ULUSLARARASI ÇOCUK MERKEZİ
Elinizdek
i
Y ıl l ık
R a p o r,
d ü n
ya n ın
h e r
yerinde
yaşa yan
ç o c u k
l a r ın ,
ge n ç l e r i n
ve
kadın
l a r ı n
y a ş a m
l a r ı n ı
geliştirmek
i ç i n
Merkezi
y a p t ığı
mizin
çalışmaların
ve r m e k t e d i r.
2012
yılı,
Çocuk Merkezi
açısından sağlık
h a k l a r ı
alanında ilgi çekici
dolu yoğun bir yıl
oldu.
Çalışma
öncelikle araştırma
ve
kanıta-dayalı
yapmak, kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve
konularda
çalışan
yerel
sivil
toplum
kuruluşlarını
güçlendirmektir.
Merkezimiz
sağlığı, erken çocukluk dönemi, beslenme, çocuk
hakları, kadına ve çocuğa karşı şiddet, cinsel
çocuk ve adalet, gençlerin ve kadınların sağlığı ve
üreme
sağlığı
ve
hakları
çalışmalarını
dir. Gelecek yıllardaki çalışmalarımız için 3
saptadık: 1. ‘Çocuk Gelinler’ tüm çalış ma
birleştiren önemli bir konu olarak temel
hiptir. Merkezimiz, erken ve zorla evliliklerin
çocuklarda yarattığı tüm sorunlara ek olarak
sel ve ruhsal sağlık sorunları ve bu konuya
yapılması
gereken
yasal
değişiklikler
çalışmakta ve bu konuda ulusal ve uluslar
kuruluşlarla yakın işbirliği yapmaktadır.
önceliğimiz, sivil toplum kuruluşu olarak
Kalkınma Konferansı’nın 2014 yılından
uygulanacağına ilişkin sürece katkıda
Konfe ransı gündemi ve uygulamasının
sağlığı
yönünde
büyük
bir
önem
inanıyoruz.
3.
Üçüncü
önceliğimiz,
gerçekleşecek BinYıl Kalkınma Hedefleri
katkıda bulun maktır. Bu hedefler 2000
kuruluşlarından
katkı
almadan
oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum
sürece
ve
yeni
kalkınma
hedefleri
bulunmayı
sürdüreceğiz.
Uluslararası
kesin bir birey olarak temel hak ve
biçimde yararlandığı, sağlıklı bir toplum
bir
özetini
Uluslararası
ve
insan
etkinliklerle
alanlarımız
savunuculuk
a y n ı
ye n i d o ğa n
sağlığı
ve
i s t i s m a r,
h a k l a r ı,
sürdürmekteö n c e l i k
alanlarımızı
ö n c e l i ğe
genç
kız
özellikle
i l i ş k i n
üzerinde
a r a s ı
2.
İkinci
‘Uluslararası
sonra nasıl
bulunmaktır.
kadın sağlığı
t a şıd ığın a
2015’ten
(MDG)
ve
yılında sivil
safizik-
Nüfus ve
ve
Kahire
üreme
itibaren
gündemine
t o p l u m
k u r u l u şu
çalışmalarına
Ç o c u k
özgürlüklerinoluşturulması
olarak yeni
k a t k ıd a
Merkezi,
den eşit bir
a m a c ın a
edecektir.
Elinizdeki
devam
dünyanın her yerinde yaşayan
çocukların,
kadınların
yaşamlarını
g e l i şt i r m e k
Merkezimizin
yaptığı
çalışmaların
vermektedir.
2012
yılı,
U l u s l a ra ra s ı
açısından sağlık ve insan hakları
alanında
ilgi
liklerle dolu yoğun bir yıl oldu.
Ç a l ı ş m a
alanlarımız öncelikle araştırma ve k a n ı t a - d a y a l ı
yapmak, kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda
toplum kuruluşlarını güçlendirmektir. Merkezimiz yenidoğan
çocukluk dönemi, beslenme, çocuk sağlığı ve hakları, kadına ve
cinsel istismar, çocuk ve adalet, gençlerin ve kadınların sağlığı ve
ve hakları çalışmalarını sürdürmektedir. Gelecek yıllardaki
çalışmalarımız için 3 öncelik saptadık: 1. ‘Çocuk Gelinler’ tüm
birleştiren önemli bir konu olarak temel önceliğe sahiptir.
erken ve zorla evliliklerin genç kız çocuklarda yarattığı tüm
fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları ve bu konuya ilişkin
değişiklikler üzerinde çalışmakta ve bu konuda ulusal ve
yakın işbirliği yapmaktadır. 2. İkinci önceliğimiz, sivil
‘Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın 2014
uygulanacağına
ilişkin
sürece
katkıda
gündemi ve uygulamasının kadın sağlığı ve
bir önem taşıdığına inanıyoruz. 3. Üçüncü
gerçekleşecek
BinYıl
Kalkınma
Hedefleri
katkıda bulunmaktır. Bu hedefler 2000
kuruluşlarından
katkı
almadan
oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum
kalkınma hedefleri çalışmalarına katkıda
Uluslararası Çocuk Merkezi, herkesin bir birey
eşit bir biçimde yararlandığı, sağlıklı bir toplum
çalışmalarına
heryönelik
Y ıl l ık
gençlerin
i ç i n
b
i
r
Ç o c u k
ç e k i c i
Rapor,
v
e
özetini
Merkezi
e t k i n -
s a v u ç a l ışa n
s a ğl ığı,
ç o c u ğa
h a k l a r ı,
nuculuk
yerel
sivil
e r k e n
karşı şiddet,
üreme sağlığı
ç a l ışm a
a l a n l a r ım ız ı
Merkezimiz,
olarak özellikle
gereken
yasal
k u r u l u şl a r l a
kuruluşu olarak
sonra
nasıl
Kahire Konferansı
yönünde
büyük
2015’ten itibaren
g ü n d e m i n e
t o p l u m
sorunlara ek
ya p ıl m a s ı
uluslararası
t o p l u m
y ıl ın d a n
bulunmaktır.
üreme
sağlığı
ö n c e l i ği m i z ,
(MDG)
ve
yılında
sivil
kuruluşu olarak
b u l u n m a y ı
olarak temel hak
o l u şt u r u l m a s ı
yeni sürece ve yeni
s ü rd ü r e c e ği z .
ve özgürlüklerinden
amacına
yönelik
Elinizdeki
Y ıl l ık
devam
edecektir.
Rapor,
dünyanın
her
yerinde
ya şa ya n
çocuk ların, gençlerin ve
kadın ların
yaşamlarını geliştir mek için
Merkezimizin
y a p t ığı
çalışmaların bir özetini veğektedir. 2012 yılı, Uluslararası
Ç o c u k
Merkezi açısından sağlık ve insan hakları alanında ilgi
ç e k i c i
etkinliklerle dolu yoğun bir yıl oldu. Çalışma
alanlarımız
öncelikle araştırma ve kanıta-dayalı savunuculuk yapmak, kapasite
geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda
çalışan
yerel
sivil
toplum
k u r u l u şl a r ın ı
g ü ç l e n d i r m e k t i r.
M e r k e z i m i z
yenidoğan sağlığı, erken
çocukluk dönemi, beslenme, çocuk
sağlığı ve hakları, kadına ve çocuğa karşı
şiddet, cinsel istismar, çocuk ve adalet, gençlerin ve
kadınların sağlığı ve hakları, üreme sağlığı ve hakları
çalışmalarını sürdürmektedir. Gelecek yıllardaki çalışmalarımız için 3
öncelik saptadık: 1. ‘Çocuk Gelinler’ tüm çalışma alanlarımızı birleştiren önemli bir
konu olarak temel önceliğe sahiptir. Merkezimiz, erken ve zorla evliliklerin genç kız çocuklarda yarattığı
tüm
sorunlara
ek
olarak özellikle fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları ve bu konuya ilişkin yapılması gereken yasal değişiklikler
üzerinde çalışmakta ve bu konuda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla yakın işbirliği yapmaktadır. 2. İkinci önceliğimiz, sivil toplum kuruluşu olarak
‘Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın 2014 yılından sonra nasıl uygulanacağına ilişkin sürece katkıda bulunmaktır. Kahire Konferansı
gündemi ve uygulamasının kadın sağlığı ve üreme sağlığı yönünde büyük bir önem taşıdığına inanıyoruz. 3. Üçüncü önceliğimiz, 2015’ten itibaren
gerçekleşecek BinYıl Kalkınma Hedefleri (MDG) ve gündemine katkıda bulunmaktır. Bu hedefler 2000 yılında sivil toplum kuruluşlarından
katkı almadan oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum kuruluşu olarak yeni sürece ve yeni kalkınma hedefleri
bulunmayı sürdüreceğiz. Uluslararası Çocuk Merkezi,
herkesin bir birey olarak temel hak ve özgürlüklerinden eşit bir biçimde
yararlandığı, sağlıklı bir toplum oluşturulması amacına yönelik
çalışmalarına devam edecektir. Elinizdeki Yıllık
çalışmalarına katkıda
Elinizdeki
Yıllık
Rapor,
dünyanın her yerinde
yaşayan çocukların, gençlerin
ve kadınların yaşamlarını geliştirmek için Merkezimizin yaptığı
Rapor, dünyanın her yerinde yaşayan
Uluslararası Çocuk
çocukların, gençlerin ve kadınların
Merkezi açısından sağlık ve insan hakları alanında
yaşamlarını
geliştirmek
için
ilgi çekici etkinliklerle dolu yoğun bir yıl oldu. Çalışma
Merkezimizin
yaptığı
alanlarımız öncelikle araştırma ve kanıta-dayalı savunuculuk
çalışmaların
bir
özetini
yapmak, kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda
çalışan yerel sivil toplum kuruluşlarını güçlendirmektir. Merkezimiz
vermektedir.
2012
yılı,
yenidoğan sağlığı, erken çocukluk dönemi, beslenme, çocuk sağlığı ve
Uluslararası
Çocuk
Merkezi
hakları, kadına ve çocuğa karşı şiddet, cinsel istismar, çocuk ve
açısından sağlık ve insan hakları
adalet, gençlerin ve kadınların sağlığı ve hakları, üreme sağlığı
alanında ilgi çekici etkinliklerle
ve hakları çalışmalarını sürdürmektedir. Gelecek
dolu yoğun bir yıl oldu. Çalışma
yıllardaki
çalışmalarımız
için
3
öncelik
alanlarımız öncelikle araştırma ve
saptadık: 1. ‘Çocuk Gelinler’ tüm çalışma
alanlarımızı birleştiren önemli bir konu
kanıta-dayalı savunuculuk yapmak,
olarak
temel
önceliğe
sahiptir.
kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve
Merkezimiz,
erken
ve
zorla
aynı konularda çalışan yerel sivil toplum
evliliklerin genç kız çocuklarda
kuruluşlarını güçlendirmektir. Merkezimiz
yarattığı tüm sorunlara ek olarak
yenidoğan sağlığı, erken çocukluk dönemi,
özellikle fiziksel ve ruhsal sağlık
beslenme, çocuk sağlığı ve hakları, kadına ve
sorunları ve bu konuya ilişkin
yapılması
gereken
yasal
çocuğa karşı şiddet, cinsel istismar, çocuk ve adalet,
değişiklikler
üzerinde
gençlerin ve kadınların sağlığı ve hakları, üreme sağlığı ve
çalışmakta ve bu konuda ulusal
hakları çalışmalarını sürdürmektedir. Gelecek yıllardaki
ve
uluslararası
kuruluşlarla
çalışmalarımız için 3 öncelik saptadık: 1. ‘Çocuk Gelinler’ tüm
yakın işbirliği yapmaktadır. 2.
çalışma alanlarımızı birleştiren önemli bir konu olarak temel
İkinci önceliğimiz, sivil toplum
önceliğe sahiptir. Merkezimiz, erken ve zorla evliliklerin genç kız
kuruluşu
olarak
‘Uluslararası
Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın
çocuklarda yarattığı tüm sorunlara ek olarak özellikle fiziksel ve ruhsal
2014
yılından
sonra
nasıl
sağlık sorunları ve bu konuya ilişkin yapılması gereken yasal değişiklikler
uygulanacağına
ilişkin
sürece
üzerinde çalışmakta ve bu konuda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla yakın
katkıda
bulunmaktır.
Kahire
işbirliği yapmaktadır. 2. İkinci önceliğimiz, sivil toplum kuruluşu olarak
Konferansı gündemi ve uygulamasının
kadın sağlığı ve üreme sağlığı yönünde
büyük bir önem taşıdığına inanıyoruz. 3. Üçüncü önceliğimiz,
2015’ten itibaren gerçekleşecek BinYıl Kalkınma Hedefleri (MDG) ve
nın 2014 yılından sonra nasıl uygulanacağına ilişkin
gündemine katkıda bulunmaktır. Bu hedefler 2000 yılında sivil toplum
kuruluşlarından katkı almadan oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum kuruluşu
sürece katkıda bulunmaktır. Kahire Konferansı gündemi ve uygulamasının
olarak yeni sürece ve yeni kalkınma hedefleri çalışmalarına katkıda bulunmayı sürdüreceğiz.
kadın sağlığı ve üreme sağlığı yönünde büyük bir önem taşıdığına
Uluslararası Çocuk Merkezi, herkesin bir birey olarak temel hak ve özgürlüklerinden eşit bir biçimde
inanıyoruz. 3. Üçüncü önceliğimiz, 2015’ten itibaren gerçekleşecek
yararlandığı, sağlıklı bir toplum oluşturulması amacına yönelik çalışmalarına devam edecektir. Elinizdeki
çalışmaların bir özetini vermektedir. 2012 yılı,
‘Uluslararası
Konferansı’
Yıllık Rapor, dünyanın her yerinde yaşayan çocukların, gençlerin ve kadınların yaşamlarını
geliştirmek için Merkezimizin yaptığı çalışmaların bir özetini vermektedir. 2012 yılı, Uluslararası Çocuk
Merkezi açısından sağlık ve insan hakları alanında ilgi çekici etkinliklerle dolu yoğun bir yıl oldu.
Nüfus
ve
Kalkınma
BinYıl Kalkınma Hedefleri (MDG)
ve gündemine
katkıda bulunmaktır. Bu hedefler 2000 yılında sivil toplum
kuruluşlarından katkı almadan oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum
kuruluşu olarak yeni sürece ve yeni kalkınma hedefleri çalışmalarına
katkıda bulunmayı sürdüreceğiz. Uluslararası Çocuk Merkezi, herkesin
bir birey olarak temel hak ve özgürlüklerinden eşit bir biçimde
yararlandığı, sağlıklı bir toplum oluşturulması amacına yönelik
kuruluşlarını güçlendirmektir. Merkezimiz yenidoğan sağlığı, erken çocukluk dönemi, beslenme, çocuk sağlığı ve
çalışmalarına devam edecektir. Elinizdeki Yıllık Rapor, dünyanın her
hakları, kadına ve çocuğa karşı şiddet, cinsel istismar, çocuk ve adalet, gençlerin ve kadınların sağlığı ve hakları, üreme
yerinde yaşayan çocukların, gençlerin ve kadınların yaşamlarını
sağlığı ve hakları çalışmalarını sürdürmektedir. Gelecek yıllardaki çalışmalarımız için 3 öncelik saptadık: 1. ‘Çocuk
geliştirmek için Merkezimizin yaptığı çalışmaların bir özetini
Gelinler’ tüm çalışma alanlarımızı birleştiren önemli bir konu olarak temel önceliğe
vermektedir. 2012 yılı, Uluslararası Çocuk Merkezi açısından
sahiptir. Merkezimiz, erken ve zorla evliliklerin genç kız çocuklarda yarattığı tüm sorunlara
sağlık ve insan hakları alanında ilgi
Elinizdeki Yıllık Rapor, dünyanın her yerinde
ek olarak özellikle fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları ve bu konuya ilişkin yapılması gereken
yaşayan çocukların, gençlerin ve kadınların yaşamlarını
çekici etkinliklerle dolu yoğun bir
geliştirmek için Merkezimizin yaptığı çalışmaların bir özetini vermektedir.
yasal değişiklikler üzerinde çalışmakta ve bu konuda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla
2012 yılı, Uluslararası Çocuk Merkezi açısından sağlık ve insan hakları
yıl
oldu.
Çalışma
yakın işbirliği yapmaktadır. 2. İkinci önceliğimiz, sivil toplum kuruluşu olarak ‘Uluslararası
alanında ilgi çekici etkinliklerle dolu yoğun bir yıl oldu. Çalışma
alanlarımız öncelikle araştırma ve kanıta-dayalı savunuculuk yapmak,
alanlarımız
öncelikle
Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın 2014 yılından sonra nasıl uygulanacağına ilişkin sürece katkıda
kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda çalışan yerel sivil
araştırma
ve
toplum
kuruluşlarını
güçlendirmektir.
Merkezimiz
yenidoğan
sağlığı,
bulunmaktır. Kahire Konferansı gündemi ve uygulamasının kadın sağlığı ve üreme sağlığı yönünde büyük
erken çocukluk dönemi, beslenme, çocuk sağlığı ve hakları, kadına ve
k a n ıt a - d a ya l ı
çocuğa karşı şiddet, cinsel istismar, çocuk ve adalet,
gençlerin ve kadınların sağlığı ve hakları, üreme
bir önem taşıdığına inanıyoruz. 3. Üçüncü önceliğimiz, 2015’ten itibaren gerçekleşecek
savunuculuk
sağlığı
ve
hakları
çalışmalarını
sürdürmektedir.
Gelecek
yıllardaki
yapmak,
kapasite
çalışmalarımız
için
3
öncelik
ve gündemine katkıda bulunmaktır. Bu hedefler 2000
geliştirmek, ağ oluşturmak ve
saptadık:
1.
‘Çocuk
yılında sivil toplum kuruluşlarından katkı almadan oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum kuruluşu
aynı konularda çalışan yerel sivil
Gelinler’ tüm çalışma
olarak yeni sürece ve yeni kalkınma hedefleri çalışmalarına katkıda bulunmayı sürdüreceğiz.
toplum
kuruluşlarını
alanlarımızı birleştiren önemli
Uluslararası Çocuk Merkezi, herkesin bir birey olarak temel hak ve özgürlüklerinden eşit bir biçimde
g ü ç l e n d i r m e k t i r.
bir konu olarak temel önceliğe sahiptir. Merkezimiz,
Merkezimiz yenidoğan sağlığı,
erken ve zorla evliliklerin genç kız çocuklarda yarattığı tüm
yararlandığı,
sağlıklı
bir
toplum oluşturulması amacına yönelik çalışmalarına devam
erken
çocukluk
dönemi,
sorunlara ek olarak özellikle fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları ve
beslenme, çocuk sağlığı ve
bu konuya ilişkin yapılması gereken yasal değişiklikler üzerinde
edecektir. Elinizdeki Yıllık
Rapor, dünyanın her yerinde yaşayan çocukların,
gençlerin ve
hakları,
kadına
ve
çalışmakta ve bu konuda ulusal ve uluslararası kuruluşlarla yakın
araştırma ve kanıta-dayalı savunuculuk yapmak,
kapasite geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda çalışan yerel sivil toplum
Çalışma alanlarımız öncelikle
BinYıl
Kalkınma Hedefleri (MDG)
kadınların
yaşamlarını
çalışmaların bir özetini
Çocuk Merkezi açısından
alanında
ilgi
çekici
oldu.
