“Öíñ” Éàðàäûúûëûã Ñÿùíÿñèíäÿ
òàíûíìûø èòàëéàí àêòðèñàñû Êëàóäèéà
Êàðäèíàëå èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Äÿíèçêÿíàðû Ìèëëè Ïàðêäà
“Ìÿùÿááÿò àüàúû” ëàéèùÿñèíèí
òÿãäèìàòû îëóá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèá
Ìÿðàñèìäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, ÛÄÅÀ-íûí
òÿñèñ÷èñè, “Áàêó” æóðíàëûíûí áàø ðåäàêòîðó Ëåéëà ßëèéåâà èøòèðàê åäèá
Ôåâðàëûí 14-äÿ “Öíñ” Éàðàäûúûëûã Ñÿùíÿñèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ òàíûíìûø èòàëéàí
àêòðèñàñû Êëàóäèéà Êàðäèíàëå èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà âÿ Àðçó
ßëèéåâà ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöø ìèëéîíëàðëà êèíîñåâÿðèí ìÿùÿááÿòèíè ãàçàíìûø Êëàóäèéà Êàðäèíàëåíèí ìÿøùóð ôèëìëÿðäÿ éàðàòäûüû
ðîëëàðäàí ôðàãìåíòëÿðèí íöìàéèøè èëÿ áàøëàéûá. Êèíîðåæèññîð Àéàç Ñàëàéåâ àêòðèñàíûí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû áàðÿäÿ òàìàøà÷ûëàðà ìÿëóìàò âåðèá...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Ôåâðàëûí 14-äÿ Äÿíèçêÿíàðû Ìèëëè Ïàðêäà “Ìÿùÿááÿò àüàúû” ëàéèùÿñèíèí òÿãäèìàòû îëóá. Ìÿðàñèìäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
âèòñå-ïðåçèäåíòè, ÛÄÅÀ Áåéíÿëõàëã Òÿøêèëàòûíûí òÿñèñ÷èñè, “Áàêó”
æóðíàëûíûí áàø ðåäàêòîðó Ëåéëà ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà èøòèðàê
åäèáëÿð. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “Ìÿùÿááÿò àüàúû” ëàéèùÿñè ÛÄÅÀ,
“ÉÀÐÀÒ” Ìöàñèð Èíúÿñÿíÿò Ìÿêàíû âÿ “Áàêó” æóðíàëûíûí...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàíäà éîõñóëëóã âÿ èøñèçëèê ÿí àøàüû ñÿâèééÿäÿäèð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ìÿäÿíèééÿò Êîíñåïñèéàñû”íûí òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ñàìèð Äþíìÿç îüëó Úÿôÿðîâóí “Àçÿðáàéúàí Ïîëàä Èñòåùñàëû Êîìïëåêñè”Ãàïàëû
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè òÿéèí åäèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ñåðáèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Òîìèñëàâ Íèêîëè÷ÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Èòàëèéàíûí “Èë Òåìïî” ãÿçåòèíèí
ñàéòûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
Ðîìàíûí áèð ñûðà òàðèõè
àáèäÿëÿðèíèí áÿðïàñûíà òþùôÿñè
èëÿ áàüëû éàçû éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí “Èë Òåìïî” ãÿçåòèíèí ñàéòûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí Ðîìàíûí áèð ñûðà òàðèõè àáèäÿëÿðèíèí áÿðïàñûíà òþùôÿñè èëÿ áàüëû éàçû éåðëÿøäèðèëèá.
Ìÿãàëÿäÿ ñîí èëëÿð Ðîìàäà...
Áàõ ñÿh. 3
Ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ èíãèëàáè
åëåêòðîí èñëàùàò ìÿðùÿëÿñè áàøëàéûð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ùÿòòà èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ãàáàãëàéûð
Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí
“úàñóñ ùåñàáàòû”íûí
ßëè Êÿðèìëè ýèçëèíëÿðè
ÀÕÚÏ-éÿ áàüëûëûüû èëÿ ñå÷èëÿí æóðíàëèñò áó ïàðòèéàíûí ñÿäðèíè
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí “ïóë êèñÿñè”íÿ ÷åâèðìÿê íèééÿòèíäÿäèð
Èñòåäàäû, áèëèéè èëÿ óúàëàí,
èíñàíè âÿ èðàäè êåéôèééÿòëÿðè
èëÿ íöìóíÿ îëàí àëèì
Àêàäåìèê Àðèô Ïàøàéåâèí 80 éàøû òàìàì îëóð. Áó
éàø þìðöí ìöäðèêëèê çèðâÿñèäèð. Õöñóñÿí ñþùáÿò àëèì
âÿ çèéàëû þìðöíäÿí ýåäÿíäÿ áóðàéà áàðëû-áÿùÿðëè ñþçöíö äÿ ÿëàâÿ åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð. Þìðöí åëÿ ìÿãàìëàðû âàð êè, èíñàí þç-þçöíÿ ùåñàáàò âåðèð, êå÷äèéè ùÿéàò
éîëóíó ýþç þíöíÿ ýÿòèðèð. Éóáèëåéëÿð, àä ýöíëÿðè...
Áàõ ñÿh. 3
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, “Âèðòóàëàç.îðý” ñàéòûíäà æóðíàëèñò Åéíóëëà Ôÿòóëëàéåâèí “Òàì ìÿõôè: ÀÁØ êÿøôèééàò÷ûëàðû âÿ Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí “úàñóñ ùåñàáàòû...” àäëû
éàçûñû ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ÿñàñ ìöçàêèðÿ ìþâçóëàðûíäàí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Áåëÿ êè, éàçûäà ÀÕÚÏ-éÿ éàõûíëûüû
ùÿð êÿñÿ áÿëëè îëàí Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí Áàêûäà ñÿôÿðäÿ îëàí ÀÁØ Ñåíàòûíûí Õàðèúè ßëàãÿëÿð Êîìèòÿñèíèí
òÿäãèãàò÷ûëàðû - Úîí Çàäðîçíè âÿ Äàíèåë Âàæäè÷ëÿ ýþðöøäöéö áèëäèðèëèð. Éàçûäà ãåéä åäèëèð êè, Õ.Èñìàéûëîâà ùÿìèí øÿõñëÿðÿ áèð ñèéàùû òÿãäèì åäèá. Ùÿìèí ñèéàùûäà
èñÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí áèð ñûðà øÿõñëÿðèíèí ùàêèìèééÿòëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû èääèà åäèëèð. Ìÿãàëÿäÿ âóðüóëàíûð
êè, Ú.Çàäðîçíè âÿ Ä.Âàæäè÷ ðÿñìÿí Ñåíàòûí ÿìÿêäàøëàðûäûð, àììà Ðóñèéà ãàéíàãëàðûíûí èääèàñûíà ýþðÿ, îíëàðûí èêèñèíèí äÿ ÀÁØ êÿøôèééàò îðãàíëàðûíà, äàùà äîüðóñó, ãåéðè-ëåãàë êÿøôèééàòà...
Áàõ ñÿh. 7
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè
ðåêòîðóíóí èøòèðàêû èëÿ
îíëàéí ôîðóì êå÷èðèëèá
Ôåâðàëûí 14-äÿ Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿ îëàðàã “ÀÄÀ”
Óíèâåðñèòåòè ðåêòîðóíóí èøòèðàêû èëÿ îíëàéí ôîðóì êå÷èðèëèá. “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí êîììóíèêàñèéà äåïàðòàìåíòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí ìöàâèíè, ðåêòîð Ùàôèç Ïàøàéåâ ñîñèàë ìåäèàäà
ýÿíúëÿðèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí Ýÿíúÿäÿ
ñÿééàð èúëàñû êå÷èðèëèá
ÉÀÏ-ûí Àèëÿ, ãàäûí
ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí
èúëàñû êå÷èðèëèá
Ìèëëè Ìÿúëèñèí éàç
ñåññèéàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû
êå÷èðèëèá
Ýÿíúÿäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí èúëàñ ñàëîíóíäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
(ÀÌÅÀ) ñÿééàð èúëàñû êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, ÿââÿëúÿ ÀÌÅÀ-íûí...
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Àèëÿ, ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí èúëàñû êå÷èðèëèá. Êîìèññèéàíûí ñÿäðè, ÉÀÏ Ãàäûíëàð
Øóðàñûíûí ñÿäðè, ïàðòèéàíûí
Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí...
Ôåâðàëûí 14-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí éàç ñåññèéàñûíûí
íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñû à÷ûã åëàí åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 4
...“Åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ” èíôîðìàñèéà ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí
Ñÿðÿíúàìûíû ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ èíãèëàáè èñëàùàò àäëàíäûðìàã îëàð. Ìÿí áó ñÿíÿäëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí äÿéèøèêëèêëÿðè
ÿùÿìèééÿòèíÿ ýþðÿ 1990-úû èëëÿðèí ñîíó, 2000-úè èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿêè ìÿùêÿìÿ-ùöãóã èñëàùàòëàðû èëÿ ìöãàéèñÿ åäÿðäèì. Éàõûí èëëÿðäÿ áèç ÿäàëÿò ìöùàêèìÿñèíèí êåéôèééÿòè âÿ
òåõíèêè èìêàíëàðû áàõûìûíäàí òàìàìèëÿ éåíè ìÿùêÿìÿëÿðèí
øàùèäè îëàúàüûã. Íÿçÿðäÿ òóòóëàí éåíèëèêëÿð, èäåéà âÿ ïðèíñèïëÿð ìÿùêÿìÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíèí éåíè ñòàíäàðòëàðûíû éàðàäàúàãäûð. Öìóìèëèêäÿ, åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ôÿàëèééÿò ïðèíñèïëÿðèíèí ìÿùêÿìÿëÿðèí èøèíäÿ äÿ òÿòáèãèíÿ èìêàí âåðÿúÿêäèð. Èíôîðìàñèéà òåõÁàõ ñÿh. 6
íîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãè èíñàíëàðûí...
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ
õèäìÿò åòìÿéè øàíòàæ âàñèòÿñè
êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿê èñòÿéÿíëÿð
õàðèúè êÿøôèééàòà èøëÿéèðëÿð
“Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ õèäìÿò åòìÿéè ùàíñûñà øàíòàæ âÿ
éàõóä áþùòàí âàñèòÿñè êèìè ÷èðêèí ôîðìàäà ãÿëÿìÿ âåðìÿê èñòÿéÿí àäàìëàð âàðñà, î àäàìëàð
àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðèí õàðèúè...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàíäà Ãàäûí
Èøòèðàê÷ûëûüû
Ïðîãðàìûíûí èêèíúè
ìÿðùÿëÿñèíÿ áàøëàíûëûá
Áàõ ñÿh. 4
ÀÁØ-ûí Áåéíÿëõàëã Èíêèøàô Àýåíòëèéèíèí (ÓÑÀÈÄ)
ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Êàóíòåðïàðò Èíòåðíàòèîíàë” òÿøêèëàòûíûí Àçÿðáàéúàíäà 2012úè èëäÿí åòèáàðÿí...
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
Àçÿðáàéúàíäà éîõñóëëóã âÿ èøñèçëèê ÿí àøàüû ñÿâèééÿäÿäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ùÿòòà èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ãàáàãëàéûð
Þëêÿìèçèí èãòèñàäè èìêàíëàðû èëÿ áèðáàøà
ÿëàãÿëè îëàí ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè áöòöí
äþâðëÿðäÿ îëäóüó êèìè, ùàçûðäà äà äþâëÿòèí
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí ùÿéàòûíäà ÿùÿìèééÿòëè äÿéèøèêëèêëÿðëÿ ìöøàéèÿò îëóíàí èñëàùàòëàðû éöêñÿê äèíàìèçìëÿ ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿê
ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ìàëèééÿ ïîòåíñèàëûíà âÿ
èðàäÿéÿ ìàëèêäèð. 2013-úö èëèí éåêóíëàðûíäàí
ýþðöíäöéö êèìè, Àçÿðáàéúàíäà ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèéèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû, ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí âÿ ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíûí ñöðÿòëÿíìÿñè, âàëéóòà åùòèéàòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè èäàðÿ
åäèëìÿñè âÿ ìèëëè âàëéóòàíûí ñàáèòëèéèíèí òÿìèí
îëóíìàñû, ñàùèáêàðëûüà äþâëÿò äÿñòÿéèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè, þçÿë áþëìÿíèí èíêèøàôû ö÷öí
àçàä ðÿãàáÿò âÿ ìöíáèò èíâåñòèñèéà ìöùèòèíèí
éàðàäûëìàñû ÿùàëèíèí ñîñèàë ðèôàùûíûí äàùà äà
éàõøûëàøìàñûíà çÿìèí éàðàäûá.
Þòÿí èëäÿ äÿ äþâëÿò áöäúÿñè âÿñàèòè ùåñàáûíà ÿñàñ äþâëÿò âÿçèôÿëÿðèíèí ñàáèò ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè òÿìèí åäèëèá, ÿìÿêùàãëàðû, ìöàâèíÿòëÿð, ïåíñèéàëàð öçðÿ þùäÿëèêëÿð òàì âÿ
âàõòûíäà éåðèíÿ éåòèðèëèá. 2013-úö èëäÿ ìèíèìóì ÿìÿêùàããûíûí 13 ôàèç, ÿìÿê ïåíñèéàñûíûí áàçà ùèññÿñèíèí 17,6 ôàèç, áöòöí íþâ ñîñèàë ìöàâèíÿòëÿðèí 10-67 ôàèç ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àðòûìû òÿìèí åäèëèá. Äþâëÿò ñåêòîðóíäà ÷àëûøàíëàðûí ÿìÿêùàãëàðû èñÿ ÿí àçû 10 ôàèç ùÿúìèíäÿ
àðòûðûëûá. Òÿòáèã îëóíàí àðòûìëàð òÿõìèíÿí 3
ìèëéîí íÿôÿðäÿí ÷îõ èíñàíûí éàøàéûø ñÿâèééÿñèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà çÿìèí éàðàäûá. Íÿòèúÿäÿ, 2013-úö èëèí éàíâàð-äåêàáð àéëàðûíäà
þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà ìóçäëà ÷àëûøàíëàðûí îðòà
àéëûã íîìèíàë ÿìÿêùàããû 423 ìàíàò îëóá. Èãòèñàäèééàòûí ìÿäÿí÷ûõàðìà ñÿíàéåñèíäÿ,
ìàëèééÿ âÿ ñûüîðòà ôÿàëèééÿòèíäÿ, èíôîðìàñèéà
âÿ ðàáèòÿäÿ, ïåøÿ, åëìè âÿ òåõíèêè ôÿàëèééÿò ñàùÿñèíäÿ, òèêèíòèäÿ, èíçèáàòè âÿ éàðäûì÷û õèäìÿòëÿðèí ýþñòÿðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ îðòà àéëûã
íîìèíàë ÿìÿêùàããû äàùà éöêñÿê îëóá.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíäà ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ áàüëû ãÿáóë åäèëìèø Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà íÿçÿðäÿ
òóòóëìóø òÿäáèðëÿðèí óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè
þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí äàéàíûãëû èíêèøàôûíû òÿìèí åòìÿêëÿ éàíàøû, èøñèçëèéèí âÿ éîõñóëëóüóí
àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ïðîñåñèíÿ äÿ ÿùÿìèééÿòëè
òÿñèð ýþñòÿðèá. Áåëÿ êè, èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñèíèí
àçàëäûëìàñû Äþâëÿò Ïðîãðàìûíäà ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè êèìè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ùå÷ øöáùÿñèç ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ýþñòÿðèúèëÿðè ñûðàñûíäà ÿí ìöùöìö éîõñóëëóüóí
àçàëìàñûäûð. ×öíêè éîõñóëëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿíèí âàúèá øÿðòëÿðèíäÿí áèðèíè áþëýÿëÿðäÿ éàøàéûø øÿðàèòèíè éàõøûëàøäûðìàã âÿ ÷îõëó ñàéäà
éåíè èø éåðëÿðè éàðàòìàã òÿøêèë åäèð. Öìóìèéÿòëÿ, þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêà ÿðàçèñèíäÿ 1,2 ìèëéîíäàí ÷îõ éåíè èø éåðè éàðàäûëûá.
Òÿêúÿ ýöçÿøòëè êðåäèòëÿð ùåñàáûíà öìóìè äÿéÿðè 730 ìèëéîí ìàíàò îëàí 104 ñÿíàéå ëàéèùÿñè ìàëèééÿëÿøäèðèëèá, áó ëàéèùÿëÿð öçðÿ 80
ìöÿññèñÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá, 24-ö öçðÿ èøëÿð
äàâàì åòäèðèëèð. Éàðàäûëàí éåíè èø éåðëÿðèíäÿí
900 ìèíè äàèìèäèð. Þòÿí 10 èëäÿ ðåñïóáëèêàäà
à÷ûëàí éåíè èø éåðëÿðèíèí òÿõìèíÿí 700 ìèíäÿí
÷îõó áþëýÿëÿðèí ïàéûíà äöøöá êè, áó äà þëêÿíèí ÿìÿê áàçàðûíäà ãåéðè-ïðîïîðñèîíàë âÿçèééÿòèí ðàäèêàë øÿêèëäÿ äÿéèøìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûá. Ìÿñÿëÿí, 2011-úè èëèí 1 éàíâàð òàðèõèíÿ
þëêÿäÿ èãòèñàäè ôÿàë ÿùàëèíèí ñàéû 1995-úè èëëÿ
ìöãàéèñÿäÿ 25,9 ôàèç, 2006-úû èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ èñÿ 6,7 ôàèç àðòàðàã 4587,4 ìèí íÿôÿð, ìÿøüóë ÿùàëèíèí ñàéû ìöâàôèã îëàðàã 19,8 ôàèç âÿ
8 ôàèç àðòàðàã 4329,1 ìèí íÿôÿð òÿøêèë åäèá.
2011-úè èëèí éåêóíëàðûíà ýþðÿ, þëêÿäÿ éîõñóëëóüóí ñÿâèééÿñè 8 ôàèçäÿê àçàëûá. 2013-úö èëäÿ
èñÿ, 110 ìèí éåíè èø éåðè à÷ûëûá. Þòÿí èëèí éåêóíëàðûíà ýþðÿ, èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñè 5 ôàèç,
éîõñóëëóüóí ñÿâèééÿñè èñÿ 5,3 ôàèçÿäÿê àøàüû
äöøöá. Áÿçè èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðäÿ èñÿ, áó ðÿ-
ãÿì 10 ôàèç, 15 ôàèç, 25 ôàèç ñÿâèééÿñèíÿ ãàëõûá. Äþâëÿò Ñòàòèñòèêà Êîìèòÿñèíèí (ÄÑÊ) ìÿëóìàòûíà ÿñàñÿí, 2014-úö èë éàíâàðûí 1-è âÿçèééÿòèíÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà ìóçäëà ÷àëûøàí èø÷èëÿðèí ñàéû 1510,1 ìèí íÿôÿð îëóá âÿ
îíëàðäàí 900,2 ìèí íÿôÿðè èãòèñàäèééàòûí äþâëÿò áþëìÿñèíäÿ, 609,9 ìèí íÿôÿðè èñÿ ãåéðèäþâëÿò áþëìÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá.
ßëàâÿ åäÿê êè, äþâëÿò ìÿøüóëëóã ñèéàñÿòè
àêòèâ âÿ ïàññèâ òÿäáèðëÿð âàñèòÿñèëÿ èøñèçëÿðÿ
éàðäûì ýþñòÿðèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòóð. Ïàññèâ
òÿäáèðëÿð, ÿñàñÿí, èøñèçëèéÿ ýþðÿ ìöàâèíÿòëÿðèí âåðèëìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð. Èøñèçëèê ìöàâèíÿòè àëàí øÿõñëÿðèí ñàéû 2087-äÿí (2005-úè èë)
1002 íÿôÿðÿäÿê (2011-úè èë) àçàëûá.
Àêòèâ òÿäáèðëÿð èñÿ, ÿñàñÿí, ïåøÿ òÿëèìëÿðèíèí òÿøêèë åäèëìÿñè, ÿìÿê éàðìàðêàëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè âÿ ñàèð êèìè ÷îõñàéëû òÿäáèðëÿðè ÿùàòÿ åäèð âÿ ÿñàñÿí, ÿìÿê áàçàðûíûí òÿøêèëèíÿ
âÿ òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèíÿ, èø÷è ãöââÿñèíèí èãòèñàäèééàòûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàñûíà
éþíÿëèá. Ùàçûðäà áó ñàùÿäÿ ÿñàñ ìÿñÿëÿ
ÿìÿê ãàáèëèééÿòëè ÿùàëè ö÷öí õöñóñèëÿ äÿ,
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ñÿìÿðÿëè ìÿøüóëëóã
èìêàíëàðûíûí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿí
èáàðÿòäèð. Ìÿøüóëëóüóí, ÿñàñÿí, þçÿë ñåêòîðóí èíêèøàôû âàñèòÿñèëÿ èäàðÿ åäèëìÿñè, åéíè
çàìàíäà, èøàõòàðàí âÿòÿíäàøëàðûí ïåøÿ áà-
úàðûãëàðûíûí ÿìÿê áàçàðûíûí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè äÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Áó òÿäáèðëÿð õöñóñÿí äÿ, ýÿíúëÿðèí ýÿëèð
ÿëäÿ åòìÿê èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Ñîí 10 èëäÿ
ìÿøüóëëóãäà þçÿë ñåêòîðóí ïàéû 68 ôàèçäÿí
74 ôàèçÿ éöêñÿëèá, ñàùèáêàðëûã ñóáéåêòëÿðèíèí
ñàéû 2,5 äÿôÿ àðòûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò
ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñûíà ùÿñð îëóíàí êîíôðàíñäà ÷ûõûøû çàìàíû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
äÿ ìÿøüóëëóüóí þçÿë ñåêòîðóí èíêèøàôû ùåñàáûíà éöêñÿëäèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá:
“Ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ìèíëÿðëÿ
éåíè øèðêÿò éàðàíìûøäûð âÿ áèç ÷àëûøûðûã êè,
éåðëè øèðêÿòëÿðè ýöúëÿíäèðÿê. Î úöìëÿäÿí,
ýöçÿøòëè øÿðòëÿð ùåñàáûíà îíëàðûí äþâëÿò ëàéèùÿëÿðèíäÿ èøòèðàêû òÿìèí åäèëèð. Áó ýöí òèêèíòè ñàùÿñèíäÿ èøëÿðèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè
éåðëè øèðêÿòëÿð ùåñàáûíà ýþðöëöð. Áó, î øèðêÿòëÿðèí ìàëèééÿ âÿçèééÿòèíè éàõøûëàøäûðûð,
èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðûð,
áöäúÿéÿ äàùà ÷îõ âåðýè þäÿíèëèð âÿ òÿúðöáÿ òîïëàíûëûð”.
Áåëÿëèêëÿ, Àçÿðáàéúàíäà éåíè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí áàøëûúà èñòèãàìÿòëÿðè ðåñïóáëèêàíûí áöòöí ìþâúóä ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè
èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ éîõñóë òÿáÿãÿíèí, èøñèçëèéèí
ñàéûíûí ìèíèìóìà åíäèðèëìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð.
Çÿíýèí âàëéóòà ñÿðâÿòëÿðèíèí þëêÿéÿ äàõèë îëìàñûíûí ôîíóíäà ñþçñöç êè, áöòöí ñîñèàë òÿáÿãÿëÿð âÿ ñàùÿëÿð öçðÿ éöêñÿê ñû÷ðàéûøëàðûí
ìöøàéèÿò îëóíìàñû ãà÷ûëìàçäûð. Þòÿí èë äÿ
äöíéà ìàëèééÿ áþùðàíû áèð ÷îõ Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿí ôÿðãëè îëàðàã, Àçÿðáàéúàíäà èøñèçëèéèí
ñÿâèééÿñèíÿ úèääè òÿñèð ýþñòÿðìÿéèá. ßêñèíÿ,
Àçÿðáàéúàíäà èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñè àçàëûá.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ãåéä åòäèéè êèìè, éåíè èø
éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû, ÿìÿêùàããû âÿ ïåíñèéàëàðûí àðòûðûëìàñû éîõñóëëóã âÿ èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñèíèí àøàüû äöøìÿñèíÿ âÿ áèð ñûðà Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí ýþñòÿðèúèëÿðèíè ãàáàãëàìàñûíà ñÿáÿá
îëóá: “Éîõñóëëóã òÿãðèáÿí 50 ôàèçäÿí 5,3
ôàèçÿ äöøìöøäöð. Èøñèçëèê 5 ôàèç òÿøêèë åäèð.
Áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ùÿòòà èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ãàáàãëàéûð. Õàðèúè äþâëÿò áîðúóìóç 8 ôàèç òÿøêèë åäèð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áó äà äöíéà ìèãéàñûíäà, ÿí éöêñÿê ýþñòÿðèúèäèð. Áó, îíó ýþñòÿðèð êè, áèç
èãòèñàäè ñèéàñÿòèìèçè ÷îõ áþéöê äÿãèãëèêëÿ,
ùÿññàñëûãëà àïàðûðûã”.
ÑÅÂÈÍÚ
“Öíñ” Éàðàäûúûëûã Ñÿùíÿñèíäÿ òàíûíìûø èòàëéàí Äÿíèçêÿíàðû Ìèëëè Ïàðêäà “Ìÿùÿááÿò
àüàúû” ëàéèùÿñèíèí òÿãäèìàòû îëóá
àêòðèñàñû Êëàóäèéà Êàðäèíàëå èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèá
Ôåâðàëûí
14-äÿ
“Öíñ”
Éàðàäûúûëûã
Ñÿùíÿñèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ òàíûíìûø èòàëéàí àêòðèñàñû Êëàóäèéà Êàðäèíàëå èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâà âÿ Àðçó ßëèéåâà ýþðöøäÿ èøòèðàê
åäèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð
âåðèð êè, ýþðöø ìèëéîíëàðëà êèíîñåâÿðèí
ìÿùÿááÿòèíè ãàçàí-
ìûø Êëàóäèéà Êàðäèíàëåíèí ìÿøùóð ôèëìëÿðäÿ éàðàòäûüû ðîëëàðäàí ôðàãìåíòëÿðèí
íöìàéèøè èëÿ áàøëàéûá.
Êèíîðåæèññîð Àéàç Ñàëàéåâ àêòðèñàíûí
ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû áàðÿäÿ òàìàøà÷ûëàðà
ìÿëóìàò âåðèá. Ýþðöø Êëàóäèà Êàðäèíàëå
èëÿ ìöñàùèáÿ ôîðìàñûíäà äàâàì åäèá.
Àêòðèñà 1938-úè èëäÿ Òóíèñäÿ àíàäàí
îëóá. 1957-úè èëäÿ
Êëàóäèà Êàðäèíàëå þëêÿíèí ÿí ýþçÿë ãàäûíû
ñå÷èëèá âÿ Âåíåñèéà
êèíîôåñòèâàëûíà äÿâÿò
àëûá. Î, Ëóêèíî Âèñêîíòè âÿ Ôåäåðèêî
Ôåëëèíè êèìè ÿôñàíÿâè
ðåæèññîðëàðûí ôèëìëÿðèíäÿ áàø ðîëëàðû èôà åäèá.
Äàùà ñîíðàëàð èñÿ
àêòðèñàíûí Èòàëèéà êèíîñóíóí ÿí ìÿøùóð
ñèìàëàðûíäàí
îëàí
Ìàð÷åëëî Ìàñòðîéàííè
èëÿ ÷ÿêèëäèéè “Éàðàøûãëû Àíòîíèî”, Àëåí Äåëîíëà áèðëèêäÿ
ðîë àëäûüû “Ðîêêî âÿ îíóí
ãàðäàøëàðû”, åëÿúÿ äÿ “Ëåîïàðä”, “Áþéöê Àéûíûí äóìàíëû óëäóçëàðû”, “Èíòåðéåðäÿ àèëÿ
ïîðòðåòè” êèìè ôèëìëÿð îíó Àâðîïà êèíîñóíóí óëäóçóíà
÷åâèðèá. Ëàêèí Ê.Êàðäèíàëå
áóíóíëà êèôàéÿòëÿíìÿéèá âÿ
÷ÿêèëäèéè “×ÿùðàéû ïàíòåðà”
ôèëìè èëÿ Ùîëëèâóäó äà ôÿòù
åäèá.
Ýåúÿäÿ àêòðèñàíûí ÿí ÷îõ
ñåâäèéè ìàùíûëàð èôà åäèëèá.
Ñîíðà àêòðèñà òàìàøà÷ûëàðû
ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûá.
ÖÍÑ-öí éàðàäûúûñû âÿ áÿäèè ðÿùáÿðè
Íÿðýèç Ïàøàéåâà Êëàóäèà Êàðäèíàëåéÿ
ýþðöøäÿ èøòèðàê åòäèéèíÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá, îíóí òàìàøà÷ûëàðûí öðÿéèíäÿ
õöñóñè éåð òóòäóüóíó ãåéä åäèá.
Ìÿðàñèìäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, ÛÄÅÀ-íûí
òÿñèñ÷èñè, “Áàêó” æóðíàëûíûí áàø ðåäàêòîðó Ëåéëà ßëèéåâà èøòèðàê åäèá
Ôåâðàëûí 14-äÿ
Äÿíèçêÿíàðû Ìèëëè
Ïàðêäà “Ìÿùÿááÿò
àüàúû” ëàéèùÿñèíèí
òÿãäèìàòû îëóá.
Ìÿðàñèìäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, ÛÄÅÀ Áåéíÿëõàëã Òÿøêèëàòûíûí òÿñèñ÷èñè, “Áàêó” æóðíàëûíûí áàø ðåäàêòîðó Ëåéëà ßëèéåâà âÿ
ëèëÿðèí
àäëàðûíûí
áàø ùÿðôè éàçûëìûø
ãûôûëû êþðïöíöí ñöðàùèëÿðèíÿ áàüëàäûãäà óüóð ýÿòèðÿðÿê ñÿàäÿò âÿä
åäèð. ßíÿíÿéÿ óéüóí îëàðàã, äöíéàíûí ÿêñÿð þëêÿëÿðèíäÿ
ýÿíúëÿð
ïàðê âÿ áàüëàðäà
àüàúëàðûí áóäàãëàðûíà ëåíò áàüëà-
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè ðåêòîðóíóí
èøòèðàêû èëÿ îíëàéí ôîðóì êå÷èðèëèá
Ôåâðàëûí 14-äÿ Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿ îëàðàã “ÀÄÀ”
Óíèâåðñèòåòè ðåêòîðóíóí èøòèðàêû èëÿ îíëàéí ôîðóì êå÷èðèëèá.
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí êîììóíèêàñèéà äåïàðòàìåíòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí
ìöàâèíè, ðåêòîð Ùàôèç Ïàøàéåâ ñîñèàë ìåäèàäà ýÿíúëÿðèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá.
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè, òÿëÿáÿëÿð ö÷öí òÿêëèô åäèëÿí áàêàëàâð âÿ ìàýèñòð ïðîãðàìëàðû, áó àëè ìÿêòÿáèí ñòðóêòóðó, áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðè, òÿäðèñ ïðîãðàìëàðû âÿ äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðàí ðåêòîð, åéíè
çàìàíäà, òÿùñèë èñëàùàòëàðûíû âÿ “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí
ðåýèîíóí èíêèøàôû ö÷öí ëàçûì îëàí ýÿíú ëèäåðëÿð íÿñëèíèí
éåòèøìÿñèíäÿ ðîëóíó ãåéä åäèá.
Ùàôèç Ïàøàéåâ áèëäèðèá êè, ôîðóìóí ÿñàñ ìÿãñÿäè
ýÿíúëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðëà éàõûíäàí òàíûø îëìàã,
îíëàðûí òÿëÿá âÿ òÿêëèôëÿðèíè äÿéÿðëÿíäèðìÿêäèð.
Ñîíäà ðåêòîð áöòöí ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðûíà ôÿàë èøòèðàêà âÿ ñóàëëàðà ýþðÿ
òÿøÿêêöð åäèá.
Ãåéä åäÿê êè,
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè
þòÿí èë îêòéàáðûí 1äÿí 2014-2015-úè
àêàäåìèê èë ö÷öí
äèïëîìàòèéà
âÿ
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð, èúòèìàè ñèéàñÿò èõòèñàñëàðû öçðÿ ìàýèñòðàòóðà
ïðîãðàìëàðûíà òÿëÿáÿ ãÿáóëóíà áàøëàéûá. Ñÿíÿäëÿð àïðåëèí 15-äÿê ãÿáóë åäèëÿúÿê.
Áóíóíëà éàíàøû, “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí Ìààñòðèõò
Ìåíåúìåíò Ìÿêòÿáè èëÿ áèðýÿ ãèéàáè “Åêçåêéóòèâ ÌÁÀ”
ïðîãðàìûíà äà ñÿíÿä ãÿáóëó áàøëàéûá. Ìààñòðèõò Ìåíåúìåíò Ìÿêòÿáè èëÿ áèðýÿ òÿäðèñ åäèëÿí áó ïðîãðàìà
ñÿíÿäëÿð àïðåëèí 1-äÿê òÿãäèì åäèëìÿëèäèð.
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè áó èëäÿí áåéíÿëõàëã ÌÁÀ ïðîãðàìûíà äà áàøëàéûá. Áèçíåñèí èäàðÿ åäèëìÿñè öçðÿ áó ìàýèñòðàòóðà ïðîãðàìûíäà òÿùñèë 18 àé ÿðçèíäÿ, èøëÿéÿíëÿð
ö÷öí óéüóí ãðàôèêäÿ àïàðûëàúàã. Ñÿíÿäëÿðèí ãÿáóëó àðòûã áàøëàéûá âÿ ìàéûí 1-äÿê äàâàì åäÿúÿê.
