ÝÇÝNDEKÝLER
1. ÜNÝTE
Vücudumuzdaki Sistemler
SÝNDÝRÝM SÝSTEMÝ .......................................................................................... 12
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 16
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 .................................................................. 18
BOÞALTIM SÝSTEMÝ.......................................................................................... 21
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 23
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 .................................................................. 25
DENETLEYÝCÝ ve DÜZENLEYÝCÝ SÝSTEM .......................................................... 27
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 31
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 .................................................................. 33
Kazaným Deðerlendirme Testi - 4 .................................................................. 35
DUYU ORGANLARI ve SÝSTEMLERÝN SAÐLIÐI ................................................ 37
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 44
Kazaným Deðerlendirme Testi - 5 .................................................................. 46
Kazaným Deðerlendirme Testi - 6 .................................................................. 48
Ünite Deðerlendirme Testi - 1........................................................................ 50
Ünite Deðerlendirme Testi - 2........................................................................ 52
Ünite Deðerlendirme Testi - 3........................................................................ 54
Ünite Deðerlendirme Testi - 4........................................................................ 56
Ünite Deðerlendirme Testi - 5........................................................................ 58
Ünite Deðerlendirme Testi - 6........................................................................ 60
Ünite Deðerlendirme Testi - 7........................................................................ 62
Ünite Deðerlendirme Testi - 8........................................................................ 64
Ünite Deðerlendirme Testi - 9........................................................................ 66
2. ÜNÝTE
Kuvvet ve Hareket
YAYLARI TANIYALIM ........................................................................................ 70
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 74
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 .................................................................. 75
ÝÞ ve ENERJÝ .................................................................................................... 77
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 84
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 .................................................................. 85
HAYATIMIZI KOLAYLAÞTIRAN MAKÝNELER ...................................................... 88
Ölçme ve Deðerlendirme .............................................................................. 94
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 .................................................................. 95
ENERJÝ ve SÜRTÜNME KUVVETÝ ...................................................................... 97
Kazaným Deðerlendirme Testi - 4 .................................................................. 99
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 100
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 102
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 104
Ünite Deðerlendirme Testi - 4...................................................................... 106
3. ÜNÝTE
Yaþamýmýzdaki Elektrik
ELEKTRÝKLENME ............................................................................................ 110
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 119
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 ................................................................ 120
ELEKTRÝK AKIMI NEDÝR?................................................................................ 123
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 128
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 ................................................................ 129
SERÝ ve PARALEL BAÐLAMA.......................................................................... 131
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 136
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 ................................................................ 137
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 139
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 141
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 143
Ünite Deðerlendirme Testi - 4...................................................................... 145
4. ÜNÝTE
Maddenin Yapýsý ve Özellikleri
ELEMENTLER ve SEMBOLLERÝ ...................................................................... 148
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 151
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 ................................................................ 152
ATOMUN YAPISI ............................................................................................ 154
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 158
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 ................................................................ 159
ELEKTRONLARIN DÝZÝLÝMÝ ve KÝMYASAL ÖZELLÝKLER .................................. 161
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 164
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 ................................................................ 165
KÝMYASAL BAÐ .............................................................................................. 167
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 169
Kazaným Deðerlendirme Testi - 4 ................................................................ 170
BiLEÞÝKLER ve FORMÜLLERÝ ........................................................................ 172
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 175