Çalışma
araştırma
ve
luk yapmak, kapasite
oluşturmak ve aynı
yerel sivil toplum
güçlendirmektir.
doğan
sağlığı,
d ö n e m i ,
sağlığı
ve
ve
çocuğa
i s t i s m a r,
ve kadınların
sağlığı
ve
sürdürmekte-
ç a l ışm a l a r ım ız
‘Çocuk
Gelinler’
birleştiren önemli
s a h i p t i r .
evliliklerin
genç
yarattığı
tüm
özellikle fiziksel
sorunları ve bu
y a p ıl m a s ı
d e ği şi k l i k l e r
çalışmakta ve
ulusal ve ulus
kuruluşlarla yakın
tadır. 2.. kinci önceli
toplum kuruluşu
arası Nüfus ve Kal
Konferansı
’nın
yılından
sonra
l a n a c a ğın a
katkıda bulun
Konferansı
u
y
g
u
l a m a s ın ın
ve
üreme
yönünde
taşıdı ğına
Üçüncü
2015’ten iti
l e şe c e k
Hedefleri
d e m i n e
2 0 0 0
kuruluş
o l u ş t u
t o p l u m
y
e
n
i
m
a
y
ı
Çocuk Merkezi,
v
e
ya ra r l a n d ığı,
o l u şt u r u l m a s ı
ç a l ışm a l a r ın a
Elinizdeki
Yıllık
yaşayan çocukların,
y a şa m l a r ın ı
Merkezimizin yaptığı
özetini
vermektedir.
Merkezi
açısından
alanında
ilgi
çekici
bir yıl oldu. Çalışma
araştırma
ve
savunuculuk
yapmak,
oluşturmak
ve
aynı
sivil toplum kuruluşlarını
Merkezimiz
yenidoğan
dönemi, beslenme, çocuk
çocuğa
karşı
şiddet,
adalet,
gençlerin
ve
üreme sağlığı ve hakları
Gelecek
yıllardaki
saptadık:
1.
‘Çocuk
alanlarımızı
birleştiren
önceliğe
sahiptir.
evliliklerin
genç
kız
tüm sorunlara ek olarak
fiziksel ve ruhsal sağlık
sorunları ve bu konuya
ilişkin yapılması gereken
yasal
değişiklikler
üzerinde çalışmakta ve
bu konuda ulusal
v
e
geliştirmek
için
Merkezimizin
yaptığı
vermektedir. 2012 yılı,
Uluslararası
sağlık ve insan
h a k l a r ı
etkinliklerle dolu
yoğun bir yıl
a l a n l a r ım ız
öncelikle
s av u n u c u kanıta-dayalı
ge l i şt i r m e k ,
ko nu l a rd a
k u r u l u ş
Merkezimiz
e r k e n
beslenme,
h a k l a r ı ,
karşı
şiddet,
çocuk ve adalet,
sağlığı ve hakları,
hakları çalışma
dir.
Gelecek
işbirliği yapmaktadır. 2. İkinci önceliğimiz, sivil toplum kuruluşu olarak
‘Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın 2014 yılından sonra nasıl
uygulanacağına ilişkin sürece katkıda bulunmaktır. Kahire Konferansı
gündemi ve uygulamasının
a
ğ
ç a l ışa n
l a r ın ı
y e n i
çocukluk
ç o c u k
k a d ın a
c i n s e l
gençlerin
ü r e m e
l a r ın ı
için
3
öncelik
tüm
çalışma
bir konu olarak
Merkezimiz,
k
ı
z
sorunlara
ve ruhsal
k o n u ya
gereken
üzerib
u
l a r
y ıl l a rd a k i
saptadık:
1.
a l a n l a r ım ız ı
temel önceliğe
erken ve zorla
ç o c u k l a rd a
ek
olarak
s a ğ l ı k
i l i şk i n
y a s a l
n d e
konuda
a r a s ı
yap mak
s i v i l
‘Uluslar
i şb i r l i ği
ği m i z ,
o l a ra k
k ın m a
2 0 1 4
n a s ıl
i l i şk i n
m a k t ır.
g ü n -
u y g u
sürece
Kahire
demi ve
k a d ın
s a ğl ığı
büyük
i n a n ı
ö n c e l i
b a r e n
B i n Y ıl
(MDG) ve
k a t k ıd a
bulunmaktır.
yılında
sivil
larından katkı
r u l d u ğu n d a n ,
kuruluşu olarak
k a l k ı n m a
ç a l ışm a l a r ın a
s ü rd ü r e c e ği z .
herkesin bir birey
özgürlüklerinsağlıklı
bir
a m a c ın a
d e v a m
R a p o r ,
gençlerin ve
2 0 1 2
sağlık
s a ğl ığı
bir önem
yoruz. 3.
ği m i z ,
g e r ç e k
Kalkınma
g
ü
n
Bu hedefler
t o p l u m
a l m a d a n
biz, bir sivil
yeni sürece ve
h e d e f l e r i
katkıda
bulun
Ulusla rarası
olarak temel hak
den eşit bir biçimde
t o p l u m
y ö n e l i k
edecektir. Children’s
dünyanın her yerinde
k a d ı n l a r ı n
geliştirmek
için
çalışmaların
bir
yılı, Uluslararası Çocuk
ve
insan
hakları
etkinliklerle dolu yoğun
alanlarımız
öncelikle
k a n ıt a - d a y a l ı
kapasite geliştirmek, ağ
konularda çalışan yerel
güçlendirmekti r.
sağlığı,
erken
çocukluk
sağlığı ve hakları, kadına ve
cinsel istismar, çocuk ve
kadınların sağlığı ve hakları,
çalışmalarını sürdürmektedir.
çalışmalarımız için 3 öncelik
Gelinler’
tüm
çalışma
önemli bir konu olarak temel
Merkezimiz, erken ve zorla
çocuklarda yarattığı
özellikle
kadın sağlığı ve üreme sağlığı
çocuğa karşı şiddet,
cinsel istismar, çocuk
ve adalet, gençlerin
ve
kadınların
sağlığı
ve
hakları, üreme
sağlığı
ve
h a k l a r ı
çalışmalarını
yönünde büyük bir önem taşıdığına inanıyoruz. 3. Üçüncü önceliğimiz, 2015’ten
itibaren gerçekleşecek BinYıl Kalkınma Hedefleri (MDG) ve gündemine katkıda
bulunmaktır. Bu hedefler 2000 yılında sivil toplum kuruluşlarından katkı almadan
oluşturulduğundan, biz, bir sivil toplum kuruluşu olarak yeni sürece ve yeni kalkınma
hedefleri çalışmalarına katkıda bulunmayı sürdüreceğiz. Uluslararası Çocuk Merkezi,
herkesin bir birey olarak temel hak ve özgürlüklerinden eşit bir biçimde yararlandığı, sağlıklı
sürdürmektedir.
Gelecek
y ıl l a rd a k i
bir toplum oluşturulması amacına yönelik çalışmalarına devam edecektir. Elinizdeki
çalışmalarımız
için 3 öncelik
Yıllık Rapor, dünyanın her yerinde yaşayan çocukların,
saptadık:
1.
gençlerin ve kadınların yaşamlarını geliştirmek için
‘Çocuk Gelinler’
tüm
çalışma
Merkezimizin yaptığı çalışmaların bir özetini vermektedir.
a l a n l a r ım ız ı
birleştiren önemli
2012 yılı, Uluslararası Çocuk Merkezi açısından sağlık ve
bir konu olarak
insan hakları alanında ilgi çekici etkinliklerle dolu yoğun
temel
önceliğe
sahiptir.
Merkezi
bir yıl oldu. Çalışma alanlarımız öncelikle araştırma ve
miz, erken ve zorla
evliliklerin genç kız
kanıta-dayalı
savunuculuk
yapmak,
kapasite
çocuklarda yarattığı
geliştirmek, ağ oluşturmak ve aynı konularda çalışan
tüm
sorunlara
ek
olarak
özellikle
yerel sivil toplum kuruluşlarını güçlendirmektir.
fiziksel
ve
ruhsal
sağlık sorunları ve bu
Merkezimiz yenidoğan sağlığı, erken çocukluk
konuya
ilişkin
dönemi, beslenme, çocuk sağlığı ve hakları, kadına
yapılması gereken yasal
değişiklikler
üzerinde
ve çocuğa karşı şiddet, cinsel istismar, çocuk ve
çalışmakta
ve
bu
konuda
ulusal
ve
adalet, gençlerin ve kadınların sağlığı ve hakları,
u l u s l a r a r a s ı
ü r e m e
sağlığı ve
kuruluşlarla
yakın
işbirliği yapmaktadır.
hakları
çalışmal
2. İkinci önceliğimiz,
a r ın ı
s ü rd ü r
sivil
toplum
kuruluşu olarak
mekted i r .
Gelecek
ç a l ışm a
3 öncelik
‘Çocuk
t ü m
a l a n
b i r l e ş
bir konu
ö n c e l i ğe
erken
ve
evliliklerin
ç o c u k l a rd a
sorunlara ek
fiziksel
ve
sorunları
ve
i l i ş k i n
gereken yasal
ü z e r i n d e
konuda ulusal
kuruluşlarla
yapmaktadır.
önceliğimiz,
k u r u l u şu
Nüfus
ve
K o n f e
2 0 1 4
sonra nasıl
n a c a ğın a
s ü r e c e
b u l u n
Kahire
a n s ı
demi ve
m a s ın ın
sağlığı ve
s a ğl ığı
büyük
bir
t a şıd ığın a
yoruz.
3.
önceli
ğimiz,
i t i b a r e n
g e r ç e k l e şe c e k
K a l k ı n m a
(MDG)
ve
k a t k ı d a
bulunmaktır.
Bu
2000 yılında sivil
kuruluşlarından katkı
oluşturul duğundan,
toplum
kuruluşu
sürece
ve
yeni
h e d e f l e r i
katkıda bulunmayı
Uluslararası Çocuk
bir birey olarak
özgürlüklerinden
ya ra r l a n d ığı,
o l u şt u r u l m a s ı
ç a l ışm a l a r ın a
Elinizdeki
Yıllık
her yerinde yaşayan
gençlerin
ve
y a şa m l a r ın ı
geliştirmek
için
Merkezimizin
y a p t ı ğ ı
çalışmaları
n
‘Uluslar
arası
y ıl l a rd a k i
Nüfus
ve
larımız için
K a l k ın m a
saptadık: 1.
Konferan sı’nın
Gelinler’
2014 yılından
ç a l ışm a
sonra
nasıl
l a r ım ız ı
uygulana
tiren önemli
c a ğ ı n a
i l i şk i n
olarak temel
s ü r e c e
s a h i p t i r.
k a t k ıd a
Merkezimiz,
b u l u n
z o r l a
m a k t ır.
genç
kız
K a h i r e
yarattığı
tüm
olarak
özellikle
ruhsal
sağlık
bu
konuya
y a p ıl m a s ı
Konferansı
gündemi ve
u y g u l a
m a s ın ın
kadın sağlığı
ve
üreme
s a ğ l ı ğ ı
y ö n ü n d e
büyük bir önem
t a şıd ığın a
inanıyoruz.
3.
Ü ç ü n c ü
ö n c e l i ği m i z ,
2015’ten
itibaren
gerçekleşecek BinYıl
Kalkınma Hedefleri
(MDG)
ve
gündemine katkıda
bulunmaktır.
Bu
hedefler
2000
yılında sivil toplum
k u r u l u şl a r ın d a n
katkı
almadan
oluşturulduğundan,
biz, bir sivil toplum
B i n Y ıl
kuruluşu
olarak
Hedefleri
yeni sürece ve yeni
gündemine
k a l k ı n m a
h e d e f l e r
h e d e f l e r i
t o p l u m
çalışmalarına
a l m a d a n
biz,
bir
sivil
k a t k ı d a
olarak
yeni
bulunmayı
k a l k ı n m a
s ü rd ü re c e ği z .
ç a l ışm a l a r ın a
s ü rd ü r e c e ği z .
U l u s l a ra ra s ı
Merkezi,
herkesin
Çocuk Merkezi,
temel
hak
ve
herkesin bir birey
eşit
bir
biçimde
olarak temel hak
sağlıklı bir toplum
amacına
yönelik
v
e
devam edecektir..
ö z g ü r Rapor, dünyanın
d e ği şi k l i k l e r
çalışmakta ve bu
ve
uluslararası
yakın
işbirliği
2.
İkinci
sivil
toplum
o l a r a k
‘Uluslararası
K a l k ın m a
ra n s ı’ n ın
y ıl ın d a n
uygula
i l i şk i n
k a t k ıd a
m a k t ır.
Konfer
g ü n uygula
k a d ın
üreme
yönünde
ö n e m
i n a n ı
Üçüncü
2015’ten
ç o c u k l a r ın ,
kadınların
1
YILLIK RAPOR 2013
çalışmalarına
Uluslararası Çocuk Merkezi Yıllık Raporu - 2013
Yayın Sahibi: Uluslararası Çocuk Merkezi
Editör: Gülgün Müftü
Grafik Tasarım ve Dizgi: Selim Cesur
Uluslararası Çocuk Merkezi – UÇM
Bilkent Üniversitesi, Merkez Kütüphane Binası
06800, Bilkent, Ankara, TÜRKİYE
Tel
: +90 (312) 290 2366
Faks : +90 (312) 266 4678 – 266 6929
E-posta
: [email protected]
www.icc.org.tr
Yayın Türü: Yaygın Süreli Yayın (Periodical)
Basımcı: Alp Ofset Matbaacılık, Ankara, Türkiye
Basım Tarihi:
ISBN:
ULUSLARARASI
ÇOCUK
MERKEZİ
YILLIK RAPOR
2013
İLKELERİMİZ:
İnsan haklarına saygı
Toplum yararına çalışmak
Gelecek nesilleri güçlendirmek
Katılımcılık
İşbirliği ve ortaklık
Saydamlık ve hesap verebilirlik
Orta Düzey Yöneticiler için
Bağışıklama Eğitimi Çalıştayları
30 katılımcı ile
Taşkent-Özbekistan’da bir eğitim
55 katılımcı ile
Kiev-Ukrayna’da iki eğitim
Sayfa 10
Risk Altındaki Gençlere Yönelik Kapsamlı
Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Hizmet Sunumuna
Yönelik Ülke Düzeyinde Uluslararası Eğitim
Kırgizistan, Tacikistan ve Özbekistan’dan gelen
20 katılımcı ile
Kairakkum-Tacikistan’da bir eğitim
Sayfa 17
“Sağlığa yapılan yatırım,
özellikle gelecek nesillere yapılan yatırım,
daha iyi işleyen ekonomi, daha anlamlı kalkınma
ve bireylere daha yüksek yaşam kalitesi getirecektir.”
Prof İhsan Doğramacı
“Türkiye’de Çocukların Cinsel İstismar
ve Sömürüye Karşı Korunması” Projesi
“Çocuğa Karşı Şiddetin Önlenmesi
için İzleme” Danışmanlığı
Türkiye Büyük Millet Meclisinde
100’den fazla katılımcı ile
açılış toplantısı
Ankara-Türkiye’de
30 farklı şehirden gelen 182 katılımcı ile
9 eğitim
Eskişehir’de 50’den fazla katılımcı ile
yerel açılış toplantısı
4 adet yayın
Sayfa 33
Sayfa 31
“Daha ileriye, en iyiye” - Prof. İhsan Doğramacı
İçindekiler
Kurucu ve Onursal Başkanımız Prof. İhsan Doğramacı’nın
Uluslararası Çocuk Merkezi Kuruluş Konuşması1
Uluslararası Çocuk Merkezi Başkanı’nın Mesajı3
Uluslararası Çocuk Merkezi
Önceliklerimiz:
4
7
Sağlık Programı 8
İnsan Hakları / Çocuk Hakları Programı21
Yayınlar
36
Bölgesel ve Küresel Faaliyetler
40
Kısaltmalar
42
Biz Kimiz
44
Prof. İhsan Doğramacı
(1915 - 2010)
Kurucu ve Onursal Başkanımızın
Uluslararası Çocuk Merkezi Kuruluş
Konuşması, Ankara, 20 Eylül 1999
Konseyimizin değerli üyeleri,
Uluslararası Çocuk Merkezi’nin (UÇM) yeni
yerleşkesi Ankara’da gerçekleşen bu ilk toplantısına
Hoş Geldiniz. Sizlerin de bildiği gibi, UÇM her
yaştan çocukların fiziksel, zihinsel, ve sosyal sağlığını
ve refahını geliştirmek üzere harcanan küresel
çabalara, aile ve toplum düzeyinde destek vermek
amacıyla kurulmuş çok yönlü ve mutlidisipliner bir
sivil toplum kuruluşudur. Merkez; Kahire ve Pekin
Konferanslarından sonra, faaliyet alanlarına kadın
sağlığı ve üreme sağlığı ve hakları konularını da
dahil etmiştir.
taşımaktadır. Ne yazık ki, 21. yüzyılın başında
karşı karşıya bulunduğumuz sağlık sorunları
yıldırıcı niteliktedir. ‘Herkes için Sağlık’ amacına
ulaşma yolunda önümüzde duran en büyük engel,
hastalık ve insanların acı çekmesine en büyük sebep
olarak da karşımıza çıkan yoksulluktur. Bu nedenle,
yoksullukla mücadeleye yoksul insanların karşı
karşıya oldukları aşırı hastalık yükü ve yüksek ölüm
oranlarının büyük oranda azaltılması çalışmaları ile
başlamalıyız. Aynı zamanda, uzayan yaşam süresi ve
sağlıksız ortamlarda yaşama sonucu ortaya çıkan,
bulaşıcı olmayan hastalıklar ve yaralanmalara karşı
da önlemler alınmalıdır.
1
Zor yoldan öğrendiğimiz bir gerçek varsa, o
da sağlık alanında bazı zaferlerimiz olsa da,
çok ender olarak bir savaş kazandığımızdır. Bu
durum, sağlığın iyileştirilmesi konusunda önemli
ilerlemeler kaydedemeyeceğimiz anlamına gelmez.
Ancak, özellikle çocuk ve kadın sağlığı konusunda
UÇM’nin görevi, sağlığın iyileştirilmesinde, bir vizyon belirlenirken, pek çok göstergeyi dikkate
araştırma ve ulusal kapasite geliştirmede bir öncü ve alan geniş bir perspektiften bakmak gereklidir.
katalizör rolü üstlenmektir. UÇM bu görevini yerine Amacımız, herkesin sosyal ve ekonomik olarak
getirmek için yenilikçi yollar, araçlar ve stratejiler verimli bir hayat sürdürdürmesine izin veren bir
kullanır. UÇM çocuk ve kadın hakları, insan hakları sağlık düzeyine sahip olmasını güvence altına
ve üreme haklarının küresel bir savunucusudur. almaktır.
UÇM ilgili hükümetler, BM kuruluşları, akademik
kuruluşlar ve diğer STK’lar ile çalışmalar sürdürür Bugün biz sağlıktan bahsederken, gerçekte insan
ve işbirliği yapar. Merkez’in geniş çaplı ve esnek gelişiminden, insan topluluklarının gelişim ve
görevi, bizim etkin ve enerjik bir grup olarak, evrimleşme kapasitelerinden, içlerinde yer alan
özellikle gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere, bireylerin ve ailelerin büyüme ve gelişmelerine
sağlığı geliştirmek üzere bölgeler ve ülkelerarası sunduğu olanaklardan söz ediyoruz.
geniş sağlık girişimlerini başlatmamızı mümkün
kılmaktadır.
Kalkınma; insan kapasitesine, enerjisine ve
yaratıcılığına yatırımı ve insanın kaynaklara, eğitime
Sektörlerarası işbirliği faaliyetleri, sağlıklı bir yaşam ve sağlığa erişiminin teminini öngörür. Kalkınma
seviyesine ulaşma çabalarında çok büyük önem aynı zamanda kişilerin çabalarının meyvesinin
yaygın olarak ve hakça dağıtılmasını ifade eder.
Dünyada yaşayan insan nüfusunun beşte birinin
her zamankinden daha çok zenginlik ve fırsatlardan
yararlanmasının yanında, nüfusun beşte dördünün
de sağlık ve refahlarına karşı gittikçe artan tehditler
ile karşı karşıya kalmalarını kabul edemeyiz.