ÀÁØ-ûí Íéó Ìåêñèêî øòàòûíûí Ñåíàòû
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö
äÿñòÿêëÿéÿí ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá
Ôåâðàëûí 13-äÿ ÀÁØûí Íéó Ìåêñèêî øòàòûíûí
Ñåíàòûíäà Àçÿðáàéúàíëà
áàüëû ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí ËîñÀíúåëåñäÿêè áàø êîíñóëëóüóíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ãÿòíàìÿäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ÀÁØ òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíäèéè âÿ áåéíÿëõàëã áèðëèéèí Äàüëûã Ãàðàáàüû ìöñòÿãèë
äþâëÿò êèìè òàíûìàäûüû ãåéä åäèëèð.
Áèëäèðèëèð êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ ìÿøüóë îëàí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíà ïðîáëåìèí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðè, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ìöâàôèã ãÿòíàìÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ ÀÒßÒ-èí ãÿáóë åòäèéè ãÿðàð âÿ ñÿíÿäëÿð ÿñàñûíäà
ùÿëëè ùÿâàëÿ îëóíóá. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí
ãÿáóë åäèëìèø 822, 853, 874 âÿ 884 ñàéëû ãÿòíàìÿëÿð
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿéèð âÿ åðìÿíè
ãîøóíëàðûíûí èøüàë îëóíìóø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí
äÿðùàë, òàìàìèëÿ âÿ ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõàðûëìàñûíû òÿëÿá åäèð.
ÍÀÒÎ, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû âÿ Ãîøóëìàìà Ùÿðÿêàòû êèìè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð äà äàõèë îëìàãëà äöíéà áèðëèéè Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ ñóâåðåíëèéèíè òàíûéûð âÿ ìöíàãèøÿíèí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ñÿðùÿäëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíè äÿñòÿêëÿéèð.
Áöòöí áóíëàðû íÿçÿðÿ àëàðàã, ãàíóíâåðèúèëÿð ÀÁØ-ûí
ìöíàãèøÿíèí òåçëèêëÿ âÿ ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéëÿðèíè ýöúëÿíäèðìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûðëàð.
Õàòûðëàäàã êè, áó, 2014-úö èëäÿ ÀÁØ-äà Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ äàèð ãÿáóë åäèëìèø èêèíúè ãÿòíàìÿäèð.
Éàíâàðûí 30-äà Àðèçîíà ïàðëàìåíòè îõøàð ãÿòíàìÿ ãÿáóë
åäÿðÿê, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíÿ äÿñòÿê âåðäèéèíè
áèëäèðèá. Þòÿí èë èñÿ Íéó Ìåêñèêî ïàðëàìåíòè Õîúàëû ñîéãûðûìûíû òàíûéàí ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá.
Àçÿðáàéúàí õàðèúè èøëÿð íàçèðèíèí
Ìèñèðèí íöôóçëó “ßë-Úóìùóðèééÿ”
ãÿçåòèíäÿ ìöñàùèáÿñè äÿðú åäèëèá
Àðçó ßëèéåâà èøòèðàê åäèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, “Ìÿùÿááÿò àüàúû” ëàéèùÿñè ÛÄÅÀ, “ÉÀÐÀÒ” Ìöàñèð Èíúÿñÿíÿò Ìÿêàíû
âÿ “Áàêó” æóðíàëûíûí áèðýÿ ëàéèùÿñèäèð.
Ìöàñèð Èíúÿñÿíÿò Ìóçåéèíèí
èúðà÷û äèðåêòîðó
Õÿééàì Àáäèíîâ èøòèðàê÷ûëàðû ñàëàìëàéûá
âÿ ëàéèùÿ ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá.
Áåëÿ áèð èíàíú âàðäûð êè, öçÿðèíäÿ ñåâýè-
éûð, öçÿðèíäÿ òÿñèðëè
ñþçëÿð éàçûëìûø ñóâåíèðëÿð àñûðëàð.
Áàêûíûí Ìèëëè Ïàðêûíäàêû ìåòàë êîíñòðóêñèéàëû “Ìÿùÿááÿò
àüàúû” îíóí áóäàãëàðûíäà þç äóéüóëàðûíûí
ìþùêÿìëèéèíèí ñöáóòóíó ãîéóá ýåòìÿê
èñòÿéÿí ñåâÿí úöòëöêëÿðèí âÿ ñåâýèëèëÿðèí
äàùà ÷îõ öç òóòäóãëàðû ìÿêàíûí - Äÿíèçêÿíàðû Áóëâàðûí äàèìè áÿçÿéè îëàúàã.
Ìÿðàñèìäÿ èíúÿñÿíÿò óñòàëàðû êîíñåðò
ïðîãðàìû èëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ìèñèðèí éöêñÿê òèðàæëû
“ßë-Úóìùóðèééÿ” ãÿçåòèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâóí ìöñàùèáÿñè äÿðú
åäèëèá.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè, Åëìàð
Ìÿììÿäéàðîâ ìöñàùèáÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìèñèð
àðàñûíäà çÿíýèí òàðèõè ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüóíó, þëêÿìèç ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà ìöíàñèáÿòëÿðèí
äàùà äà ýåíèøëÿíäèéèíè âóðüóëàéûá. Íàçèð èêè þëêÿ àðàñûíäà ñèéàñè ìöñòÿâèäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí ãàðøûëûãëû àíëàøìà,
ñèéàñè ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿð, èêèòÿðÿôëè ýþðöøëÿð, áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûãëà ìöøàéèÿò îëóíäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Î, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ìèñèðèí ãëîáàë ïðîáëåìëÿð âÿ áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ öìóìè áàõûøëàðû ïàéëàøäûãëàðûíû ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàí âÿ Ìèñèð àðàñûíäà èãòèñàäèééàò âÿ òèúàðÿò,
õöñóñèëÿ äÿ åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèéèíè äåéÿí Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ êÿíä òÿñÿððöôàòû, òóðèçì
âÿ ÿúçà÷ûëûã êèìè ñàùÿëÿðäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí ÿëâåðèøëè ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Ìöñàùèáÿäÿ Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Åðìÿíèñòàíûí
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö âÿ îíóí äîüóðäóüó ôÿñàäëàð, ðÿñìè Áàêûíûí ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ìþâãåéè,
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãåéðè-äàèìè öçâö îëìóø þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ñöëù âÿ òÿùëöêÿñèçëèéÿ òþùôÿñè, ñèâèëèçàñèéàëàð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîã ïðîñåñèíäÿ îéíàäûüû ðîë áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
Àðèô Ïàøàéåâ - 80
Èñòåäàäû, áèëèéè èëÿ óúàëàí, èíñàíè âÿ èðàäè
êåéôèééÿòëÿðè èëÿ íöìóíÿ îëàí àëèì
Àêàäåìèê Àðèô Ïàøàéåâèí 80 éàøû òàìàì îëóð. Áó éàø þìðöí ìöäðèêëèê çèðâÿñèäèð. Õöñóñÿí ñþùáÿò àëèì âÿ çèéàëû þìðöíäÿí ýåäÿíäÿ áóðàéà áàðëû-áÿùÿðëè ñþçöíö
äÿ ÿëàâÿ åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð.
Þìðöí åëÿ ìÿãàìëàðû âàð êè, èíñàí þçþçöíÿ ùåñàáàò âåðèð, êå÷äèéè ùÿéàò éîëóíó
ýþç þíöíÿ ýÿòèðèð. Éóáèëåéëÿð, àä ýöíëÿðè äÿ
áåëÿ ìÿãàìëàðäàíäûð. Àðèô ìöÿëëèì áèð àëèì
îëàðàã çÿíýèí, ìÿùñóëäàð þìöð éàøàéûá,
çèéàëû îëàðàã þç èøûãëû ÿìÿëëÿðè, úîøãóí ôÿàëèééÿòè èëÿ úÿìèééÿòÿ éåòÿðèíúÿ ôàéäà âåðèá.
Î, ýþðêÿìëè àëèì âÿ ïåäàãîãäóð, ôèçèêà-ðèéàçèééàò åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð âÿ àêàäåìèêäèð. Åëì ñàùÿñèíäÿêè íàèëèééÿòëÿðèíÿ
ýþðÿ áèð ñûðà éöêñÿê ìöêàôàòëàðà ëàéèã ýþðöëöá.
Ùÿð áèð åëìè àäûí, åëìè äÿðÿúÿíèí, ìöêàôàòûí àðõàñûíäà íå÷ÿ áþéöê çÿùìÿò âÿ
ýÿðýèí àõòàðûøëàð, íÿùàéÿò ôèòðè èñòåäàä äàéàíäûüûíû ùÿð êÿñ éàõøû áèëèð. Õöñóñÿí ôèçèêà âÿ ðèéàçèééàò êèìè äÿãèã åëì ñàùÿñèíäÿ
óüóð ãàçàíìàã, éåíèëèêëÿðÿ èìçà àòìàã
äàùà ýÿðýèí èø, õöñóñè áèëèê âÿ èñòåäàä òÿëÿá åäèð.
Èíñàíûí ôîðìàëàøìàñûíäà äîüóëóá áîéà-áàøà
÷àòäûüû ìöùèòèí, ýåíåòèê
àìèëëÿðèí ðîëó ÷îõñàéëû
ìöøàùèäÿëÿð, ùÿéàòè ìèñàëëàð ÿñàñûíäà çàìàíçàìàí òÿñäèãëÿíèá âÿ àðòûã áóíà ùå÷ êèì øöáùÿ
åòìèð. Àðèô ìöÿëëèì òàíûíìûø íÿñèëäÿíäèð. Àòàñû
Ìèðúÿëàë Ïàøàéåâ Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè éàçû÷ûëàðûíäàí áèðè îëóá, ÿäÿáèééàòøöíàñ àëèì âÿ ïåäàãîã êèìè òàíûíûá âÿ ùÿð
èêè ñàùÿéÿ äÿéÿðëè òþùôÿëÿð âåðèá. Àðèô ìöÿëëèìèí
àòà îúàüû áèð ÷îõ ìÿøùóð
ñèìàëàðûí - Ñÿìÿä Âóðüóíóí, Ìèðçÿ Èáðàùèìîâóí, Ñàáèò Ðÿùìàíûí,
Ìåùäè Ùöñåéíèí, Ùÿìèä
Àðàñëûíûí, Úÿôÿð Õÿíäàíûí âÿ áàøãàëàðûíûí òåçòåç éûüûøäûüû ÿäÿáè-åëìè
ìÿúëèñëÿðè õàòûðëàäûðäû. Áó
çÿíýèí, ìöíáèò âÿ òÿêðàðñûç ìöùèò òÿáèè êè, Àðèô Ïàøàéåâèí äöíéàýþðöøöíöí éåíèéåòìÿëèê âÿ
ýÿíúëèê èëëÿðèíäÿ ôîðìàëàøìàñûíà þç òÿñèðèíè
ýþñòÿðìÿéÿ áèëìÿçäè. ßñëèíäÿ ÿäÿáèééàò,
åëì âÿ ìóñèãè êîðèôåéëÿðèíèí ñþùáÿòëÿðèíè
äèíëÿìÿéèí, îíëàðû éàõûíäàí ýþðìÿéèí þçö
áèð õîøáÿõòëèêäèð âÿ Àðèô ìöÿëëèìè áó ìÿíàäà õîøáÿõòëÿðèí õîøáÿõòè ùåñàá åòìÿê, ùÿòòà îíà ùÿñÿä àïàðìàã îëàð.
Àðèô Ïàøàéåâ àëè òÿùñèëèíè Îäåññà Åëåêòðîòåõíèêà Ðàáèòÿ Èíñòèòóòóíäà àëûá âÿ îíóí
èëê èø éåðè Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè, èëê âÿçèôÿñè ëàáîðàíò îëóá. Áèëèéè âÿ èñòåäàäû çÿùìÿòè èëÿ áèðëÿøÿðÿê îíà åëì âÿ âÿçèôÿ ïèëëÿëÿðè èëÿ äàèì èðÿëè ýåòìÿéÿ èìêàí âåðèá.
1957-úè èëäÿ ëàáîðàíòëûãäàí áàøëàéàí ÿìÿê
âÿ åëìè ôÿàëèééÿò éîëó ùàðàëàðäàí âÿ íåúÿ
êå÷èá?
1959-úó èë. Àçÿðáàéúàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Ôèçèêà Èíñòèòóòó, êè÷èê åëìè èø÷è;
1960-úû èë. Äþâëÿò Íàäèð Ìåòàëëàð Èíñòèòóòóíóí àñïèðàíòóðàñû; 1966-úû èë. ÀÅÀ-íûí Ôèçèêà-ðèéàçèééàò âÿ òåõíèêà åëìëÿðè áþëìÿñèíèí
åëìè êàòèáè...
Àðèô Ïàøàéåâ èíñòèòóòó áèòèðäèêäÿí úÿìè
äîããóç èë ñîíðà - 1966-úû èëäÿ “Éöêñÿê âÿ
èôðàòéöêñÿê òåçëèêëÿðäÿ éàðûìêå÷èðèúèëÿðèí
ïàðàìåòðëÿðèíè þë÷ìÿê ö÷öí êîíòàêòñûç öñóë
âÿ úèùàçëàðûí èøëÿíìÿñè” ìþâçóñóíäà äèññåðòàñèéà ìöäàôèÿ åäÿðÿê òåõíèêà åëìëÿðè
íàìèçÿäè àëèìëèê äÿðÿúÿñè àëûá. Î, Àçÿðáàéúàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû ñèñòåìèíäÿ èëê
äÿôÿ îëàðàã éöêñÿê ùÿññàñëûüà ìàëèê ãóðüó
éàðàäûá. Ñîíðàëàð äàùà èðÿëè ýåäÿðÿê éàðûìêå÷èðèúèëÿðäÿ åëåêòðèê, ôîòîåëåêòðèê âÿ äèýÿð õàññÿëÿðè êîíòàêòñûç òÿäãèã åòìÿê ìåòîäóíó èøëÿéèá ùàçûðëàéûá. Áó èõòèðàëàðûí âÿ
åëìè èøëÿðèí íÿòèúÿñè îëàðàã àëèì òÿðÿôèíäÿí
òÿêëèô åäèëÿí úèùàçëàðûí êöòëÿâè èñòåùñàëûíà
áàøëàíûëûá âÿ áó èøëÿðÿ áèëàâàñèòÿ Àðèô Ïàøàéåâèí þçö ðÿùáÿðëèê åäèá. Íÿùàéÿò, 1978-úè
èëäÿ “Éàðûìêå÷èðèúèëÿðèí òÿäãèãèíäÿ ãåéðèäàüûäûúû öñóëëàðûí ôèçèêè ÿñàñëàðû, èíêèøàô
ïðèíñèïëÿðè âÿ òÿòáèãè ïåðñïåêòèâëÿðè” ìþâçóñóíäà äîêòîðëóã äèññåðòàñèéàñû ìöäàôèÿ
åäÿðÿê ôèçèêà-ðèéàçèééàò åëìëÿðè äîêòîðó
àëèìëèê äÿðÿúÿñè àëìàüà ìöâÿôôÿã îëóá.
Åëìèí çèðâÿëÿðèíÿ àïàðàí ïèëëÿëÿð áèð-áèðèíè áåëÿúÿ ÿâÿç åäèá. Àðèô Ïàøàéåâ ÑÑÐÈ
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí àëèìëÿðè èëÿ áèðýÿ ôèçèêà åëìèíèí àêòóàë ïðîáëåìëÿðèíÿ äàèð òÿäãèãàòëàð àïàðûá, îðèæèíàë, ïðîãðàì òÿìèíàòëû
åêñïåðèìåíòàë ãóðüó éàðàäûá. ßëäÿ îëóíàí
áó íÿòèúÿëÿðÿ ýþðÿ ÑÑÐÈ ÅÀ Åëìè Øóðàñûíûí õöñóñè ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá, Àçÿðáàéúàí ÅÀ-íûí ìöõáèð öçâö ñå÷èëèá.
Áóíóíëà êèôàéÿòëÿíìÿéÿí Àðèô Ïàøàéåâ
åëìè òÿäãèãàòëàðûíûí ÿùàòÿ äàèðÿñèíè äàèì
ýåíèøëÿíäèðèá, áèð-áèðèíäÿí äÿéÿðëè íàèëèééÿòëÿðÿ èìçà àòûá. ßëäÿ åòäèéè íÿòèúÿëÿð áèð
ñûðà õàðèúè þëêÿëÿðèí íöôóçëó åëìè íÿøðëÿðèíäÿ äÿðú åäèëèá. Ôèçèêà åëìèíèí èíêèøàôûíäà
ýþñòÿðäèéè õèäìÿòëÿðÿ, õöñóñÿí àâòîíîì
ùèäðîàêóñòèêà èíôîðìàñèéà ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû ñàùÿñèíäÿêè íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ
1991-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí Äþâëÿò ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá. Îíóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ íåôòãàç áîðó êÿìÿðëÿðèíäÿ ùèäðàòëà, íåôò ÷ûõàðûëàí áîðóëàðäà èñÿ ïàðàôèíëÿ ìöáàðèçÿ ö÷öí
ìöòÿðÿããè, èãòèñàäè úÿùÿòäÿí ñÿìÿðÿëè,
åêîëîæè òÿìèç öñóë âÿ âàñèòÿëÿð éàðàäûëûá.
Äèããÿò âåðèðñèíèçñÿ, Àðèô Ïàøàéåâ èêè èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá: ùÿì àëèì êèìè òÿäãèãàòëàð àïàðûá, èõòèðàëàð åäèá, ùÿì
äÿ êîíñòðóêòîð êèìè îíëàðûí áèëàâàñèòÿ èñòåùñàëàòà òÿòáèãè èëÿ ìÿøüóë îëóá âÿ ùÿð èêè
ñàùÿäÿ äèããÿòÿëàéèã èøëÿð ýþðöá.
Ýþðêÿìëè àëèìèí çÿíýèí âÿ ÷îõøàõÿëè
ôÿàëèééÿòèíèí ñöáóòó îëàí äàùà áèð íåúÿ
ôàêò: Àðèô Ïàøàéåâ 400-äÿí ÷îõ åëìè ìÿãàëÿíèí, 30-äàí àðòûã êèòàá âÿ ìîíîãðàôèéàíûí ìöÿëëèôèäèð, 60-äàí ÷îõ èõòèðà ö÷öí ìöÿëëèô øÿùàäÿòíàìÿñè àëûá.
Àðèô ìöÿëëèìèí ùÿéàòûíûí áþéöê áèð äþâðö
ìèëëè àâèàñèéàíûí òÿøÿêêöëö âÿ èíêèøàôû èëÿ
áàüëûäûð. 1996-úû èëäÿí Ìèëëè Àâèàñèéà Àêàäåìèéàñûíà ðÿùáÿðëèê åäÿí Àðèô Ïàøàéåâ áó
ñàùÿäÿ äÿ áþéöê õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèá. Îíóí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ìèëëè àâèàñèéà ö÷öí ùàâà âÿ ñó
êèìè âàúèá îëàí ìèëëè êàäðëàð - òÿééàðÿ÷èëÿð,
ìöùÿíäèñëÿð, öìóìÿí 16 èõòèñàñ öçðÿ ìöòÿõÿññèñëÿð éåòèøäèðèëèá âÿ éåòèøäèðèëèð.
Ðåêòîð èøëÿäèéè áó èëëÿð Àðèô ìöÿëëèìèí
éåíè êåéôèééÿòëÿðèíè - òÿøêèëàò÷ûëûã áàúàðûüûíû, ïåäàãîæè ìÿùàðÿòèíè öçÿ ÷ûõàðûá. Î,
äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí ìöàñèð áèð òÿùñèë îúàüû éàðàòìàüà íàèë îëóá. Áóðàéà éîëó
äöøÿí ùÿð êÿñ ýþðäöêëÿðèíÿ, õöñóñÿí àêàäåìèéà øÿùÿðúèéèíÿ ùåéðàí ãàëûð. Àðèô ìöÿëëèìèí ùàããû âàð äåñèí: Áó ýöí Àçÿðáàéúàí òÿééàðÿëÿðèíè ìÿùàðÿòëÿ èäàðÿ åäÿí,
áàúàðûüûíà âÿ ïåøÿ ùàçûðëûüûíà ýþðÿ ùå÷
êÿñäÿí ýåðè ãàëìàéàí îüóëëàð ìÿíèì éåòèðìÿëÿðèìäèð. Îíóí áèð ðåêòîð, ïåäàãîã âÿ
àëèì êèìè þç éåòèðìÿëÿðè èëÿ ôÿõð åòìÿéÿ,
ùÿòòà þéöíìÿéÿ òàì ùàããû âàð. ×öíêè àêàäåìèéàíû áåëÿ áèð éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ î ÷àòäûðûá...
Ùÿð ùàëäà çÿùìÿò èòìèð. Ñîí èëëÿð Àðèô
Ïàøàéåâèí òÿëòèôëÿðè ñûðàñûíà äàùà èêè àëè
ìöêàôàò - “Øþùðÿò” âÿ “Øÿðÿô” îðäåíëÿðè äÿ
ÿëàâÿ îëóíóá.
Àðèô ìöÿëëèì ùàããûíäà ñþùáÿò äöøÿíäÿ
îíó éàõûíäàí òàíûéàíëàð áåëÿ äåéèðëÿð:
Ãàéüûêåø, õåéèðõàù, ìåùðèáàí, òÿâàçþêàð
èíñàí, ìöäðèê çèéàëû îëàí Àðèô Ïàøàéåâ, åéíè çàìàíäà, åòèáàðëû, áöòþâ øÿõñèééÿòäèð.
Ãàðøûñûíà ãîéäóüó ìÿãñÿäÿ ÷àòìàã ö÷öí
ÿí äîüðó éîëó ñå÷ìÿéè áàúàðûð, éîëóíäàí
äþíìöð, ùÿäÿôÿ äîüðó äöøöíÿ-äöøöíÿ, àääûì-àääûì, èíàäëà èðÿëèëÿéèð. Áèëèê âÿ èñòåäàäû áó èíñàíè âÿ èðàäè êåéôèééÿòëÿðè èëÿ áèðëÿøÿðÿê îíà äàèì óüóð ýÿòèðèð.
Äöíéàäà òàíûíàí áèð íÿñëèí íöìàéÿíäÿñè îëàí ýþðêÿìëè àëèì âÿ çèéàëû ùàããûíäà
ãûñà ãåéäëÿðè ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿíèí éåðèíäÿ äåéèëìèø áèð
ôèêðè èëÿ òàìàìëàìàã èñòÿéèðèê: “Àðèô Ìèðúÿëàë îüëó Ïàøàéåâèí ñèìàñûíäà òÿêúÿ
Àçÿðáàéúàí çèéàëûñûíûí îáðàçû äåéèë,
ùÿì äÿ åëìè åëèòàíûí ìöàñèð äöøöíúÿ
ñÿâèééÿñè òÿúÿññöì îëóíóð”.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
Ýÿíúÿäÿ ñÿééàð èúëàñû êå÷èðèëèá
Ýÿíúÿäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí èúëàñ ñàëîíóíäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ñÿééàð èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ÿââÿëúÿ ÀÌÅÀíûí ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí öçâëÿðè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ìÿðêÿçèí ãàðøûñûíäà
óúàëäûëìûø àáèäÿñèíè çèéàðÿò åäèá, þíöíÿ ýöë
äÿñòÿëÿðè ãîéóáëàð.
Èúëàñû ýèðèø ñþçö èëÿ ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ à÷ûá.
Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê áåëÿ
áèð ìþòÿáÿð ãóðóìóí ñÿééàð èúëàñûíûí Ýÿíúÿäÿ êå÷èðèëìÿñèíè ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ àäëàíäûðûá, ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòèíÿ, åëÿúÿ äÿ
îíóí ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Î, ñîí èëëÿð Ýÿíúÿäÿ àïàðûëàí àáàäëûã âÿ éåíèäÿíãóðìà èøëÿðèíäÿí,
åëÿúÿ äÿ åëì âÿ òÿùñèëèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèá êè,
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí äèããÿò âÿ ãàéüûñû
ñàéÿñèíäÿ Ýÿíúÿíèí íÿèíêè ñîñèàë-èãòèñàäè,
ùÿì÷èíèí åëìè ïîòåíñèàëûíûí äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöñáÿò àääûìëàð àòûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí
ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ
Åëìè Ìÿðêÿçè Áþëìÿéÿ ÷åâðèëèá, 7 åëìè-òÿäãèãàò èíñòèòóòóíóí éàðàäûëìàñû áàðÿäÿ Ôÿðìàí èìçàëàíûá.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê
Àêèô ßëèçàäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê ÿñàñû Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì
åòäèðèëÿí Àçÿðáàéúàí åëìèíäÿ ãàçàíûëàí
óüóðëàðäàí äàíûøàðàã ãåéä åäèá êè, áó ýöí
ðåñïóáëèêàìûçûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ îëäóüó
êèìè, åëìäÿ äÿ ìöñáÿò èðÿëèëÿéèøëÿð óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèð. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, ÿââÿëêè
èëëÿðÿ íèñáÿòÿí áó ñàùÿéÿ ýÿíúëÿðèí ìàðàüû
õåéëè àðòûá. Áó, þëêÿäÿ åëìèí èíêèøàôûíà äþâëÿò äÿñòÿéèíèí ìÿíòèãè íÿòèúÿñèäèð.
Àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ Àçÿðáàéúàíûí
èêèíúè áþéöê øÿùÿðè îëàí Ýÿíúÿäÿ åëìèí èíêèøàôû ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí äàíûøàðêÿí
äåéèá êè, áó ãÿäèì øÿùÿð òàðèõÿí åëìèí áåøèéè îëóá. Ýÿíúÿíèí éåòèðäèéè Íèçàìè Ýÿíúÿâè êèìè äöíéà øþùðÿòëè øàèð âÿ ìöòÿôÿêêèðèìèç ùÿìèøÿ äöíéàíûí ìàðàã äàèðÿñèíäÿ
îëóá, ùÿð áèð õàëã îíó þçöíöíêöëÿøäèðìÿéÿ
÷àëûøûá. Åéíè çàìàíäà, Ìÿùñÿòè Ýÿíúÿâè,
Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåù âÿ äèýÿð îíëàðëà øàèð âÿ
éàçû÷ûëàðûìûç ÿââÿëëÿð äÿ, èíäè äÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ñèìâîëóíà ÷åâðèëèáëÿð.
Èúëàñäà ÀÌÅÀ-íûí Ðåýèîíàë Åëìè Ìÿðêÿçèíèí Áþëìÿéÿ ÷åâðèëäèêäÿí ñîíðà áóðàäà
ìþâúóä îëàí åëìè ïîòåíñèàëûí äàùà äà ýöúëÿíÿúÿéèíÿ èíàì èôàäÿ îëóíóá. Áèëäèðèëèá êè,
õöñóñèëÿ éàõûí âàõòëàðäà áóðàäà éàðàäûëàúàã òåõíîïàðêëàð àëèìëÿðèí ãàðøûñûíäà óüóðëó ôÿàëèééÿò ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð à÷àúàã.
Áó äà ãÿäèì Ýÿíúÿíèí èãòèñàäè èíêèøàôû äåìÿêäèð.
Âóðüóëàíûá êè, áó ýöí Ýÿíúÿ áþéöéöá,
èíêèøàô åäèð. Ñþç éîõ êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ î,
Àâðîïà øÿùÿðëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿ îëóíàúàã.
Ëàêèí èñòåùñàë ñàùÿëÿðè ýåíèøëÿíäèêúÿ, åêîëîæè ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè äÿ ãàðøûäà äóðàí ìöùöì âÿçèôÿëÿðäÿí îëàúàã. Áó ïðîáëåìëÿðèí
ùÿëëèíäÿ äÿ àëèìëÿðèí áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíà
åùòèéàú äóéóëàúàã. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
øÿùÿðäÿ Åêîëîýèéà âÿ Òÿáèè Åùòèéàòëàð Èíñòèòóòóíóí éàðàäûëìàñû èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàì èìçàëàéàðêÿí áöòöí áóíëàðû íÿçÿðÿ àëûá. Áóíäàí ÿëàâÿ, øÿùÿðäÿ ùóìàíèòàð, äèéàðøöíàñëûã, Íèçàìè, áèîðåñóðñëàð, íÿáàòàò, åëÿúÿ äÿ
àãðàð ïðîáëåìëÿð åëìè-òÿäãèãàò èíñòèòóòëàðû
éàðàäûëàðêÿí Ýÿíúÿíèí ïîòåíñèàë èìêàíëàðû
ÿñàñ ýþòöðöëöá.
Èúëàñäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí êàäð ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ýÿíúëÿðèí åëìÿ ìàðàüûíûí äàùà äà àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìþâúóä âÿçèééÿò òÿùëèë åäèëèá, áó ñàùÿäÿ ìöñáÿò àääûìëàð àòûëäûüû äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí äèðåêòîðó, àêàäåìèéàíûí ìöõáèð öçâö Ôóàä
ßëèéåâ ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäÿðÿê ðÿùáÿðëèê åòäèéè êîëëåêòèâèí 2013-úö èëäÿ ýþðäöéö èøëÿð
áàðÿäÿ ùåñàáàò âåðèá. Ìÿðóçÿ÷è áèëäèðèá êè,
èúòèìàè åëìëÿð ñàùÿñèíäÿ õåéëè èø ýþðöëöá.
Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí 870 èëëèê éóáèëåéè èëÿ
áàüëû áèð ÷îõ õàðèúè þëêÿëÿðäÿí øàèðèí ÿëéàçìàëàðûíûí ñóðÿòëÿðè, åëÿúÿ äÿ êèòàáëàðû ýÿòèðèëÿðÿê òÿðúöìÿ åäèëèá âÿ íÿôèñ øÿêèëäÿ ÷àï
îëóíóá. ßìÿêäàøëàðûí Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí
870 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ 5 ìîíîãðàôèéàñû íÿøð åäèëèá. Ôðàíñàäà 19 êèòàá íÿøð
îëóíìàãëà éàíàøû, Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí 870
èëëèê éóáèëåéè ýåíèø ãåéä åäèëèá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, öìóìèëèêäÿ ÿìÿêäàøëàð òÿðÿôèíäÿí 90 ìÿãàëÿ, î úöìëÿäÿí
îíëàðäàí 22-ñè õàðèúè æóðíàëëàðäà äÿðú îëóíóá. Áóíäàí ÿëàâÿ, Áþëìÿíèí ÿìÿêäàøëàðû
Äàøêÿñÿíäÿ ÷ûõàðûëàí äÿìèð ôèëèçè âÿ àëóíèò
òóëëàíòûëàðûíûí èøëÿíìÿñè âÿ çÿðÿðñèçëÿøäèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ áèð ñûðà åëìè àõòàðûøëàðûíû
óüóðëà äàâàì åòäèðèáëÿð. Õöñóñèëÿ Íàôòàëàí
íåôòè öçÿðèíäÿ òÿäãèãàò èøëÿðè äàâàì åòäèðèëèð.
Áåíòîíèò, ñèàíèò âÿ àëöìèíèóì çàâîäóíóí
òóëëàíòûëàðûíûí çÿðÿðñèçëÿøäèðèëìÿñè, åëÿúÿ äÿ
áèòêèëÿðèí áèîåíåðæè ðåñóðñëàðûíûí èøëÿíìÿñè,
áèð ñûðà ñÿíàéå âÿ ìÿèøÿò òóëëàíòûëàðûíûí òÿêðàð åìàëû öçÿðèíäÿ åëìè-òÿäãèãàò èøëÿðèíèí
äàâàì åòäèðèëäèéèíè, ùÿì÷èíèí àëòåðíàòèâ
åíåðæè, òåðìàë ñóëàðûí öçÿðèíäÿ èø àïàðûëäûüû
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá. Ùàçûðäà Áþëìÿäÿ 294 íÿôÿð ÷àëûøûð êè, îíëàðûí äà 123 íÿôÿðè åëìè èø÷èäèð. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, ÿìÿêäàøëàðûí 97
íÿôÿðè ýÿíúäèð. Þòÿí èë 12 íÿôÿð äîêòîðàíòóðàéà ãÿáóë îëóíóá.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí öçâëÿðè, àêàäåìèêëÿð Ãÿðèá Ìÿììÿäîâ, ßùëèìàí ßìèðàñëàíîâ, Èñà Ùÿáèááÿéëè, Àñÿô Ùàúûéåâ, ÀÌÅÀ-íûí àêàäåìèê êàòèáè Ðàñèì
ßëèãóëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí åëìèíèí
èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ ýþðöëÿí âÿ ýþðöëìÿñè âàúèá îëàí èøëÿðäÿí äàíûøûáëàð. Îíëàð ÀÌÅÀíûí Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ
áàüëû àðçó âÿ òÿêëèôëÿðèíè âåðèáëÿð.
Èúëàñäà Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí
ðåêòîð ÿâÿçè Éóñèô Éóñèôîâ, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Èáðàùèì Úÿôÿðîâ, Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Àêèô Ñöëåéìàíîâ, àêàäåìèê Ñèääèãÿ Ìÿììÿäîâà, ïðîôåññîðëàðäàí Ùÿñÿíáàëà Ñàäûãîâ âÿ Ìÿíòèã Úÿôÿðîâ ìöõòÿëèô
ñóàëëàðëà ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíè ìöðàúèÿò åäèá, àðçó âÿ òÿêëèôëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí ñÿééàð èúëàñûíäà 5
íÿôÿð ýÿíúèí äîêòîðàíòóðàéà ãÿáóë ÿðèçÿëÿðèíÿ áàõûëûá âÿ òÿñäèã åäèëèá.
