Вятян дашы олмайандан,
Олмаз юлкя вятяндашы...
Мяммяд АРАЗ
www.róçèýàðnews.com
28 fevral 2014-cö èë
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
¹ 03-04 (88)
Ижтимаи-сийаси,
ядяби-бядии
гязет
Õîúàëû
ñîéãûðûìûíäàí
22 èë þòöð
Õîúàëû ôàúèÿñè ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíèí ÿí ãàíëû ñÿùèôÿñèäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ôàúèÿ ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñèíè àíìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìèøäèð
ßëè
áÿé
Ùöñåéíçàäÿíèí
150
èëëèéè
ãåéä åäèëèá
Ñÿù.5
Ìÿðàñèìäÿ äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
íöìàéÿíäÿëÿðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, íàçèðëÿð, êîìèòÿ âÿ øèðêÿò ðÿùáÿðëÿðè, äèíè êîíôåññèéàëàðûí áàø÷ûëàðû,
ùàáåëÿ ãûðüûíäàí õèëàñ îëà áèëìèø
Õîúàëû ñàêèíëÿðè èøòèðàê åäèðäèëÿð.
Àíìà ìÿðàñèìèíèí èøòèðàê÷ûëàðû
àáèäÿíèí þíöíÿ òÿð ãûçûëýöëëÿð, ãÿðÿíôèëëÿð äöçäöëÿð.
ÕÕÕ
Àçÿðáàéúàíûí òàðèõèíÿ ãàíëû ùÿðôëÿðëÿ éàçûëìûø ùÿìèí ýåúÿ åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè ùÿëÿ ÑÑÐÈ äþâðöíäÿ
Õàíêÿíäè øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøìèø, øÿõñè
ùåéÿòèíèí õåéëè ùèññÿñè åðìÿíèëÿðäÿí
èáàðÿò îëàí 366-úû ìîòîàòûúû àëàéûí çèðåùëè òåõíèêàñûíûí âÿ ùÿðá÷èëÿðèíèí êþìÿéè èëÿ ãÿäèì Õîúàëû øÿùÿðèíè éåðëÿéåêñàí åòìèøëÿð.
Åðìÿíè òÿúàâöçêàðëàðûíûí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû òþðÿòäèéè íþâáÿòè
êöòëÿâè ãûðüûí íÿòèúÿñèíäÿ 613 íÿôÿð,
î úöìëÿäÿí 106 ãàäûí, 63 óøàã, 70
ãîúà àìàíñûçëûãëà ãÿòëÿ éåòèðèëìèø,
487 íÿôÿð øèêÿñò îëìóø, 1275 äèíú ñàêèí ÿñèð ýþòöðöëìöø, 155 íÿôÿðèí òà-
ëåéè èñÿ ùÿëÿ äÿ ìÿëóì äåéèëäèð. Áó
ñîéãûðûìû àêòû íÿòèúÿñèíäÿ 8 àèëÿ òàìàìèëÿ ìÿùâ åäèëìèø, 25 óøàã ùÿð èêè
âàëèäåéíèíè èòèðìèøäèð.
Õîúàëû ôàúèÿñè 200 èëÿ éàõûí áèð
ìöääÿòäÿ åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðèíèí âÿ
îíëàðûí ùàâàäàðëàðûíûí Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà ãàðøû àïàðäûüû åòíèê òÿìèçëÿìÿ âÿ ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíèí äàâàìûäûð. Ñîéãûðûìû çàìàíû 56 íÿôÿð õöñóñè
ãÿääàðëûãëà þëäöðöëìöø, 3 íÿôÿð äèðèäèðè éàíäûðûëìûø, áàøëàðûíûí äÿðèñè ñîéóëìóø, áÿäÿí ÿçàëàðû âÿ áàøëàðû êÿñèëìèø, ýþçëÿðè ÷ûõàðûëìûø, ùàìèëÿ ãàäûíëàðûí ãàðíû ñöíýö èëÿ éàðûëìûøäûð. Áó
ÿìÿëëÿðèí ãàáàãúàäàí äöøöíöëìöø
ãàéäàäà, ìèëëè ÿëàìÿòèíÿ ýþðÿ èíñàíëàðûí òàìàìèëÿ âÿ éà ãèñìÿí ìÿùâ
åäèëìÿñè íèééÿòè èëÿ òþðÿäèëìÿñè Õîúàëû ôàúèÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóãà ÿñàñÿí ìÿùç ñîéãûðûìû îëäóüóíó òÿñäèã
åäèð.
Èíñàíëûüà ãàðøû òþðÿäèëìèø áó úèíàéÿò àêòû áåéíÿëõàëã àëÿì òÿðÿôèíäÿí
þç ùöãóãè ãèéìÿòèíè àëìàëûäûð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðèíèí
õàëãûìûçà ãàðøû òþðÿòäèéè úèíàéÿòëÿð, î
úöìëÿäÿí Õîúàëû ñîéãûðûìû ùàããûíäà
ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ
÷àòäûðûëìàñû, îíóí ñîéãûðûìû êèìè òà-
Ñÿù.9-10
ÒÈÁÁÈ ÌÖÀÈÍßÄßÍ ÊßÍÀÐÄÀ
ÃÀËÀÍ ÎËÌÀÉÀÚÀÃ
ÞÌÐÖÍ
ÌÖÄÐÈÊËÈÊ
×ÀÜÛÍÄÀ
Ñÿù.6
ÙßÉÀÒÀ
ÍÈÊÁÈÍ
ÁÀÕÛØ...
ÑÅÂÝÈ ÄÎËÓ ÁÈÐ
ÖÐßÊ ÉÀØÀÉÛÐ
Ñÿù.8
Ñÿù.7
ßÑÐÈÍ
ßÍ ÃÀÍËÛ
ÔÀÚÈßÑÈ
Ñÿù.3
íûäûëìàñû ö÷öí ìÿãñÿäéþíëö âÿ àðäûúûë ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Õîúàëû ôàúèÿñèíè
òÿúàâöçêàð åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðèíèí
éöçèëëèêëÿð áîéó Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
ãàðøû àïàðäûüû ñîéãûðûìû âÿ åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòèíèí ãàíëû ñÿùèôÿñè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðìèøäèð.
Áó
ãàíëû
ýåúÿäÿ
åðìÿíè
òÿúàâöçêàðëàðûíûí òþðÿòäèêëÿðè âÿùøèëèê
éàääàøëàðäàí ùå÷ çàìàí ñèëèíìÿéÿúÿêäèð. ×öíêè ùÿìèí ýåúÿ áàø âåðÿíëÿð òÿêúÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû
ñîéãûðûìû äåéèëäè, áÿøÿðèééÿòÿ, èíñàíëûüà ãàðøû òþðÿäèëìèø ãàíëû úèíàéÿò èäè.
Áóíà áàõìàéàðàã, î çàìàíêû Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè áó äÿùøÿòëè ùàäèñÿéÿ ñèéàñè ãèéìÿò âåðèëìÿñè, ãàíëû ãûðüûí áàðÿäÿ îáéåêòèâ ìÿëóìàòëàðûí
äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû
ö÷öí ùå÷ áèð èø ýþðìÿìèøäè.
Éàëíûç öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëäèêäÿí ñîíðà áó
ãàíëû ôàúèÿéÿ ùöãóãè-ñèéàñè ãèéìÿò
âåðèëìèøäèð. 1994-úö èëäÿ óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòè 26 ôåâðàëû Õîúàëû
ñîéãûðûìû ýöíö êèìè åëàí åòìèøäèð.
Äàâàìû ñÿù.2-äÿ
ÔÖÇÓËÈ ÐÖÇÈÝÀÐ: “.. ÀÕÛ,
ÁÓ ÌßÍÈÌ ÒÀËÅ ÉÀÇÛÌÄÛÐ ”
Ñÿù.15
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú). Èéèðìè èêè èë ÿââÿë - 1992-úè èë ôåâðàëûí 25-äÿí 26-íà êå÷ÿí ýåúÿ åðìÿíè òÿúàâöçêàðëàðû Àçÿðáàéúàíûí Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ áÿøÿðèééÿò
òàðèõèíäÿ ÿí ãàíëû ôàúèÿëÿðëÿ áèð
ñûðàäà äóðàí ñîéãûðûìû òþðÿòìèøëÿð.
Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí ìèíëÿðëÿ
ñàêèíè Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëäþíöìö èëÿ ÿëàãÿäàð àíìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ôåâðàëûí 26äà ñÿùÿð òåçäÿí Õÿòàè ðàéîíóíäà
ôàúèÿ ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ óúàëäûëìûø àáèäÿíèí þíöíÿ òîïëàøìûøäû.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ àíìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìèøäèð.
Àáèäÿíèí éàíûíäà ôÿõðè ãàðîâóë
äÿñòÿñè äöçöëìöøäö.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ àáèäÿíèí
þíöíÿ ÿêëèë ãîéäó, ôàúèÿ ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ åùòèðàìûíû áèëäèðäè.
Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ, Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè Ðàìèç Ìåùäèéåâ, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà àáèäÿíèí
þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéäóëàð.
Ñÿù.6
ÈËÊ
ÊÈÒÀÁÛÍ
ÑÅÂÈÍÚÈ
ÒßËÈÌËßÐ
ÊÅ×ÈÐÈËÌÈØÄÈÐ
cyan magenta yellow black
Òÿáðèê Ñþçö
Ùþðìÿòëè Íöðÿääèí áÿé âÿ
×èìíàç õàíûì! Ôÿùìèí íÿâÿíèçèí
äöíéàéà ýþç à÷ìàñû ìöíàñèáÿòè
èëÿ ñèçÿ ýþçëÿðèíèç àéäûí îëñóí
äåéèð, ñåâèíúèíèçÿ øÿðèê îëóð, ßëèéåâëÿð àèëÿñèíè öðÿêäÿí òÿáðèê åäèðèê. ßí áþéöê àðçóì îíóí
ñàüëàì áþéöìÿñè âÿ ýÿëÿúÿêäÿ
âÿòÿíÿ ëàéèãëè áèð þâëàä êèìè éåòèøìÿñèäèð. Ôÿùìèí áàëàìûçà áàáàñû
Íöðÿääèí áÿéèí äèëè èëÿ ùÿñð åòäèéèì øåèð èñÿ àèëÿíèçÿ ö÷ãàò ñåâèíú
ýÿòèðñèí.
ÔßÙÌÈÍ ÍßÂßÌ
Íå÷ÿ ãóðáàí èëÿ, íàç íåìÿò èëÿ,
Äöíéàéà ýþç à÷äû íÿâÿì Ôÿùìèíèì.
Ùÿð ñÿùÿð, ùÿð àõøàì áèðýÿ ÿë-ÿëÿ
Èñòÿðÿì ñÿíèíëÿ ýÿçÿì, Ôÿùìèíèì.
Ãÿäÿìèíëÿ áèçÿ ñåâèíú ýÿòèðäèí,
Åé óëó äÿðýàùûì, øöêöðëÿð îëñóí.
Ìöæäÿíëÿ ùÿð éàíäà ýöëëÿð áèòèðäèì,
Áó ìöãÿääÿñ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Ãóðáàíàì, Ôÿùìèí, ãóðáàí î ýöíÿ,
Áþéöéöá õàëãûíà õåéèð âåðÿñÿí.
Ãîðó òîðïàüûíû, éàðà åëèíÿ,
Ùÿéàòäà ùÿð çàìàí õîø ýöí ýþðÿñÿí.
Äàèìà ãîðóñóí óëó éàðàäàí,
Äàèìà ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Óçàã îë, Ôÿùìèíèì, õàòà áÿëàäàí,
Ýþðìÿ áó äöíéàäà ãÿìè, ãöññÿíè.
Óúàë ÿìÿëèíëÿ, óúàë àäûíëà,
Äîüìà òîðïàüûíäà, äîüìà åëèíäÿ.
Òåç áþéö, ìÿøÿë ñà÷, ñÿí ýóð àäûíëà,
Íÿüìÿ îë ùÿìèøÿ õàëãûí äèëèíäÿ.
ßí õîø àðçó, èñòÿêëÿ
Îôåëéà ÌßÄßÒÃÛÇÛ
ÀÉÁ-íèí öçâö,
Øàèð-ïóáëèñèñò, Û ãðóï ÿëèë
Âÿòÿí äàøû îëìàéàíäàí,
Îëìàç þëêÿ âÿòÿíäàøû...
Ìÿììÿä ÀÐÀÇ
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
Áàø ðåäàêòîð ÿâÿçè
Èìðàí Ãàñûìîâ
www.róçèýàðnews.com
28 ôåâðàë 2014-cö èë
¹ 03-04 (88)
Àááàñûì, éöêñÿëòäèí àäûìûçû ñÿí,
Ãîðóäóí ìöãÿääÿñ îäóìóçó ñÿí,
Òàíûäûí äîüìàéëà éàäûìûçû ñÿí,
Î òÿëÿáÿ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíìàã ÷ÿòèí,
Áó éîëäà ìþùêÿì îë, ñÿí äàéàí ìÿòèí,
Áèëèðÿì ÷àòàúàã áóíà ãöäðÿòèí,
Î òÿëÿáÿ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Âàðëûüûí âöãàðäûð, ÿçèìäèð áèçÿ,
Íóð ÷èëÿäèí áèçèì áó ãÿëáèìèçÿ,
Ñåâèíúè ãàòìûñàí ñåâèíúèìèçÿ,
Î òÿëÿáÿ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Àòàí Ñóðõàé ñÿíèíëÿ ôÿõð åéëÿéèð,
Òÿðèôèíè ùÿð ìÿúëèñäÿ ñþéëÿéèð,
Àááàñûì äÿðéàäûð äóðìàäàí äåéèð,
Î òÿëÿáÿ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Íàìóñëó, ãåéðÿòëè áèð îüóë îëäóí,
Ñûíàãäàí êå÷ÿðÿê ñÿí çÿôÿð ÷àëäûí,
Êþ÷öá ãÿëáèìèçÿ ÿáÿäè ãàëäûí,
Î òÿëÿáÿ àäûí ìöáàðÿê îëñóí!
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû,
ÀÉÁ âÿ ÀÆÁ-íèí öçâö,
øàèð-ïóáëèñèñò, Û ãðóï ÿëèë.
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Èúòèìàè-ñèéàñè, ÿäÿáè-áÿäèè ãÿçåò
Bàùàëû òåëåôîí ùÿäèééÿ îëóíäó
Ìöüÿííè Íàäèð Ãàôàðçàäÿéÿ èëê
÷ÿðøÿíáÿ ýöíö ìöíàñèáÿòè èëÿ
áàùàëû ùÿäèééÿ áàüûøëàéûáëàð
Ìèëëè.Àç àõøàì.àç-à èñòèíàäÿí
õÿáÿð âåðèð êè, éàõûí äîñòëàðûíäàí
áèðè ñÿíÿò÷èéÿ “Âåðòó” ìàðêàëû òåëåôîí ùÿäèééÿ åäèá. Í.Ãàôàðçàäÿ òÿÿññöðàòëàðûíû ñîñèàë øÿáÿêÿäÿ éàçûá:
“Áàéðàì ýöíöíäÿ ÿí éàõûí äîñòóì òÿðÿôèíäÿí ìÿíÿ ùÿäèééÿ îëóíàí ãèéìÿòëè ùÿäèééÿ. Ùÿð áèðèíèçÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì”
Àíà îëàí
"Áó áàðûøûã Áðèëëèàíòà ãàðøû äåéèë,
ìöüÿííèìèçäÿí
áèçèì áèð äöøìÿíèìèç âàð..."
èñòè-èñòè
Ìèëëè.Àç ñùîw.àç-à èñòèíàäÿí áèëäèðè êè, õàëã àðòèñòè Íèñÿ Ãàñûìîâà
“10ËÀД-à
âåðäèéè
à÷ûãëàìàäà Ôàèã Àüàéåâëÿ áàðûøäûüûíû ñþéëÿéèá. Õàëã àðòèñòè àðàëàðûíäà éàøàíàí àíëàøûëìàçëûã öçöíäÿí áèð-áèðèíäÿí êöñäöêëÿðèíè,
àíúàã àðòûã áàðûøäûãëàðûíû ãåéä åäèá.
"Áÿñ áó áàðûøûã Áðèëëèàíò Äàäàøîâàéà ãàðøûäûðìû" ñóàëûíà äà úàâàá
âåðÿí Ãàñûìîâà “Õåéð, áó áàðûøûã Áðèëëèàíòà ãàðøû äåéèë, áèçèì õàëãûìûçûí áèð îðòàã äöøìÿíè âàð îíó äà ùàìû áèëèð” ñþéëÿéèá.
"Î, êèìäèð êè, áèç îíäàí ãîðõàã"
ÌÖÁÀÐßÊ
ÎËÑÓÍ!
Òÿñèñ÷è âÿ áàø
ìÿñëÿùÿò÷è
Ñïàúå
òåëåêàíàëûíäà
“Ýöíàéäûí” âåðèëèøèíäÿ
ãîíàã îëàí Òÿðàíÿ Ãóìðàë âÿ Ìóñà Ìóñàéåâ
õàíÿíäÿ Íàçÿíèíëÿ àðàëàðûíäà îëàí ìöíàñèáÿòëÿðäÿí äÿ äàíûøûáëàð. Òÿðàíÿ Ãóìðàë Íàçÿíèíëÿ
åéíè âåðèëèøÿ äÿâÿò îëóíñà äà, ýÿëìÿìÿñèíèí ñÿáÿáèíè à÷ûãëàéûá:
“Ìÿí ýÿëìÿê èñòÿìÿäèì âåðèëèøÿ. ×öíêè î, ùÿìèøÿ òîéëàðà ýåäÿíäÿ ñîðóøóð, ÿýÿð ìÿí îðàäà âàðàìñà, ýÿëìèð”.
Ìóñà Ìóñàéåâñÿ, “Íàçÿíèí êèìäèð êè, áèç îíäàí ãîðõàã” ñþçëÿðèíè
ñþéëÿéèá.
“ÑÀÜËÀÌ ÎË!” Êîìïàíèéàñûíà
ãîøóë, ñÿí äÿ ñàüëàì îë!
ÁÅÉÍßËÕÀËà ÑÀÜËÀÌËÛà ØÈÐÊßÒÈ ÿùàëèíèí ñàüëàìëûüû èëÿ áàüëû êîìïàíèéà êå÷èðèð. Èõòèñàñëû ùÿêèìëÿð òÿðÿôèíäÿí éåíè äèàãíîñòèêà àïàðàòû âàñèòÿñèëÿ ùå÷
áèð ÿìÿëèééàò âÿ øöàëàíìà îëìàäàí, àíàëèç âåðìÿäÿí áöòöí äàõèëè îðãàíëàðûíûçûí ìöàéèíÿñè àïàðûëàúàã âÿ ìöàëèúÿ òÿéèí åäèëÿúÿê.
Ìöàëèúÿëÿð Òèáåò òÿáàáÿòè èëÿ òÿáèè áèòêèëÿðäÿí ùàçûðëàíìûø âàñèòÿëÿðëÿ àøàüûäàêû õÿñòÿëèêëÿð öçðÿ àïàðûëàúàã:
1. Áþéðÿê
2. Þä âÿ ãàðàúèéÿð
3. Öðÿê, ãàí-äàìàð
ñèñòåìè õÿñòÿëèêëÿðè
4. Ìÿäÿ-áàüûðñàã
5. Õðîíèêè õÿñòÿëèêëÿð
6. Øÿêÿðëè äèàáåò
7. Ùèïåðòîíèéà
8. Ñîíñóçëóã
10. Ìÿðêÿçè ñèíèð ñèñòåìè
11. Ñöìöê õÿñòÿëèêëÿðè
12. Àðûãëàìà âÿ êþêÿëìÿ
13. Ãàäûí õÿñòÿëèêëÿðè
9. Îñòðîõîíäðîç
Ìöàéèíÿ îëóíìàã èñòÿéÿíëÿð ö÷öí ÿëàãÿ òåëåôîíëàðû:
(051) 702-78-02, (055) 894-78-02 Øàìõàë ìöÿëëèì.
Áó íþìðÿëÿðÿ çÿíý åäèá ÿââÿëúÿ ãåéäèééàòäàí êå÷èí. Çÿíý åäÿðÿê àäûíûçû,
ñîéàäûíûçû, àòàíûçûí àäûíû, òåëåôîí íþìðÿíèçè, öíâàíûíûçû âÿ åëàíäà ýþñòÿðèëÿí
ùàíñû õÿñòÿëèê öçðÿ ìöàéèíÿäÿí êå÷ìÿê èñòÿäèéèíèçè ñþéëÿéèí.
Ãåéä: Ìöðàúèÿò åäÿí øÿõñëÿðäÿí õàùèø îëóíóð êè, Áàêûäàí ýÿëÿúÿê ùÿêèìëÿð
ùåéÿòèíè ãàðøûëàìàãäàí þòðö ðÿùáÿðëèê òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí åäèëÿí öíâàíû áèëìÿê
ö÷öí éóõàðûäà ýþñòÿðèëÿí òåëåôîí íþìðÿëÿðèíÿ çÿíý åäèá ÿëàãÿ ñàõëàñûíëàð.
ßââÿëúÿäÿí ùàìûíûçà “ñàüëàì ùÿéàò” àðçóëàéûðûã!
Éåíèúÿ àíà îëàí ìöüÿííè Ñåâèíú Àüàøèðèíîâà þâëàäûíäàí
âÿ àíàëûã ùèñëÿðèíäÿí ñþùáÿò
à÷ûá.
Ãàôãàçèíôî-éà à÷ûãëàìàñûíäà
ìöüÿííè áèëäèðèá êè, àíà îëìàã ýþçÿë
ùèññ îëñà äà, ÷ÿòèí òÿðÿôëÿðè äÿ âàð:
“Àíàëûã ÷îõ ýþçÿë äóéüóäóð. Áóíó éàøàìàéàí áàøà äöøìÿç âÿ ñþçëÿ èôàäÿ îëóíà áèëìÿéÿí ùèñäèð.
Äöçäöð, àíàëûüûí ÷ÿòèí âÿ éîðóúó òÿðÿôëÿðè äÿ âàð. Éóõóñóç ýåúÿëÿð êå÷èðèðÿì, ùÿð äÿãèãÿ îíóí ö÷öí íàðàùàò îëóðàì, ùÿéÿúàí êå÷èðèðÿì. Ùàëùàçûðäà ùÿéàòûìûí ìÿðêÿçèíäÿ þâëàäûìäûð. Þâëàäûìäàí âàõò ãàëàíäà
èñÿ òÿäáèðëÿðÿ ýåäèðÿì, äîñòëàðà âàõò
àéûðûðàì, éàðàäûúûëûã èøëÿðèìëÿ ìÿøüóë îëóðàì”.
Èôà÷û êëèï ÷ÿêèëèøëÿðèíÿ éàé àéëàðûíäà áàøëàéàúàüûíû áèëäèðèá:
““Ãàòàð” ìàùíûñûíà ÷ÿêäèðäèéèì
êëèï ÷îõ áÿéÿíèëäè, íþâáÿòè êëèïè èñÿ
éàé àéëàðûíäà ÷ÿêäèðìÿéè ïëàíëàéûðàì. Ùàçûðäà èäìàíëà ìÿøüóë îëóðàì, ùàìèëÿëèêäÿ àëäûüûì êèëîëàðäàí
úàíûìû ãóðòàðìàã, ÿââÿëêè ôèò
ýþðöíöøöìÿ ãàéûòìàã èñòÿéèðÿì. Èñòÿäèéèì ýþðöíòöíö ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà êëèï ùàããûíäà äöøöíÿúÿì”.
ÀËËÀÙÄÀÍ
ÐßÙÌßÒ ÄÈËßÉÈÐÈÊ
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ãÿðèá Ìåùäè, Øàìõàë
Ðöñòÿì, Øàêèð ßëèçàäÿ, ßëè ßùìÿäîâ,
Áÿõòèéàð Óüóðëóéåâ, Íàòèã Ùöñåéíîâ, Øèðèí
Ðçàéåâ, äîñòëàðû Õÿçàíýöë âÿ Ôàçèë
Ùöñåéíîâëàðà, ÿçèçëÿðè
Ìÿëÿê õàíûìûí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
******
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ãÿðèá Ìåùäè, Ñàùèá
Èáðàùèìëè ãÿëÿì äîñòëàðû Ôàçèë Ñÿíàíà, àòàñû
Øèðèí êèøèíèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
******
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ìÿììÿä Ãàñûìîâ, Íöñðÿò
âÿ Ñàëÿääèí Ùöñåéíîâëàð Àíàð Úÿôÿðîâà
ãàðäàøû
Úÿôÿðîâ Íåìÿò Òåëìàí îüëóíóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
******
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ìÿììÿä Ãàñûìîâ Àëÿìçÿð
âÿ Èëêèí Ùöñåéíîâëàðà, Òîüðóë ßñýÿðîâà
Ñÿìÿíäÿð Ùöñåéíîâóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð.
ÐÅÄÀÊÑÈÉÀ
ÙÅÉßÒÈ
ßùìÿä ÈÑÀÉÅÂ
ßëâàí ßËÈÉÅÂ
Ùöñåéí ßÙÌßÄÎÂ
Îðóúÿëè ÐÇÀÉÅÂ
Ãÿðèá ÌÅÙÄÈ
Àçàäÿ-Òàëåù ÀÁÁÀÑÃÛÇÛ
Ðÿôèãÿ ÑÀÄÛÃÎÂÀ
ÕßÇÀÍÝÖË
Áàëàáÿé ÃßÄÈÐÎÂ
Áàðàò ÂÖÑÀË
(Ãàçàõ)
Ìóñòàôà ÐÀÑÈÌÎÜËÓ
Áàéðàì ÙÀÚÛÉÅÂ
Îïåðàòîð
Àéòÿí ßëèéåâà
Äèçàéíåð
Í. Åëàé
Ðåäàêñèéàíûí ÿìÿêäàøëàðû
èúòèìàè ÿñàñëàðëà èøëÿéèð.
Ãÿçåò 2006-úû èëäÿí ÷ûõûð.
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” Ìÿùäóä
Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòè
Äþâëÿò ãåéäèééàò (ÂÞÅÍ)
2301496921
Ðåäàêñèéàíûí
öíâàíû
Áàêû øÿùÿðè, Ìÿòáóàò
ïðîñïåêòè 529-úó ìÿùÿëëÿ.
Ýÿíúÿ îôèñè: Ýÿíúÿ, Äÿäÿ
Ãîðãóä êö÷ÿñè, 40
Ðàáèòÿáàíê ÀÑU
Ýÿíúÿ ôèëèàëû
êîä 507558
ÂÞÅÍ 9900001061-23001
Ìöõáèð ùåñàáû
0137010006944
ÑWÈÔÒ ÐÁÒÀ ÀÇ 22
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” ÌÌU
ÂÞÅÍ 2301496921
Ù/ù ¹
1138030104944-63529
Òåëåôîíëàð
(050) 799-33-29
(055) 775-20-15
(055) 240-78-83
Ðóçèýàð@èíáîõ.ðó
Ðóçèýàðí[email protected]
Fóç[email protected]
[email protected]
Ìöÿëëèôëÿðëÿ ðåäàêñèéàíûí
ìþâãåéè öñò-öñòÿ
äöøìÿéÿ áèëÿð.
ßëéàçìàëàð ýåðè
ãàéòàðûëìûð.
Ãÿçåò ðåäàêñèéàíûí
êîìïöòåð ìÿðêÿçèíäÿ
éûüûëûá ñÿùèôÿëÿíìèø,
“Ôóòáîë+Ñåðâèñ”
íÿøðèééàòûíäà
÷àï åäèëìèøäèð.
cyan magenta yellow black
Ñèôàðèø
Òèðàú 983 íöñõÿ.
