿëâåðèøëè
çÿìèí éàðàäûá. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí
èìçàëàíìàñû âÿ Àçÿðáàéúàíûí íåôò åùòèéàòëàðûíûí èøëÿíìÿñèíäÿ Èòàëèéà øèðêÿòëÿðèíèí òÿìñèë îëóíìàñû èñÿ þëêÿëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè-ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí éåíè
ìÿðùÿëÿäÿ èíêèøàôûíà òÿêàí âåðèá.
Åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãëà éàíàøû,
ñèéàñè, èãòèñàäè, ñîñèàë, ùóìàíèòàð, åëìè-ìÿäÿíè, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, òóðèçì âÿ
äèýÿð áþëìÿëÿðäÿ èíòåíñèâ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû Èòàëèéà-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ éåíè äèíàìèêàéà ñÿáÿá îëóá. Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà éàðàäûëìûø ùþêóìÿòëÿðàðàñû êîìèññèéàíûí èíòåíñèâ ôÿàëèééÿòè ùÿð èêè äþâëÿòèí ñèéàñè-èãòèñàäè
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè äèíàìèçì åëåìåíòëÿðè ÿëàâÿ åäèá. Ñîí èëëÿðäÿ ìþùêÿì òÿìÿëëÿð öçÿðèíäÿ äÿðèíëÿøÿí
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ÿëàãÿëÿðè, þç íþâáÿñèíäÿ, èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðà ÷ûõàðàã Àâðîïà ðåýèîíóíó ÿùàòÿ åäÿí áþéöê ÿìÿêäàøëûã ôàçàñûíà ãÿäÿì ãîéóá. Ùÿð èêè äþâëÿò
Òðàíñ-Àâðîïà åíåðæè øÿáÿêÿñèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà ùÿëëåäèúè ðîëà ìàëèê îëìàãëà ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò êÿñá åòìÿéÿ
áàøëàéûá.
Éóõàðûäà äà âóðüóëàäûüûìûç êèìè,
Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñ ïðèîðèòåòè íåôò âÿ ãàç ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãëà áàüëûäûð. Áåëÿ êè,
Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí (ÁÒÚ) êÿìÿðè èëÿ
íÿãë îëóíàí íåôòèí ÿñàñ àëûúûëàðûíäàí
áèðè Èòàëèéàäûð. Ùàçûðäà Àâðîïà áàçàðëàðûíà íÿãë îëóíàí íåôò ðåñóðñëàðûíûí áþéöê áèð ùèññÿñè ìÿùç Èòàëèéà ëèìàíëàðû
âàñèòÿñèëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ) þëêÿëÿðèíÿ
÷àòäûðûëûð. Áó äþâëÿò þëêÿìèçÿ ìÿõñóñ
íåôòèí 40 ôàèçèíè þç ÿðàçèñè èëÿ Àâðîïàéà
òðàíçèò åäèð. Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû Àâðîïà Èòòèôàãûíäà éöêñÿê íöôóçà ìàëèê äþâëÿò êèìè ðåýèîíäà Àçÿðáàéúàíëà åíåðæè
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ òþùôÿ âåðìÿñè èëÿ äèããÿòè úÿëá
åäèð. Ðÿñìè Ðîìà þç åíåðæè ñèéàñÿòèíè
ùÿéàòà êå÷èðÿðêÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ óçóíìöääÿòëè âÿ äàâàìëû
õàðàêòåðÿ ìàëèê ñòðàòåæè ëàéèùÿëÿðè ïðèîðèòåò êèìè ãÿáóë åäèð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû íåôòëÿ áÿðàáÿð, ãàç ðåñóðñëàðûíûí äà ÿñàñ àëûúûñûäûð. Õàòûðëàäàã êè,
ùÿëÿ 2007-úè èëèí äåêàáðûíäà Àçÿðáàéúàíëà Èòàëèéà àðàñûíäà ãàç ñåêòîðóíäà
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ïðîòîêîë èìçàëàíûá.