Kazaným Deðerlendirme Testi - 5 ................................................................ 176
KARIÞIMLAR .................................................................................................. 178
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 183
Kazaným Deðerlendirme Testi - 6 ................................................................ 184
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 186
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 187
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 190
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 193
Ünite Deðerlendirme Testi - 4...................................................................... 196
Ünite Deðerlendirme Testi - 5...................................................................... 199
Ünite Deðerlendirme Testi - 6...................................................................... 202
5. ÜNÝTE
Iþýk
IÞIÐIN SOÐURULMASI .................................................................................. 206
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 209
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 ................................................................ 210
BEYAZ IÞIK GERÇEKTEN BEYAZ MIDIR? ........................................................ 212
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 216
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 ................................................................ 217
IÞIÐIN KIRILMASI .......................................................................................... 219
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 224
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 ................................................................ 226
MERCEKLER .................................................................................................. 228
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 232
Kazaným Deðerlendirme Testi - 4 ................................................................ 233
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 235
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 237
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 239
Ünite Deðerlendirme Testi - 4...................................................................... 241
Ünite Deðerlendirme Testi - 5...................................................................... 243
Ünite Deðerlendirme Testi - 6...................................................................... 245
6. ÜNÝTE
Ýnsan ve Çevre
EKOSÝSTEMLER.............................................................................................. 248
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 ................................................................ 252
BESÝN ZÝNCÝRÝ ve BÝYOLOJÝK ÇEÞÝTLÝLÝK ...................................................... 255
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 ................................................................ 258
ÇEVRE SORUNLARI ve ETKÝLERÝ.................................................................... 261
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 ................................................................ 265
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 267
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 269
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 271
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 273
Ünite Deðerlendirme Testi - 4...................................................................... 275
Ünite Deðerlendirme Testi - 5...................................................................... 277
Ünite Deðerlendirme Testi - 6...................................................................... 279
Ünite Deðerlendirme Testi - 7...................................................................... 281
7. ÜNÝTE
Güneþ Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi
GÖK CÝSÝMLERÝNÝ TANIYALIM ........................................................................ 284
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 288
Kazaným Deðerlendirme Testi - 1 ................................................................ 289
GÜNEÞ SÝSTEMÝ ............................................................................................ 291
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 295
Kazaným Deðerlendirme Testi - 2 ................................................................ 296
UZAY ARAÞTIRMALARI .................................................................................. 298
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................ 302
Kazaným Deðerlendirme Testi - 3 ................................................................ 303
Ünite Deðerlendirme Testi - 1...................................................................... 305
Ünite Deðerlendirme Testi - 2...................................................................... 307
Ünite Deðerlendirme Testi - 3...................................................................... 309
Cevap Anahtarý .................................................... 311
SÝNDÝRÝM SÝSTEMÝ
Kimyasal sindirim sonucunda besin birimleri meydana gelir. Besin birimleri hücre zarýndan geçerek
kullanýlabilir. Karbonhidratlar aðýz ve ince baðýrsakta, proteinler mide ve ince baðýrsakta, yaðlar da sadece ince baðýrsakta sindirime uðrarlar.
Kazanýmlar
Bu bölümü bitirdiðimde;
1.2 Besinlerin vücuda yararlý hâle gelmesi için
deðiþime uðramasý gerektiðini,
1.3 Besinlerin kana geçebilmesi için fiziksel
Örnek - 1
(mekanik) ve kimyasal sindirime uðramasý
gerektiðini,
Beslenme olayý ile vücudumuza aldýðýmýz besinler,
sindirim sisteminde yapýtaþlarýna kadar parçalanýr.
1.4 Enzimin kimyasal sindirimdeki iþlevini,
Besinlerin, sindirim sisteminde parçalanmasý, aþaðýdakilerden hangisini saðlamaya yöneliktir?
CC
A) Daha kýsa zamanda daha çok oranda besin alýnabilmesi
öðrenmiþ olacaðým.
Bütün canlýlar beslenirler. Canlýlarýn kullandýðý besin içeriðinin yapýsýnda karbonhidrat, yað, protein,
vitamin, mineral ve su vardýr. Bunlardan karbonhidrat, yað ve proteinler büyük moleküllüdür. Yenilen
ve içilen besinlerin hücrelerde kullanýlabilmesi için
bazý iþlem ve deðiþmelere uðramasý gereklidir.