Günümüzde dramatik bir artışla, dünya çocuklarının
neredeyse yüzde 90’ı bağışıklanmaktadır.
Ayrıca, önemli bir konu olan çocuk haklarından
bahsetmek isterim. Merkez Çocuk Haklarına
dair Sözleşme’nin hükümlerinin uygulanmasına
yüksek öncelik vermektedir. Çocukların kendilerini
etkileyen projelere katılım hakkına ve yaşamın
İyi sağlık hali bir yatırım olarak görülmelidir. sosyal, kültürel ve politik alanlarına katılım haklarına
Ekonomik, sosyal ve politik kalkınma için gerekli inanıyoruz. Gençliğin en anlamlı katılımcı rolleolduğu bilinmelidir. Sağlığa yapılan yatırım, özellikle rinden biri onların ‘yararı’nı belirlemede yardımcı
de gelecek nesillere yapılan yatırım, daha iyi işleyen olmaktır. Önümüzdeki yıllarda da, Merkezimiz
bir ekonomi, daha anlamlı işler ve dolayısı ile daha dünyada Sözleşme’nin uygulamasını gözlemlemeye
anlamlı hayatlar demek olacaktır.
devam edecektir.
2
20. yüzyıl pek çok insanın hayatında büyük
değişimlerin yaşandığı ve pek çoğu için yeni
fırsat ve beklentilerin ortaya çıktığı bir dönem
olmuştur. İnsan sağlığının iyileştirilmesi alanında
gerçekleşen büyük başarılar, bu yüzyılın en büyük
sosyal dönüşümleri arasında yeralmaktadır. Bu
başarıların bir çoğunun tıp ve teknoloji alanındaki
olağanüstü gelişmelere bağlı olduğu düşünülebilir.
Ancak temiz içme suyunun ve sanitasyonun yaygın
olarak kullanılması gibi yaşam kalitesini arttırıcı
önlemlerin yaygınlaştırılması da insanların büyük
bir kısmının daha sağlıklı hayatlar yaşamasına
katkıda bulunmuştur. Günümüz insanı bugün,
yüzyılın başında olduğundan daha iyi eğitimli
durumdadır; 1970’den bu yana yetişkin okuryazarlık oranı %50’dan daha fazla artmış ve aynı
dönem içinde okula giden çocukların oranında
%75 artış kaydedilmiştir. Rutin ve yoğun aşılama
çalışmaları bu sağlık kazanımlarına büyük ölçüde
katkıda bulunmuştur. Dünyanın her yerinde var
olan difteri, boğmaca, tetanus, kızamık ve çocuk
felci hastalıklarına karşı aşılama yoluyla her
yıl milyonlarca çocuğun hayatı kurtarılmıştır.
UÇM’nin Başkanı olarak, Heyetin, 2000’li yıllarda
özellikle kız çocuklar, kadınlar ve aileler başta
olmak üzere çocukların karşı karşıya oldukları yeni
zorlukları tartışmasını öneriyorum. Bu toplantıya
başta IPA ve FIGO gibi çocuk ve kadın - doğum
hekimlerinin kurdukları iki meslek kuruluşunun
ve WHO, UNICEF ve UNFPA gibi çalıştığımız
saha ile ilgili üç Birleşmiş Milletler kuruluşunun
temsilcilerinin de katıldığına işaret etmek isterim.
Dünya sağlığı için bu kuruluşlar ile Uluslararası
Çocuk Merkezi arasında daha etkin bir ortaklık
gelişeceğini ümit etmekteyim.
Benim en içten dileğim, bu Merkez’in çalışmalarının
giderek genişleyip, ulusal ve uluslararası alanda
varlığını ve etkisini uzun yıllar sürdürmesidir.
Prof. Tomris Türmen
Uluslararası Çocuk Merkezi Başkanı’nın Mesajı
Uluslararası Çocuk Merkezi (UÇM) yoğun bir yılı yine çocuk sağlığının korunması, çocuk haklarının
yayılması, kadın ve gençlerin sağlığı ve hakları, üreme sağlığı ve hakları konusunda çalışarak geçirmiştir.
Bu yılın en önemli atılımları, üçüncü yılında 11 il’de toplam 2.000 sağlık personeline ulaşan çocuk sağlığı
ve hastalıkları özellikle bağışıklama ve beslenme konusundaki aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları için
sürekli pediatri eğitimlerin yaygınlaştırılması; çocukların cinsel istismar ve sömürüsüne karşı oluşturulan
Beşte Bir kampanyasının savunuculuk ve eğitim ayağının başlatılması; üreme sağlığı konusunda yurtiçi
ve dışında yapılan eğitimlerdir.
3
UÇM kurucumuz Prof. İhsan Doğramacı’nın “daha ileriye, en iyiye” önerisini gerçekleştirmek için
çalışmalarını önümüzdeki yıl da daha yoğun bir biçimde sürdürecektir.
Uluslararası Çocuk Merkezi
Centre International de l’Enfance ve TICC ayrıca
ortaklaşa olarak Almanya’da, Berlin’de 1977
Uluslararası Çocuk Merkezi (UÇM), UNICEF ve yılında ‘Göçmen işçi ailelerinin çocuklarının
Fransız Hükümeti tarafından 1949 yılında Paris’te sağlığı ve Türkiye’deki çocukların sağlığı’ konulu
Centre International de l’Enfance ismi ile kuruldu. bir araştırma yapmışlardır. Bu araştırma Prof.
Merkez 1999 yılına kadar özellikle gelişmekte olan Münevver Bertan, Prof. Zafer Öztek, Prof. Bike
ülkelerdeki çocuk hekimleri ve sağlık çalışanlarına, Aksu ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiştir.
çocuk sağlığı ve hastalıkları konusundaki yenilikler
alanında kurslar düzenledi ve yayınlar hazırladı. UÇM, Türkiye’de faaliyetlerine başladıktan sonra
1999 yılında mali güçlüklerden dolayı Fransa’da çalışmalarının çocuk sağlığı ve çocuk haklarına
kapanan Merkez, aynı yılın sonunda Prof. İhsan odaklı olmasının yanı sıra, gençlerin, kadınların
Doğramacı’nın girişimleri ile, Türkiye’de Ankara’da sağlığı ve hakları ile üreme sağlığı ve hakları da
Bilkent Üniversitesi kampüsünde yeniden açıldı. Merkez’in uğraş ve çalışma alanına girmiştir.
UÇM 2004 yılında dernek statüsünü aldı.
Merkez’in halihazırdaki etkinlik ve programlarına
Genel Kurul ve Yönetim Kurulu’nun yanı sıra, geniş
Centre International de l’Enfance ve UÇM’nin ulusal ve uluslararası danışmanlar ağı katkı ve destek
arasındaki bağlantı, Centre’ın tek şubesi olan vermektedirler.
Türkiye Uluslararası Çocuk Merkezi’nin (TICC)
1976 yılında kurulmasına kadar gider. TICC 1980 Merkez’in amacı, gençler de dahil olmak üzere,
yılında sonradan Bilkent Üniversitesi kampüsü her yaştaki çocuğun hakları, ile yaşadığı aile ve
içerisinde yer alacak bir binaya taşınmıştır. Bu toplum içindeki bedensel, ruhsal ve sosyal sağlığının
şubenin ilk büyük faaliyeti Ankara Hacettepe gelişmesine destek olacak çalışmalarda bulunmaktır.
Üniversitesi’nde 7-10 Haziran 1977 tarihlerinde Merkez ayrıca, kadın sağlığı, üreme sağlığı ve
düzenlediği ‘Göçmen İşçilerin Çocuklarının hakları konularında da araştırma ve savunuculuk
Sorunları’ konulu bir uluslararası konferanstır. yapmaktadır.
4
Paris, FRANSA
Ankara, TÜRKİYE
UÇM’nin öncelikli çalışma alanları:
sağlık ve insan haklarıdır.
Merkez konferanslar, seminerler, çalıştaylar, eğitim
ve sağlık programları düzenler.
Sağlık Alanı
Merkez aynı konularda çalışan ulusal ve uluslararası
sivil toplum kuruluşlarının teknik kapasitelerini
geliştirmelerine ve güçlenmelerine destek verir.
1. Çocuk sağlığının korunması ve geliştirilmesi
• Bağışıklama
• Yenidoğan sağlığı
• Erken çocukluk gelişimi
2. Kadın, çocuk ve bebek beslenmesi
3. Cinsel sağlık ve üreme sağlığı
4. Genç sağlığı ve hakları
5. Erken ve zorla evliliklerde sağlık sorunları
Haklar Alanı
1. Çocuk haklarının Çocuk Hakları Sözleşmesi
kapsamında izlenmesi ve raporlanması
2. Çocuk hakları eğitimleri (çocuklar, sağlık
çalışanları, diğer meslek grupları için)
3. Çocuk katılımının bir hak olarak güçlendirilmesi
4. Çocuklara yönelik ticari cinsel sömürü ile
mücadele
5. Erken ço cuk luk döneminde hak ların
uygulanmasının izlenmesi için göstergeler
geliştirilmesi
6. Çocuk ihmal ve istismarını önleme
7. Toplumsal cinsiyet eğitimi
UÇM sağlık alanında eşitlik ve ayrım gözetmeme
ilkesini savunmakta ve çocukları, gençleri ve
kadınları ilgilendiren sağlık konularında hak temelli
bir yaklaşımı benimsemektedir.
Merkez, kurulduğu yıldan bu yana ulusal ve
uluslararası kuruluşlarla yakın işbirliği içerisinde
çalışmalar sürdürmektedir.
Merkez, 2010 yılında Dünya Sağlık Örgütü
(DSÖ)’nün İşbirliği Merkezi (WHO Collaborating
Center) olarak, bu prestijli ortaklığı alan ilk STK
olmuştur.
Merkez, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu
(UNFPA)’nun Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge
Ofisi ile birlikte üreme sağlığı konularında eğitici
merkezi olarak çalışmaktadır.
Merkez’in UNICEF ile uzun bir işbirliği geçmişi
bulunmaktadır. Merkez UNICEF ile şiddetin
önlenmesi ve çocuk haklarının erken çocukluk
döneminde uygulanmasının izlenmesi için bölgesel
ve uluslararası düzeyde işbirliği yaparak araçlar
geliştirmektedir. Türkiye’de Merkez, UNICEF
ile beraber çocuk haklarının savunulması,
çocuk katılımının sağlanması, çocuk hakları
uygulamalarının izlenmesi ve çocuğa karşı şiddetin
önlenmesi için çalışmaktadır.
5
Merkez her ortamdaki çocuk, kadın, aile ve Merkez başta üniversiteler olmak üzere, değişik
toplumun sağlığı ve refahı için gerekli olan önemli ülkelerde çocuk sağlığı ile ilgili çalışan kuruluşlar
faktörleri belirlemek üzere çalışma ve araştırmalar ile bir işbirliği ağı oluşturmuştur.
yapar ve gerekli müdahaleleri ortakları ile planlar.
Merkez’in Bakü, Azerbaycan ve Erbil, Irak’ta iki tane
işbirliği merkezi bulunmaktadır.
Vizyonumuz:
Tüm bireylerin demokratik, üretken, mutlu ve sağlıklı bir toplumda
yaşamaları için çalışmalarda bulunmaktır.
Misyonumuz:
Aile ve toplum içinde, her yaştaki çocukların, gençlerin, kadınların
bedensel, ruhsal, zihinsel ve sosyal sağlığının gelişmesine yönelik hak
temelli çalışmalar yapmaktır.
İlkelerimiz:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
İnsan haklarına saygı
Toplum yararına çalışmak
Gelecek nesilleri güçlendirmek
Katılımcılık
İşbirliği ve ortaklık
Saydamlık ve hesap verebilirlik
İşlevlerimiz:
6
1.
2.
3.
4.
5.
Eğitim
Araştırma
Savunuculuk
Kapasite geliştirme
Ağ geliştirme
Önceliklerimiz:
SAĞLIK
1.
Yeni Doğan ve Erken Çocukluk Gelişimi
2.
Çocuk Sağlığı (beslenme, aşılama)
3.
Ergen ve Üreme Sağlığı ve Hakları
4.
Kadın Sağlığı ve Hakları
1.
Çocukların ve Gençlerin Hakları ve Katılımı
2.
Kapasite Geliştirme ve Ağ Çalışmaları
3.
Çocuk Hakları Uygulamalarının İzlenip Raporlanması
4.
Çocuk Haklarının Yaygınlaştırılması
7
İNSAN HAKLARI:
Sağlık
En yüksek sağlık standardına ulaşma hakkı en temel
insan haklarından biridir. Sağlık hakkı, insan hakları
uygulamalarının, özellikle yaşam hakkının temelidir
ve beslenme, barınma, çalışma, temel eğitim alma,
ayırımcılığa uğramama, eşitlik ve hastalıklardan
korunma ve insan onuruna saygıya dayanır. Aynı
zamanda, mahremiyet ve aile içinde yaşam hakkı,
bilgiye ulaşılabilirlik ve derneklerin, meclislerin ve
toplumsal hareketlerin bağımsızlığı ile ilişkilidir.
Sağlık hakkı Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve
Kültürel Haklar Sözleşmesi madde 12 paragraf 1 ile
garanti altına alınmış olmasına rağmen içsel veya
dışsal pek çok faktör bu hakkı engellemektedir.
Sağlıksızlık kötü yaşam koşullarının hem sonucu
hem de nedenidir. Sağlıksız ve kirli çevre, güvenli
olmayan içme suyu ve yetersiz beslenmenin
doğrudan bir sonucudur. Nüfusun belirli grupları
diğerlerine göre daha fazla risk altındadır. Toplumsal
cinsiyet eşitsizliği nedeniyle, sağlık hizmetlerine
erişim yetersizliğinden özellikle kadın ve kızlar
etkilenmektedir.
Sağlık hakkı, genel ekonomik durumdan, devletlerin
ekonomik gelişmelerinden ve bölgelerarası/
kırsal-kentsel farklılıklardan da etkilenmektedir.
Sağlık hakkı doğal ve insan-kaynaklı afetlerden de
etkilenebilir. Ayrıca, ticari ve finansal anlaşmalar da
sağlık hakkı üzerinde olumsuz etkide bulunabilir. Bu
bağlamda, sadece devletler değil üçüncü tarafların
da sağlık hakkının tam olarak uygulanması
önündeki engelleri kaldırmada sorumluluğu
bulunmaktadır. Nitelikli sağlık personeli topluma
yönelik sağlık hizmetlerinin etkisini arttıracaktır.
Çocuklar, fiziksel ve zihinsel gelişimlerinin
aşamaları ile ilişkili olan ve kendilerini savunmasız
kılan sağlık sorunları, özellikle yetersiz beslenme
ve bulaşıcı hastalıklar ile ergenlik döneminde cinsel
sağlık üreme sağlığı ve ruh sağlığı sorunları ile karşı
karşıyadırlar.
Çocukluk çağı ölümlerinin çoğu, akut solunum
yolu enfeksiyonları, ishalli hastalıklar, kızamık,
sıtma ve beslenme bozuklukları gibi nedenlerle
gerçekleşmektedir. Bu bağlamda, Uluslararası
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi
ve Uluslararası Çocuk Haklarına dair Sözleşme
Devletlerin bebek ve çocuk ölümlerinin azaltılması,
hastalıklar ve beslenme bozuklukları ile mücadele
etme yükümlülüğünü vurgulamaktadır.
8
Sağlık ile ilgili olarak, Devletler, örneğin, mevzuat
veya üçüncü taraflarca sağlanan sağlık hizmetlerine
eşit erişimin sağlanması gibi diğer tedbirleri de
benimsemelidir. Ayrıca, toplumdaki diğer aktörlerin
de -bireyler, hükümet kuruluşları, sivil toplum
örgütleri, sağlık profesyonelleri ve iş dünyasıinsan haklarının geliştirilmesi ve korunmasında
sorumlulukları vardır.
Hükümetler ve sağlık profesyonelleri ayrımcı
olmayan bir şekilde tüm çocukların ve ergenlerin
tedavilerini gerçekleştirmelidir. Bu genellikle
çocuklar ve genç kızlar ile adolesan kızlar gibi
sağlık dahil birçok hizmete erişemeyen özel
grupların ihtiyaçlarına ve haklarına dikkat etmek
anlamına gelir. Özellikle, kız çocukların yeterli
beslenme, güvenli çevre, fiziksel ve ruhsal sağlık
hizmetlerine eşit erişimi sağlanmalıdır. Erken evlilik
gibi çoğunlukla kızların sağlığını etkileyen zararlı
geleneksel uygulamalar, ve erkek tercihli besleme
ve bakımı ortadan kaldırmak için uygun önlemler
alınmalıdır.
2013 yılı teması “Bebek ve Çocuk Beslenmesi,
Bağışıklama, Ateş ve Çocuk İstismarı” olarak
belirlenmiştir. Birer günlük seminerler Ankara,
Kayseri, Mersin, Konya, Diyarbakır, Şanlıurfa ve
İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Toplam 7 seminer
ile 2013 yılında 1.058 aile sağlığı merkezi çalışanına
ulaşılmıştır.
Çocukların gelişimi, psikososyal ve biyolojik
faktörler ve genetik mirastan etkilenir. Yoksulluk
ve ona eşlik eden sorunlar önemli risk faktörleridir.
Yaşamsal gelişim için yaşamın ilk birkaç yılı
özellikle önemlidir. Bu dönemde özellikle beyin
ve beyindeki iletim sistemi hızla gelişir. Bu gelişim Sürekli Pediatri Eğitimi Toplantısı: Prof. Dr. Raşit Vural Yağcı (Ege
farklı zamanlarda ve birbirini tamamlayacak şekilde Üniversitesi) ve Prof. Dr. Ateş Kara (Hacettepe Üniversitesi)
sürer ve beyinin yapısal ve fonksiyonel kapasitesini
etkiler.
UÇM, ayrıca, 25-26 Ekim 2013 tarihlerinde
Antalya’da gerçekleştirilen “Birinci Aile Sağlığı
Bebeklik ve erken çocukluk döneminde yeterli Elemanları Kongresi”nin Bilimsel Programının
beslenme çocuğun tüm fonksiyonlarının gelişmesi hazırlanmasını desteklemiş ve kongreye konuşmacı
için temeldir. Doğumdan itibaren ilk iki yıl optimal sağlamıştır.
büyüme, sağlık ve davranışsal gelişim için kritik
dönemdir.
Çocuk Sağlığı
Sağlık, sadece hastalık ve sakatlıkların olmaması
değil, fiziksel, mental ve sosyal yönden tam bir iyilik
halidir. Ulaşılabilir en yüksek sağlık standardı ise
ırk, din, politik inanç, ekonomik ve sosyal farklılık
gözetmeksizin tüm insanların en temel hakkıdır.