Öìóìèëèêäÿ, ñÿééàð èúëàñäà ÀÌÅÀ-íûí
Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíäÿ éåíè éàðàäûëàí 7 èíñòèòóòóí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû, îíëàðûí ìàääèòåõíèêè áàçàëàðûíûí éàðàäûëìàñû âÿ áèíàëàðûí
èíøàñû ìÿñÿëÿëÿðè ÿòðàôëû ìöçàêèðÿ åäèëèá,
Áþëìÿäÿ éàðàäûëàí Ýÿíú Àëèìëÿð âÿ Ìöòÿõÿññèñëÿð Øóðàñû öçâëÿðèíèí åëìè-òÿäãèãàò èøëÿðèíÿ äàùà éàõûíäàí úÿëá îëóíìàñû, èíñòèòóòëàðäà àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí óéüóí ñàùÿ êàôåäðàëàðûíûí éàðàäûëìàñû âÿ èñòåäàäëû
òÿëÿáÿëÿðèí åëìè-òÿäãèãàòà úÿëä åäèëìÿñè êèìè ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ïðåçèäåíòè Àêèô ßëèçàäÿ ñÿééàð èúëàñà
éåêóí âóðóá.
Èòàëèéàíûí “Èë Òåìïî” ãÿçåòèíèí ñàéòûíäà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí Ðîìàíûí
áèð ñûðà òàðèõè àáèäÿëÿðèíèí áÿðïàñûíà
òþùôÿñè èëÿ áàüëû éàçû éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí “Èë Òåìïî” ãÿçåòèíèí ñàéòûíäà Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí Ðîìàíûí áèð
ñûðà òàðèõè
àáèäÿëÿðèíèí
áÿðïàñûíà
òþùôÿñè èëÿ
áàüëû éàçû
éåðëÿøäèðèëèá.
Ìÿãàëÿäÿ ñîí èëëÿð Ðîìàäà áèð ñûðà ãÿäèì, òàðèõè àáèäÿëÿðèí
àðòûã äàüûëìàã öçðÿ îëäóüó áèëäèðèëèð. Áó àáèäÿëÿðèí
áÿðïàñûíûí âàúèáëèéèíèí ãåéä îëóíäóüó éàçûäà
âóðüóëàíûð êè, Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíèí âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí áó èñòèãàìÿòäÿ äÿñòÿéè ýþç þíöíäÿäèð.
Éàçûäà ìöâàôèã ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû Ðîìà øÿùÿðèíèí
ìåðè Èýíàçèî Ìàðèíîíóí ôèêèðëÿðèíÿ äÿ éåð âåðèëèá. Î
äåéèá: “Èòàëèéàíûí áèð ñûðà àðõåîëîæè àáèäÿëÿðèíäÿ
þëêÿìèçäÿ òÿùñèë àëàí àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿëÿðèí êþìÿéè èëÿ ãàçûíòûëàðû äàâàì åòäèðìÿê èñòÿéèðèê”.
Ìÿãàëÿäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ
Êàïèòîëèíè Ìóçåéèíèí “Ôèëîñîôëàð çàëû”íäà òÿìèð èøëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Ìóçåéèí “Ôèëîñîôëàð çàëû”íûí áÿðïàñûíäàí ñîíðà à÷ûëûøûíäà
èøòèðàê åäÿí Àçÿðáàéúàíûí Èòàëèéàäàêû ñÿôèðè Âàãèô Ñàäûãîâóí ñþçëÿðè äÿ éàçûäà éåð àëûá: “Áó íàäèð ìÿäÿíèééÿò íöìóíÿëÿðè òÿêúÿ Èòàëèéàéà äåéèë, áöòöí áÿøÿðèééÿòÿ ìÿõñóñäóð”.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ
õèäìÿò åòìÿéè øàíòàæ âàñèòÿñè êèìè ãÿëÿìÿ
âåðìÿê èñòÿéÿíëÿð õàðèúè êÿøôèééàòà èøëÿéèðëÿð
“Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ õèäìÿò åòìÿéè ùàíñûñà
øàíòàæ âÿ éàõóä áþùòàí âàñèòÿñè êèìè ÷èðêèí ôîðìàäà
ãÿëÿìÿ âåðìÿê èñòÿéÿí àäàìëàð âàðñà, î àäàìëàð
àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðèí õàðèúè êÿøôèééàòûíà èøëÿéèðëÿð âÿ
îíëàðûí òÿñèð äàèðÿñèíäÿäèðëÿð”. Áóíó Òðåíä-ÿ Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè,
ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ æóðíàëèñò Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí ùàçûðëàäûüû ùåñàáàòà ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðêÿí äåéèá.
Ñ.Íîâðóçîâóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, “êèìñÿ ùþêóìÿòÿ,
äþâëÿòÿ èøëÿéèð” ôèêðè äöçýöí äåéèë: “ßñëèíäÿ, ùàìû
ùþêóìÿòÿ, äþâëÿòÿ èøëÿìÿëèäèð. Äþâëÿòÿ, ùþêóìÿòÿ èøëÿìÿê ìèëëÿòÿ, õàëãà õèäìÿò åòìÿê äåìÿêäèð.
Ãîðõóëóñó áàøãà-áàøãà äþâëÿòëÿðÿ, áàøãà-áàøãà
äþâëÿòëÿðèí êÿøôèééàò îðãàíëàðûíà, åðìÿíè ëîááèñèíÿ èøëÿìÿêäèð. Áóäóð ãÿáàùÿò, áóäóð ýöíàù. Éÿíè, éàíàøìà òÿðçèíèí þçö éàíëûøäûð. Èãòèäàðà èøëÿìÿê ýöíàù äåéèë. Èãòèäàðà èøëÿìÿê õàëãûíà èøëÿìÿê äåìÿêäèð. Èãòèäàð äà áó ýöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà õèäìÿò åäèð, Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäèð, Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ ìÿøüóë îëóð. Äåìÿê, äîëàéûñû èëÿ áó àäàìëàð
áó èøëÿ ìÿøüóë îëóðñà, ìÿí áóíó òÿãäèðÿëàéèã ùåñàá åäèðÿì”.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ôåâðàëûí 14-äÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿêè
÷ûõûøûíäà Ñ.Íîâðóçîâ áÿçè äåïóòàò ùÿìêàðëàðûíû ßêðÿì ßéëèñëèíèí éîëóíó òóòìàãäà èòòèùàì åäèá: “Áó éàõûíëàðäà ùÿìêàðûìûç Ôàçèë Ìóñòàôàíûí “Àäàìéåéÿíëÿð” ùåêàéÿñè ÷ûõäû. Ùåêàéÿäÿ Àôðèêàäàêû
àäàìéåéÿíëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíäàêû âÿçèééÿò ìöãàéèñÿ îëóíóð. Àçÿðáàéúàí õàëãû òÿùãèð îëóíóð. Áóíóíëà Ôàçèë Ìóñòàôà ßêðÿì ßéëèñëèäÿí ùå÷ äÿ ýåðèäÿ
ãàëìûð, áèð ÷îõ äåïóòàòëàð ß.ßéëèñëè èëÿ åéíè ìþâãåäÿäèðëÿð. ×öíêè îíóíëà îòóðóá äóðóðëàð. Èíñàí íåúÿ
êîð îëà áèëÿð êè, Àçÿðáàéúàíäàêû áó èíêèøàôû ýþðìÿñèí?! Éàçàíäà áó èíêèøàôäàí, ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äÿ
éàçìàã ëàçûìäûð. Ôàçèë Ìóñòàôà, àõû ñÿíè íàðàçû ñàëàí íÿäèð?! Þëêÿäÿ áó ãÿäÿð èøëÿð ýþðöëöð. Áóíëàðû
íåúÿ ýþðìÿìÿê îëàð? Ùÿìèí éàçûäà èäìàí÷ûëàðû
ùÿäÿô ýþòöðöðñÿí, ãåéä åäèðñÿí êè, ìèëëè êîìàíäàëàðûìûçûí ÿêñÿðèééÿòè ëåýèîíåðëÿðäÿí èáàðÿòäèð. Áó
ýöí òÿðèôëÿäèéèí Ôðàíñàíûí êîìàíäàñûíû ýþòöðÿê.
ßýÿð îðàäà 2 íÿôÿð àü àäàìäàí ñàâàéû àüäÿðèëè
òàïñàí, ìÿíÿ íÿ äåéèðñÿí, äå. Ùàìûñû áàøãà éåðëÿðäÿí ýÿëÿíëÿðäèð. Âÿ éàõóä éîëáîéó äèâàðëàðûí ÷ÿêèëìÿñèíäÿí íàðàçûëûüûíû áèëäèðèðñÿí. Áó, òÿêúÿ áèçäÿ äåéèë, äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿ áåëÿäèð. Áó èíñàíëàðûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí åäèëèð.
Áóðàäà íÿ âàð êè? Ìÿêòÿáëÿðè ùÿäÿôÿ ýþòöðöðñÿí.
Èëäÿí-èëÿ ýþçÿëëÿøÿí, ñàéû àðòàí ìÿêòÿáëÿðëÿ áàüëû
íàðàçûëûüûíû áèëäèðèðñÿí. Ôèêðèíè äÿ ÿñàñëàíäûðìàã
ö÷öí ùàíñûñà ìÿêòÿáäÿ ñó øûðíàüûíûí îëìàìàñûíû
áèëäèðèðñÿí”.
ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Ñ.Íîâðóçîâ Ô.Ìóñòàôàéà òÿêëèô äÿ âåðèá: “Ôàçèë Ìóñòàôàíûí áèð éîëó âàð, î,
áó ìþâãåéèíÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíäàí öçð èñòÿìÿëèäèð”.
4
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
ÉÀÏ-ûí Àèëÿ, ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí èúëàñû êå÷èðèëèá
õèëäèð. “2014-úö èë ö÷öí òÿäáèðëÿð
ïëàíû çÿíýèíäèð. Ùÿéàòà êå÷èðÿúÿéèìèç ëàéèùÿëÿð ñûðàñûíäà ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëüûíûí àðòûðûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðè äÿ
õöñóñè éåð òóòàúàã”. Áó ôèêèðëÿðè
äåéÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Í.ßëèéåâà áèëäèðèá êè, ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðäÿí áèðè ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüûíû
òÿìèí åòìÿêäèð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, áóíóí ö÷öí Áàêû øÿùÿðèíäÿ
âÿ ðåýèîíëàðäà ìöõòÿëèô ñÿïêèëè
òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. “×àëûøàúàüûã êè,
ñå÷êèëÿðäÿ þëêÿìèçèí
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Àèëÿ, ãàäûí
ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí èúëàñû
êå÷èðèëèá. Êîìèññèéàíûí ñÿäðè,
ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè,
ïàðòèéàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö
Íóðëàíà ßëèéåâà ÿââÿëúÿ èúëàñûí
ýöíäÿëèéè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá. Î, ÉÀÏ-ûí íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí êîìèññèéàëàðûí
ßñàñíàìÿñè ùàããûíäà äàíûøàðàã äåéèá êè, áó êîìèññèéàëàð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Êîíñòèòóñèéàñûíû, “Ñèéàñè ïàðòèéàëàð ùàããûíäà” Ãàíóíó, ãöââÿäÿ îëàí äèýÿð
ãàíóíâåðèúèëèê àêòëàðûíû,
Èúëàñäà êîìèññèéàíûí 2014-úö èë ö÷öí ôÿàëèééÿò ïëàíû òÿñäèã îëóíóá
ÉÀÏ-ûí Íèçàìíàìÿ âÿ Ïðîãðàìûíû âÿ
áó ßñàñíàìÿíè ðÿùáÿð òóòóð.
Í.ßëèéåâà áèëäèðèá êè, ÉÀÏ-ûí Àèëÿ, ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí 2014-úö èë
ö÷öí ôÿàëèééÿò ïëàíûíäà áèð ñûðà òÿäáèðëÿðèí
êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áó òÿäáèðëÿð
ñûðàñûíà “Ãàäûíëàðûí ÿìÿê ùöãóãëàðû” ìþâóñóíäà äÿéèðìè ìàñà, “Éàøëû íÿñëèí òÿúðöáÿñèíäÿí ôàéäàëàíàã”, “Êÿíä âÿ ðàéîí
éåðëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû” âÿ “Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿð âÿ
ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç” ìþâçóëàðûíäà
êîíôðàíñëàðûí êå÷èðèëìÿñè äàõèëäèð.
Ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû êîìèññèéàíûí
öçâëÿðè ôÿàëèééÿò ïëàíû èëÿ áàüëû ôèêèð âÿ
òÿêëèôëÿðèíè áèëäèðèáëÿð. Ñîíäà ÉÀÏ-ûí Àèëÿ,
ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí 2014úö èë ö÷öí ôÿàëèééÿò ïëàíû òÿñäèã îëóíóá.
Ãåéä åäÿê êè, Íóðëàíà ßëèéåâàíûí
ñÿäðëèê åòäèéè êîìèññèéàéà ÉÀÏ Ñèéàñè
Øóðàñûíûí öçâëÿðè-Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Êàòèáëèéèíèí ðÿèñè - Ïðåçèäåíòèí êþìÿê÷èñè Äèëàðÿ Ñåéèäçàäÿ, Àèëÿ,
Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùèúðàí Ùöñåéíîâà,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí áþëìÿ ìöäèðè Ãàôàð ßëèéåâ, Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíëÿðè Ñÿäàãÿò Ãÿùðÿìàíîâà âÿ Àéíóð Ñîôèéåâà äàõèëäèð.
Èúëàñûí ñîíóíäà èñÿ ÉÀÏ-ûí Àèëÿ, ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè êîìèññèéàñûíûí òÿäáèðëÿð
ïëàíû òÿñäèã åäèëèá. Òÿäáèðëÿð ïëàíûíà Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí
91 èëëèéèíèí ãåéä åäèëìÿñè, ÊÈÂ-ëÿðäÿ òÿáëèüàò õàðàêòåðëè ìÿãàëÿ âÿ ìöñàùèáÿëÿðëÿ
÷ûõûøëàð åòìÿê, ÿëàìÿòäàð ýöíëÿðëÿ áàüëû
òÿäáèðëÿð êå÷èðìÿê âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð äà-
ãàäûíëàðû ìöòÿøÿêêèë ñóðÿòäÿ òÿìñèë
îëóíñóí. Áèç ãàäûíëàð Àçÿðáàéúàíûìûçû
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèðÿí, äöíéàäà íöôóçóíó ýöúëÿíäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñèéàñÿòèíè áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿéèðèê. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ ôÿàëèééÿòèìèçëÿ ùÿð çàìàí äþâëÿò áàø÷ûìûçûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòÿ äÿñòÿê âåðìÿéÿ
÷àëûøûðûã” - äåéÿ, ÉÀÏ Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè âóðüóëàéûá.
Í.ßëèéåâà ãåéä åäèá êè, áó èë ÿðçèíäÿ
ùÿì÷èíèí, äèýÿð ìþâçóëàðäà äà ëàéèùÿëÿð
ðåàëëàøäûðûëàúàã. Áåëÿ êè, ÉÀÏ Ãàäûíëàð
Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí ìöõòÿëèô õåéðèééÿ àêñèéàëàðû îëàúàã, ùÿðáè ùèññÿëÿðäÿ ÿñýÿðëÿ
ýþðöøëÿð êå÷èðèëÿúÿê, ìèëëè, äþâëÿò áàéðàìëàðû ãåéä åäèëÿúÿê âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð
áàø òóòàúàã.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí éàç ñåññèéàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá
Ôåâðàëûí 14-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí éàç
ñåññèéàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
èúëàñû à÷ûã åëàí åäÿí Ìèëëè
Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé
ßñÿäîâ ýöíäÿëèêäÿ 12
ìÿñÿëÿíèí îëäóüóíó áèëäèðèá.
ßââÿëúÿ úàðè ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Äåïóòàòëàð ñîí âàõòëàð úÿáùÿ õÿòòèíäÿ åðìÿíè ñèëàùëû ãöââÿëÿðè
òÿðÿôèíäÿí àòÿøêÿñ ðåæèìèíèí
ïîçóëìàñûíûí íàðàùàòëûã äîüóðäóüóíó áèëäèðèáëÿð. Ñî÷èäÿ êå÷èðèëÿí ÕÕÛÛ
Ãûø Îëèìïèéà Îéóíëàðû çàìàíû “Îëèìïèéà àòÿøêÿñè”íÿ ðèàéÿò åäèëìÿñè ÷àüûðûøûíà
åðìÿíè ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí ìÿùÿë ãîéìàìàëàðû ïèñëÿíèëèá.
Ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòèíèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíäÿí äÿ áÿùñ åäèëèá. Ãåéä îëóíóá êè, áó
ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëìèø ýþðöøëÿð
Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ýöðúöñòàíûí ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûüûíûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí éåíè
èìêàíëàð éàðàäûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ
Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèíèí äÿ èíêèøàô åòäèéèíè áèëäèðèá, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí êîìèòÿëÿð àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëàúàüûíû ñþéëÿéèá.
Ñîíðà ýöíäÿëèêäÿêè ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá.
ßäëèééÿ íàçèðèíèí ìöàâèíè Âèëàéÿò
Çàùèðîâ áÿëÿäèééÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíÿ èíçèáàòè íÿçàðÿòè ùÿéàòà êå÷èðÿí îðãàíûí èëëèê
ìÿðóçÿñèíè òÿãäèì åäèá.
Ìÿðóçÿ ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ñîíðà äåïóòàòëàð ýöíäÿëèêäÿ äóðàí
äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðÿ áàõûáëàð.
“Ðÿñìè ñòàòèñòèêà ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Áåëàðóñ Ðåñïóáëèêàñû
Ùþêóìÿòè àðàñûíäà ïåíñèéà òÿìèíàòû ñà-
ùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Óêðàéíà Íàçèðëÿð Êàáèíåòè àðàñûíäà áèòêè
êàðàíòèíè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà” ñàçèøëÿðèí òÿñäèã åäèëìÿñè áàðÿäÿ
ãàíóí ëàéèùÿëÿðèíÿ áàõûëûá.
Áèëäèðèëèá êè, þòÿí èëèí íîéàáðûíäà Áàêûäà èìçàëàíàí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Áåëàðóñ Ðåñïóáëèêàñû
Ùþêóìÿòè àðàñûíäà ïåíñèéà òÿìèíàòû ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà” Ñàçèø
ùàçûðëàíàðêÿí ùÿð èêè þëêÿäÿ ïåíñèéà òÿìèíàòû ñàùÿñèíäÿêè ôÿðãëè ìÿñÿëÿëÿð äÿ
íÿçÿðÿ àëûíûá.
Äåïóòàòëàð “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí âÿ Áåëàðóñ Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Áèðýÿ Áÿéàííàìÿñè”íèí
òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà ãàíóí ëàéèùÿñèíè íÿçÿðäÿí êå÷èðèáëÿð. Ùÿì÷èíèí
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ
Áåëàðóñ Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè àðàñûíäà âåðýè ãàíóíâåðèúèëèéèíÿ ÿìÿë åäèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ ÿìÿêäàøëûã âÿ ãàðøûëûãëû éàðäûì ùàããûíäà” 2004-úö èë 5 íîéàáð òàðèõëè Ñàçèøÿ ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð
åäèëìÿñè áàðÿäÿ” Ïðîòîêîëóí òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà ãàíóí ëàéèùÿñè äÿ ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Áóíäàí áàøãà, Àçÿðáàéúàíûí “Áåé-
íÿëõàëã Öçöì âÿ Øÿðàá Òÿøêèëàòûíûí òÿñèñ åäèëìÿñè ùàããûíäà” Ñàçèøÿ ãîøóëìàñûíà äàèð ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ áàõûëûá.
Äåïóòàòëàð
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí 2002-úè èë
15 ìàðò òàðèõëè 274-ÛÛÃ ñàéëû Ãàíóíó èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “Áÿëÿäèééÿ òîðïàãëàðûíûí àéðûëìàñûíà äàèð ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñû âÿ
ðàçûëàøäûðûëìàñû ãàéäàëàðû
ùàããûíäà ßñàñíàìÿ”äÿ,
“Òîðïàã áàçàðû ùàããûíäà”,
“Ïðîêóðîðëóã
ùàããûíäà”,
“Ïðîêóðîðëóã îðãàíëàðûíäà ãóëëóã êå÷ìÿ ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíëàðûíäà,
Èíçèáàòè Õÿòàëàð Ìÿúÿëëÿñèíäÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèëìÿñè áàðÿäÿ ãàíóí ëàéèùÿëÿðèíè
äÿ òÿñäèãëÿéèáëÿð.
Âóðüóëàíûá êè, êîððóïñèéàéà ãàðøû
ìöáàðèçÿ òÿäáèðëÿðèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Áàø Ïðîêóðîðó éàíûíäà Êîððóïñèéàéà
ãàðøû Ìöáàðèçÿ Áàø Èäàðÿñèíèí ïðîêóðîðëóã îðãàíû îëìàãëà ñòàòóñóíóí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû “Ïðîêóðîðëóã ùàããûíäà” Ãàíóíà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè òÿðÿôèíäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñÿ òÿãäèì îëóíìóø áó ëàéèùÿ þëêÿìèçäÿ êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ èëÿ áàüëû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàðûí, òÿäáèðëÿðèí òÿðêèá
ùèññÿñèäèð âÿ Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ Áàø Èäàðÿñèíèí ñòðóêòóðóíóí äàùà
äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàüëûäûð.
Èúëàñäà ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø Ïðîêóðîðó éàíûíäà
Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ Èäàðÿñèíèí
ðÿèñè Êàìðàí ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿíè
ïðèîðèòåò âÿçèôÿ êèìè ãàðøûéà ãîéäóüóíó
áèëäèðèá âÿ áóíóíëà ÿëàãÿäàð ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèá. Î, Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ
Èäàðÿñèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, õöñóñèëÿ áó ãóðóìà ÿìÿëèééàò-àõòàðûø ôóíêñèéàñû ùÿéàòà êå÷èðìÿê ñÿëàùèééÿòèíèí âåðèëìÿñè öçðÿ ýþðöëÿí èøëÿðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Èñëàì äèíè ñöëùö, áàðûøû, ÿìèí-àìàíëûüû òÿðÿííöì åäèð
Ìöàñèð äöíéà ñèâèëèçàñèéàñû íÿ ãÿäÿð èíêèøàô åòñÿ, áèð ÷îõ áþéöê åëìè êÿøôëÿðÿ èìçà àòñà
äà, ìÿíÿâè äöíéàíûí ÿñàñ ëîêîìîòèâè ùÿð çàìàí äèíè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ñàéûëûá. Äèíè äÿéÿðëÿðëÿ ìöàñèðëèéèí âÿùäÿòè áÿøÿðè òÿðÿããèíèí ÿí
ÿñàñ êîìïîíåíòëÿðèíäÿí áèðè ùåñàá åäèëèð. Áó
âÿùäÿò úÿìèééÿòèí ñèéàñè, ñîñèàë âÿ ìÿäÿíè èíêèøàôûíäà, ìöíàñèáÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíäà
çÿìèí ðîëó îéíàéàúàã ãÿäÿð áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð.
Àììà òÿáèè îëàðàã äèíè ñàùÿäÿ äÿ ùÿëÿëèê
ìþâúóä îëàí ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ
íàèë îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äàâàìëû ôÿàëèééÿò
íöìàéèø åòäèðèëèð. Þëêÿìèçäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿ-
äÿðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûí òÿêèäè èëÿ
éåíèäÿí ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà
ãÿáóë åäèëÿí Êîíñòèòóñèéàìûçäà äèíè åòèãàä àçàäëûüû ìÿñÿëÿñè àëè ãàíóíâåðèúèëèêäÿ
òÿñáèò åäèëäè âÿ áó äà þëêÿìèçäÿ ÿñðëÿðäèð
éàøàéàí òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíèí äàùà äà
ýöúëÿíìÿñèíÿ èìêàí âåðäè. Áó ìÿñÿëÿ
Êîíñòèòóñèéàìûçûí 18-úè ìàääÿñèíäÿ òÿñáèò îëóíóá. Êîíñòèòóñèéàíûí äèýÿð áèð ìàääÿñèíäÿ, 25-úè ìàääÿäÿ ýþñòÿðèëèð êè, áöòöí äèíëÿðèí äàøûéûúûëàðû ãàíóí ãàðøûñûíäà
áÿðàáÿðùöãóãëóäóð. Áó äà áèð äàùà þëêÿìèçäÿêè òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí, î úöìëÿäÿí
Àçÿðáàéúàíûí ìóëòèêóëòèðèçìÿ ñàäèãëèéèíèí
áàðèç ñöáóòóäóð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ãÿáóë åäèëÿí ãàíóíëàð þëêÿìèçäÿ áöòöí äèíëÿðèí äàøûéûúûëàðûíûí þç äèíè ðèòóàëëàðûíû àçàä øÿêèëäÿ ùÿéàòà êåÀçÿð Áàäàìîâ: Áèð ñûðà
÷èðìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäûð.
Òÿÿññöô êè, åëÿ ùàëëàð äà
äèíè úÿðÿéàíëàðûí ìåéäàíà
îëóð êè, áÿçè èíñàíëàð ãàíóíýÿëìÿñè, ùÿìèí úÿðÿéàíëàðûí
ëà òÿñáèò åäèëìèø áó àçàäëûãèíñàíëàðû ñÿùâ éþíëÿíäèðìÿéÿ
ëàðäàí ñóè-èñòèôàäÿ åòìÿéÿ
÷àëûøìàñû ãàíóíëà òÿñáèò åäèëìèø úÿùä ýþñòÿðèðëÿð. Ìÿñÿëÿí,
áèð ñûðà äèíè úÿðÿéàíëàðûí
äèíè åòèãàä àçàäëûãëàðûíäàí
ìåéäàíà ýÿëìÿñè, ùÿìèí
ñóè-èñòèôàäÿ ùàëëàðûäûð
úÿðÿéàíëàðûí èíñàíëàðû ñÿùâ
éþíëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøìàñû
ðÿí Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè, áóíà ìèñàëäûð. Áó ýöí úÿìèééÿòäÿ áó ìÿî úöìëÿäÿí, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè ñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îáéåêòèíÿ ÷åâðèëèð âÿ ùÿýÿíúëÿðèìèçèí, èíàíúëû èíñàíëàðûí ôÿðãëè èñòèãà- ìèí ùàëëàð áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ïèñëÿíèð, úÿ-
ìÿòëÿðÿ éþíëÿíäèðèëìÿñèíèí ãàðøûñûíû àëìàã,
éàëàíû, ðàäèêàëèçìè, ôÿðãëè ìàðàãëàðû òÿáëèü
åäÿí úÿðÿéàíëàðäàí êÿíàðäà îëìàñûíû òÿìèí
åòìÿê ö÷öí áöòöí ýöúöíö ñÿðô åäèð. Áÿñ, úÿìèééÿò îëàðàã áèç áó ïðîáëåìèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí íÿëÿðè åòìÿëèéèê?
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíäÿ êå÷èðèëÿí
“äÿéèðìè ìàñà”íûí ìþâçóñó äà ìÿùç áóíóíëà
ÿëàãÿäàðäûð. “Äÿéèðìè ìàñà”ìûçûí ãîíàãëàðû
ìèëëÿò âÿêèëè Àçÿð Áàäàìîâ, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí äèíëÿð òàðèõè ìöÿëëèìè, èëàùèééàò÷û
Ñàëåù Êàçûìîâ, Ìÿøÿäè Äàäàø ìÿñúèäèíèí
èìàì-úàìààòû, “Ìÿíÿâè Äöíéà” ÈÁ-èí ñÿäðè
Ùàúû Øàùèí Ùÿñÿíëè âÿ èëàùèééàò÷û Åëøàä Ìèðèäèð.
- Þëêÿìèç ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà 1995-úè èëäÿ Óëó þíäÿðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùàçûðëàíàí âÿ ãÿáóë åäèëÿí
Êîíñòèòóñèéàìûçäà äèýÿð ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðëà éàíàøû, âÿòÿíäàøëàðûìûçûí âèúäàí àçàäëûüû äà þç ÿêñèíè
òàïäû. Èëê îëàðàã, þëêÿìèçäÿ ÿñðëÿðäèð äàâàì åäÿí òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí áó ýöíö ùàãäà ñþùáÿò à÷ìàã
èñòÿðäèê. Ñèçúÿ, Àçÿðáàéúàíû äöíéàíûí òîëåðàíòëûã íöìóíÿñè àäëàíäûðìàã îëàðìû?
Àçÿð Áàäàìîâ: Òàìàìèëÿ äîüðó äåäèíèç, áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàäà òîëåðàíòëûã ìîäåëè êèìè ãÿáóë åäèëÿí áèð þëêÿäèð.
Âÿòÿíäàøëàðûìûçûí âèúäàí àçàäëûüû þëêÿ
Êîíñòèòóñèéàñû èëÿ ãîðóíóð. Ìÿùç Óëó þí-
“Éåíè Àçÿðáàéúàí”
ÿñë ùÿãèãÿòëÿðäÿí óçàãúû èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿ ðåýèîíäà Àçÿðáàéúàí ö÷öí ãÿçåòèíäÿ êå÷èðèëÿí “äÿéèðìè ëàøìàç. Áó ìààðèôëÿíäèðÿíÿíÿâè îëìàéàí áèð ñû- ìàñà”äà Àçÿðáàéúàíäà äèíè ìÿ èøè àïàðûëäûüû òÿãäèðäÿ
êÿíàð öíñöðëÿðèí òÿñèðëÿðè
ðà äèíè ýþðöøëÿðèí ïåéñàùÿäÿ âÿçèééÿò, íàèëèééÿòëÿð äÿ
éîõà ÷ûõàúàã.
äà îëìàñû, éàéûëìàñû
âÿ ïðîáëåìëÿð ìöçàêèðÿ
Ùàúû Øàùèí Ùÿñÿíëè:
ùàçûðêû âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèá
÷ûõàðäû. Éÿíè, áóýöíêö äóÙÿãèãÿòÿí äÿ Àçÿðáàéúàíäà
îëóíóá
ðóì ÿíÿíÿâè äèíäàðëûãäàí ãàéáèð ÷îõ þëêÿëÿð ö÷öí íöìóíÿ îëà
íàãëàíàí áèð øåé äåéèë. Äàùà ñîíðàäàí
áèëÿúÿê òîëåðàíòëûã ìöùèòè ìþâúóääóð. Òàìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí ìàðàã äàèðÿñèíäÿ îëàí ðèõÿí þëêÿìèçäÿ íÿèíêè ìÿçùÿáëÿðàðàñû
ãöââÿëÿðèí àïàðäûüû äèí àäûíà òÿáëèüàò, ÿñ- ãàðøûäóðìà îëìàéûá, ùÿòòà ìÿçùÿáëÿð äèíú
ëèíäÿ, äèíëÿ éàõûíäàí-óçàãäàí ÿëàãÿñè îë- âÿ éàíàøû øÿêèëäÿ éàøàéûáëàð. Áóðàäà ãåéä
ìàéàí áèð ôÿàëèééÿòèí íÿòèúÿñèäèð. Áó ôÿàëèé- îëóíäóüó êèìè, þëêÿìèçäÿ ÿñðëÿðäèð êè, âàð
éÿò èñÿ èñòÿð úÿìèééÿòèìèç, èñòÿð äþâëÿòèìèç, îëàí ÿíÿíÿâè ìÿçùÿáëÿðèí äàøûéûúûëàðû äà
èñòÿðñÿ äÿ äèíäàðëàðûìûç ö÷öí òÿùëö- áó ïðèíñèïëÿðÿ ðèàéÿò åäèáëÿð. Öìóêÿ ìÿíáÿéèíÿ ÷åâðèëèá. Áó ôÿàëèééÿ- ìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì èðòèí éàðàíìàñûíûí âÿ òàðèõèíèí éàøû ôàíëûã öçÿðèíäÿ òÿáëèü îëóíóá. Áèúÿìèñè 200-300 èëäèð. Òÿáèè êè, áó çèì ïîåçèéàìûçäà äà áó þç ÿêñèÙàúû Øàùèí Ùÿñÿíëè:
ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòè- íè òàïûá. Áó àíëàéûø áöòþâëöêäÿ áèÁó ýöí äèí õàäèìëÿðèìèçèí ìÿñÿëÿëÿðèí
ãàìÿòèíäÿ èøëÿð àïàðûëûð, àììà äö- çèì ìèëëè ìåíòàëèòåòèìèçèí òÿðêèá
äèíèìèçè ýÿíúëÿðèìèçÿ
øöíöðÿì êè, áó úöð ôÿàëèééÿòëÿðèí ùèññÿñèíÿ ÷åâðèëèá. Ãåéä åäèëäèéè
ìöàñèð äèëäÿ ÷àòäûðìàëàðûíà ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà ÿí åôôåêòèâ êèìè, 90-úû èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿ áèð ñûàääûì ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíèí ýå- ðà úÿðÿéàíëàð þç ôÿàëèééÿò ñôåðàñûåùòèéàú âàð
íèøëÿíäèðèëìÿñèäèð. Áó ýöí äèíèí íÿ íû ýåíèøëÿíäèðäè âÿ þëêÿìèçÿ äÿ
îëäóüóíó áèëìÿéÿí àììà äèí àäû- éîë òàïà áèëäè. Áó, ÿíÿíÿâè òÿðèíà ôÿàëèééÿò íöìàéèø åòäèðÿíëÿð âàð, ãÿòëÿðëÿ ùå÷ áèð ÿëàãÿñè îëìàéàí
ìèééÿò òÿðÿôèíäÿí åòèðàçëà ãàðøûëàíûð.