Sindirim Þekilleri
C) Besinlerin vücut hücrelerine geçebilmesi
D) Vücuda normalden daha az besin alýnmasý
© Coþku Yayýnlarý
Büyük moleküllü besin içeriklerinin parçalanarak
daha küçük moleküllü besinlerin oluþturulmasýna
sindirim denir. Sindirilen besinlerin molekül sayýsý
artar ve boyutu küçülür. Böylece hücre zarýndan
geçebilecek hale gelir. Sindirimin gerçekleþmesinde kullanýlan yapýlara sindirim sistemi denir.
B) Besinlerin daha azýnýn vücut içine alýnmasý
Çözüm
Yemeklerle birlikte aldýðýmýz besinler, sindirim organlarýnda yapýtaþlarýna kadar parçalanýr. Bu parçalanma iþlemi, besinlerin vücudu oluþturan hücrelere alýnabilmesini saðlar. Çünkü yenen besinlerdeki protein, karbonhidrat ve yaðlar büyük moleküllüdür. Sindirim iþlemi yapýlmasaydý, besinlerin hücrelere alýnmasý mümkün olmayabilirdi.
Cevap C
Besin içeriklerinin kullanýlabilmesi için, sindirim kanalýndan kana geçerek hücrelere taþýnmasý gereklidir. Bunun için iki farklý sindirim etkinliði kullanýlýr.
Fiziksel (mekanik) sindirim: Besinlerin çiðneme
ve kas hareketleriyle daha küçük parçalara ayrýlmasý olayýdýr. Aðýzda besinlerin çiðnenmesi, midede
besinlerin karýþtýrýlmasý ve ince baðýrsakta yaðlarýn
safrayla etkileþmesi fiziksel sindirim yapýlmasýný
saðlayan olaylardýr.
Kimyasal sindirim: Büyük yapýlý besinlerin enzim
denen salgýlarla en küçük yapýtaþýna kadar parçalanmasý olayýdýr. Tükürük, mide öz suyu, ince baðýrsak sývýsý ve pankreas öz suyunda besinlerin sindirilmesini saðlayan enzimler vardýr. Her bir enzim
çeþidi belli bir besin çeþidini etkiler. Enzimler, besinlerdeki kimyasal baðlarý kopartýrlar.
12
Sýra Sizde - 1
Besinlerin fiziksel (mekanik) olarak parçalanmasý;
I. Diþlerle çiðneme
II. Kas hareketleri ile parçalama
III. Enzim adý verilen salgýlarla parçalama
þeklindeki yöntemlerden hangileriyle saðlanabilir?
BB
A) Yalnýz I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
Sindirim Sistemi
Mide öz suyunda asit ve enzimler bulunur. Mide öz
suyu, proteinlerin kimyasal sindirimini baþlatýr. Bundan baþka mide besinlerin depolanmasýný ve besinlerdeki mikroplarýn yok edilmesini saðlar.
Kazanýmlar
Bu bölümü bitirdiðimde;
1.1 Sindirim sistemini oluþturan yapý ve organ-
Ýnce baðýrsak: Sindirim sisteminin en uzun kýsmýný
oluþturur. Besinlerin sindiriminin tamamlandýðý organdýr. Pankreas ve karaciðer, ince baðýrsaða bir
kanalla sindirim sývýsý yollar. Ýnce baðýrsaðýn iç yüzünde çok sayýda parmak þeklinde villus denen çýkýntýlar vardýr. Villus, sindirilmiþ olan besin içeriklerinin kana emilmesini saðlar.
larý; model, levha ve þema üzerinde göstermeyi,
öðrenmiþ olacaðým.
Sindirim Sisteminin Bölümleri
Ýnce baðýrsakta bulunan enzimlerle; karbonhidrat,
yað ve proteinler kimyasal olarak sindirilebilir. Yaðlarýn sindirimi ince baðýrsakta baþlar ve tamamlanýr.
Sindirim sistemi, baþý ve sonu olan bir kanal þeklindedir. Sindirim sisteminin ilk organý aðýz ve son organý da anüstür.