2
ÝÖÍÄßÌ
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Õîúàëû ôàúèÿñè ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíèí ÿí ãàíëû ñÿùèôÿñèäèð
ßââÿëè ñÿù.1-äÿ
Ùÿð èë áó ìöäùèø ôàúèÿíèí èëäþíöìö
þëêÿìèçäÿ, äöíéàíûí ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðèíäÿ éàøàéàí ñîéäàøëàðûìûç âÿ äèýÿð
äîñò õàëãëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí öðÿêàüðûñû èëÿ ãåéä îëóíóð.
Áó ýöíëÿðäÿ äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿñèíäÿ Õîúàëû ãóðáàíëàðûíûí ÿçèç õàòèðÿñè
àíûëûð, ìèòèíãëÿð, ïèêåòëÿð êå÷èðèëèð, åðìÿ-
íèëÿðèí âÿùøèëèêëÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí ôîòîøÿêèëëÿð, ôèëìëÿð, ìàòåðèàëëàð íöìàéèø åòäèðèëèð. Äöíéà þëêÿëÿðèíèí íöôóçëó ãÿçåòëÿðèíäÿ ôàúèÿéÿ ùÿñð îëóíìóø ìÿãàëÿëÿð
÷àï îëóíóð, òåëåâèçèéà âÿ ðàäèî êàíàëëàðûíäà âåðèëèøëÿð éàéûìëàíûð.
Ôàúèÿ èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí äöíéà
èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí äà õöñóñè õèäìÿòëÿðè
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû
Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí êîìèòÿ èúëàñëàðûíäà èøòèðàê åäÿúÿêëÿð
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú).
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Ìÿúëèñèíèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, Àâðîïà
Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäàêû (ÀØÏÀ) äàèìè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Ñÿìÿä
Ñåéèäîâ âÿ äåïóòàò Åëõàí Ñöëåéìàíîâ ãóðóìóí ìîíèòîðèíã êîìèòÿñèíèí èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ôåâðàëûí 26-äàí ìàðòûí 1-äÿê Ìàëòàäà ñÿôÿðäÿ
îëàúàãëàð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðìèøëÿð êè, êîìèòÿ èúëàñûíäà Àëáàíèéà òÿðÿôèíäÿí òÿøêèëàò ãàðøûñûíäà ýþòöðöëìöø þùäÿëèêëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè, áó þëêÿíèí ùàçûðêû äóðóìó, Ìàêåäîíèéà, Ìîíàêî
âÿ Áîëãàðûñòàíäà àïàðûëìûø ìîíèòîðèíãèí íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëàúàãäûð.
Äåïóòàòëàðûìûç ìöçàêèðÿëÿðäÿ ôÿàë èøòèðàê åäÿúÿê, ôèêèðëÿðèíè
áþëöøÿúÿêëÿð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ìÿäÿíèééÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè Ðàôàåë Ùöñåé-
íîâ âÿ äåïóòàò Ôàçèë Ìóñòàôà ÀØÏÀíûí ùöãóãè èøëÿð âÿ èíñàí ùàãëàðû êîìèòÿñèíèí èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
ìàðòûí 2-äÿí 4-äÿê Ôðàíñàäà ñÿôÿðäÿ
îëàúàãëàð.
Ïàðèñäÿ êå÷èðèëÿúÿê òîïëàíòûäà
óøàãëàðûí äèíè òÿðèãÿòëÿðèí àãðåññèâ òÿñèðèíäÿí ãîðóíìàñû, èíòåðíåòÿ ÷ûõûø
ùöãóãëàðû, Àâðîïàäà äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàð, òöôåéëè ùÿéàò òÿðçè êå÷èðÿí èíñàíëàðûí ùöãóãëàðû, ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàðëûã âÿ òåððîðèçìëÿ ìöáàðèçÿäÿ
øàùèä ãèñìèíäÿ èøòèðàê åäÿí øÿõñëÿðèí
ìöùàôèçÿñè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿêäèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñàùèáÿ
Ãàôàðîâà èñÿ ÀØÏÀ-íûí áÿðàáÿðëèê âÿ
ãåéðè-äèñêðèìèíàñèéà
êîìèòÿñèíèí
èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ìàðòûí 3äÿí 6-äÿê Àâñòðèéàäà ñÿôÿðäÿ îëàúàãäûð.
Âéàíà øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê òîïëàíòûäà Àâðîïàäà èíñàí àëâåðè èëÿ
ìöáàðèçÿíèí éîëëàðû, úèíñè àçëûãëàðà
ãàðøû äèñêðèìèíàñèéàíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, îíëàðûí ùàçûðêû äóðóìó âÿ
ùöãóãëàðû áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëàúàãäûð.
âàðäûð. Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, Äèàëîã
âÿ ßìÿêäàøëûã óüðóíäà Èñëàì Êîíôðàíñû Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã öçðÿ áàø ÿëàãÿëÿíäèðèúèñè
Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” êàìïàíèéàñû óüóðëà äàâàì åäèð. Êàìïàíèéàíûí ìÿãñÿäè Õîúàëû ãÿòëèàìûíûí èíñàíëûüà ãàðøû òþðÿäèëìèø ÿí áþéöê úèíàéÿò
êèìè áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí
òàíûíìàñûäûð.
Ýþðöëÿí èøëÿðèí íÿòèúÿñèäèð êè, éàëàí
âÿ ñàõòàêàðëûã öçÿðèíäÿ ãóðóëìóø åðìÿíè òÿáëèüàò ìàøûíûíûí è÷ öçö èôøà îëóíóð. Àðòûã äöíéà èúòèìàèééÿòè Õîúàëû ùÿãèãÿòëÿðèíè ãÿáóë åòìÿéÿ áàøëàéûð.
Õîúàëû ôàúèÿñèíèí ñîéãûðûìû îëìàñû ôàêòû
äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíèí âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ãÿðàðëàðûíäà, ãÿòíàìÿëÿðèíäÿ ÿêñèíè òàïûð. Êàíàäà, Ìåêñèêà, Êîëóìáèéà, Ïåðó, Ïàêèñòàí, Áîñíèéà âÿ Ùåðñåãîâèíà, Ðóìûíèéà, ×åõèéà, Èîðäàíèéà âÿ Ùîíäóðàñ ïàðëàìåíòëÿðè, åëÿúÿ äÿ ÀÁØ-ûí Ìàññà÷óñåòñ,
Òåõàñ, Íéó-Úåðñè, Ìåí, Íéó-Ìåêñèêî,
Àðêàíçàñ, Úîðúèéà, Îêëàùîìà, Òåííåñè, Ïåíñèëâàíèéà, Ãÿðáè Âèðúèíèéà, Êîííåêòèêóò, Ôëîðèäà, Ìèññèñèïè øòàòëàðûíûí
ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðû âÿ Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû Õîúàëû ñîéãûðûìûíû òàíûìûøëàð.
Áåéíÿëõàëã ùöãóãà ýþðÿ, ñîéãûðûìû
ñöëù âÿ áÿøÿðèééÿò ÿëåéùèíÿ éþíÿëÿí
ÿìÿëäèð âÿ ÿí àüûð áåéíÿëõàëã úèíàéÿò
ñàéûëûð. ÁÌÒ Áàø Ìÿúëèñèíèí 1948-úè èë 9
äåêàáð òàðèõëè 260 ñàéëû ãÿòíàìÿñè èëÿ
ãÿáóë åäèëÿí âÿ 1961-úè èëäÿí ãöââÿéÿ
ìèíÿí Êîíâåíñèéàäà ñîéãûðûìû úèíàéÿòèíèí ùöãóãè ÿñàñû òÿñâèð åäèëìèøäèð. Åðìÿíèñòàíûí
Àçÿðáàéúàíà
ãàðøû
òÿúàâöçö çàìàíû ùÿìèí Êîíâåíñèéàäà
òÿñáèò åäèëÿí ñîéãûðûìû úèíàéÿòèíÿ àèä
áöòöí ÿìÿëëÿð òÿòáèã îëóíìóøäóð. Áó
èøüàë÷û þëêÿíèí òåððîð÷óëóã ñèéàñÿòè
óçóí èëëÿðäèð äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí ýþçö
ãàðøûñûíäà áàø âåðèð. Ùàëáóêè áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà, ÁÌÒ âÿ
ÀÒßÒ-èí ïðèíñèïëÿðèíÿ ýþðÿ, äþâëÿòëÿðèí
ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüûíà ùþðìÿò
åäèëìÿëèäèð. ßðàçè áöòþâëöéöíöí âÿ ñó-
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú).
Ìÿðêÿçè Áàíêûí ñÿäðè Åëìàí
Ðöñòÿìîâ Äöíéà Áàíêûíûí
éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñû âÿ
ìàêðîèãòèñàäèééàò öçðÿ ñåêòîð
ìåíåúåðè Êàðîëèíà Ñàí÷åçèí
áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøìöøäöð.
Ìÿðêÿçè Áàíêûí êîììóíèêàñèéà äåïàðòàìåíòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðìèøëÿð êè, ýþðöøäÿ éîõñóëëóüóí àçàëäûëìàñû, èíêëöçèâ èãòèñàäè
àðòûìûí âÿ áþëöøäöðöëìöø ðèôàùûí
òÿøâèã åäèëìÿñè öçðÿ Äöíéà Áàíêûíûí éåíè äèàãíîñòèê éàíàøìàñû âÿ áó
ÿñàñäà ùàçûðëàíàúàã ñòðàòåæè òÿêëèôëÿðè ÿùàòÿ åäÿúÿê ëàéèùÿ ìöçàêèðÿ
îëóíìóøäóð.
Ìÿðêÿçè Áàíêûí ñÿäðè Äöíéà Áàíêûíûí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøìöøäöð
Àçÿðáàéúàíûí Äöíéà Áàíêû èëÿ
ÿìÿêäàøëûüûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
îëäóüóíó âóðüóëàéàí ñÿäð Å.Ðöñòÿìîâ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíÿ ìþâçóíóí àêòóàëëûüû, þëêÿìèçäÿ éîõñóëëóüóí àøàüû ñÿâèééÿäÿ îëìàñû, éåíè
èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû, áó èñòèãàìÿòäÿ ýþðöëìöø òÿäáèðëÿð, èíêëöçèâ àðòûì âÿ îíóí ÿñàñ àìèëëÿðè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðìèøäèð.
Êàðîëèíà Ñàí÷åç Äöíéà Áàíêû
âåðåíëèéèí ïîçóëìàñû éîëâåðèëìÿçäèð.
ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû Àçÿðáàéúàíûí èøüàë îëóíìóø òîðïàãëàðûíûí ãåéäøÿðòñèç àçàä åäèëìÿñè ùàããûíäà 4 ãÿòíàìÿ ãÿáóë åòñÿ äÿ, èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí áóíëàðû ùÿëÿ êè, éåðèíÿ éåòèðìèð.
Õîúàëû ñîéãûðûìûíû òþðÿòìÿêëÿ åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðè Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
ãîðõóòìàã, âàùèìÿ éàðàòìàã, îíóí
ìöáàðèçÿ ÿçìèíè ãûðìàã, òîðïàãëàðûíûí
èøüàëû ôàêòû èëÿ áàðûøìàüà ìÿúáóð åòìÿê
êèìè ìÿêðëè ìÿãñÿäëÿð ýöäìöøäöð. Àììà ùèéëÿýÿð âÿ àìàíñûç äöøìÿíèí
íèééÿòëÿðè áàø òóòìàäû, õàëãûìûç äþâëÿòèí ñóâåðåíëèéèíèí ìöäàôèÿñèíäÿ éöêñÿê
ãÿùðÿìàíëûã íöìóíÿñè ýþñòÿðäè.
Àçÿðáàéúàí õàëãû ãÿòè ÿìèíäèð êè,
ùàçûðäà Úÿíóáè Ãàôãàçûí èãòèñàäè ýöú
ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìèø, äöíéàäà ìþâãåéèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðìèø, ùÿðáè
ãöäðÿòèíè òÿìèí åòìèø äþâëÿòèìèç
äöøìÿí òàïäàüû àëòûíäà îëàí òîðïàãëàðûíû èñòÿíèëÿí éîëëà àçàä åäÿúÿê, øÿùèäëÿðèìèçèí ãàíû éåðäÿ, ýöíàùêàðëàð èñÿ úÿçàñûç ãàëìàéàúàãäûð.
òÿðÿôèíäÿí òÿòáèã åäèëÿúÿê éåíè ìåòîäîëîýèéà âÿ îíóí ýþçëÿíèëÿí íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ äàíûøìûø, áó ùÿäÿôëÿðÿ íàèë îëìàã ö÷öí þëêÿ öçðÿ
ìöâàôèã òÿùëèëèí àïàðûëìàñûíûí íÿçÿðäÿ òóòóëäóüóíó áèëäèðìèøäèð.
Ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí àðàøäûðìà
ö÷öí ìÿëóìàòëàðûí òîïëàíìàñû âÿ
òÿùëèëè öçðÿ ÿìÿêäàøëûã èñòèãàìÿòëÿðèíÿ äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëìûøäûð.
Ìóðìàíñêäà Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 22-úè
èëäþíöìö èëÿ ÿëàãÿäàð òÿäáèð êå÷èðèëìèøäèð
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú). Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëäþíöìö èëÿ ÿëàãÿäàð “Öìóìðóñèéà
Àçÿðáàéúàíëûëàðû Êîíãðåñèíèí” (ÖÀÊ) Ìóðìàíñê âèëàéÿò øþáÿñè âÿ Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíëû Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí (ÐÀÝÁ) éåðëè øþáÿñè ìàòÿì òÿäáèðè êå÷èðìèøëÿð.
Òÿäáèðäÿ èúòèìàèééÿòèí, Àçÿðáàéúàí äèàñïîðóíóí âÿ äèýÿð õàëãëàðûí äèàñïîðëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè, òÿëÿáÿëÿð âÿ ñ. èøòèðàê åòìèøëÿð. ÖÀÊ-ûí âÿ
ÐÀÝÁ-íèí Ìóðìàíñê øþáÿëÿðèíèí ìÿòáóàò õèäìÿ-
òèíèí ðÿùáÿðè ßëèùöñåéí Øöêöðîâ ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðìèøäèð êè, Õîúàëû ñîéãûðûìûíà ùÿñð îëóíìóø ôîòîñÿðýè òÿøêèë åäèëìèø, “Ãàðàáàü ùàããûíäà ùÿãèãÿò” ñèëñèëÿñèíäÿí êèòàáëàð âÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû åðìÿíè òÿúàâöçöíöí òàðèõèíäÿí áÿùñ åäÿí äèýÿð
íÿøðëÿð òÿãäèì îëóíìóøäóð.
Ìóðìàíñêëûëàð ùÿì÷èíèí Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè
ùàããûíäà íÿøðëÿð, äèñêëÿð, ãÿçåò âÿ æóðíàë éàçûëàðû
èëÿ òàíûø îëìóøëàð.
Àçÿðáàéúàíëû ìöòÿõÿññèñëÿð Òöðêèéÿíèí Ãàçè Óíèâåðñèòåòèíäÿ
“Ñþíìÿéÿí àòÿø-Õîúàëû”
Àëìàíèéàäà òÿøêèë åäèëìèø
àäëû êîíôðàíñ êå÷èðèëìèøäèð
òÿëèìëÿðè óüóðëà áàøà âóðìóøëàð
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú).
“Úÿíóáè Ãàôãàç þëêÿëÿðèíäÿ
ãèäà ñûíàãëàðûíû ÿñàñ
ýþòöðìÿêëÿ êåéôèééÿò èíôðàñòðóêòóðóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñè”
ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àëìàíèéàíûí áèð íå÷ÿ øÿùÿðèíäÿ òÿëèìëÿð òÿøêèë åäèëìèøäèð.
Ëàéèùÿ Àëìàíèéàíûí ÔèçèêèÒåõíèêè Ôåäåðàë Èäàðÿñè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ñòàíäàðòëàøäûðìà, Ìåòðîëîýèéà âÿ Ïàòåíò
öçðÿ
Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí
Òÿúðöáÿ-Ñûíàã Ìÿðêÿçè (ÀçÒåñò)
òÿðÿôèíäÿí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Êîìèòÿíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðìèøëÿð êè,
òÿëèìëÿðäÿ ÀçÒÅÑÒ-èí éåéèíòè âÿ
êÿíä òÿñÿððöôàòû öçðÿ ñûíàã ëàáîðàòîðèéàñûíûí ìöòÿõÿññèñëÿðè äÿ èøòèðàê åòìèøëÿð. Òÿëèìëÿð Àëìàíèé-
àíûí Ôðåñåíèóñ Óíèâåðñèòåòèíèí
ïðîôåññîð âÿ ìöÿëëèì ùåéÿòèíèí
èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëìèø, ñûíàãëàð
óíèâåðñèòåòÿ ìÿõñóñ àâàäàíëûã âÿ
ðåàêòèâëÿðèí êþìÿéè èëÿ àïàðûëìûøäûð.
Òÿëèì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èøòèðàê÷ûëàð Ùåññåí Ìÿðêÿçè ñó ëàáîðàòîðèéàñû èëÿ òàíûø îëìóøëàð. Áóðàäà
Àâðîïà ñòàíäàðòëàðû öçðÿ ñóäà
150-äÿí ÷îõ ñûíàüûí àïàðûëìàñû
èëÿ áàüëû òÿãäèìàò íöìàéèø åòäèðèëìèøäèð.
Áóíäàí áàøãà, “Ð-Áèîïùàðì”
øèðêÿòèíäÿ äÿ îëàí òÿëèì èøòèðàê÷ûëàðûíà ðåàêòèâëÿðèí ùàçûðëàíìàñû,
ñûíàãëàðû âÿ ñàõëàíìà øÿðàèòè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëìèøäèð.
Èêè ùÿôòÿëèê òÿëèìèí ñîíóíäà
èøòèðàê÷ûëàðà ñåðòèôèêàòëàð òÿãäèì
åäèëìèøäèð.
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú). Àçÿðáàéúàíûí Òöðêèéÿäÿêè ñÿôèðëèéèíèí
Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëäþíöìö
èëÿ ÿëàãÿäàð òÿøêèë åòäèéè ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿð ïëàíû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôåâðàëûí
26-äà áó þëêÿíèí Ãàçè Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Ñþíìÿéÿí àòÿø-Õîúàëû” àäëû
êîíôðàíñ êå÷èðèëìèøäèð.
Ñÿôèðëèêäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðìèøëÿð êè, òÿäáèðäÿ óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó
Ñöëåéìàí Áöéöêáåðáåð, ïðîôåññîð âÿ
ìöÿëëèì ùåéÿòè, òàíûíìûø èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð, Àíêàðàäà àêêðåäèòÿ
îëóíìóø äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèêëÿðèí ðÿùáÿðëÿðè âÿ òÿìñèë÷èëÿðè, áó øÿùÿðäÿ òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðèìèç, äèàñïîð íöìàéÿíäÿëÿðèìèç âÿ æóðíàëèñòëÿð
èøòèðàê åòìèøëÿð.
ßââÿëúÿ Õîúàëû ñîéãûðûìû ãóðáàíëàðûíûí õàòèðÿñè áèð äÿãèãÿëèê
ñöêóòëà éàä åäèëìèø, ùÿð èêè þëêÿíèí
äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíäèðèëìèøäèð.
Òÿäáèðäÿ Ãàçè Óíèâåðñèòåòèíèí
Òÿëÿáÿ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ñÿäðè Êóáèëàé Éûëäûðûì, ðåêòîð Ñöëåéìàí
Áöéöêáåðáåð, Ýèðåñóí Óíèâåðñèòåòèíèí
ðåêòîðó, ùÿìâÿòÿíèìèç Àéýöí Àòòàð,
ñÿôèð Ôàèã Áàüûðîâ, Òöðêèéÿ-Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóã ãðóïóíóí ðÿùáÿðè Íåúäåò Öíöâàð âÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà
÷ûõûø åäÿðÿê Õîúàëû ñîéãûðûìûíäàí,
åðìÿíèëÿðèí çàìàí-çàìàí þëêÿìèçÿ
ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè
òÿúàâöçäÿí äàíûøìûøëàð.
×ûõûøëàðäàí ñîíðà Ãàçè
Óíèâåðñèòåòèíèí èíúÿñÿíÿò
ôàêöëòÿñè òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíìûø ñÿíÿäëè ôèëì íöìàéèø åòäèðèëìèøäèð. Ñÿíÿäëè
ôèëìäÿ Õîúàëû ñîéãûðûìû
ãóðáàíëàðûíûí éàõûíëàðûíäàí àëûíàí ìöñàùèáÿëÿð âÿ
Ãóáàäà ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ ñîéäàøëàðûìûçà ãàðøû
åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí òþðÿäèëìèø âÿùøèëèêëÿðëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿð
éåð àëìûøäûð.
Åðìÿíèëÿðèí õàëãûìûçà ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíäÿí áÿùñ åäÿí ìàòåðèàëëàð êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà ïàéëàíìûøäûð.
Óíèâåðñèòåòèí ùÿéÿòèíäÿ Õîúàëû
ñîéãûðûìûíäàí áÿùñ åäÿí ñÿðýè, Àçÿðáàéúàí Äèàëîã âÿ Ãàðäàøëûã Äÿðíÿéè
èëÿ áèðýÿ ôëÿøìîá òÿøêèë åäèëìèøäèð.
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Áó ýöí Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí
22-úè èëäþíöìöäöð. Ìÿùç áó
ýöí Õîúàëûíûí àäû ìÿùâ îëìóø øÿùÿðëÿð ñèéàùûñûíà
äöøöá. 1992-úè èë ôåâðàëûí 25äÿí 26-íà êå÷ÿí ýåúÿ åðìÿíè
ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè Õàíêÿíäèíäÿ
éåðëÿøäèðèëìèø 366-úû ìîòîàòûúû àëàéûíûí çèðåùëè òåõíèêàñû
âÿ ùÿðáè ùåéÿòèíèí äÿñòÿéè èëÿ
Õîúàëû øÿùÿðèíÿ ùöúóì åäèá.
Ãåéä åäÿê êè, ùöúóìäàí ÿââÿë
ôåâðàëûí 25-è àõøàìäàí åòèáàðÿí
øÿùÿð òîïëàðäàí âÿ àüûð çèðåùëè òåõíèêàäàí øèääÿòëè àòÿøÿ òóòóëìàüà
áàøëàíûëûá. Øÿùÿðèí ìöäàôèÿ ñèñòåìèíè äàüûäàí äöøìÿí ýåúÿ éàðûñû
Õîúàëûéà ýèðèá. Åðìÿíèëÿðèí ùöúóìóíó ýþðÿí øÿùÿð ÿùàëèñèíèí áèð
ãèñìè Àüäàì èñòèãàìÿòèíäÿ ãà÷ìàüà ÷àëûøñà äà øÿùÿð ÿòðàôûíäà
ýèçëÿíÿí åðìÿíè ñèëàùëûëàðû äèíú èíñàíëàðû ãÿòëÿ éåòèðèá. Èñòèíòàãëà
ìöÿééÿí åäèëèá êè, Õîúàëû ôàúèÿñè
èëÿ áàüëû øÿùÿðèí 5379 íÿôÿð ÿùàëèñè äåïîðòàñèéàéà ìÿðóç ãàëûá, 613
íÿôÿð, î úöìëÿäÿí 63 íÿôÿð àçéàøëû óøàã, 106 íÿôÿð ãàäûí âÿùøèúÿñèíÿ ãÿòëÿ éåòèðèëèá, 8 àèëÿ áöòöíëöêëÿ
ìÿùâ åäèëèá, 487 íÿôÿð ìöõòÿëèô
äÿðÿúÿëè áÿäÿí õÿñàðÿòëÿðè àëûá,
1275 íÿôÿð ÿñèð âÿ ýèðîâ ýþòöðöëöá.
Ýèðîâ ýþòöðöëÿíëÿðäÿí 150 íÿôÿðèíèí, î úöìëÿäÿí 68 ãàäûí âÿ 26
óøàüûí òàëåéè áó ýöíÿäÿê ìÿëóì
äåéèë. Ãàíóíñóç åðìÿíè ñèëàùëû
ãöââÿëÿðè ìöùàñèðÿäÿí ÷ûõûá ãà÷ìàüà ìöâÿôôÿã îëìóø àçÿðáàéúàíëûëàðû ìèëëè ìÿíñóáèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ éîëëàðäà, êå÷èäëÿðäÿ, ìåøÿëÿðäÿ òÿãèá åäÿðÿê âÿùøèúÿñèíÿ
þëäöðöáëÿð. Ùàáåëÿ àçüûíëàøìûø åðìÿíè ùÿðá÷èëÿðè ÿñèð âÿ ýèðîâ
ýþòöðäöêëÿðè
àçÿðáàéúàíëûëàðû
õöñóñè àìàíñûçëûãëà, èøýÿíúÿ âåðÿðÿê ãÿòëÿ éåòèðèáëÿð. Ìöùàñèðÿäÿí
÷ûõûá ãà÷ìàüà ìöâÿôôÿã îëàí ñàêèíëÿð òÿãèá åäèëÿðÿê Êÿòèê ìåøÿñèíäÿ, Íàõ÷ûâàíèê éîëóíäà, Ãàðàãàéà ÿòðàôûíäà, Äÿùðàç êÿíäè éàõûíëûüûíäà, Øåëëè èñòèãàìÿòèíäÿ,
ßñýÿðàí àñôàëò éîëóíóí 86-úû êèëî-
ÃÀÍ ÉÀÄÄÀØÛ
ßÑÐÈÍ ßÍ ÃÀÍËÛ ÔÀÚÈßÑÈ
ìåòðëèéèíäÿ âÿ äèýÿð ÿðàçèëÿðäÿ
àìàíñûçëûãëà ãÿòëÿ éåòèðèëè÷ëÿð. ßñèð
ýþòöðöëÿíëÿðäÿí 18 íÿôÿðè ßñýÿðàí
ðàéîí äàõèëè èøëÿð øþáÿñèíäÿ èøýÿíúÿ âåðèëìÿêëÿ þëäöðöëöá. Ùöúóì
çàìàíû äèíú ÿùàëèéÿ ãàðøû àüëàñûüìàç
âÿùøèëèêëÿð
òþðÿäèëèá,
äþçöëìÿç èøýÿíúÿëÿð âåðèëèá, èíñàíëàðûí áàøëàðûíûí äÿðèñè ñîéóëóá,
ìöõòÿëèô ÿçàëàðû êÿñèëìèø, ýþçëÿðè
÷ûõàðûëûá. Ùàáåëÿ ãàäûíëàðûí ãàðûíëàðû éàðûëûá, àäàìëàð äèðè-äèðè òîðïàüà áàñäûðûëûá âÿ éà éàíäûðûëûá,
ìåéèòëÿð çîðàêûëûüà ìÿðóç ãàëûá.
Õîúàëûäà
ìöëêè
ÿùàëèíèí
äöøöíöëìöø øÿêèëäÿ ãÿòëÿ éåòèðèëìÿñèíè ñöáóò åäÿí ÷îõñàéëû ôàêòëàðäàí áèðè äÿ áóäóð êè, ùÿìèí ýöí
ÿùàëèíèí ãà÷ûá ãóðòàðìàã èñòÿéÿí
õåéëè ùèññÿñè ÿðàçèäÿí ÷ûõûø éîëëàðûíäà ÿââÿëúÿäÿí õöñóñè ùàçûðëàíìûø ïóñãóëàðäà ýöëëÿëÿíèáëÿð.
Õîúàëûéà ùöúóì åäÿí åðìÿíè äÿñòÿëÿðè þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà 170
ìèëéîí äîëëàðäàí àðòûã çèéàí âóðóá.
Øÿùÿðèí òîõóúóëóã ôàáðèêè, îíëàðëà
èúòèìàè èàøÿ îáéåêòè äàüûäûëûá.