áó ñÿáÿáäÿí äÿ úÿìèééÿò Èñëàìûí íÿ îëäó- úÿðÿéàíëàðäûð. Ìÿí îíëàðû Èñëàì ìÿçùÿáè
- Áó ýöí þëêÿìèçäÿ ãàíóíè øÿêèëäÿ
üóíó, íÿëÿð òþâñèéÿ åòäèéèíè áèëìÿëèäèð. ßí ùåñàá åòìèðÿì. Îíëàðûí ÿñàñ ôÿàëèééÿòëÿðè
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí âÿ Äèíè Ãóðóìòÿùëöêÿëè éàëàí è÷èíäÿ àç ìèãäàðäà äîüðó- äàüûäûúûëûãäûð êè, èñòÿíèëÿí þëêÿéÿ áàõñàã,
ëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿ
íóí îëäóüó éàëàíäûð, äåéèáëÿð. Ãóðàíè-Êÿ- îíëàðûí ìÿçùÿáëÿð àðàñû ìöáàùèñÿëÿðè ãûãåéäèééàòäàí êå÷ÿí áèð ñûðà äèíè èúðèìäÿí, ïåéüÿìáÿðèìèçèí ùÿéàòûíäàí çûøäûðìàëàðûíûí, òåððîðëà ìÿøüóë îëìàëàðûìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè þç äèíè áàéáÿùñ åäÿí ùÿäèñëÿðäÿí áÿçè êîíòåêñòëÿðè íûí øàùèäè îëà áèëÿðèê. ßí àúûíàúàãëûñû èñÿ
ðàìëàðûíû, àéèíëÿðèíè àçàä øÿêèëäÿ ùÿýþòöðÿðÿê úÿìèééÿòè ÷àøäûðàí, “äèíèìèç áå- îíëàðûí áóíà äèíÿ èñòèíàäÿí ÿë àòìàëàðûäûð.
éàòà êå÷èðèðëÿð. Àììà áÿçÿí úÿìèéëÿ äåéèð” ãûøãûðàðàã áöòöí ÿíÿíÿâè àíëàéûø- Éÿíè, òåððîð ïèñäèð, ÿí òÿùëöêÿëèñè äèíÿ ñþééÿòèìèç, ÿí ÿñàñû èñÿ èëàùèééàò÷ûëàðûëàðûí öñòöíäÿí õÿòò ÷ÿêèëìÿñèíÿ úÿùä ÷îõ êÿíÿí òåððîðäóð. Ãóðàíè-Êÿðèìè äöçýöí
ìûç þçöíö äèíäàð ñàéàí, ìÿãñÿäè
éàíëûø áèð éàíàøìàäûð. Òÿáèè êè, áó ýöí þë- àíëàìàã ö÷öí áöòþâ ùàëäà ãàâðàìàã ëàáÿëëè îëìàéàí ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë
êÿìèçäÿ äèíè åòèãàä àçàäëûüû ìþâúóääóð çûìäûð. Áóðàäà ñÿñëÿíäè êè, áèð ñûðà àéÿëÿð
îëàí äèíè òÿìàéöëëö ãðóïëàðûí éàðàòâÿ êèìñÿ êèìÿñÿ äåéÿ áèëìÿç êè, ñÿí íÿ êîíòåêñòäÿí ÷ûõàðûëäûãäà çîðàêûëûüûí òÿáëèäûãëàðû ïðîáëåìëÿðäÿí íàðàùàòëûãëàö÷öí áó äèíÿ èíàíûðñàí.
üè êèìè àíëàøûëà áèëÿð. Ìÿí äÿ ðàçûéàì êè,
ðûíû áèëäèðèðëÿð. Áó ïðîáëåìëÿð íÿäÿí
Àçÿð Áàäàìîâ: Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, ìààðèôëÿíäëèðìÿ èøëÿðè àïàðûëìàëûäûð. ×öíêè
éàðàíûð?
ìÿùç Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êî- èíçèáàòè èøëÿð ýþðöëöð, ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðÑàëåù Êàçûìîâ: Àçÿðáàéúàí òàðèõÿí ìèòÿñèíèí âÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿ- ãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí áó ãðóïëàøìàëàðûí ôÿàáèð ñûðà äèíëÿðÿ ìÿõñóñ èíñàíëàðûí, åéíè çà- ñèíèí ñÿéè èëÿ úÿìèééÿòÿ ìÿíôè òÿñèðëÿðè ëèééÿòèíèí ãàðøûñû àëûíûá. Áó ïðîáëåìèí àðàìàíäà, Èñëàì äèíèíèí ìöõòÿëèô ìÿçùÿáëÿðè- îëàí äèíè ÿäÿáèééàòûí éàéûëìàñûíûí ãàðøûñû äàí ãàëõìàñû ö÷öí èëàùèééàò÷ûëàðûí, äèí
íÿ ìÿíñóá øÿõñëÿðèí àíëàøìà øÿðàèòèíäÿ ùöãóãè éîëëà àëûíûð. Ñÿñëÿíÿí ïðîáëåìèí õàäèìëÿðèíèí äÿ öçÿðèíÿ ìÿñóëèééÿò äöøöð.
éàøàäûüû áèð äþâëÿò êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèëèá. êþêöíäÿ èñÿ Èñëàì äèíèíèí òÿáëèüàòû âÿ Äöøöíöðÿì êè, áó ýöí äèí õàäèìëÿðèìèçèí
Þëêÿìèçäÿ ùå÷ áèð çàìàí äèí âÿ éà ìÿç- ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí äöçýöí ãóðóëìà- äèíèìèçè ýÿíúëÿðèìèçÿ ìöàñèð äèëäÿ ÷àòäûðùÿá ôÿðãèíÿ ýþðÿ àéðû-ñå÷êèëèê îëìàéûá. Àì- ìàñûíûí äàéàíäûüûíû äöøöíöðÿì. Ìààðèô- ìàëàðûíà åùòèéàú âàð. Åòèðàô åòìÿëèéÿì êè,
ìà ìöñòÿãèëëèéèí èëê äþâðöíäÿ, õöñóñÿí 90- ëÿíäèðìÿ èøëÿðè äöçýöí ãóðóëñà èíñàíëàð áó ñàùÿäÿ ìöÿééÿí ãÿäÿð ïðîáëåìëÿðèìèç
âàð. Êàäð ïîòåíñèàëû êèôàéÿò ãÿäÿð ìöàñèð
çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðìèð. Ùÿð
ùàëäà áó èñòèãàìÿòäÿ òÿäáèðëÿð ýþðöëöð.
Õöñóñèëÿ äÿ, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí òîïëàíòûñûíäà äà äèí õàäèìëÿðèíÿ òþâñèéÿëÿð åäèëäè. ×öíêè äèí õàäèìëÿðèìèç èíñàíëàðëà ùÿð ùÿôòÿ öíñèééÿòäÿ, òÿìàñäà
îëàí èíñàíëàðäûð. Õöñóñèëÿ äÿ, ýÿíúëÿðèìèçèí äèíè äöíéà ýþðöøëÿðèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà äèí õàäèìëÿðèìèçèí ðîëó ìöñòÿñíàäûð. Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè òÿðÿôèíäÿí äÿ òÿøÿááöñëÿð âàð. Ìÿñÿëÿí, êîíêðåò îëàðàã áèçèì èúìà ñîñèàë ëàéèùÿëÿðÿ úÿëá åäèëèá. Äèíè èúìàëàðûí ñîñèàë ëàéèùÿëÿðÿ úÿëá åäèëìÿñè îëäóãúà ìöñáÿòäèð.
Áó èñòèãàìÿòäÿ àääûìëàð äàâàìëû îëìàëûäûð. Äèí õàäèìëÿðèíèí äÿ òÿêìèëëÿøìÿñèíÿ
åùòèéàú âàð.
- ÃÌÈ-íèí ñîí òîïëàíòûñûíäà Ãàçûëàð
Øóðàñûíûí ôÿòâàñû
îõóíäó. Èñòÿðäèê áó
ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàñûíûç. Áó ôÿòâà þçöíäÿ íÿëÿðè ÿêñ åòäèðèðäè âÿ îíóí âåðèëìÿñè ùàíñû åùòèéàúäàí éàðàíûð?
Ùàúû Øàùèí Ùÿñÿíëè:
Òÿáèè êè, áåëÿ ìÿñÿëÿëÿðÿ ùÿì ùöãóãè ãèéìÿò âåðèëìÿëèäèð, ùÿì äÿ äèíè íþãòåéè-íÿ-
Åëøàä Ìèðè:
Àäûíäà ñöëùöí,
ÿìèí-àìàíëûüûí, áàðûøûí
þç ÿêñèíè òàïäûüû Èñëàì
äèíèíè èíñàíëàðà òåððîð
äèíè êèìè òÿãäèì åòìÿê
èñòÿéÿíëÿð âàð
çÿðäÿí äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð. Öìóìèééÿòëÿ,
ñîí äþâðëÿðäÿ ðàäèêàë úÿðÿéàíëàðûí þç ôÿàëèééÿòëÿðèíè ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøìàñû àêòóàë áèð ìÿñÿëÿéÿ ÷åâðèëäè. Äèíè Ãóðóìëàðëà
Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè âàõòàøûðû áó ôÿàëèééÿòëÿðÿ ùöãóãè ãèéìÿòèí âåðèëìÿñèíÿ íàèë îëóð, îíëàðûí ôÿàëèééÿòëÿðè àðàøäûðûëûð. Àììà òÿÿññöô êè, ùÿìèí ðàäèêàë úÿðÿéàíëàð
áÿçè äèíè àíëàéûøëàðëà äà ñïåêóëéàñèéà åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Ìÿñÿëÿí, “øÿùèä” àíëàéûøû
èëÿ. Éÿíè, áó ýöí Ñóðèéàäà âÿ éà áàøãà
éåðëÿðäÿ äþéöøöá þëÿí èíñàíëàðûí “øÿùèä”
ñàéûëûá-ñàéûëìàìàñû ìöçàêèðÿ ìþâçóñóíà
÷åâðèëèð. Áó ìÿñÿëÿéÿ äèíè úÿùÿòäÿí ãèéìÿò âåðìÿê çÿðóðÿòè éàðàíäû äåéÿ ÃÌÈ-íèí
Ãàçûëàð Øóðàñûíûí äèíè åêñïåðòëÿðè áó ìÿñÿëÿéÿ øÿðèÿò ùþêìëÿðè ÿñàñûíäà ãèéìÿò
âåðäèëÿð. Áó ãóðóìóí ìèññèéàñû ìÿùç áó
úöð ìÿñÿëÿëÿðÿ ãèéìÿò âåðìÿêäèð âÿ áó
ãèéìÿò äÿ ñÿëàùèééÿòëè îëìàëûäûð.
- Ñîí äþâðëÿðäÿ äöíéàäà ÷îõ òÿùëöêÿëè áèð ïðåñèäåíò éàðàíûá. Áÿçè
ìàðàãëû äàèðÿëÿð Èñëàì äèíèíè òåððî-
ðèçìëÿ ÿëàãÿëÿíäèðìÿéÿ ñÿéëÿð
ýþñòÿðèðëÿð. Õöñóñÿí, èíòåðíåòäÿ,
àõòàðûø ñèñòåìëÿðèíäÿ áó ùàëëàðà
äàùà ÷îõ ðàñò ýÿëèíèð. Áó ìÿíçÿðÿíèí éàðàíìàñû íÿ èëÿ ÿëàãÿäàðäûð?
Åëøàä Ìèðè: Áóíóí áèð íå÷ÿ ñÿáÿáè
âàð. Áèðèíúèñè îäóð êè, ùÿìèí î òÿãäèìåòìÿ àëÿòëÿðè, úèùàçëàðû âÿ éà àõòàðûø ñèñòåìëÿðè Èñëàìû òåððîð äèíè êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿéÿ ÷àëûøàí èíñàíëàðûí ÿëèíäÿ úÿìëÿøèá.
Áó ýöí ùÿãèãÿòÿí äÿ äöíéàäà áåéíÿëõàëã èíòåðíåò ìÿêàíû, òåëåâèçèéà ìÿêàíû
ùÿìèí ãóðóìëàðûí ÿëèíäÿ úÿìëÿøäèéè ö÷öí
ìöñÿëìàíëàðëà áàüëû ìÿíôè õàðàêòåðèñòèêàíûí éàðàäûëìàñûíà íàèë îëóðëàð. ßýÿð ùÿìèí èíñàíëàð èñòÿñÿëÿð êè, ùàíñûñà ìÿñÿëÿíè äàùà ýþçÿë øÿêèëäÿ òÿãäèì åòñèíëÿð,
Ñàëåù Êàçûìîâ: Èñòÿð úÿìèééÿòèìèç,
èñòÿð äþâëÿòèìèç, èñòÿðñÿ äÿ
äèíäàðëàðûìûç ö÷öí òÿùëöêÿ
ìÿíáÿéèíÿ ÷åâðèëÿí ôÿàëèééÿòëÿðèí
ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà ÿí åôôåêòèâ
àääûì ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíèí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèäèð
áó éàíàøìà äÿéèøÿúÿê. Èêèíúè áèð òÿðÿôäÿí, áóðàäà ìöÿééÿí ôÿðãëè ìÿñÿëÿëÿð äÿ
ìþâúóääóð. Áåëÿ êè, ÿýÿð ùÿð ùàíñû áèð
ìÿñÿëÿäÿ ìöñÿëìàíëàð åòèðàç åäÿðêÿí
çîðàêûëûüà éîë âåðìÿê, ìÿñÿëÿí, ùÿð ùàíñû áèð ñÿôèðè þëäöðìÿê âÿ éà ÿëèíÿ äÿéÿíÿê
àëûá êèìÿñÿ ãàðøû ýÿëìÿê øÿêëèíäÿ àääûìëàð àòûðëàðñà, áó äà ùÿìèí äàèðÿëÿðèí
ÿëèíÿ ðÿâàú âåðèð êè, ìöñÿëìàíëàðû áó úöð
òÿãäèì åòñèíëÿð. Àäè áèð ìèñàë ÷ÿêèì,
ÀÁØ-äà áèð èíñàíûí äèíèíè ñîðóøìàã åòèêàäàí êÿíàð ñàéûëûð. Îðàäà áèð ãûç áèð ìöñÿëìàí îüëàíëà áèð éåðäÿ îõóéóá âÿ îíóí
ùàíñû äèíÿ ìÿíñóá îëäóüóíó áèëìÿéèá.
Ñîíðàäàí îíëàð áèð éåðäÿ èøëÿéÿíäÿ ãûç
áèëèá êè, îüëàí ìöñÿëìàíäûð âÿ îíóíëà áèð
éåðäÿ èøëÿìÿêäÿí èìòèíà åäèá. Þç ôèêðèíè
äÿ áåëÿ ÿñàñëàíäûðûá êè, ìöñÿëìàíëàð òåððîð÷óäóðëàð. Ùÿìèí îüëàíûí èçàùû èñÿ áåëÿ
îëóá êè, Èñëàì éåýàíÿ äèíäèð êè, àäûíäà
ñöëùö, ÿìèí-àìàíëûüû, áàðûøû ÿêñ åòäèðèð.
Áó äèí íåúÿ òåððîð äèíè îëà áèëÿð? Ñàäÿúÿ,
èíñàíëàðà áó äèíè òåððîð äèíè êèìè òÿãäèì
åòìÿê èñòÿéÿíëÿð âàð. Àõû, Èðëàíäèéàäà áàø
âåðÿí ùàäèñÿëÿð, òàðèõÿí “ñÿëèá éöðöøëÿðè”
“õðèñòèàí òåððîðó” àäû àëòûíäà òàíûäûëìàäûüû
êèìè ùàíñûñà ìöñÿëìàíûí òþðÿòäèéè ÿìÿëëÿð äèíëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèëÿ áèëìÿç âÿ úèíàéÿòêàðûí äà äèíè îëìàç. Î ãûç Èñëàìû ãÿáóë åòäè âÿ îíëàðûí Áàêûäà òîéëàðû îëäó. Äåìÿê
èñòÿéèðÿì êè, áóðàäà èêèòÿðÿôëè ìÿñóëèééÿò
âàð. Äèýÿð éàíäàí, áèð ìöñÿëìàí êîíêðåò
îëàðàã Ãóðàíè-Êÿðèìäÿí óçàãëàøûðñà, äåìÿê êè, ùÿìèí ìöñÿëìàíäà ïðîáëåì âàð.
(àðäû âàð)
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
5
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà 2013-úö èëèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí
éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíìóø ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ 2013-úö èëèí ñîñèàëèãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà
ùÿñð îëóíìóø ùåñàáàò éûüûíúàüû
êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìÿñóë èø÷èñè Òàüû Òàüûéåâ, ìèëëÿò âÿêèëëÿðè Ìàäÿð Ìóñàéåâ, Ðÿôàåë
Úÿáðàéûëîâ, Áàêû Øÿùÿðè
öçðÿ Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí
ìöäèð ìöàâèíè Ùöñåéí
ßñýÿðîâ,
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí
Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Âöãàð Ñÿôÿðëè, Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ, Áàêû øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
ìÿñóë
ÿìÿêäàøû Ðàìèç Ãóëèéåâ, ÐÈÙ áàø÷ûñûíûí ìöàâèíëÿðè, ÐÈÙ áàø÷ûñû Àïàðàòûíûí ìÿñóë èø÷èëÿðè, ðàéîí èúðà ñòðóêòóðëàðûíûí
ðÿùáÿðëÿðè âÿ ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Áèíÿãÿäè
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ãàðøûñûíäàêû àäèäÿñè þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóá, Óëó
þíäÿðèí ÿçèç õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà
éàä åäèáëÿð.
Ñîíðà Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà 2013úö èë ÿðçèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿðäÿí áÿùñ
åäÿí ôèëì íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Õàëÿääèí Èñýÿíäÿðîâ ùåñàáàò
ìÿðóçÿñè èëÿ ÷ûõûø åäÿðÿê 2013-úö èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ðåñïóáëèêàìûçäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ îëóíìóø óüóðëàðäàí, Áàêû
øÿùÿðè âÿ îíóí ÿòðàô ãÿñÿáÿëÿðèíèí,
åëÿúÿ äÿ ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿðäÿí äàíûøûá. Àçÿðáàéúàíäàêû ùÿðòÿðÿôëè ìöñáÿò äèíàìèêàíû õöñóñè
ãåéä åäÿí Õàëÿääèí Èñýÿíäÿðîâ
2013-úö èëäÿ þëêÿ ùÿéàòûíäà ÿí ÿëà-
Òÿäáèðäÿ, ùÿì÷èíèí, “Áèíÿãÿäè
ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû: ðåàë
âÿçèééÿò âÿ ïåðñïåêòèâëÿð” ìþâçóñóíäà
ôÿðäè æóðíàëèñò éàçûëàðû ìöñàáèãÿñèíèí
íÿòèúÿëÿðè äÿ åëàí åäèëèá
ìÿòäàð ùàäèñÿ êèìè äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí õàëãûí áþéöê ÿêñÿðèééÿòèíèí åòèìàäûíû ãàçàíàðàã éåíèäÿí Ïðåçèäåíò ñå÷èëìÿñèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá. Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû
áóíó úÿíàá Ïðåçèäåíòèí éöðöòäöéö
ïðàãìàòèê, àðäûúûë âÿ ìÿãñÿäéþíëö
ñèéàñÿòÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí îáéåêòèâ ìöíàñèáÿòèíèí ðåàë òÿçàùöðö
êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèá.
×ûõûøäà þëêÿíèí ùÿðòÿðÿôëè ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíìÿñè ôîíóíäà ðàéîíóí ñîñèàë-èãòèñàäè ñàùÿäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàðäàí áÿùñ îëóíóá. Õàëÿääèí
Èñýÿíäÿðîâ êîíêðåò ñòàòèñòèê ðÿãÿìëÿð ÿñàñûíäà 2013-úö èëäÿ ðàéîíäà
ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ àáàäëûã-ãóðóúóëóã
ñàùÿñèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿðäÿí, ÿëäÿ
åäèëìèø óüóðëàðäàí äàíûøûá. Þòÿí èë
ÿðçèíäÿ ðåàëëàøäûðûëìûø âÿ âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë ðèôàùûíûí, ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëìÿñèíÿ õèäìÿò åäÿí
òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøàí Õàëÿääèí Èñýÿíäÿðîâ øÿôôàôëûüûíûí âÿ âÿòÿíäàø
ìÿìíóíëóüóíóí òÿìèí åäèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ åëåêòðîí ùþêóìÿòèí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿðè ãåéä åäèá.
Ùåñàáàò ìÿðóçÿñèíäÿí ñîíðà ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñûíûí
ìöàâèíè Àéýöí ßëèéåâà âÿ Áàêû
Ïåäàãîæè Êàäðëàðûí Èõòèñàñàðòûðìà
âÿ Éåíèäÿí Ùàçûðëàíìàñû Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó Àñÿô Çàìàíîâ ÷ûõûø
åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìÿñóë èø÷èñè
Òàüû Òàüûéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿäÿ ýåäÿí ùÿðòÿðÿôëè âÿ
ñöðÿòëè òÿðÿããèäÿí äàíûøûá.
Òÿäáèð èúëàñûí ãÿðàð
ëàéèùÿñè âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ öíâàíëàíìûø ìöðàúèÿòèí ìÿòíèíèí
îõóíìàñû èëÿ äàâàì åäèá.
Ñîíðà
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Âöãàð Ñÿôÿðëè ÷ûõûø åäÿðÿê Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ìÿòáóàòà ýþñòÿðèëÿí ãàéüûäàí âÿ æóðíàëèñòëÿðèí ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí äàùà äà
éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûá.
Òÿäáèðäÿ ìåäèà èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûüûíà ýþðÿ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Õàëÿääèí Èñýÿíäÿðîâà
ÊÈÂÄÔ-íèí õöñóñè ìöêàôàòû òÿãäèì
åäèëèá.
Ãåéä îëóíóá êè, þòÿí èë íîéàáðûí
6-äà Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè âÿ ÊÈÂÄÔ òÿðÿôèíäÿí “Áèíÿãÿäè
ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû:
ðåàë âÿçèééÿò âÿ ïåðñïåêòèâëÿð” ìþâçóñóíäà ôÿðäè æóðíàëèñò éàçûëàðû ìöñàáèãÿñè åëàí åäèëèá. Ìöñàáèãÿéÿ
45 éàçû âåðèëèá âÿ æóðíàëèñòëÿðèí 19-ó
ìöêàôàòà ëàéèã ýþðöëöáëÿð. Òÿäáèðäÿ
ôÿðäè æóðíàëèñò éàçûëàðû ìöñàáèãÿñèíèí ãàëèáëÿðè ìöêàôàòëàíäûðûëûá.
Ãåéä åäÿê êè, ãàëèáëÿð àðàñûíäà
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí ÿìÿêäàøû äà âàð.
Ñÿäàãÿò Âÿëèéåâà: Êîððóïñèéà êèìè ñîñèàë
áÿëàíû ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ ìèðàñ ãîéìàìàëûéûã
“Áó, áèð ôàêòäûð êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà êîððóïñèéàéà ãàðøû ñèñòåìëè ìöáàðèçÿ àïàðûëìàãäàäûð”. Áóíó Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Íèçàìè
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Ñÿäàãÿò Âÿëèéåâà äåéèá.
Äåïóòàò áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà
êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ ìåõàíèçìèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ìöùöì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá:
“Êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ ùàããûíäà” Ãàíóíóí ãÿáóë åäèëìÿñè,
ìöâàôèã Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí, ìèëëè
ôÿàëèééÿò ïëàíûíûí âÿ äèýÿð ñÿíÿäëÿðèí òÿñäèã îëóíìàñû èëÿ êîððóïñèéàéà
ãàðøû ìöáàðèçÿ ñàùÿñèíäÿ ìþùêÿì
ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû éàðàäûëûá. Åéíè
çàìàíäà, Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ öçðÿ Êîìèññèéàíûí, Áàø Ïðîêóðîð éàíûíäà Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ Èäàðÿñèíèí òÿøêèëè âÿ ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàìàñû, “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ôîðìàëàøäûðûëìàñû, “Åëåêòðîí Ùþêóìÿò”,
“åëåêòðîí þäÿìÿëÿð” ïðîãðàìëàðûíûí
òÿòáèãè ÿéàíè øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð êè, áó
áÿëàíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû äþâëÿòèí
ïðèîðèòåòëÿðè ñûðàñûíäàäûð. Ëàêèí ùÿëÿ
êè áó òÿäáèðëÿð äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ðåàëëàøäûðûëûð âÿ áó èøäÿ úÿìèééÿòèí, èúòèìàèééÿòèí ðîëó ÷îõ çÿèôäèð. Áóíà
áàõìàéàðàã, àðòûã áó ñàùÿäÿ ÷îõ
úèääè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ îëóíóá. Áóíó
äöíéàäà “øÿôôàôëûã åòàëîíó” êèìè ãÿëÿìÿ âåðèëÿí Àâðîïàíûí áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðèíäÿêè âÿçèééÿòëÿ ìöãàéèñÿ åòäèêäÿ äÿ ýþðöðöê. Åëÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí (ÀÈ) áó ðåýèîíäàêû þëêÿëÿðèí èãòèñàäèééàòûíäàêû âÿ ñîñèàë ùÿéàòûíäàêû ðöøâÿòõîðëóã âÿ êîððóïñèéà ùàëëàðûíûí âÿçèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí ùåñàáàòûíà áàõàðêÿí, ýþðöðöê êè, Àâðîïà
Èòòèôàãûíà öçâ îëàí 28 þëêÿ àðàñûíäà
ÿí ÷îõ êîððóïñèéà ôàêòû Éóíàíûñòàí,
Èòàëèéà âÿ Èñïàíèéàäà ãåéäÿ àëûíûá.
Àâðîïàëûëàðûí 76 ôàèçè ùåñàá åäèð êè,
þëêÿëÿðèíäÿ êîððóïñèéà ýåíèø éàéûëûá.
50 ôàèç èñÿ ùåñàá åäèð êè, ñîí ö÷ èëäÿ
þëêÿëÿðèíäÿ êîððóïñèéàíûí ùÿääè àðòûá. Ùÿð 20 àâðîïàëûäàí áèðè êîððóïñèéà ôàêòûíûí øÿõñÿí èøòèðàê÷ûñû îëäóüóíó äåéèð. Àâðîïàäàêû 10 áèçíåñìåíäÿí 4-ö èñÿ ùåñàá åäèð êè, ðöøâÿò
âåðìÿäÿí èíêèøàô åòìÿê îëìàç. Áóíóíëà áåëÿ, Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿí Éóíàíûñòàíäà, Èòàëèéàäà, Èñïàíèéàäà,
Ôðàíñàäà, Áåë÷èêàäà, Àâñòðèéàäà,
Áðèòàíèéàäà, Àëìàíèéàäà âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿ êîððóïñèéàíûí ñÿâèééÿñè 6090 ôàèç àðàñûíäà äÿéèøèð. Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà êîððóïñèéàéà ãàðøû
ñÿðò ìöáàðèçÿ àïàðàí Àçÿðáàéúàíäà
èñÿ àíòèêîððóïñèéà òÿäáèðëÿðèíèí ýåíèø âöñÿò àëìàñû þëêÿìèçèí øÿôôàôëûã
èíäåêñëÿðèíèí èëáÿèë éàõøûëàøìàñûíà
ñÿáÿá îëìàãäàäûð. ×öíêè, äþâëÿò
áàø÷ûñû ñòðàòåæè ùÿäÿô êèìè Àçÿðáàéúàíûí êîððóïñèéàéà âÿ ðöøâÿòõîðëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ äÿ íöìóíÿâè
þëêÿ îëìàñû ö÷öí çÿðóðè òÿäáèðëÿðèí
ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè áÿéàí åäèá”.
Ñÿäàãÿò Âÿëèéåâà âóðüóëàéûá êè,
êîððóïñèéà âÿ ìÿìóð þçáàøûíàëûüû èëÿ
ìöáàðèçÿäÿ îðòàäà ñèéàñè èðàäÿ âàð,
ñèñòåìëè èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð:
“Äþâëÿò îðãàíëàðûíûí òàì øÿôôàô ôÿàëèééÿòèíèí òÿìèí îëóíìàñû âÿ ñîñèàë
áÿëàíûí êþêöíöí êÿñèëìÿñè ö÷öí
èúòèìàè íÿçàðÿò ìåõàíèçìèíèí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû âàúèáäèð. Àðòûã çàìàí âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèíäèð, èúòèìàèééÿòèíäèð. Áó ñåêòîðà àèä áöòöí
íöìàéÿíäÿëÿð ìöáàðèçÿ èøèíäÿ èøòèðàê åäÿí áöòöí òÿðÿôëÿðÿ éàðäûì åòìÿëèäèð. ÃÙÒ-ëÿð, èúòèìàè áèðëèêëÿð,
ÊÈ âÿ äèýÿð ãóðóìëàð âàùèä ôÿàëèééÿò ôîðìóëó öçðÿ þç èøëÿðèíè ãóðìàëûäûðëàð âÿ Àçÿðáàéúàíû øÿôôàôëûã áàõûìûíäàí ÿí íöìóíÿâè þëêÿéÿ ÷åâèðìÿëèéèê.
Áó èøäÿ, ùÿì÷èíèí, áóíäàí ñîíðàêû ìÿñóëèééÿò äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí, ìÿìóðëàðûí öçÿðèíÿ äöøöð. Íÿ
ãÿäÿð äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðû ìÿìóð-âÿòÿíäàø ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èúòèìàè âÿ
ùöãóãè íîðìàëàðà óéüóí òÿíçèìëÿíìÿñèíÿ ÷àëûøñà, Âÿòÿíÿ ñÿäàãÿòëÿ
õèäìÿò åòñÿ, õàðèúè ãöââÿëÿðèí òÿñèðèíÿ äöøìÿê ìåéèëëÿðèíäÿí óçàã îëñàëàð, î çàìàí äöíéàäà áöòöí ïàðàìåòðëÿð öçðÿ íöìóíÿâè áèð ìÿìëÿêÿò
ãóðìóø îëàðûã. Äöøöíúÿì îíäàí
èáàðÿòäèð êè, áèç áó ýöí öçÿðèìèçÿ äöøÿí ìÿñóëèééÿòè äÿðê åòìÿëè âÿ êîððóïñèéà êèìè ñîñèàë áÿëàíû ýÿëÿúÿê
íÿñèëëÿðÿ ìèðàñ ãîéìàìàëûéûã”.
Àçÿðáàéúàíäà Ãàäûí Èøòèðàê÷ûëûüû
Ïðîãðàìûíûí èêèíúè ìÿðùÿëÿñèíÿ áàøëàíûëûá
ÀÁØ-ûí Áåéíÿëõàëã Èíêèøàô Àýåíòëèéèíèí (ÓÑÀÈÄ)
ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Êàóíòåðïàðò Èíòåðíàòèîíàë” òÿøêèëàòûíûí
Àçÿðáàéúàíäà
2012-úè èëäÿí åòèáàðÿí ùÿéàòà êå÷èðäèéè Ãàäûí Èøòèðàê÷ûëûüû Ïðîãðàìûíûí èêèíúè ìÿðùÿëÿñèíÿ áàøëàíûëûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, áóíóíëà áàüëû ôåâðàëûí
14-äÿ Àçÿðáàéúàí Óíèâåðñèòåòèíäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ “Ëèäåð Ãàäûíëàð” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ñÿäðè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìÿëàùÿò
Ùÿñÿíîâà âÿ Óíèâåðñèòåò Òÿùñèëëè Ãàäûíëàð Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Òàìàì Úÿôÿðîâà
÷ûõûø åäÿðÿê ïðîãðàì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ïðîãðàìûí öìóìè ìÿãñÿäè èúòèìàè ìÿëóìàòëàíäûðìà,
ãàäûíëàðûí ãÿðàðâåðìÿ ïðîñåñëÿðèíÿ òÿñèðèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ãàäûí ùöãóãëàðû
ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ äþâëÿò ñòðóêòóðëàðûíûí áàúàðûãëàðûíûí àðòûðûëìàñû éîëó
èëÿ Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàðûí âÿçèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûäûð.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, ëàéèùÿíèí áèðèíúè
äþâðö þòÿí èëèí èéóë àéûíäà óüóðëà áàøà
÷àòûá. Áó ìöääÿòäÿ “Ëèäåð Ãàäûíëàð”,
“Ãàäûíëàð Ýÿëÿúÿê Óüðóíäà” èúòèìàè áèðëèêëÿðè âÿ Óíèâåðñèòåò Òÿùñèëëè Ãàäûíëàð Úÿìèééÿòèíäÿí èáàðÿò êîàëèñèéà Ãàäûí Èøòèðàê÷ûëûüû Ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ãÿðàð
ãÿáóëó ïðîñåñèíäÿ ãàäûíëàðûí áÿðàáÿðùöãóãëó òÿìñèë÷èëèéèíèí àðòûðûëìàñû ýåíäåð
áÿðàáÿðëèéèíèí ÿñàñ øÿðòèäèð” àäëû ëàéèùÿíè
ùÿéàòà êå÷èðèá. Ëàéèùÿ ìöääÿòèíäÿ Áàêûäà âÿ Àçÿðáàéúàíûí 5 áþëýÿñèíäÿ (Øÿìêèð, Ýÿäÿáÿé, Ëåðèê, Ãîáóñòàí, Õûçû) ãàäûí ëèäåðëèéè èëÿ áàüëû ñèëñèëÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ
òÿëèìëÿðè, ìÿìóðëàðûí èøòèðàêû èëÿ èúòèìàè
äèíëÿìÿëÿð êå÷èðèëèá. Áó èë éàíâàðûí 15-äÿí
èñÿ Ãàäûí Èøòèðàê÷ûëûüû Ïðîãðàìûíûí èêèíúè
ìÿðùÿëÿñèíÿ áàøëàíûëûá. Èêèíúè ìÿðùÿëÿäÿ
“Ñå÷êèëè îðãàíëàðäà ãàäûíëàðûí òÿìñèë÷èëèéèíèí àðòûðûëìàñû” ëàéèùÿñè èúðà îëóíàúàã.
Ëàéèùÿíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè ñå÷êèëè îðãàíëàðäà ãàäûíëàðûí òÿìñèë÷èëèéèíè àðòûðìàã, îíëàðûí ñèéàñè âÿ ñîñèàë-èãòèñàäè ïðîñåñëÿðÿ òÿñèðèíè ýöúëÿíäèðìÿêäèð.