Kalýn baðýrsak: Sindirilmeyen besin içerikleri kalýn
baðýrsakta bir süre depolanýr. Kalýn baðýrsak, besin
atýklarý içerisinde kalan su, mineral ve vitaminlerin
ihtiyaca göre kana emilmesini saðlar.
Aðýz: Besin sindiriminin baþladýðý organdýr. Besinlerin çiðnenerek (fiziksel sindirim) ýslanmasý ve yutulmasýný saðlar. Aðýzda diþler, dil ve tükürük bezlerinin salgýladýðý tükürük bulunur.
Anüs: Kalýn baðýrsakta biriktirilen besin atýklarýnýn
vücuttan uzaklaþtýrýlmasýný saðlar.
Diþler yardýmýyla çiðneme yapýlarak besinler ufalanýr ve yutulabilecek hale getirilir. Tükürüðün yapýsýnda bulunan enzimler, karbonhidratlarýn kimyasal
sindirimini baþlatýr.
Yemek borusu: Ýnce uzun boru þeklinde bir yapýdýr.
Düz kaslardan oluþur ve istemsiz olarak görev yapar. Yutulan besinlerin kontrollü olarak mideye taþýnmasýný saðlar. Yemek borusu kaslarýnýn ters yönde çalýþmasý sonucunda kusma olayý gerçekleþir.
© Coþku Yayýnlarý
Yutak: Aðýz, yemek borusu ve soluk borusu arasýnda bulunur. Yapýsýnda bulunan kaslý kapak yardýmýyla solunan havanýn soluk borusuna, yutulan lokmalarýn da yemek borusuna geçmesini saðlar.
Örnek - 2
Yutulan besinlerin mideye taþýnmasýný saðlayan
kaslý boru þeklindeki yapý hangisidir?
A) Ýnce baðýrsak
B) Yutak
C) Mide
D) Yemek borusu
Çözüm
Ýnce baðýrsakda besinlerin sindirimi tamamlanýr.
Yutak, yutulan besinlerin yemek borusuna geçmesini, yemek borusu ise besinlerin mideye taþýnmasýný
saðlar. Mide de besinler karýþtýrýlýr ve bir süre depolanýr.
Cevap D
Sýra Sizde - 2
Þekilde sindirim sisteminin
bazý organlarý okla gösterilmiþtir.
Aþaðýda verilen olaylardan
hangisi okla gösterilen organlardan birinin görevi
deðildir?
CCC
Sindirim sisteminin kýsýmlarý
Mide: Yapýsýnda çok sayýda düz kas bulunan, torba
þeklindeki organdýr. Sindirim kanalýnýn en geniþ kýsmýný oluþturur. Midenin kasýlýp gevþemesi, besin
içeriklerinin birbirine karýþmasýný saðlar. Bu olay besinlerin fiziksel (mekanik) sindirimini saðlar.
A) Atýk maddelerin vücuttan uzaklaþtýrýlmasý
B) Besinlerin aðýzdan yemek borusuna iletilmesi
C) Besinlerin bulamaç hâline getirilmesi
D) Besinlerin kana geçirilmesi
13
Sindirim Sistemi
Kazanýmlar
Kazanýmlar
Bu bölümü bitirdiðimde;
Bu bölümü bitirdiðimde;
1.5 Karaciðer ve pankreasýn sindirimdeki görev-
1.6 Sindirime uðrayan besinlerin baðýrsaklar-
lerini,
dan kana geçiþini,
öðrenmiþ olacaðým.
öðrenmiþ olacaðým.
Sindirimin ince baðýrsakta tamamlanmasý için, karaciðer ve pankreas bazý salgýlar üreterek, bir kanalla bu organa gönderirler.
Sindirilmiþ Besin Ýçeriklerinin Emilmesi
Sindirime uðrayan besinler hücre zarýndaki porlardan geçebilirler. Besinlerin ince baðýrsaktan kana
geçiþ yapmasýna emilim denir. Besin içerikleri ince
baðýrsak ve kalýn baðýrsaktan kana geçiþ yapabilir.