Õîúàëûäà ìöëêè ÿùàëèíèí ïëàíëû
øÿêèëäÿ ãÿòëÿ éåòèðèëìÿñèíè ñöáóò
åäÿí ÷îõñàéëû ôàêòëàðäàí áèðè ùÿìèí ýöí ÿùàëèíèí çîðàêûëûãäàí ãà÷ûá ãóðòàðìàã èñòÿéÿí ùèññÿñèíèí
ÿðàçèäÿí ÷ûõûø éîëëàðûíäà ÿââÿëúÿäÿí õöñóñè ùàçûðëàíìûø ïóñãóëàðäà ýöëëÿëÿíìÿñèäèð. Õîúàëûäàí ÷ûõàí ÿùàëèíèí Íàõ÷ûâàíèê êÿíäè
ÿðàçèëÿðèíäÿ ïóëåìéîò, àâòîìàò âÿ
áàøãà àòûúû ñèëàùëàðäàí ýöëëÿáàðàí
åäèëìÿñè áóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð. Áöòöí áóíëàð åðìÿíèëÿðèí 20 èë
þíúÿ Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ òþðÿòäèêëÿðè
ãåéðè-èíñàíè ùÿðÿêÿòëÿðèí êþêöíäÿ
ìÿùç ñîéãûðûìû íèééÿòèíèí äàéàíäûüûíû àøêàð ñóðÿòäÿ öçÿ ÷ûõàðûð.
Èñòèíòàãëà ìöÿééÿí åäèëèá êè, åðìÿíèëÿð áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ùöãóãäà éîëâåðèëìÿç ñàéûëàí ñîéãûðûìû
úèíàéÿòèíÿ øöóðëó, ìÿãñÿäëè øÿêèë-
äÿ, áèëÿðÿêäÿí ÿë àòûá, ìèñëè
ýþðöíìÿìèø ãÿòëèàìëàð òþðÿäèáëÿð.
ÁÌÒ Áàø Ìÿúëèñèíèí 1946-úû èë 11
äåêàáð òàðèõëè 96 ñàéëû ãÿòíàìÿñèíäÿ ãåéä îëóíóð êè, ýåíîñèä, èíñàí
ãðóïëàðûíûí éàøàìàã ùöãóãóíó òàíûìàìàãëà èíñàí ìÿíëèéèíè òÿùãèð
åäèð, áÿøÿðèééÿòè èíñàíëàð òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëàí ìàääè âÿ ìÿíÿâè
äàéàãëàðäàí ìÿùðóì åäèð. Áåëÿ
áÿäíàì ÿìÿëëÿð ÁÌÒ-íèí ìÿãñÿä
âÿ âÿçèôÿëÿðèíÿ òàì çèääèð. ÁÌÒ
Áàø Ìÿúëèñèíèí 9 äåêàáð 1948-úè èë
òàðèõëè 260 ñàéëû ãÿòíàìÿñè èëÿ ãÿáóë åäèëìèø âÿ 1961-úè èëäÿ
ãöââÿéÿ ìèíÿí “Ýåíîñèä úèíàéÿòèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ úÿçàëàíäûðûëìàñû ùàããûíäà” Êîíâåíñèéàäà ýåíîñèä úèíàéÿòèíèí ùöãóãè
ÿñàñû òÿñáèò îëóíóá. Êîíâåíñèéàéà
ãîøóëàí äþâëÿòëÿð ñöëù âÿ éàõóä
ìöùàðèáÿ äþâðöíäÿ òþðÿäèëìÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ýåíîñèäèí
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíû ïî-
ÒÀÐÈÕÄß ÀÍÀËÎÃÓ ×ÎÕ ÀÇ ÎËÀÍ ÃßÒËÈÀÌ
Åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðèíèí êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí 366-úû ìîòîàòûúû ùÿðáè àëàéûíûí êþìÿéè èëÿ
Àçÿðáàéúàíûí Õîúàëû øÿùÿðèíäÿ òþðÿòäèéè áÿøÿðè úèíàéÿòèí ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëè òàìàì
îëóá. Áó ñîéãûðûìû 1988-úè èëäÿí áàøëàìûø Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè äþâðöíäÿ ÿí
ìöäùèø, ôàúèÿëè, òàðèõäÿ àíàëîãó ÷îõ àç îëàí ùàäèñÿëÿðäÿí
áèðèäèð. Õîúàëû ãÿòëèàìû ÕÕ ÿñðèí ÿí äÿùøÿòëè âÿ ÿí ãÿääàðúàñûíà òþðÿäèëìèø Õàòûí, Õèðîñèìà ôàúèÿëÿðèíèí îõøàðûäûð.
îúàëû Éóõàðû Ãàðàáàüûí ìÿðêÿçè Õàíêÿíäè øÿùÿðèíäÿí 14
êì
øèìàë-øÿðãäÿ
éåðëÿøèð. 1992-úè èëèí ãàíëû ôàúèÿñèíÿ êèìè Õîúàëûäà 7 ìèí ÿùàëè éàøàéûðäû.
Ìÿëóì
ùàäèñÿëÿð
äþâðöíäÿ Åðìÿíèñòàíäàí, ãîíøó
Õàíêÿíäèíäÿí åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí äèäÿðýèí ñàëûíìûø õåéëè àçÿðáàéúàíëû âÿ 1989-úó èëäÿ Ôÿðãàíÿäÿí ãîâóëìóø áèð ãðóï àùûñõà
òöðêö äÿ Õîúàëûäà ìÿñêóíëàøìûøäûëàð.
Õîúàëûäà
ÿùàëè
ÿñàñÿí
Õ
öçöì÷öëöê, ùåéâàíäàðëûã, àðû÷ûëûã
âÿ ÿêèí÷èëèêëÿ ìÿøüóë îëóðäó. Øÿùÿðäÿ òîõóúóëóã ôàáðèêè, 2 îðòà
ìÿêòÿá âÿ 2 íàòàìàì îðòà ìÿêòÿá âàð èäè.
Õîúàëû 1991-úû èëèí îêòéàáðûíäàí áëîêàäàäà èäè. Îêòéàáðûí 30äà àâòîìîáèë ÿëàãÿñè êÿñèëìèø âÿ
éåýàíÿ íÿãëèééàò âàñèòÿñè âåðòîëéîò
ãàëìûøäû. Õîúàëûéà ñîíóíúó âåðòîëéîò 1992-úè èë éàíâàðûí 28-äÿ
ýåäèá. Øóøà øÿùÿðèíèí ñÿìàñûíäà
ìöëêè âåðòîëéîòóí âóðóëìàñû âÿ íÿòèúÿäÿ 40 íÿôÿðèí ùÿëàê îëìàñûíäàí ñîíðà èñÿ áó ÿëàãÿ äÿ êÿñèëìèøäè. Éàíâàðûí 2-äÿí øÿùÿðÿ
åëåêòðèê âåðèëìèðäè. Øÿùÿð àíúàã
ÿùàëèíèí ãÿùðÿìàíëûüû âÿ ìöäàôèÿ÷èëÿðèí úÿñóðëóüó ñàéÿñèíäÿ éàøàéûð âÿ ìöäàôèÿ îëóíóðäó. Øÿùÿðèí ìöäàôèÿñè ÿñàñÿí àòûúû ñèëàùëàðëà ñèëàùëàíìûø éåðëè þçöíöìöäàôèÿ
äÿñòÿñè, ìèëèñ âÿ Ìèëëè Îðäóíóí
äþéöø÷öëÿðèíäÿí òÿøêèë îëóíìóøäó.
1992-úè èë ôåâðàëûí 25-äÿí 26ñûíà êå÷ÿí ýåúÿ åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè Õàíêÿíäè øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøäèðèëìèø êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí 366-úû
ìîòîàòûúû ùÿðáè àëàéûíûí êþìÿéè èëÿ
ñèëàùñûç âÿ êþìÿêñèç Õîúàëû øÿùÿ-
ðèíÿ ùöúóì åòäè. Øÿùÿðÿ ùöúóì
òîïëàðäàí, òàíêëàðäàí, "Àëàçàí"
òèïëè çåíèò òîïëàðäàí 2 ñààòëûã àòÿøäÿí ñîíðà áàøëàíäû. Õîúàëûéà ö÷
èñòèãàìÿòäÿí ùöúóì àïàðûëäûüûíäàí ÿùàëè ßñýÿðàí èñòèãàìÿòèíäÿ
ãà÷ìàüà ìÿúáóð îëäó. Íàõ÷åâàíèê êÿíäè éàõûíëûüûíäà ÿùàëèíèí
ãàðøûñû åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí êÿñèëäè âÿ îíëàð ýöëëÿáàðàíà òóòóëäóëàð. Ãàðëû àøûðûìëàðäà
âÿ ìåøÿëÿðäÿ çÿèôëÿìèø, òàãÿòäÿí
äöøìöø èíñàíëàðûí ÷îõ ùèññÿñè
ìÿùç
ßñýÿðàí-Íàõ÷åâàíèê
äöçöíäÿ åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè
òÿðÿôèíäÿí õöñóñè ãÿääàðëûãëà
ìÿùâ åäèëäè.
Áó ùàäèñÿéÿäÿê Õîúàëûíû òÿðê
åäÿ áèëìÿéÿí âÿ åðìÿíè ÿùàòÿñèíäÿ ãàëàí òÿãðèáÿí 2500 íÿôÿð ÿùàëè àçÿðáàéúàíëûëàð éàøàéàí Àüäàì
ðàéîíóíà ÷àòìàã öìèäè èëÿ øÿùÿðè
òÿðê åòìÿéÿ ìÿúáóð îëäó. Àíúàã
áó íèééÿò áàø òóòìàäû. Øÿùÿðè éåðëÿ éåêñàí åäÿí åðìÿíè ñèëàùëû äÿñòÿëÿðè âÿ ìîòîàòûúû àëàéûí ùÿðáè÷èëÿðè äèíú ÿùàëèéÿ äèâàí òóòäóëàð. Øàõòàëû âÿ ãàðëû ôåâðàë ýåúÿñèíäÿ äèíú
õîúàëû ñàêèíëÿðè, øÿùÿðèí ìöäàôèÿñèíäÿ äàéàíìûø ùÿðá÷èëÿðèìèç ãÿòëÿ éåòèðèëäè, ÿñèð âÿ ýèðîâ ýþòöðöëäö.
Åðìÿíè âÿùøèëÿðèíäÿí éàéûíûá ìåøÿëÿðÿ, äàüëàðà ãà÷àí îíëàðëà
Õîúàëû ñàêèíè ñîéóãäàí, øàõòàäàí
ìÿùâ îëäóëàð…
Åðìÿíè úÿëëàäëàðûíûí áó âÿùøè
úèíàéÿòè ñàéÿñèíäÿ Õîúàëû ÿùàëèñèíäÿí 613 íÿôÿð þëäöðöëäö, 487
íÿôÿð (76-ñû óøàã) øèêÿñò îëäó,
1275 íÿôÿð äèíú ñàêèí - ãîúàëàð,
óøàãëàð, ãàäûíëàð ýèðîâ ýþòöðöëÿðÿê
àüëàñûüìàç åðìÿíè çöëìöíÿ, òÿùãèð âÿ ùÿãàðÿòëÿðèíÿ ìÿðóç ãàëäû.
190 íÿôÿð ùÿëÿ äÿ èòêèí äöøìöø
øÿõñ êèìè ãåéäèééàòäàäûð, îíëàðûí
òàëåéè ìÿëóì äåéèë. Õîúàëûäà
þëäöðöëÿí 613 íÿôÿðäÿí 106 íÿôÿðè
ãàäûí, 63 íÿôÿðè óøàã, 70 íÿôÿðè
ãîúà èäè.
Õîúàëûäà 8 àèëÿ áöòþâëöêäÿ
ìÿùâ åäèëäè, 25 óøàã ùÿð èêè âàëèäåéíèíè, 130 óøàã èñÿ âàëèäåéèíëÿðèíäÿí áèðèíè èòèðäè. Áó úèíàéÿòäÿ
56 íÿôÿð õöñóñè ãÿääàðëûã âÿ
àìàíñûçëûãëà ãÿòëÿ éåòèðèëäè. Îíëàð
äèðè-äèðè éàíäûðûëäû, áàøëàðû êÿñèëäè,
öçëÿðèíèí äÿðèñè ñîéóëäó, êþðïÿ
óøàãëàðûí ýþçëÿðè ÷ûõàðûëäû, ñöíýö
èëÿ ùàìèëÿ ãàäûíëàðûí ãàðûíëàðû éàðûëäû. Åðìÿíèëÿð ùÿòòà ìåéèòëÿðè äÿ
òÿùãèð åòäèëÿð…
Ôåâðàëûí 26-ñû ñÿùÿð ñààò 5-ÿ
3
çàí úèíàéÿò îëäóüóíó òÿñäèã åäÿðÿê, îíóí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû âÿ
ñÿáÿáêàðëàðûíûí úÿçàëàíäûðûëìàñû
ö÷öí òÿäáèðëÿð ýþðìÿéè þùäÿëÿðèíÿ
ýþòöðöáëÿð. Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿúàâöçö çàìàíû
ùÿìèí êîíâåíñèéàäà òÿñáèò îëóíìóø ýåíîñèä úèíàéÿòèíè òÿøêèë
åäÿí áöòöí ÿìÿëëÿð òÿòáèã îëóíóá.
Åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ãàðøû úèíàéÿò ÿìÿëëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð ñöëù âÿ èíñàíëûã ÿëåéùèíÿ
ìöùàðèáÿ úèíàéÿòëÿðè òþðÿòìèø 239
íÿôÿð, ùàáåëÿ öìóìè úèíàéÿòëÿð
êàòåãîðèéàñûíà àèä áàíäèòèçì, ãÿñäÿí àäàìþëäöðìÿ âÿ äèýÿð úèíàéÿòëÿð òþðÿòìèø 48 íÿôÿð, úÿìè
287 íÿôÿð áàðÿñèíäÿ òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ ãèñìèíäÿ úÿëáåòìÿ ãÿðàðëàðû ÷ûõàðûëûá.
Èñòèíòàãëà ìöÿééÿí åäèëèá êè,
25 ôåâðàë 1992-úè èë òàðèõäÿ, ñààò 22
ðàäÿëÿðèíäÿ Åðìÿíèñòàíäàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíÿ
ãàíóíñóç êå÷èðèëìèø ñèëàùëû ãöââÿëÿð, ùàáåëÿ Äàüëûã Ãàðàáàüûí ìèëëÿò÷è åðìÿíèëÿðèíäÿí òÿøêèë îëóíìóø ãàíóíñóç ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðû
êå÷ìèø ÑÑÐÈ Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí
366-úû ìîòîàòûúû àëàéûíûí êîìàíäèð ùåéÿòè âÿ ùÿðáè òåõíèêàñû èëÿ áèðýÿ Õîúàëû øÿùÿðèíÿ ùöúóìà êå÷èáëÿð. Ùöúóìäà 366-úû àëàéûí êîìàíäèðè Çàðâèãîðîâ Éóðè Éóðåâè÷
âÿ ìàéîð Îùàíéàí Ñåéðàí Ìóøåãîâè÷èí êîìàíäàíëûüû àëòûíäà
àëàéûí 2-úè áàòàëéîíó, Íàáîêèõ Éåâýåíè Àëåêñàíäðîâè÷èí êîìàíäàíëûüû àëòûíäà 3-úö áàòàëéîíó, ùÿì÷èíèí 1-úè áàòàëéîíóí ãÿðàðýàù ðÿèñè
×èò÷èéàí Âàëåðèé Èñààêîâè÷, ùàáåëÿ
àëàéäà õèäìÿò åäÿí 50-äÿí ÷îõ
åðìÿíè âÿ äèýÿð ìèëëÿòëÿðäÿí îëàí
çàáèò âÿ ýèçèðëÿð èøòèðàê åäèáëÿð. Åéíè çàìàíäà, ùöúóì çàìàíû 90äàí ÷îõ òàíê, ïèéàäàëàðûí äþéöø
ìàøûíû, òîï, Ä-30 ãàóáèòñàñû âÿ äèýÿð ìöàñèð ùÿðáè òåõíèêàäàí èñòèôàäÿ îëóíóá.
Òîôèã ßÌÐÀÙÎÂ,
Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè
âåòåðàíû, êàïèòàí
êèìè øÿùÿð åðìÿíè èøüàë÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí çÿáò åäèëäè.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿ ÿùàëèíèí ÿìëàêûíà 01.04.1992-úè èë òàðèõèíÿ îëàí ãèéìÿòëÿðëÿ 5 ìèëéàðä
ðóáë äÿéÿðèíäÿ çèéàí âóðóëäó.
Ôåâðàëûí 28-äÿ òÿðêèáèíäÿ éåðëè
æóðíàëèñòëÿðäÿ îëàí ãðóï 2 âåðòîëéîòëà àçÿðáàéúàíëûëàðûí ùÿëàê îëäóãëàðû éåðÿ ÷àòà áèëäèëÿð. Îíëàðûí
ýþðäöêëÿðè ìÿíçÿðÿ ùàìûíû äÿùøÿòÿ ýÿòèðäè - äöçÿíëèê úÿñÿäëÿðëÿ äîëó èäè. Èêèíúè âåðòîëéîòóí ùàâàäàí
ìöùàôèçÿñèíÿ áàõìàéàðàã, åðìÿíèëÿðèí ýöúëö àòÿøè àëòûíäà àíúàã 4
ìåéèäè ýþòöðìÿê ìöìêöí îëäó.
Ìàðòûí 1-äÿ éåðëè âÿ õàðèúè æóðíàëèñòëÿðèí èøòèðàêû èëÿ ùàäèñÿ éåðèíäÿ
äàùà äà äÿùøÿòëè âÿçèééÿò ìöøàùèäÿ îëóíäó. Ìåéèäëÿðèí ñêàëïëàðûíûí
ýþòöðöëìÿñè, ãóëàãëàðûíûí âÿ äèýÿð
îðãàíëàðûíûí êÿñèëìÿñè, ýþçëÿðèí ÷ûõàðäûëìàñû, ÿòðàôëàðûí êÿñèëìÿñè,
÷îõñàéëû áû÷àã âÿ ýöëëÿ éàðàëàðû,
àüûð òåõíèêà èëÿ ÿçèëìÿëÿð, éàíäûðûëìà ùàëëàðû àøêàð åäèëäè.
Áó ùàäèñÿ ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëûíûí éàääàøûíäàí ùå÷ çàìàí ñèëèíìÿéÿúÿê âÿ èíàíûðûã êè, Ìèëëè Îðäóìóç ýåú-òåç áó ãàíû éåðäÿ ãîéìàéàúàã, àçüûí äöøìÿíëÿðèìèçäÿí èíòèãàì àëàúàãäûð. Áó éîëäà
ùÿð áèðèìèç úàíûìûçäàí êå÷ìÿéÿ
ùàçûð îëìàëûéûã!
Ìóñòàôà ÐÇÀÉÅÂ,
òÿãàóääÿ îëàí ìöùÿíäèñ
4
UNUTSAQ UNUDULARÛÃ
28 ôåâðàë 2014-cö èë
«ÕÎÚÀËÛÄÀ
ÝÞÐÖØßÍßÄßÊ»
ßñðèí ÿí äÿùøÿòëè ñîéãûðûìû
îëàí Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿí 22 èë
þòöð. Ëàêèí ùÿð èëèí ôåâðàë àéû
ýÿëÿíäÿ ãóëàãëàðûìûçà ùàðàäàíñà Õîúàëûäàí ýÿëÿí àùíàëÿëÿðèí, ôÿðéàäëàðûí, öðÿêëÿðèìèçè äàüëàéàí ñûçûëòûëàðûí
ÿêñ-ñÿäàñûíû åøèäèðèê. Î
ýåúÿíèí ãàðëû-øàõòàëû ùàâàñû
éåíèäÿí áèçè ñàðûð, Õîúàëûíûí
ùÿëÿ äÿ ãóðóìàéàí ýþç éàøëàðûíû, àëûíìàéàí ãèñàñûíû õàòûðëàäûð ñàíêè…
ÕÕ ÿñðèí ÿí áþéöê âÿùøèëèêëÿðèíäÿí âÿ ùÿðáè úèíàéÿòëÿðèíäÿí
áèðèíúèñè îëàí Õîúàëû ñîéãûðûìûíäàí 22 èë êå÷èð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí öðÿéèíÿ äàü ÷ÿêÿí áó ôàúèÿíèí àíûì ýöíöíö ùÿð èë äÿðèí
êÿäÿðëÿ, ùöçíëÿ àíûðûã. Þëêÿìèçäÿ, åëÿúÿ äÿ øÿùÿðèìèçäÿ êå÷èðèëÿí ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿðäÿ î äÿùøÿòëè
ôåâðàë ýåúÿñè õàòûðëàíûð, äöøìÿíÿ
íèôðÿò äàùà äà àðòûð.
Ôåâðàëûí 24-äÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíäÿ Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëäþíöìöíÿ ùÿñð
îëóíìóø «Õîúàëû - Ãàí éàääàøûìûç» ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëäè. Óíèâåðñèòåòèí Û-úè òÿäðèñ áèíàñûíûí èúëàñç çàëûíäà êå÷èðèëÿí
êîíôðàíñäàí ÿââÿë ïðîôåññîðìöÿëëèì, òÿëÿáÿ ùåéÿòèíäÿí èáàðÿò èøòèðàê÷ûëàðû óíèâåðñèòåò êèòàáõàíà èø÷èëÿðèíèí Õîúàëû ñîéãûðûìûíäàí áÿùñ åäÿí ìöõòÿëèô, ÷îõñàéëû êèòàáëàðûí, ãÿçåò âÿ æóðíàëëàðûí ñÿðýèñèíÿ òàìàøà åòäèëÿð.
Êèòàáõàíà ìöäèðè Ñàùèáÿ Ùöñåéíîâàíûí, øþáÿ ìöäèðè Êèôàéÿò
Ìÿììÿäîâàíûí, ÿìÿêäàøëàðäàí Çèéàôÿò ßùìÿäîâàíûí òÿãäèìàòû èëÿ êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû òàðèõ-úîüðàôèéà ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû
ïðîôåññîð Ùÿñÿíáàëà Ñàäûãîâóí
«Åðìÿíè ìÿñÿëÿñè» êèòàáû, ÉÀÏûí Óíèâåðñèòåò Èëê ßðàçè Òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Úàâèä Áàüûðçàäÿ-íèí
«ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ñîéãûðûì» êèòàáû èëÿ,
äàùà ñîíðà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà
âàñèòÿëÿðèíäÿ, ìÿòáóàòäà Õîúàëû
ôàúèÿñèíè ÿêñ åòäèðÿí ìàòåðèàëëàðëà òàíûø îëäóëàð.
Êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû èëê þíúÿ
Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿ ùÿëàê îëàíëàðûí
õàòèðÿñèíè áèð äÿãèãÿëèê ñöêóòëà
éàä åòäèëÿð.
Ñîíðà âèäåî÷àðõëà Õîúàëû
ôàúèÿñèíäÿí áÿùñ åäÿí ãûñàìåòðàæëû ôèëìÿ òàìàøà åòäèëÿð.
Êîíôðàíñû ýèðèø ñþçö èëÿ Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ýÿíúÿ øÿùÿð Ãàäûíëàð Òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè,
óíèâåðñèòåòèí åëì âÿ òåõíèêà öçðÿ
ïðîðåêòîðó Ïÿðâèí Êÿðèìçàäÿ
à÷àðàã:
- Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿí 22 èë êå÷èð. Àçÿðáàéúàí õàëãû äöíéàäà
áÿëêÿ äÿ éåýàíÿ õàëãäûð êè, ÿñðèí
ìöõòÿëèô èëëÿðèíäÿ, áèð íå÷ÿ äÿôÿ
ñîéãûðûìûíà ìÿðóç ãàëûá. Ñîéãûðûì ùàäèñÿñè äöíéàäà, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ «Áåéíÿëõàëã úèíàéÿò» àäëàíûð. Áó úèíàéÿòèí äöíéà
èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí òàíûíìàñûíà íàèë îëìàã ùàìûìûçûí
áîðúóäóð. Îíëàð òÿêúÿ ñîéãûðûìëà
êèôàéÿòëÿíìÿéÿðÿê ùÿì äÿ áèçèì
ìÿäÿíèééÿò àáèäÿëÿðèìèçè äàüûòìûø, úèíàéÿòëÿðèíè äàùà äà äÿðèíëÿøäèðìèøëÿð. Õîúàëû ñîéãûðûìû
äöíéàäà áàø âåðìèø áöòöí ùàäèñÿëÿðè ýåðèäÿ ãîéäó - äåäè:
«Àçÿðáàéúàí òàðèõè» êàôåäðàñûíûí äîñåíòè Àñèô Úàâàäîâ
«Õîúàëû - ñòðàòåæè ùÿäÿô êèìè»
ìþâçóñó èëÿ ÷ûõûø åòäè. Àñèô
ìöÿëëèì Õîúàëûíûí òàðèõèíäÿí äàíûøàðêÿí ãåéä åòäè êè, Åðìÿíèñòàíäàí ãîâóëìóø ñîéäàøëàðûìûçûí áèð ùèññÿñè äÿ Õîúàëûäà ìÿñêóíëàøìûøäû. Õîúàëûäàí ÿââÿë àðòûã Äàüëûã Ãàðàáàüûí 30-à éàõûí
êÿíäè åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí äàüûäûëìûø, ñàêèíëÿðè ãÿòëÿ éåòèðèëìèøäèð. Î çàìàíêû ùàêèìèééÿò
ìöùàñèðÿäÿ îëàí Õîúàëûéà ùå÷
áèð éàðäûì ýþñòÿðìèðäè.
Àñèô ìöÿëëèì Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿí ñîíðà åðìÿíèëÿðèí ìåéèòëÿðèí
öçÿðèíäÿ àïàðäûãëàðû çîðàêûëûãäàí, îíëàðûí ãàòû ìèëëÿò÷èëèêäÿ,
âÿùøèëèêäÿ, ãÿääàðëûãäà àä ÷ûõàðàí çèéàëûëàðûíûí ÿñÿðëÿðèíäÿí áèð
ñûðà åïèçîäëàðû êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäû:
- Ãàòû ìèëëÿò÷è Çîðè Áàëàéàíûí
«Ðóùóí òÿìèçëÿíìÿñè» ÿñÿðèíäÿ
13-14 éàøëû 3 àçÿðáàéúàíëû îüëóíóí ïÿíúÿðÿ òàõòàëàðûíà ìèñìàðëàíàðàã äÿðèëÿðèíèí ñîéóëäóüóíäàí, äàùà ñîíðà îíëàðû òèêÿ-òèêÿ
äîüðàéûá èòëÿðÿ éåäèðòäèêëÿðèíäÿí
ùÿâÿñëÿ éàçàí âÿ áó âÿùøèëèêëÿðè
èëÿ ôÿõð åäÿí åðìÿíèëÿð þç ëàéèãëè
úÿçàëàðûíû ìöòëÿã àëàúàãëàð.
«Àçÿðáàéúàí òàðèõè» êàôåäðàñûíûí áàø ìöÿëëèìè Åëäàð Ìåùäèéåâ «Õîúàëû - ÿñðèí ñîéãûðûìû
êèìè» ìþâçóñó èëÿ ÷ûõûø åäÿðÿê,
åðìÿíèëÿðèí àïàðäûüû ìÿíôóð ñèé-
àñÿòäÿí, îíëàðûí «Äÿíèçäÿí-äÿíèçÿ áþéöê åðìÿíèñòàí éàðàòìàã» êèìè õöëéàëàðûíäàí, õÿñòÿ
àðçóëàðûíäàí áÿùñ åòäè. Åëäàð
ìöÿëëèì ÷ûõûøûíûí ñîíóíäà äåäè:
- Ìÿíèì ñþçöì ýÿíúëÿðÿäèð.
Ñèç ùÿðòÿðÿôëè ìöáàðèçÿéÿ ùàçûðëûãëû îëìàëûñûíûç. Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ùÿð êÿñ ÿí àçû Õîúàëûéà àèä
áèð øÿêëè áåëÿ ïàéëàøñûí, ìöáàðèçÿ àïàðñûí.