9
Bu nedenle, UÇM, Sağlık Bakanlığı, üniversiteler
ve özel sektör işbirliğinde başlattığı “Aile
Hekimleri ve Aile Sağlığı Elemanları için Sürekli
Pediatri Eğitimi” programını 2013 yılı boyunca
da sürdürmüştür. 2012 yılında Ankara, İstanbul,
İzmir ve Gaziantep illerinde 6 seminer ile 848 aile
sağlığı merkezi çalışanına ulaşılmıştır. Programın
Koruyucu Çocuk Sağlığı
Devletler Topluluğu, Kafkaslar ve Balkan ülkelerine
yönelik olarak orta düzey bağışıklama program
Aşılar:
yöneticilerinin program yönetimi konusunda
bilgi ve becerilerini arttırmak, toplumda
Aşılar çocuk sağlığını ve yaşam süresini en çok aşılama oranlarının yükselmesini sağlamak
etkileyen faktördür. Ucuz, etkili ve uygulanması üzere savunuculuk faaliyetlerini yürütmek ve
kolaydır.
yeni geliştirilen aşılar konusunda hem sağlık
Genişletilmiş Bağışıklama Programı, boğmaca, profesyonellerini, hem de halkı bilgilendirmektir.
difteri, tetanoz, kızamık, kızamıkçık, kabakulak,
tüberküloz, çocuk felci, hepatit B ve H. influenza UÇM, DSÖ’nün Aşı Tanıtımı, Savunuculuğu
tip B’ye bağlı hastalıkları kontrol altına almak ve ve Eğitimi konusunda İşbirliği Merkezi olarak,
ortadan kaldırmak amacı ile, hassas yaş gruplarına bu etkili yaklaşım konusunda Doğu Avrupa ve
enfeksiyona yakalanmalarından önce ulaşıp, Bağımsız Devletler Topluluğu, Kafkaslar ve Balkan
bağışıklanmalarını sağlamak için yapılan aşılama ülkelerine yönelik orta düzey bağışıklama program
hizmetlerini içerir. Bağışıklama hizmetleri; yöneticilerine beceriye dayalı program yönetimi
koruyucu sağlık hizmetleri içinde lokomotif işlevi eğitimi düzenlemektedir.
görebilecek hizmetlerdendir. Bu durum, özellikle
risk yaklaşımı gereği öncelikli hizmet alması Bu bağlamda, UNICEF Taşkent Ofisi ve DSÖ
gereken çocuk ve annelere aile planlaması, beslenme Taşkent Ofisi ile işbirliği içinde ve Özbekistan
gibi diğer koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulması Sağlık Hizmetleri Bakanlığı’nın tam desteği ile
olanağını verir.
25-29 Mart 2013 tarihlerinde, Taşkent-Özbekistan’da
“Orta Düzey Yöneticiler için Bağışıklama Eğitimi
UÇM’nin Dünya Sağlık Örgütü İşbirliği Çalıştayı” gerçekleştirilmiştir. Bu çalıştaya farklı
Merkezi olarak amacı, bu maliyet etkili yaklaşım bölge ve düzeylerden 33 yönetici katılmıştır.
konusunda ülkemizde, Doğu Avrupa ve Bağımsız
10
Taşkent-Özbekistan, 25-29 Mart 2013
Kiev-Ukrayna, 14-18 Ekim 2013
Hafta boyunca kütüphane 20.276 kişi tarafından
ziyaret edilmiştir.
Ayrıca, Ankara’da, birinci basamak sağlık
kuruluşlarında çalışan sağlık personeline yönelik
Bağışıklama konulu bir Konferans düzenlenmiştir.
Ulusal Bağışıklama Danışma Kurulu üyesi
tarafından verilen konferansa toplam 163 sağlık
çalışanı katılmıştır.
Çalıştaylar ile ilgili uluslararası haberler
Dünya Sağlık Örgütü sağlık hizmetleri
çalışanları ve yöneticilerinin eğitim
kalitesini arttırmak amacıyla “eğitimde yeni
stratejiler” konulu bir çalışma yapmasını ve
bir rapor yazmasını UÇM’den istedi.
Bu çalıştayın ana amacı bağışıklama kapsamını
genişleterek ve sağlık uzmanlarını ve yöneticilerini DSÖ aşı programları ile sağlık hizmetleri çalışanları
verimli program yönetimi konusunda bilgilendirerek ve yöneticilerinin hizmet-içi eğitim kalitesini
bağışıklama hizmetlerinin kalitesinin arttırılmasına arttırmak için çalışmaktadır.
katkıda bulunmaktır.
Bu bağlamda, DSÖ Genel Merkezi ve UÇM’nin
“Orta Düzey Yöneticiler için Bağışıklama Eğitimi işbirliğinde “Eğitim Metodolojileri” konulu Uzman
Çalıştayı” DSÖ Avrupa Bölge Bürosu ve DSÖ Kiev Danışma Kurulu toplantısı organize edilmiştir. Bu
Ofisi işbirliğinde 7-11 Ekim 2013 ve 14-18 Ekim toplantının gündemini özellikle kademeli eğitim
2013 tarihlerinde Kiev, Ukrayna’da iki çalıştay daha ve eğitim kalitesinin gelecekte nasıl arttırılacağı
düzenlenmiştir. Farklı bölge ve düzeylerden 55
yönetici bu çalıştaylara katılmıştır.
Avrupa Bağışıklama Haftası
UÇM (DSÖ İşbirliği Merkezi) Bilkent Üniversitesi
Kütüphane Müdürlüğünün desteği ile 22-27 Nisan
2013 tarihlerinde bir hafta süreyle üniversite
çalışanlarının ve öğrencilerinin bu konuda
farkındalığının arttırılması amacıyla bağışıklama
hakkında bilgi ve materyalinin Bilkent Üniversitesi
Kütüphanesi girişinde sergilenmesini sağlamıştır.
Prof. Zafer Öztek, Sn. Jhilmil Bahl, Prof. Andrew Brown
11
Uzman Danışma Kurulu toplantısı, 19-20 Kasım 2012, Ankara
Risk Altındaki Gençler için Cinsel Sağlık
Hizmetleri Programının Güçlendirilmesi İçin
Çalıştay, UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya
Bölgesel Ofisi (EECARO)
İstanbul, 23-27 Nisan 2013
UÇM, UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölgesel
Ofisi ile birlikte Risk Altındaki Gençler İçin Cinsel
Sağlık Programının Güçlendirilmesi konusunda
23-27 Nisan 2013 tarihinde İstanbul UNFPA
Bölgesel Ofisinde bir çalıştay düzenlemiştir. Bu
çalıştayın ana amacı “Risk Altındaki Gençler için
Cinsel ve Üreme Sağlığı Eğitici Eğitimi” kursunda
Kademeli Geliştirilmiş Eğitim Master Protokolu ve Eğitici El Kitabı
kullanılan Eğitici Eğitimi Modülü’nün gözden
geçirilmesi ve bu modülden yararlanılarak ülke
konusu oluşturmuştur. Uzman Danışma Kurulu düzeyinde yeni eğitim müfredatının geliştirilmesi
toplantısı 19-20 Kasım 2012 tarihlerinde UÇM’nde idi. Bu çalıştayın özel amaçları şunlardı:
uluslararası ve ulusal düzeyde tanınmış 20 uzman
ve akademisyenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. • Eğitici Eğitimi Modülünün gözden geçirilmesi
Bu toplantıda, Eğitim Master Protokolu ve Eğitici El
ve bu modül hakkında uzman görüşlerinin
Kitabı’nın UÇM tarafından hazırlanması için tavsiye
değerlendirilerek başarılı noktalarının yanısıra
kararı alınmıştır. Prof. Dr. Zafer Öztek, Hacettepe
eksiklerinin saptanması
Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı • Ülke bazında yapılacak olan eğitim müfredatı için
ve Prof. Angela Kydd, University of West Scotland,
teknik ve kanıta dayalı tavsiyelerin geliştirilerek
danışmanlığında, UÇM tarafından özellikle
gerekli adımların belirlenmesi
gelişmekte olan ülkelerde “kademeli geliştirilmiş
eğitim” (cascade plus training) stratejisi kullanılarak
özellikle yeni aşıların eğitimini sağlamak üzere bir
protokol ve eğitici el kitabı hazırlanmıştır.
12
Risk Altındaki Gençler için Cinsel Sağlık Hizmetleri Programının
Güçlendirilmesi İçin Çalıştay, İstanbul, 23-27 Nisan 2013
• Risk Altındaki Gençler ve Adolesanlar için Üreme
ve Cinsel Sağlık Hizmetlerinin Bölgesel ve Ülke
düzeyinde uygulanması için gerekli girdilerin
sağlanmasıdır.
sunmaktır. Bu eğitim, izleme ve değerlendirme
konusunda çalışmalarda değerlendirme deneyimi
veya eğitimi olanlar, ya da bilgilerini yenilemek ve
güncellemek isteyenler için tasarlanmıştır.
Ülke düzeyinde hazırlanacak yeni eğitim
Modülü’nün Eğitici Eğitimi olmaması gerektiği,
hizmet sunucuları için tasarlanacak rutin bir kurs
programının olması gerektiği kabul edilmiştir. Bu
eğitimin hizmet sunumu açısından uygulamaya
yönelik olmasına, kurs organizatörleri ve
kolaylaştırıcılar için gerekli olan bilgilerin açık ve
net biçimde yer almasına önem verilmiştir.
Biri de UÇM’den olmak üzere kursa 81 ülkeden 174
kişi katılmış ve sertifika almıştır.
“Daha Bütüncül ve İyi Sağlık Sonuçları
için Birinci ve İkinci Basamak Sağlık
Hizmetlerinin Sunumunda Denge
Konferansı”, 9-10 Eylül 2013, İstanbul
Sağlıkta hasta ve insan odaklı yaklaşım birinci
Uluslararası Değerlendirme Geliştirme basamakta hizmet sunumunda toplum odaklı sağlık
Eğitim Programı, 10-23 Haziran 2013, kuruluşlarının temel özelliklerdir. Demografik ve
Carleton Universitesi, Ottawa, Kanada
epidemiyolojik geçiş ve yoksulluk ile ilgili olarak
artan sosyal ve sağlık sorunları, Avrupa’daki sağlık
UÇM’den bir yetkili Carleton Universitesi ve Dünya sistemlerini kapsamlı ve bütüncül sağlık hizmetleri
Bankası işbirliğinde Ottowa, Kanada’da düzenlenen sunması için zorlamaktadır. Günümüzde sağlık
“Uluslararası Değerlendirme Geliştirme Egitimi” yaklaşımında çoklu hastalıklar ve dikey örgütlenme
Programı’na katılmış ve bu programdan uluslarası modelleri yerine kişinin ve ailesinin ihtiyaçlarına
sertifika alarak “Uluslararası Değerlendirmeci” yönelik bütüncül yaklaşımlar yer almalıdır. Bu yeni
olmuştur. Bu kursun amacı İzleme ve Değerlendirme değişim yaklaşımı sadece yeni sağlık organizasyon
konusunda katılımcılara kapsamlı bir program modeli için değil aynı zamanda yeni sağlık
sunucularının kalitesini arttırmaktadır. Bu amaçla
Türkiye Aile Hekimleri Derneği (TAHD) ile Avrupa
Birinci Basamak Hizmetleri Forumu (ABBHF)
“Daha Bütüncül ve İyi Sağlık Sonuçları için
Birinci ve İkinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin
Sunumunda Denge Konferansı”nı 9-10 Eylül
2013 tarihinde İstanbulda düzenlemiştir. Sağlık
sisteminin daha fazla hakkaniyet ve verimliliğe
hizmet edebilmesi için sağlık sisteminde uygun
koşulların oluşması ve birinci basamak hizmet
sunucuların hizmet sundukları topluma yönelik
çalışması gerekmektedir. Burada önemli bir başka
Fotoğrafı
13
Uluslararası Değerlendirme Geliştirme Eğitim Programı Grup
nokta da ikinci basamak ile etkili işbirliğinin
sağlanmasıdır. Bu nedenle, ABBHF ve TAHD ile
Uluslararası Hastane Federasyonu ve DSÖ Avrupa
Bölgesel Ofisi tarafından desteklenen bu konferans
sayesinde birinci ve ikinci basamak sağlık sistemleri
arasında bir denge sağlanması ile hizmetler arası
koordinasyonun sağlanması ve nihai olarak daha
iyi sağlık sonuçlarına ulaşılabilir.
Otuz ülkeden 160 delegenin katıldığı konferansta
UÇM “Nüfus Aktivitelerinde Finansal Akışın Birinci
Basamak Sağlık Hizmetlerini Türkiye’de Nasıl
Etkilediği” konulu bildiri sunmuştur.
Çalıştaydan çıkan sonuçlar şunlardır:
• Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sağlık
indikatörleri arasındaki açığı, Üreme Sağlığı
Programları sayesinde kapatılabilir. Türkiye Binyıl
Kalkınma Hedefleri ve Uluslararası Nüfus ve
Kalkınma Konferansı hedeflerine ulaşabilmek için
daha güçlü adımlar atmak zorundadır. Aşılama,
Aile Planlaması ve Gebe İzlemi Programları,
Sağlıkta Dönüşüm Programı uygulamasından
önce Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması
Genel Müdürlüğü sorumluluğunda iken, Sağlıkta
Dönüşüm Programı ile Aile Hekimleri, Sağlık
Ocakları, Ana Çocuk Sağlığı Merkezleri ve
Toplum Sağlığı Merkezleri bu hizmetleri sunmakla
yükümlü olmuşlardır.
• Üreme Sağlığı ve dolayısı ile Aile Planlaması hizmet
sunumunda karşılaşılan güçlükler şunlardır:
Sağlık Bakanlığı birimleri arasında koordinasyon
güçlüğü, Aile Planlaması ve Üreme Sağlığına
ayrılan bütçenin kullanılmasında karşılaşılan
engeller, sağlık personelinin aşırı yer ve birim
değişikliği, kaliteli hizmet sunucuların yer
Tablo 1. Nüfus Faaliyetleri için
donör ülkelerden Türkiye’ye
1999-2009 yılları arasında gelen
fonlar1
değişikliği nedeni ile kısıtlı personel, personelin
ülkenin doğu batı, şehir ve kırsal bölgelerde
dengesiz dağılımıdır.
• Türkiye’deki Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı için
ayrılan fonlar yeterli değildir. Dünyada oluşan
ekonomik kriz ve yakın gelecek için ayrılan
fonların yetersizliği yüzünden Uluslararası Nüfus
ve Kalkınma Konferans hedeflerine ulaşabilmek
için oluşturulan Eylem Planınını yürütülebilmesi
tehlikeye girmiştir. Hem ulusal hem de uluslararası
nüfus faaliyetleri için ayrılacak bütçenin arttırılması
gerekmektedir. Türkiye’de nüfus faaliyetleri için
yapılan harcamalarda özellikle 2006 yılından sonra
ciddi anlamda kısıtlanma olduğu gözlenmektedir.
Bu geçiş sürecinin sonunda Ana Çocuk Sağlığı
Merkezlerinin sayısı azaltılmış ve fonksiyonlarının
Aile Sağlığı Hekim ve Personeli tarafından
sağlanması düşünülmüştür. Halen bu yeni sağlık
yapılanmasında üreme sağlığı hizmetlerinde
aksaklıklar yaşanmaktadır.
Konferans sunumları Uluslararası Bütüncül Bakım
Dergisi 13. Özel Sayısında yayınlanmıştır.
http://www.ijic.org/index.php/ijic/article/view/URN
%3ANBN%3ANL%3AUI%3A10-1-114855
1
2
14
Tablo 2: 2011 yılında ulusal
bütçeden nüfus faaliyetlerine
ayrılan payın dağılımı2
Nüfus Faaliyetleri için Finans Kaynakları 2009, UNFPA
Nüfus Aktiviteleri için Mali Kaynak Araştırması, 2012, UÇM
Türkiye’de Aile Planlaması Hizmetleri
Hakkında Politika Dökümanı Hazırlanması
UÇM İsviçre Tropik ve Halk Sağlığı Enstitüsü ve
UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölgesel Ofisi
için son 10 yılda Türkiye’de Aile Planlaması ulusal
ve bölgesel trendleri hakkında veri toplayıp analiz
etmiştir. Bu araştırmanın amacı Doğu Avrupa ve
Orta Asya Bölgesi için Aile Planlaması Politika
Dökümanı oluşturulmasında UNFPA’ye destek
olmaktır. Bu Politika Dökümanı, bölgede değişen
demografik, sosyal ve çevresel politikaların Aile
Planlamasındaki rolünü daha iyi kavrayabilmek
için savunuculuk çalışmalarında kullanılacaktır.
Ayrıca bu döküman sayesinde UNFPA Ülke Ofisi,
Aile Planlaması ile ilgili ülke düzeyinde yapacakları
faaliyetlerde rehber olacaktır. Bu çalışmada UÇM
Aile Planlaması hakkında son 10 yılda çıkan ulusal
kanun, yönetmelik ve stratejileri, demografik
projeksiyonlar, üreme sağlığı ve aile planlaması
hakkında yapılan maliyet-yarar araştırma ve
raporlarını, Aile Planlaması Değerlendirme
Raporları, özellikle savunmasız grupların
Aile Planlaması kullanımına yönelik kalitatif
araştırmaları incelenmiştir. Ayrıca konu hakkında
uzman akademisyen, STK, Sağlık Bakanlığı, Maliye
Bakanlığı ve BM temsilcileri ile yüz yüze görüşmeler
yapılmıştır. Bu çalışmanın bir kaç önemli bulgusu
aşağıda sunulmuştur;
yapmakta hürdür, Birinci basamaktan hizmet talep
eden herkes bu hizmetleri ücretsiz almaktadılar.
Halka çok çeşitli aile planlaması malzemesi
sunulmaktadır. İstekli kürtaja 10 haftaya kadar
yasal izin verilmektedir ve kürtajın bir aile
planlaması (AP) yöntemi olarak kullanılmaması
konusunda bilgi verilmektedir.
Yeni “Sağlıkta Dönüşüm Yasası” ile birlikte Cinsel
Sağlık ve Üreme Sağlığı ile Aile Planlaması Hizmet
sunumunda karşılaşılan güçlükler vardır;
• Kısıtlı Lojistik
• Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı Elemanlarının
konu hakkında yetersiz eğitimi
• Performans kriterleri (Aile Hekimleri gebe, bebek
izleminden artı 10 performans alırlarken, AP
hizmet karşılığı sıfır performans getirmektedir)
Türkiye’nin ekonomik anlamda çok gelişme
gösterdiği için artık gelişmekte olan ülkeler sınıfında
yer almamaktadır. Bu ekonomide yaşanan pozitif
gelişmenin yansımaları ne yazık ki cinsel sağlık
ve aile planlaması alanlarına yansımamaktadır.
Uluslararası kaynaklardan gelen cinsel sağlık ve
15
• Türkiye, kadın sağlığı, cinsel sağlık ve hakları,
kadının güçlendirilmesi ve toplumsal cinsiyet
hakkında bulunan bütün BM sözleşmelerini
imzalamıştır. Türkiye bu sözleşmelerde yer alan
uygulamaların yürütülmesi için gerekli kanun ve
yönetmelik değişikliklerini de gerçekleştirmiştir.
Kişiler doğurganlık konusunda kendi seçimlerini
aile planlaması fonları azalmıştır, hükümet de bu
boşluğu doldurmamaktadır. Tüm bu olumsuzluklar
yüzünden cinsel sağlık ve aile planlaması alanlarında
süregelen bir gerileme yaşanmaktadır.
Politika ve kanunların sistematik olarak tekrar elden
geçirilmesi, AP hizmeti sunulan kurumlarda yüksek
kalitede Aile Planlaması ve Üreme Sağlığı hizmeti
sunumunun sağlanması, ulusal veri taban sisteminin
kurulması, bilimsel araştırmaların arttırılması,
aile planlaması ve üreme sağlığı eğitimlerinin
arttırılması ve güçlendirilmesi, ülke çapında
eğitimcilerin arttırılması, ulaşılabilir korunma
metotlarının yaygınlaştırılması, uluslararası işbirliği
ve bu işbirliğinin devamlılığının sağlanması ile Aile
Planlaması alanındaki açık karşılanabilecektir.
Risk Altındaki Gençlere Yönelik Kapsamlı
Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Hizmet
Sunumuna Yönelik Ülke Düzeyinde
Uluslararası Eğitim (21-25 Ekim 2013,
Kairakkum/Tacikistan)
UÇM, UNFPA Doğu Avrupa ve Orta Asya
Bölgesel Ofisi ve Tacikistan UNFPA Ofisinin
desteği ile birlikte Risk Altındaki Gençlere
Yönelik Kapsamlı Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı
Hizmet Sunumuna Yönelik Ülke Düzeyinde
Uluslararası Eğitimi 21-25 Ekim 2013 tarihinde
Kairakkum, Tacikistan’da gerçekleştirmiştir. Kurs
ulusal kapasiteyi güçlendirmeye yönelik devlet
kuruluşları, BM kuruluşları ve STK’larda risk
altındaki gençlerle çalışan genel pratisyenler, ebeler,
sağlık hizmet sunucuları ve sosyal hizmet uzmanları
Parlamenterlerin, STK’ların, uzman kuruluşların için tasarlanmıştır. Kursa bu sene Özbekistan’dan,
ve akademisyenlerin Aile Planlaması hakkındaki Kırgizistan’dan ve Tacikistan’dan katılımcılar gelmiş
politikaların ve talebin devamlı izlemesi, ve sertifika almaya hak kazanmıştır.
sorgulaması, yakın takip etmesi gereklidir.