Sindirilen besinler ile bir kýsým su, mineral ve vitaminler ince baðýrsaktan kana emilir.
Karaciðer: Safra salgýsýnýn üretilmesini saðlar. Safranýn yapýsýnda bulunan maddeler, yaðlarýn fiziksel
olarak parçalanmasýnda etkili olur. Böylece yaðlarýn daha hýzlý ve kolay sindirilmesi saðlanmýþ olur.
Pankreas: Ýnce baðýrsakta kimyasal sindirimin tamamlanmasý için gerekli olan salgý üretilir ve bir kanalla ince baðýrsaða yollar. Pankreas öz suyunda
bulunan enzimler; protein, yað ve karbonhidratlarýn
kimyasal sindiriminde görev yapar.
Su, mineral ve vitaminlerin bir kýsmý da kalýn baðýrsaktan kana emilebilir. Kana geçen besin içerikleri
hücrelerdeki biyolojik olaylarda kullanýlýr. Besinler
enerji üretme, yapým onarým ve düzenleyici olarak
görev yaparlar.
Örnek - 3
Karaciðer ve pankreasla ilgili olarak, aþaðýda
verilenlerden hangisi yanlýþtýr?
BB
A) Karaciðer, yaðlarýn fiziksel sindirimini saðlayan
safrayý üretir.
©
© Coþku
Coþku Yayýnlarý
Yayýnlarý
Örnek - 4
Sindirim sisteminde besinlerin sindirilmesini saðlayan organlarýn yanýnda, karaciðer ve pankreas gibi sindirime yardýmcý organlar da vardýr.
Besin içeriklerinin sindirimi ve kana emilmesiyle ilgili olarak, aþaðýdakilerden hangisi yanlýþtýr?
A) Aðýzda fiziksel ve kimyasal sindirim yapýlýr.
B) Besinler midede bir süre depolanýr.
C) Sindirim ürünleri kalýn baðýrsaktan emilir.
D) Pankreas ve karaciðer sindirime yardýmcý olur.
B) Pankreas öz suyu, sadece proteinlerin sindirimini saðlayan enzimleri üretir.
Çözüm
C) Karaciðerde besin sindirimiyle ilgili enzim salgýlanmaz.
Aðýzda çiðnemeyle fiziksel, tükürükteki enzimlerle
kimyasal sindirim yapýlýr. Yutulan besinler midede
bir süre tutulur. Pankreas öz suyu ve safra ince baðýrsaktaki sindirime yardýmcý olur. Sindirilmiþ besinlerin kana emilmesini ince baðýrsak saðlar.
D) Yaðlarýn kimyasal sindirimini saðlayan enzim,
pankreasta üretilir.
Çözüm
Cevap C
Karaciðerde üretilen safra yaðlarýn fiziksel sindirimini, pankreasta üretilen salgýlar karbonhidrat, yað
ve proteinlerin kimyasal sindirimini saðlar. Karaciðerde sindirim enzimi salgýlanmaz. Karaciðer ve
pankreas yað sindiriminde iþ birliði yapar.
Cevap B
Sýra Sizde - 3
Karaciðer ve pankreasta üretilen salgýlar, görevlerini aþaðýdakilerin hangisinde yerine getirir?
CC
A) Kalýn baðýrsak
B) Aðýz
C) Ýnce baðýrsak
14
D) Mide
Sýra Sizde - 4
Besin içeriklerinin kana geçmesiyle ilgili olarak;
I. Sindirim ürünleri kana ince baðýrsaktan geçer.
II. Kalýn baðýrsakta herhangi bir besinin emilimi
yapýlmaz.
III. Bütün besin çeþitleri, ancak enzimlerle parçalandýktan sonra kana geçebilir.
açýklamalarýndan hangileri doðrudur?
AA
A) Yalnýz I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
Sindirim Sistemi
Sindirim sisteminin saðlýðýný korumak için, þu
iþlemler yapýlmalýdýr:
Kazanýmlar
Yemeðe çið salata veya taze meyve ile baþlanmalýdýr.