«Öìóìè òàðèõ» êàôåäðàñûíûí
áàø ìöÿëëèìè Õàòèðÿ Èëéàñîâà
«Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí áåéíÿëõàëã
ìèãéàñäà òàíûäûëìàñû âÿ òàíûíìàñû ùàããûíäà» ÷ûõûø åäÿðêÿí,
äöíéàíûí áèð ÷îõ ïàðëàìåíòëÿðèíèí Õîúàëû ôàúèÿñèíÿ áèðòÿðÿôëè éàíàøìàñûíû âóðüóëàéàðàã äåäè:
- Ñîéãûðûì ùàäèñÿñè öìóìèëèêäÿ ñöëù âÿ èíñàíëûüûí ÿëåéùèíÿ
éþíÿëÿí úèíàéÿòäèð. Áó èñÿ
äöíéàäà «Áåéíÿëõàëã úèíàéÿò»
àäëàíûð.
Õàòèðÿ Èëéàñîâà äàùà ñîíðà
Ùåéäÿð
ßëèéåâ
Ôîíäóíóí
«Õîúàëûéà ÿäàëÿò» êîìïàíèéàñûíûí Õîúàëû ñîéãûðûìûíû ñöáóòà
éåòèðÿí ñÿíÿäëè ôèëìëÿðèí, øÿêèëëÿðèí, êèòàáëàðûí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ òàíûäûëìàñûíäà ýþðäöéö èøëÿðäÿí áÿùñ åòäè. Ãåéä îëóíäó
êè, àðòûã Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûíûí 16 øòàòûíäà Õîúàëû ñîéãûðûìû òàíûíûá.
«Ñîñèàë ôÿíëÿð» êàôåäðàñûíûí
áàø ìöÿëëèìè Öçåéèð Áàëàêèøèéåâ
«Õîúàëû ôàúèÿñèíÿ ùöãóãè ãèéìÿò
âåðèëìÿñè» ìþâçóñó èëÿ ÷ûõûø
åäÿðÿê:
- Àçÿðáàéúàí õàëãûíà äÿôÿëÿðëÿ ñîéãûðûì åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, úèíàéÿòêàðëàð ùÿëÿ äÿ úÿçàëàðûíà ÷àòäûðûëìàéûáëàð. Îíëàð íÿèíêè úÿçàëàíûáëàð, ùÿòòà Õîúàëû
ôàúèÿñèíè òþðÿòäèêäÿí ñîíðà áèð
÷îõóíóí ùÿðáè ðöòáÿëÿðè àðòûðûëäû.
Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿ ùÿëàê îëàíëàðûí
ãàíû éåðäÿ ãàëìàìàëûäûð - äåäè.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø ö÷öí ñþç
àëàí - õàðèúè äèëëÿð ôàêöëòÿñèíèí
äåêàíû ßæäÿð ßñýÿðîâ, Áèîëîýèéà-êèìéà êàôåäðàñûíûí äîñåíòè
Ùåéäÿð Êÿðèìîâ Õîúàëû ôàúèÿñèíäÿí áÿùñ åäÿðÿê áåëÿ òÿäáèðëÿðèí
âàõòàøûðû êå÷èðèëìÿéèíèí, ýÿíúëÿðèìèçäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññèíèí
áèð äàùà ýöúëÿíìÿñèíÿ ôàéäàëû
îëäóüóíó ãåéä åòäèëÿð.
Êîíôðàíñûí ñîíóíäà Ïÿðâèí
Êÿðèìçàäÿ:
- Áèç Õîúàëû ôàúèÿñèíè èëäÿ áèð
äÿôÿ éîõ, ùÿð ýöí õàòûðëàòìàëû,
ùÿð ýöí éàøàìàëûéûã. Ýöí ýÿëÿúÿê, Õîúàëûíûí àíûì ýöíöíö
Øóøàäà, Õîúàëûäà êÿäÿðëè, àúû áèð
õàòèðÿ êèìè àíàúàüûã». Áèç áó
ýöí
áèð-áèðèìèçëÿ
Õîúàëûäà
ýþðöøÿíÿäÿê äåéÿðÿê àéðûëûðûã äåäè.
ÖÌÁÖËÁÀÍÓ,
Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð âÿ
Æóðíàëèñòëÿð Áèðëèêëÿðèíèí
öçâö, éàçû÷û-ïóáëèñèñò,
ÝÄÓ-íóí ÿìÿêäàøû
ÉÀÏ-ûí Àüúàáÿäèäÿ
Õîúàëû àêñèéàñû
Àüúàáÿäè ðàéîíóíäà "Õîúàëûéà ÿäàëÿò" áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò-òÿøâèãàò
êàìïàíèéàñûíà äÿñòÿê îëàðàã òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Àäàëåò.àç õÿáÿð âåðèð êè, 19 ôåâðàë 2014-úö èë òàðèõäÿ ñààò 11:00 - äà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Àüúàáÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíäà Õîúàëû Ñîéãûðûìûíûí
22- úè èëäþíöìö èëÿ ÿëàãÿäàð 2009-úó èëäÿÙåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè, Èñëàì Êîíôðàíñû Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîã öçðÿ
áàø ÿëàãÿëÿíäèðèúèñè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ áàøëàíàí "Õîúàëûéà ÿäàëÿò" áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êîìïàíèéàñûíà äÿñòÿê îëàðàã ,"Ãàðàáàü
Ýÿíúëÿð" ãðóïó, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Àüúàáÿäè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
Ýÿíúëÿð Áèðëèéè âÿ ðàéîíóí èúòèìàè - ñèéàñè ùÿéàòûíäà ôÿàë îëàí ýÿíúëÿð òÿðÿôèíäÿí ùÿð øÿùèäèí õàòèðÿñèíÿ 1 ÿäÿä îëìàãëà 613 ÿäÿä Õîúàëû Ôàúèÿñè èëÿ
áàüëû ìÿêòóáëàðûí äöíéàíûí òàíûíìûø èúòèìàè - ñèéàñè õàäèìëÿðèíèí,íöôóçëó
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûíûí,ïàðëàìåíòëÿðèíèí, âÿ äèýÿð òàíûíìûø ìÿøùóð øÿõñëÿðèí åëåêòðîí ïî÷ò öíâàíëàðûíà, ôàúåáîîê ñÿùèôÿëÿðèíÿ ýþíäÿðèëìÿñè èëÿ áàüëû
òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Äÿñòÿê êîìïàíèéàñûíûí ýþíäÿðäèéè ìÿêòóáëàðà úàâàá îëàðàã Éàïîíèéà,
×åõèéà âÿ ÀÁØ -ûí áÿçè øòàòëàðû áó èíôîðìàñèéàéà ìöíàñèáÿò áèëäèðèáëÿð.
Äÿñòÿê êîìïàíèéàñûíûí ýþíäÿðäèéè ìÿêòóáëàð ìöòÿìàäè îëàðàã äàâàì
îëóíàúàãäûð.
ÀÑÓÄß ÂÀÕÒÄÀÍ
ÑßÌßÐßËÈ ÈÑÒÈÔÀÄß ÅÄÈÐÈÊ
Äåéèðëÿð, îðòà ìÿêòÿá èëëÿðè ùÿð áèð éåíèéåòìÿíèí, ýÿíúèí ýÿëÿúÿê
ìöñòÿãèë ùÿéàòûíäàí ãûðìûçû õÿòòëÿ êåøèð. Åòèðàç åòìèðÿì!.. Ëàêèí
óíóòìàã îëìàç êè, ùÿéàòûìûçà áó ãûðìûçû õÿòòè éàçàí, áèð âàëèäåéí êèìè áó èëëÿðäÿ ãàéüûìûçû ÷ÿêÿí, íå÷ÿ äåéÿðëÿð, ùÿð øûëòàãëûüûìûçà äþçÿí, èñòèãàìÿò âåðÿí ìöÿëëèìëÿðäèð. Ùàíñûñà áèð ìöäðèêèí òÿáèðèíúÿ
äåñÿê, óøàãëàð àü êàüûçà áÿíçÿéèðëÿð. Ìöÿëëèìëÿð áó êàüûçà ùÿð áèð
øàýèðäèí ùÿéàò éîëóíó éàçûð, ìàéàã êèìè îíëàðû ýÿëÿúÿéÿ èñòèãàìÿòëÿíäèðèðëÿð. Áó áàõûìäàí ùÿð áèð ìöÿëëèìèìèç áèçèì ö÷öí ÿçèç âÿ óíóäóëìàçäûð. Ëàêèí ñèíèô ðÿùáÿðèìèç, áèçÿ äîüìà âÿ ÿçèç îëàí, àíà äèëè
âÿ ÿäÿáèééàòû þéðÿäÿí, ùÿéàò äÿðñè âåðÿí Úåéðàí Íàüûéåâàíûí õèäìÿòëÿðè äàùà þíÿìëèäèð. Î, áèð ñÿðêÿðäÿ êèìè ñèíôèìèçäÿ áèçÿ òÿêúÿ òÿäðèñ åòäèéè ôÿííè ñåâäèðìèð. Åéíè çàìàíäà ùÿð áèðèìèçèí äöíéàýþðöøöíöí çÿíýèíëÿøìÿñèíäÿ, ìÿíÿâè êàìèëëèéèìèçèí âÿ ôÿàë ùÿéàò
ìþâãåéèìèçèí ôîðìàëàøìàñûíäà áþéöê ðîë îéíàéûð.
Ñèíèôèìèçäÿ 18 íÿôÿð øàýèðä òÿùñèë àëûð. 5 íÿôÿðèìèç-Úèìíàç Âåðäèéåâà,
Íÿçðèí Íÿñèáîâà, Åìèí ßìèðàüàéåâ, Àéõàí Úÿôÿðîâ âÿ áó ñÿòèðëÿðèí ìöÿëëèôè äÿðñ ÿëàúûñûäûð. Äþðä íÿôÿð éîëäàøûìûç éàõøû îõóéóð. Äèýÿð éîëäàøëàðûìûç äà
áèçÿ ÷àòìàã ö÷öí ÿëëÿðèíäÿí ýÿëÿíè ÿñèðýÿìèðëÿð.
Úåéðàí ìöÿëëèì àñóäÿ âàõòäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèð, ìÿêòÿáäÿí êÿíàð
âÿ ñèíèôäÿíõàðèú òÿäáèðëÿðäÿ äàùà ôÿàë îëìàã ö÷öí áèçÿ òÿëÿáêàðëûüûíû àðòûðûð.
Ìàðàãëû âÿ éàääàãàëàí òÿäáèðëÿðäÿí âÿòÿíïÿðâÿðëèê, ÿìÿêñåâÿðëèê ùèññëÿðèìèçèí ãöââÿòëÿíìÿñè ö÷öí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèð. Ìÿùç îíóí äèããÿò âÿ ãàéüûñû
íÿòèúÿñèíäÿ øÿùÿðèìèçèí òàðèõè âÿ ýþðìÿëè éåðëÿðèíÿ åêñêóðñèéàëàðà ýåäèð, ÿäÿáè-áÿäèè ýåúÿëÿð êå÷èðèð, áÿäèè âÿ ìÿíÿâè çþâãöìöçö èñòèãàìÿòëÿíäèðèðèê. Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí ìÿãáÿðÿñèíÿ, Õàí áàüûíà, òàðèõ-äèéàðøöíàñëûã ìóçåéèíÿ åêñêóðñèéàëàð áó áàõûìäàí ÷îõ éàääàãàëàí îëìóøäóð. Áó ýöíëÿðäÿ Ìÿùñÿòè
Ýÿíúÿâèíèí 900 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð åòäèéèìèç ÿäÿáè-áÿäèè ýåúÿäÿ, ÿñðèí ÿí
ìöäùèø ôàúèÿñè îëàí Õîúàëûíûí 22-÷è èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðäèéèìèç Àíûì
ýåúÿñèíäÿ ùÿð áèðèìèç ôÿàë èøòèðàê åòäèê. Ìàðàãëûñû î èäè êè, Úåéðàí ìöÿëëèìèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ñèíôèìèçèí ùÿð áèð øàýèðäè áó òÿäáèðëÿðäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð, øÿõñè éàðàäû÷ûëûã íöìóíÿñè ýþñòÿðèð. Ùÿð áèð òÿäáèðäÿí ñîíðà
Úåéðàí ìöÿëëèì ñèíèôèìèçèí öìóìè éûüûíúàüûíû êå÷èðèð,
éàõøû úÿùÿòëÿðëÿ áÿðàáÿð íþãñàíëàðû äà òÿùëèë åäèð, ýÿëÿúÿê òÿäáèðëÿðèí äàùà éàõøû êå÷ìÿñè ö÷öí äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿð âåðèð. Áàõ, áó êåéôèééÿòëÿðèíÿ âÿ áèçèì àñóäÿ
âàõòûìûçû ñÿìÿðÿëè òÿøêèë åòäèéèíÿ ýþðÿ ùÿð áèðèìèç Úåéðàí õàíûì áèð àíà êèìè ñåâèð âÿ ùþðìÿò áÿñëÿéèðèê.
Àéñó ßËÈÉÅÂÀ,
25 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí 6-úû ñèíèô øàýèðäè.
Ïóòèí ñÿôèðè ýåðè ÷àüûðäû
Ðóñèéà Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè (ÕÈÍ) Óêðàéíàäàêû
ñÿôèð Ìèõàèë Çóðàáîâó áó þëêÿäÿ âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð Ìîñêâàéà ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðÿ ÷àüûðûá.
Íàçèðëèéèí éàéäûüû ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð:
"Óêðàéíàäà âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð
îëàðàã âÿ ìöðÿêêÿá ñèòóàñèéàíûí ùÿðòÿðÿôëè òÿùëèëè
ö÷öí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Óêðàéíàäàêû ñÿôèðè Ì.É.Çóðàáîâóí Ìîñêâàéà
ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðÿ ÷àüûðûëìàñû áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá".
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Ýöíäÿì
5
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí
“Ìÿí åâÿ ãàéûäûðàì”
ôèëìèíèí òÿãäèìàòû îëìóøäóð 150 èëëèéè ãåéä åäèëèá
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú, Òöðêàí
Àáäóëëàéåâà). Ôåâðàëûí 26-äà Íèçàìè Êèíî Ìÿðêÿçèíäÿ Õîúàëû
ñîéãûðûìûíûí 22-úè èëäþíöìö èëÿ
ÿëàãÿäàð “Ìÿí åâÿ ãàéûäûðàì”
ôèëìèíèí òÿãäèìàò ìÿðàñèìè êå÷èðèëìèøäèð.
Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéèíèí ñèôàðèøè èëÿ “Ñàëíàìÿ” êèíîñòóäèéàñûíäà èñòåùñàë îëóíàí ôèëìèí ðåæèññîðó Ñàìèð Êÿðèìîüëó, ññåíàðè ìöÿëëèôè
Èñìàéûë Ñÿôÿðÿëè, ãóðóëóø÷ó îïåðàòîðó Àéõàí Ñàëàð, ãóðóëóø÷ó ðÿññàìû
ßçèç Ìÿììÿäîâ, áÿñòÿêàðû Âöãàð
Úàìàëçàäÿ, èúðà÷û ïðîäöñåðè Íàçèì
Ùöñåéíîâäóð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿãäèìàò
ìÿðàñèìèíäÿ ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì
íàçèðè ßáöëôÿñ Ãàðàéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê
áó ýöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òàðèõèíäÿ ôàúèÿëè ýöíëÿðäÿí áèðè îëäóüóíó
äåìèøäèð. Áèëäèðìèøäèð êè, áó ýöí
Õîúàëû ôàúèÿñè ãóðáàíëàðûíûí, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà
ìöáàðèçÿ àïàðìûø âÿ øÿùèä îëìóø
èíñàíëàðûí õàòèðÿñèíè éàä åäèðèê. ßìèíèê êè, þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö òÿìèí îëóíàúàãäûð. Íàçèð ãåéä åòìèøäèð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí “Õîúàëûéà ÿäàëÿò!” Áåéíÿëõàëã òÿáëèüàò âÿ ìÿëóìàòëàíäûðìà êàìïàíèéàñû ñàéÿñèíäÿ áó
ñîéãûðûìû ùàããûíäà ÿñë ùÿãèãÿòëÿð
áöòöí äöíéàéà éàéûëûð.
ßáöëôÿñ Ãàðàéåâ Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðèíèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà
òÿðáèéÿñèíèí ÿí âàúèá âÿçèôÿëÿðäÿí
áèðè îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã áèëäèðìèøäèð êè, êèíåìàòîãðàôèéàìûç äà
ìÿùç áó ìÿãñÿäÿ õèäìÿò åòìÿëèäèð.
Íàçèð ãåéä åòìèøäèð êè, ôèëì áèðáàøà Õîúàëû ôàúèÿñè èëÿ áàüëû îëìàñà
äà, Àçÿðáàéúàíûí ìöáàðèç ãÿùðÿìàíëàðûíà ùÿñð îëóíóð âÿ 90-úû èëëÿðèí
ÿââÿëèíäÿ áàø âåðìèø ðåàë ùàäèñÿëÿð
öçÿðèíäÿ ãóðóëìóøäóð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëìûøäûð êè, “Ìÿí
åâÿ ãàéûäûðàì” ôèëìèíèí ëàéèùÿñè Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí åëàí îëóíìóø âÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê
Ìöøàâèðÿ îëìóøäóð
Áàêû, 26 ôåâðàë (ÀçÿðÒÀú). Ðóñèéà Èíôîðìàñèéà âÿ Ìÿäÿíèééÿò
Ìÿðêÿçèíäÿ 2014-úö èëäÿ õàðèúè
âÿòÿíäàøëàðûí, âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí âÿ Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí ùÿìâÿòÿíëÿðèí Ðóñèéà òÿðÿôè ùåñàáûíà Ðóñèéàíûí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ òÿùñèë àëìàñû ìÿñÿëÿëÿðèíÿ
äàèð ìöøàâèðÿ êå÷èðèëìèøäèð.
Ìöøàâèðÿäÿ Ðóñèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéèíèí íöìàéÿíäÿñè
Àëåêñàíäðà Ïîíîìàðéîâà, Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéàëû Ùÿìâÿòÿíëÿð Òÿøêèëàòëàðûíûí ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí öçâëÿðè,
åëì âÿ òÿùñèë òÿøêèëàòëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åòìèøëÿð.
“Ðîññîòðóäíè÷åñòâî” àýåíòëèéèíèí
Àçÿðáàéúàíäàêû íöìàéÿíäÿëèéèíèí
ðÿùáÿðè Âàëåíòèí Äåíèñîâ òÿäáèð èøòèðàê-
ìþâçóñóíà ùÿñð åäèëìèø ññåíàðèëÿð
âÿ ëàéèùÿëÿð ìöñàáèãÿñèíèí ãàëèáëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Áèëäèðèëìèøäèð êè, áó ôèëìèí ãÿùðÿìàíëàðû ñûðàñûíäà ìÿðùóì àêòéîð,
Õàëã Àðòèñòè Éàøàð Íóðèíè äÿ ýþðìÿê
îëàð. Éàøàð Íóðèíèí àõûðûíúû ÷ÿêèëäèéè
åêðàí ÿñÿðè ìÿùç “Ìÿí åâÿ ãàéûäûðàì” ôèëìèäèð.
Ñîíðà ôèëìèí éàðàäûúû ùåéÿòè ñÿùíÿéÿ äÿâÿò åäèëìèøäèð.
Ðåæèññîð Ñàìèð Êÿðèìîüëó ôèëìèí
÷ÿêèëèøëÿðèíÿ 2011-úè èë ôåâðàëûí 26-äà
áàøëàäûãëàðûíû âÿ ö÷ èëÿ ÿðñÿéÿ ýÿëäèéèíè ñþéëÿìèøäèð. Áèëäèðìèøäèð êè,
ôèëìäÿ éåðëè àêòéîðëàðëà éàíàøû, Ðóñèéàäàí äÿâÿò îëóíìóø àêòéîðëàð äà
ðîë àëìûøëàð.
Ñàìèð Êÿðèìîüëó ôèëìèí ÿðñÿéÿ
ýÿëìÿñèíäÿ ÿìÿéè îëàí ãóðóìëàðà
ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðìèøäèð.
Ñîíðà ôèëì íöìàéèø îëóíìóøäóð.
Ùÿðáè âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìþâçóñóíäà ÷ÿêèëìèø åêðàí ÿñÿðè Àçÿðáàéúàíûí ÿí ÷ÿòèí èëëÿðèíäÿ êå÷ìèø ñîâåò
îðäóñóíäà õèäìÿò åäÿí Òÿðëàí Ñåéèäçàäÿíèí ãÿùðÿìàíëûã ùåêàéÿñèíäÿí áÿùñ åäèð. Áó ôèëì Òÿðëàíûí ñèìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí øÿùèä îëìóø
áöòöí èýèäëÿðèíèí õàòèðÿñèíÿ èòùàô
åäèëìèøäèð.
Ôèëìäÿ Éàøàð Íóðè, Ôóàä Ïîëàäîâ, Åìèë Áÿäÿëîâ, Åë÷èí Ìåùäè, Éàãóá Çåéíàëîâ, Ìóðàä Àáäóëëàéåâ,
Âëàäèìèð Éàêîâëåâ, Åëøÿí Ùàúûáàáàéåâ, Êàìðàí Àüàáàëàéåâ, Ñåâçèõàí Ñåðäåðîâ, Éàðîñëàâ Òðèôîíîâ,
Îëåã ßìèðáÿéîâ, Àçÿð Àéäÿìèð,
Åìèë Àõóíäîâ âÿ Éåëåíà Ìàëûøåâà
êèìè àêòéîðëàð ÷ÿêèëìèøëÿð.
÷ûëàðûíû Ðóñèéàíûí àëè ìÿêòÿáëÿðèíÿ äàõèë îëìàüà íàìèçÿä ñå÷èìèíèí òÿøêèëèíèí ÿñàñ ìöääÿàëàðû èëÿ òàíûø åòìèøäèð.
2014-úö èëäÿ ùÿìâÿòÿíëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ “Ðîññîòðóäíè÷åñòâî” íöìàéÿíäÿëèéèíèí ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ
ìÿñÿëÿëÿð äÿ ìöçàêèðÿ åäèëìèøäèð.
Àðçó åäÿíëÿð, òÿùñèë ùàããûíäà ñÿíÿäëÿðèíäÿ ãèéìÿòëÿðè “4” âÿ “5” îëàíëàð
Ðóñèéà àëè ìÿêòÿáëÿðèíÿ äàõèë îëìàã
ö÷öí ñÿíÿäëÿðèí âåðèëìÿñè ãàéäàñû èëÿ
áó öíâàíäà òàíûø îëà áèëÿðëÿð:
<ùòòï://àçå.ðñ.ýîâ.ðó/íîäå/4340>.
Éàíóêîâè÷ âÿ Ïøîíêà ðÿñìè
øÿêèëäÿ àõòàðûøà âåðèëäè
Áàø ïðîêóðîðóí âÿçèôÿñèíè èúðà
åäÿí Îëåã Ìàõíèòñêè: "Âèêòîð
Éàíóêîâè÷ âÿ Âèêòîð Ïøîíêà
êöòëÿâè øÿêèëäÿ èíñàíëàðû
îëäöðìÿêäÿ òÿãñèðëÿíäèðèëèðëÿð"
Óêðàéíàíûí ñàáèã ïðåçèäåíòè
Âèêòîð Éàíóêîâè÷ ãÿñäÿí àäàì
þëäöðìÿ ìàääÿñè èëÿ ðÿñìè øÿêèëäÿ
àõòàðûøà âåðèëèá. ÀÍÑ ÏÐÅÑÑ-èí
ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Êèéåâèí Ïå÷åðñê
ðàéîí ìÿùêÿìÿñè Â.Éàíóêîâè÷èí
ùÿáñ åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ãÿðàð ãÿáóë
åäèá. Áó áàðÿäÿ þëêÿíèí áàø ïðîêóðîðó âÿçèôÿñèíè èúðà åäÿí Îëåã
Ìàõíèòñêè à÷ûãëàìà âåðèá.
“Éàíóêîâè÷ øöáùÿëè øÿõñ êèìè
ñàõëàíàúàã, ÷öíêè î, ðÿñìè øÿêèëäÿ
àõòàðûøà âåðèëèá. Âèêòîð Éàíóêîâè÷
êöòëÿâè øÿêèëäÿ èíñàíëàðû îëäöðìÿêäÿ òÿãñèðëÿíäèðèëèð”, - à÷ûãëàìàäà
áåëÿ äåéèëèð.
Ïå÷åðñê ðàéîí ìÿùêÿìÿñè
ùÿì äÿ þëêÿíèí åêñ áàø ïðîêóðîðó
Âèêòîð Ïøîíêàíû äà àõòàðûøà âåðèá.
Îëåã Ìàõíèòñêèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
Ïøîíêà 50 íÿôÿðè þëäöðìÿêäÿ èòòèùàì åäèëèð.
Áó àðàäà Óêðàéíàäà éåíèäÿí
ôîðìàëàøäûðûëàúàã Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ðÿùáÿðè âÿ íàçèð âÿçèôÿëÿðèíÿ
íàìèçÿäëèéè åùòèìàë îëóíàí 8 íÿôÿðèí àäû à÷ûãëàíûá. “Áàòêèâøèíà” äåïóòàò ôðàêñèéàñûíûí ëèäåðè Àðñåíè
Éàòñåíéóêóí áàø íàçèð îëàúàüû
äåéèëèð. Áîðèñ Òàðàñéóê õàðèúè èøëÿð
íàçèðè, Îêñàíà Ïðîäà ñÿíàéå ñèéàñÿòè íàçèðè, Àðòóð Ïàëàòà÷íûéûí
ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè, Àëåêñàíäð Êóæåëèí ýÿëèðëÿð âÿ âåðýèëÿð
íàçèðè, Îëåñéà Îðîáåòñèí èãòèñàäè
èíêèøàô âÿ òèúàðÿò íàçèðè, Èðèíà Ñåõèí òÿáèè åùòèéàòëàð íàçèðè, Àíäðåé
Ïàðóáèéèí ìöäàôèÿ íàçèðè, Àðñåí
Àâàêîâ äàõèëè èøëÿð íàçèðè âÿçèôÿñèíÿ òÿéèí åäèëÿúÿê.
Ñîí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Óêðàéíàäà ïðåçèäåíò ñÿëàùèééÿòëÿðèíè
ìöâÿããÿòè èúðà åäÿí Àëåêñàíäð
Òóð÷èíîâ 46 ïðåçèäåíò ìÿñëÿùÿò÷èñèíäÿí 44-íö èøèíäÿí àçàä åäèá.
ÕÕ ÿñð Àçÿðáàéúàí-òöðê èúòèìàè ôèêðèíèí ÿí ýþðêÿìëèíöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè, ôèëîñîô
âÿ ÿäÿáèééàò òÿíãèä÷èñè,
óçóíìöääÿò àëèì, ùÿêèì, ðÿññàì, øàèð, òÿíãèä÷è, òÿðúöìÿ÷è,ìöÿëëèì, æóðíàëèñò êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìèø ßëè
áÿéÙöñåéíçàäÿíèí àíàäàí îëìàñûíäàí 150 èë þòöð (ÀÏÀ).
ßëè áÿé Ùöñåéí îüëó Ùöñåéíçàäÿ 1864-úö èë ôåâðàëûí 24äÿÑàëéàíäà àíàäàí îëóá. Àòàñû Òèôëèñ Ìöñÿëìàí Ìÿêòÿáèíèíìöÿëëèìëÿðèíäÿí Ìîëëà Ùöñåéí Ùöñåéíçàäÿ,
àíàñû Õÿäèúÿ èñÿÃàôãàç øåéõöëèñëàìû Àõóíä ßùìÿä Ùöñåéíçàäÿíèí
ãûçûäûð.