Savunuc u lu k ça lışma lar ının her a landa Son değerlendirme sonuçları göstermektedir ki
yaygınlaşması teşvik edilmelidir.
Risk Altındaki Gençlere Yönelik Kapsamlı Cinsel
Sağlık ve Üreme Sağlığı Hizmet Sunumuna Yönelik
16
Kairakkum/Tacikistan, 21-25 Ekim 2013
Kairakkum/Tacikistan, 21-25 Ekim 2013
Ülke Düzeyinde Uluslararası Eğitim çok gerekli ve 2015 yılında Birleşmiş Milletler nezdinde tüm dünya
yararlıdır.
ülkeleri bir araya gelerek 2015 sonrasındaki yıllar
için küresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin
Bu eğitim sonrasında Kırgızistan, Özbekistan ve içeriğini belirleyeceklerdir.
Tacikistan’dan bu eğitimin sürdürülmesi talepleri
gelmiştir.
Kahire+20 ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri
(SKH) Platformu, cinsel sağlık ve üreme sağlığının,
Kahire+20 ve Sürdürülebilir Kalkınma cinsel haklar ve üreme haklarının, kadınların
Hedefleri, Türkiye Çalışma Platformu,
güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin,
29 Kasım 2013 ve 20 Aralık 2013, İstanbul
gençlerin ve ergenlerin hakları ve güçlenmesinin
sürdürülebilir kalkınmanın temelidir.
1994 yılında geliştirilmiş olan Birleşmiş Milletler
Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı (ICPD) Kahire+20 ve SKH Platformu yukarıda sıralanan
Eylem Planı, 179 ülke tarafından onaylanmış, hedeflerin gerçekleşmesi amacıyla bir araya gelmiş
ülkemizde Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere UÇM’ninde desteklediği bir platformdur.
kamu kuruluşları ve sivil toplum için önemli bir
referans olmuştur. Bu uluslararası anlaşmada “Romanlara Yönelik Sağlık Eşitsizliklerini
nüfus, sürdürülebilir kalkınma ve kadınların Azaltma Stratejileri” Çalıştayı
güçlendirilmesi temelinde üreme hakları ve
cinsel haklar, temel insan hakları kapsamında UÇM, UNFPA ve DSÖ tarafından ortaklaşa olarak
tanımlanmıştır.
24 Ekim 2013 tarihinde İstanbul’da düzenlenen
çalıştaya katılmıştır.
Şu anda Birleşmiş Milletler (BM)’de bu konuda
hepimizi yakından ilgilendiren çok önemli bir
süreç devam etmekte. 2014 yılında BM’de tüm
dünya hükümetlerinin katılacağı bir BM Genel
Kurul toplantısıyla ICPD Eylem Planı’nın 20. yıl
değerlendirilmesi yapılacaktır. Kısaca “ICPD+20”
olarak adlandırılan bu toplantıda, ICPD
konusunda 2014 sonrasına ilişkin kararlar alınması
planlanmaktadır.
“Romanlara Yönelik Sağlık Eşitsizliklerini Azaltma Stratejileri”
Çalıştayı, 24 Ekim 2013, İstanbul
17
Buna paralel olarak işleyen çok önemli başka bir
BM süreci daha bulunmaktadır: Brezilya’da, Haziran
2012’de gerçekleştirilen BM Rio+20 Konferansı’nda
alınan bir kararla başlayan “BM Sürdürülebilir
Kalkınma Hedefleri Süreci.” Bu çok önemli süreçte
“Romanlara Yönelik Sağlık Eşitsizliklerini
Azaltma Stratejileri” Çalıştayının amacı, 2011
yılında Ulusal Roman Entegrasyonu Stratejilerinin
oluşturulmasını/güncellenmesini ve Romanları
10 yıllık sağlık eylem planlarına dahil edilmesini
desteklemek amacıyla gerçekleştirilen toplantıda
alınan önerilerin takip edilmesidir. Ayrıca
katılımcı ülkeler arasında tecrübe alış-verişi, ulusal
sağlık eylem planlarının uygulanması sürecinin
gözden geçirilmesi ve bu süreçten öğrenilenler,
sağlık eşitsizliklerinin azaltılmasındaki başarılı
uygulamalar ve tecrübe paylaşımı amaçlanmıştır.
Çalıştay sonunda ulusal planların, Romanlar dahil
olmak üzere herkesin sağlığa erişimini güvence
altına alması, teşviklerin özendirilmesi, mevcut
verilerin kullanılması ve politikaların iyileştirilmesi
için kanıtlar toplanması ve bu süreci Birleşmiş
Milletlerin kolaylaştırması gibi bir çok önerilerde
bulunulmuştur.
sunmaktadır. Genel hedef, Avrupa işbirliği ve
değişimleri aracılığıyla yetişkin eğitiminin ve
öğrenim uygulamalarının kalitesini, duyulan ilgiyi
ve Avrupa bakış açısını güçlendirmektir.
Grundtvig programının amacı yetişkin eğitimini
kapsayan kurumsal ve bireysel eğitim ve öğretim
gereksiniminin altını çizmektedir. Özellikle,
yaşlanan nüfusa yardım etmeyi hedeflerken,
yetişkinlere bilgi ve becerilerini arttırmada farklı
yollar sunabilmeyi hedeflemektedir.
UÇM olarak ilk kez 2008 yılında, Gaziantep
Büyükşehir Belediyesi ortaklığında dahil olduğumuz
Grundtvig Öğrenme Ortaklığı projemiz sonucunda
Türkiye’de Anne Merkezlerinin kurulmasına
öncülük etmiş ve bu merkezlerin faaliyetlerinin
sürekliliğinin sağlanması ve geliştirilmesi
konusunda çalışmalar yürütülmüştür.
Anne Merkezleri özellikle imkanı olmayan annelere
sohbet, arkadaşlık, destek ortamı sunan ve imkanlar
dahilinde kendilerini geliştirebilmeleri için eğitimler
ve seminerlerle onlara ve ailelerine destek veren,
kendilerine olan güvenlerini arttırmada ve hatta aile
bütçesine katkıda bulanabilecek düzeye çıkarmada
Danimarkalı bir yazar olan Nikolai Grundtvig (1783- faaliyetler ve imkanlar sunan mekanlardır. Halen
1872) “yaşam için öğrenme”de Nordic geleneğinin Gaziantep’te 3 Anne Merkezi, Büyükşehir Belediyesi
kurucusu olarak görülür. Onun “halk lisesi” kavramı Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı altında aktif
eğitimin tüm vatandaşlar için yaşam boyu şart olması olarak faaliyetlerini yürütmekte ve yakın zamanda
gereğini vurgular ve sadece bilgiyi değil aynı zamanda iki yeni anne merkezinin daha ihtiyaç bölgelerinde
toplumsal sorumluluğu, kişisel ve kültürel gelişimi de hizmet vermeye başlanması beklenmektedir.
içerir.
Projenin temel amacı belirlenmiş öncelikli konular
2000 yılından bu yana, “Avrupa Birliği Grundtvig dahilinde ebeveynlere nasıl daha iyi ortamlar
Faaliyeti”, Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkinlerin sağlanabileceğini, hangi konularda destek
Eğitimi alanlarında Avrupa’da işbirliği için destek sağlanması gerektiğini, eksikliklerin belirlenmesini
18
Avrupa Birliği GRUNDTVIG Öğrenme
Ortaklığı Projesi: Toplum Yaşam Alanları–
Güvenli Öğrenme Ortamı
(Ağustos 2013 – Temmuz 2015)
Grundtvig Ortaklık Toplantısı, Varşova, Polonya, 28-30 Kasım 2013
Grundtvig Ortaklık Toplantısı, Ankara, Türkiye, 28-30 Ocak 2014
yerinde görüp tartışarak anne merkezlerinin ve
ağlarının güçlendirilmesini sağlamaktır. Bunun
için, ortaklar belirlenmiş konular üzerinde tartışıp,
bilgi ve deneyim paylaşımı sağlayacaklardır. Konular
merkezler arasında paylaştırılmış ve iki yıl boyunca
hem internet üzerinden hem de farklı ülkelerin
ev sahipliği yaptığı ziyaretler sırasında yapılacak
tartışmalar ile faaliyetler sürdürülecektir.
• Ekonomik güvence,
• Grubumuzu güvenli kılmak için gerekli araçlar
ve metodlar,
• Kriz durumlarında güvenlik / değişen hayat
şartları,
• Yerel toplum güvenliği nasıl oluşturulur.
19
Grundtvig Proje Ortaklığının ilk toplantısı 28-30
Almanya, Avusturya, Polonya, Slovakya ve Kasım 2013 tarihlerinde, Varşova, Polonya’da
Türkiye’nin de dahil olduğu altı merkezin gerçekleştirilmiştir. Almanya, Avusturya, Polonya,
ortaklığında yürütülecek faaliyetler, aileleri ve Slovakya ve Türkiye’nin katılımı ile gerçekleşen bu
anne merkezlerini güçlendirmek için aşağıda üç günlük tartışma toplantısında “Anne merkezini
belirtilmiş konular üzerinde çalışma ve araştırmalar güvenli bir yaşam alanı haline getirmek” konusunda
düzenlenmesi planlanmaktadır:
bilgi, deneyim ve yaşanan sorunlar üzerinde
durulmuştur. Ortaklığın ikinci toplantısı 28-30
• Anne merkezini güvenli bir yaşam alanı haline Ocak 2014 tarihlerinde UÇM, Ankara, Türkiye’de
getirmek,
gerçekleştirilmiştir. Bu toplantının konusu “Kriz
• Erken annelik döneminde anneler birbirlerine durumlarında güvenlik ve değişen hayat şartları”
nasıl destek olurlar,
olup; özellikle “Aile içi Şiddet” konusunda ortaklar
• Annenin çocuğunu bırakması gerektiğinde,
bilgilendirilmiş, ülkeler arası hukuk farklılıkları
• Destekleyici bir gruba sahip olmak,
üzerinde durulmuş ve merkezlere gelen annelere
• Sağlık sistemi,
aile içi şiddet konusunda nasıl destek olabilecekleri
• Dahil etme, dışlama, ayrımcılık,
hakkında danışmanlık verilmiştir.
Zihinsel Engelli Çocuklar İçin Müzik Terapisi
UÇM tarafından koordine edilen, finansal açıdan
Çankaya Rotary Kulübü tarafından desteklenen
ve Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları
Fakültesi tarafından eğitim verilen ve Türkiye
Özürlüler Eğitim ve Dayanışma Vakfı (ÖZEV)
işbirliğinde “Engelli Çocuklara Müzik Eğitimi
Verilmesi Projesi” yürütülmektedir. Bu proje
kapsamında seçilen çocuklara müzik eğitimi
verilmesi, öğrencilerin el-kol koordinasyonunun
geliştirilmesi, bu yolla özgüven kazanarak toplumla
bütünleşmelerinin sağlanması hedeflenmektedir.
Bu amaçla Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne
Sanatları Fakültesi’nde yarı zamanlı müzik eğitimi
kapsamında 6-14 yaş grubu 15 öğrenciden oluşan
bir müzik sınıfı oluşturulmuş ve yıl boyunca eğitim
20
Özel Çocuklar Konseri, 5 Mayıs 2013,
alması sağlanmıştır. Bu Müzik sınıfı 2012-2013 yılı
faaliyetlerinin kapanışı nedeniyle 5 Mayıs 2013
tarihinde Orff-Schulwerk ekolünden oluşturulmuş
bir konser vermiştir.
İnsan / Çocuk Hakları Programı
Bu amaca ulaşmak için, UÇM çocuklarda
görülen hak, ihlallerini ve onların haklarının
UÇM’nin Çocuk Hakları Programı Türkiye’de ve gerçekleşmesinin önündeki engelleri analiz eder.
dünyada çocukların yaşamında ve durumlarında Bu analizi savunuculuğun bir aracı olarak kullanıp
olumlu değişim sağlamak için çalışır.Merkez stratejik çözümler geliştirebilmek için yapar.
bu konu ile ilgili bilgi paylaşımı, ortak eylem,
uluslararası bilgiyi yerel bilgi ile ilişkilendirerek UÇM’nin Çocuk Danışma Grubu (ÇDG):
ve konu ile ilgili projeler ve faaliyetler yaparak
gerçekleştirir.
UÇM’nin birlikte çalıştığı takriben 10 çocuktan
oluşan “UÇM ÇDG” ile gerçekleştirilen ortak
UÇM, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına dair analiz çalışması sonucunda 2013 yılında program
Sözleşme (ÇHS) ve diğer insan hakları belgelerinin önceliklerimizi şu şekilde belirledik:
tam anlamlarıyla uygulanması yolunda çalışır.
Burada amaç, tek tek, her çocuğun birey olarak saygı • özellikle cinsel istismar ve sömürü olmak üzere
görmesinin ve toplumda tam ve eşit birer üye olarak
çocuğa karşı şiddetin tüm biçimlerine karşı her
kabul görmesinin sağlanmasıdır.
ortamda mücadele vermek,
21
UÇM’nin Çocuk Hakları Yeni Programlama Yapısı
• fiziksel cezalandırma ve internet ortamında
şiddete karşı mücadele
• çocuk haklarını her sektörde teşvik etmek,
görünür olmasını sağlamak ve çocuk haklarının
uygulanmasının izlenmesini ve raporlamasını
sağlamak.
Çocukların hayatında olumlu değişim için:
Birlikte hareket etmek ve bilgilendirme
UÇM bilgi ve ağ oluşturma yoluyla
güçlendirir
Bir çoğumuz günlük hayatımızdaki zamanlı
ve güvenilir bilgi olmadan yaşayamayacağımız
Çocuk ve gençlerin katılımı programında uygulanan gerçeğini hafife alırız. Bu durum çocuk hakları
tüm savunuculuk yöntemlerinin (kapasite geliştirme savunuculuğunda da farklı değildir. Sistematik ve
ve ağ çalışmaları, izleme ve raporlama ve çocuk yenilikçi bilgi kullanımı ve paylaşımı çocukların
haklarının teşviki) içine entegre olduğu için burada yaşamlarındaki değişikliği tetikleyen bir anahtar
ayrı bir başlık olarak vermiyoruz.
ve güçlü bir araçtır.
22
Stratejik önceliklerimiz ve hedeflerimiz aynı Ancak, bu bilgi çağında, doğru veya güvenilir ya
kalmakla birlikte bu faaliyet raporunda UÇM’nin da yanıltıcı veya hatalı bilgi kaynakları çevrimiçi
çalışmalarını daha iyi yansıtacak şekilde sunduk.
ve çevrimdışı ortamda birçok bilgi bulunmaktadır.
Bu dağınık ve ayrıştırılmamış bilgi çocuk hakları
F a a l i y e t l e r i m i z i ç o c u k l a r ı n s e s l e r i n i savunucularının, politikacıların, sivil toplumun,
yükseltebilmeleri için bir savunu aracı olarak ailelerin ve çocukların doğruyu yanlış olanlardan
bilgi üretmek, bilgi toplamak ve toplanan bilgiyi seçmesini imkansız hale getirmektedir.
paylaşmak; hak ihlallerine karşı daha güçlü yanıt
verebilmek ve çocuk hakları ihlalleri ile mücadele Çocuk hakları savunuculuğunun çocukların
çabalarına katkıda bulunmak için birlikte çalışma/ yararına çalışmasını sağlamak, çocukların hayatını
güç birliği oluşturma gibi yöntemlerin birincil etkileyen gelişmelerin herkes tarafından daha kolay
işlevlerini yansıtacak biçimde sunuyoruz. Bu takip edilip anlaşılmasını sağlamak amacıyla UÇM
nedenle ÇDG aracılığıyla çocuklarla sürdürülen aşağıdaki hizmetleri sumuştur;
istişarelere dayanarak, UÇM cinsel sömürü ve
haklarından mahrum bırakılmış çocuk gruplarının • Türkiye’deki çocuk hakları haberlerinin günlük
üzerine özel bir vurgu ile çocuklara karşı şiddetin
takibi,
önlenmesi konusuna ayrıca ağırlık verilmiştir.
• Birleşmiş Milletler’deki, Avrupa Konseyi’ndeki,
Avrupa Birliği’ndeki ve diğer ilgili kurumlardaki
Aşağıda 2013 yılı boyunca vizyonumuza ulaşmak
tüm gelişmeler konusunda bilgilendirme,
için sürdürdüğümüz faaliyetlerin özetini • Uluslararası sivil toplum örgütlerinin ve üniverbulabilirsiniz:
sitelerin öncü araştırmalarını ve savunuculuk
alanındaki gelişmeler ve materyeller konusunda
bilgilendirme,
• Ulusal ve uluslararası koalisyonlarla ortak
savunuculuk çalışmalarına destek verme, yeni
çalışmaları başlatma.
23
Kaynakların paylaşımı, tetikleyici ve bilgilendirici
savunuculuk araçları aracılığı ile kapasite gelişimini
desteklemek için ve birer savunuculuk platformu
olarak UÇM’nin bir çok web sitesi vardır. Bu web
sitelerinde 2005 yılından bu yana günlük haberleri
takip etmekte, var olan bilgileri paylaşmakta,
mevcut veri toplanma ve paylaşıma girişimlerine
ön ayak olmakta ve toplanan bu verilerle coğrafi
konumlandırma sistemini kullanarak çocuğa karşı
şiddeti izleme ve raporlama haritası oluşturmuştur.
Bunların yanısıra eğlenceli ve bilgilendirici yollarla http://www.cocukhaklariizleme.org
çocuklara ve gençlere haklarını öğreten websiteleri
de vardır.
savunucularının ve politika yapıcılarının bilinçli
kararlar vermelerine yardımcı olmak için sunulan
Çocuk haklarını izleme ve raporlama web sitemiz Türkiye ile ilgili raporlarlar da bulunmaktadır.
http://www.cocukhaklariizleme.org/ çocuk hakları 2013 yılı boyunca, websitesini her ay %80’i bireysel
savunucularına ve politika yapıcılarına 2005 ziyaretçiden oluşan ortalama 1.200 ziyaretçi ziyaret
yılından bu yana topladığı binlerce çocuk hakları etmiştir.
haberi (sadece 2013’de 1.122 haber) ile devamlılık
gösteren ve çözüm bulunamayan çocuk hakları Çocuklara Yönelik Şiddeti Raporlama/
ihlalleri ile ilgili kanıt oluşturabilecek ve hak ihlalleri İzleme Haritası
ile ilgili eğilimleri anlamalarını sağlayacak bilgi
sunmaktadır. Web sitesi ayrıca, birçok yayın, kısa Bu websitesinden tespit edilen eğilimler ışığında
makaleler ve videolar ile çocuk hakları konusunda ve birlikte çalıştığımız çocukların yönlendirmesi
temel, güncel ve tarihsel bilgi sağlamaktadır. Sitede, ile UÇM, Kenya merkezli uluslararası sivil toplum
UÇM’den, BM Çocuk Hakları Komitesi’nden, örgütü Ushaidi ile işbirliği yaparak yeni bir teknoloji
Avrupa Konseyi’nden ve çocuk hakları alanında olan coğrafi konumlandırma sistemi kullanılarak
önde gelen STK’lardan 75 yol gösterici yayın, 16 oluşturulan izleme ve raporlama aracını 2009’da
uluslararası ve ulusal uzman ile (YouTube’daki UÇM Türkiye’ye getirdi. Bu yeni araç, Türkiye’de
Çocuk Hakları TV http://www.youtube.com/user/ çocukların (yaş ve cinsiyet ayrıştırması ile) nerede
ICCcocukhaklariTV/videos) röportajın yanısıra (il, ilçe, okul, kurum, ev, sokak gibi), şiddetin hangi
BM, Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği, Türkiye Büyük türüne (BM tarafından tespit edilen 11 temel tür)
Millet Meclisi (TBMM) ve STK’lardan çocuk hakları maruz kaldıkları, şiddetin önlenmesinden sorumlu
yükümlüleri coğrafi konumlama teknolojisini
kullanarak harita üzerinde göstermektedir. Bu yeni
teknoloji, ayrıca çocukları ve onların ailelerini bu
websitesi ve/veya Twitter aracılığı ile şiddeti rapor
etmelerini, bilgilenmelerini ve haberdar etmelerini
sağlamaktadır. Çocuklara yönelik şiddeti raporlama
ve izleme haritası http://www.cocukhaklariizleme.
org/harita/ 2013 yılında 500’ün üzerinde çocuğa
karşı yapılan şiddet olayını kaydetmiştir; haritanın
her ay %43’ü düzenli harita kullanıcısı olan, yaklaşık
1.800 ziyaretçisi bulunmaktadır. Harita Türkçe,
İngilizce ve Fransızca olarak kullanmaktadır.