Áèëäèðèëèá êè, ãàäûíëàðûí ñèéàñè èøòèðàê÷ûëûüûíûí, ñå÷êèëè îðãàíëàðäà òÿìñèë÷èëèéèíèí àðòûðûëìàñû çÿðóðÿòèíèí ÿñàñëàíäûðûë-
ìàñû èëÿ áàüëû èúòèìàè ìÿëóìàòëàíäûðìà âÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ êàìïàíèéàñûíûí
àïàðûëìàñû, îíëàðûí íàìèçÿä ãèñìèíäÿ ñå÷êèëÿðäÿ
èøòèðàê åòìÿéÿ ùÿâÿñëÿíäèðèëìÿñè, ùàáåëÿ ïîòåíñèàë
ãàäûí íàìèçÿäëÿðèí ñå÷êè
òåõíîëîýèéàëàðû ñàùÿñèíäÿ
ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè, ãàäûí
íàìèçÿäëÿðèí ñå÷êè êàìïàíèéàñûíûí òÿøêèëè, î úöìëÿäÿí êþíöëëö ãàäûí ìöøàùèäÿ÷èëÿðèí ùàçûðëàíìàñû
ëàéèùÿíèí ÿñàñ âÿçèôÿëÿðèíäÿíäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ, ãàðøûäàí ýÿëÿí áÿëÿäèééÿ âÿ ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûí íàìèçÿäëÿðèí ñàéûíûí àðòûðûëìàñû âÿ ãàäûíëàðûí ñèéàñè èøòèðàê÷ûëûüû
ïëàòôîðìàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè äÿ ëàéèùÿíèí ùÿäÿôëÿðèíäÿí ñàéûëûð.
Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàêû, Ñàëéàí,
Ñàáèðàáàä, Ëåðèê, Éàðäûìëû, Èñìàéûëëû âÿ
Éåâëàõäà ãàäûí ôîðóìëàðû, èúòèìàè äèíëÿìÿëÿð, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ íàìèçÿä
ãàäûíëàð âÿ ìöøàùèäÿ÷èëÿð ö÷öí, åëÿúÿ
äÿ 18-35 éàøëû ãàäûíëàð ö÷öí ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ñèëñèëÿ òÿëèìëÿð êå÷èðèëÿúÿéè äÿ ãåéä åäèëèá. Ëàéèùÿ 2015-úè èë
èéóí àéûíäà áàøà ÷àòàúàã.
Áèëäèðèëèá êè, ëàéèùÿ áèðèíúè ìÿðùÿëÿäÿ
îëäóüó êèìè, Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí äÿñòÿéè
âÿ èøòèðàêû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Ñîíðà ìþâçó èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëûá âÿ ìöâàôèã òÿêëèôëÿð âåðèëèá.
Èíñàí àëâåðèíèí ãóðáàíû îëìóø óøàãëàðûí èëê ïåøÿ-èõòèñàñ
òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ þäÿíèøñèç òÿùñèë àëìàñû òÿìèí îëóíàúàã
ßìÿê
âÿ
ßùàëèíèí Ñîñèàë
Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè àèäèééÿòè
ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíû
èëÿ áèðýÿ èíñàí
àëâåðèíèí ãóðáàíû îëìóø óøàãëàðûí ñîñèàë
ìöäàôèÿñèíè âÿ ìÿøüóëëóüóíó òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäè èëÿ îíëàðûí èëê ïåøÿ-èõòèñàñ
òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ þäÿíèøñèç òÿùñèë
àëìàñû âÿ 15 éàøûíà ÷àòìûø óøàãëàðûí þç
àðçóñó èëÿ èøëÿ òÿìèí îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðÿúÿê. Íàçèðëèéèí éàéäûüû ìÿëóìàòäà áèëäèðèëèð êè, áóíóíëà áàüëû îëàðàã, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 6 ôåâðàë 2014úö èë òàðèõëè 37 íþìðÿëè Ãÿðàðû èëÿ òÿñäèã
åäèëÿí “Èíñàí àëâåðèíèí ãóðáàíû îëìóø
óøàãëàðûí ñîñèàë ðåàáèëèòàñèéàñû âÿ úÿìèééÿòÿ ðåèíòåãðàñèéàñû öçðÿ Ïðîãðàì”ûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû Òÿäáèðëÿð Ïëà-
íûíäà ìöâàôèã áÿíä éåð àëûá.
2014-2016-úû èëëÿðè ÿùàòÿ åäÿí Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíäà ñþçöýåäÿí óøàãëàðûí ñîñèàë
ðåàáèëèòàñèéàñû âÿ úÿìèééÿòÿ ðåèíòåãðàñèéàñû, îíëàðûí âÿ àèëÿëÿðèíèí ïðîáëåìëÿðèíèí þéðÿíèëìÿñè, îíëàðà ëàçûìè äÿñòÿéèí ýþñòÿðèëìÿñè, ãåéä îëóíàí ñàùÿäÿ ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, èúòèìàèééÿòèí äèããÿòèíèí èíñàí àëâåðèíèí ãóðáàíû îëìóø óøàãëàðà éþíÿëäèëìÿñè âÿ ñ. èñòèãàìÿòëÿðäÿ òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè äÿ ÿêñèíè òàïûá.
6
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
Êóáà áó ýöí ÿëäÿ åòäèé
ýþðÿ ùÿì äÿ Àçÿðáàéú è íàèëèééÿòëÿðÿ
àíà ìèííÿòäàðäûð
Ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ èíãèëàáè
åëåêòðîí èñëàùàò ìÿðùÿëÿñè áàøëàéûð
ðÿòëÿ èçëÿéèðäè êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ èãòèñàäèééàòû äàüûëìûø áèð âÿçèééÿòäÿ
îëàí êè÷èê áèð þëêÿíè ãûñà áèð çàìàíäà íåúÿ äàâàìëû èíêèøàôà ìàëèê îëàí,
ãöäðÿòëè âÿ ñöëùñåâÿð áèð äþâëÿòÿ ÷åâèðÿ áèëäè. Õàòûðëàäûì êè, Êóáà ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíëà áàüëû îëàí ìÿñÿëÿëÿðäÿ þëêÿíèçÿ äÿñòÿê âåðèá, Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíè ìöäàôèÿ
åäèá. ×öíêè àçàäëûã, ìöñòÿãèëëèê êèìè
èäåéàëàð Êóáàíûí äþâëÿò ñèéàñÿòèíäÿ
ãûðìûçû õÿòëÿ êå÷èð, áèçèì ö÷öí ïðèîðèòåò áèð ìÿñÿëÿäèð. Áèëäèéèíèç êèìè, Êóáà óçóí ÿñðëÿð áîéó ÿñàðÿò àëòûíäà
îëóá. Ëàêèí áó, êóáàëûëàðûí àçàäëûã
àðçóëàðûíû òöêÿíäèðìÿéèá. Áó àðçóëàð
èðñÿí, íÿñèëäÿí-íÿñëÿ ãàíûìûçëà êå÷èá. Âÿ íÿùàéÿò, êóáàëûëàð äà þç
ìöñòÿãèëëèéèíÿ ãîâóøà áèëäè. Þëêÿ ñöðÿòëè èíêèøàô åòìÿéÿ áàøëàäû. Î èëëÿðäÿ
Êóáàíûí Àçÿðáàéúàíëà îëàí èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðè êå÷ìèø Èòòèôàã âàñèòÿñè èëÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëèðäè. Îëà áèëñèí êè, Êóáàíûí êå÷ìèø ÑÑÐÈ-éÿ èõðàú åòäèéè
øÿêÿðäÿí Àçÿðáàéúàíà äà ïàé äöøöá. Ùåñàá åäèðÿì êè, þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà ñèéàñè ÿëàãÿëÿð êèôàéÿò ãÿäÿð éöêñÿêäèð. Áóðäà áèð ùàøèéÿ ÷ûõìàã èñòÿéèðÿì. Áàêûéà ýÿëìÿçäÿí
ÿââÿë Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíäÿ ÷àëûøûðäûì. Ìÿíèì êóðàñèéàìäà îëàí þëêÿëÿðèí ùàíñûíäàíñà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ýÿëìèøäè. Ñÿôÿð áèòäèêäÿí ñîíðà
ùàâà ëèìàíûíäà ãîíàãëàðû éîëàñàëìà
ìÿðàñèìèíäÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
ðÿùáÿðè äåäè êè, Ùàâàíàäàí áèðáàøà
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäÿúÿê. Î çàìàí Ïðåçèäåíò Ðàóë Êàñòðî áèëäèðäè
êè, ìÿíèì äÿ ñàëàìëàðûìû äîñòóìóç
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ÷àòäûðàðñûíûç. Òÿêúÿ áó èôàäÿ, -ùÿòòà ãîíàã âàñèòÿñèëÿ äèýÿð þëêÿíèí äþâëÿò áàø÷ûñûíà ñàëàì ýþíäÿðìÿê,-ìÿíúÿ, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ñÿâèééÿñèíè ýþñòÿðèð. Õàòûðëàäûì êè, Ðàóë Êàñòðî âèòñå-ïðåçèäåíò âÿ ìöäàôèÿ
íàçèðè îëàðêÿí Áàêûéà ñÿôÿð åäèá,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâëÿ ýþðöøöá.
Áèëäèéèì ãÿäÿð, ïðåçèäåíòëÿðèìèç àðàñûíäà ìåùðèáàí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè âàð. Áóíäàí ÿëàâÿ, 2011-úè èëèí
ôåâðàëûíäà Êóáàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Á.Ðîäðèýåç Ïàðèéà Àçÿðáàéúàíäà
ñÿôÿðäÿ îëóá. Àçÿðáàéúàíûí Ìèëëè
Ìÿúëèñèíäÿ Êóáà èëÿ Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ Èø÷è Ãðóïó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Êóáà Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà
áèð íå÷ÿ ñÿíÿä èìçàëàíûá, ùöãóãè
áàçà ôîðìàëàøûá. Ùåñàá åäèðÿì êè,
ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ áó ìöíàñèáÿòëÿð
òÿêúÿ ñèéàñè äåéèë, äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ
äÿ þçöíö ýþñòÿðÿúÿêäèð.
- Áÿñ, êóáàëûëàð Àçÿðáàéúàíûí ÿí
ìöàñèð òàðèõè, ùÿì÷èíèí, Õîúàëû
ôàúèÿñè áàðÿäÿ íÿëÿðè áèëèðëÿð?
- Äåìÿçäèì êè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû óçàã ìÿñàôÿ êóáàëûëàðà
Àçÿðáàéúàí ùàãäà èíôîðìàñèéà òîïëàìàüà ìàíå îëóð. Ìÿñÿëÿí, àç þíúÿ
ñàäàëàäûüûì êèìè, Êóáàäà Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë àëìûø ìèíëÿðëÿ òÿëÿáÿ
âàð. Áó ýöí îíëàð ìöõòÿëèô âÿçèôÿëÿðäÿ ÷àëûøìàãëà þëêÿíèí èäàðÿ îëóíìàñûíäà, îíóí èíêèøàôûíäà ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ èøòèðàê åäèðëÿð. Êå÷ìèø “àçÿðáàéúàíëû” òÿëÿáÿëÿðèí ñûðàñûíäà äþâëÿò
ìÿìóðó, øèðêÿò ðÿùáÿðè âàð. Ùÿòòà,
ìÿíèì òàíûäûãëàðûìäàí áèðè Ùàâàíàäà íöôóçëó Õàëãëàð Äîñòëóüó Èíñòèòóòóíóí ðÿùáÿðèäèð. Îíëàðäàí áèð ÷îõó,
ùÿòòà, Àçÿðáàéúàí äèëèíè áèëèð. Áóðà,
áèð íþâ îíëàðûí èêèíúè âÿòÿíëÿðè ñàéûëûð.
Ñþçñöç êè, îíëàð Àçÿðáàéúàí ùàãäà
èíôîðìàñèéàëàðû îõóéóðëàð, þëêÿíèçëÿ
ìàðàãëàíûðëàð. Êóáàäà Õîúàëû ñîéãûðûìû ùàãäà êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿëóìàò
âàðäûð. Êóáà Àçÿðáàéúàíäàí ÷îõ÷îõ óçàãäà îëñà äà, ñÿìèìè îëàðàã
äåéèðÿì êè, áó èøüàë ôàêòû áèçè ÷îõ
ìÿéóñ åäèð. Êóáà Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ñöëù éîëó èëÿ, ÁÌÒ ÒØ-íèí ãÿáóë
åòäèéè ãÿðàðëàðà óéüóí, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë
îëóíìàñûíà òÿðÿôäàðäûð. Éåðè ýÿëìèøêÿí ãåéä åäèì êè, èêè èë ÿââÿë Êóáà
Àçÿðáàéúàíûí ÁÌÒ ÒØ-íèí ãåéðè-äàèìè öçâ ñå÷èëìÿñèíÿ ìöñáÿò éàíàøûá,
þëêÿíèçèí íàìèçÿäëèéèíè äÿñòÿêëÿéèá.
Áèçèì íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìèç Àçÿðáàéúàíûí ãóðóìà ñÿäðëèéèíäÿí ÷îõ
ìÿìíóí ãàëûá. Ãóðóìà ñÿäðëèê äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ñöëùöí
ãîðóíìàñû ñÿéëÿðèíè íöìàéèø åòäèðäè.
Ìÿùç áó êèìè ìöñáÿò êåéôèééÿòëÿðèí
ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí áèð âàõòëàð
÷îõ ìÿùäóä äàèðÿäÿ òàíûíàí áèð þëêÿäÿí äöíéàäà áþéöê íöôóçà ìàëèê
áèð äþâëÿòÿ ÷åâðèëÿ áèëäè. Ýþðäöéöíöç
êèìè, Êóáàäà Àçÿðáàéúàí ùàãäà
ìöñáÿò ôèêèðëÿð ÷îõäóð, ëàçûìè äàèðÿ-
ñûíäà ÿëàãÿ éàðàòìàã ÷ÿòèí ýþðöíöð.
Áó
Ñÿðÿíúàìûí
ìàùèééÿòè âÿ ýÿòèðÿúÿéè éåíèëèêëÿð
íÿäÿí èáàðÿòäèð?
- Ñÿðÿíúàì èëÿ
ìÿùêÿìÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöàñèð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãèíè òÿìèí åäÿí “Åëåêòðîí
ìÿùêÿìÿ” èíôîðìàñèéà ñèñòåìè éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Âàõòèëÿ ö÷ïèëëÿëè ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí
éàðàäûëìàñû ö÷öí éåíè Úèíàéÿò Ïðîñåññóàë, Ìöëêè-Ïðîñåññóàë ìÿúÿëëÿëÿð âÿ äèýÿð ôóíäàìåíòàë ùöãóãè ñÿíÿäëÿð ãÿáóë
åäèëìèøäè. Éåíè åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí ãóðóëìàñû äà ïðîñåññóàë ãàíóíâåðèúèëèéÿ ìöùöì äÿéèøèêëèêëÿðèí åäèëìÿñèíè âÿ íîðìàòèâ-ùöãóãè áàçàíûí èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàñûíû øÿðòëÿíäèðèð.
Èíôîðìàñèéà ñèñòåìè ôèçèêè âÿ ùöãóãè
øÿõñëÿðèí ìÿùêÿìÿëÿðÿ ìöðàúèÿòëÿðèíèí,
èääèà ÿðèçÿëÿðèíèí, ìöõòÿëèô ìÿùêÿìÿ
èíñòàíñèéàëàðûíà øèêàéÿòëÿðèí åëåêòðîí
ôîðìàäà ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäàúàãäûð. Éÿíè, ìöðàúèÿò åäÿíëÿðèí øÿõñÿí
ìÿùêÿìÿéÿ ýÿëìÿê âÿ éà âàõò èòêèñèíÿ
ñÿáÿá îëàí ïî÷ò õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ
åòìÿê çÿðóðÿòè àðàäàí ãàëõàúàãäûð. Èñòÿíèëÿí øÿõñ êîìïéóòåð àðõàñûíäà ÿðèçÿíè
òÿðòèá åäÿðÿê äöéìÿíè ñûõäûüû àíäà ñÿíÿä öíâàíûíà ÷àòàúàãäûð. Áó, èíñàí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè ìåõàíèçìëÿðèíèí
ÿùàëèéÿ äàùà äà éàõûíëàøìàñû äåìÿêäèð.
Õöñóñèëÿ âóðüóëàìàã èñòÿðäèì êè,
ñèñòåì ìÿùêÿìÿëÿðäÿ áàõûëàí áöòöí èøëÿð öçðÿ èúðààòûí åëåêòðîí ãàéäàäà àïàðûëìàñûíû òÿìèí åòìÿëèäèð. Áóíó ìöëêè èø
öçðÿ íöìóíÿ ÿñàñûíäà èçàù åòìÿê èñòÿðäèì. Áåëÿ êè, èëêèí ìÿðùÿëÿäÿí, éÿíè
ìÿùêÿìÿéÿ èääèà ÿðèçÿñè òÿãäèì îëóíäóüó àíäàí áöòöí ñÿíÿäëÿð åëåêòðîí
ãàéäàäà òÿðòèá îëóíóð, áöòöí ïðîñåññóàë
ñÿíÿäëÿð åëåêòðîí ôîðìàòäà éàçûëûð, èôàäÿëÿð åëåêòðîí äàøûéûúûëàðà ãåéä îëóíóð, òÿðÿôëÿð âÿñàòÿòëÿðè âÿ øèêàéÿòëÿðè èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíäàí èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ, åëåêòðîí ïî÷ò âàñèòÿñèëÿ ýþíäÿðèð âÿ
ãÿáóë åäèð. Áó èñÿ ìÿùêÿìÿ ïðîñåñëÿðè
çàìàíû åòèáàðëû âÿ ñöðÿòëè ìÿëóìàò ìöáàäèëÿñè ñèñòåìèíèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíè, èøòèðàê÷ûëàðûí èôàäÿëÿðèíèí âÿ äèýÿð ñöáóòëàðûí øÿôôàô øÿêèëäÿ ãåéäÿ àëûíìàñûíû
òÿìèí åäÿúÿêäèð. Èñòÿíèëÿí ùàëäà ùÿìèí
ñÿíÿäëÿð åëåêòðîí äàøûéûúûëàðäàí êàüûçà
êþ÷öðöëÿ áèëÿúÿêäèð.
Ìÿùêÿìÿ ïðîñåñëÿðèíèí àóäèî, âèäåî
âÿ äèýÿð òåõíèêè âàñèòÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ ãåéäÿ àëûíìàñûíûí âÿ ïðîñåñè îíëàéí ðåæèìäÿ ìöøàùèäÿ åòìÿê èìêàíûíûí
éàðàäûëìàñûíûí íÿ îëäóüóíó òÿñÿââöð
åäèí. Èíäèéÿäÿê ïðîñåñèí ñÿíÿäëÿøäèðèëìÿñè îíóí êàüûç äàøûéûúûäà ïðîòîêîëóí
òÿðòèá îëóíìàñû âàñèòÿñèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëäè. Éåíè ñèñòåì áèçÿ èìêàí âåðÿúÿê êè,
ïðîñåñ åëåêòðîí ãàéäàäà ãåéäÿ àëûíñûí
âÿ ïðîñåñ èøòèðàê÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí îíëàéí
ðåæèìäÿ, éàõóä äàùà ñîíðà èçëÿíèëñèí. Áó
èñÿ, ïðîñåñ èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿùêÿìÿ áàõûøûíûí åëåêòðîí éàçûñûíà èñòèíàä åòìÿéÿ
øÿðàèò éàðàäàúàã, áàõûøûí ùå÷ áèð ùèññÿñèíèí äèããÿòäÿí êÿíàðäà ãàëìàñûíà èìêàí âåðìÿéÿúÿêäèð. Ìÿùêÿìÿ èø÷èëÿðè
òÿðÿôèíäÿí ïðîòîêîëóí áèëÿðÿêäÿí âÿ éà
åùòèéàòñûçëûãäàí éàíëûø òÿðòèá îëóíìàñûíû
ãåéðè-ìöìêöí åäÿúÿêäèð. Âÿòÿíäàøëàðûí
ùöãóãëàðûíûí ñÿìÿðÿëè ìöäàôèÿñè ö÷öí
Ñÿôèð Îìàð Ìåäèíà Ãóèíòåðî:
Âàõòèëÿ Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë
àëàí êóáàëû òÿëÿáÿëÿð áó ýöí
þëêÿíèí èíêèøàôûíäà ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ
èøòèðàê åäèðëÿð
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè éåíè èëäÿí
áèð ÷îõ éåíè ëàéèùÿëÿðëÿ îõóúóëàðûí ýþðöøöíÿ ýÿëèð. Áåëÿ ëàéèùÿëÿðäÿí áèðè äÿ “Áèçèì ãîíàã” ðóáðèêàñûäûð. Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
äèïëîìàòèê êîðïóñóí íöìàéÿíäÿëÿðè
òÿìñèë åòäèêëÿðè þëêÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàí
àðàñûíäàêû èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí ùàçûðêû
äóðóìó, ïåðñïåêòèâ ïëàíëàð áàðÿäÿ þç ôèêèðëÿðèíè îõóúóëàðëà áþëöøöðëÿð. Áó ãÿáèëäÿí íþâáÿòè ìöñàùèáèìèç Êóáàíûí
Àçÿðáàéúàíäàêû ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Îìàð Ìåäèíà Ãóèíòåðîäóð.
- Úÿíàá ñÿôèð, Àçÿðáàéúàíûí
äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè òàíûéàí
èëê Ëàòûí Àìåðèêàñû äþâëÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ Êóáàäûð. Þòÿí 23 èë
ÿðçèíäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿðÿ íÿçÿð ñàëñàã,
ùàíñû ýþñòÿðèúèëÿðè ñàäàëàìàã
èñòÿðäèíèç?
- Þíúÿ ãåéä åäèì êè, ðÿñìè ñÿíÿäëÿðäÿ Êóáàíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè 26
äåêàáð 1991-úè èë òàðèõèíäÿ òàíûìàñû
ãåéä îëóíñà äà, èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí òàðèõè äàùà ÿââÿëÿ ýåäèá ÷ûõûð. 1959-úó èëäÿ Êóáàäà ñîñèàëèñò èíãèëàáû ãÿëÿáÿ ÷àëäûãäàí ñîíðà, þëêÿ
ýÿíúëÿðè êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí áèð ñûðà
ðåñïóáëèêàëàðûíäà òÿùñèë àëìàüà ýþíäÿðèëäè. Îíëàðäàí áèð ãèñìè äÿ Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë àëûðäûëàð. Òÿêúÿ
Àçÿðáàéúàí Íåôò-Êèìéà Èíñòèòóòóíäà
(èíäèêè Íåôò Àêàäåìèéàñû) ùÿð èë Êóáàäàí 250 òÿëÿáÿ òÿùñèë àëûðäû. Ùàçûðäà Êóáàäàêû íåôò åìàëû ñàùÿñèíäÿ
÷àëûøàí ìöòÿõÿññèñëÿðèí, äåìÿê îëàð
êè, áþéöê ÿêñÿðèééÿòè Àçÿðáàéúàíäà
òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðäèð. Ùÿìèí äþâðäÿ Êóáàäà íåôò åùòèéàòëàðûíûí ìþâúóäëóüó òÿñäèãëÿíñÿ äÿ, êàäðëàðûí îëìàìàñû êÿøôèééàò èøëÿðèíèí àïàðûëìàñûíà èìêàí âåðìèðäè. Ìÿùç Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿð âÿòÿíÿ
äþíäöêäÿí ñîíðà Êóáàäà íåôò ñÿíàéåñè èíêèøàô åòìÿéÿ áàøëàäû. Íåôò ñàùÿñè öçðÿ Àçÿðáàéúàíäà àðòûã ìöòÿõÿññèñÿ ÷åâðèëìèø ýÿíúëÿðèí ùåñàáûíà Êóáàäà äÿíèçäÿ âÿ ãóðóäàêû íåôò
éàòàãëàðûíäà êÿøôèééàò èøëÿðè ñöðÿòëÿíäè, íåôòèí ÷ûõàðûëìàñû âÿ åìàëûíà áàøëàíûëäû. Ùàçûðäà Êóáàäà èëäÿ 4 ìèëéîí
òîí íåôò ùàñèë îëóíóð. Áó ìÿíàäà Êóáà áó ýöí íåôò ñÿíàéåñèíäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðÿ ýþðÿ ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíà ìèííÿòäàðäûð.
ßýÿð þòÿí èëëÿðÿ íÿçÿð ñàëñàã, ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèìèçèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëìàñûíûí øàùèäè îëàðûã. Áó ÿëàãÿëÿðèí òÿìÿëè èñÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ
Êóáà õàëãûíûí ëèäåðè Ôèäåë Êàñòðî òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Éåðè ýÿëìèøêÿí
ãåéä åäèì êè, Ôèäåë Êàñòðîíóí Ùåéäÿð ßëèéåâÿ áþéöê ùþðìÿòè âàð èäè.
Ìîñêâàéà ñÿôÿðëÿðè çàìàíû äÿôÿëÿðëÿ
ýþðöøìöø, ñÿìèìè ñþùáÿòëÿð åòìèøäèëÿð. Îäóð êè, Àçÿðáàéúàí òÿêðàð
äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíÿ ãîâóøäóüó çàìàí ýÿíú äþâëÿòè òàíûéàíëàðäàí áèðè
äÿ ìÿùç Êóáà îëäó. Óçóí èëëÿð þëêÿìèç Àçÿðáàéúàíäà èñòåùñàë îëóíàí
íåôò ìàøûíãàéûðìà ìÿùñóëëàðû, ìÿèøÿò êîíäèñèîíåðëÿðè âÿ ñ. àâàäàíëûãëàðû èäõàë åäèðäè. ÑÑÐÈ-íèí äàüûëìàñû
èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðÿ äÿ þç òÿñèðèíè ýþñòÿðäè. Ëàêèí äåìÿçäèì êè, îíëàð òàìàìèëÿ ãûðûëäû, ñàäÿúÿ ôîðìàñûíû äÿéèøäè. Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ ÁÌÒ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ ëèäåðëÿðèìèç - Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ Ôèäåë
Êàñòðî äÿôÿëÿðëÿ ýþðöøöá, ñÿìèìè
ñþùáÿò åäèáëÿð. Öìóìèééÿòëÿ, Êóáàäà òÿêúÿ äþâëÿò áàø÷ûñû ñÿâèééÿñèíäÿ
äåéèë, áöòöí èúòèìàèééÿòèí Ùåéäÿð
ßëèéåâÿ ùÿìèøÿ áþéöê ùþðìÿòè îëóá.
Êóáàäà ùàìû áþéöê ìàðàãëà âÿ ùåé-
ëÿðäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿëóìàò
âàð.
- Öìóìèééÿòëÿ, Êóáà ö÷öí,
îíóí èø àäàìëàðû ö÷öí Àçÿðáàéúàíû ìàðàãëû åäÿí íÿäèð?
- Êóáàäà Àçÿðáàéúàíëà èãòèñàäè
ÿìÿêäàøëûüà ìàðàã áþéöêäöð. Àììà òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäàêû ìÿñàôÿ áóíà èìêàí âåðìèð. Ìÿñÿëÿí, Êóáà þëêÿíèí íåôò
ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûíû òàì þäÿìÿê ö÷öí áþéöê ìÿìíóíèééÿòëÿ äîñò
Àçÿðáàéúàíäàí õàì íåôò àëà áèëÿð.
Ëàêèí îíóí äàøûíìà õÿðúëÿðè áèçèì
ö÷öí ìàéà äÿéÿðèíäÿí áàùà áàøà
ýÿëÿúÿê. Îäóð êè, áèç åíåðæèéÿ îëàí òÿëÿáàòûìûçû Âåíåñóåëàäàí àëäûüûìûç
íåôòèí ùåñàáûíà þäÿéèðèê, õàì íåôòè
èñÿ þëêÿìèçäÿ åìàë åäèðèê. Äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüà ìàðàã âàð.
Ìÿñÿëÿí, èíäèéÿäÿê èêè äÿôÿ - Ùàâàíàäà âÿ Áàêûäà Àçÿðáàéúàí èëÿ Êóáà
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèññèéàíûí èúëàñû êå÷èðèëèá.
Èëê èúëàñäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì íàçèðè ßáöëôÿñ Ãàðàéåâèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Êóáàäà îëóá, íþâáÿòè äÿôÿ èñÿ Êóáàíûí õàðèúè òèúàðÿò âÿ
õàðèúè èíâåñòèñèéàëàð íàçèðèíèí ìöàâèíè Ðèêàðäî Ýåððåðî Áëàíêîíóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè 2009-úó
èë ìàéûí 18-19-äà Áàêûäà ñÿôÿðäÿ
îëóá. Èúëàñûí éåêóíóíäà èìçàëàíàí
ñÿíÿääÿ èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ èíâåñòèñèéà, ñÿíàéå âÿ åíåðýåòèêà,
êÿíä òÿñÿððöôàòû, åêîëîýèéà âÿ áàëûã÷ûëûã, ñÿùèééÿ, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò âÿ
òóðèçì, ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà, èäìàí
âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûãëà
áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿêñèíè òàïûá. Ýþðäöéöíöç êèìè, êóáàëû èø àäàìëàðûíûí
Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûüà ìàðàüû
áþéöêäöð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíà ìàíå îëàí ìÿñÿëÿëÿðè ùÿëë åäÿ
áèëÿúÿéèê. Åéíè çàìàíäà, Êóáàéà âÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøûëûãëû òóðèñò ñÿôÿðëÿðè
òÿøêèë åòìÿê ìöìêöí îëàúàã. Áóíóí
ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ïîòåíñèàë ìþâúóääóð. Ùÿëÿëèê èñÿ, áèç Àçÿðáàéúàíëà
ÿìÿêäàøëûüûìûçû íåôò÷è êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû öçÿðèíäÿ ãóðóðóã. ×öíêè,
ãåéä åòäèéèì êèìè, Àçÿðáàéúàíäà
íåôò ñÿíàéåñè ýöúëö èíêèøàô åäèá, þëêÿ
äÿíèçäÿ âÿ ãóðóäà íåôòèí ùàñèëàòû âÿ
åìàëûíäà ìèñèëñèç òÿúðöáÿéÿ ìàëèêäèð
âÿ áó, àðòûã äöíéàäà ãÿáóë îëóíóð.
Áóðàäà äèýÿð áèð ìÿñÿëÿéÿ òîõóíìàã èñòÿðäèì. Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè íåôòäÿí íåúÿ ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ
åòìÿéèí éîëëàðûíû áèëèð. Íåôòäÿí ýÿëÿí
ýÿëèðëÿðèí áèð ùèññÿñèíè þëêÿäÿ êàäð
ùàçûðëûüûíà éþíÿëäèð. “Ãàðà ãûçûëû èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâèðÿê” äåâèçè þëêÿíèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí ÷îõ þíÿìëè ìÿñÿëÿäèð.
- Úÿíàá ñÿôèð, àðòûã èêèíúè èëäèð
êè, Àçÿðáàéúàíäàñûíûç. Áèð äèïëîìàò îëàðàã, þëêÿìèçèí èíêèøàôûíû íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðèðñèíèç?
- Ìÿíèì òÿëÿáÿëèê èëëÿðèì Ñîâåò
äþíÿìèíäÿ Áåëàðóñäà êå÷èá. Äîñòëàðûìëà òåç-òåç êå÷ìèø Èòòèôàãûí øèìàë
ðåñïóáëèêàëàðûíäà îëóðäóì. Éîëóì
ùå÷ úöð Áàêûäàí äöøìöðäö. Ñîíðà
ìöõòÿëèô âÿçèôÿëÿðäÿ ÷àëûøäûì. Àììà
áóíà áàõìàéàðàã, Áàêû, Àçÿðáàéúàí ùàãäà äîñòëàðûìäàí ìÿëóìàòëàð
àëûðäûì. Ñîí èëëÿð Àçÿðáàéúàí äàùà
÷îõ äèããÿòèìè ÷ÿêèðäè. Îäóð êè, òÿéèíàòûìû áóðàéà èñòÿäèì. Äöçö, èëê ýöí
øÿùÿðÿ ýÿëÿðêÿí, ÷àøûá ãàëìûøäûì,
åëÿ áèëèðäèì êè, ñÿùâÿí áàøãà áèð òÿééàðÿéÿ ìèíìèøÿì âÿ ùàíñûñà Àâðîïà þëêÿñèíÿ ó÷ìóøàì. Áóðàäà ùÿð
øåé áàøãàäûð-äîñòëàðûìûí ìÿíÿ àíëàòäûãëàðû Áàêûäàí ÿñÿð-ÿëàìÿò áåëÿ
éîõäóð. Ïàéòàõò ñàíêè äöíéàíûí ÿí
èðè ìåãàïîëèñëÿðè èëÿ éàðûøà ýèðèá. Áàêû èíàíûëìàç äÿðÿúÿäÿ ýþçÿë áèð øÿùÿðäèð. Áóðàäà îëäóüóì ìöääÿòäÿ
òåç-òåç áþëýÿëÿðÿ äÿ ñÿôÿðëÿð åäèðÿì.
Àçÿðáàéúàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíäÿ òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè äàâàì åäèð, áèð
ñþçëÿ, þëêÿ ñöðÿòëè èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì ãîéóá âÿ äöøöíöðÿì êè, áó èíêèøàô ùÿëÿ óçóí ìöääÿò äàâàì åäÿúÿê. ×öíêè, íåôòäÿí ýÿëÿí ýÿëèðëÿðäÿí
äöçýöí èñòèôàäÿ åòìÿê ùÿð áèð þëêÿéÿ
íÿñèá îëàí ùàë äåéèëäèð. Àììà Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè ÷îõ äîüðó éîëäàäûð âÿ äöøöíöðÿì êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿíèç ùÿëÿ
äàùà áþéöê íàèëèééÿòëÿð, óüóðëàð ÿëäÿ
åäÿúÿêäèð. Áþëýÿäÿêè ëèäåð ìþâãåéèíè ùÿëÿ óçóí ìöääÿò ñàõëàìàãëà éàíàøû, äöíéàíûí ñþç ñàùèáè îëàí äþâëÿòëÿðè ñûðàñûíäà þç éåðèíè ìþùêÿìëÿòìèø îëàúàãäûð.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Àëè Ìÿùêÿìÿíèí ñÿäðè Ðàìèç Ðçàéåâèí ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñè:
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè 2014-úö èë ôåâðàëûí 13äÿ “Åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ” èíôîðìàñèéà ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàìûøäûð.