Ñàëéàíäàí Òèôëèñÿ êþ÷öá áóðàäàêû
ðóùàíè
ìÿêòÿáèíäÿ
ðèéàçèééàòìöÿëëèìè èøëÿéÿí Ìîëëà Ùöñåéí
âÿ Õÿäèúÿ õàíûì âÿôàò åäÿíäÿ þâëàäëàðûíûí - ßëè áÿéèí 6, Èñìàéûëûí èñÿ
2 éàøû âàðäû. 1875-1885-úèèëëÿðäÿ
ß.Ùöñåéíçàäÿ Òèôëèñÿ, áàáàñû Ãàôãàç øåéõöëèñëàìû Àõóíä ßùìÿä
Ñÿëéàíèíèí éàíûíà ýåäèá âÿ îðàäà
ýèìíàçèéà òÿëÿáÿñèîëóá.
Òèôëèñäÿ Øÿðãèí ìààðèô÷è-ìàòåðèàëèñò ôèëîñîôó, äöíéÿâè åëìëÿðÿ áþéöê
ðÿüáÿò
áÿñëÿéÿí
ìöòÿôÿêêèð
Ì.Ô.Àõóíäîâëà áàáàñûíûíìÿúëèñëÿðèíäÿ òàíûø îëàí ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ
òÿáèÿò åëìëÿðèíÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðìÿéÿ áàøëàéûð. Áó ùÿâÿñ îíó
1885-úè èëäÿ Ñàíêò-Ïåòåðáóðã Óíèâåðñèòåòèíèí ôèçèêà âÿ òÿáèÿò ôàêöëòÿñèíÿ ýÿòèðèð. Áóðàäà äþâðöí ìÿøùóð
åëì õàäèìëÿðè - Ìåíäåëåéåâ, Áàãíåð, Ìåíøóòêèí,Æóêîâñêè âÿ áàøãàëàðûíäàí äÿðñ àëàí ß.Ùöñåéíçàäÿ
èìïåðèéàíûí ïàéòàõòûíäà ýåäÿí èúòèìàè-ñèéàñè ïðîñåñëÿðëÿ äÿ éàõûíäàí
òàíûøîëóð, "õàëã÷ûëàð" ùÿðÿêàòûíà
ðÿüáÿò áÿñëÿéèð âÿ áèð ñûðà èíãèëàá÷û
òÿëÿáÿëÿð êèìè, î äà Ñàíêò-Ïåòåðáóðãäàí óçàãëàøìàãìÿúáóðèééÿòèíäÿ
ãàëûð.
ß.Ùöñåéíçàäÿ Èñòàíáóëà ýÿëèð âÿ
áóðàäà äàðöëôöíóíäà ÿñýÿðè-òèááèééÿ
ôàêöëòÿñèíäÿ îõóìàãëà äåðìàòîëîã
(äÿðè-çþùðÿâè õÿñòÿëèêëÿð)èõòèñàñû âÿ
éöçáàøû ùÿðáè ðöòáÿñè ãàçàíûð. 1897úè èëäÿ î, "Ãûðìûçû àé" ùåéÿòèíèí òÿðêèáèíäÿ Èòàëèéàéà ýåäèð, ö÷ èë ñîíðà
ýåðè ãàéûäûð âÿìöñàáèãÿ éîëó èëÿ Èñòàíáóë äàðöëôöíóíäà ÿñýÿðè-òèáá
ôàêöëòÿñèíäÿ ïðîôåññîð êþìÿê÷èñè èøëÿéèð. Î, áóðàäà äà òÿãèá îëóíóð,
÷öíêèäàðöëôöíóí òÿëÿáÿñè èêÿí àðòûã
èíãèëàá÷û ýÿíú òöðêëÿð ùÿðÿêàòûíà ãîøóëìóø, "Èòòèùàä âÿ òÿðÿããè" ïàðòèéàñûíûí èëê þçÿéèíè éàðàäàíëàðäàíáèðè
îëìóøäó.
ß.Ùöñåéíçàäÿ òÿëÿáÿëèêäÿí àéðûëûá ìöñòÿãèë ùÿéàòà áàøëàéàíäà àðòûã éåòêèí ôèêèð àäàìû èäè. Òöðêèéÿäÿêè òÿãèáëÿðäÿí ñîíðàÀçÿðáàéúàíà
ãàéûäàí ß.Ùöñåéíçàäÿ "Êàñïè" ãÿçåòè èëÿ ÿìÿêäàøëûüà áàøëàéûð, ïóáëèñèñòèê éàçûëàðûíû äÿðú åòäèðèð âÿ "Ýÿíú
òöðê÷öëöêíÿäèð?" àäëû ìÿãàëÿñè èëÿ
òöðê òÿíçèìàò ùÿðÿêàòûíûí ìàùèééÿòè-
íè à÷ûãëàéûð. ß.Ùöñåéíçàäÿ áó çàìàí èñëàùàò÷û èäåéà àäàìû êèìè äÿòàíûíûð.
Àç ñîíðà î, äþâðöíöí ìÿøùóð
òåîëîã àëèìè, èúòèìàè õàäèì âÿ ïóáëèñèñòè ßùìÿä áÿé Àüàîüëó èëÿ áèðëèêäÿ
ìèëéîí÷ó
Ùàúû
Çåéíàëàáäèí
Òàüûéåâèí ìàëèééÿñè èëÿ "Ùÿéàò" ãÿçåòèíèí íÿøðèíÿ áàøëàéûð. Î, èúòèìàèìÿäÿíè ìöùèòÿ éåíè àá-ùàâà ýÿòèðèð,
öìóìõàëãäöíéàýþðöøöíöí ìÿíòèãè
ÿñàñëàðûíû éåíè ïðèíñèïëÿðëÿ çÿíýèíëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøûð. ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ 1906-úû èë íîéàáðûí 1-äÿ
ÙàúûÇåéíàëàáäèí Òàüûéåâèí ìàëèééÿñè èëÿ "Ôöéóçàò" æóðíàëûíû íÿøð
åòìÿéÿ áàøëàéûð. Æóðíàëäà Ìÿùÿììÿä Ùàäè, Ìèðçÿ ßëÿêáÿð Ñàáèð,Ùöñåéí Úàâèä, Ñÿèä Ñÿëìàñè,
Àáäóëëà Øàèã, ßùìÿä Êàìàë, ßùìÿä Ðàèã âÿ áàøãà ìöÿëëèôëÿðèí
ìöõòÿëèô ìþâçóëó éàçûëàðû äÿðúåäèëèðäè. Î, "Ôöéóçàò"äà ìÿãàëÿëÿðèíèí áèðèíäÿ éàçûðäû: "Áèçÿ ôÿäàè ëàçûìäûð!
Òöðê ùèññèééàòëû, èñëàì åòèãàäëû, Àâðîïà (ìöàñèð) ãèéàôÿëèôÿäàè!"
Áó ôèêèð ôöéóçàò÷û ìÿòáóàò îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí òÿêìèëëÿøäèðèëäè âÿ
"Òàçÿ ùÿéàò", "Èðøàä", "Éåíè ôöéóçàò", "Ùÿãèãÿò", "Òÿðÿããè", "Èãáàë",
"Ñÿäàéè-ùÿãã", "Øÿëàëÿ", "À÷ûã ñþç",
"Áÿñèðÿò", "Ãóðòóëóø", "Äèðèëèê",
"Àçÿðáàéúàí", "Þâðàãè-íÿôèñÿ" ìÿòáóàò îðãàíëàðûòÿðÿôèíäÿí "Òöðêëÿøìÿê, èñëàìëàøìàã, ìöàñèðëÿøìÿê" àçÿðáàéúàí÷ûëûã øÿêëèíäÿ ôîðìóëÿ
åäèëÿðÿê òÿáëèü îëóíäó. Àçÿðáàéúàí
ÕàëãÚöìùóðèééÿòè äþâðöíäÿ äþâëÿò
áàéðàüûíäà ö÷ ðÿíýëÿ (ìàâè, ãûðìûçû,
éàøûë) ñèìâîëëàøàí Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíûí èäåéà-ìÿíÿâèäÿéÿðëÿðè
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí ùÿìèí òåçèñè
âÿ ôöéóçàò÷ûëàðûí òàðèõè õèäìÿòëÿðè èëÿ
áàüëûäûð.
1911-úè èëäÿ Èñòàíáóëäà ÿñëÿí
÷ÿðêÿç îëàí ñöâàðè çàáèòè Øÿìñÿääèí
áÿéèí ãûçû ßòùèéÿ õàíûìëà åâëÿíÿí
ßëè áÿéèí ö÷ þâëàäû îëóá.
ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿ 1940-úû èëäÿ Èñòàíáóëäà âÿôàò åäèá.
Ãåéä åäÿê êè, áó èë éàíâàðûí 21äÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí 150
èëëèê éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà
ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Àçÿðáàéúàíëû àêòðèñà ÿìÿëèééàò îëóíäó
ßìÿêäàð àðòèñò Òöíçàëÿ ßëèéåâà ÿìÿëèééàò îëóíäó. ßìÿëèééàòäàí ñîíðà
þçöíö éàõøû ùèññ åòäèéèíè äåéÿí àêòðèñà àðûãëàìàã ìÿãñÿäèëÿ áû÷àã àëòûíà
äöøäöéöíö äåäè.
Ìèëëè.Àç ïóáëèêà.àç-à èñòèíàäÿí õÿáÿð âåðèð êè, àêòðèñàíûí ìÿäÿñèíèí
ö÷äÿ èêè ùèññÿñè êÿñèëÿðÿê ýþòöðöëöá. “Àíàìà äåäèì, áó, ñîíóíúóäóð.
Àíúàã ñîíóíúó äåéèë. Àðûãëàéàíäàí ñîíðà áèð ÿìÿëèééàò äà êå÷èðÿúÿì”.
Àêòðèñà ùÿëÿ äàùà áèð ÿìÿëèééàò êå÷èðÿúÿéèíè âÿ èñòÿäèéè ôîðìàéà íàèë
îëàíäàí ñîíðà ÿìÿëèééàòëàðà ñîí âåðÿúÿéèíè áèëäèðäè.
Ìèëëè.Àç
6
Òÿùñèë âÿ ñÿùèééÿ
Áó ýöíëÿðäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿùñèë èø÷èëÿðè øàä õÿáÿð àëìûøëàð.
Þëêÿ Áàø÷ûñûíûí ñÿðÿíúàìû èëÿ
øÿùÿðèí áèð ãðóï íöìàéÿíäÿñè
ôÿõðè àäëàðëà òÿëòèô åäèëìèøäèð.
Þìðöíöí 40 èëèíäÿí àðòûã áèð
äþâðöíö ýÿíú íÿñëèí òÿëèì-òÿðáèéÿñèíÿ, òÿáèÿò âÿ èúòèìàè åëì
ñèñòåìè îëàí úîüðàôèéà ôÿííèíèí åëìè ÿñàñëàðëà òÿäðèñ åäèëìÿñíÿ ùÿñð åäÿðÿê ùÿðòÿðÿôëè
áèëèéè, áàúàðûüû, ãàáèëèééÿòè âÿ
éöêñÿê äàâðàíûø ìÿäÿíèééÿòè
èëÿ øàýèðäëÿðèí, îíó òàíûéàíëàðûí òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí âÿ
èúòèìàèééÿòèí áþéöê ùþðìÿò âÿ
åòèáàðûíû ãàçàíìûø Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿùñèë èäàðÿñèíèí ìÿêòÿáëÿð öçðÿ ìÿñëÿùÿò÷èñè Ìÿùÿììÿä Òåéìóðàç îüëó Ùàúûéåâ
“ßìÿêäàð ìöÿëëèì” ôÿõðè àäûíà ëàéèã ýþðöëìöøäöð.
Ìÿíÿâè ó÷àëûã òèìñàëû îëìàãëà,
ùÿéàòñåâÿðëèéè, äîñòëóãäà ñÿäàãÿòëèéè, éöêñÿê èíñàíè êåéôèééÿòëÿðè èëÿ
ùÿð êÿñÿ þðíÿê îëàí Ìÿùÿììÿä
Ùàúûéåâè ÷îõäàí, ëàï ÷îõäàí òàíûéûðàì. Áó îðòà áîéëó, ãàðàáÿíèç êèøè
ùÿð ýöí øÿùÿðèí ìÿðêÿçè êö÷ÿëÿðèíäÿí òÿìêèíëè àääûìëàðëà èøÿ ýÿëèá ýåäèð. Äöç 41 èëäèð-Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Ïåäàãîæè Èíñòèòóòóíóí úîüðàôèéà
ôàêöëòÿñèíè áèòèðèá. Ýÿíúÿéÿ òÿéèíàò
àëäûüû äþâðäÿí áó ýöíÿ êèìè Ì.Ìåùäèçàäÿ àäûíà 4 íþìðÿëè òàì îðòà
ìÿêòÿáèíäÿ ìöÿëëèì èøëÿéèð. Îíó òàíûéàíëàð éàõøû áèëèðëÿð êè, áó àäàì
ùå÷ çàìàí òÿìêèíèíè èòèðìÿéèá, íå÷ÿ
äåéÿðëÿð, þçöíäÿí ÷ûõìàéûá, äÿéèøìÿéèá. Ìöÿëëèì îëàíäà äà, ðàéîí âÿ
øÿùÿð òÿùñèë èäàðÿñèíäÿ ìÿêòÿá öçðÿ
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Ì.Ùàúûéåâ ö÷öí àñóäÿ âàõòäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿê ùÿéàòû òÿëÿáàòà
÷åâèðèëèá, õöñóñèëÿ ìöñòÿãèëëèéèìèçè
áÿðïà åòäèéèìèç, òÿùñèë èñëàùòëàðûíûí
ãàðøûéà ãîéäóüó ìöääÿàëàðû ùÿéàòà
êå÷èðäèéèìèç èíäèêè äþâðäÿ. Ìÿùÿììÿä ìöÿëëèì äàèì þç öçÿðèíäÿ ÷àëûøûá, ùÿéàòà ùÿìèøÿ äÿéÿðëè, íèêáèí
ÿùâàë-ðóùèééÿ èëÿ íÿçÿð ñàëàí áåëÿ
ãÿäÿð éöêñÿê ãèéìÿò ãàçàíìàã ùå÷
äÿ àñàí äåéèë. Ìöäðèêëÿðèí ñþçëÿðè èëÿ
äåñÿê, ìöÿëëèìëèê ïåøÿñè ìöãÿääÿñëèê ðÿìçèäèð. Áó ðÿìç Ìÿùÿììÿä
ìöÿëëèìèí þìðöíöí ìÿíàñûíà ÷åâðèëìèøäèð. Åëÿ áèð àäàì òàïìàã ÷ÿòèíäèð
êè, ìöÿëëèì ÿìÿéèíèí åúàñêàð ãöââÿñèíäÿí áÿùðÿëÿíìÿñèí, ìöÿëëèì àäû
ãàðøûñûíäà ùþðìÿòëÿ áàø ÿéìÿñèí.
ÞÌÐÖÍ ÌÖÄÐÈÊËÈÊ ×ÀÜÛÍÄÀ
ìÿñëÿùÿò÷è èøëÿéÿíäÿ... Ýÿíúëèéèíäÿ
äÿ, þìðöí èõòèéàð, àùûë ÷àüûíäà äà
ìÿùç Ìÿùÿììÿä ìöÿëëèì îëóá. Íÿ
ýÿíúëèê éåðèøèíè äÿéèøèá, íÿ òÿìêèíèíÿ õÿëÿë ýÿëèá, íÿ äÿ ñþçöíäÿ, ñþùáÿòèíäÿ áàøãàëàøûá. ßñèë çèéàëû ýþðêÿìè îíó òàíûéàíëàðûí ãÿëáèíäÿ
þçöíÿ éåð àëûá. Ýÿëèí, áèð ùÿãèãÿòè
åòèðàô åäÿê êè, ìöÿëëèì îëìàã ùÿëÿ
çèéàëû îëìàã äåéèë. Çèéàëû àäû
öçöíäÿí-ýþçöíäÿí åëì, áèëèê íóðó,
õåéèðõàùëûã øÿôãÿòè éàüàí ìöÿëëèìÿ,
ÿñèë èíñàíà éàðàøàí êåéôèééÿòäèð. Áó
ìåéàðà óéüóí ýÿëÿíëÿðèí ìöòàëèÿ
ìÿäÿíèééÿòè âàð, äàèì þéðÿíìÿêëÿ
þéðÿòìÿê ñÿðèøòÿñè âàð. Áèð ìöòÿôÿêêèðèí àøàüûäàêû ôèêèðèíè “Ìÿí 2 ñààò
áóíäàí ÿââÿë ñèôàðèøèíè àëäûüûì ìÿðóçÿéÿ áöòöí þìðöì áîéó ùàçûðëàøìûøàì” ôèêèðèíè õàòûðëàéàðêÿí ãåéðèèõòèéàðè Ìÿùÿììÿä Ùàúûéåâ éàäûìà
äöøöð. Áó, î äåìÿêäèð êè, àñóäÿ âàõòû òèêäèéèí óúàëòäûüûí åëì, çèéà “áèíàñûíûí” áÿçÿéèíè âóðìàã ö÷öíäöð.
äÿéÿðëè çèéàëûëàðûìûçäàíäûð.
Îíóí àü ñà÷ëàðû áàøû áóëóäëàðäàí ñó è÷ÿí çèðâÿëè äàüëàðûí ãàð äÿíÿëÿðèíÿ áÿíçÿéèð. ßëáÿòòÿ, èëëÿð
þòäöêúÿ ùàìûíûí ñà÷ëàðûíà äÿí
äöøöð, àüàðûð. Äè ýÿë êè, ìöÿëëèì
þìðöíöí áÿéàç ðÿíýëè ýöíëÿðè èíñàíëàðûí ùÿéàòûíû çÿíýèíëÿøäèðèð. Ìöÿëëèì
àäûíû äàøûéàí ùÿð áèð ìöäðèê øÿõñè
èñÿ ÿçÿìÿòëè, âöãàðëû åäèð.
Ìÿùÿììÿä Ùàúûéåâ 1949-úó èëäÿ Ñàìóõ ðàéîíóíäà àíàäàí îëóá.
Àëè òÿùñèë àëûá. Ìöÿëëèì êèìè èëê äÿôÿ
ñèíôÿ äàõèë îëäóüó ýöíäÿí áó ýöíÿ
êèìè ïåøÿñèíèí ãöäðÿòèíÿ èíàíûá,
îíóí øÿðÿôèíÿ êöñÿíèá. Òÿñàäöôè
äåéèëäèð êè, ùÿìèøÿ ÿùàòÿñèíäÿ îëäóüóìóç òÿùñèë èø÷èëÿðèíäÿí, àäè
àäàìëàðäàí Ìÿùÿììÿä Ùàúûéåâ
ùàããûíäà áó ñþçëÿðè åøèòìèøèê: “Òÿøêèëàòúûäûð!... Ìÿäÿíè âÿ òÿìêèíëè
àäàìäûð!...” Äÿéÿðëè ãèéìÿòäèð. À÷ûã
äåéÿê êè, áèð ìöÿëëèì þìðöíäÿ áó
Ì.Ùàúûéåâèí þòÿí 40 èëäÿí àðòûã áèð
äþâðäÿ äÿðñ äåäèéè, ùÿéàòà ùàçûðëàäûüû ýÿíúëÿðëÿ áó ýöí ýþðöøÿíäÿ î,
áó ñþçëÿðÿ áèð äàùà èíàíûð âÿ þç ïåøÿñè èëÿ ùàãëû îëàðàã þéöíöð. ×öíêè î,
ùàðàäà îëñà äà ìöÿëëèìëèê ïåøÿñèíÿ,
éöêñÿê èíñàíè êåéôèééÿòëÿðèíÿ ùÿìèøÿ ñàäèã ãàëûá. Ìÿùÿììÿä ìöÿëëèì
þç éàðàäûúû èøè èëÿ ùÿìèøÿ ñå÷èëìèø,
ùÿìêàðëàðûíà, áöòöí òÿùñèë èø÷èëÿðèíÿ
íöìóíÿ îëìàãëà, þç èøèíÿ, ïåøÿñèíÿ
ìÿñóëèééÿòëÿ éàíàøìûø, þçöíÿ òÿëÿáêàð îëìóøäóð.
1992-úè èëäÿí Íèçàìè ðàéîí õàëã
òÿùñèëè øþáÿñèíäÿ ìÿêòÿá èíñïåêòîðó, 1997-÷è èëäÿí ùàë-ùàçûðà êèìè øÿùÿð òÿùñèë èäàðÿñèíäÿ ìÿêòÿá öçðÿ
ìÿñëÿùÿò÷è èøëÿéÿí Ì.Ùàúûéåâ ñàäÿ,
ëàêèí ìÿíàëû, äÿéÿðëè áèð ùÿéàò éîëó
êå÷ìèøäèð. Îíóí þìöð éîëó õåéèðõàù
ÿìÿëëÿðèëÿ êþêëÿíìèø, ìàðàãëû âÿ
éàääàãàëàí åïèçîäëàðëà çÿíýèíëÿøìèøäèð.
ÒÈÁÁÈ ÌÖÀÈÍßÄßÍ ÊßÍÀÐÄÀ ÃÀËÀÍ ÎËÌÀÉÀÚÀÃ
À
çÿðáàéúàí Ðåñóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûüûíà
ÿñàñÿí áó èë ôåâðàë àéûíûí 17-äÿí
ðåñïóáëèêàìûçûí áöòöí øÿùÿð âÿ
ðàéîíëàðûíäà îëäóüó êèìè, Êÿëáÿúÿð ðàéîíóíóí ðåñïóáëèêàìûçûí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ ìÿñêóíëàøàí ÿùàëèñèíèí òèááè ìöàèíÿäÿí êå÷èðèëìÿñè ïðîñåñèíÿ
ñòàðò âåðèëèá.
Þëêÿ áàø÷ûñûíûí áó ìöùöì òàïøûðûüûíûí èúðàñû èëÿ ÿëàãÿäàð Êÿëáÿúÿð
ðàéîí èúðà ùàêèìèééÿòèíäÿ îïåðàòèâ
òÿäáèðëÿð ïëàíû ùàçûðëàíûá âÿ èúðàñûíà
áàøëàíûëûá. Áåëÿ êè, áèð íå÷ÿ ýöí
þíúÿ ðàéîí ðÿùáÿðëèéè éàíûíäà èäàðÿ,
òÿøêèëàò, ñÿùèéÿ ìöÿññèñÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí âÿ ðàéîí ôÿàëëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ
ìöøàâèðÿ êå÷èðèëèá. Áóíäàí ñîíðà
ðàéîí ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàñûíäà äà
õÿñòÿõàíàíûí ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí
òèááè àâàäàíëûãëàðûí èøëÿê âÿçèééÿòäÿ
îëìàñû, òèááè ùåéÿòèí ìöàèíÿéÿ ùàçûðëûüû áàðÿäÿ âÿçèééÿò äÿ íÿçÿðäÿí
êå÷èðèëìèø, ùÿð áèð òèáá èø÷èñèíÿ òàïøûðûã âåðèëìèøäèð ùÿð èêè ìöøàâèðÿäÿí
ñîíðà òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí âÿ âåðèëÿí
òàïøûðûãëàðûí è÷ðàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿðÿ áàøëàíûëìûøäûð. Ãåéä åäÿê êè, áèð
íå÷ÿ àéäûð ðàéîíóí ñÿùèééÿ èø÷èëÿðèíèí ðÿùáÿðëèéè äÿéèøèðèëìèø, éöêñÿê èõòèñàñëû, òÿëÿáêàð âÿ èøèíÿ ìÿñóëèééÿò-
Ì.Ùàúûéåâ ùÿì äÿ ñÿìèìè âÿ
ãàéüûêåø àèëÿ áàø÷ûñûäûð. ...Þìðöíöí
65-úè áàùàðûíà ãîâóøóá, àùûëëûã,
ìöäðèêëèê ÷àüûíà ÷àòûá. Éåíÿ äÿ ùÿð
ýöí øÿùÿðèí ìÿðêÿçè èëÿ òÿìêèíëè àääûìëàðëà èøÿ ýÿëèá ýåäèð. Áó àäàì
ùå÷ çàìàí òÿìêèíèíè èòèðìÿéèá, íåúÿ
äåéÿðëÿð, þçöíö èòèðìÿéèá. Ýÿíú
ìöÿëëèì îëàíäà äà, ñèíÿñèíè “Ãà-
ëÿ éàíàøàí Ìåùïàðÿ Êàçûìîâà ðàéîí ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàñûíà áàø ùÿêèì òÿéèí îëóíìóøäóð. Éåíè ðÿùáÿðëèéèí òÿøÿááöñö èëÿ õÿñòÿõàíàäà áèð
ñûðà âàúèá ìÿñÿëÿëÿð ùÿëë åäèëìèø, éåíè òèááè úèùàç âÿ àâàäàíëûãëàð àëûíìûøäûð. Ìàìà - ýèíåêîëîýèéà âÿ úÿððàùèééÿ øþáÿëÿðè ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿùúèç åäèëìèøäèð. Ýÿíúÿ
øÿùÿðèíèí ýèðÿúÿéèíäÿ ãà÷ãûíëàð
ö÷öí ñàëûíìûø éåíè øÿùÿðòèïëè ãÿñÿáÿäÿ ìöàñèð ìàìà-ýèíåêîëîýèéà øþáÿñè âÿ ëàáîðàòîðèéà ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìûøäûð. Ðåñïóáëèêà ñÿùèééÿ íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí øþáÿéÿ ÓÑÌ àïàðàòû
ùÿäèééÿ åäèëìèøäèð.
Õÿñòÿõàíàíûí èíçèáàòè áèíàñûíäà, áèð íå÷ÿ ïàëàòà âÿ ùÿêèì îòàüûíäà ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè àïàðûëìûøäûð.
Ìóðîâäàü ãÿñÿáÿñèíäÿ ìÿñêóíëàøàí êÿëáÿúÿðëèëÿðÿ õèäìÿò ýþñòÿðìÿê
ö÷öí òèáá ìÿíòÿãÿñè ÿñàñëû òÿìèð
îëóíìóø, ãàç õÿòòè ÷ÿêèëìèøäèð.
Ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàíûí áàø ùÿêèìè Ìåùïàðÿ Êàçûìîâàíûí äåäèéèíÿ
ýþðÿ, õÿñòÿõàíàíûí öìóìè èñòèëèê ñèñòåìè âÿ èíòåðíåò òÿìèíàòû èëÿ áàüëû
áèð ñûðà ïðîáëåìëÿð àðàäàí ãàëäûðûëìûø, âèäåîýþðöíòö ñèñòåìè èñòèôàäÿéÿ
âåðèëìèøäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ Ýÿíúÿ ÿòðàôû ÿðàçèëÿðäÿ ìÿñêóíëàøàí ìÿúáóðè êþ÷êöí êÿëáÿúÿðëèëÿðÿ òèááè õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíè éöêñÿëòìÿê ìÿãñÿäè
èëÿ ñöðöúöëÿðèí éàíàúàã âÿ ìàøûí
ùèññÿëÿðè èëÿ òÿìèíàòû éàõøûëàøäûðûëìûøäûð. Õÿñòÿõàíà èø÷èëÿðèíèí êöòëÿâè
øÿêèëäÿ ðåíòýåí ìöàèíÿñèíäÿí êå÷èðèëìÿñè äèããÿò ìÿêðÿçèíäÿ îëìóøäóð.
Èìòèéàçëû õÿñòÿëÿð (øÿêÿð âÿ íåâðîëîæè
õÿñòÿëÿð) ö÷öí âåðèëÿí ïóëñóç äÿðìàí ïåðåïàðàòëàðûíûí Ýþéýþë ðàéîíóíäà éåðëÿøÿí àïòåêäÿí õÿñòÿõàíàíûí äàõèëè àïòåêèíÿ ýÿòèðèëìÿñè âÿ
áóðàäàí áèð áàøà õÿñòÿëÿðÿ ïàéëàíìàñû òÿøêèë îëóíìóøäóð.