Bu bölümü bitirdiðimde;
1.7 Sindirim sistemi saðlýðýný olumlu-olumsuz
Yemek sýrasýnda ve yemekten hemen sonra fazla miktarda su içilmemelidir.
etkileyecek etkenleri,
Sofradan sindirim sistemimizi yoracak kadar
çok yemeden kalkýlmalýdýr.
öðrenmiþ olacaðým.
Lokmalar iyice çiðnenmeli ve yavaþ yenmelidir.
Yeterli ve Dengeli Beslenme
Kabak, lahana gibi lifli besinler tüketilmelidir.
Vücudumuza yaþ, saðlýk ve metabolizmanýn ihtiyacýna uygun miktarda ve çeþitli besinlerin birlikte
alýnmasýna yeterli ve dengeli beslenme denir. Yeterli ve dengeli beslenme günlük enerji ihtiyacýný
karþýlama, dengeli büyümeyi saðlama ve saðlýklý
olarak yaþama etkinliklerini saðlar. Yeterli ve dengeli olarak beslenmek için, çeþitli besin gruplarý düzenli olarak alýnmalýdýr.
Stresden uzak durulmalýdýr.
Dengeli ve yeterli beslenilmelidir.
Kafeinli ve asitli içeceklerden uzak durulmalýdýr.
Yemekten sonra bir saat kadar istirahat edilmelidir.
Çok soðuk ve sýcak besinler yenmemelidir.
Sigara ve alkol gibi zararlý maddelerden uzak durulmalýdýr. Çünkü alkol ve sigara içilmesi özellikle midede çeþitli hastalýklarýn oluþmasýna neden
olmaktadýr.
Karbonhidratlar: Vücudumuzun temel besin maddesi ve asýl enerji kaynaðýdýr. Kýsa bir sürede enerjiye dönüþtüklerinden, vücudumuzun ihtiyaç duyduðu enerjiyi ilk önce karbonhidratlardan saðlarýz.
Bitkisel gýdalar karbonhidrat bakýmýndan zengindir.
Besin gruplarý ve özellikleriyle ilgili olarak;
© Coþku Yayýnlarý
Proteinler: Vücudumuzda yapýcý ve onarýcý olarak
(büyüme, geliþme ve yaralarýn iyileþmesinde) görev yaparlar. Hormon ve enzimlerin yapýsýnda yer
alýrlar. Et, süt, peynir, yoðurt, yumurta ve balýk protein bakýmýndan zengin hayvansal besinlerdir.
Örnek - 5
I. Bol sebze ve meyve tüketilmesi, vitamin ihtiyacýnýn karþýlanmasýný saðlar.
II. Ekmeðin sindirilmesi, aðýz ve ince baðýrsakta
gerçekleþir.
III. Sütün yapýsýnda bol kalsiyum ve yað vardýr.
þeklindeki ifadelerden hangileri doðrudur?
A) Yalnýz I
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Çözüm
Yaðlar: Besin gruplarý içerisinde en çok enerji veren besin maddesidir. Karbonhidratlardan aldýðýmýz
enerji yetersiz kaldýðýnda, ihtiyaç duyulan enerji yaðlardan saðlanýr. Bazý hormonlarýn yapýmý ve vücudun ýsý yalýtýmý yaðlar tarafýndan gerçekleþtirilir.
Vitaminler: Vücudumuzda düzenleyici olarak görev yaparlar. Büyüme ve geliþme, enzimlerin çalýþmasý ve kemiklerin sertleþmesinde görev alýrlar. Vitaminler, meyve ve sebzelerde daha çok bulunur.
Sebze ve meyveler bitkisel kaynaklýdýr. Bu besin
grubunda bol miktarda vitamin bulunur. Ekmeðin
yapýsýnda bol miktarda karbonhidrat bulunur ve
aðýz ile ince baðýrsakta sindirilir. Sütün yapýsýnda
bol miktarda kalsiyum ve yað molekülü bulunur.