Áóíó ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíÿ éåíè
éàíàøìà êèìè ãèéìÿòëÿíäèðìÿê
îëàðìû?
- “Åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ” èíôîðìàñèéà
ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Ñÿðÿíúàìûíû ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ èíãèëàáè
èñëàùàò àäëàíäûðìàã îëàð. Ìÿí áó ñÿíÿäëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí äÿéèøèêëèêëÿðè ÿùÿìèééÿòèíÿ ýþðÿ 1990-úû èëëÿðèí ñîíó, 2000-úè
èëëÿðèí ÿââÿëèíäÿêè ìÿùêÿìÿ-ùöãóã èñëàùàòëàðû èëÿ ìöãàéèñÿ åäÿðäèì. Éàõûí èëëÿðäÿ áèç ÿäàëÿò ìöùàêèìÿñèíèí êåéôèééÿòè
âÿ òåõíèêè èìêàíëàðû áàõûìûíäàí òàìàìèëÿ éåíè ìÿùêÿìÿëÿðèí øàùèäè îëàúàüûã.
Íÿçÿðäÿ òóòóëàí éåíèëèêëÿð, èäåéà âÿ
ïðèíñèïëÿð ìÿùêÿìÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíèí
éåíè ñòàíäàðòëàðûíû éàðàäàúàãäûð. Öìóìèëèêäÿ, åëåêòðîí ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí
éàðàäûëìàñû “ÀÑÀÍ õèäìÿò”èí ôÿàëèééÿò
ïðèíñèïëÿðèíèí ìÿùêÿìÿëÿðèí èøèíäÿ äÿ
òÿòáèãèíÿ èìêàí âåðÿúÿêäèð. Èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãè èíñàíëàðûí
ìÿùêÿìÿéÿ éåíè âÿ äàùà ðàùàò öñóëëàðëà ìöðàúèÿò åòìÿê èìêàíûíû éàðàòìàãëà
éàíàøû, ùÿì äÿ ìÿùêÿìÿëÿðäÿ ñöðöíäöðìÿ÷èëèê, ñóè-èñòèôàäÿ âÿ äèýÿð ìÿíôè
ùàëëàðû, âàõò èòêèñèíè òàìàìèëÿ àðàäàí
ãàëäûðàúàã, ÿí áàøëûúàñû èñÿ ìÿùêÿìÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíè òàì øÿôôàô åäÿúÿêäèð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíÿ êå÷èäèí òÿìèí åäèëìÿñèíè þëêÿìèçèí
èíêèøàôûíûí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè êèìè ìöÿééÿí åòìèø âÿ îíóí ÿùÿìèééÿòèíè äàèì âóðüóëàìûøäûð. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí ñîí äþâðëÿð èìçàëàíàí àêòëàðà äèããÿòëÿ íÿçÿð éåòèðñÿíèç,
áóðàäà éåíè èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíäàí èñòèôàäÿéÿ õöñóñè
þíÿì âåðèëäèéèíè, úÿìèééÿò ö÷öí ùÿëëè çÿðóðè îëàí ìÿñÿëÿëÿðèí ìÿùç òåõíîëîæè éåíèëèêëÿðäÿí éàðàðëàíàðàã ùÿëë åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíè àéäûí ýþðÿðñèíèç.
Éàðàäûëìûø òåëåêîììóíèêàñèéà èíôðàñòðóêòóðóíóí, ìöõòÿëèô äþâëÿò õèäìÿòëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðûíûí òÿòáèãè òÿúðöáÿñèíèí
òÿùëèëè ýþñòÿðèð êè, ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ
éåíè òåõíîëîýèéàëàðäàí èñòèôàäÿ åäèëìÿñè
ö÷öí èëêèí øÿðòëÿð àðòûã ìþâúóääóð âÿ áó
ïðîñåñè äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿê ëàçûìäûð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè ãåéä åòäèéèìèç Ñÿðÿíúàìû èìçàëàìàãëà ãàðøûìûçäà
ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãîéìóøäóð.
- Èëê áàõûøäàí åëåêòðîí-èíôîðìàñèéà ñèñòåìëÿðè èëÿ áèçèì àäÿò åòäèéèìèç ìÿùêÿìÿëÿðèí ôÿàëèééÿòè àðà-
åôôåêòèâ âàñèòÿ ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿúÿêäèð.
Ìÿùêÿìÿ ÷àüûðûøëàðûíûí âÿ áèëäèðèøëÿðèí, ùàáåëÿ ãÿáóë îëóíìóø ãÿðàðëàðûí âÿ
äèýÿð ñÿíÿäëÿðèí åëåêòðîí ãàéäàäà, éÿíè,
åëåêòðîí ïî÷ò, ìîáèë òåëåôîíëàðà ýþíäÿðèëÿí ÑÌÑ ìÿëóìàòëàð, äèýÿð öñóëëàðëà ÷àòäûðûëìàñû èìêàíû ãÿðàðëàðûí âÿ äèýÿð ïðîñåññóàë ñÿíÿäëÿðèí âàõòûíäà ÷àòäûðûëìàìàñû, áóíóíëà äà øèêàéÿò åòìÿê ùöãóãóíóí ïîçóëìàñû èääèàëàðûíû áèðäÿôÿëèê
àðàäàí ãàëäûðàúàãäûð. Íÿ áÿçè ïðîñåñ èøòèðàê÷ûëàðû ãÿðàðûí îíëàðà ÷àòäûðûëìàäûüûíû
áÿùàíÿ ýÿòèðÿ, íÿ äÿ áÿçè ùàêèìëÿð ñÿíÿäëÿðèí ýþíäÿðèëìÿñèíäÿ ñöðöíäöðìÿ÷èëèéÿ éîë âåðÿ áèëìÿéÿúÿêëÿð.
Ñþçñöç êè, áöòöí éåíè òåõíîëîæè èìêàíëàðûí ìÿùêÿìÿëÿðäÿ òÿìèí åäèëìÿñè
ìöðÿêêÿá âÿ óçóíìöääÿòëè ïðîñåñäèð,
ìöâàôèã ïðîãðàì òÿìèíàòû ùàçûðëàíìàëû,
ìÿùêÿìÿëÿð ìöâàôèã òåõíîëîýèéà èëÿ òÿìèí åäèëìÿëèäèð, ìöòÿìàäè òðåíèíãëÿð
òÿøêèë îëóíìàëûäûð âÿ ñ. Ãàðøûìûçäà îëàí
èø ùÿúìè áþéöêäöð, ëàêèí úÿíàá Ïðåçèäåíòèí áó ñàùÿäÿ ýþñòÿðäèéè èðàäÿ áèçÿ
ÿëàâÿ ýöú âåðÿúÿê âÿ èøëÿðèí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ òÿêàí îëàúàãäûð.
Áóíäàí ÿëàâÿ, èíôîðìàñèéà ñèñòåìè
ìÿùêÿìÿäÿ èøëÿðèí òÿéèí îëóíäóüó âàõòëàð, ïðîñåñëÿðèí àïàðûëàúàüû éåð (ìÿùêÿìÿ çàëëàðû) âÿ ìöâàôèã ùàêèìëÿð áàðÿäÿ
ìÿëóìàòëàðûí ùÿð áèð ïðîñåñ èøòèðàê÷ûñûíûí ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ ÿëäÿ åäÿ áèëÿúÿéè àøêàð âÿ ñèñòåìëè øÿêèëäÿ ÷àòäûðûëìàñû ö÷öí
åëåêòðîí úÿäâÿëëÿðèí òÿðòèá îëóíìàñûíà
øÿðàèò éàðàäàúàãäûð. Ïðîñåñ èøòèðàê÷ûëàðûíûí âàõòëàðûíû ñÿìÿðÿëè òÿøêèë åòìÿéÿ âÿ
ïðîñåñèí âàõòû áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëìàìà èëÿ ÿëàãÿäàð éàðàíàí ìöáàùèñÿëÿðèí ãàðøûñûíû àëìàüà èìêàí âåðÿúÿêäèð.
Ãàíóíâåðèúèëèê ìÿùêÿìÿëÿðäÿ èøëÿðèí
ùàêèìëÿð àðàñûíäà îáéåêòèâ ÿñàñëàðëà âÿ
áÿðàáÿð øÿêèëäÿ áþëöíìÿñèíè íÿçÿðäÿ
òóòñà äà, áÿçè ùàëëàðäà èíñàíëàð èøëÿðèí
ùàêèìëÿðÿ âåðèëìÿñèíäÿ ãÿðÿçëèëèéèí îëäóüóíäàí øèêàéÿò åäèðëÿð. Éåíè ñèñòåì
ìÿùêÿìÿéÿ äàõèë îëàí èøëÿðèí ùàêèìëÿð
àðàñûíäà èíñàí àìèëèíè èñòèñíà åäÿí øÿðàèòäÿ, àâòîìàòëàøäûðûëìûø áþëýöñöíöí
àïàðûëìàñûíû òÿìèí åäÿúÿêäèð.
Ñèñòåì õöñóñè øÿêèëäÿ ïðîãðàìëàøäûðûëàðàã ïðîñåññóàë ìöääÿòëÿðè ùåñàáëàéàúàã âÿ ìöääÿòëÿðèí áèòìÿñè èëÿ áàüëû
õÿáÿðäàðåäèúè ìÿëóìàòëàð âåðìÿêëÿ
ìöääÿòëÿðÿ ðèàéÿò îëóíìàñûíà íÿçàðÿò
åòìÿéÿ èìêàí âåðÿúÿêäèð.
Èíôîðìàñèéà ñèñòåìèíäÿ ùÿð áèð ïðîñåñ èøòèðàê÷ûñû ö÷öí “øÿõñè êàáèíåòè”èí
éàðàäûëìàñû èìêàíû íÿçÿðäÿ òóòóëìóøäóð. Èíôîðìàñèéà ñèñòåìè äàõèëèíäÿ éàðàäûëìûø “øÿõñè êàáèíåò”ëÿð âàñèòÿñèëÿ ùÿì
øÿõñèí èøòèðàê÷ûñû îëäóüó ìÿùêÿìÿ ïðîñåñèíèí ýåäèøè âÿ ÷ûõàðûëàí ãÿðàðëàð áàðÿäÿ îëäóüó ìÿêàíäàí àñûëû îëìàéàðàã,
îïåðàòèâ ìÿëóìàò àëìàã èìêàíû òÿìèí
åäèëÿúÿê, ùÿì äÿ êîíôèäåíñèàëëûã ãîðóíàúàã, éÿíè, øÿõñè õàðàêòåðëè ìÿëóìàòëàðûí éàéûëìàñûíûí ãàðøûñû àëûíàúàãäûð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Åëåêòðîí
ìÿùêÿìÿ” èíôîðìàñèéà ñèñòåìèíèí äèýÿð
äþâëÿò ãóðóìëàðûíäà ôîðìàëàøäûðûëàí èíôîðìàñèéà ñèñòåìëÿðè âÿ “Åëåêòðîí ùþêóìÿò” ïîðòàëû èëÿ èíòåãðàñèéà åäèëìÿëè îëäóüóíó ãåéä åòìÿêëÿ þçöíöí Àçÿðáàéúàíäà îëàí áöòöí äþâëÿò îðãàíëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíÿ äàèð ñòðàòåæè áàõûøûíû ýþñòÿðèð.
Ìÿãñÿä áöòöí äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí âàùèä
èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíäÿ òàì øÿôôàô,
îáéåêòèâ âÿ ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ õàëãà õèäìÿò åäÿí áèð ñèñòåìèí éàðàäûëìàñûäûð.
Ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè õöñóñè äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâÿ
áöòöí ùàêèìëÿð àäûíäàí äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðìÿê èñòÿðäèì.
Ìÿòáóàò Øóðàñû “Îíëàéí ìåäèà âÿ Ãàðàáàü
ìþâçóñó” àäëû ëàéèùÿéÿ ñòàðò âåðèá
Ôåâðàëûí 13-äÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíäà
(ÌØ) “Îíëàéí ìåäèà âÿ Ãàðàáàü ìþâçóñó” àäëû “äÿéèðìè ìàñà” êå÷èðèëèá. ÌØ
ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ òÿäáèðè ýèðèø ñþçö
èëÿ à÷àðàã Øóðàíûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð êîìèññèéàñûíûí õÿòòèëÿ áó ìþâçóäà éåíè ëàéèùÿéÿ ñòàðò âåðèëäèéèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Èíòåðíåò ìåäèàíûí Ìÿòáóàò Øóðàñû
ö÷öí ïðèîðèòåò ñàùÿéÿ ÷åâðèëäèéèíè âóðüóëàéàí Øóðà ñÿäðè úàðè èëèí “Èíòåðíåò ìåäèà èëè” åëàí åäèëìÿñèëÿ ÿëàãÿäàð áèð ñûðà
òÿäáèðëÿðèí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá. “Èíòåðíåò ìåäèà ñåêòîðóíóí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
ö÷öí ÿëàãÿäàð ãóðóìëàðëà áèðýÿ ìöÿééÿí èøëÿðèí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñèíè äÿ
íÿçÿðäÿ òóòóðóã. Áó ýöí ñòàðò âåðäèéèìèç ëàéèùÿ òÿøÿááöñöìöçöí òÿðêèá
ùèññÿñèäèð. Îíëàéí ìåäèàíûí Ãàðàáàü
ìþâçóñóíó èøûãëàíäûðìàñû îëäóãúà
âàúèáäèð. Ìåäèàíûí òðàíñôîðìàñèéàñû
øÿðàèòèíäÿ áèçèì ö÷öí àêòóàë ñÿúèééÿ
äàøûéàí ìÿñÿëÿíè äöíéà áèðëèéèíÿ ÷àòäûðìàã ìöñòÿñíà þíÿì äàøûéûð. Áèç
áó ïðîñåñè ñòèìóëëàøäûðìàüû íÿçÿðäÿ
òóòóðóã. Áóíà ýþðÿ äÿ, þíúÿ èíòåðíåò
ìåäèà ðåñóðñëàðûíûí ìîíèòîðèíãè àïàðûëàúàã. Äàùà ñîíðà ìþâçóéà äàùà
÷îõ öñòöíëöê âåðÿí åëåêòðîí ìåäèà ðåñóðñëàðû ìöêàôàòëàíäûðûëàúàãëàð”.
ÌØ-íèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ ìöàñèð äþâð ö÷öí
èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñèíèí àêòóàë ñÿúèééÿ äàøûäûüûíû þíÿ ÷ÿêèá. “Éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ äöøìÿí öçÿðèíäÿ öñòöíëöê èíôîðìàñèéàëàðûí àëûíìàñû, îíëàðà îïåðàòèâ ðåàêñèéàíûí âåðèëìÿñè, ðåàë âàõò
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äöøìÿíèí èãòèñàäè âÿ
ìöäàôèÿ îáéåêòëÿðèíÿ àòÿøèí âÿ èíôîðìàñèéà çÿðáÿëÿðèíèí âóðóëìàñè èëÿ ÿëäÿ
îëóíàúàã. Áÿçè äþâëÿòëÿð þçëÿðèíèí “èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿëÿðè” ñòðàòåýèéàëàðûíû ùàçûðëàéûá, ìöõòÿëèô ÿìÿëèééàòëàðäà îíó ñûíàãäàí ÷ûõàðûáëàð. Äèýÿð ìöáàðèçÿ ìåòîäëàðûíäàí ôÿðãëè îëàðàã, èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿëÿðè äàùà ýåíèø
ñïåêòðäÿ àïàðûëûð âÿ áóíóí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìöõòÿëèô âàñèòÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíóð. Áèç ÷îõ èñòÿðäèê êè, áó
ñàùÿäÿ äÿ ðÿãèáëÿðèìèçäÿí þíäÿ
îëàã. Áåëÿ áèð ëàéèùÿíè ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿêäÿ ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðèìèçäÿí áèðè
äÿ ìÿùç áóäóð. Þëêÿäÿ èíòåðíåò ìåäèàíûí ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíäÿ, ýÿíúëÿðÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññëÿðèíèí àøûëàíìàñûíäà, úÿìèééÿòèìèçèí
ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüûíûí àðòûðûëìàñû áàõûìûíäàí ëàéèùÿíèí óüóðëó
îëàúàüûíà èíàíûðûã”.
ÌØ Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, “Ïàðàëåë”
ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Òàïäûã Àááàñ
îíëàéí ìåäèàäà êåéôèééÿò ýþñòÿðèúèëÿðèíèí éöêñÿëäèëìÿñè áàõûìûíäàí ëàéèùÿíè
óüóðëó ùåñàá åòäèéèíè âóðüóëàéûá. “×îõ
èñòÿðäèì êè, àïàðûëàí ìîíèòîðèíãëÿðäÿ
êÿìèééÿò ìÿñÿëÿëÿðèíäÿí äàùà ÷îõ
êåéôèééÿòÿ äèããÿò éåòèðèëñèí. Áó ýÿíú
êàäðëàðûí áàúàðûãëàðûíû ýåíèøëÿíäèðìÿê áàõûìûíäàí äà áþéöê ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð”, - äåéÿ î ÿëàâÿ åäèá.
Ìîäåðí.àç ñàéòûíûí ðÿùáÿðè Åëøàä
Åéâàçëû ÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèá êè, ëàéèùÿ
Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ùÿãèãÿòëÿðè äöíéà
èúòèìàèééÿòèíÿ äàùà ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ
÷àòäûðìàã âÿ èíòåðíåò ìåäèàäà ìþâúóä
äóðóìó äÿéÿðëÿíäèðìÿê áàõûìûíäàí
þíÿìëèäèð.
7
www.yeniazerbaycan.com
15 ôåâðàë 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 028 (4187)
Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí “úàñóñ ùåñàáàòû”íûí ßëè Êÿðèìëè ýèçëèíëÿðè
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, “Âèðòóàëàç.îðý”
ñàéòûíäà æóðíàëèñò Åéíóëëà Ôÿòóëëàéåâèí
“Òàì ìÿõôè: ÀÁØ êÿøôèééàò÷ûëàðû âÿ Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí “úàñóñ ùåñàáàòû...”
àäëû éàçûñû ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ÿñàñ ìö-
ÀÁØ ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí Íàðêîòèêëÿðÿ
Ãàðøû Ìöáàðèçÿ Èäàðÿñèíäÿ, Êîíãðåñèí
ìöõòÿëèô êîìèòÿëÿðèíäÿ, Àü Åâäÿ èøëÿéèá... 2013-úö èëèí ìàðòûíäà èñÿ Ä.Âàæäè÷ êèìè î äà Ñåíàòûí Õàðèúè ßëàãÿëÿð
ðòèéàíûí ñÿäðèíè
ïà
áó
ò
èñ
àë
ðí
æó
í
ëÿ
֏
ñå
èëÿ
üû
ûëû
ÀÕÚÏ-éÿ áàüë
ÿòèíäÿäèð
éé
íè
ÿê
ðì
âè
֌
ÿ
Ӓ
ñè
ñÿ
êè
óë
“ï
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí
çàêèðÿ ìþâçóëàðûíäàí áèðèíÿ ÷åâðèëèá.
Áåëÿ êè, éàçûäà ÀÕÚÏ-éÿ éàõûíëûüû ùÿð
êÿñÿ áÿëëè îëàí Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâàíûí
Áàêûäà ñÿôÿðäÿ îëàí ÀÁØ Ñåíàòûíûí
Õàðèúè ßëàãÿëÿð Êîìèòÿñèíèí òÿäãèãàò÷ûëàðû - Úîí Çàäðîçíè âÿ Äàíèåë Âàæäè÷ëÿ
ýþðöøäöéö áèëäèðèëèð. Éàçûäà ãåéä åäèëèð
êè, Õ.Èñìàéûëîâà ùÿìèí øÿõñëÿðÿ áèð ñèéàùû òÿãäèì åäèá. Ùÿìèí ñèéàùûäà èñÿ
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí áèð ñûðà øÿõñëÿðèíèí
ùàêèìèééÿòëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû èääèà
åäèëèð.
Ìÿãàëÿäÿ âóðüóëàíûð êè, Ú.Çàäðîçíè
âÿ Ä.Âàæäè÷ ðÿñìÿí Ñåíàòûí ÿìÿêäàøëàðûäûð, àììà Ðóñèéà ãàéíàãëàðûíûí èääèàñûíà ýþðÿ, îíëàðûí èêèñèíèí äÿ ÀÁØ
êÿøôèééàò îðãàíëàðûíà, äàùà äîüðóñó,
ãåéðè-ëåãàë êÿøôèééàòà áèðáàøà áàüëûëûãëàð âàð: “Àõû õöñóñè ÷ÿòèð âÿ ùèìàéÿ
àëòûíäà èøëÿéÿí êÿøôèééàò÷ûëàð äà îëóð.
Îíëàðûí Áàêûéà ñÿôÿðèíèí áèðúÿ âÿ ÷îõ
à÷ûã-àéäûí ìÿãñÿäè âàðäû - êÿøôèééàò
ìÿëóìàòëàðû òîïëàìàã”.
Éàçûäà ýþñòÿðèëèð êè, Áàêûéà ýÿëÿí
Úîí Çàäðîçíè äà “äÿðèí ùèìàéÿ” àëòûíäàêû êÿøôèééàò÷û êèìè òàíûíûð. Ú.Çàäðîçíè Íéó-Éîðê ìåðèíèí îôèñèíäÿ ñèéàñè
òÿùëèë÷è, ÀÁØ Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòèíäÿ,
Êîìèòÿñèíÿ òÿäãèãàò÷û êèìè èøÿ úÿëá
îëóíóá: “Ú.Çàäðîçíè Ä.Âàæäè÷äÿí
ôÿðãëè îëàðàã äàùà ãàïàëû àäàìäûð âÿ
öçäÿ îëìàüû õîøëàìàéàí ôèãóðäóð.
Áó äà îíóí ôÿàëèééÿòèíèí õöñóñè õàðàêòåðè èëÿ áàüëûäûð. Î, Àü Åâäÿ èøëÿéÿíäÿ ÿêñ-êÿøôèééàò ôÿàëèééÿòè èëÿ
ìÿøüóë îëóá. Àü Åâèí ÿêñ-êÿøôèééàò
õèäìÿòè ðÿèñèíèí ìöàâèíè âÿçèôÿñèíè
òóòóá”.
Ìÿãàëÿäÿ ãåéä åäèëèð êè, ùÿìèí
øÿõñëÿðëÿ Õ.Èñìàéûëîâàíûí ýþðöøö çàìàíû èêèíúè “ãîíàãëàðäàí” îíëàðà àéðûëàí ìàëèééÿíèí àçëûüûíäàí øèêàéÿòëÿíèá.
Ýþñòÿðèëèð êè, “Ú.Çàäðîçíè Õ.Èñìàéûëîâàéà áèðáàøà áåëÿ áèð ñóàë âåðèð: “Ìöõàëèôÿòäÿí êèì ùàêèìèééÿòëÿ áàüëûäûð?”
Ýþðöíöð, àìåðèêàëû êÿøôèééàò÷û-òÿäãèãàò÷ûëàð þçëÿðèíäÿ îëàí èíôîðìàñèéàíû
áó æóðíàëèñòèí îíëàðà þòöðÿúÿéè àýåíòóðà ìÿëóìàòëàðû èëÿ òóòóøäóðìàã, äàùà ñîíðà äà áóíóí öçÿðèíäÿ äÿðèíäÿí äöøöíìÿê, òÿùëèëëÿð àïàðìàã áó
éåíè ìÿëóìàòëàð ÿñàñûíäà òÿçÿ ÿìÿêäàøëûã õÿòòè èøëÿéèá ùàçûðëàìàã èñòÿéèðäèëÿð. Éÿíè, àìåðèêàëû òÿäãèãàò÷ûëàðû
ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíäÿêè “áåøèíúè
êîëîí”óí ñèéàùûñû ìàðàãëàíäûðûðäû.
Õ.Èñìàéûëîâà èñÿ áó
ñóàëà úàâàáûíäà äåéèð
êè, î, áöòöí ìÿëóìàòëàðû ùàçûðäà àìåðèêàëû
ãîíàãëàðûí ñÿðÿíúàìûíäà îëàí ùåñàáàòäà ýåíèø øÿêèëäÿ éàçûá”.
Ùÿìèí “ùåñàáàò”äà èñÿ
“Éåíè Ìöñàâàò” ãÿçåòèíèí
áàø ðåäàêòîðó Ðàóô Àðèôîüëóíóí, Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí ñÿäðè Èñà Ãÿìáÿðèí, ùÿìèí ïàðòèéàíûí ôóíêñèîíåðè Àðèô Ùàúûëûíûí, æóðíàëèñò Åéíóëëà Ôÿòóëëàéåâèí,
ÀÕÚÏ-íèí ñÿäð ìöàâèíè
Ùÿñÿí Êÿðèìîâóí, “Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðÿùáÿðè Åëäàð Íàìàçîâóí, î úöìëÿäÿí, Åðêèí Ãÿäèðëèíèí, æóðíàëèñò Áàáÿê Áÿêèðèí, Ìåùìàí ßëèéåâèí, ßáöëôÿç Åë÷èáÿéèí
àèëÿñèíèí, ÊÕÚÏ ñÿäðè Ìèðìàùìóä Ôÿòòàéåâèí, ÀÄÏ
ñÿäðè Ñÿðäàð Úÿëàëîüëóíóí,
Ëåéëà Éóíóñ èñòèñíà îëìàãëà áöòöí òàíûíìûø ÃÙÒ ðÿùáÿðëÿðèíèí, ÐÅÀË ùÿðÿêàòûíûí áèð íå÷ÿ
öçâöíöí âÿ áàøãàëàðûíûí àäû ÿêñ
îëóíóá...
Õ.Èñìàéûëîâàíûí “úàñóñ
ùåñàáàòû”íäà àäëàðû éåð
àëàí øÿõñëÿð áó èøèí
àðõàñûíäà ßëè Êÿðèìëèíèí
äàéàíäûüûíäàí ÿìèíäèðëÿð
Õ.Èñìàéûëîâàíûí “òÿðòèá åòäèéè” áó
ñèéàùûíûí ñîí äþâðëÿðäÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ ýåäÿí íöôóç ñàâàøûíû ÿêñ åòäèðìÿñè èëê áàõûøäàí öçÿ ÷ûõûð. Ìàðàãëûäûð
êè, ùÿìèí ñèéàùûäà “òÿìñèë îëóíàí”
øÿõñëÿð äÿ ìÿòáóàòà à÷ûãëàìàëàðûíäà
Õ.Èñìàéûëîâàíûí áó “íîñòðàäàìóñëóüó”íóí äîëàéûñû èëÿ âÿ áèðáàøà ìÿùç,
ß.Êÿðèìëèíèí ñèôàðèøè îëäóüóíà ÿìèíëèêëÿðèíè âóðüóëàéûáëàð. Ìÿñÿëÿí, ÀÄÏ
ñÿäðè Ñÿðäàð Úÿëàëîüëó äåéèá êè, Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà ÀÕÚÏ-äÿí áàøãà áöòöí
ñèéàñè ïàðòèéàëàðà ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãå
òóòóá: “Áó, îíóí “Àçàäëûã ðàäèîñó”íäà àïàðäûüû äåáàòëàðäà äà à÷ûã
øÿêèëäÿ ýþðöíöð. Íåúÿ îëóð êè, Èñà
Ãÿìáÿð, ìÿí âÿ äèýÿðëÿðè “Àçàäëûã”
ðàäèîñóíà ýåäÿíäÿ Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà áèçè àñûá-êÿñèð, ñèéàñè òÿðÿô êèìè
÷ûõûø åäèð, àììà ÀÕÚÏ öçâëÿðè îðà
ýåäÿíäÿ ùÿð øåé ÷îõ íîðìàë îëóð?
Áó àäàì æóðíàëèñòäèð, îíóí áó ãÿäÿð
ñèéàñèëÿøìÿñè ÷îõ ýöëöíúäöð. Î, áöòöí ïàðòèéàëàðû ãàðàëàìàãëà, þçöíöí
ìÿíñóá îëäóüó ïàðòèéàíû éöêñÿëòìÿê èñòÿéèð”.
Ñ.Úÿëàëîüëó Õ. Èñìàéûëîâàíûí æóðíàëèñòäÿí ÷îõ õÿôèééÿ êèìè äàâðàíäûüûíû
áèëäèðèá: “Ýþðöíöð, þçöíöí õîøóíà
ýÿëÿí, éàõûí îëäóüó ïàðòèéàíû ÿí äåìîêðàò ïàðòèéà îëàðàã òÿãäèì åòìÿê
ö÷öí äèýÿðëÿðèíè ýþçäÿí ñàëìàãëà
ìÿøüóëäóð. Áó ýöí Àìåðèêà äöíéàäà 5 ìèëéàðä èíñàíûí òåëåôîíóíó äèíëÿéèð. Áó àäàìëàð ñûðàâè àäàìëàð äåéèë. Èíäè Õ.Èñìàéûëîâà ùàíñû èíôîðìàñèéàíû îíëàðà âåðèð? Áöòöí äöíéàéà
Àìåðèêà èíôîðìàñèéà âåðèð, àììà Õ.
Èñìàéûë Àìåðèêàéà? Öìóìèééÿòëÿ,
Õÿäèúÿíèí, åëÿúÿ äÿ áèð ÷îõ ìöõàëèôÿò
ëèäåðëÿðèíèí ìöõàëèôÿò÷èëèê àíëàéûøûíäàí õÿáÿðëÿðè áåëÿ éîõäóð. Æóðíàëèñòäèð, ýåòñèí æóðíàëèñòëèéèíè åòñèí. Úàñóñëóã åòìÿñèí”.
Àçÿðáàéúàí Èíñàí Ùöãóãëàðû âÿ Ãàíóí÷óëóüóí Ìöäàôèÿñè Áöðîñóíóí äèðåêòîðó, ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè Ñÿèäÿ Ãîúàìàíëû áóíó “áèàáûð÷ûëûã” àäëàíäûðûá. Î
áèëäèðèá êè, ñèéàùûíû ùàçûðëàéàíëàð ýÿðÿê
áèð ãÿäÿð äöøöíÿéäèëÿð: “Ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðè î øÿõñëÿðäèð êè, èíñàíëàðà êþìÿê åòìÿëè, îíëàðûí âÿçèééÿòëÿðèíè
éöíýöëëÿøäèðìÿëèäèð. Áèç áó ùàëëàðû
éåðèíÿ éåòèðìÿê ö÷öí êèìèíëÿ èøëÿìÿëèéèê? Òÿáèè êè, ùþêóìÿò ñòðóêòóðëàðû,
Áàø Ïðîêóðîðëóã, ßäëèééÿ Íàçèðëèéè
èëÿ. Áèëìèðÿì áó ñèéàùûíû êèì òÿðòèá
åäèá, àììà áó, áèàáûð÷ûëûãäûð”.
Õ.Èñìàéûëîâàíûí “úàñóñ”ëóãäà èòòèùàì åòäèéè áàøãà áèð øÿõñ, Èøýÿíúÿëÿðÿ Ãàðøû Àçÿðáàéúàí Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åë÷èí Áåùáóäîâ èñÿ ñèéàùûäà áÿçè
ìÿãàìëàðûí éàääàí ÷ûõäûüûíû èðîíèéà
èëÿ áèëäèðèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿð
êÿñ þç èøè èëÿ ìÿøüóë îëñà äàùà éàõøû
îëàð. Î, ãåéä åäèá êè, áÿçèëÿðè þëêÿäÿ
ùå÷ áèð èø ýþðìÿäÿí õàðèúÿ úàñóñëóã
åòìÿêëÿ ìÿøüóëäóð: “Ùàìûìûç àçÿðáàéúàíëûéûã, áó äþâëÿòèí âÿòÿíäàøûéûã. Áó äþâëÿòèí ÷þðÿéèíè éåéèðèê âÿ
áóðäà éàøàéûðûã. Åëÿ áàøà äöøöðÿì
êè, äþâëÿòè ñåâìÿê ëàçûìäûð. Ëàêèí
áÿçèëÿðè õàðèúè äþâëÿòÿ úàñóñëóã
åäèðëÿð. Áåëÿ öíñöðëÿðëÿ ìöáàðèçÿ
àïàðìàã ëàçûìäûð”.
Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí ôóíêñèîíåðè
Ýöëàüà Àñëàíëû èñÿ Õ.Èñìàéûëîâàíûí ñèéàùûñûíû ýöëöíú àäëàíäûðûá: “Íÿèíêè Èñà
Ãÿìáÿð, öìóìèééÿòëÿ, Ìöñàâàò ùàãäà éàçûëàíëàðûí ùå÷ áèð ÿñàñû éîõäóð”.
ÊÕÚÏ ñÿäðè Ìèðìàùìóä Ìèðÿëèîüëó
éàçûëàíëàðû úèääè ãÿáóë åòìÿäèéèíè äå-
éèá: “Áóíà àäåêâàò øÿêèëäÿ úàâàá
âåðìÿéè þçöìÿ ðÿâà áèëìèðÿì. Ýþðöí, êèì êèìëÿðèí ùàããûíäà äàíûøûð
âÿ êèìëÿðè íÿäÿ èòòèùàì åäèð? Áèçè èòòèùàì åäÿí àäàìûí þçöíöí öç òóòäóüó öíâàí ùàðàäûð? Î êèìëÿ èøëÿéèð?”