Aynı derecede önemli bir başka websitesi
ise çocuklar için hazırlanmıştır. http://www.
cocukhaklariizleme.org/cocukhaklari/ Bilkent
Üniversitesi ve Ros e-Hulman Teknoloji
Enstitüsündeki gençler tarafından, 8 yaşından
13 yaşına kadar çocukların Türkçe ve İngilizce
oyun,video ve çocukların anlayabileceği biçimde
sadeleştirilmiş ÇHS metni ile çocukların kendi
haklarını öğrenmelerine yardımcı olması amacıyla
yaratıldı.
24
http://www.cocukhaklariizleme.org/harita/
Basılı, görsel-işitsel ve çevrimiçi medya, UÇM’nin
bilgiyi yaymak ve farklı kullanıcılara ulaşarak
çocukların hakları ve durumu hakkında bilgi
vermek ve insanların çocuğa bakış açılarını
etkilemeye gayret etmek için oluşturduğu diğer bir
araçtır. 2013 yılında medyayı nasıl kullandığımıza
dair bazı örnekler aşağıdaki gibidir:
• UÇM, Türk Parlementosunda 29 Mayıs 2013
tarihinde sivil toplum örgütleriyle yapılan ilk ve
tek basın toplantısına katıldı. Basın toplantısı,
çocukların bulunduğu cezaevlerindeki cinsel
istismar ve sömürü haberleri sonrasında yapıldı.
TBMM’de daha önce gerçekleşmemiş böylesi bir
basın toplantısını düzenleyen parlamenterler,
Türkiye’de çocuk ceza adaleti alanında çalışan
sivil toplum kuruluşlarını, alanın uzmanları
olarak gerekli reformların gerçekleştirilmesi
ile ilgili çağrı yapmaları için UÇM’yi bu basın
toplantısına dahil etti.
• UÇM yıl boyunca medyada çocukların
durumlarını,karşılaştıkları şiddeti, istismar ve
sömürüyü görünür kılmaya çalıştı. Örneğin, 16
Eylül’de TRT Ankara Radyosu’nda, 5 Kasım’da
South East Europe Times’da, 11 Ekim Kız Çocukları
Günü’nde Rusyanın Sesi Radyosu’nda, 20 Kasım
Dünya Çocuk Hakları Günü’nde TRT Anadolu
TV’de ve 27 Kasımda Best FM’de yaptığımız
yayınlarla binlerce insana ulaştık. Uluslararası
Çocuk Merkezi’nin savunuculuk faaliyetlerini
çeşitli medya organlarından öğrenen bazı
akedemisyenler,öğretmenler, okul yöneticileri,
STK temsilcileri, ebeveynler ve çocuklar UÇM’den
destek veya daha fazla bilgi istemişler ve bu
talepleri karşılanmıştır.
• Facebook ve Twitter UÇM’nin 2013’de kullanmaya başladığı,daha geniş şekilde çocuklar,
• 18 Şubat, UÇM ve Avrupa Birliği Delegasyonu
çocuk hakları sivil toplum danışma toplantısını
düzenledi
• 19 Şubat, Ankara Tıp Fakültesinin alternatif
bakım ve çocuk hakları semineri
• 2 Nisan, Avrupa Birliği Delegasyonu Türkiye
hakkında İlerleme Raporu için çocuk hakları
danışma toplantısı
• 15-17 Mayıs, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve
Hastalıkları Ulusal Kongresi,
• 30 Mayıs, Anne ve Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV)
ve Eğitim Reformu Girişimi (ERG) erken dönem
çocuk bakımı ve eğitimi ve Türkiye’deki yeni
eğitim sistemi üzerine politika dialog toplantısı
• 3 ve 9-12 Eylül, Birleşmiş Milletler Kalkınma
Programı (UNDP), İnsan Hakları Ortak Platformu
ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Engelli
İnsan Hakları Programlama Eğitimi,
Toplantılara katılarak çocuk hakları konusunda • 13 Eylül, Suç ve Ceza Uluslararası Film Festivali,
farkındalığı arttırmaya yönelik varolan çalışmalara
Çocuk ve Suç Konferansı,
yapılan katkılar UÇM’nin kullandığı bir diğer • 25 Ekim, Koç Üniversitesi kız çocuklarına karşı
yöntemdir. Aşağıdaki liste UÇM’nin uzman
cinsel istismar semineri.
konuşmacılar ve yorumcular sağlayarak doğrudan
katkıda bulunduğu toplantılardan bazılarıdır:
Paydaşlar arasında ortaklıklar geliştirmek,
ortaklaşa çalışma yoluyla çocukların hayatlarında
• 9 Ocak, Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri ile olumlu değişim yaratmayı kolaylaştırma
UNICEF Erken Çocukluk Projesi kapsamında misyonumuzu gerçekleştirmedeki stratejik
düzenlenecek medya kampanyası için danışma araçlarımızdır. Bu kadar büyük bir misyonun yanlız
toplantısı,
gerçekleştiremeyeceğini, değişimin sadece tüm
• 24 Ocak, UNICEF erken çocukluk döneminin sektörlerden savunucuların birlikte çalışmasıyla
2015 sonrası kalkınma hedeflerinde yer alması olacağını biliyoruz. UÇM, çocukların yararı için
üzerine Güney Doğu Avrupa ve Bağımsız Devletler birlikte çalışmaya olanak tanıyan birçok yaklaşım
Topluluğu Bölgesel danışma toplantısı,
kullanmaktadır. Bunlar arasında yerel ve ulusal
• 5 Şubat, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve girişimlerin ve kampanyaların desteklenmesi,
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar sivil toplum örgütlerinin oluşturduğu ağlar ve
Kurumu (TÜBİTAK) ortaklığında başlayan çocuk koalisyonlar aracılığı ile ortak kampanyalar
erken uyarı sistemi üzerine danışma toplantısı düzenlenmesi, toplantı, konferas, seminer
25
gençler, onların aileleri, politika yapıcıları, sivil
toplum kuruluşları ve bazı grupların ulaştığı, bilgi
paylaşımı sağladığı yeni teknoloji platformları.
Facebook yoluyla (https://www.facebook.com/
BilkentICC?ref=hl), UÇM sadece 20 Kasım
Dünya Çocuk Hakları gününde 743 kişiye, 2013
yılında toplamda 48.029 kişiye ulaştı ve çocuklara yönelik sömürü ve cinsel istismar hakkında
bilgi verildi. Twitter yoluyla (@ICCchildrights),
Missing Children Europe (Avrupa Kayıp Çocuklara Yardım Örgütü), CRIN (Çocuk Hakları
Uluslararası Ağı), Child Rights Connect (Çocuk
Hakları STK Grubu), Plan International ve Plan
Asia gibi büyük uluslararası ve ulusal STKların
da içinde bulunduğu 195 den fazla takipçisi ile
paylaştığımız 1.738 bilginin yayıldığı 50.000’den
fazla insan ve kuruma ulaştık.
düzenlenmesi ve bu tür etkinliklere katılınması, tüm
bu yollarla bilgi uzmanlığı geliştirilmesi, ve bu bilgi
birikimi ve uzmanlığın paylaşılması vardır.
UÇM çocuk hakları ve refahını tehdit eden noktalar
ve endişeler hakkında üyesi olduğu ağları harekete
geçirici eylemler konusunda uzman görüşü ve
yönlendirme dahil insan ve diğer kaynaklarını
ağların kullanımına sunararak ağların gelişmesine
destek verir. Bu koalisyonlar ile gerçekleştirilen
faaliyetler UÇM’nin elindeki kaynakları da verimli
kullanmasına olanak sağlamakta ve savunuculuğunu
daha etkili kılmaktadır. Buna ek olarak, var olan
yerel ve ulusal bilgiyi uluslararası savunuculuğa,
uluslararası bilgiyi ise ulusal ve yerel savunuculuğa
dönüştürerek bağlamamıza da olanak sağlamaktadır.
Bu durum çocuk hakları savunuculuğunda etkin
bir sinerji yaratmaktadır. Ağlarla birlikte çalışmak
ve onları desteklemek UÇM’nin misyonunu
gerçekleştirmesi için yardımcı olan gerekli bir
parçadır.
Ortak eylem ve işbirliği konusunda bir örnek de
UÇM’nin Türkiye’de CTCS ile Mücadele Ağı ile
olan işbirliğidir. UÇM ortağı Uluslararası ECPAT
ile birlikte Mayıs ayında Ankara’da gerçekleşen
Roma gençlik bölgesel eğitimine destek vermiştir.
ECPAT Uluslararası üyesi olan Genç Eylem Ağı
girişiminde CTCS ile Mücadele Ağı üyesi Güven
Sağlık ve Eğitim Vakfı yönetiminde düzenlenen
bu eğitime, ECPAT Uluslararası ağının Genel
Müdürlüğüne yeni atanan Sayın Dorothy Rozga
da katılmıştır. Güney Doğu Avrupa ve Bağımsız
Devletler Topluluğu’ndaki Genç Roman aktivistleri
bir araya getiren bu eğitimde aktivistler bazı
Roman topluluklarında da görülebilen çocuklara
karşı ticari cinsel sömürü ile mücadele konusunda
yeni yöntemler öğrendiler. Sayın Rozga, UÇM’nin
Türkiye’deki Ağın kuruluşunda ve gelişmesinde
gösterdiği liderliği överken UÇM’yi Uluslararası
ECPAT’ın Güney Doğu Avrupa ve Bağımsız
Devletler Topluluğu bölgesinde de önemli bir ortağı
olarak gördüğünü belirtmiştir.
2013’de ortaklarımızla gerçekleştirdiğimiz
çalışmalardan bazıları aşağıdaki gibidir:
Kendi websiteleri haricinde, UÇM’nin Türkiye’de
yaşayan çocuklara karşı şiddet ve çocuk hakları
ihlaline karşı gerçekleşen ortak çalışmalarda ev
sahipliği yaptığı ve yürüttüğü 3 websitesi vardır:
26
• Ankara Çocuk Hakları Platformu- www.ankaracocukhaklari.org
• Çocuklara karşı Ticari Cinsel Sömürü (CTCS)
ile Mücadele Ağı - www.ctcs-mucadele.net.
• Çocuklara Karşı Şiddeti Önlemek için Ortaklık
Ağı - www.cocugasiddetionluyoruz.net
Olumlu düşünme, bölgedeki CSEC çalışmalarının devamı için
gerekli. Burada eğitim sonundaki katılımcılar bize çocukları
istismarın ve sömürünün en kötü biçimlerinden korumak için
tutumlarımızda olumlu olmak zorunda olduğumuzu hatırlatıyor.
Çocuk Evliliklerine Son Ağı, UÇM ve CTCS ile Mücadele Ağı tarafından hazırlanan çocuk evliliklerini sonlandırma posterlerini taşıyarak
halktan destek çağrısında bulundu. Bu, toplumdaki ortak endişelere dikkat çekme adına farklı koalisyonların ortak çalışmalarını
gösteren ve diğer koalisyonlar için güzel bir örnek oldu.
UÇM ayrıca Türkiye’de “Çocuk Evliliklerine Son” ağı
gibi diğer savunucu ağlarla yakından çalışmaktadır.
Ağın, yürütme kurulu üyelerinden biri olarak, UÇM
ağ aktivitelerine destek vermektedir. Örneğin, 11
Ekim Kız Çocukları Günü çerçevesinde 7 Ekim’de
Birleşmiş Milletler Türkiye Temsilciliği ve Ankara
Ümitköy Lions Kulübü’nün birlikte düzenlediği
“Umutları Solmasın” başlığıyla düzenlenen Panel
tartışmasında UÇM uluslarlarası yasal koruma
önlemleri ve devlet yükümlükleri hakkında
sunum yaptığı, 10 Ekim’de ise Ankara’nın en işlek
sokaklarından birinde basın açıklamasının yapıldığı
Ağın ortak etkinliklerine katıldı.
koordine edilen Asya’daki Kız Çocuklarının Hakları
Kampanyası idi.
27
İşbirliği içinde olduğumuz diğer bir koalisyon
d a U N I C E F Tü r k i y e Te m s i l c i l i ğ i’n i n
kolaylaştırıcılığında faaliyetlerini sürdüren
Çocuklara Karşı Şiddeti Önleme Ortaklık Ağı
(ÇKŞÖOA)dır. UÇM 2013 yılı boyunca bu
koalisyona destek vermiş ve birlikte ortak çalışmalar
yürütülmüştür. Örneğin, Arnavutluk’ta Kasım
ayında UNICEF Orta ve Doğu Avrupa ve Bağımsız
Devletler Topluluğu tarafından düzenlenen
çocuklara karşı şiddet konulu bölgesel toplantıda
ÇKŞÖOA’yi UÇM temsil etmiştir. Daha önce de
11 Ekim Kız Çocukları Günü etkinlikleri için, UÇM belirtildiği gibi, UÇM, ÇKŞÖOA’nın web sitesine
ayrıca iki uluslararası ağın etkinliklerine de katılım ev sahipliği yapmaktadır. UÇM, Ağ için hazırlanan
ve katkı sağladı.Bunlar, “Girls not Brides” tarafından çocuklara karşı şiddeti izleme göstergeleri ve eğitim
düzenlenen Twitton (Twitter Maratonu) ve materyallerinin de yazarları arasındadır. (bakınız
Tayvan’daki Garden of Hope Foundation tarafından sayfa 36-37)
28
2013’de UÇM ayrıca Türkiye’deki anayasa reformu • UÇM, “Çocuk Haklarına dair Sözleşmeye ek
konusunda savunuculuk yapan Denge ve Denetleme
Başvuru Usulü İhtiyari Protokolu (ÇHS-İP)
Ağına, İnsan Hakları Eğitimi Ağına ve Birleşmiş
Uluslararası Koalisyonu”nun kurulduğu 2011
Milletler Evrensel Periyodik İnceleme STK Raporu
yılında bu yana üyesidir. UÇM ve Koalisyon tüm
Çalışma Grubuna katıldı ve destekledi.
ülkeler tarafından ÇHS-İP’in hızlı onaylanması
ve çocukların uluslararası hesapverebilirlik
UÇM bu ulusal stratejik ortaklıkların yanısıra
mekanizmasına erişmelerini sağlamak amacıyla
uluslararası stratejik ortaklıklarıyla uluslararası
bir kampanyaya destek vermektedir. UÇM 2013’te
kampanyaları da destekledi. UÇM bunları
ÇHS-İP ile ilgili bilgi notları hazırladı ve bunları
gerçekleştirirken uluslararası gelişmelerin ulusal
TBMM’de, STK’lara ve devlet kurumlarında
ve yerel sivil toplum faaliyetlerinin birbirlerini
yayılmasını sağladı. 2012 yılında Türkiye’nin
güçlendirmesini amaçlamıştır. 2013’de UÇM
Protokolü imzalaması ile sonuçlanan bu lobi
aşağıdaki uluslararası kampanyaları desteklemiştir:
çalışmalarına 2013’de Türkiye’nin ÇHS-İP’ünü
onaylanmasını hızlandırmak amacıyla devam
• Child Rights Connect (ÇHS için STK grubu)
edildi. Bu çalışmalar sonucunda 23 Ağustos
tarafından organize edilen Çocuk Haklarını
2013’te olumlu görüş içeren onaylama kanun
Dünyanın Heryerinde Teşvik Edelim (Universally
tasarısı Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel
Promoting Child Rights) kampanyası. Bu kampanya
Müdürlüğü tarafından TBMM’ne gönderildi. UÇM
hükümetleri ÇHS’yi ve tüm ihtiyari protokollerini
TBMM’de ÇHS-İP’in onalanması için bilgilendirme
onaylamaları için çağrıda bulunurken, çocukların
ve lobi çalışmalarına devam etmektedir.
hukuki ve siyasi konumunu geliştirmek ve tüm
ülkelerin çocuk haklarını kendi gündemlerine Örneğin, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun
almalarını sağlamayı hedeflemektedir. UÇM, bu Sivil Düşün Programının desteğiyle UÇM, 2013’te
kampanyanın materyallerini Türkçe’ye çevirmiş ve STK’lar ve çocuklara bu yeni Protokolün nasıl
Türkiye’de uluslararası eylem çağrısını yayınlamıştır. işleyeceği hakkında bilgi vermek için bir seri
Kampanya hakkında daha fazla bilgi için: http:// yayının çevirisini gerçekleştirdi. 2014 yılında da bu
upchildrights.org
yayınları çocuklar ve çocuk hakları savunucuları
ile paylaşmak için bir dizi etkinlik yürütecektir.
ÇHS-İP Kanpanyası hakkında daha fazla bilgi için:
http://www.ratifyop3crc.org
29
• UÇM, dünya çapında bir çok sivil toplum örgüMichigan Devlet Üniversitesi’nde bir toplantıya
tünün bir araya gelerek kurduğu ve çocuk yaşta
katılmış ve katkı vermiştir.
evlilikleri sonlandırmayı amaçlayan bir koalisyon • UÇM 2013 yılında ayrıca, çocukların satılması,
olan “Kız Çocukları Gelin Değildir Uluslararası
çocuk fuhşu ve çocuk pornografisi ile ilgili Birleşmiş
Ağı”nın (Girls not Brides - GnB) aktif bir üyesidir.
Milletlerin Özel Raportörü 2014 seçimlerinde
UÇM, GnB’nin Şubat’ta İstanbul’da gerçekleştirdiği
Avrupa Konseyi eski Genel Sekreter Yardımcısı
küresel toplantısına katıldı ve GnB’nin Uçan
ve Avrupa Kayıp Çocuklar Örgütü Başkanı Sayın
Süpürge Kadın İletişim ve Araştırma Derneği
Maud de Boer-Buquiccihio’nun seçilmesi için
ile birlikte Türkiye’deki iletişim noktalarından
Çocuk Hakları Uluslararası Ağı (CRIN) tarafından
biri oldu.
yürütülen kampanyayı da destekledi. Sayın Maud
de Boer-Buquicchio Avrupa Konseyi’ndeki görev
Aralık 2013’te ise, UÇM, Cenevre’de DSÖ, UNICEF
süresi boyunca Çocukların Cinsel İstismar ve
ve GnB’nin çocuk evliliklerini sonlandırma ve
Sömürüden Korunması Avrupa Sözleşmesi’nin
çocuk gelinlerin ihtiyaçlarına verilecek yanıtlar
ortaya çıkması ve çocuk haklarının tanıtımı ve
ile ilgili araştırma önceliklerinin belirlenmesi
çocukların şiddetten korunmaları konusunda
için düzenlenen üst düzey toplantıya katıldı. Bu
bölgesel düzeydeki en güçlü çalışma olan Avrupa
toplantıyı takiben 2014 yılında bir seri yayın
Konseyi Avrupa Konseyi çocuklarla çocuklar için
yapılması ve araştırma için işbirliği yapılması
Avrupa İnşa etmek adlı programın kurulmasını
planlanmaktadır.
ve gelişmesini sağlamıştır. UÇM, Türkiye’de
cinsel istismar ve sömürüye karşı bu iki yapı
• “Çocuklara karşı Fiziksel Cezalandırılmanın
ile işbirliği içinde olduğu bir kampanyayı 2013
Tüm Biçimlerinin Sonlandırması için Küresel
yılında başlatmıştır (bakınız sayfa 33).