Cevap D
Sýra Sizde - 5
Sindirim sistemi saðlýðýný korumak için;
Su: Besin ve atýklarýn taþýnmasý, sindirim, terleme
yaparak vücut ýsýsýnýn ayarlanmasý gibi yaþamsal
faaliyetlerin sürdürülmesi için vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapar.
1. Yemekten sonra asitli içeceklerden içmek
Mineraller: Vücudumuzda düzenleyici olarak görev yaparlar. Kemik ve diþlerin yapýsýný oluþtururlar.
Kan, sitoplazma yoðunluðunun saðlanmasý ve enzimlerin çalýþmasýnda rol oynarlar.
gibi etkinliklerden hangileri yapýlmalýdýr?
Ccc-7605
A) Yalnýz 1
B) 1 ve 3
2. Sofradan çok yemeden kalkmak
3. Yemeðe çið salata veya taze meyveyle baþlamak
C) 2 ve 3
D) 1, 2 ve 3
15
Sindirim Sistemi
Kazaným Pekiþtirme - 1
Aþaðýda verilen kelimeleri harf tablosu içerisinde yatay ve dikey doðrultuda arayalým. Bulduðumuz kelimelerin üzerini renkli kalemle iþaretleyelim.
KARBONHÝDRAT
K A
R
B
O N
MÝNERAL
Z G H
P
R O
YAÐ
E S
Ð
V
Ý
T
PANKREAS
M
Ý
J
K
L
M
Ý
E N
MÝDE
Ý
N
B
E
S
Ý
N M N
SU
L
D Ö R
S
D
S
A
Ð I
Z
N
SÝNDÝRÝM
Ý
Ý
S
U K
E
R
V
A
B C
E
ENZÝM
M R
K
A
R
A
C
Ý
Ð
E R
R
KARACÝÐER
T
Ü
Y
Ç
D
E
F G
H
A
A M P
A
N
K
R
E
A
S K
L
A Ð
I
R
S A
K
BESÝN
PROTEÝN
AÐIZ
BAÐIRSAK
VÝTAMÝN
EMÝLÝM
Ý
N M P Ð B
H
T
Ý
D
R
A
T
E
Ý
N
I
Y
A
M
Ý
N Z
U
Z
Ý
M
O P
Ý
Ý
Kazaným Pekiþtirme - 2
Bir insanýn sindirim sistemine ait olan dört farklý organýn resmi, aþaðýda gösterilmiþtir. Bu þekilde belirtilen organlarýn fiziksel (mekanik) ve kimyasal sindirim yapma durumlarýný karþýsýndaki boþluða “Yapar”
ya da “Yapmaz” þeklinde yazýnýz.
Fiziksel (Mekanik) Sindirim
Kimyasal Sindirim
1
...........................................
............................................
...........................................
............................................
...........................................
............................................
...........................................
............................................
2
3
4
16
ÖLÇME VE DEÐERLENDÝRME
Sindirim Sistemi
Kazaným Pekiþtirme - 3
Aþaðýda resmi verilen sindirim organlarýnýn isimlerini ve besin parçalanmasýyla ilgili olan görevlerini
boþ býrakýlan yerlere uygun biçimde yazýnýz.
1
2
Adým : ................................
Adým : ................................
Görevim : ...........................................................
Görevim : ...........................................................
.............................................................................
.............................................................................
3
4
Adým : ..........................
Adým : ................................
Görevim : ...........................................................
Görevim : ...........................................................
.............................................................................
.............................................................................
5
6
Adým : ............................
Adým : ...........................
Görevim : ...........................................................
Görevim : ...........................................................
.............................................................................
.............................................................................
7
8
Adým : ................................
Adým : ................................
Görevim : ...........................................................
Görevim : ...........................................................
.............................................................................
.............................................................................
17
Download

İÇİNDEKİLER