Ñèéàùûäà àäû éåð àëàí êå÷ìèø ïðåçèäåíò ßáöëôÿç Åë÷èáÿéèí ãàðäàøû Àëìóðàä ßëèéåâ èñÿ þìðöíäÿ ùå÷ êÿñÿ èøëÿìÿäèéèíè ñþéëÿéèá: “Áó úöð áþùòàíëàðû,
éàëàíëàðû éàçàíëàð ýåäèá áàøëàðûíû äàøûí àëòûíà ãîéñóíëàð”.
ß.Êÿðèìëè Õ.Èñìàéûëîâàíûí
êþëýÿñèíäÿ ðàäèêàë
äöøÿðýÿíèí ìöòëÿã
ìàëèééÿ ùàêèìèíÿ
÷åâðèëìÿéè ïëàíëàøäûðûð
Ýþðöíäöéö êèìè, “ñèéàùû”äà éåð àëàí
øÿõñëÿðèí þçëÿðèíèí à÷ûãëàìàëàðû äà ýþñòÿðèð êè, Õ.Èñìàéûëîâà áàüëû îëäóüó
ÀÕÚÏ-íèí âÿ îíóí ñÿäðèíèí ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ þíÿ ÷ûõìàñû ö÷öí áó úöð àääûìëàð àòûð. Öìóìèééÿòëÿ, þç “ñèéàñè
ìöáàðèçÿ”ñèíäÿ ùÿð çàìàí øàíòàæà öñòöíëöê âåðìèø ß.Êÿðèìëè áó äÿôÿ äÿ
àíàëîæè éîëó òóòóá âÿ àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
äàèðÿëÿðèí ðàäèêàëëàðà àéûðäûüû èàíÿëÿðÿ
ñàùèá îëìàã ö÷öí àðòûã þç êå÷ìèø âÿ èíäèêè “ìöòòÿôèãëÿðèíÿ” áåëÿ áàäàëàã ýÿëìÿê èñòÿéèð. Ìàðàãëûäûð êè, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ìöçàêèðÿ çàìàíû áèð ÷îõëàðû
ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí “éàääàí ÷ûõäûüûíû” Õ.Èñìàéûëîâàéà õàòûðëàòñà äà, î, áó úöð
øÿðùëÿðè úàâàáëàíäûðìàéûá.
Çàìàí-çàìàí ß.Êÿðèìëè ùàããûíäà
äöøÿðýÿäàøëàðûíûí èðÿëè ñöðäöéö ôèêèðëÿð,
îíóí ôÿðãëè àíòèìèëëè äàèðÿëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëìàñû ùàãäà ôàêòëàð, î úöìëÿäÿí, êå÷ìèø ñÿäðè ß.Åë÷èáÿéÿ ãàðøû
òóòäóüó õÿéàíÿòêàð ìþâãåéèíèí èôøà
îëóíìàñû ýþðöíöð ÀÕÚÏ ñÿäðèíè ùÿääèíäÿí àðòûã “íàðàùàò” åäèá. Åëÿ áó ñÿáÿáäÿí äÿ Õ.Èñìàéûëîâà òÿëÿì-òÿëÿñèê
“ñèéàùû” òÿðòèá åäÿðÿê ÀÁØ-äàí ýÿëÿí
“ãîíàãëàðà” òÿãäèì åäèá âÿ êÿëìÿáàøû
îíëàðà àéðûëàí ìàëèééÿíèí àçëûüû áàðÿäÿ øèêàéÿòëÿíèá. Éÿãèí êè, ß.Êÿðèìëè
àíòèìèëëè ìÿðêÿçëÿðèí áó úöð “ùåñàáàò”ëàð ÿñàñûíäà âåðÿúÿéè ïóëóí öíâàíûíû äÿãèãëÿøäèðäèéèíè äöøöíäöéö ö÷öí
Õ.Èñìàéûëîâàíûí ÿëè èëÿ þç ðÿãèáëÿðèíè
“çÿðÿðñèçëÿøäèðèð”. Õ.Èñìàéûëîâà äà
ÀÁØ-äàí ýÿëÿí øÿõñëÿðÿ òÿãäèì åòäèéè
ñèéàùû äà ß.Êÿðèìëèíèí “ÿí ÿñàñ ìöõàëèôÿò÷è” îáðàçûíû éàðàòìàüà ÷àëûøûð. Éÿíè, áó ñèéàùûäà “òÿìñèë îëóíàí” ðàäèêàë
äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíÿ “çÿðáÿíèí” ùàíñû öíâàíäàí âóðóëäóüó ÷ûëïàãëûüû èëÿ
îðòàäàäûð. ÀÕÚÏ ñÿäðè ß.Êÿðèìëè Õ.Èñìàéûëîâàíûí êþëýÿñèíäÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ìöòëÿã ìàëèééÿ ùàêèìèíÿ ÷åâðèëìÿéè ïëàíëàøäûðûð.
Õÿäèúÿ Èñìàéûëîâà èôøà
îëóíäóüóíó ýþðöá úàâàá
âåðÿ áèëìèð, þçöíÿìÿõñóñ
øÿêèëäÿ òÿùãèðëÿðÿ ÿë àòûð
“Úàñóñ ñèéàùû”ñû öçÿ ÷ûõàí Õÿäèúÿ
Èñìàéûëîâà èñÿ éåíÿ äÿ þç àìïëóàñûíà
ñàäèã ãàëàðàã áó ìÿñÿëÿíè èúòèìàèëÿøäèðÿí æóðíàëèñò Åéíóëëà Ôÿòóëëàéåâè òÿùãèð
åäèá âÿ àãðåññèéà íöìàéèø åòäèðèá.
Õ.Èñìàéûëîâà ùÿòòà áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû
îíóí ìþâãåéèíè èøûãëàíäûðìàã èñòÿéÿí
æóðíàëèñòëÿðè áåëÿ òÿùãèð åòìÿêäÿí ÷ÿêèíìÿéèá: “Î éàçûíû éàçàí äà äåáèëäèð,
éàéàí äà äåáèëäèð, ìÿíäÿí úèääè-úèääè à÷ûãëàìà òÿëÿá åäÿí äÿ. Ìÿí äÿ
áóíëàðà úèääè úàâàá âåðèá äåáèëëÿðèí
ñûðàñûíà ãîøóëìàã èñòÿìèðÿì. ßí
úèääè úàâàáûì áó îëà áèëÿð àíúàã: Áèð
èêè ùÿôòÿ áóíäàí ÿââÿë ÀÁØ ñåíàòûíûí
èêè èø÷èñè èëÿ îòóðìóøäóã ðåñòîðàíäà.
Ýþðöíöð, ñóàë éàðàíûá êè, íÿ äàíûøûðàì ìÿí îðäà? Ýåäèáëÿð ôàë÷ûéà. Ôàë÷û äà áèð ïàñéàíñ àòûá, êîôåéÿ áàõûá,
áöëëóð øàðäàí ñîðóøóá, îíëàð áèð ñþç
äåìÿéèáëÿð. Áèç ìàñîíóã àõû. Áöòöí
áó ãöââÿëÿð áèçÿ èøëÿéèð.
Ñîíðà àíòèìàñîí ðóùëàð ýèðèáëÿð
Åéíóëëà Ôÿòóëëàéåâèí úèñìèíÿ, îíóí
ÿëè èëÿ ìÿãàëÿ éàçûáëàð. ÀÁØ êÿøôèééàòûíà âåðäèéèì áöòöí ñèðëÿðè ôàø åäèáëÿð. Èôøà îëóíìàìûç öìóìàôðèêà èøèìèçÿ áþéöê çÿðáÿ âóðóá. Áåëÿ êè, Çóëó õàëãûíûí Ìòåòâà èìïåðèéàñûíûí áÿðïàñû èëÿ áàüëû ÀÁØ-à þòöðäöéöìöç
ïëàíëàð äà èôøà åäèëèá. Ïëàíëàðûìûçëà
òàíûø îëàíäàí ñîíðà ñóïåðàýåíò ìÿíÿ äåäè êè, äöíéà äöçÿëÿúÿê.
Ìÿí äÿðùàë àíëàìàäûì. Îíäàí
ñîíðà äà çÿëçÿëÿ îëäó. Èíäè ôèêèðëÿøèðÿì
êè, äåéÿñÿí, øèôðÿíè äöç àíëàìàìûøàì. Î, äöíéàíûí äàùà éóìðó îëìàéàúàüûíû, äàüûëàðàã, äöç ìöñòÿâèéÿ
÷åâðèëÿúÿéèíè íÿçÿðäÿ òóòóáìóø. Ùÿðäÿí øèôðÿëÿðèìè éåíèëÿìÿéÿ åùòèéàú
âàð. Äè àëûí úàâàáûíûçû, äåáèë éûüûíû”.
ßñëèíäÿ, áÿçè òÿùëèë÷èëÿð Õ.Èñìàéûëîâàíûí úàâàá âåðìÿê éåðèíÿ áó úöð òÿùãèðëÿðÿ ÿë àòìàñûíû îíóí âåðÿúÿê úàâàáûíûí îëìàìàñû èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèðëÿð.
Ýþðöíöð, Õ.Èñìàéûëîâàíûí áó ìÿñÿëÿäÿ âåðÿúÿê úàâàáû éîõäóð, ÷öíêè âåðäèéè ñèéàùû èíäè áóìåðàíã êèìè þç öñòöíÿ
ãàéûäûð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâäàí øèêàéÿò âàð Äóáëéîðëà ðåíåãàòûí ìàíäàò äàâàñû...
Ñîí áèð íå÷ÿ àéäà
ðàäèêàë
äöøÿðýÿäÿ
þçöíöí ñèéàñè àâàíòöðàëàðû èëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëÿí, àõûðäà èñÿ “ñèéàñÿò÷èëèéèíè” Äîí Êèõîòóí éåë äÿéèðìàíû èëÿ
äþéöøìÿñèíÿ áÿíçÿäÿí ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà”íûí ñàáèã ñÿäðè
Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâ
áó ýöíëÿðäÿ ìÿòáóàòà
âåðäèéè ìöñàùèáÿñèíäÿ áèð âàõòëàð, íåúÿ
äåéÿðëÿð, àðàëàðûíäàí
ñó äà êå÷ìÿéÿí
îéóíúàã “Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðÿùáÿðè Åëäàð Íàìàçîâëà ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ùàçûðêû äóðóìóíäàí äà
áÿùñ åäèá. Ãîúà êèíîäðàìàòóðã
êå÷ìèø “ñàü ÿëè”íèí èíäè îíäàí
ýåí ýÿçäèéèíäÿí øèêàéÿòëÿíÿðÿê áåëÿ äåéèá: “Åëäàð Íàìàçîâ èêè àéäàí àðòûãäûð ìÿíÿ çÿíý åëÿìèð”.
Îíó äà ÿëàâÿ åäÿê êè, ãîúà êèíîäðàìàòóðã ùå÷ 75 éàøûíûí òàìàìûíäà äà
“Åë”ûí ðÿùáÿðèíèí éàäûíà äöøìÿéèá.
Áó ìÿëóìàòëàðû îõóéàíäà èëê íþâáÿäÿ
òÿÿúúöá ùèññè éàðàíûð. Àõû úÿìè áèð íå÷ÿ
àé áóíäàí ÿââÿë Åëäàð Íàìàçîâ Ðöñòÿì
Èáðàùèìáÿéîâóí ñàäèã áóéðóã ãóëó îëäóüóíà ùå÷ áèð øöáùÿ éàðàíìàñûí äåéÿ äÿðèäÿí-ãàáûãäàí ÷ûõûð, ãîúà êèíîäðàìàòóðãó ôåòèøëÿøäèðèðäè. Áÿñ íÿ áàø âåðäè? Íÿäÿí ýöíöíö Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâà çÿíý
åòìÿêëÿ áàøëàéûá-áèòèðÿí Åëäàð Íàìàçîâ,
èêè àéäà áèðúÿ äÿôÿ äÿ îëñóí ãîúà êèíîäðàìàòóðãó éàäà ñàëìàüà ëöçóì ýþðìöð?
Ùàíñû ñÿáÿáäÿíäèð êè, î, Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí èäåéà ìöÿëëèôëèéè èëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëÿí âÿ þçöíöí äÿ óüðóíäà àç òÿð
òþêìÿäèéè “Ìèëëè øóðà”äàí ýåäèð, àíúàã
áóíóíëà áàüëû þç êå÷ìèø “øåôè”íè áèðúÿ
êÿëìÿ èëÿ äÿ îëñà, ìÿëóìàòëàíäûðìûð?
Àììà òÿÿúúöáëÿíìÿéèíÿ äÿéìÿç.
×öíêè ñþùáÿò Åëäàð Íàìàçîâäàí ýåäèð.
Î øÿõñäÿí êè, äþíöêëöê îíóí àëûí éàçûñû,
òàëå éîëóäóð. Îíóí òÿðúöìåéè-ùàëûíûí
ìöõòÿëèô ìÿãàìëàðû áó áàðÿäÿ êîíêðåò
òÿñÿââöð éàðàäûð.
Åëäàð Íàìàçîâóí ðåíåãàò õèñëÿòè ùÿëÿ îíóí éöêñÿê äþâëÿò âÿçèôÿñè äàøûäûüû
âàõò þçöíö áöðóçÿ âåðèá. Î, åòèìàääàí
ñóè-èñòèôàäÿ åäèá, âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíè
äàèðÿëÿðëÿ “èøáèðëèéè”
ãóðàí Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí åòèìàäûíû ãàçàíìàüà íàèë îëäó âÿ äÿðùàë äà ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ îíà
ãóúàã à÷àíëàðà ÿñë
ñèôÿòèíè ýþñòÿðäè. Áóíóí òÿñäèãè êèìè, “Ìèëëè øóðà”íûí ìþâúóäëóüóíóí èëê äþíÿìëÿðèíäÿ Åëäàð Íàìàçîâóí ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí “ñàããàëëû” òÿìñèë÷èëÿðèíè ãàïû àðõàñûíäà ýþçëÿòìÿñèíè éàäà
ñàëìàã êèôàéÿòäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí,
“Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðÿùáÿðèíèí “Ìèëëè øóðà”äàí þçÿë ìÿãñÿäëÿð ö÷öí èñòèôàäÿ åòäèéèíè ðàäèêàëëàðûí þçëÿðè äÿ åòèðàô åäèðëÿð.
“Åëäàð áÿé “Ìèëëè øóðà” èäåéàñûíäàí ÿëäÿ åäÿ áèëÿúÿéè øåéëÿðè ÿëäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøäû. Áÿçèëÿðèíÿ äÿ
íàèë îëäó”. Áó à÷ûãëàìà èëÿ ãîíäàðìà
ãóðóìóí ùàçûðêû ñÿäðè Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ÷ûõûø åäèá. “Ìèëëè øóðà”íûí äèýÿð òÿìñèë÷èñè,
Âÿòÿíäàø Ùÿìðÿéëèéè Ïàðòèéàñûíûí àëè
ìÿúëèñ ñÿäðè Ðàôèã Ìàíàôëû èñÿ äàùà à÷ûã
òÿðçäÿ äàíûøàðàã ãîíäàðìà ãóðóìóí ñàáèã àïàðàò ðÿùáÿðèíèí ùÿð øåéè þç íÿçàðÿòèíäÿ ñàõëàìàüà ÷àëûøäûüûíè âÿ äèýÿðëÿðèíèí Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâëà ÿëàãÿ ãóðìàñûíà èìêàí âåðìÿäèéèíè âóðüóëàéûá:
“Åëäàð Íàìàçîâ ùå÷ âàõò èìêàí âåðìÿéèá êè, Èáðàùèìáÿéîâëà áèðáàøà òÿìàñ ãóðóëñóí, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëñûí”.
“Ìèëëè øóðà” ÿòðàôûíäà áàø âåðÿí ñîíðàêû ïðîñåñëÿð ìÿëóìäóð. Àðòûã ãîíäàðìà ãóðóì âÿ “ïóë ýÿòèðÿúÿéÿì” âÿäëÿðè
âåðìÿéÿí Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâ “Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðåíåãàò ðÿùáÿðè ö÷öí áöòöí
úÿëáåäèúèëèéèíè èòèðèá. Èíäè õàðèúäÿêè ìÿëóì äàèðÿëÿðëÿ áèðáàøà öíñèééÿò ãóðìàüà
íàèë îëàí ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ éåíè
õöëéàëàðäà áóëóíóð-“àíà ìöõàëèôÿò” îëìàã èääèàëàðû ñÿðýèëÿéèð. Áóíà ýþðÿ äÿ,
ýÿðÿê, ãîúà êèíîäðàìàòóðã êå÷ìèø “ñàü
ÿë”èíäÿí èíúèìÿñèí, ùå÷ çÿíý äÿ ýþçëÿìÿñèí. ×öíêè ãàðøûñûíäàêû áèð àéàüûíà
èêè áàøìàã ýåéèíÿí ÷îõñèôÿòëè ðåíåãàò
Åëäàð Íàìàçîâäóð!
Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâ: Åëäàð
Íàìàçîâ
èêè àéäàí àðòûãäûð ìÿíÿ çÿíý
åëÿìèð
àøûá, øÿõñè ìÿãñÿäëÿð ýöäöá. Áöòöí
áóíëàðûí öñòö à÷ûëàíäà Åëäàð Íàìàçîâóí áàøãà áèð ñèôÿòèíèí äÿ îëäóüó öçÿ
÷ûõäû. Áåëÿ êè, ìÿëóì ñÿáÿáëÿðäÿí âÿçèôÿäÿí ãîâóëàí Åëäàð Íàìàçîâ éåðèíè ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ òàïäû.
Àììà ÷îõ êå÷ìÿéÿúÿêäè êè, î, áóðàäà äà þçöíÿ õàñ îëàí “äàõèëè êåéôèééÿòëÿðèíè” áöðóçÿ âåðÿúÿêäè. Áåëÿúÿ, Åëäàð
Íàìàçîâ áèð ìöääÿò ÷ÿòèí ýöíëÿðèíäÿ
îíà ãóúàã à÷àí ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ þçöíö “ñþçÿáàõàí”, “áàøûàøàüû” áèðèñè êèìè
àïàðäû. Ëàêèí áó “áàøûàøàüû”íûí õÿéàëëàðû ÷îõ-÷îõ óçàãëàðäà ó÷óðäó. Âàõò ýÿëÿúÿêäè, î, ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ìàëèééÿ
ìÿíáÿëÿðèíÿ-õàðèúäÿêè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðÿ éîëëàð òàïìàã áàðÿäÿ äöøöíÿúÿê, ùÿìèí äàèðÿëÿðÿ “ÿíÿíÿâè” ìöõàëèôÿò áàðÿñèíäÿ “îíëàð íàôòàëèí èéè âåðèð”
ùåñàáàòû ýþíäÿðÿúÿê, þçöíö éåíè ãöââÿ
êèìè òÿãäèì åäÿúÿê, “àíà ìöõàëèôÿò” îëìàã èääèàëàðû ñÿðýèëÿéÿúÿêäè âÿ ñ. Ùÿëÿëèêñÿ, Åëäàð Íàìàçîâ “óëäóçó”íóí ïàðëàìàñû ìÿãàìûíû ýþçëÿéèð âÿ ñàìàí àëòäàí ñó éåðèäèðäè.
Åðìÿíèïÿðÿñò Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí “Ìèëëè øóðà” ëàéèùÿñèíäÿ Åëäàð Íàìàçîâóí õàðàêòåðèíèí ðåíåãàò ìàùèééÿòè
áöòöíëöêëÿ öçÿ ÷ûõäû, äåñÿê, ÿñë ùÿãèãÿòè
èôàäÿ åòìèø îëàðûã. Î, ãîíäàðìà ãóðóìóí éàðàäûëìàñûíû ñèôàðèø åäÿí àíòèìèëëè
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí äàõèëèíäÿ çèääèééÿòëÿðèí äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñè àðòûã ÿíÿíÿâè ùàë àëûá.
Õöñóñèëÿ þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí
áöòöí ñå÷êèëÿð çàìàíû þçëÿðèíè
ìöòòÿôèã àäëàíäûðàí ðàäèêàë ïàðòèéàëàð ñîíäà áèð-áèðëÿðèíÿ ýöçÿøòÿ ýåòìÿê èãòèäàðûíäà îëìàéûáëàð. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ äÿ
ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè ïàð÷àëàíìàãäàí, äàùà äà çÿèôëÿìÿêäÿí áàøãà áèð øåé ãàçàíìàéûá. Áåëÿ áèð âÿçèééÿò ùàçûðäà “Ìèëëè
øóðà”äà áàø âåðèð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áó ãîíäàðìà
ãóðóìäà ìöõàëèôÿòèí ðàäèêàë ãàíàäû òîïëàøìûøäû. Ëàêèí ùàíñûñà øÿõñè ìàðàãëàð
íàìèíÿ âàõòèëÿ áó ãîíäàðìà ãóðóìäà
áèðëÿøÿí ðàäèêàëëàð ñîíóíúó ñå÷êèëÿðäÿêè
áèàáûð÷û ìÿüëóáèééÿòäÿí ñîíðà àíòèìèëëè
“øóðà”íû òÿðê åòìÿéÿ áàøëàäûëàð. Ñîí îëàðàã èñÿ áó àíòèìèëëè ãóðóìóí àïàðàò ðÿùáÿðè, “Åë” ùÿðàêàòûíûí ðÿùáÿðè Åëäàð Íàìàçîâ “Ìèëëè øóðà”íû òÿðê åòäè.
Ëàêèí áó èñòåôàäàí ñîíðà ðàäèêàëëàðûí
ùÿìèøÿêè ìÿðÿçè íþâáÿòè äÿôÿ þçöíö
ýþñòÿðäè. Ðåíåãàòûí èñòåôà àääûìûíäàí
ñîíðà àíòèìèëëè ãóðóìóí òÿìñèë÷èëÿðè îíà
ãàðøû “ñÿëèá éöðöøö”íÿ áàøëàäûëàð. Áó àíòè-ðåíåãàò êàìïàíèéàñûíäà èñÿ ÿñàñ
ìèññèéàíû “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè, äóáëéîð
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ þç öçÿðèíÿ ýþòöðäö.
Å.Íàìàçîâó éàëàí÷û àäëàíäûðàí Úÿìèë
Ùÿñÿíîâ äåéèá: “Íàìàçîâ îëñà-îëñà
èíòðèãà âÿ ïèàð óñòàñû, éàëàí âÿäëÿð âÿ
áëåô óéäóðìàüûí ïåøÿêàðûäûð. Îíóí
áëåôëÿðè áÿçÿí åëÿ úàçèáÿäàð îëóð êè,
óéäóðàíäàí àç ñîíðà þçö äÿ îíà
èíàíìàüà áàøëàéûð”.
Î, ùÿì÷èíèí, äåéèá êè, ðåíåãàòûí “Ìèëëè øóðà”äà âàõòèëÿ ëþâáÿð ñàëìàñû îíóí
øÿõñè ìàðàãëàðû èëÿ áàüëû îëóá: “Åëäàð
áÿé “Ìèëëè øóðà” èäåéàñûíäàí ÿëäÿ åäÿ
áèëÿúÿéè øåéëÿðè ÿëäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøäû.
Áÿçèëÿðèíÿ äÿ íàèë îëäó. Ìÿñÿëÿí, áèð
ñèéàñÿò÷è êèìè îíà ñèéàñè ñÿùíÿäÿ ßëè
Êÿðèìëè âÿ Èñà Ãÿìáÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿô îëìàã çÿðóðè èäè. “Ìèëëè øóðà”íûí àäû, Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí
ìàíäàòû èëÿ î, áó èñòÿéèíÿ ãûñà áèð âàõòäà éåòèøäè. Àììà áó äèâèäåíä ãàëàúàãìû? Áóíó çàìàí ýþñòÿðÿð”.
Ëàêèí äóáëéîðà ðåíåãàòûí úàâàáû äà
þçöíö ÷îõ ýþçëÿòìÿéèá. Î, ìÿòáóàòà
Íàìàçîâëà Ùÿñÿíîâóí
ñþç äóåëè éåíè ìÿðùÿëÿéÿ
ãÿäÿì ãîéóá
à÷ûãëàìàñûíäà “Ìèëëè øóðà”íûí óüóðñóçëóãëàðûíûí ìÿñóëèééÿòèíè ùÿì äÿ Úÿìèë
Ùÿñÿíîâóí öñòöíÿ àòûá. Îíóí ñþçëÿðèíäÿí áåëÿ àíëàøûëûð êè, Ú.Ùÿñÿíîâ “Ìèëëè
øóðà”íûí ñÿäðè îëàíà ãÿäÿð ãóðóìäà
úèääè áèð èøëÿ ìÿøüóë îëìàéûá, þùäÿñèíÿ
äöøÿí èøëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿéèá. Å.Íàìàçîâ áó ãîíäàðìà ãóðóìóí àïàðàòûíà ðÿùáÿðëèê åäÿíäÿ îíóí êîìèññèéàëàðûíäàí áèðèíÿ Ú.Ùÿñÿíîâóí ñÿäðëèê åòäèéèíè õàòûðëàäûá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, î
çàìàí Ú.Ùÿñÿíîâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ãàðàáàü êîìèññèéàñûíäà ùå÷ áèð èø ýþðìÿéèá: “Ùå÷ ìÿíèì ìàíäàòûìà áó êîìèññèéàëàðû èøëÿòìÿê äàõèë äåéèëäè.
Àíúàã áóíà áàõìàéàðàã, áèð ìöääÿòäÿí ñîíðà ýþðäöì êè, êîìèññèéàëàðûí ôÿàëèééÿòè éîõäóð âÿ îíëàðëà òîïëàíòû êå÷èðäèì. Äåäèì êè, ñåññèéàíûí
ãÿðàðû âàð, êîìèññèéàëàð ãàðøûñûíäà
ìöÿééÿí ìÿãñÿäëÿð ãîéóëóá, ÿýÿð
áó èñòèãàìÿòäÿ ñèç èø ýþðñÿíèç áèç äÿ
Ñÿäð Àïàðàòû îëàðàã ñèçÿ ùÿð úöð êþìÿêëèê åäÿðèê. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Úÿìèë
Ùÿñÿíîâ äà áó êîìèññèéàëàðäàí áèðèíÿ - Ãàðàáàü êîìèññèéàñûíà ñÿäðëèê
åäèðäè âÿ áó ýöíÿ ãÿäÿð äÿ ñÿäðëèêäÿ
ãàëûð. Èíäè Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí ñÿäðè îëäóüó Ãàðàáàü êîìèññèéàñû áó ýöíÿ
ãÿäÿð áèð èø ýþðìÿéèáñÿ, äåìÿëè, Åëäàð Íàìàçîâ îíó èøëÿäÿ áèëìÿéèá?
ßýÿð êèìñÿ êÿíàðäàí áó êîìèññèéàëàðû èøëÿòìÿëèäèñÿ, Úÿìèë Ùÿñÿíîâ
“Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè, âàùèä íàìèçÿäè
âÿ êîìèññèéà ñÿäðè êèìè þçö-þçöíö
èøëÿäÿðäè äÿ”.
Å.Íàìàçîâ ùÿì÷èíèí, Ú.Ùÿñÿíîâó ñå÷êèëÿðäÿ àç ñÿñ òîïëàìàãäà äà èòòèùàì åäèá. Îíóí
äåäèéèíÿ ýþðÿ, ÿââÿëêè ñå÷êèëÿðäÿ ìöõàëèôÿòèí íàìèçÿäëÿðè
Ú.Ùÿñÿíîâäàí ÷îõ ñÿñ òîïëàéûá.
Ðåíåãàò îíó äà äåéèá êè, Ú.Ùÿñÿíîâóí ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ “Ìèëëè
øóðà” äàõèëèíäÿ ïàð÷àëàíìàëàð
áàøëàäû, ÿêñÿð “ñèéàñè ëèäåðëÿð” áó
ãóðóìäàí ÷ûõäû: “Àðòûã “Ìèëëè
øóðà” öçâëÿðèíèí òÿãðèáÿí 30
ôàèçè èñòåôà âåðèá âÿ áó, äàâàì
åäèð. Èíäè ñÿí íÿ ìàíäàò äàâàñû äþéöðñÿí? Ìàíäàòû êèìèí íÿ úöð èñòèôàäÿ
åòäèéè ýþç þíöíäÿäèð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, ðàäèêàëëàðûí äöøÿðýÿñèíäÿ ñþç ñàâàøû áèòìÿê áèëìèð. Áèð-áèðèëÿðèíè éàëàí äàíûøìàãäà, ìöõàëèôÿòèí
“áèðëèéèíè” ïîçìàãäà èòòèùàì åäÿí áó
àäàìëàð ôàêòèêè îëàðàã úÿìèééÿòäÿ þçëÿðèíè èôøà åäèðëÿð. ×öíêè, îíëàð þç ïàõûðëàðûíû à÷ìàãëà, ÿñëèíäÿ ùÿãèãè ñèìàëàðûíû
ýþñòÿðìèø îëóðëàð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ãåéä åäÿê êè, ãîúà
êèíîäðàìàòóðã Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâ äà
Å.Íàìàçîâëà Ú.Ùÿñÿíîâ àðàñûíäàêû
ãàëìàãàëà ìöíàñèáÿò áèëäèðèá. Ú.Ùÿñÿíîâ âÿ Å.Íàìàçîâ àðàñûíäà éàðàíàí
âÿçèééÿòè òÿÿññöôëÿ ãàðøûëàäûüûíû äåéÿí
Ð.Èáðàùèìáÿéîâ áóíóíëà áåëÿ, îíëàðûí
ìöáàùèñÿñèíè èçëÿìÿäèéèíè, áóíà ìàðàüûíûí äà îëìàäûüûíû ãåéä åäèá: “Ìÿíÿ
åëÿ ýÿëèð êè, áó, ÿñàñÿí îíëàðûí øÿõñè
ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí éàðàíûð. Ùÿð èêèñèíè
áàøà äöøìÿê îëàð. Àììà éåíÿ äÿ äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Úÿìèë Ùÿñÿíîâ “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðèäèð âÿ ùÿð ùàëäà ìÿí
îíóí òÿðÿôèíäÿéÿì”.
Áóíóíëà äà Å.Íàìàçîâäàí öç ÷åâèðäèéèíè íöìàéèø åòäèðÿí ãîúà êèíîäðàìàòóðã áèëäèðèá êè, áàø âåðÿíëÿð òÿðÿôëÿð àðàñûíäà øÿõñè ìöíàñèáÿòëÿðäÿí äîüäóüóíäàí áó ìÿñÿëÿëÿðÿ ãàðûøìûð. Ð.Èáðàùèìáÿéîâ Å.Íàìàçîâóí “Ìèëëè øóðà”äàí èñòåôàñûíà äà òîõóíàðàã, áóíó òÿÿúúöáëÿ ãàðøûëàäûüûíû äåéèá. Áóíóíëà áåëÿ, î, Ú.Ùÿñÿíîâó äÿñòÿêëÿäèéèíè ýèçëÿòìÿéèá. ßëáÿòòÿ êè, Èáðàùèìáÿéîâóí ìþâãåéè àíëàøûëàíäûð, ÷öíêè ôîðìàë äà îëñà, ãîíäàðìà
ãóðóìóí “ôÿõðè ñÿäðè”äèð. ßñëèíäÿ, ôàêòèêè
îëàðàã ðàäèêàë ìöõàëèôÿòëÿ éîëëàðûíû àéûðàí
ãîúà êèíîäðàìàòóðãó äàüûäûúûëàðëà éàëíûç
âÿ éàëíûç øÿõñè ìàðàãëàðû áèðëÿøäèðèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàíëà ×èí àðàñûíäà ìåùðèáàí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè âàð
Àçÿðáàéúàíûí ýåíèø ñèéàñè, èãòèñàäè,
ùóìàíèòàð ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèê îëäóüó þëêÿëÿðäÿí áèðè äÿ ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñûäûð.
Àñèéà âÿ Àâðîïà ãèòÿëÿðèíèí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñè, íöôóçóíóí àðòìàñû
ñàéÿñèíäÿ áèð ÷îõ äþâëÿòëÿð êèìè, ×èí äÿ
þëêÿìèçëÿ ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ
áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèð. Áóíóí òÿñäèãè
îëàðàã, áó éàõûíëàðäà ×èí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí þëêÿìèçÿ ñÿôÿðè çàìàíû êå÷èðäèêëÿðè
ýþðöøëÿðè âÿ àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðè ãåéä
åòìÿê îëàð. Áåëÿ êè, áèð ìöääÿò ÿââÿë, þëêÿéÿ ñÿôÿð åäÿí ×èí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíûí (×ÊÏ) Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí Áåéíÿëõàëã Äåïàðòàìåíòèíèí íàçèð ìöàâèíè
×æîé Ëèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
(ÉÀÏ) Ñÿäð ìöàâèíè-Èúðà êàòèáè, áàø íàçèðèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâëà ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ ÉÀÏ Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíëÿðè
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû âÿ Ñèéàâóø Íîâðóçîâ,
Àçÿðáàéúàíûí ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Ëÿòèô
Ãÿíäèëîâ èøòèðàê åäèáëÿð. ×èí òÿðÿôäÿí èñÿ
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí òÿðêèáèíäÿ ×èí
Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí 6-úû èäàðÿñèíèí äèðåêòîðó Ëó
Ñéà÷çéóí, èäàðÿíèí äèðåêòîð ìöàâèíëÿðè
×éàí Íàé÷åí âÿ ×éàí Õàéáî, ×èí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí 6-úû èäàðÿñèíèí 3-úö êàòèáè Éàî
Ëàí âÿ èäàðÿíèí ÿìÿêäàøû Éàí Ñéàîòóí
ýþðöøäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ãÿáóë çàìàíû Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû èëÿ ×èí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéÿí ÉÀÏ-ûí Èúðà êàòèáèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èêè ïàðòèéà àðàñûíäà ñÿìÿðÿëè
ÿìÿêäàøëûã ìþâúóääóð, ìöíàñèáÿòëÿðèí
èíêèøàô åòäèðèëìÿñè äÿ ùÿð èêè ïàðòèéàíûí
ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðèð. ßëè ßùìÿäîâ,
ùÿì÷èíèí ãåéä åäèá êè, ìÿùç áó ñÿáÿáäÿí äÿ ñÿôÿð èêè ïàðòèéà àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí ìöùöì
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Ýþðöø çàìàíû
ÉÀÏ âÿ ×ÊÏ-íèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí, êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðèí ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàäûüû
äà áèëäèðèëèá. ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè þëêÿäÿ àïàðûúû ñèéàñè òÿøêèëàò îëàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí óüóðëàðûíäàí äà ýå-
íèø áÿùñ åäÿðÿê ãåéä åäèá êè, áó èíêèøàô
áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðäÿ äÿ þçöíö ÿéàíè
øÿêèëäÿ íöìàéèø åòäèðèð.