ßëàâÿ åäÿê êè, “Øàùäÿíèç” êîíñîðñèóìó 28 èéóí 2013-úö èëäÿ åëàí åäèá êè,
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíäÿí ùàñèë åäèëÿúÿê ãàç ùÿúìëÿðèíè Éóíàíûñòàí, Èòàëèéà
âÿ Úÿíóá-Øÿðãè Àâðîïàäàêû ìöøòÿðèëÿðÿ ÷àòäûðìàã ö÷öí Òðàíñ-Àäðèàòèê áîðó
êÿìÿðèíè (ÒÀÏ) ñå÷èá. 13 ôåâðàë 2013úö èëäÿ Éóíàíûñòàí, Èòàëèéà âÿ Àëáàíèéà
ùþêóìÿòëÿðè Òðàíñ-Àäðèàòèê áîðó êÿìÿðè öçðÿ ùþêóìÿòëÿðàðàñû ñàçèø èìçàëàéûá. Áèð ñþçëÿ, Èòàëèéà Àçÿðáàéúàíûí øàõÿëÿíäèðìÿ ñèéàñÿòèíè äÿñòÿêëÿéÿðÿê
ðåýèîíäà èðè éàíàúàã-êîììóíèêàñèéà
äÿùëèçëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíà òÿøÿááöñ
ýþñòÿðÿí ÿñàñ äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð. Áå-
Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí Èø÷è ãðóïóíóí ÿìÿêäàøëàðû
áèð ñûðà øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðà åçàì îëóíóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø
íàçèðèíèí ìöàâèíè, Íàðêîìàíëûüà âÿ
Íàðêîòèê Âàñèòÿëÿðèí Ãàíóíñóç
Äþâðèééÿñèíÿ Ãàðøû Ìöáàðèçÿ öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ìöâàôèã ðàçûëûüûíà ÿñàñÿí
“Íàðêîòèê âàñèòÿëÿðèí, ïñèõîòðîï
ìàääÿëÿðèí âÿ îíëàðûí ïðåêóðñîðëàðûíûí ãàíóíñóç äþâðèééÿñèíÿ âÿ íàð-
êîìàíëûüà ãàðøû ìöáàðèçÿéÿ äàèð
2013-2018-úè èëëÿð ö÷öí Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí èúðà âÿçèééÿòè èëÿ òàíûø
îëìàã âÿ ÿìÿëè êþìÿéèí ýþñòÿðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Èø÷è ãðóïóí ÿìÿêäàøëàðû ðåñïóáëèêàíûí Øèðâàí, Ñàëéàí, Úÿëèëàáàä, Ëÿíêÿðàí, Àñòàðà,
Ýîðàíáîé, Éåâëàõ, Øÿìêèð, Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûíà åçàì
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ùÿì÷èíèí ìöõòÿëèô èíçèáàòè òÿäáèðëÿð
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí àíòè-ðàäèêàëèçì ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ åëåìåíòëÿðèíè
òÿøêèë åäèð.
Êîíôðàíñûí ïàíåëëÿðèíäÿ Ïàêèñòàí
Ñòðàòåæè Òÿäãèãàòëàð Èíñòèòóòóíóí áàø äèðåêòîðó Ðàñóë Áàõø Ðÿèñ, Áàêû Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí èëàùèééàò ôàêöëòÿñèíèí
ìöÿëëèìè Àãèë Øèðèíîâ, åêñïåðòëÿð Ìóùàììàä Èñëàì âÿ Èúàç Øÿôè Üèëàíè,
ÄÃÈÄÊ-íûí øþáÿ ìöäèðëÿðè Íèéàç Éàãóáëó âÿ Íèúàò Ìÿììÿäëè ÷ûõûø åäèáëÿð.
Êîíôðàíñäà ðàäèêàëèçìè äîüóðàí
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
“Íàð Ìîáèëå” Äîùàäà êå÷èðèëÿí
áåéíÿëõàëã ñÿðýèäÿ òÿìñèë îëóíóð
îëóíóáëàð.
Êîìèññèéàäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, øÿùÿð/ðàéîí êîìèññèéàëàðûíûí ñÿäðëÿðèíÿ òÿáëèüàò âÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, àèäèééÿòè ãóðóìëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû
ìöâàôèã ìÿñëÿùÿò âÿ òþâñèéÿëÿð âåðèëèá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè
Ïàêèñòàíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ êå÷èðèá
Äåêàáðûí 9-äà Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí âÿ Ïàêèñòàí Ñòðàòåæè Òÿäãèãàòëàð Èíñòèòóòóíóí
òÿøêèëàò÷ûëûüû, Àçÿðáàéúàíûí
Ïàêèñòàíäàêû
ñÿôèðëèéèíèí
äÿñòÿéè èëÿ Èñëàìàáàääà “Äèíè òîëåðàíòëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ ðàäèêàëèçìëÿ ìöáàðèçÿ” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
Êîìèòÿäÿí ÀçÿðÒÀú-à
âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Èíñòèòóòóí ñÿäðè Õàëèä Ìàùìóä ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè, ãàðäàø
Àçÿðáàéúàíûí òîëåðàíòëûã òÿúðöáÿñèíèí þéðÿíèëìÿñè áàõûìûíäàí áó
êîíôðàíñ áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Äþâëÿò Êîìèòÿñè ñÿäðèíèí ìöàâèíè
Ýöíäöç Èñìàéûëîâ Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí þëêÿäÿ äèíè òîëåðàíòëûüûí ãîðóíìàñû âÿ ðàäèêàëèçìëÿ ìöáàðèçÿ èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòäÿí äàíûøûá. Ãåéä åäèá êè, þëêÿìèçèí
óüóðëó ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñè, úÿìèééÿòèí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ àòûëìûø ìöùöì àääûìëàð, äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ
èøèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ ýÿíúëÿðëÿ èø,
ëÿëèêëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, åíåðæè ÿìÿêäàøëûüû ôîðìàòû ýÿëÿúÿêäÿ äàùà ýåíèø
úîüðàôè ìèãéàñ àëàúàã. Àçÿðáàéúàíûí
ìöÿëëèôè îëäóüó Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì
(ÁÒß) êÿìÿðèíèí úîüðàôèéàñû äàùà äà
ýåíèøëÿíÿúÿê âÿ Áàëêàíëàðà ãÿäÿð
óçàíàí ãàç õÿòòèíèí áèðëÿøäèðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Àâðîïàäà ÿí íÿùÿíý ãàç øÿáÿêÿñè éàðàíìûø îëàúàã. Éàíàúàüûí
Àçÿðáàéúàíäàí Òöðêèéÿ âÿ Éóíàíûñòàíà, îðàäàí èñÿ Èòàëèéàéà, Áàëêàí éàðûìàäàñûíà âÿ áàøãà Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ
èõðàúû ö÷öí ðåýèîíäà ÿí èðè ãàç ìàðøðóòó ìþâúóä îëàúàã. Åéíè çàìàíäà, áó
åíåðæè ñèñòåìè øàõÿëÿíÿðÿê Ìÿðêÿçè
Àâðîïàíûí áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðèíè ÿùàòÿ
åäÿúÿê. Éàíàúàüûí ñþçöýåäÿí ìàðøðóò öçðÿ Õÿçÿð ùþâçÿñèíäÿí, Îðòà
Øÿðãäÿí âÿ Ìÿðêÿçè Àñèéàäàí Àâðîïàéà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ýÿëÿúÿêäÿ, ùÿì÷èíèí, Ãàçàõûñòàíûí âÿ
Òöðêìÿíèñòàíûí äà ãàç ðåñóðñëàðûíûí
áó äÿùëèçëÿ íÿãëè ìöìêöí ñàéûëûð. Áó
àìèë Èòàëèéà èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà
èãòèñàäè òÿìàñëàðû äÿðèíëÿøäèðìÿêëÿ éàíàøû, ìÿùç ðåñïóáëèêàìûçûí åíåðæè
ñòðàòåýèéàñû íÿòèúÿñèíäÿ áó þëêÿíèí äÿ
ðåýèîíäà òðàíçèò äþâëÿòÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ
ñÿáÿá îëà áèëÿð. Éÿíè, Èòàëèéà òÿêúÿ
Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí àëûúûñû äåéèë, ùÿì
äÿ éàíàúàüûí äèýÿð Àâðîïà äþâëÿòëÿðèíÿ èõðàúû ö÷öí òðàíçèò þëêÿ ðîëóíó îéíàìûø îëàúàã. Àçÿðáàéúàí ãàçû Àâñòðèéàéà, Áîëãàðûñòàíà, Ìàúàðûñòàíà, ùÿì äÿ
áó þëêÿíèí ÿðàçèñèíäÿêè ìàðøðóòëàðëà
÷àòäûðûëàúàã. Áó ñòðàòåæè àääûì, åéíè
çàìàíäà, ðåñïóáëèêàìûçûí Àâðîïà ðåýèîíóíäà ÷îõâåêòîðëó åíåðæè ñèñòåìëÿðè
éàðàòìàã ýöúöíö îðòàéà ãîéóð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã åíåðæè ðåñóðñëàðû
èëÿ ìÿùäóäëàøìûð. Áåëÿ êè, èíäèéÿäÿê
êå÷èðèëÿí Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà áèçíåñ ôîðóìëàðûíäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿð íåôò âÿ ãàç ñàùÿñè èëÿ éàíàøû,
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûüû äà
íÿçÿðäÿ òóòóð. Òÿðÿôëÿð èãòèñàäèééàòûí
áèð ÷îõ ñàùÿëÿðè öçðÿ ýåíèø ÿìÿêäàøëûã
ÿëàãÿëÿðèíè ýöúëÿíäèðìÿê íèééÿòèíäÿäèð.