Áàø ùÿêèì âÿ ùÿêèìëÿðäÿí èáàðÿò áðèãàäà Ùàúûêÿíä ãÿñÿáÿñèíäÿ
éåðëÿøÿí ìÿêòÿáäÿ, Øÿìêèð ðàéîíóíóí òåõíèêè ïåøÿ ìÿêòÿáèíäÿ, Ñàìóõ ðàéîíóíóí Êîëàéûð âÿ Ãàðàéåðè
ãÿñÿáÿñèíäÿ, åëÿúÿ äÿ Ýîðàíáîé
ðàéîíóíóí Âåéèñëè êÿíäè âÿ Ýþéýþë
ðàéîíóíóí Ìóðîâäàü ãÿñÿáÿñèíäÿêè
òèáá ìÿíòÿãÿñèíäÿ ùÿìèí ÿðàçèëÿðäÿ
éàøàéàí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðëÿ ýþðöø
êå÷èðèëìèø, ÿùàëèéÿ òåðàïåôòèê, ñòîìîòîëîæè (éåíè àëûíìûø ñòîìîëîæè àïàðàòëà áèðýÿ), ïåäèàòðèê áàõûø êå÷èðèëìèøäèð. Áó ýþðöøëÿð çàìàíû 600 íÿôÿðÿ
éàõûí èíñàí ìöàèíÿäÿí êå÷èðèëÿðÿê,
ìöâàôèã ìöàëèúÿ òÿéèí îëóíìóøäóð.
Õÿñòÿõàíà èêè ùèññÿäÿí - ïîëèêíèêà âÿ ñòàñèîíàð ùèññÿäÿí èáàðÿòäèð.
Ñòàñèîíàðäà úÿðàùèééÿ, òåðàïèéà, ïåäèàòðèéà, äîüóì âÿ ýèíåêîëîýèéà øþáÿëÿðè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ îíëàðûí
ùÿð áèðè ÿí ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíìóøäóð. Óøàãëàðûí âÿ
áþéöêëÿðèí ãÿáóë åäèëìÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëìóø ïîëèêëèíèêà øþáÿñèíèí
èìêàíëàðû ýöí ÿðçèíäÿ 100 - äÿí àðòûã ïàñèéåíòèí ãÿáóë åäèëìÿñè ìÿãñÿäè èëÿ ýåíèøëÿíäèðèëìèøäèð. Áóðàäà
êàáèíåòëÿðèí ùÿð áèðè òèáá ñÿíàéåñèíèí
èñòåùñàë åòäèéè ÿí éåíè úèùàç âÿ àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíìóøäóð. Áó
òèáá îúàüûíäà 26 ùÿêèì âÿ 100 - äÿí
àðòûã îðòà òèáá èø÷èñè úàëûøûð. Õÿñòÿõàíàäà òèáá èø÷èëÿðè ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèò, ãóðàøäûðûëàí ìöàñèð òèáá àâàäàíëûüû ðàéîí ÿùàëèñèíÿ õèäìÿòèí ñÿâèééÿñèíè äàùà äà àðòûðìàüà èìêàí
éàðàäûð.
Ìåùïàðÿ Êàçûìîâàíûí áèëäèðäèéèíÿ ýþðÿ, ÿùàëèíèí òèááè ìöàèíÿäÿí
êå÷èðèëìÿñè ïðîñåñèíÿ ñòàðò âåðèëÿí
ýöíäÿí õÿñòÿõàíàíûí êîëëåêòèâè þç
öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿíè ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðìÿê ö÷öí ñÿéëÿ ÷àëûøûð.
Ìöðàúèÿò åäÿí áþéöê âÿ êè÷èê éàøëû
èíñàíëàðû òåðàïåôòëÿð, úÿððàùëàð, ïåäèàòðëàð ìöàèíÿ åäèð, êàðäèîãðàì ÷ûõàðûëûð, óëòðàñÿñ òåçëèêëè, ðåíòýåí, ëàáîðàòîð ìöàèíÿëÿð àïàðûëûð.
Îôòàëìîëîã, íåâðàïîòîëîã, ñòàìîòîëîã, äåðìàòîëîã âÿ áàøãàëàðû äà
ìöàèíÿëÿðè äèããÿòëÿ âÿ ùÿðòÿðÿôëè
ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Ùÿêèìëÿðäÿí Éóñèô
Íÿúÿôîâ, Àäèë Íÿúÿôîâ, Èäàéÿ Ñÿôÿ-
áàãúûë òÿùñèë èø÷èñè” äþø íèøàíû áÿçÿéÿíäÿ äÿ, ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð
ìöÿëëèìè êèìè ôÿõðè àäûí ñàùèáè îëàíäà äà... Ýÿíúëèéèíäÿ äÿ, þìðöí èõòèéàð, àùûë ÷àüûíäà äà, ìÿùç Ìÿùÿììÿä ìöÿëëèì îëóá. Íÿ ýÿíúëèê éåðèøè
äÿéèøèá, íÿ òÿìêèíèíÿ õÿëÿë ýÿëèá, íÿ
äÿ ñþçöíäÿ, ñþùáÿòèíäÿ áàøãàëàøûá.
ßñë çèéàëû ýþðêÿìè îíó òàíûéàíëàðûí
ãÿëáèíäÿ þçöíÿ éåð òàïûá...
Áó ýöíëÿðäÿ Ìÿùÿììÿä ìöÿëëèìÿ ìÿêòóáëàð, òåëåãðàìëàð ýÿëèð, òåëåôîí çÿíýëÿðè àðà âåðìèð. Ðåñïóáëèêàìûçäàí, îíóí ùöäóäëàðûíäàí ÷îõ÷îõ óçàãëàðäàí, äîñòëàðû, äîüìàëàðû,
÷îõñàéëû éåòèðìÿëÿðè Ìÿùÿììÿä
ìöÿëëèìè òÿáðèê åäèð, ñÿìèìè öðÿê
ñþçëÿðèíè îíà ÷àòäûðìàüû þçëÿðèíÿ
áîðú áèëèðëÿð. Áèç äÿ áó òÿâàçþêàð
ìöÿëëèìè òÿáðèê åäèð, îíà ãàéüûëû, íàðàùàò ìöÿëëèì þìðöíäÿ éåíè-éåíè
óüóðëàð äèëÿéèðèê.
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
ðîâà, Íèéàìÿääèí Ùÿñÿíîâ âÿ îíëàðûí äèýÿð ùÿìêàðëàðû ìöàéèíÿ îëóíàíëàðûí ùÿð áèð ìöðàúèÿòèíÿ ùÿññàñëûãëà éàíàøûðëàð. Ì.Êàçûìîâàíûí äåäèéèíÿ ýþðÿ, ýöí ÿðçèíäÿ 100 - 200
íÿôÿðäÿí ÷îõ ñàêèí ìöàèíÿäÿí êå÷èð. Ùÿëÿëèê úèääè ôÿñàäëàðà ðàñò ýÿëèíìÿñÿ äÿ êÿñýèí âèðóñ èíôåêñéà õÿñòÿëèêëÿðè, ìÿäÿ - áàüûðñàã ñèñòåìè
(ãàñòðèò âÿ êàëèò), òÿíÿôôöñ ñèñòåìè õÿñòÿëèêëÿðè - áðîíõèòëÿð äàùà ÷îõ àøêàð
åäèëèð.
Ìÿëóì ñÿáÿáäÿí Êÿëáÿúÿð ÿùàëèñè ìÿúáóðè êþ÷êöí êèìè ðåñïóáëèêàìûçûí 56 ðàéîíóíóí 707 ìÿíòÿãÿñèíäÿ ìÿñêóíëàøìûøäûð. Òÿäáèð çàìàíû 25 ìèíäÿí ÷îõ ÿùàëè ìöàèíÿäÿí êå÷èðèëÿúÿêäèð.
Ðàéîí ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàñûíûí
áàø ùÿêèìè Ìåùïàðÿ Êàçûìîâà äèýÿð ðàéîíëàðûí ñÿùèééÿ èäàðÿëÿðè èëÿ
ÿëàãÿ ñàõëàìûø, îðàäà ìÿñêóíëàøìûø êÿëáÿúÿðëèëÿðèí ìöàèíÿñèíèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë îëóíìàñûíû
õàùèø åòäèøäèð.
Ôåâðàëûí 17 - äÿí ñÿùÿð ñààòëàðûíäàí áàøëàéàðàã Êÿëáÿúÿð ðàéîí
ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàñûíà àõûøàí èíñàíëàð íþâáÿ èëÿ ãåéäèééàòäàí êå÷ìèø, ùÿêèìëÿðèí ãÿáóëóíäà îëìóøëàð
áèð íå÷ÿ ýöí ÿðçèíäÿ àðòûã 1500 íÿôÿðäÿí ÷îõ êÿëáÿúÿðëè ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàäà ìöàèíÿ îëóíìóøäóð. Éåðëÿðäÿ ÿùàëèíèí òèááè ìöàèíÿäÿí êå÷èðèëìÿñè õÿñòÿõàíàíûí ùÿêèì áðèãàäàëàðû òÿðÿôèíäÿí ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿúÿêäèð. Ðàéîíäà ÿùàëèíèí
þäÿíèøñèç òèááè ìöàèíÿñè ìàé àéûíûí
1 - äÿê äàâàì åäÿúÿêäèð.
Èìðàí ÃÀÑÛÌÎÂ,
ÀÆÁ-íèí öçâö
Øÿêèëëÿðäÿ: Êÿëáÿúÿðëè ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð ðàéîí ìÿðêÿçè õÿñòÿõàíàñûíäà òèááè ìöàèíÿäÿí êå÷èðëÿð.
ÒßÙÑÈË
28 ôåâðàë 2014-cö èë
ÌÖÀÑÈÐ ÒßËÈÌ ÖÑÓËËÀÐÛÍÄÀÍ
ÈÑÒÈÔÀÄß ÉÀÕØÛËÀØÄÛÐÛËÛÐ
Øÿêèëäÿ: êîíôðàíñäàí áèð ýþðöíöø
Òÿùñèë èñëàùàòëàðûíûí ãàðøûéà
ãîéäóüó ìöääÿàëàð öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ àéðû - àéðû ôÿíëÿð öçðÿ ìöàñèð òÿëèì ìåòîäëàðûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿê, ùÿð
áèð øàýèðäÿ äàùà éöêñÿê áèëèê
âåðìÿê, øàýèðäëÿðèí ôÿðäè ôÿàëëûüûíûí éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí ëàçûìû
øÿðàèò éàðàòìàãäûð.
Áó ìÿãñÿäëÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿùñèë
èäàðÿñèíèí ìåòîäèêè ìÿðêÿçèíèí òÿøÿááöñö èëÿ øÿùÿðèí òÿùñèë îúàãëàðûíäà
ùÿð àé áèð ôÿííèí àéëûüû êèìè êå÷èðèëèð.
Ôåâðàë àéû øÿùÿðèí öìóì òÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ ôèçèêà ôÿíí àéëûüû êèìè éàääà
ãàëàúàãäûð. Áó àé ÿðçèíäÿ òÿùñèë îúàãëàðûíäà ôèçèêà ôÿííèíèí ìöàñèð òÿëÿáëÿð
ñÿâèééÿñèíäÿ òÿäðèñ îëóíìàñû äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ äàéàíìûøäûð. Áåëÿ êè,
ìÿêòÿáëÿðäÿ áó ôÿííëÿð öçðÿ äÿðñ äèíëÿìÿëÿðè êå÷èðèëìèø, à÷ûã âÿ íöìóíÿâè
äÿðñëÿð, ÿäÿáèè-áÿäèè ýåúÿëÿð òÿøêèë
îëóíìóø, ìèëëè êóðèêóëóìëàð äèããÿòäÿ
ñàõëàíûëìûøäûð. Áåëÿ êè, øÿùÿðèí 7, 8,
14, 15, 19, 20, 24, 37, 38, 43 íþìðÿëè
òàì îðòà ìÿêòÿáëÿðèíäÿ, 27 âÿ 44 íþìðÿëè ìÿêòÿá - ëèñåéëÿðäÿ Ôèçèêà ôÿííè
öçðÿ à÷ûã äÿðñëÿð òÿøêèë îëóíìóø, ãàáàã÷ûë ìöÿëëèìëÿðèí èø òÿúðöáÿñè þéðÿíèëìèøäèð.
Àéûí éåêóíóíäà 27 íþìðÿëè ìÿêòÿá - ëèñåéäÿ åëìè - ïðàêòèêè êîíôðàíñ
êå÷èðèëìèøäèð. Áó êîíôðàíñ ôèçèêà ôÿíí
àéëûüûíà áèð íþâ éåêóí âóðìóøäóð. Åëìè - ïðàêòèêè êîíôðàíñû ýèðèø ñþçö èëÿ
à÷àí Ýÿíúÿ øÿùÿð ìåòîäèêè ìÿðêÿçèí
äèðåêòîðó Ñ.Ùàúûéåâ àé ÿðçèíäÿ ÿëäÿ
îëóíàí íàèëèééÿòëÿðäÿí ãàðøûéà ÷ûõàí
÷ÿòèíëèêëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ìûøäûð.
Åëìè - ïðàêòèêè êîíôðàíñëàðäà 26
íþìðÿëè ìÿêòÿá - ëèñåéèí ôèçèêà ìöÿëëèìè À.Ùöñåéíîâà “Ôèçèêà äÿðñëÿðèíäÿ
âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè”, Ýÿíúÿ Äþâëÿò Ïåäàãîæè Óíèâåðñèòåòèíèí äîñåíòè, ôèçèêà öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ð.Ùöñåéíîâ
“Ôèçèêàíûí òÿäðèñèíäÿ àíàëîýèéàëàðäàí
âÿ ìîäåëëÿðäÿí èñòèôàäÿ ìåòîäèêàñû”,
18 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ôèçèêà
ìöÿëëèìè Å.Íÿáèéåâ “Òÿäðèñ ïðîñåñèíäÿ ìöàñèð òÿëèì öñóëëàðûíäàí èñòèôàäÿ”
âÿ 32 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ôèçèêà
ìöÿëëèìè È.Ùöñåéíîâà “Ôèçèêà äÿðñëÿðèíäÿ äèíè êÿëàìëàðäàí èñòèôàäÿ” ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åòìèøëÿð.
Ìÿðóçÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø âÿ ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëìûøäûð.
Åëìè - ïðàêòèêè êîíôðàíñûí ñîíóíäà
Ýÿíúÿ øÿùÿð ìåòîäèêè ìÿðêÿçèí äèðåêòîðó Ñ.Ùàúûéåâ éåêóí ñþçö ñþéëÿìèøäèð.
Çèëõóìàð ßëèéåâà,
Ìåòîä êàáèíåòèí ôèçèêà
öçðÿ ìåòîäèñòè.
ÒßËÈÌËßÐ ÊÅ×ÈÐÈËÌÈØÄÈÐ
Ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë òÿùñèëèí èëê ïèëëÿñè îëìàãëà, àèëÿíèí âÿ úÿìèééÿòèí
ìàðàãëàðûíà óéüóí îëàðàã, óøàãëàðûí åðêÿí éàø äþâðöíäÿí èíòåëëåêòóàë, ôèçèêè âÿ ïñèõè èíêèøàôûíû, ñàäÿ
ÿìÿê âÿðäèøëÿðèíÿ éèéÿëÿíìÿñèíèí,
èñòåäàä âÿ ãàáèëèééÿòèíèí öçÿ ÷ûõàðûëìàñûíû, ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñûíû, åñòåòèê òÿðáèéÿñèíè, òÿáèÿòÿ âÿ èíñàíëàðà ùÿññàñ ìöíàñèáÿòèíèí ôîðìàëàøìàñûíû òÿìèí åäèð.
Äàíûëìàç ôàêòäûð êè, ìàääè ñÿðâÿòëÿðèí èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâðèëìÿñèíèí òÿìÿëè ìÿùç ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ãîéóëóð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð êàáèíåòè 2010-úó èëèí
èéóë àéûíûí 16-äà 137 íþìðÿëè ãÿðàðû èëÿ
“Ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèëèí äþâëÿò ñòàíäàðòû âÿ ïðîãðàìû”íû òÿñäèã åòìèø âÿ áó
ñÿíÿä ÿñàñûíäà “Àçÿðáàéúàí ðåñïóáëèêàñûíäà ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèëèí ïðîãðàìû (êóðèêóëóìó)” ùàçûðëàíìûø, ìöâàôèã
ÿìðëÿ òÿñäèã åäèëìèøäèð. Áó ñÿíÿä òàáåëèéèíäÿí âÿ ìöëêèééÿò ôîðìàñûíäàí
àñûëû îëìàéàðàã þëêÿìèçäÿ ôÿàëëèééÿò
ýþñòÿðÿí áöòöí ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ øàìèë îëóíìóøäóð.
Áó áàõûìäàí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿêè
22 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáäÿ ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë êóðèêóëóìóíóí òÿòáèãè
èëÿ áàüëû êå÷èðèëÿí òÿëèìëÿð áþéöê ìàðàã
äîüóðìóøäóð. Øÿùÿðèí áöòöí ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè
âÿ òÿðáèéÿ÷èëÿðèíèí íþâáÿ èëÿ úÿëá åäèëìèø òÿëèì-ñåìèíàð ìÿøüÿëÿëÿðè Òÿùñèë
Ñåêòîðóíóí Èíêèøàôû öçðÿ Èêèí÷è Ëàéèùÿ
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Òÿùñèë Íàçèðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàí Óíèâåðñèòåòè àðàñûíäà áàüëàíìûø õèäìÿòè ìöãàâèëÿ ÿñàñûíäà Ìöàñèð
Òÿùñèë âÿ Òÿäðèñÿ Éàðäûì Ìÿðêÿçè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. Éöêñÿê
èõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñëÿð òÿëèì-ñåìèíàðëàðäà ìÿøüÿëÿëÿð àïàðìûø, ìöàñèð òÿëèìÿ âåðèëÿí òÿëÿáëÿðè èçàù åòìèøëÿð.
Îí ýöíëöê òÿëèì-ñåìèíàðäà áèçèì
êîëëåêòèâèí öçâëÿðè äÿ ôÿàë èøòèðàê åòìèøëÿð. Áèçèì ãðóï ðÿùáÿðèìèç-ïåäàãîýèêà
öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó, ÀÄÏÓ-íèí ìöÿëëèìè, ñÿìèìè âÿ ìåùðèáàí èíñàí Òÿðàíÿ
õàíûì Ñàäûãîâàíûí ãåéä åòäèéè êèìè,
áó òÿëèìëÿð çàìàíû áèð íå÷ÿ èñòèãàìÿò
öçðÿ òÿëèìàòëàíäûðìà ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ùÿð øåéäÿí ÿââÿë áàüúà òÿðáèéÿ÷èëÿðè,
ìåòîäèñòëÿð, ìöäèðëÿð ìÿêòÿáÿãÿäÿð
êóðèêóëóì èëÿ éàõûíäàí òàíûø åäèëèð, êóðèêóëóìäà óøàã òÿðáèéÿñè âÿ òÿùñèëè èëÿ
ÿëàãÿäàð ãîéóëàí òÿëÿáëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿê ö÷öí âàúèá îëàí áèëèê âÿ áàúàðûãëàð èíêèøàô åòäèðèëèð. Òÿëèìèìèç èíòåðàêòèâ
ôîðìàäà êå÷èðèëèð, éÿíè áèç àíúàã
ìöùàçèðÿëÿð òÿêëèô åòìèðèê. Òÿëèì áîéó
êèôàéÿò ãÿäÿð ôÿàëèééÿòëÿð ïëàíëàøäûðûëìûøäûð êè, îðàäà ôÿàë òÿäãèãàò, ìöçàêèðÿ, ðîëëó îéóíëàð âÿ ñ. íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Òÿëèì ãàïàëû òåñò ñóàëëàðû ÿñàñûíäà
ãèéìÿòëÿíäèðìÿ âÿ öìóìè ðåôëåêñèéà
èëÿ áàøà ÷àòìûøäûð.
Åëìèðà ÃÀÑÛÌÎÂÀ,
36 íþìðÿëè êþðïÿëÿð åâè-óøàã
áàõ÷àñûíûí òÿðáèéÿ÷èñè
7
ÇÎÍÀ ÌÖØÀÂÈÐßÑÈ
Áó ýöíëÿðäÿ Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèññèéàñû Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿñè 2013-2014-úö òÿäðèñ
èëè ö÷öí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ
ãÿáóë èìòàùàíëàðûíûí åëìè - ñòàòèñòèê òÿùëèëèíÿ ùÿñð åäèëìèø çîíà
ìöøàâèðÿñè êå÷èðìèøäèð. Òÿäáèðè
ýèðèø ñþçö èëÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð èúðà
ùàêèìèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿñè Êÿíàí Òàùèðîâ à÷ìûø âÿ ðåñïóáèêàäà áó ñàùÿäÿ ýþðöëÿí ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøìûøäûð.
Àëè âÿ îðòà òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí
ðÿùáÿðëÿðè, Ýÿíúÿ, Ãàçàõ, Àüñòàôà,
Òîâóç, Øÿìêèð, Ýÿäÿáÿé, Äàøêÿñÿí,
Ñàìóõ, Ýþéýþë, Ýîðàíáîé, Íàôòàëàí,
åëÿúÿ äÿ Õîúàëû âÿ Êÿëáÿúÿð ðàéîíëàðûíûí òÿùñèë øþáÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè,
öìóì òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí äèðåêòîðëàðû âÿ ãàáàã÷ûë ìöÿëëèìëÿðè èøòèðàê
åäÿí. çîíà ìöøàâèðÿñèíäÿ ÒÃÄÊ-íûí
Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿñèíèí ìöäèðè
Íÿñèìè Ìÿììÿäîâ 2013 - úö èëäÿ êå-
äèð.
÷èðèëÿí ãÿáóë èìòàùàíëàðûíûí åëìè- ñòàòèñòèê òÿùëèëèíÿ äàèð ÿòðàôëû ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åòìèøäèð.
Òÿãäèìàòäà þëêÿíèí, î úöìëÿäÿí,
ãåéä îëóíàí ðàéîíëàðûí ÿëäÿ åòäèéè íÿòèúÿëÿðèí åëìè-ñòàòèñòèê òÿùëèëèíÿ äàèð ÿòðàôëû ìÿëóìàòëàð ýþñòÿðèëìèø, ðàéîíëàðûí ýþñòÿðèúèëÿðèíèí þëêÿíèí öìóìè îðòà ýþñòÿðèúèëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿñè àïàðûëìûø, ÿí éöêñÿê âÿ ÿí àøàüû ýþñòÿðèúèëÿðÿ ìàëèê ðàéîí òÿùñèë øþáÿëÿðè âÿ òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè, èìòàùàí ôÿíëÿðè öçðÿ
ýþñòÿðèúèëÿð, äèýÿð ìàðàã äîüóðàí âÿ
àêòóàë îëàí ìÿëóìàòëàð ãåéä åäèëìèøäèð.
2013/14-úö òÿäðèñ èëè ö÷öí òÿëÿáÿ
ãÿáóëóíóí íÿòèúÿëÿðèíèí åëìè-ñòàòèñòèê
òÿùëèëèíÿ ùÿñð åäèëìèø òÿãäèìàòäà âÿ
“Àáèòóðèéåíò” æóðíàëûíûí 2013-úö èë 12
ñàéëû æóðíàëûíäà äÿðú åäèëìèø ìàòåðèàëëàðà, åëÿúÿ äÿ ÒÃÄÊ-íûí áèð ñûðà øþáÿëÿðèíèí òÿãäèì åòäèéè ìÿëóìàòëàðà ÿñàñÿí ÒÃÄÊ-íûí Ýÿíúÿ ðåýèîíàë áþëìÿñèíèí ÿùàòÿ åòäèéè ðàéîíëàð öçðÿ áèð ñûðà ñÿúèééÿâè íÿòèúÿëÿðè ãåéä îëóíìóøäóð.
Ýþñòÿðèëìèøäèð êè, ñîí 3 èëäÿ ðàéîíëàð öçðÿ òàì îðòà ìÿêòÿá ìÿçóíëàðûíûí ñàéû èëÿ ùÿìèí èëëÿðäÿ àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ñÿíÿä âåðìèø ìÿçóíëàðûí ñàéûíû ìöãàéèñÿ åòäèêäÿ, ñÿíÿä âåðÿí ìÿçóíëàðûí íèñáè ôàèçèíäÿ
àðòìà ìöøàùèäÿ åòìÿê îëàð. Áåëÿêè,
Ýÿíúÿ øÿùÿðè öçðÿ ñÿíÿä âåðìèø ìÿçóíëàðûí íèñáè ôàèçè 2011-úè èëäÿ 72.78
ôàèçäÿí 2013-úö èëäÿ 76.56 ôàèçÿ, Ýîðàíáîé ðàéîíó öçðÿ ìöâàôèã îëàðàã
53.13 ôàèçäÿí 59.50 ôàèçÿäÿê, Ýÿäÿáÿé ðàéîíó öçðÿ 37.43 ôàèçäÿí 42.34
ôàèçÿäÿê, Êÿëáÿúÿð ðàéîíó öçðÿ 60.08
ôàèçäÿí 62.31 ôàèçÿäÿê, Ýþéýþë ðàéîíó öçðÿ 59.33 ôàèçäÿí 61.35 ôàèçÿäÿê,
Ñàìóõ ðàéîíó öçðÿ 50.64 ôàèçäÿí
56.54 ôàèçÿäÿê, Äàøêÿñÿí ðàéîíó
öçðÿ 33.70 ôàèçäÿí 37.45 ôàèçÿäÿê,
Õîúàëû ðàéîíó öçðÿ 74.55 ôàèçäÿí
80.26 ôàèçÿäÿê àðòìûøäûð. Áó àðòûìûí
ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðè - ìÿçóíëàðûí àëè
òÿùñèë àëìàüà ìàðàãëàðûíûí àðòìàñû âÿ
èìòàùàíëàðûí ðåýèîíëàðäà êå÷èðèëìÿñè-
ôÿííèíäÿí Ýÿíúÿ 10-úó éåðäÿ ãÿðàðëàøûð. Àáèòóðèéåíòëÿðèí ñàéûíà íÿçÿðÿí
éöêñÿê áàëëûëàðûí ôàèçè äàùà ÷îõ îëàí
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè (2013-úö èëèí ìÿçóíëàðû) è÷ÿðèñèíäÿ Ýÿíúÿ Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ þçÿë ëèñåéè 46.67%-ëÿ
(30/14 íèñáÿòèíäÿ) ðåñïóáëèêà öçðÿ 1úè éåðäÿäèð. Ýÿíúÿ øÿùÿð 31 ñàéëû òàì
îðòà ìÿêòÿá 13.79%-ëÿ (29/4 íèñáÿòèíäÿ) 29-úó, Ýÿäÿáÿé ðàéîíó Àüàìàëû
êÿíä òàì îðòà ìÿêòÿáè 10.00%-ëÿ
(20/2 íèñáÿòèíäÿ) 49-úó éåðäÿäèð.