×èí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíûí Ìÿðêÿçè
Êîìèòÿñèíèí Áåéíÿëõàëã Äåïàðòàìåíòèíèí íàçèð ìöàâèíè ×æîé Ëè Àçÿðáàéúàíà
ñÿôÿðèíäÿí âÿ þëêÿìèçèí èíêèøàôûíäàí
ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. ×èí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéÿí ×æîé Ëè áó ÿëàãÿëÿðèí
äàùà äà èíêèøàô åòäèéèíè ãåéä åäèá:
“Àçÿðáàéúàíëà ×èí àðàñûíäà ìåùðèáàí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè âàð. Èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã
õàëãëàðûìûçû áèðè-áèðèíÿ äàùà äà éàõûíëàøäûðûð. Þëêÿ ðÿñìèëÿðèíèí ãàðøûëûãëû
ñÿôÿðëÿðè ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàéûð”.
Ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà äàèð ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Åéíè çàìàíäà, Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí
áèðèíúè ìöàâèíè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ äà ×èí
Êîììóíèñò Ïàðòèéàñûíûí þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá. Ç.ßñýÿðîâ ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí×èí ÿëàãÿëÿðèíèí ãÿäèì òàðèõèíäÿí äàíûøàðàã, áèëäèðèá êè, Ìÿðêÿçè Àñèéàíûí áþéöê äþâëÿòè ×èí ÿí ãÿäèì äþâðëÿðäÿí
äöíéà ìèãéàñûíäà þç éåðè, ìþâãåéè îëàí
áèð þëêÿ êèìè òàíûíûá. Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí
àðàñûíäà ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí òàðèõè ÷îõ
ãÿäèì çàìàíëàðà òÿñàäöô åäèð. Èêè þëêÿ
àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿð äèíàìèê èíêèøàô åäèð. Éöêñÿê ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð, ýþðöøëÿð áó ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðèð.
Ç.ßñýÿðîâ Àçÿðáàéúàíûí ãûñà ìöääÿòäÿ êå÷äèéè èíêèøàô éîëóíäàí, ÿëäÿ åäèëÿí óüóðëàðäàí, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿí, î úöìëÿäÿí, Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ
äÿìèðéîëó õÿòòèíèí òèêèíòèñèíäÿí äàíûøûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè,
ùÿì÷èíèí, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
ö÷öí éàõøû ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó áèëäèðèá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí Ç.ßñýÿðîâ
ãåéä åäèá êè, Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàí
òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçèíè èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð. Áó ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ áèð ìèëéîíäàí àðòûã àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ
ã, î úöìëÿäÿí,
øëû
äà
ÿê
ÿì
äÿ
ëÿð
ùÿ
ñà
ëèô
õòÿ
ìö
Èêè þëêÿ àðàñûíäà
ñÿâèééÿäÿäèð
ÿê
êñ
éö
ëÿð
ãÿ
ÿëà
û
àñ
àð
ëÿð
íò
ìå
ïàðëà
ìÿúáóðè êþ÷êöíÿ ÷åâðèëèá. Ðÿñìè Éåðåâàí ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ïðîáëåìèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè 4 ãÿòíàìÿéÿ ìÿùÿë ãîéìóð. Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿäèéèíÿ ýþðÿ, ×èí òÿðÿôèíÿ òÿøÿêêöð åäèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, ×èí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí Áåéíÿëõàëã
Äåïàðòàìåíòèíèí íàçèð ìöàâèíè ×æîé Ëè
þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíûí ìÿìíóíëóã äîüóðäóüóíó
áèëäèðèá. Î äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí
àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã, î úöìëÿäÿí, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí ãîíàã ðÿñìè Ïåêèíèí áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìþâãåéèíèí äÿéèøìÿç îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàíûí ×èí èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ ðÿñìè Ïåêèíèí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ ìöíàñèáÿòè äÿ õöñóñè þíÿì äàøûéûð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñû äÿôÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö
òàíûäûüûíû âÿ ìöäàôèÿ åòäèéèíè áÿéàí
åäèá. Åéíè çàìàíäà, ×èí ÁÌÒ Òÿùëöêÿ-
Ãëîáàë ýöúëÿðèí ìöáàðèçÿñèíèí Óêðàéíà “ðàóíäó”
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Óêðàéíàäà 2013-úö èëèí íîéàáðûíäà
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí àâðîèíòåãðàñèéàéà ôàñèëÿ âåðèëìÿñè áàðÿäÿ à÷ûãëàìàñûíäàí ñîíðà êöòëÿâè åòèðàçëàð èíòåíñèâ ùàë àëûá.
Ìöõàëèôÿòèí Êèéåâäÿ êå÷èðäèéè íöìàéèøëÿð çàìàíû
ðàäèêàëëàðëà ùöãóã ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðû àðàñûíäà äÿôÿëÿðëÿ ãàðøûäóðìàëàð éàðàíûá, þëêÿíèí ãÿðáèíäÿêè èðè øÿùÿðëÿðäÿ ñàáèòëèê ïîçóëóá.
Äàõèëè áþùðàíëà éàíàøû,
Óêðàéíà ùþêóìÿòè õàðèúäÿí äÿ òÿçéèãëÿðÿ ìÿðóç ãàëûð. Áèð òÿðÿôäÿí Ðóñèéà, äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ ÀÁØ âÿ Àâðîïà Èòòèôàãû
(ÀÈ) Óêðàéíà ùàêèìèééÿòèíèí àêñèéà÷ûëàðëà áàüëû òÿäáèðëÿðèíÿ òÿñèð ýþñòÿðìÿéÿ,
þëêÿíèí ñîí îëàðàã òóòàúàüû ñèéàñè õÿòòè
þçëÿðèíÿ äîüðó éþíÿëòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Õàðèúè ìöäàõèëÿëÿðèí äÿ òÿñèðèëÿ äàõèëè âÿçèééÿòèí îëäóãúà êÿñêèíëÿøìÿñè
ùÿòòà éåðëè èúòèìàèééÿòäÿ âÿ õàðèúè àëÿìäÿ Óêðàéíàíûí ÿðàçè áöòöíëöéöíöí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíà øöáùÿ èôàäÿ åäÿí
ôèêèðëÿðèí ñÿñëÿíäèðèëìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðäû. Ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ, Ðóñèéà ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí êþìÿê÷èñè Ñåðýåé Ãëàçéåâ Ðóñèéà ìÿòáóàòûíà ìöñàùèáÿñèíäÿ áèëäèðèá êè, ôåäåðàòèâ äþâëÿò
ãóðóëóøóíà êå÷ìÿêëÿ Óêðàéíà äàõèëäÿêè çèääèééÿòëÿðèí äàùà äà êÿñêèíëÿøìÿñèíèí ãàðøûñûíû àëà áèëÿð.
Ðÿñìè Êèéåâ èñÿ âÿçèééÿòè íèçàìëàìàã ö÷öí ìöõàëèôÿòëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Áó ìÿãñÿäëÿ, ùàêèìèééÿò
úèääè ýöçÿøòëÿðÿ ýåòìÿê ãÿðàðûíà ýÿëèá.
Áåëÿ êè, áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿë, Óêðàéíà
ïðåçèäåíòè Âèêòîð Éàíóêîâè÷ èìçàëàäûüû
ôÿðìàíëà Íèêîëàé Àçàðîâó áàø íàçèð
âÿçèôÿñèíäÿí àçàä åäèá. Ôÿðìàíà ÿñàñÿí, Íàçèðëÿð Êàáèíåòè äÿ èñòåôàéà ýþíäÿðèëèá. Ùàçûðäà, áàø íàçèð ñÿëàùèééÿòëÿðèíè áàø íàçèðèí áèðèíúè ìöàâèíè Ñåðýåé
Àðáóçîâ èúðà åäèð.
Óêðàéíà ïðåçèäåíòè Â.Éàíóêîâè÷
ìöõàëèôÿòëÿ êîàëèñèéà ùþêóìÿòèíèí éà-
Õöñóñÿí äÿ, Óêðàéíà öçÿðèíäÿ
ýåîñèéàñè ìàðàãëàðû òîããóøàí òÿðÿôëÿð úÿëáåäèúè òÿêëèôëÿðëÿ ðÿñìè Êèéåâèí ñèéàñè îðèéåíòèðèíè äÿéèøìÿéÿ
÷àëûøûðëàð. Ìÿñÿëÿí, Ðóñèéà þòÿí
èëèí ñîíëàðûíäà Óêðàéíàéà 15 ìèëéàðä äîëëàð ùÿúìèíäÿ éàðäûì ýþñòÿðÿúÿéèíè áÿéàí åäèá. Äîüðóäóð,
áàøëàíüûúäà Ãÿðá Óêðàéíà ùàêèìèééÿòèíÿ ãàðøû ñÿðò ðèòîðèêà íöìàéèø åòäèðäè, ýåíèø ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèã îëóíàúàüû èëÿ ùÿäÿëÿäè.
Ëàêèí ñîí ýöíëÿðäÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ìþâãåéèíäÿ áèð ãÿäÿð
éóìøàëìà ùèññ îëóíóð. Áèð
ýöí ÿââÿë “Òùå
Þëêÿ öçÿðèíäÿ ýåîñèéàñè íå÷ÿ
ðàäûëìàñûíà äà ùàWàëë Ñòðååò Æîóðíàë”
çûðäûð. Ëàêèí áó ìÿìàðàãëàðû òîããóøàí òÿðÿôëÿð íÿøðè Áðöññåëäÿ âÿ
ñÿëÿäÿ áÿçè ôèêèð
Âàøèíãòîíäàêû ðÿñìè
úÿëáåäèúè òÿêëèôëÿðëÿ ðÿñìè
àéðûëûãëàðû âàð. Õàøÿõñëÿðÿ èñòèíàäÿí ÀÈ
Êèéåâèí ñèéàñè îðèéåíòèðèíè âÿ ÀÁØ-ûí Óêðàéíàéà
òûðëàäàã êè, éàíâàðûí
ñîíëàðûíäà “Áàòêèâøèãûñàìöääÿòëè ìàëèééÿ
äÿéèøìÿéÿ ÷àëûøûðëàð
íà” ôðàêñèéàñûíûí ëèäåðè
éàðäûìû çÿðôè öçÿðèíäÿ èøÀðñåíè Éàòñåíéóê ïðåçèäåíëÿäèéè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðòèí Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíÿ ðÿùáÿðëèê åòìèøäè. Ìÿëóìàòà ýþðÿ, éàðäûìûí ýþñòÿìÿê òÿêëèôèíè ðÿää åòìèøäè. Ñîíðàëàð î
ðèëìÿñè ö÷öí ÿñàñ øÿðò èãòèñàäè âÿ ñèéàáÿéàí åòìèøäè êè, éàëíûç ìöõàëèôÿò íöñè èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñû îëàúàã. Åëÿ
ìàéÿíäÿëÿðèíäÿí òÿøêèë åäèëÿúÿéè ùàëùÿìèí ýöí ÀÁØ Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòèäà Óêðàéíà ùþêóìÿòèíÿ ðÿùáÿðëèê åòíèí íöìàéÿíäÿñè Úåí Ïñàêè æóðíàëèñòëÿìÿéÿ ùàçûðäûð. Ðÿñìè Êèéåâ èñÿ ìöõàðÿ áÿéàí åäèá êè, Óêðàéíàéà èãòèñàäè
ëèôÿòèí Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí áöòöí òÿðêèéàðäûì ùàããûíäà ãÿðàð éàëíûç þëêÿäÿ
áèíè ôîðìàëàøäûðìàã òÿêëèôèíè ãÿáóëåéåíè ùþêóìÿòèí ôîðìàëàøìàñûíäàí ñîíäèëìÿç ñàéûð.
ðà ìöìêöíäöð. Äàùà ñîíðà î, ÿëàâÿ
Ìöõàëèôÿòèí òÿëÿáëÿðèíäÿí áèðè äÿ òåçåäèá êè, ìàëèééÿ éàðäûìûíûí ùÿúìè áàðÿäÿ äàíûøìàã ùÿëÿ òåçäèð. Ùÿì÷èíèí,
ëèêëÿ éåíè êîíñòèòóñèéàíûí ãÿáóë îëóíìàÀÁØ äþâëÿò êàòèáèíèí Àâðîïà âÿ Ðóñèéà
ñûäûð. Ëàêèí ïàðëàìåíòèí ðÿùáÿðè êîíñòèìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êþìÿê÷èñè Âèêòîðèéà
òóñèéàíûí ãÿáóëóíóí ñåíòéàáð àéûíäàí
Íóëàíä þëêÿñèíèí Óêðàéíàéà ìàëèééÿ
òåç ìöìêöí îëìàéàúàüûíû áèëäèðèá.
éàðäûìû ýþñòÿðìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó, ëàÁó àðàäà, Óêðàéíàäàêû ïðîñåñëÿðäÿ
êèí áóíóí, éàëíûç ùÿìèí þëêÿäÿ èñëàùàòìàðàüû îëàí ýöúëÿð äÿ ùàäèñÿëÿðÿ òÿñèð
ëàðûí êå÷èðèëìÿñèíäÿí ñîíðà ìöìêöí
ýþñòÿðìÿê ö÷öí ôÿàëëûã íöìàéèø åòäèðèðîëà áèëÿúÿéèíè áèëäèðèá.
ëÿð. Ðóñèéà âÿ Ãÿðá äþâëÿòëÿðèíèí ðÿñìèÝþðöíäöéö êèìè, áöòöí òÿðÿôëÿð Óêëÿðè áèð-áèðèíè Óêðàéíàíûí äàõèëè èøëÿðèíÿ
ðàéíà öçÿðèíäÿ þç øÿðòëÿðèíè ýåð÷ÿêãàðûøìàãäà èòòèùàì åäèðëÿð. Áèð ìöääÿò
ëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Èíäèêè âÿçèééÿòÿââÿë Â.Íóëàíäûí ÀÁØ-ûí Óêðàéíàäàêû
äÿ èüòèøàøëàðûí þëêÿíèí øÿðãèíÿ äîüðó
ñÿôèðè èëÿ òåëåôîí äàíûøûüûíûí ìåäèàéà
èðÿëèëÿìÿñè èñÿ ñèéàñè âÿ ñîñèàë ñàáèòëèñûçäûðûëàí ñÿñ éàçûñû Ãÿðá äþâëÿòëÿðèíèí
éèí òÿìèí îëóíìàñûíû äàùà äà ÷ÿòèíþëêÿäÿêè ïðîñåñëÿðÿ, ùàêèìèééÿòèí éåëÿøäèðÿ áèëÿð.
íèäÿí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà áþéöê ìàðàã ýþñòÿðäèêëÿðèíè òÿñäèã åòäè.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ÙÖËÉÀ
ñèçëèê Øóðàñûíûí 5 äàèìè öçâöíäÿí áèðè
êèìè áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðäÿ ìöùöì
ðîëó îëàí þëêÿëÿðäÿíäèð. Ùÿìèí ãóðóìóí
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ
áàüëû 4 ãÿòíàìÿñèíèí ãÿáóë îëóíìàñûíäà äèýÿð öçâëÿðëÿ éàíàøû, ×èíèí äÿ þç ðîëó îëóá. Áóíóíëà éàíàøû, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ùÿð çàìàí ×èí òÿðÿôäÿí
áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ äÿñòÿêëÿíèð êè, áó äà
ìöíàñèáÿòëÿðèí äàâàìëû èíêèøàôûíà ñòèìóëäóð.
Öìóìèééÿòëÿ, ìöàñèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí-×èí ÿëàãÿëÿðè ìöñòÿãèëëèéèìèçèí
èëê èëëÿðèíäÿí ôîðìàëàøìàüà áàøëàéûá. Áåëÿ êè, ×èí 27 äåêàáð 1991-úè èëäÿ þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèéèíè òàíûéûá. Àçÿðáàéúàí èëÿ
×èí àðàñûíäà äèïëîìàòèê ìöíàñèáÿòëÿð 2
àïðåë 1992-úè èëäÿ ãóðóëóá. Ùÿìèí èëèí àâãóñò àéûíäà ×èíèí ðåñïóáëèêàìûçäà ñÿôèðëèéè à÷ûëûá, 1993-úö èë äåêàáð àéûíûí 1-äÿ
èñÿ èëê ñÿôèð òÿéèí åäèëèá. 1993-úö èëèí 3
ñåíòéàáð òàðèõèíäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñûíäà ñÿôèðëèéèíèí à÷ûëìàñû áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åäèá. Ùÿìèí òàðèõäÿí åòèáàðÿí,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ×èí Õàëã
Ðåñïóáëèêàñûíäà èëê ñÿôèðè òÿéèí åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí àðàñûíäà ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿ-
ôÿðëÿð äÿ áàø òóòóá. Áó áàõûìäàí, 7-10
ìàðò 1994-úö èë òàðèõèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ×èíÿ ðÿñìè ñÿôÿðè
ìöíàñèáÿòëÿðèí ìöñáÿò éþíäÿ èíêèøàôûíà
÷îõ áþéöê òÿêàí âåðèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ èñÿ ×èíÿ èêè äÿôÿ - 17-19 ìàðò
2005-úè èëäÿ âÿ ÕÕÛÕ Ïåêèí Éàé Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí òÿíòÿíÿëè à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ 8 àâãóñò
2008-úè èëäÿ ñÿôÿð åäèá.
Èêè þëêÿ ÿëàãÿëÿðè ïàðëàìåíòëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ äÿ èíêèøàô åäèð. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàí-×èí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû èø÷è ãðóïó
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ãðóïóí ðÿùáÿðè ÉÀÏûí Ñÿäð ìöàâèíè-Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâäóð. Ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ×èí-Àçÿðáàéúàí Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóã ãðóïóíóí ðÿùáÿðè èñÿ Öìóì÷èí Õàëã Íöìàéÿíäÿëÿðè Éûüûíúàüû Äàèìè Êîìèòÿñèíèí
Õàðèúè èøëÿð öçðÿ Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ëè
Úàîñèíäèð.
Àçÿðáàéúàí-×èí ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ èíäèéÿäÿê 4 èúëàñû êå÷èðèëìèø
Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèññèéàíûí ôÿàëèééÿòè äÿ ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéûð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí
àðàñûíäà 40-äàí ÷îõ ñÿíÿä èìçàëàíûá.
Òÿðÿôëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðè òÿíçèìëÿìÿê ìÿãñÿäèëÿ èãòèñàäè âÿ òèúàðÿò
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð õöñóñè Êîìèòÿ éàðàäûëûá. Èêè þëêÿíèí ïðîêóðîðëóãëàðû ãàðøûëûãëû òÿñëèìåòìÿ ùàããûíäà ìöãàâèëÿ èìçàëàéàðàã èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ áèð ÷îõ ðàçûëûãëàð ÿëäÿ
åäèáëÿð. Àçÿðáàéúàíûí Ðàáèòÿ âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû, Òÿùñèë íàçèðëèêëÿðè âÿ Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñè èëÿ ×èíèí
ìöâàôèã ãóðóìëàðû àðàñûíäà äà ÿìÿêäàøëûã âÿ ãàðøûëûãëû éàðäûì ñàùÿñèíäÿ
ðàçûëàøìàëàð âÿ ìöãàâèëÿëÿð èìçàëàíûá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí àðàñûíäà èãòèñàäèééàò âÿ åíåðýåòèêà ñàùÿëÿðèíäÿ äÿ ñûõ
ÿìÿêäàøëûã ìþâúóääóð. Ùàçûðäà, ×èí
øèðêÿòëÿðè Àçÿðáàéúàíûí êàðáîùèäðîýåí
åùòèéàòëàðûíûí èøëÿíèëìÿñèíäÿ ôÿàë èøòèðàê
åäèð, áþéöê ùÿúìäÿ ñÿðìàéÿëÿð éàòûðûðëàð. ×èí Ìèëëè Íåôò Êîðïîðàñèéàñûíûí âèòñåïðåçèäåíòèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí 2004-úö èë èéóë àéûíäà Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åòìÿñè ×èíèí åíåðýåòèêà
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ þëêÿìèçÿ
âåðäèéè þíÿìè ýþñòÿðèð.
Àçÿðáàéúàí-×èí èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðè
2013-úö èëäÿ äÿ ýåíèøëÿíèá. Áåëÿ êè, àïðåë àéûíäà Èãòèñàäè Èíêèøàô Íàçèðëèéèíèí
äÿñòÿéè, Àçÿðáàéúàíäà Èõðàúûí âÿ Èíâåñòèñèéàëàðûí Òÿøâèãè Ôîíäóíóí (ÀÇÏÐÎÌÎ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí-×èí
áèçíåñ ôîðóìó êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ ùÿð èêè
òÿðÿôäÿí ðÿñìè øÿõñëÿðëÿ éàíàøû, ãèäà, òèêèíòè, éöê àâòîìîáèëëÿðèíèí èñòåùñàëû, ÈÊÒ,
èíôðàñòðóêòóð, åíåðæè, åìàë, ëîýèñòèêà, òóðèçì, äàøûíìàç ÿìëàê âÿ ñ. ñàùÿëÿðäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí øèðêÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèá.
Èø àäàìëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿðèí èãòèñàäè-òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðèíèí
ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí Èãòèñàäè Èíêèøàô íàçèðèíèí ìöàâèíè Íèéàçè Ñÿôÿðîâ áèçíåñ òÿøÿááöñëÿðèíèí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû áàõûìûíäàí èøýöçàð ýþðöøöí èêè þëêÿ àðàñûíäà ìþâúóä ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ, éåíè ÿìÿêäàøëûã
èìêàíëàðûíûí éàðàíìàñûíäà ôàéäàëû îëàúàüûíû áèëäèðÿðÿê, èø àäàìëàðûíû ôÿàë
ÿìÿêäàøëûüà äÿâÿò åäèá.
×èíèí Áåéíÿëõàëã Òèúàðÿòèí Òÿøâèãè
Øóðàñûíûí (ÑÑÏÈÒ) ñÿäð ìöàâèíè Çùàíã
Âåé ùÿð èêè þëêÿíèí èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿíèí, èø àäàìëàðû
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí ×èí-Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè-òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà ÿùÿìèééÿòëè
îëàúàüûíû âóðüóëàéûá, èãòèñàäèééàòûí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû
ö÷öí áþéöê èìêàíëàðûí îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áèçíåñ ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÀÇÏÐÎÌÎ èëÿ ×èíèí Áåéíÿëõàëã Òèúàðÿòèí Òÿøâèãè Øóðàñû àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó
èìçàëàíûá.
Ãåéä åäÿê êè, ùàçûðäà, Àçÿðáàéúàíäà õèäìÿò, òèúàðÿò, ñÿíàéå, ðàáèòÿ, òèêèíòè,
áàíê âÿ ñûüîðòà, êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿëÿðèíäÿ 70-ÿ éàõûí ×èí êàïèòàëëû øèðêÿò ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Áåëÿëèêëÿ, ýåîñèéàñè áàõûìäàí ÿùÿìèééÿòëè ìþâãåéÿ ìàëèê îëìàãëà éàíàøû,
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí Àçÿðáàéúàí âÿ äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà ìöùöì éåðè îëàí ×èí
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè áþéöêäöð âÿ òÿðÿôëÿð ìþâúóä
ïîòåíñèàëû ðåàëëàøäûðìàã ö÷öí áþéöê ãÿòèééÿò íöìàéèø åòäèðèðëÿð.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
èð
é
ëÿ
ç
þ
ý
û
ñ
à
ëü
à
ä
ç
à
ð
òè
å
è
í
Åðìÿíèñòàíû éå
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíäà
èúòèìàè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ïðîáëåìëÿðèí ýåòäèêúÿ äÿðèíëÿøìÿñè þçöíö àéäûí ýþñòÿðèð, èíñàíëàðûí íàðàçûëûüûíû àðòûðàí ùàëëàð ÷îõàëûð. Ìÿñÿëÿí,
áó ýöíëÿðäÿ Åðìÿíèñòàí îðäóñóíóí äàùà
áèð ùÿðá÷èñè õÿñòÿëèêäÿí þëöá. Áó èñÿ ñîí
çàìàíëàð Åðìÿíèñòàí îðäóñóíäà õÿñòÿëèê
ñÿáÿáèíäÿí ãåéäÿ àëûíàí ö÷öíúö þëöì
ùàäèñÿñèäèð. Éàðàíìûø âÿçèééÿò áó þëêÿ
èúòèìàèééÿòèíèí îðäóäàêû øÿðàèòäÿí íàðàçûëûüûíû áèð ãÿäÿð äÿ àðòûðûá, èøüàë÷û þëêÿíèí
ìöäàôèÿ íàçèðëèéèíèí ðÿñìèñè èñÿ éåðëè ÊÈÂè áó úöð ùàäèñÿëÿð ÿòðàôûíäà ñïåêóëéàñèéà
éàðàòìàãäà èòòèùàì åäèá.
Èøüàë÷û þëêÿíèí òÿêúÿ ùÿðáè äåéèë, èãòèñàäè âÿ ìàëèééÿ ñåêòîðóíäàêû áÿðáàä âÿçèééÿò äÿ äàõèëè ýÿðýèíëèéè àðòûðìàãäàäûð.
Áåëÿ êè, þëêÿíèí ìèëëè âàëéóòàñû îëàí åðìÿíè äðàìû òÿäðèúÿí äÿéÿðäÿí äöøöð, èãòèñàäèééàòûí “äîëëàðëàøìàñû” ýåíèøëÿíèð,
Åðìÿíèñòàíäàí êÿíàðà êàïèòàëûí ÷ûõàðûëìàñû àðòûð. Åðìÿíè åêñïåðòëÿð âÿçèééÿò
áåëÿ äàâàì åäÿðñÿ, þëêÿíèí þç âàëéóòàñûíû âÿ áóíóíëà äà ñóâåðåíëèéèíè èòèðÿúÿéèíè áèëäèðèðëÿð.
Ëàêèí Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñè þëêÿíèí ñóâåðåíëèéèíèí ìöùöì ùèññÿñèíè ôàêòèêè îëàðàã ÷îõäàí èòèðäèéèíè àíëàéûð. Åðìÿíèñòàí
ìÿòáóàòûíäà ýåäÿí éàçûëàðäàí äà ýþðöíöð êè, åðìÿíèëÿð ôîðïîñò þëêÿíèí âÿòÿíäàøû îëìàãäàí áåçèáëÿð. Þëêÿíèí õàðèúäÿí
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
àñûëûëûüûíûí ýöúëÿíìÿñè Ñàðêèñéàí ðåæèìèíÿ ãàðøû ãÿçÿáè äàùà äà àðòûðûð. Åêñïåðò
Íàèðà Àéðóìéàí “ëðàýèð.àì” ñàéòûíäàêû
éàçûñûíäà áèëäèðèð êè, Åðìÿíèñòàíûí ñèéàñè
èøüàëûíûí áàøà ÷àòìàñûíà áàõìàéàðàã,
Ðóñèéà þç “òÿðÿôäàøûíûí”, äàùà äîüðóñó,
“ïåéêèíèí” ýöúëÿíìÿñèíÿ øàíñ âåðìÿê èñòÿìèð: “Ìîñêâà áàøà äöøöð êè, ùÿòòà
áëîêàäàíûí àç äà îëñà, éàðûëìàñû Åðìÿíèñòàíûí Ðóñèéà ìÿêàíûíäàí ÷ûõìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã. Ðóñèéàéà Åðìÿíèñòàíûí òàìàìèëÿ êöíúÿ ñûõûøìàñû âÿ ùÿòòà
ìàíåâð èìêàíûíäàí äà ìÿùðóì îëìàñû ëàçûìäûð”.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Åðìÿíèñòàíäàêû ñèéàñè äàèðÿëÿð
ðåýèîíëà
áàüëû
ýåîñèéàñè ãèéìÿòëÿíäèðìÿëÿðäÿí
éàéûíûð âÿ ùàêèìèééÿòèí ùàçûðêû
êóðñóíà àëòåðíàòèâ òÿêëèô åòìèðëÿð.
Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíèí “Ðóñèéà ìàðàãëàðûíûí
äèñòðèáöòåðè îëìàñû” áàðÿäÿ éàëíûç ñîñèàë
øÿáÿêÿëÿðäÿ à÷ûã äàíûøûëûð. Àéðóìéàíûí
ôèêðèíúÿ, äàõèëè ñèéàñè ÷åâðÿëÿð ùàêèìèééÿòÿ ëàçûìè òÿçéèãè ýþñòÿðìèð: “Áåëÿ
îëàí ùàëäà, Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíèí þç ñèéàñÿòèíè, äàùà äîüðóñó,
îíóí éîõëóüóíó éåíèäÿí íÿçÿðäÿí
êå÷èðìÿéÿ ùå÷ áèð ñòèìóëó éàðàíìûð”.
Áóíóíëà éàíàøû, Åðìÿíèñòàíäà äåìÿê îëàð êè, èë áîéó äàâàì åäÿí åòèðàç
ìèòèíãëÿðèíèí ìàðò àéûíûí 1-äÿí íþâáÿòè
äàëüàñûíûí áàøëàéàúàüû ýþçëÿíèëèð. Áó
ÿðÿôÿäÿ, ùàêèì Ðåñïóáëèêà÷ûëàð ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿð ãîëó ìöõàëèôÿòè ýöú òÿòáèã
åòìÿêëÿ ÿçìÿê éîëóíó òóòóá. Áåëÿ êè,
òÿøêèëàòûí öçâëÿðè ùàêèìèééÿò ÿëåéùèíÿ
ìöõòÿëèô òèïëè àêñèéàëàðû êå÷èðÿíëÿðëÿ ìöáàðèçÿ àïàðìàã ìèññèéàñûíû öçÿðèíÿ ýþòöðöá. Àðòûã áóíóíëà áàüëû ðåñïóáëèêà÷û
ýÿíúëÿðëÿ Åðìÿíè Ìèëëè Êîíãðåñèíèí öçâëÿðè àðàñûíäà ÿëáÿéàõà äàâà äà éàøàíûá.
“ëðàýèð.àì” ñàéòûíûí éàçäûüûíà ýþðÿ,
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Èøüàë÷û þëêÿíèí ÿùàëèñè ôîðïîñò
äþâëÿòäÿ éàøàìàãäàí, ñîñèàë,
èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðäÿí áåçèá
ùàêèìèééÿòè òÿùãèð åäÿí âÿðÿãÿëÿðèí éàéûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ìåéäàíà ÷ûõàí èíñèäåíòäÿí ñîíðà ùàêèì ïàðòèéàíûí ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíäàí áèðèíèí ðÿùáÿðè Êàðåí
Àâàêéàí áåëÿ ùàëëàðà ãàðøû ìöáàðèçÿíèí
äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíè áèëäèðèá. Âÿçèééÿòè
òÿùëèë åäÿí ñàéòûí øÿðù÷èñè Àêîï Áàäàëéàí ãåéä åäèð êè, ÿýÿð êèìñÿ äîüðóäàí
äà òÿùãèðÿ ìÿðóç ãàëûáñà, áó ìÿñÿëÿíè
ìÿùêÿìÿ àéäûíëàøäûðìàëûäûð. Îíóí ôèêðèíúÿ, áó, îíó ýþñòÿðèð êè, Ðåñïóáëèêà÷ûëàð ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿðè “ëèí÷ëÿìÿ” åëàí
åäèáëÿð âÿ áóíóí ö÷öí éàðàäûëìûø õöñóñè “ýÿíúëÿð áþëìÿëÿðè” áó âÿ éà äèýÿð ñèéàñè ñóáéåêòèí ôÿàëèééÿòèíèí ãàíóíëàðà
óéüóíëóüóíó ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê ùàããûíû þçëÿðèíäÿ ýþðöðëÿð: “Êàðåí Àâàêéàíûí ñþçëÿðèíè áàøãà úöð èçàù åòìÿê
÷ÿòèíäèð. ßýÿð þëêÿäÿ ïîëèñ îëñà èäè,
îíó áþëìÿéÿ ÷àüûðûá èçàùàò òÿëÿá
åäÿðäèëÿð. Ëàêèí Åðìÿíèñòàíäà ïîëèñ
éîõäóð...”.
Áåëÿëèêëÿ, ãåéä îëóíàíëàð Åðìÿíèñòàíäà ùàêèìèééÿòñèçëèéèí, ãàíóíñóçëóüóí éöêñÿê ùÿääÿ ÷àòäûüûíû ýþñòÿðèð.
Ù.ÌßÌÌßÄËÈ
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
Ñààòëû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè àïàðàòûíûí âÿ ÉÀÏ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí öçâëÿðè Ñààòëû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Ñèðàãÿääèí Úàááàðîâà ÿçèçè
Ëÿòèô ìöÿëëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
ÈÒÌÈØÄÈÐ
Ýåîðýè Øàðîéåâ àäûíà 35 ñàéëû 11
èëëèê ìóñèãè ìÿêòÿáè òÿðÿôèíäÿí 18 èéóí
2013-úö èëäÿ ßëèçàäÿ Íóðàé Âöãàð ãûçûíà âåðèëìèø 001262 ñàéëû øÿùàäÿòíàìÿ èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

15-02-2014