ñÿáÿáëÿð, îíóíëà ìöáàðèçÿäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí öçëÿøäèéè
ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá,
áó èñòèãàìÿòäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí âÿ ýÿëÿúÿê
ÿìÿêäàøëûüûí çÿðóðèëèéè âóðüóëàíûá.
Êîíôðàíñäàí ñîíðà èøòèðàê÷ûëàðà Àçÿðáàéúàíäàêû
ìÿñúèäëÿðèí ôîòîëàðûíäàí èáàðÿò “Àçÿðáàéúàí-Èñëàì ìÿäÿíèééÿòèíèí èíúèñè” ñÿðýèñè
òÿãäèì åäèëèá.
Ý.Èñìàéûëîâ þëêÿìèçäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ìÿñúèäëÿðèí ñàéûíûí 2000-äÿí ÷îõ îëäóüóíó ãåéä åäÿðÿê îíëàðà äþâëÿò
ãàéüûñûíäàí äàíûøûá. Ñÿðýèäÿ 40-äàí
÷îõ ìÿñúèä, î úöìëÿäÿí èøüàë åäèëìèø Ãàðàáàüäà åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí
äàüûäûëìûø ìÿñúèäëÿðèí ôîòîëàðû íöìàéèø åòäèðèëèá.
Êîíôðàíñ âÿ ñÿðýèäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ïàêèñòàíäàêû ñÿôèðè Äàøãûí Øèêàðîâ âÿ ñÿôèðëèéèí ÿìÿêäàøëàðû, ùÿì÷èíèí õàðèúè þëêÿëÿðèí Ïàêèñòàíäàêû äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè, åêñïåðòëÿð, ìåäèà âÿ èúòèìàèééÿò
íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Ãÿòÿðèí ïàéòàõòû Äîùà øÿùÿðèíäÿ “ÛÒÓ Òåëåúîì
Wîðëä - 2014” Öìóìäöíéà òåëåêîììóíèêàñèéà ñÿðýèñè þç èøèíÿ áàøëàéûá. Äåêàáðûí 10-äÿê äàâàì åäÿúÿê
ñÿðýèäÿ Àçÿðáàéúàí ÈÊÒ ñåêòîðóíó òÿìñèë åäÿí øèðêÿòëÿðäÿí èáàðÿò þç ìèëëè ïàâèëéîíó èëÿ ÷ûõûø åäèð. Ùÿìèí
øèðêÿòëÿð àðàñûíäà éåð àëàí “Íàð Ìîáèëå” ìîáèë îïåðàòîðó þçöíöí ÿí ñîí íàèëèééÿòëÿðèíè - ìöõòÿëèô ìÿùñóë âÿ
õèäìÿòëÿðèíè ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ñÿðýèíèí çèéàðÿò÷èëÿðèíÿ òÿãäèì åäèð.
Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè, “Àçåðôîí”óí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Êåíò Ìàêíèëè áàøäà îëìàãëà, áó áåéíÿëõàëã ôîðóìäà èøòèðàê åäÿí “Íàð Ìîáèëå”íèí
íöìàéÿíäÿëÿðè ñÿðýè ýöíëÿðè ÿðçèíäÿ þç ìÿùñóëëàðûíû
âÿ éåíèëèêëÿðèíè íöìàéèø åòäèðìÿêëÿ éàíàøû, òåëåêîììóíèêàñèéà ñåêòîðóíóí èìêàíëàðûíû âÿ èíêèøàô òåíäåíñèéàëàðûíû ìöøàùèäÿ åòìÿê, áåéíÿëõàëã ïðàêòèêàíûí éåíè èñòèãàìÿòëÿðèíè äÿéÿðëÿíäèðìÿê âÿ áó ñàùÿíèí àïàðûúû øèðêÿòëÿðè èëÿ ýåíèø òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè àïàðìàã èìêàíû ãàçàíûáëàð.
ÑßËÈÌ
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñè Ìÿòáóàò
õèäìÿòèíèí ÿìÿêäàøëàðû Àçÿðáàéúàí Òåëåâèçèéà âÿ Ðàäèî Âåðèëèøëÿðè ÃÑÚ-íèí Èíôîðìàñèéà Ïðîãðàìëàðû Áàø
ðåäàêñèéàñûíûí ìöõáèðè Ñöäàáÿ Åéíóëëàéåâàéà, àòàñû
ÚÀÙÀÍÝÈÐ ìöÿëëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ
áàøñàüûëûüû âåðèð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

10-12-2014