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí Àçÿðáàéúàí áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè òàðèõ ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 44.57%-íÿ, èíýèëèñ äèëè
ôÿííè öçðÿ - 40.07%-íÿ;
Ãàçàõ ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè ÿäÿáèééàò
ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 53.31%-íÿ, ðèéàçèééàò ôÿííè öçðÿ 31.20%-íÿ, êèìéà
ôÿííè öçðÿ 35.30%-íÿ, òàðèõ ôÿííè
öçðÿ 43.29%-íÿ, èíýèëèñ äèëè ôÿííè öçðÿ
43.17%-íÿ;
Àüñòàôà ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè àíà äèëè ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 47.47%-íÿ, ÿäÿáèééàò ôÿííè ñóàëëàðûíûí 50.48%-íÿ,
úîüðàôèéà ôÿííè öçðÿ 43.96%-íÿ;
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè ÿäÿáèééàò
ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 59.43%-íÿ, òàðèõ
ôÿííè öçðÿ 50.10%-íÿ;
Ýîðàíáîé ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè ÿäÿáèééàò
ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 51.43%-íÿ, áèîëîýèéà ôÿííè öçðÿ 44.77%-íÿ, òàðèõ
ôÿííè öçðÿ 44.62%-íÿ;
Øÿìêèð ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè òàðèõ ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 43.34%-íÿ;
Òîâóç ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè òàðèõ ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 44.38%-íÿ;
Ýÿäÿáÿé ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè êèìéà ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 34,74%-íÿ, ðèéàçèééàò ôÿííè ñóàëëàðûí 31.54%-íÿ, ôèçèêà ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 39.09%-íÿ,
áèîëîýèéà ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 40.00
%-íÿ;
Öìóìèëèêäÿ, ðàéîíëàð öçðÿ àáèòóðèéåíòëÿðèí (úàðè âÿ ÿââÿëêè èëëÿðèí ìÿçóíëàðûíûí áèðëèêäÿ) àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ãÿáóë îëìà ôàèçèíÿ ýþðÿ Ãàçàõ ðàéîíó öçðÿ ãÿáóëîëìà ôàèçëÿðè
(38.89%) ðåñïóáëèêà öçðÿ ýþñòÿðèúèäÿí (35.03%) éóõàðûäûð. Íàôòàëàí øÿùÿðè (17.98%) þëêÿ öçðÿ ÿí àøàüû íÿòèúÿ ýþñòÿðìèø îíëóüóí ñèéàùûñûíäà
éåð àëìûøäûð.
Ðåñïóáëèêà öçðÿ äþâëÿò ñèôàðèøëû
9559 ïëàí éåðäÿí áþëýÿ ðàéîíëàðûíûí
öìóìòÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí 1063
íÿôÿð ìÿçóí éåð àëà áèëìèø (11.12%),
áó äà ðåñïóáëèêà ýþñòÿðèúèñèíäÿí
(10.78%) éóõàðûäûð.
Àáèòóðèéåíòëÿðèí èìòàùàí ôÿíëÿðè
öçðÿ éöêñÿê íÿòèúÿ ýþñòÿðìèø òÿùñèë
øþáÿëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ áöòöí ôÿíëÿðäÿí
Òöðê ëèñåéëÿðè 1-úè îëäóüó ùàëäà, ðåýèîí öçðÿ ýþòöðäöêäÿ ôèçèêà ôÿííèíäÿí
Ýÿäÿáÿé 6-úû éåðäÿ, áèîëîýèéà ôÿííèíäÿí Ýîðàíáîé 7-úè éåðäÿ, èíýèëèñ äèëè
Ýþéýþë ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè áèîëîýèéà
ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 42.09%-íÿ;
Êÿëáÿúÿð ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè ÿäÿáèééàò
ôÿííèíäÿí ñóàëëàðûí 48.80%-íÿ, òàðèõ
ôÿííè öçðÿ 48.15%-íÿ;
Õîúàëû ðàéîíóíóí Àçÿðáàéúàí
áþëìÿñèíèí àáèòóðèéåíòëÿðè òàðèõ ôÿííèíäÿí ñóàëëàðà 51.56%-íÿ äöçýöí úàâàá âåðìèøëÿð. Áó ýþñòÿðèúèëÿð ìöâàôèã
öìóìðåñïóáëèêà ýþñòÿðèúèëÿðèíäÿí éóõàðûäûð.
Íàôòàëàí âÿ Ñàìóõ ðàéîíëàðûíû
òÿìñèë åäÿí àáèòóðèéåíòëÿðèí ãÿáóë èìòàùàíëàðûíà äöøÿí ôÿíëÿð öçðÿ ñóàëëàðà
äöçýöí úàâàáëàðûí íèñáè ôàèçè öìóìðåñïóáëèêà ýþñòÿðèúèëÿðèíäÿí àøàüûäûð.
Ðåýèîí öçðÿ Ýÿíúÿ (30.79%),
Íàôòàëàí (42.04%) Àüñòàôà (30.75%),
Õîúàëû (30.96%), Ãàçàõ (34.88%)
ðàéîíëàðûíûí ìÿçóíëàðûíûí áóðàõûëûø
èìòàùàíûíäà ùÿð èêè ôÿíí öçðÿ òîïëà-
äûüû áàëëàð ðåñïóáëèêà öçðÿ ýþñòÿðèúèäÿí éóõàðû îëìóøäóð.
Äàøêÿñÿí (24.12%), Ýÿäÿáÿé
(24.35%), Ýîðàíáîé (27.17%) Ýþéýþë
(27.59%), Êÿëáÿúÿð (28.70%), Ñàìóõ
(24.46%), Øÿìêèð (23.89%) Òîâóç
(28.06%) ðàéîíëàðûíûí ìÿçóíëàðûíûí
áóðàõûëûø èìòàùàíûíäà ùÿð èêè ôÿíí
öçðÿ òîïëàäûüû áàëëàð ðåñïóáëèêà öçðÿ
ýþñòÿðèúèäÿí àøàüû îëìóøäóð.
Ðåýèîí öçðÿ îüëàí âÿ ãûç àáèòóðèéåíòëÿðèí íèñáè ñàéûíà íÿçÿð ñàëñàã
îüëàí àáèòóðèéåíòëÿð Êÿëáÿúÿð, Ýÿäÿáÿé, Äàøêÿñÿí ðàéîíëàðûíäà ÿí ÷îõ
(55-60%) òÿøêèë åòäèéè ùàëäà, Ñàìóõ
âÿ Øÿìêèð ðàéîíëàðûíäà áó ÿí àç (4045%) îëìóøäóð. Áóðàäàí äà
ýþðöíäöéö êèìè Ñàìóõ âÿ Øÿìêèð
ðàéîíëàðûíäà
ãûç
àáèòóðèéåíòëÿð
öñòöíëöê òÿøêèë åòìèøäèð.
Ðåýèîíàë
áþëìÿíèí
ðÿùáÿðè
Í.Ìÿììÿäîâ ãåéä åòìèøäèð êè,
ÒÃÄÊ òÿðÿôèíäÿí 2013-úö èëäÿ êå÷èðèëìèø áöòöí èìòàùàí ïðîñåñëÿðèíäÿ 323
íÿôÿð èìòàùàí ðÿùáÿðèíÿ 13203.9
ÀÇÍ, 5503 íÿôÿð çàë íÿçàðÿò÷èñèíÿ
174770.8 ÀÇÍ, ÑÃÊ-ëàðà úÿëá îëóíìóø ìÿñóë êàòèáëÿð, îíëàðûí ìöàâèíëÿðè âÿ èø÷è ãðóïó öçâëÿðèíÿ 1830 ÀÇÍ,
308 íÿôÿð áèíà íöìàéÿíäÿñè âÿ õàäèìÿéÿ 6858.8 ÀÇÍ, ìöùàôèçÿ ö÷öí
13431.2 ÀÇÍ, èìòàùàí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí óçàã ìÿñàôÿäÿ éàøàéàí øàýèðäëÿðèí èìòàùàí áèíàëàðûíà ÷àòäûðûëìàñû
ö÷öí 717 íÿôÿðëÿ ìöãàâèëÿ áàüëàíìûø
39758 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ ïóë þäÿíèëìèøäèð. Öìóìèëèêäÿ èñÿ
249852.7
ÀÇÍ âÿñàèò õÿðúëÿíìèøäèð.
Ìöøàâèðÿäÿ ìÿðóçÿ ÿòðàôûíäà
ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû ÀÄÀÓ-íóí ðåêòîðó ïðîôåññîð Èáðàùèì Úÿôÿðîâ, Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí
ðåêòîðó ïðîôåññîð Àêèô Ñöëåéìàíîâ,
ùÿìèí óíèâåðñèòåòèíèí ïðîðåêòîðó ïðîôåññîð Ìÿíòèã Úÿôÿðîâ âÿ áèð ÷îõ, îðòà
ìÿêòÿá äèðåêòîðëàðû ÷ûõûø åòìèøëÿð.
Ìöøàâèðÿ ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ þç èøèíè
áàøà úàòäûðìûøäûð.
È. Ôöçóëèîüëó
8
Èêè ãàäûí éàçàðûìûç
ÙßÉÀÒÀ ÍÈÊÁÈÍ
ÁÀÕÛØ...
Á
þéöê ìöòÿôÿêêèð
Ïóáëèëèóñ Ñèðóñóí
“Àëëàù äîëó ÿëëÿðÿ
äåéèë, òÿìèç ÿëëÿðÿ
áàõûð” ôèêðèíè õàòûðëàéàðêÿí, ãåéðè-èõòèéàðè 20
èëäÿí àðòûã áèð ìöääÿòäÿ òàíûäûüûì âÿ øÿõñèééÿòèíÿ, ÿäÿáè
éàðàäûúûëûüûíà áþéöê ùþðìÿò
áÿñëÿäèéèì èñòåäàäëû áèð õàíûìûí ùÿéàò éîëó, íàðàùàò éàðàäûúûëûã
àíëàðû
ýþçëÿðèì
þíöíäÿ úàíëàíäû. Áó, áó
ýöíëÿðäÿ èêè “5” - èí ñåâèíúèíè
éàøàéàí, Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð âÿ Æóðíàëèñòëÿð Áèðëèêëÿðèíèí öçâö, øàèð, éàçû÷û, ïóáëèñèñò êèìè áèðèíúè ãðóï ÿëèë
þçöíö òÿñäèã åòìèø Îôåëéà
Ìÿäÿòãûçûäûð!
Îôåëéàíûí ùÿéàò éîëó ìÿøÿããÿòëÿðëÿ òÿçàä éàðàäûð. Ìÿí áó ýöí
÷îõ ãÿëÿì ñàùèáè òàíûéûðàì. ôèðàâàí ùÿéàòûí, ñàüëàì úàíûí ñàùèáè
îëñà äà, ìÿíÿí õÿñòÿäèð, ãàðøûëàøàíäà, ìÿúáóðÿí ñþùáÿòëÿøÿíäÿ
àäàìäà èêðàù îéàäûð... ëàêèí
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû èëÿ òàíûøëûüûìûí
20 èëèíèí ùÿð ýöíö ìÿíäÿ, åëÿúÿ äÿ
îíó òàíûéàíëàðäà íèêáèíëèê ÿùâàëðóùèééÿñèíÿ ñÿáÿá îëóð. Àäàì áó
÷ûëûç áÿäÿíäÿêè áþéöê ùÿéàò åøãèíÿ, èíñàíëàðà õåéèðõàùëûã, ëÿéàãÿò
âÿ ãöðóð-éàðàòìàã ùèññèíÿ áþéöê
ðÿüáÿòëÿ éàíàøìàéà áèëìèð. Îôåëéà
Û ãðóï ÿëèëäèð!.. Áó ñþçö äåìÿéÿ äèëèì ýÿëìèð. ×öíêè î, ÿí ñàüëàì èíñàíëàðäàí ìÿíÿí ñàüëàì âÿ
ãöââÿòëèäèð. Íÿ ýèçëÿäèì, îíóíëà
ýþðöøÿí, ñþùáÿòëÿøÿí ùÿð êÿñ, þç
ìÿíè ãàðøûñûíäà íÿ ãÿäÿð àúèç îë-
äóüóíó äÿðê åäèð âÿ ìÿíÿí ñàôëàøûð (ÿýÿð áåëÿ äåìÿê ìöìêöíñÿ!).
Î.Ìÿäÿòãûçû ÿí ÷ÿòèí ìÿãàìëàðûíäà ùÿéàòà íèêáèí áàõûøû,
ìöáàðèçÿñè âÿ ùÿéàò åøãè èëÿ ÷îõëàðûíäàí ôÿðãëèäèð, þçÿëäèð. Ìÿíÿ åëÿ
ýÿëèð êè, óëó òàíðû ÿëèëëèéè Îôåëéàéà
ñîíðàäàí îíà ýþðÿ áÿõø åäèá êè,
ìÿíÿí çÿëèë îëàí àäàìëàðà òÿë÷èí
åòñèí êè, äöíéà éàõøû èíñàíëàðà
ìþùòàúäûð. Îôåëéà éàõøû èíñàí, éàðàäû÷û ãÿëÿì ñàùèáèäèð. Ùÿð
ñþçöíöí, ùÿð ïîåòèê äóéüóñóíóí
öñòöíäÿ áèð àíà þâëàäûíà áÿñëÿäèéè
ìÿùÿááÿòëÿ ÿñèð. Áó áàõìäàí
÷îõëàðûíäàí ÷èñìÿí âÿ ìÿíÿí ôÿðãëÿíèð, ñå÷èëèð âÿ ñåâèëèð. Èñòÿð øåèðëÿðèíäÿ, èñòÿð íÿñð âÿ ïóáëèñèñò
ÿñÿðëÿðèíäÿ ìöÿëëèô ùÿéàòà íèêáèí
áàõûð, þç îõóúóëàðûíà íèêáèí ÿùâàëðóùèééÿ àøûëàéûð.
Áó ýöí þìðöíöí 55-úè àøûðûìûíû àðõàäà ãîéìàüà òÿëÿñÿí Îôåëéà
Ñàìóõ ðàéîíóíóí Ãàðàéåðè ãÿñÿáÿñèíäÿ äöíéàéà ýþç à÷ûá, îðòà
òÿùñèë àëûá. Ñîíðà àëè ìÿêòÿáè áèòèðèá. 1985-úè èëäÿí ÿäÿáè éàðàäû÷ûëûãëà ìÿøüóë îëóð. 2001-úè èëäÿí áÿðè äÿôÿëÿðëÿ ÿëèëëÿðèíè öìóì þëêÿ áÿäèè éàðàäû÷ûëûã áàõûø-ìöñàáèãÿñèíèí ãàëèáè îëóá, äèïëîìëàðà ëàéèã
ýþðöëöá. 4 êèòàá ìöÿëëèôèäèð.
Áèç îíó àä ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
òÿáðèê åäèð, éåíè éàðàäû÷ûëûã óüóðëàðû äèëÿéèð âÿ “Ñåâýè þìöð” ùåêàéÿñè
èëÿ ùÿð àí ýþðöøöíÿ òÿëÿñäèéè
îõóúóëàðûíà äåéèðèê: ùÿéàò ýþçÿëäèð
îíóí ãÿäðèíè áèëèí âÿ ýÿëÿúÿéÿ íèêáèíëèêëÿ áàõûí.
“ÐÓÇÈÝÀД ãÿçåòè
Éåðèéÿ áèëìÿéÿúÿéèìè áèëèðäè, ëàêèí ùèññ
åòäèðìèðäè. Õÿñòÿõàíàäàí ÷ûõàíäà âàëèäåéíëÿðèì, Úÿôÿðèí âàëèäåéíëÿðè Ñàðà
õàíûì, ßáöëôÿç ÿìè âÿ äèýÿð ãîùóìëàðûì äåìÿê îëàð êè, õÿñòÿõàíàíûí ÿòðàôûíû áöðöìöøäö. Ãàðøûìäà ÿëèë àðàáàñûíû
ýþðäöêäÿ ýþçëÿðèìÿ ãàðàíëûã ÷þêäö.
Áóíó ùèññ åäÿí ßáöëôÿç ÿìè àðàáà ãà-
28 ôåâðàë 2014-cö èë
ÑÅÂÝÈ ÄÎËÓ ÁÈÐ ÖÐßÊ ÉÀØÀÉÛÐ
Ñ
îëìàç Øÿìñèí øåèðëÿðèíè äèíëÿéÿðêÿí âÿ
éà îõóéàðêÿí
äöøöíöðÿì êè, ãàäûí
òàëåëÿðè, õàðàêòåðëÿðè
íÿ ãÿäÿð ìöõòÿëèô îëñà äà, øàèð
ãàäûíëàðûí òàëåëÿðè, ðóùëàðû,
äöøöí÷ÿëÿðè áèð-áèðèíÿ äàùà ÷îõ
áÿíçÿéèð. Àõû, øàèð àíàëàð äàùà
êþâðÿê, äàùà íàðàùàò, äàùà éàðàëû, îíëàðûí ÿäÿáèééàòà, ñÿíÿòÿ
ñåâýèñèíèí äàùà ýöúëö îëäóüóíó äóéàí èñÿ ùàìûäàí þíúÿ áàëàëàð îëóð...
Àììà áó ýåð÷ÿéèí áèð áÿðàÿòè âàðøåèð âÿ ñþç ñåâýèñèíèí íÿ ãÿäÿð öëâè âÿ
ãà÷ûëìàç îëäóüóíó ýÿëÿúÿêäÿ þâëàäëàð
ìöòëÿã àíëàéàúàãëàð. Áèëÿúÿêëÿð êè, áó
áèð àëûí éàçûñû âÿ ãàðà ñåâäàäûð. Èçàùàòà åùòèéàú éîõäóð. Øàèðëÿð ùå÷ êÿñÿ
áÿíçÿìèðëÿð. Àäè àäàìëàð úöìëÿëÿðëÿ,
øàèðëÿð èñÿ ìèñðàëàðëà äàíûøûð. Àäè
àäàìëàðûí êèìäÿíñÿ ýèçëè áèð ñèððè âàð,
øàèðëÿðñÿ
øåèðëÿðèíäÿ
öðÿêëÿðèíè
áöòöíëöêëÿ à÷àí ãÿðèáÿ èíñàíëàðäûð.
Ùÿð êÿñ äöíéàéà þâëàä ýÿòèðèá
Ñîëìàç ØßÌÑ
ÀÉÁ âÿ ÀÆÁ-íèí öçâö
ÀÍÄ ÎËÑÓÍ
Àíä îëñóí Ýöíÿøÿ, ùàâàéà, ñóéà,
Áèð ýöí àéðûëûüû ñûíäûðàúàüàì.
Àíä îëñóí ñÿìàéà, óëäóçà, àéà,
Ðóùóìó àéàüà ãàëäûðàúàüàì.
Áóëóäëàð êÿôÿíèì, áàéðàüûì îëñóí,
Þòöá áó çàìàíû ìÿí êå÷ìÿëèéÿì.
Åùòèéàò öìèäèì, äàéàüûì îëñóí,
Þëöìö ýþçöìäÿ êè÷èëòìÿëèéÿì.
Àëíûìà éàçûëàí ýöíäöç, ýåúÿäè,
Òàíðûíûí ãèñìÿòè ãûëûíúäàí êå÷èá.
Èñòÿñÿí êþíëöìöí ãîðó íåúÿäè?!
Ýþçëÿðèì äèðèëèê ñóéóíäàí è÷èá.
ÿéëÿøäèðèá ýÿçèíòèéÿ ÷ûõàðûðäû. Ùå÷ áèð
ñîéóãëóã ýþðìöðäöì.
Áèð ìöääÿò êå÷äè. Áèð ýöí òîé ãàáàüû ðÿôèãÿìèí òåëåôîíäà ìÿíÿ äåäèêëÿðè àüûð çÿðáÿ îëäó. Îíóí, “Úÿôÿðèí ñÿíÿ éàçûüû ýÿëèð, ÿëèë àðàáàñûíäà îëäóüóí
ö÷öí ñÿíèíëÿ åâëÿíèð”
Ñþçëÿðè ìÿíèì ãÿëáèìè ïàðúà-
ÑÅÂÝÈ ÞËÌÖÐ
(Ùåêàéÿ)
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû,
ÀÉÁ âÿ ÀÆÁ-íûí öçâö,
éàçû÷û-ïóáëèñèñò, Û ãðóï ÿëèë
Ú
ÿôÿðëÿ áèð-áèðèìèçè äÿëè
êèìè ñåâèðäèê. Áó ñåâýèéÿ éàëíûç ôèëìëÿðäÿ
âÿ ÿñÿðëÿðäÿ ðàñò ýÿëìÿê îëàð. Ùÿð èêèìèç
ñåâèðäèê. Íèøàíëàíäûã. Òàëåéèìäÿí øèêàéÿò÷è äåéèëÿì. Ùÿð èíñàíûí òàëå éàçûñû îëóð. Þçöìö
äöíéàíûí ÿí õîøáÿõòè ùåñàá åäèðÿì. Åëÿ ùåñàá åäèðÿì êè, éåð
öçöíäÿ ìÿíäÿí õîøáÿõòè éîõäóð. Õîøáÿõòëèê âàð-äþâëÿòëÿ
þë÷öëìöð. Áèð-áèðèìèçè áàøà
äöøöðöêñÿ áó ìÿíèì ö÷öí ÿí
áþéöê ñÿàäÿòäèð. Ùÿð äÿôÿ îíóíëà ýþðöøäöêäÿ þçöìö áèð õÿçèíÿíèí ñàùèáè ùèññ åäèðÿì. Ìÿíèì
õÿçèíÿì îíóí ìÿíÿ îëàí ñåâýèñèäèð. Áó ñåâýèíè ùå÷ íÿéÿ äÿéèøìÿðÿì. Ñåâýèìèçèí ýþçÿ ýÿëìÿñèíäÿí, îíó èòèðìÿêäÿí ãîðõóðäóì. Àéëàð, ýöíëÿð êå÷äè.
Ýöíëÿðèí áèð ýöíö àüûð ãÿçàéà
äöøäöì. ×îõ àüûð áèð ãÿçàéà. Éàòàã
õÿñòÿñèíÿ ÷åâðèëäèì. Áó âÿçèééÿòèìäÿ
Úÿôÿð éåíÿ ìÿíè òÿíùà ãîéìóðäó. Äåìÿê îëàð êè, ýåúÿ-ýöíäöç õÿñòÿõàíàäà
èäè. Òåç-òåç ùÿêèìëÿ ýþðöøöð, îíóíëà
ñþùáÿò åäèðäè. Îíóí ìÿéóñ îëìàñû, ñîëüóí áÿíèçè ýþçëÿðèìäÿí éàéûíìûðäû.
Ùÿð øåéè ìÿíäÿí ýèçëÿòìÿéÿ ÷àëûøûðäû.
ðûøûã ìÿíè ãóúàãëàéûá àëíûìäàí þïäö
âÿ äåäè:
- Ãûçûì, ñÿíè þçöìÿ ýÿëèí ñå÷ÿíäÿ
ñÿí àðàáàäà äåéèëäèí. Áó àëûí éàçûñûäû.
Ìÿí äÿ, Ñàðà õàíûì äà ñÿíè íåúÿ ñåâìèøèêñÿ åëÿ äÿ ñåâèð, òîé ýöíöíöçö
ýþçëÿéèðèê. ×îõ êå÷ìÿç “Âàüçàëû” ñÿäàëàðû àëòûíäà ñÿíè åâèìèçÿ ýÿëèí ýÿòèðÿúÿê, àðçóëàðûìûçà ãîâóøàúàéûã.
ßëáÿòòÿ ßáöëôÿç ÿìèäÿí áóíó åøèòìÿê ìÿíèì ö÷öí ÿí áþéöê òÿñÿëëè èäè.
Ùàðàäàñà áèð àíëûã öìöäëÿðèìèí þëìÿäèéèíè äöøöíäöì. Ñîíðà äîíóã áàõûøëàðëà Úÿôÿðèí ýþçëÿðèíÿ áàõäûì. Î ýþçëÿðäÿ ãàðàíëûüà àéäûíëûã ýÿòèðÿí öìèä
èøûüûíû ýþðöð, “ãîðõìà, ìÿí ñÿíèíëÿéÿì” äåéèðäè.
Ñåâýèìèç ýþçÿ ýÿëäè. Ùÿðÿíèí áèð
àëûí éàçûñû îëóð, éÿãèí êè, ìÿíèì äÿ òàëå éàçûì áåëÿéìèø. Éàçûíû ïîçàí îëìàéûá. Àõû áèç âöñàë ýöíöíÿ ãîâóøàúàüûìûç ýöíö ýþçëÿéèðäèê. Áåëÿ
îëàúàüûì Úÿôÿðèí ñåâýèñèíÿ ìàíå îëìàäû. Îíóíëà ýþðöøäöêäÿ õÿñòÿëèéè
óíóäóðäóì. Äàùà äîüðóñó óíóòäóðóðäó. Ãÿçàéà äöøìÿìèøäÿí þíúÿ àèëÿ
ãóðìàüà ùàçûðëàøûðäûã.
Íÿ çàìàí õîøáÿõòëèéÿ úàí àòäûãäà
áÿäáÿõòëèê ìÿíè þç àüóøóíà àëûð.
Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã Úÿôÿðèí
ìÿíÿ îëàí èñòÿéè äàùà äà àðòûðäû. Áó
ìÿíè ÷îõ ñåâèíäèðèðäè. Îíóí ö÷öí
þëöìÿ ýåòìÿéÿ ùàçûð èäèì. ×îõ äàðûõûðäûì. Ìÿíäÿ ýþçÿë ÿùâàë-ðóùèéÿ éàðàòìàã ö÷öí Úÿôÿð ìÿíè ÿëèë àðàáàñûíà
ïàðúà åòäè. Èíàíäûðûúû äåéèëäè. ×öíêè î
ìÿíè, ìÿí èñÿ îíó ñåâèðäèì. Áèçè áèðáèðèìèçäÿí éàëíûç þëöì àéûðà áèëÿðäè.
Åðòÿñè ýöí áèçÿ ýÿëäè. Ýÿçèíòèéÿ ÷ûõàíäà éåíÿ øèðèí-øèðèí äàíûøûðäû. Ñàíêè
þçöíö ýþéöí éåääèíúè ãàòûíäà ùèññ
åäèðäè. Íÿ äåéÿúÿéèìè, íÿ åäÿúÿéèìè
áèëìèðäèì. Äèýÿð òÿðÿôäÿí äÿ ðÿôèãÿìèí
ñþçö ìÿíè èíúèäèðäè. Èêè éåðÿ ïàð÷àëàíûðäûì. Îòóðäóã, ñþùáÿò åòäèê. Ùÿð øåéè
îëäóüó êèìè à÷ûãëàäûì âÿ áèð ìöääÿò
ìÿíäÿí àéðû îëìàñûíû èñòÿäèì. Àèëÿìèí
áóíäàí õÿáÿð òóòìàñûíû èñòÿìÿäèì.
Þç-þçöìö àëäàäûðäûì. Íÿ çàìàí åâäÿêèëÿðèí àéàã ñÿñëÿðèíè åøèòäèêäÿ äÿðùàë òåëåôîí äÿñòÿéèíè ãàëäûðûá þçöìö
Úÿôÿðëÿ äàíûøàí êèìè ýþñòÿðèðäèì. Ìÿíèì ö÷öí áóíó åòìÿê ÷îõ ÷ÿòèí èäè.
Áåëÿ-áåëÿ ýöíëÿðè, àéëàðû éîëà âåðèðäèì.
Îíóí ìÿíè äÿëèúÿñèíÿ ñåâäèéèíèí ôÿðãèíäÿ èäèì.
Åëÿ ýöí îëìóð êè, îíó äöøöíìÿéèì. Ùÿð äÿôÿ áèçÿ ýÿëÿíäÿ íÿéè ñåâèðäèìñÿ îíó àëûðäû. Éåíÿ àèëÿìèí îíäàí
èíúèäèéèìè áèëìÿìÿñè ö÷öí îíóí ìÿíÿ
àëäûãëàðûíû àëûð âÿ àðäûúûëëûãëà òÿêðàð
åäèðäèì êè, ùå÷ êèìäÿ øöáùÿ îéàíìàñûí. Äèýÿð òÿðÿôäÿí äÿ îíóí ö÷öí ÷îõ
äàðûõûðäûì.
Àðàäàí õåéëè ìöääÿò êå÷äèêäÿí
ñîíðà. Úÿôÿðèí õÿñòÿ îëäóüóíó åøèòäèì.
Ñÿáÿá ìÿí èäèì. Î ñþçö áèëìÿéèì
îíóí õÿñòÿ îëìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðäû.
Ìÿíè íåúÿ ñåâäèéèíè ùÿð êÿñ áèëèðäè. Áó
ùàëà äöøìÿñè ìÿíè ÷îõ öçöðäö. Áó
Èíäè áóëóäëàðëà áèð áàø-áàøàéàì,
Ýÿëìèøÿì äàüëàðûí äÿðäèíè äàøûéàì.