Girişim” UÇM’nin 2013’te birlikte çalıştığı bir
diğer koalisyondur. Girişim ile ortak yürütülen Tüm bu savunuculuk faaliyetleri yanında daha
lobi çalışmaları sonucunda evde ve bakım fazla zaman ve kaynak ayrılan bazı savunuculuk
kurumlarında fiziksel cezalandırmanın yasallığını faaliyetleri UÇM için özel bir yer tuttu. Yukarıda
ortadan kaldırma konusunda Türkiye’deki anlattığımız düzenli savunuculuk faaliyetlerimizden
yetkililerle yapıcı bir dialog başlamıştır. Bunun daha görünür olan bu faaliyetler UÇM’nin vitrini
yanında Haziran ayında İstanbul’da gerçekleşen niteliğindeydi. Bu faaliyetlerden dördü ile ilgili
Uluslararası Ergen Sağlığı Kongresi’nde Av. Şahin bilgiyi aşağıda sunuyoruz:
Antakyalıoğlu UÇM adına Girişimi temsil etmiştir.
• Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Güney Sudan
ve Somali gibi ÇHS’yi henüz onaylamamış üç
ülkeden biridir. ABD’nin ÇHS’yi onaylaması için
uzun süredir devam eden kampanyaya destek
vermek amacıyla UÇM, Nisan ayında dünyanın
önde gelen çocuk hakları savunucuları ile birlikte
gerekliliğini vurguladılar. Sayın Çakın ve ekibi ile
UÇM’nin yakın çalışacağı, birbirlerinin işlerini
destekleyecekleri konularında görüş birliğine
varıldı.
UÇM heyetinin Türkiye Kamu Denetçiliği
Kurumunu Ziyareti
Sayın Çakın ve ekibinin UÇM’yi ziyareti Kamu Denetçiliği kurumunu daha çocuk dostu yapma konusunda ortak karar alarak
sonuçlandı
12 Haziran 2013 tarihinde UÇM’den bir heyet
Kamu Denetçisi Sayın Çakın ve ekibine bir ziyaret
gerçekleştirerek çocukların katılım hakkı konusunda
işbirliği yapılması konusunu tartıştı. Toplantıya
UÇM Çocuk Danışma Grubu üyelerinden Zeynep
Cansu Aslan (16) ve Betul Kolağasıoğlu (15) ve
UÇM’den Gülgün Müftü, Adem Arkadas-Thibert
ve Gökçe Gül katıldı.
30
Türkiye’nin ilk Kamu Denetçisi ilk sivil
toplum kuruluşu ziyaretini Uluslararası Toplantıda Kamu Denetçiliği tarafından çocuklar
Çocuk Merkezi’nde gerçekleştirdi.
için hazırlanan tanıtım materyalleri UÇM Çocuk
Danışma Grubu üyesi çocuklar ile paylaşılırken,
29 Mart 2013 tarihi itibariyle şikayet başvuruları Grup üyeleri ile daha sonra da beraber çalışma
alınmaya başlayan Kamu Denetçiliği Kurumu’nun kararı alındı.
kadın, çocuk, engelli, bilim, sanat, kültür ve
turizmden sorumlu Kamu Denetçisi Sayın
Serpil Çakın ilk sivil toplum kuruluşu ziyaretini
11 Nisan’da UÇM’ye gerçekleştirdi. UÇM’yi 12
kişilik uzman ekibindeki çocuktan sorumlu
uzmanları Sayın Berna Suer ve İlker Özcan ile
ziyaret eden Sayın Çakın, Kamu Denetçiliği
Kurumu’nun UÇM ile işbirliği yapmaktan mutluluk
duyacağını belirtti. UÇM yöneticileri ve uzmanları
ile görüşen heyet Kamu Denetçiliği Kurumu’nun
sivil toplum kuruluşları ile yakın çalışması
gerektiğini konuştular. Ayrıca çocuktan sorumlu
Kamu Denetçisi’nin çocuğun sesi olması gerektiği,
çocukların kamu kurumları ile ilgili şikayetlerini
kolayca Kamu Denetçisine ulaştırabiliyor olması
Ombudsmanlık’ın yazılı ve çevrimiçi farkındalık materyalleri UÇM
Çocuk Danışma Grubu üyeleri ile paylaşıldığı toplantı sonucunda,
her iki taraf da sistematik bir işbirliği içine bu istişare toplantılarına
devam etme ve birlikte çalışmaya kararı verildi.
Profesyoneller için Çocuk Hakları Eğitimi
Eğitim programında sağlık çalışanları gerçek hayat durumlarından
esinlenerek oluşturulan vakaları canlandırma da içeren eğlenceli
ve öğretici yöntemler kullanmaktadırlar.
31
İnsan hakları yaklaşımı ile çocuğa karşı şiddet
gibi sorunların temelinde yatan nedenleri hedef
UÇM 2006 yılından bu yana, Profesyoneller için alma anlayışımız UÇM’nin önleme faaliyetlerine
Çocuk Hakları Eğitimi Uluslararası Girişimi odaklanmasını sağlamaktadır Aşağıdaki iki faaliyet
(CRED-PRO) ile farklı meslek grupları için çocuk önleme konusuna bağlılığımızı göstermektedir:
hakları eğitimi çalışmaları yürütmektedir.
Çocuğa Karşı Şiddetin (ÇKŞ) Önlenmesi için
2011 yılından bu yana UÇM bu işbirliğinin bir İzleme Projesi
parçası olarak Türkiye’de sağlık çalışanlarının çocuk
hakları eğitimi faaliyetlerini yoğunlaştırmıştır. Hem UNICEF hem de STKlar, Birleşmiş
Türkiye’de Sağlık Çalışanları için Çocuk Hakları Milletler Genel Sekreterliği’nin Çocuğa Karşı
Eğitimi (CRED-PRO Sağlık) 2013 yılında Şiddet Araştırması Sonuç Raporu’ndaki tavsiye
sağlık çalışanları için çocuk hakları eğitiminin kararlarının uygulanışını uluslararası, ulusal ve
sürdürülebilirliği açısından bir dönüm noktasını yerel düzeyde izlemektedirler. UNICEF ve STK
gerçekleştirdi. UNICEF ve Türkiye Cumhuriyeti ortakları bu çalışmanın kapsayıcı önerilerini,
Hükümeti arasında 19 Mayıs’ta gerçekleştirilen çocukların şiddetten masun olma hakkı konusunda
dönem ortası değerlendirme toplantısında UÇM hükümetlerin sorumluluklarını yerine getirmelerine
Sağlık Programı Sorumlusu Dr. Arzu Köseli’nin yardımcı olma gayretlerinde kullanmaktadırlar.
çabalarıyla, CRED-PRO Sağlık 2015 yılına kadar
UNICEF ile Sağlık Bakanlığı eğitim programında UNICEF Orta ve Doğu Avrupa ve Bağımsız
yerini aldı. Sağlık Bakanlığı eğitim programına Devletler Topluluğu Bölgesel Ofisi, Avrupa
entegre olan CRED-PRO Sağlık’ın ilk iki eğitimi Birliği’nin ortak finansmanı ile Güneydoğu
4-6 Haziran’da Ankara’da ve 11-13 Aralık’ta İzmir’de Avrupa’da Sırbistan, Bosna-Hersek, Arnavutluk
gerçekleşmiştir.
ve Türkiye’den oluşan dört ülkede 2011 yılında bir
bölgesel proje başlatmıştır. Bu proje “Güneydoğu
Avrupa’da Çocukların Şiddetten Korunması
Projesi” olarak adlandırılmıştır. Bu projenin
amacı, Çocuğa Karşı Şiddet Araştırması Sonuç
Raporu’nda ifade edilen önerilerin bazılarını
desteklemektedir; örneğin ulusal ve yerel taahhüt
ve icraların güçlendirilmesi, çocuklarla bizzat
çalışan ve çocuklar için çalışanların kapasitelerinin
geliştirilmesi, yasa yapıcıların ve uygulama ile ilgili
mercilerin hesapverilebilirliğinin sağlanması,
cezasız kalma halinin sonlandırılması ve sistematik
veri toplama ve araştırmaların geliştirilmesi ve
uygulanması.
Yayınlar (bakınız sayfa 36-37)
• ÇKŞ İzleme ve Raporlama Literatür taraması
• ÇKŞ İzleme Göstergeleri Kılavuzu
• ÇKŞ İzleme Eğitim kitapları
Eğitimler
• 2 pilot eğitim (40 kişi)
• 7 eğitim (140 kişi)
• 1 eğitici eğitimi (16 kişi)
Bu faaliyetlerin devamı olarak konsorsium ayrıca
UNICEF ile Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri
Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Eğitim
Sayın Séverine Jacomy-Vité, UNICEF Türkiye Temsilciliği Çocuk Ko- Dairesi Başkanlığı, ASPB Çocuk Hizmetleri Genel
ruma Bölüm Şefi, açılış konuşması yaparken
Müdürlüğü, Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu ve
Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığı ortaklığında
Projenin Türkiye ayağı bir çok safhadan yürütülen Çocuklar için Adalet projesi çerçevesinde
oluşmaktadır ve bu safhaların çoğu sivil toplum 81 ilin vali, vali yardımcıları, savcılar, hakimler,
örgütlerinin katılımını içermektedir. UNICEF, kolluk gücü personeli, sosyal hizmet uzmanları
projenin bir safhası için çağrı yapmış ve çağrıya ve diğer kamu görevlilerine verilecek olan çocuk
yanıt veren UÇM, Özgürlüğünden Yoksun Gençlerle koruma hizmetlerinde koordinasyon eğitimlerinde
Dayanışma Derneği (Öz-Ge Der) ve Türkiye Gençlik kullanılmak üzere ÇKŞ önleme, izleme ve göstergeler
Federasyonu (TGF) ile bir STK konsorsiyumu ve STK’ların rolleri konulu modülleri hazırlamıştır.
oluşturmuştur. Bu konsorsium, mevcut bilgi
ve uygulamalara dayalı araçlar geliştirilerek
bilgilendirme ve çocuğa karşı şiddeti (ÇKŞ) izlemek
için çaba gösteren sivil toplum örgütleri için ÇKŞ
önleme gösterge klavuzu, gösterge ve izleme
eğitim modülleri ve eğitimleri içeren bir seri iş
için UNICEF tarafından görevlendirmiştir. UÇM
konsorsiyum adına yürütücü kuruluş olmuştur.
ÇKŞÖOA üyesi sivil toplum örgütü temsilcilerinin
ve çeşitli üniversitelerden akademisyenlerin katkı
verdikleri çalışma sonucunda aşağıdaki çıktılara
ulaşılmıştır:
32
Eğitime katılan STK temsilcilerinin geldikleri iller, eğitimin Türkiye’nin
dört bir tarafına yapıldığını göstermiştir.
“Türkiye’de Çocukların Cinsel İstismar ve Lanzarote Sözleşmesi ve bağlantılı olduğu iki
Sömürüye Karşı Korunması” Projesi
Avrupa Konseyi Sözleşmesi çocuğa karşı şiddetin
önlenmesi, çocukların güçlendirilmesi ve korunması
2010 yılında Avrupa Konseyi, Lanzarote Sözleşmesi ve faillerin cezalandırılması için gerekli bütün
(Cinsel Sömürü ve Cinsel İstismara Karşı önlemleri içermektedir.
Çocukların Korunmasına dair Avrupa Konseyi
Sözleşmesi) bağlantılı olarak çocuğa karşı cinsel Bir STK olan UÇM 2011 yılından bu yana
şiddeti sonlandırmak için bir kampanya başlatmıştır. Avrupa Konseyi ile yakın işbirliği içinde Beştebir
kampanyasının Türkiye’de gerçekleştirilmesi
Avrupa Konseyi Kampanyası mevcut verileri için ön çalışmalara başlanmıştır. UÇM, Beştebir
kullanmaktadır. Bu veriler Avrupa’da her BEŞ kampanyası materyallerinin Türkçe’ye çevrilmesi
çocuktan BİRİNİN cinsel şiddetin herhangi bir ve bu materyallerin adapte edilmesi için küçük
biçiminin mağduru olduğunu ortaya koymaktadır. çocuklu ailelerden oluşan bir odak grubu toplantısı
Bu tür tüm vakaların % 70 ila %85’inde fail/faillerin yapılmasını gerçekleştirmiştir.
çocuğun tanıdığı ve güvendiği bir kişi/kişiler olduğu
tahmin edilmektedir. Çocuklara karşı cinsel şiddet Avrupa Konseyi Eylül 2012’de Strasburg’da
çeşitli biçimlerde olabilir: aile çevresinde, bir hükümetler ve STK’lar ile bir toplantı yapmış,
kurumda ya da başka bir yerde cinsel istismar; ve bu toplantıda, UÇM’nin bu kampanyayı
“çocuk pornografisi” aracılığıyla cinsel sömürü; Türkiye’de başlatması kabul edilmiştir. Beştebir
fuhuş, internet aracılığıyla ayartma; akranların kampanyası böylelikle Hollanda Kraliyeti Ankara
cinsel saldırısı bunlar arasındadır1. Bu yüzden bu Büyükelçiliği’nin mali desteği ile UÇM tarafından
kampanya Beştebir olarak isimlendirilmiştir2.
ı Temmuz 2013’te Türkiye’de başlatılmıştır.
Lanzarote Sözleşmesi, sözleşmeyi onaylayan her Kampanya’nın 3 ana odağı vardır:
ülkenin cinsel şiddetin önlenmesi için çocuklara
ve ailelerine bilgi sağlayarak onları güçlendirecek • Politika yapıcıları ile çalışarak Türkiye’deki
unsurları içeren bir kampanya yürütmesini öngörür.
yasaların Lanzarote Sözleşmesi ile uyumlu hale
Sözleşmeyi onaylayan her ülke, ayrıca parlamento
getirilmesine, yürürlüğe konulmasına ve aşağıda
ve yerel yönetimlerini, sözleşmede belirtildiği
belirtilen Avrupa Konseyinin bağlantılı iki
gibi politika ve hizmet çözümleri geliştirmeye
sözleşmesinin onaylanmasına yardımcı olmak:
yönlendirmelidir3.
* Siber Suçlara dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi
* İnsan Ticaretine Karşı Eyleme dair Avrupa
Kevin Lalor and Rosaleen McElvaney, “Overview of the nature and extent of child sexual
Konseyi Sözleşmesi
abuse in Europe” in Protecting children from sexual violence – A comprehensive approach.
• Yerel Yönetimler ile çalışarak Avrupa Konseyi
Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2010. Also, Corinne May-Chahal and Maria
Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresinin Türk
Herczog, Child sexual abuse in Europe, Strasbourg: Council of Europe Publishing: 2003
üyelerinin kampanyaya dahil olmasını kolaylaştırmak
See the campaign website: http://www.coe.int/t/DG3/children/1in5/default_en.asp
• Küçük çocuklar ve aileleri ile çalışarak çocukları,
1
2
3
See Council of Europe website for more information: http://www.coe.int/t/dg3/
33
children/1in5/NationalCampaigns/presentation_en.asp
ailelerini/bakıcılarını çocuğa karşı cinsel şiddetin Bertan konunun önemine ilişkin konuşmalar
önlenmesi ve rapor edilmesi konularında bilgi ve yapmışlardır.
yöntemler ile donatmak ve bu konuda farkındalığı
arttırmak.
Toplantıda UNICEF Türkiye Temsilciliği Çocuk
Koruma Bölüm Şefi Severine Jacomy Vite “Çocuğu
UÇM bu proje kapsamında farklı ortaklarla beraber Cinsel Şiddetten Koruma Uluslararası Çerçevesi”
çalışmaktadır. Bu ortaklar; Çocuğa Karşı Şiddetin konusunda bir sunum yapmıştır.
Önlenmesi STK Ağı, CTCS ile Mücadele STK Ağı
ve YASADER’dir.
Ayrıca UÇM İnsan Hakları ve Çocuk Hakları
Sorumlusu Adem Arkadaş-Thibert tarafından
Bu projenin kamu ayağı 20 Kasım 2013, Dünya Merkezimiz tarafından yürütülen Lanzarote
Çocuk Hakları Gününde TBMM’de gerçekleştirilen S ö z l e ş m e s i’n i n Uy g u l a n m a s ı “ B e ş te bi r
bir panel ile başlatılmıştır. “Çocuk Haklarının Kampanyası”nın tanıtımı yapılmıştır.
Korunmasında Uluslararası Hukuk: Avrupa
Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Parlamentoda yapılan bu açılışın ardından, UNFPA
Karşı Korunması (Lanzarote) Sözleşmesi” konulu Türkiye Ofisi ve Uluslararası Tıp Öğrencileri
panel UÇM, UNICEF ve YASADER ortaklığında, Birliğinin de içinde bulunduğu bir çok organizasyon
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler UÇM ile temasa geçerek desteklerini belirtmişlerdir.
Komisyonu – Çocuk Hakları İzleme Komitesi Bu projenin Türkiye’de sürdürülebilirliği açısından
Himayelerinde, 20 Kasım 2013 tarihinde TBMM gerçekten cesaret vericidir. Bu panel ve gösterilen
Küçük Grup Toplantı Salonunda düzenlenmiştir. ilgi, Parlamentoda başlatmak istediğimiz tartışma
Panele 15 milletvekili ile STK temsilcilerinden ve diyalog atmosferini canlandırmış, adeta yeniden
ve akademisyenlerden oluşan 100’ü aşkın davetli oluşturmuştur.
katılmıştır.
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler
Komisyonu Başkanı Necdet Ünüvar’ın açılış
konuşması yaptığı panelde İstanbul Milletvekili ve
TBMM Çocuk Hakları İzleme Komitesi Başkanı
Türkan Dağoğlu, BDP Batman Milletvekili Ayla
Akat Ata, MHP Eskişehir Milletvekili Ruhsar
Demirel, CHP İzmir Milletvekili Rıza Mahmut
Türmen, AK Parti Adana Milletvekili Fatoş Gürkan,
YASADER Genel Sekreteri Habip Kocaman,
UNICEF Türkiye Temsilcisi Simon Vis, Hollanda
Kraliyeti Büyükelçiliği Müsteşar Yardımcısı Govert
Visser ve UÇM Genel Müdürü Prof. Dr. Münevver
34
Prof. Dr. Necdet Ünüvar TBMM’de açılış konuşması yaparken
Projenin ilk yerel kampanyası ise Eskişehir
Büyükşehir Belediyesi (EBB) Meclisi Salonunda
28 Kasım 2013 tarihinde, Büyükşehir Belediye
Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen’in katılımı
ile gerçekleştirilen imza töreni ve proje tanıtım
toplantısı ile başlatılmıştır.
Münevver Bertan ise konuşmasında çocuk hakları
konusunda uluslararası sözleşmelerin önemine
değinerek, çocukların cinsel sömürü ve istismardan
korunmasının devletin, yerel yönetimlerin, sivil
toplum kuruluşlarının, öğretmenlerin, adalet
mekanizmalarının, hekimlerin ve birer yetişkin birey
olarak hepimizin sorumluluğunda olduğuna vurgu
Toplantıya belediye meclis üyelerinden, Eskişehir yapmıştır. Toplantıda ayrıca EBB Sosyal Hizmetler
Barosu avukatlarından, STK temsilcilerinden ve Dairesi Başkanı Jale Nur Süllü, Eskişehir’de çocuk
basın mensuplarından oluşan 50’yi aşkın davetli cinsel istismarı ve sömürüsünü önlemek için
katılmıştır. Bu imza ile projenin yerel düzeyde ortağı yapılacakların tanıtıldığı bir sunum yapmıştır.
olan EBB, çocukların cinsel sömürü ve istismardan
korunması için başlatılan “Beştebir” kampanyası Kampanya iki yıl süreyle 2015 yılına kadar devam
kapsamında Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel edecektir.
Yönetimler Kongresinin “Kentler ve Bölgeler
sözleşmesini” Türkiye’de imzalayan ilk yerel yönetim
olmuştur.
EBB Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen açılış
konuşmasında Eskişehir’de çocuklara yönelik
yaptıkları yerel ve uluslararası çalışmaları anlatarak,
çocukların bir ülkenin geleceğindeki önemine
vurgu yapmıştır. UÇM Genel Müdürü Prof. Dr.
Ulusal ve yerel basın kampanyanın hikayesine büyük
ilgi göstermişlerdir. Basında çıkan haberlere bu linkten
ulaşabilirsiniz: http://www.5te1.cocukhaklariizleme.org/kategori/
haberler-ve-duyurular
Bu medya ilgisinin ve kampanyanın basında yer almasının önemi,
ilginin sadece STK’lar ile ilgili haberleri yapan medya tarafından
değil, ulusal düzeyde yayın yapan ve baskı sayısı yüksek Hürriyet,
Milliyet, HaberTürk ve Cumhuriyet gazeteleri tarafından da
Sayın Prof. Dr. Münevver Bertan’ın elinde tuttuğu “Kentler ve
Bölgeler Sözleşmesini” imzalarken.
gelmesidir.
35
EBB Başkanı Sayın Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen Genel Müdürümüz
Yayınlar
Uluslararası Çocuk Merkezi olarak Çocuk Hakları konusunda farkındalığın arttırılması için yayınlarımıza
2013 yılında devam etti. 2013 yılında UÇM’nin katkıda bulunduğu veya yayınladığı yayınlar aşağıdadır.
Adem Arkadaş-Thibert MSc.,
“Çocuğa
Karşı
MA., Gülgün Müftü MA., Prof.
Önlenmesi
Dr. Bahar Güçiz Doğan ve Prof.
Danışmanlığı, “Çocuğa Karşı
Dr. Münevver Bertan tarafından
Şiddeti İzleme Göstergeleri
kaleme alınan “Sağlık Hakkı
Klavuzu”
Çerçevesinde İnsan, Kadın ve
Hazırlayanlar; Adem Arkadas-
Çocuk Hakları” konulu kitap
Thibert ve H. Feray Salman
için
Şiddetin
İzleme”
bölümü Hacettepe Üniversitesi
yayını olan “Halk Sağlığı,
Temel Bilgiler” kitabının 3.
Cilt, Genişletilmiş 2. Baskısında
yayınlanmıştır.
Prof. Dr. Clyde Hertzman, Dr.
“Çocuğa
Ziba Vaghri ve Adem Arkadas-
Önlenmesi
Thibert MSc., MA., tarafından
Danışmanlığı, “Çocuğa Karşı
kaleme alınan “Çocuk Haklarına
Şiddeti Önleme İzleme ve
dair Sözleşme ışığında Erken
Göstergeler Literatür Taraması”
Çocukluk Döneminde Çocuk
Hazırlayanlar; Selin Berghan ve
Haklarının Hayata Geçirilmesi
Adem Arkadaş–Thibert
Konusundaki
Gelişmenin
Ölçülmesi” (19 Bölüm) “Erken
Çocukluk Döneminde Araştırma
ve Küresel Politikaya Etkileri
El Kitabı” “Handbook of Early
Childhood
Development
Research and Its Impact on Global Policy” (2013) UNICEF ve
YALE Universitesi tarafından yayınlanmış ve Oxford University
Press tarafından basılmıştır. El Kitabının bu bölümü savunucuların
yararına ücret ödemeden ulaşılabilir kılınmıştır:
http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof
36
:oso/9780199922994.001.0001/acprof-9780199922994-chapter-19
Karşı
için
Şiddetin
İzleme”
“Çocuğa
Şiddetin
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İzleme”
İstismar ve Sömürüye Karşı
Danışmanlığı, “Çocuğa Karşı
Korunması” Projesi, “Kiko ve El
Şiddetin Göstergelerle İzlenmesi
Bilgilendirici Posterleri”
Eğitimi Eğitici El Kitabı”
Düzenleme; Gülgün Müftü ve
Hazırlayanlar; Prof. Dr. Betül
Adem Arkadaş-Thibert
Önlenmesi
Karşı
için
Ulukol ve Dr. Arzu Köseli
Düzenleme; Adem Arkadaş-Thibert
“Çocuğa
Şiddetin
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İzleme”
İstismar ve Sömürüye Karşı
Danışmanlığı, “Çocuğa Karşı
Korunması” Projesi, “Kiko ve El
Şiddetin Göstergelerle İzlenmesi
Bilgilendirici Kartpostalları”
Eğitimi Katılımcı El Kitabı”
Düzenleme; Gülgün Müftü ve
Hazırlayanlar; Prof. Dr. Betül
Adem Arkadaş-Thibert
Önlenmesi
Karşı
için
Ulukol ve Dr. Arzu Köseli
Düzenleme; Adem Arkadaş-Thibert
“Çocuğa
Şiddetin
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İzleme”
İstismar ve Sömürüye Karşı
Danışmanlığı,“Eğitim Becerileri
Korunması” Projesi, “Kiko ve El
Öğrenim Rehberi”
Hikaye Kitabı Klavuzu (Uzun
Önlenmesi
Karşı
için
Versiyon)”
Hazırlayanlar; Dr. Arzu Köseli,
Guide to Indicators on Prevention of
Düzenleme; Gülgün Müftü ve
Düzenleme; Prof. Dr. Betül Ulukol
Violence against Children
Adem Arkadaş-Thibert
37
Selim Cesur, İzem Bulut,
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İstismar ve Sömürüye Karşı
İstismar ve Sömürüye Karşı
Korunması” Projesi, “Kiko ve El
Korunması” Projesi, “Türkiye’de
Bilgilendirici Yapracıkları”
Çocuğa Karşı Cinsel Şiddet
Düzenleme; Gülgün Müftü ve
Araştırmaları Literatür Taraması”
Adem Arkadaş-Thibert
Hazırlayanlar; Prof. Dr. Runa Uslu
ve Prof. Dr. Emine Gül Kapçı
Mart 2014’te basılacaktır.
“Türkiye’de Çocukların Cinsel İstismar ve Sömürüye Karşı
“Türkiye’de Çocukların Cinsel İstismar ve Sömürüye Karşı
Korunması” Projesi, “Kiko ve El Hikaye Kitabı”
Korunması” Projesi, “Kiko ve El Hikaye Kitabı Klavuzu (Kısa
Düzenleme; Gülgün Müftü ve Adem Arkadaş-Thibert
Versiyon)”
38
Düzenleme; Gülgün Müftü ve Adem Arkadaş-Thibert
“Türkiye’de
Çocukların
“Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı
Cinsel İstismar ve Sömürüye
Elemanları için Sürekli Pediatri
Karşı
Eğitimi” Projesi, “Bebek ve
Korunması”
Projesi,
“Parlamenterler için El Kitabı”
Çocuk Beslenmesi, Bağışıklama,
Düzenleme; Adem Arkadaş-Thibert
Ateş ve Çocuk İstismarı”
Nisan 2014’te basılacaktır.
Hazırlayanlar; Prof. Dr. Raşit
Vural Yağcı, Prof. Dr. Esin Koç,
Prof. Dr. Saadet Arsan, Prof. Dr.
Ateş Kara, Yrd. Doç. Dr. Sevtap
Güney, Prof. Dr. Betül Ulukol
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İstismar ve Sömürüye Karşı
“Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı
Korunması” Projesi, “Eylem ve
Elemanları için Sürekli Pediatri
Örnek Uygulamalar Derlemesi
Eğitimi” Projesi, “Çocukların
(2011-2012)”
Hastane Bakımı Cep Kitabı”
Düzenleme; Adem Arkadaş-Thibert
Hazırlayan; DSÖ
Nisan 2014’te basılacaktır.
Adaptasyon; UÇM
“Türkiye’de Çocukların Cinsel
İstismar ve Sömürüye Karşı
“Eğitim Master Protokolu ve
Korunması” Projesi, “Kentler ve
Eğitici El Kitabı”
Bölgeler: Çocuklara Yönelik
Hazırlayanlar; Prof. Dr. Zafer
Cinsel Şiddeti Durdurmak için
Öztek ve Prof. Angela Kydd
Bir Anlaşma”
Düzenleme; Adem Arkadaş-Thibert
39
Nisan 2014’te basılacaktır.
Bölgesel ve Küresel Aktiviteler
Sağlık Araştırmaları Avrupa Danışma
Komitesi (EACHR) Toplantıları
Dernek Başkanımız Prof. Dr. Tomris Türmen
2-3 Mayıs 2013 tarihlerinde Kopenhag’da
gerçekleştirilen toplantıda Sağlık Araştırmaları
Avrupa Danışma Komitesi’nin (EACHR)
Başkanlığına seçilmiştir. EACHR’nin kilit görevleri;
Avrupa’daki sağlık araştırmalarını gözden geçirmek,
boşlukları ve kaçırılan fırsatları bulmak ve politika
hazırlarken bunları dikkate almaktır. Kıdemli
akademisyenlerden ve araştırmacılardan oluşan
EACHR, DSÖ Avrupa Bölge Direktör’üne DSÖ
Avrupa bölgesindeki araştırmalar için stratejik yön
hakkında tavsiyelerde bulunmaktadır.
• Öncelikli halk sağlığı sorunlarındaki yeni araştırma
bulgularına tavsiyeler, ve bu sorunlara değinmek
için etkili stratejiler ve politikalar oluşturulması
• Araştırma kurumları ve donörler arasında
kolaylaştırıcı diyalog ve etkileşim ile bilgi alışverişi
sağlamak ve bulaşıcı olmayan hastalıklar gibi
öncelikli alanlardaki kanıt boşluklarına değinilmesi
• Ulusal ve bölgesel düzeyde, özellikle bölgenin
doğu kısmında, araştırma için potansiyelin ve
kapasitenin geliştirilmesinin desteklenmesi.
Toplantı’da Başkanımız şu yorumu yapmıştır. “Bu
yıl ve gelecek yıl için çalışma planının ve hedeflerin
belirlenmesi Komite’ye yeni bir soluk getirmiştir.
Dikkatimiz, uzmanlıklarımızın gerçekten değer
katabileceği ve araştırma yatırımlarının yapılması
gereken alanlara odaklanmıştır”
Bu toplantıda EACHR hedeflerini yeniden
tanımlayarak, aşağıdaki alanlara daha yakın
odaklanmayı kabul ederek 2013-2014 için çalışma
planını oluşturmuştur;
Prof. Dr. Tomris Türmen’in başkanlık ettiği DSÖ
Avrupa Bölge Ofisinde gerçekleştirilen EACHR
dördüncü olağan toplantısı 10-11 Aralık 2013
tarihlerinde Kopenhag’da yapılmıştır. Bu toplantının
amacı komitenin son toplantısında bir çalışma
• Bazı DSÖ/Avrupa programlarının ve önceliklerinin planı ile kabul edilen aktiviteleri Bölge Direktörü
bilimsel esaslarının gözden geçirilmesi
ve üyelerden gelen talepler ile birleştirmektir.
40
EACHR Toplantısı, Kopenhag, Danimarka, 2-3 Mayıs 2013
EACHR Toplantısı, Kopenhag, Danimarka, 10-11 Aralık 2013
41
• EACHR için kabul edilen çalışma planında ana
hatları ile belirlenen eylemlerin uygulanmasının
önümüzdeki 1-2 yıl için gözden geçirilmesi;
• Avrupa Halk Sağlığı Araştırmasının Geleceği
üzerine yazılan bağımsız uzman grubunun raporu
dahil olmak üzere, güncel aktiviteler ışığında
Avrupa’daki halk sağlığı araştırmalarının gözden
geçirilmesi; bu toplantının ana gündemidir;
• Halk sağlığının bir çok kilit alanı için araştırma
ihtiyaçları ve eksiklikler konusunda yönlendirme
sağlanması:
1. Çocukluk döneminde şiddet ve kötü muamele
2. Yaşlanma ve cinsel sağlık ve üreme sağlığı
3. Bulaşıcı olmayan hastalıklar – araştırmalar
nasıl daha yanıt verici olabilir?
• Avrupa’da araştırma kapasitesinin haritalandırılması
için yapılan uygulamaların gelişiminin gözden
geçirilmesi
• EURO bölgesinde yakın zamanda başlatılan
Politika Ağı için Kanıtlar (EVIPNet) oluşumu ile
EACHR üyeleri ve aktiviteleri arasında bağlantı
kurulması
ile yapılan müzakerelerdeydim, bunu sanki
daha dünmüş gibi hatırlıyorum. Aniden yeni
Entre-Nous Dergisinin Prof. Dr. Tomris bir paradigmaya sahip olduk, bu cinsellik ya da
Türmen ile Gerçekleştirdiği Röportaj
jinekolojik sorunlar değil, bireyin yaşamının her
aşamasını etkileyen yeni bir kavram: üreme sağlığı
Avrupa’da yayınlanan “Entre Nous” dergisinin 78. idi. Bu yüzden üreme sağlığı sorunlarını bilen fakat
sayısında 1994 yılında Kahire’de yapılan Uluslararası net olarak ifade edemeyen hepimiz için aydınlatıcı
Nüfus ve Kalkınma Konferansına (ICPD) katılan olmuştur. Böylece kadın meseleleri, kadına karşı
ve aralarında Dernek Başkanımız Prof. Dr. Tomris şiddet ve bu sorunların daha fazla çözümüne yatırım
Türmen’in de bulunduğu kişilere “Kahire’de yapılan yapma ihtiyacından oluşan bir yelpazeye sahip
ICPD Konferansının kendilerine profesyonel ve olduk. Bunun ileriye doğru atılmış büyük bir adım
kişisel olarak ne anlam ifade ettiğini” sormuştur. olduğunu düşünüyorum. Bu gezegende yaşayan
insanları, isimsiz, yüzleri belli olmayan kitleler
Dernek Başkanımız bu konuda verdiği röportaj halinde değil, bireyler olarak görmeye başladık ve
da şunları dedi: “Benim için, heyecan verici bir aydınlatılmış bir döneme girdik.
tecrübeydi. Muhafazakar hükümetlerle, STK’lar
Kısaltmalar
ABBHF: Avrupa Birinci Basamak Hizmetleri ÇKŞ: Çocuğa Karşı Şiddet
Forumu
ÇKŞÖOA: Çocuğa Karşı Şiddeti Önleme Ortaklık
ABD: Amerika Birleşik Devletleri
Ağı
AÇEV: Anne ve Çocuk Eğitim Vakfı
DSÖ: Dünya Sağlık Örgütü
AÇG: Açık Çalışma Grubu
EACHR: the European Advisory Committee on
Health Research (EACHR), Sağlık Araştırmaları
Avrupa Danışma Komitesi
AP: Aile planlaması
BM: Birleşmiş Milletler
BMÇHK: Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları
Komitesi
BMÇHS: Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına dair
Sözleşme
ECPAT International: End Prostitution, Child
Pornography and Trafficking for Sexual Purposes,
Çocuk Fuhuşu, Çocuk Pornografisi ve Cinsel Amaçlı
Çocuk Ticaretine Son
EECARO: Regional Office for Eastern Europe and
Central Asia (UNFPA), Doğu Avrupa ve Orta Asya
Bölgesel Ofisi
CRED PRO: Child Rights Education for eNACSO: European NGO Alliance for Child Safety
Professionals- Profesyoneller için Çocuk Hakları Online, İnternette Çocuk Güvenliği için Avrupa
Eğitimi İnisiyatifi
STK Koalisyonu
42
CRIN: Child Rights Information Network- Çocuk ERG: Eğitim Reformu Girişimi
Hakları Uluslararası Ağı
EVIPNet: Evidence Informed Policy Network,
CTCS AĞI: Çocuklara Yönelik Ticari Cinsel Politika Ağı için Kanıtlar
Sömürüyle Mücadele Ağı
FIGO: International Federation of Gynaecology
ÇHS: Çocuk Haklarına dair Sözleşme
and Obstetrics, Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik
Federasyonu
ÇHS-İP: Çocuk Haklarına dair Sözleşme İhtiyari
Protokolü
GnB: Girls not Brides, Kız Çocukları Gelin Değildir
HIV/AIDS: Human Immunodeficiency Virus/İnsan TGF: Türkiye Gençlik Federasyonu
Bağışıklık Yetmezlik Virüsü/Acquired Immune
Deficiency Syndrome-Sonradan Edinilen Bağışıklık TRT: Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
Sistemi Bozukluğu
TICC: Turkish and International Children’s Center,
ICPD: International Conference on Population Türkiye ve Uluslararası Çocuk Merkezi
and Development, Uluslararası Nüfus ve Kalkınma
Konferansı
UÇM: Uluslararası Çocuk Merkezi
IPA: International Pediatric Association, UNICEF: United Nations Children’s Fund, Birleşmiş
Uluslararası Pediatri Derneği
Milletler Çocuklara Yardım Fonu
ISPCAN: International Society for the Prevention UNESCO: United Nations Educational, Scientific
of Child Abuse and Neglect, Uluslararası Çocuk and Cultural Organization, Birleşmiş Milletler
İstismarı ve İhmalini Önleme Topluluğu
Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü
İHOP: İnsan Hakları Ortak Platformu
UNFPA: United Nations Population Fund, Birleşmiş
Milletler Nüfus Fonu
MDG: Millennium Development Goals, Binyıl
Kalkınma Hedefleri
YASADER: Yasama Derneği
ÖZ-GE DER: Özgürlüğünden Yoksun Çocuklar
Derneği
ÖZEV: Türkiye Özürlüler Eğitim ve Dayanışma
Vakfı
SKH: Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri
STK: Sivil Toplum Kuruluşu
TAHD: Türkiye Aile Hekimleri Derneği
TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi
43
TEGV: Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı
Biz Kimiz
44
Başkan
Genel Müdür
Genel Sekreter
Prof. Dr. Tomris Türmen
Prof. Dr. Münevver Bertan
Phyllis Lepon Erdoğan, PhD
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
Çocuk Hakları Programı
Sağlık ve İnsan Hakları
İnsan Hakları ve Çocuk Hakları
Koordinatörü
Programları Danışmanı
Sorumlusu
Gülgün Müftü
Prof. Dr. Kadriye Yurdakök
Adem Arkadaş
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
Sağlık Programları Sorumlusu
Üreme Sağlığı ve Hakları
Dış İlişkiler ve İletişim
Dr. Arzu Köseli
Sorumlusu
Sorumlusu
e-posta: [email protected]
Dr. Ayşegül Esin
Selim Cesur
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
İdari Koordinatör
Ağ ve Fon Oluşturma
Defne Ağaoğlu
Sorumlusu
İdari Asistan
Gökçe Gül
e-posta: [email protected]
Çağıl Metin Balcı
e-posta: [email protected]
e-posta: [email protected]
Proje Asistanı
Ayşe Gül
e-posta: [email protected]
UÇM Destek Personeli
Erkan Çeltikçi
45
Mehmet Gül
Sebahaddin Dıranaz
Download

ULUSLARARASI ÇOCUK MERKEZİ Y ILLIK R A P O R 2 0 1 3