Ýþçöíäÿí ñöçöëÿí áèð äàìëà éàøàì
Ñÿíè äöøöíöðÿì.
Âÿ éàõóä
Ñóñóðàì ýöíäöç äÿ, ýåúÿ äÿ ñÿíñèç,
Þìðöì ùå÷ÿ ýåäèð ýåúÿ äÿ ñÿíñèç.
Óëäóçëàð àëûøûð ñÿññèç-ñÿìèðñèç,
Éàíàðàì, éàäûíäàí ÷ûõàðñàí ìÿíè.
áþéöäöð, øàèðëÿðñÿ ùÿì äÿ ìÿíÿâè ñþç
ýÿòèðÿðëÿð äöíéàéà. Øåèð îíëàðûí ìÿíÿâè þâëàäëàðûäûð. Áó þâëàäëàð ñåâýè èëÿ,
ìÿùÿááÿòëÿ éîüðóëóð,
Ñîëìàç Øÿìñèí ãÿëáèíäÿ ñåâýè
äîëó áèð öðÿê éàøàéûð. Îíóí ìÿùÿááÿò
øåèðëÿðè ëèðèê Ìÿíèíèí ÿùâàë-ðóùèééÿñèíè
þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð. Ñåâèð, ñåâèëèð, ÿçàá
÷ÿêèð, àëäàíûð... Ëàêèí þç àìàëûíäàí
äþíìöð:
Àéðûëûã àüëûìûí äóìàíûíäàäû,
Áó ñåâýè ùàâàäàí àñûëû ãàëûá.
Õÿéàëëàð ýþéëÿðèí öììàíûíäàäû,
Ùÿéàòûí ãèñàñû âàõòûìû àëûá.
ÌßÙßÁÁßÒß ÈÍÀÍÌÛÐÀÌ
Ýÿëäèí, ýåòäèí þòäö áàùàð,
Ýÿë ùÿñðÿòè ìÿíäÿí àïàð.
Ñÿíñèç þëäöì, ñÿíñèç, à éàð,
Ìÿùÿááÿòÿ èíàíìûðàì.
Äåäèì ýöëÿ-÷è÷ÿéÿ äÿ,
×è÷ÿêëÿð áîéíóíó ÿéÿ.
Þìðö ýöëäö, àçäû äåéÿ,
Ìÿùÿááÿòÿ èíàíìûðàì.
Áó ìÿùÿááÿò îäà éàíäû,
Ùÿñðÿò äÿ, äàùà óñàíäû.
Ùÿñðÿò áó åøãÿ ãóðáàíäû,
Ìÿùÿááÿòÿ èíàíìûðàì.
öçöíòöéÿ ñîí ãîéìàã ö÷öí àèëÿìäÿí
õàùèø åòäèì êè, Úÿôÿðè ýþðìÿê, éàíûíà
ýåòìÿê èñòÿéèðÿì. Ñÿí äåìÿ, àíàì
Úÿôÿðäÿí èíúèäèéèìè áèëèð, ãÿòèééÿí
öñòöíö âóðìóðäó. Ìÿíèì áó ñþçöì
àíàìû îëäóãúà ñåâèíäèðäè. Åëÿ áèë áóíó
ýþçëÿéèðìèø. Àíàì ìÿíäÿí ýèçëèí Úÿôÿðè ýþðìÿê èñòÿéèìè Ñàðà õàíûìà õÿáÿð âåðìèøäè.
Áÿëè, àðòûã ýþçëÿäèéèì àí ýÿëèá ÷àòäû. Ýåòäèì. Ùÿéÿòÿ ýèðÿíäÿ àüàúà
áàüëàíìûø áàøû ëåíòëÿðëÿ áÿçÿäèëìèø
ãî÷ ýþðäöì. Ôÿðãèíÿ âàðìàäûì. ×öíêè
ôèêðèì éàëíûç âÿ éàëíûç Úÿôÿðè ýþðìÿê
èäè. Àðõàäàí ìàøûí ñÿñèíè åøèòäèì. Ýåðè ÷åâðèëäèì. Ñàðà õàíûì âÿ ßáöëôÿç
ÿìèíè ýþðäöì. Ñàðà õàíûì ãàúà-ãàúà
ìÿíè áàüðûíà áàñûá ÿëèíäÿêè ýöë áóêåòèíè ìÿíÿ òÿðÿô óçàòäû. ßáöëôÿç ÿìè èñÿ
àüàúà áàüëàíìûø ãîúà òÿðÿô ýåòäè. Úÿôÿðèí ñÿñèíè åøèòìÿäèéèì, þçöíö ýþðìÿäèéèì ö÷öí è÷ÿðè êå÷ìÿéÿ úàí àòûðäûì êè, áèðäÿí ßáöëôÿç ÿìèíèí óúà ñÿñëÿ “äàéàí” ñþçëÿðèíè åøèòäèì. Ãîúó
ñöðöêëÿéÿ-ñöðöêëÿéÿ ãàðøûìà ýÿòèðèá
êÿñäè. Áàðìàüûíû ãàíà áàòûðûá àëíûìà
÷ÿêäè âÿ ìÿíè áÿðê-áÿðê ãóúàãëàéûá
ýþç éàøëàðû è÷ÿðèñèíäÿ äåäè:
- Ãûçûì, ýÿëèøèíè ÷îõ ñÿáðñèçëèêëÿ
ýþçëÿéèðäèì. Ñÿí ìÿíèì ùÿì ýÿëèíèì,
ùÿì äÿ ãûçûìñàí.
Ñîíðà èêè ÿëèíè ýþéÿ à÷àðàã “àé Àëëàùûì, áó ýöíÿ ÷îõ øöêöð” äåéèá, Ñàðà
õàíûìà èøàðÿ åòäè. ×îõ êå÷ìÿäè êè,
è÷ÿðèäÿí “Âàüçàëû” ñÿñè åøèäèëäè. Áó ñÿñ
áöòöí âöúóäóìó òèòðÿòäè. Àõû íåúÿ èëëÿðäèð êè, áó ìóñèãè ñÿäàëàðûíû ýþçëÿéèðäèì. Äàùà äîüðóñó, Úÿôÿðëÿ ýþçëÿéèðäèê. ßáöëôÿç ÿìè àðàáà ãàðûøûã ìÿíè
è÷ÿðè êå÷èðäè. Úÿôÿðëÿ ãàðøû-ãàðøûéà äóðäóã. Áó ìÿíçÿðÿíè ýþðÿí âàëèäåéíëÿð
ýþç éàøëàðûíà áîüóëàðàã áèçè òÿê ãîéóá
áàéûðà ÷ûõäûëàð. Òÿáèè êè, áó ñåâèíú ýþç
éàøëàðû èäè. Äÿãèãÿëÿðëÿ áèð-áèðèìèçÿ
áàõäûã. Àðàìûçäà îëàí ñåâýè äàùà äà
àëîâëàíäû. Î ñåâýè äîëó áàõûøëàð ìÿíÿ
ùÿð øåéè óíóòäóðäó. Áèð-áèðèìèçÿ ñàðûëäûã. Áó ñåâýè àëîâóíó áèð àç äà ÷îøäóðóá àëîâëàíäûðäûã. Àíëàäûã êè, íÿ î
ìÿíñèç, íÿ äÿ ìÿí îíñóç éàøàéà áèëìÿðèê...
äåéÿðÿê ãàäûí òàëåéèíÿ õàñ áèð ùÿñðÿòëÿ öðÿéè äþéöíöð.
Áó ýöí øàèð þìðöíöí ÿçèç âÿ óíóäóëìàç ÷àüû-àä ýöíöäöð. Áèç ãÿëÿì
äîñòóìóçó áó øàä ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
òÿáðèê åäèð, îíà þâëàä ñåâèíúè, ÷àíñàüëûüû âÿ íàðàùàò éàðàäû÷ûëûã àíëàðû äèëÿéèðèê. Åëÿ áèëèðèê êè, ñåâèìëè îõóúóëàðû
àøàüûäà îõóäóãëàðû øåèðëÿðè èëÿ Ñîëìàç
õàíûìûí ùÿéàò åøãèíèí äàùà îäëó,
àëîâëó îëäóüóíà äÿéÿð âåðÿúÿêëÿð.
“Ðöçèýàð” ãÿçåòè
Íß ÄÅÉÈÐÑßÍ?
Åé êþíëöìöí øàùû, Ìÿêêÿì, Ìÿäèíÿì,
Ýÿëèá ùöçóðóíäà ÿéèëÿì, åíÿì,
Öçöíö äþíäÿðìÿ, åé ãèáëÿì, ìÿíäÿí,
Íÿ äåéèðñÿí?
Çöëì åòìÿ áó ãÿäÿð, ãÿëáèìè àðà,
Ýþçöìö ùÿñðÿòëÿ ÷ÿêìèñÿí äàðà?
Åé öçö áÿíþâøÿ, ñà÷ëàðû ãàðà,
Íÿ äåéèðñÿí?
Âàëëàù þëäöðÿúÿê áó íàçûí ìÿíè,
Áóëóäòÿê ãóðóìóð ýþçöìöí íÿìè,
Êÿáÿéÿ äþíäÿðäèì áöòöí ýåúÿíè,
Íÿ äåéèðñÿí?
ÀÒÛÁÄÛ ÌßÍÈ
Àëëàù åëÿìÿñèí, åøãÿ äöøìöøÿì,
Ñåâäàäàí óòàíäûì, àõû þëìöøÿì.
Ñåâýè äÿëè èìèø, èíäè áèëìèøÿì,
Éàð ýþðöá, ýþçöíäÿí ñàëûáäû ìÿíè.
Ìÿí äÿëè äåéèëÿì, àüëûì îíäàäû,
Èíäè êè, áèð öðÿê èêè úàíäàäû.
Ôèêðèì âÿ õÿéàëûì éàð éàíûíäàäû,
Äöíéàíûí ùÿñðÿòè ñàðûáäû ìÿíè.
Åëÿ äÿðä éåìèøÿì, àüðû è÷ìèøÿì,
Éàð ö÷öí äèðèëèá, úàíäàí êå÷ìèøÿì.
Ñÿðõîø öðÿéèìÿ îä è÷èðìèøÿì,
Éàð îäóí è÷èíÿ àòûáäû ìÿíè.
ÎËÑÀÉÄÛ
Åâ äÿðäèíäÿí åâäÿ ãàëäûì,
Éàð ãîúàëäûì, éàð ãàðûäûì,
Èñòÿñÿì îíó àòàðäûì,
Âÿôàñûçëûã îëìàñàéäû!
Ýþçöì ýþéëÿðè ÷àüûðûð,
Ýþéëÿð äÿ åëÿ áàüûðûð.
Áóëóä ñà÷ëàðûì àüàðûð,
Þìðöì-ýöíöì ñîëìàñàéäû.
Éåíÿ êþíëöì äèíèá-äàøûð,
Àéðûëûã ùÿääèíè àøûð,
Ýþðäöì óëäóçëàð áàðûøûð,
Áÿõòèì, éûüâàëûì îëñàéäû!
ÑßÍÈ ÄÖØÖÍÖÐßÌ
Ëàëÿëÿð éåðèéèð äàüûí äþøöíÿ,
Áÿíþâøÿëÿð ýÿëèð éàð ýþðöøöíÿ.
Íÿðýèçëÿð èñòÿéèð ìÿíè äöøöíÿ Ñÿíè äöøöíöðÿì.
×ÿìÿíäÿ òèòðÿéÿí áèð ýöëÿì èíäè,
×ÿìÿíèí øåùè äÿ, ìåù äÿ ÿòèðäè.
Ñÿùÿð íÿôÿñèìè ñÿíÿ éåòèðäè Ñÿíè äöøöíöðÿì.
Èíäè áóëóäëàðëà áèð áàø-áàøàéàì,
Ýÿëìèøÿì äàüëàðûí äÿðäèí äàøûéàì.
Ýþçöíäÿí ñöçöëÿí áèð äàìëà éàøàì
Ñÿíè äöøöíöðÿì.
ÌßÍÈ
Ýþðìÿê èñòÿéèðÿì ñÿíè, ùàðàäàñà?!
Äÿðäèìäÿí, ãÿìèìäÿí õÿáÿðèí âàðñà.
Àéðûëûã íÿ ãÿäÿð ýöúëö äÿ îëñà,
Áèð ýöí ýÿëÿúÿéÿì, ÷àüûðñàí ìÿíè.
Éàðû éîëëàðûíäàí ÷ûõûá ýåòñÿì äÿ,
Åøãèíÿ ãÿëáèìèí ãûøû äåñÿì äÿ.
Ùÿñðÿòè öñòöìäÿí ýþòöðöá ñÿí äÿ,
Àõòàðñàí, àðàñàí òàïàðñàí ìÿíè.
Ñóñóðàì ýöíäöç äÿ, ýåúÿ äÿ ñÿíñèç,
Þìðöì ùå÷ÿ ýåäèð íåúÿ äÿ ñÿíñèç.
Óëäóçëàð àëûøûð ñÿññèç-ñÿìèðñèç,
Éàíàðàì, éàäûíäàí ÷ûõàðñàí ìÿíè.
cyan magenta yellow black
Àä ýöíö
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Øàìõàë ÐÖÑÒßÌ
ÄÖÍÉÀÄÀ
ÑÅÂÝÈÄÈÐ
ÉÀØÀÄÀÍ ÑßÍÈ
Þìðöíöí éàðûì ÿñðèíè
ìÿòáóàòà ùÿñð åäÿí,
Ù.Á.Çÿðäàáè âÿ “Ãûçûë ãÿëÿì”
ìöêàôàòëàðû ëàóðåàòû, æóðíàëèñò
äîñòóì Ôöçóëè Ðöçèýàðà
Åëÿ áåëÿ àüàðìàéûá ñà÷ëàðûí,
Àüàðàí ùÿð òåëèí õàòèðÿñè âàð.
Ùÿìèøÿ òîðïàüà ñþéêÿ ñèíÿíèÌèí ÷è÷ÿê áèòèðèð áèðúÿ áàõûøûí.
Þìöð éîëëàðûäûð-öç ãûðûøëàðûí,
Ãÿëáèíäÿ äöíéàíûí õÿðèòÿñè âàð.
Úÿìëÿíèá öçöíäÿ èøûã éûüûíû,
Ùÿð ñþçöí öñòöíäÿ ùåé ÿñÿí “ãîúà”.
Åøãÿ áàüûøëàéûá úàâàíëûüûíû Âàõòñûç áèð þëöìÿ òÿëÿñÿí “ãîúà”.
Ñÿíÿ “ãîúà” äåäèì - äèëèì ãóðóñóí,
Àé, ýöíÿø àëòûíäà äîüóëàí îüëàí.
Éàéëûã âåð, ýþçöìö ñèëèì, ãóðóñóí,
Ñåâýèëÿð ñåëèíäÿ áîüóëàí îüëàí.
Äöíéàäà ñåâýèäè éàøàäàí ñÿíè,
Ñÿí-þìöð äèðÿéè, ùÿéàò íàõûøû,
Ùàìûíûí ýþçöíäÿ áèð óúà äàüñàí,
Àü ñà÷ëàð-çèðâÿäÿ ãÿðàð òóòàí ãàð.
Êþêñöíäÿ áÿðã âóðàí øÿôÿãè éûüñàí
Äöíéàíû èøûüà ãÿðã åòìÿê îëàð.
Ñÿí-úàùàí õîøáÿõòè, áÿõòèéàðûñàí,
Ýÿðèëèá ùÿð éàíà ãîëóí, ãàíàäûí.
Ñÿí-àòà ñàðûäàí éåòèì äÿ ãàëñàí,
Äîñò-òàíûø ñàðûäàí éåòèì îëìàäûí.
Óëäóçëàð ñàéûíäà áàúûí-ãàðäàøûí,
Àéöçëö, ýöí áÿõòëè áèðúÿ éàðûí âàð.
Ýÿíúÿ ÷èíàðûíäàí óúàäûð áàøûí,
Êþêöí, ñÿäàãÿòèí, åòèáàðûí âàð.
ÀÄ-ÝÖÍÖÍ, ØÀÄ-ÝÖÍÖÍ ÌÖÁÀÐßÊ ÎËÑÓÍ
“Ðöçèýàð” ãÿçåòèíÿ áàúàðûãëà áàø ðåäàêòîðëóã åäÿí
Ôöçóëè ìöÿëëëèìèí þìöð
éîëóíäàí áÿùñ åòìèøäèì.
Áàø ðåäàêòîð îëìàã àñàí
äåéèë. Ýÿðÿê î ãÿäÿð ìöêÿìÿë, î ãÿäÿð ýöúëö îëàñàí êè,
êîëëåêòèâ àðàñûíäà ùþðìÿòÿ
éåòÿñÿí. Îíóí ãÿëÿìÿ àëäûüû
éàçûëàðû óçóí èëëÿð ÿðçèíäÿ
äþâð åäÿí ìÿãàìëàðäà
þçöíö ãàáàðûã ýþñòÿðìèø âÿ
ýþñòÿðìÿêäÿäèð.
Ôöçóëè
ìöÿëëèì áàúàðûüû, æóðíàëèñò
êèìè ãöñóðñóç ôÿàëèééÿòèíÿ
ýþðÿ áèð ÷îõ ìöêàôàòëàðà,
åëÿúÿ äÿ “ãûçûë ãÿëÿì” ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Þç ïåøÿñèíèí öëâèëèéèíÿ
ñûüûíûá ãàçàíäûüû óüóðëàðû èëÿ
ñåâèíèá. Ùÿì þçöíö, ùÿì äÿ
ãÿëÿì ùÿìêàðëàðûíû ñåâèíúèíÿ øÿðèê åäèá. Èñòåäàäëû áèð
æóðíàëèñòèí þìöð ñàëíàìÿñèíäÿí áèð ñûðà ìÿãàìëàðëà
îõóúóëàðû òàíûø åòäèí. Ñèç
÷îõ ñàäÿ àéäûí òÿôÿêêöðÿ
ìàëèê æóðíàëèñòñèç, Íÿúèá èí-
Íÿùàéÿò, ÷îõäàí ìÿíè äöøöíäöðÿí áèð ìÿãñÿäèìè
ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëäèì: éàðûì ÿñðäÿí áÿðè ðåñïóáëèêà
ìÿòáóàòûíäà ÷ûõûø åäÿí, Ýÿíúÿìèçèí ñàéûëûá - ñå÷èëÿí
çèéàëûëàðûíäàí áèðè îëàí- Ôöçóëè Èìðàí îüëó Ãàñûìîâ Ôöçóëè Ðöçèýàð ùàããûíäà éàçûìû òàìàìëàäûì.
Î Ôöçóëè Ðöçèýàð êè, 66 èëëèê þìðöíöí 50 èëäÿí ÷îõóíó ÐÓÇÈÝÀÐÛÍ - çÿìàíÿíèí íÿáçèíè òóòàí ìÿòáó éàçûëàðû
èëÿ áèðýÿ àääûìëàìûøäûð.
Î Ôöçóëè Ðöçèýàð êè, ÐÓÇÈÝÀÐÛÍ - âàõòûí íåúÿ êå÷äèéèíè ùèññ åòìÿäÿí ýåúÿ-ýöíäöç ãÿëÿì “ñèëàùûíû” ÿëèíäÿí éåðÿ ãîéìàìûøäûð.
Î Ôöçóëè Ðöçèýàð êè, ÐÓÇÈÝÀÐÛÍ - ùàë, âÿçèééÿòèí òÿëÿáè èëÿ ìÿòáóàòà äàéàã êèìè ñþéêÿíèá îíäàí ìàääè âÿ
ñàíè êåéôèééÿòëÿðè þçöíäÿ
áèðëÿøäèðÿí øÿðÿôëè, ìÿñóëèééÿòëè æóðíàëèñò ïåøÿñèíÿ âóðüóí îëäóüóíóç ö÷öí ñèçÿ
éåíè-éåíè éàðàäûúûëûã óüóðëàðû
äèëÿéèð âÿ àä-ýöíöíöç, øàäýöíöíöç ìöíàñèáÿòèëÿ Ñèçè
òÿáðèê åäèðÿì.
Éàðàäûúûëûüûíûç
óçóí
þìöðëö, àä-ýöíöíöç, øàäýöíöíöç ìöáàðÿê îëñóí.
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû
Û ãðóï ÿëèë
ÒßÁÐÈÊ ÒÅËÅÃÐÀÌËÀÐÛ
ÝßÍÚß, “ÐÓÇÈÝÀД ÃßÇÅÒÈ ÐÅÄÀÊÑÈÉÀÑÛÍÀ
Ãÿçåòèìèçèí òÿñèñ÷èñè âÿ áàø ðåäàêòîðó ÀÆÁ-íèí Ù.Á.Çÿðäàáè, “Ãûçûë ãÿëÿì” âÿ “Ãàôãàç Ìåäèà” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí “Âèúäàíëû ãÿëÿì” ìöêàôàòëàðû
ëàóðåàòû, òàíûíìûø æóðíàëèñò Ôöçóëè
Ðöçèýàðûí äîüóì ýöíö ìöíàñèáÿòè
èëÿ ÷îõñàéëû òÿáðèê ìÿêòóáëàðû âÿ òåëåãðàìëàð àëìûøûã. Îíëàðäàí áèð ãèñìèíè áó ñàéûìûçäà äÿðú åäèðèê.
ßÇÈÇ ÔÖÇÓËÈ!
Áó ýöíëÿðäÿ ñÿíèíëÿ äîñòëóüóìóçóí
20 èëè òàìàì îëóð. Ñÿí äÿ áèð éàø óúàëûðñàí. “Ãîúàëûðñàí” äåìÿéÿ äèëèì ýÿëìÿäè. Ñÿí ìÿíèì ö÷öí ùÿìèøÿ úàâàí, úÿñàðÿòëè, ñÿäàãÿòëè, åòèáàðëû èíñàíñàí... Åëÿ
èñòÿðäèì, áó àí ãóø îëóá ñÿíèí éàíûíà ãÿäèì Ýÿíúÿéÿ, Ùàúûêÿíä ìåøÿëÿðèíÿ
óúàì, àä ýöíöíö áèð éåðäÿ ãåéä
åäÿì... Ñÿíèí ö÷öí ÷îõ ãèéìÿòëè îëàí àèëÿíèí ñåâèíúèíÿ øÿðèê îëóðàì... Óúà,
“ãîúà” êèøè, Ñÿíÿ áîë-áîë ñåâèíú, õîøáÿõòëèê âÿ ùÿìèøÿêè êèìè úÿñàðÿòëè ãÿëÿì
àðçóñó èëÿ
Íàôèñà,
Òàòàð øàèðÿñè, Óôà øÿùÿðè
****
ßÇÈÇ ÄÎÑÒÓÌ ÔÖÇÓËÈ!
Ùÿð äÿôÿ èíòåðíåò ñàéòûíäà ñÿíèí
“Ðóçèýàð”ûíëà ýþðöøÿíäÿ þòÿí èëëÿðè õàòûðëàéûðàì. “Ðóçèýàð”ûí ñÿùèôÿëÿðè äÿ þçöí
êèìè ñÿìèìè âÿ ëÿéàãÿòëèäèð. Èíàíûðàì êè,
ñöêàíû ùÿìèøÿ áåëÿ ñàõëàéàúàãñàí. Ñÿíèí òÿúðöáÿí, ùÿéàòà áàõûøûí äà áóíà
çÿìàíÿò âåðèð. Àä ýöíöí ìöáàðÿê!
ÄÈËÀ õàíûì Ðîáåðòàñ,
Ðèãà øÿùÿðè
ìÿíÿâè äÿñòÿê àëìûøäûð.
Î Ôöçóëè Ðöçèýàð êè, ÐÓÇÈÝÀÐÛÍ - êöëÿéèí ùàðàäàí
ÿñäèéèíè, þçö èëÿ íÿëÿðè ýÿòèðèá, íÿëÿðè àïàðàúàüûíû áèëèá
ìÿòáóàòûí ùöäóäñóç îêåàíûíäà þç éåëêÿíëè ýÿìèñèíè
ñÿìò êöëÿéèíÿ óéüóí èäàðÿ åäÿ áèëìèøäèð.
Î Ôöçóëè Ðöçèýàð êè, ÐÓÇÈÝÀÐ (áöòöí ìÿíàëàðäà) ÐÖÇÈÝÀÐ àäëû ñåâèìëè ÿçèç ãàðäàøûíû ÿëèíäÿí àëìûø; ÿâÿçèíäÿ ãöðóð âÿ êÿäÿð äîëó øÿùèä ãàðäàøû àäûíû, ãàðäàø êèìè ùå÷ çàìàí éàíûíäàí àéûðìàäûüû “ÐÓÇÈÝÀД àäëû ãÿçåòèí òÿñèñ÷èëèéè âÿ ðåäàêòîðëóüóíó ãàçàíäûðìûøäûð.
Àøàüûäà ùàããûíäà ñþùáÿò à÷äûüûì Ôöçóëè Ðöçèýàðëà
ìöñàùèáÿíè îõóúóëàðà òÿãäèì åäèðÿì.
ùå÷ äÿõëè îëìàéàí öçäÿíèðàã “çóðíàëèñòëÿð” ýÿëèá, ìöãÿääÿñ ïåøÿéÿ íàõÿëÿôëèê ýÿòèðèáëÿð... Ñîíðàñûíäàí Àëëàù
ñàõëàñûí...
- Êèìëÿðè þçöíöçÿ ñÿíÿò ìöÿëëèìè
ùåñàá åäèðñèíèç? Ìöàñèð äþâðäÿ ùàíñû æóðíàëèñòëÿðè äàùà ÷îõ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Êÿðàìÿò Òàüûéåâè, Ìóãáèë Íÿçÿðîâó, Àüàáàáà Ðçàéåâè, Ùàúû Ùàúûéåâè, Ëåîíèä Òàùèðîâó, Ñàáèð Ùàúûéåâè
(óëó òàíðû îíëàðûí ìÿçàðëàðûíû íóðà áîé-
ÔÖÇÓËÈ ÐÖÇÈÝÀÐ:
Øÿêèëäÿ: Ôöçóëè Ðöçýàð, Îëæàñ Ñöëåéìåíîâ âÿ ùÿéàò éîëäàøû
èêèñèíäÿ äÿ ãÿëÿìèìè ñûíàìûøàì,
ýÿíúëèéèìäÿ ñåâýè øåèðëÿðè äÿ éàçìûøàì. Éöçÿ éàõûí ùåêàéÿì, èêè ñÿíÿäëè
ïîâåñòèì, õåéëè øåèð âÿ ìÿíñóð øåèðëÿðèì äÿðú îëóíóá. “Ðóçèýàðëû, Ðöçèýàðñûç
äöíéàì” àäëû õàòèðÿ - ðîìàíûì ùàçûðäûð.
Àëòû êèòàá ìöÿëëèôèéÿì. Ëàêèí òàëåéèìè
ùÿìèøÿëèê æóðíàëèñòèêàéà áàüëàìûøàì.
Ýÿíúÿäÿí áàøëàíàí òàëå - ïåøÿ éîëóì
Äàøêÿñÿíèí áàøû àü þðïÿêëè äàüëàðûíäàí, Ýþéýþë ðàéîíóíäàí êå÷èá éåíèäÿí äîüìà éóðäóìà - Ýÿíúÿéÿ ãàéûäûá. 38 èëäèð “Ýÿíúÿíèí ñÿñè” ãÿçåòèíäÿ
úàëûøûðàì. Åéíè çàìàíäà “Åêîëîæè ùÿéàò” ãÿçåòèíèí âÿ “Àíà Êöð” æóðíàëûíûí
éàðàäû÷ûñû âÿ ðåäàêòîðó îëìóøàì. Áèð
àðà Ýÿíúÿäÿ òàðèõ-äèéàðøöíàñëûã ìóçåéèíèí äèðåêòîðó èøëÿìèøÿì. ÀÄÀÓäà, Åêîëîýèéà Èíñòèòóòóíäà æóðíàëèñòèêà
cyan magenta yellow black
****
ÄÎÑÒÓÌ ÔÖÇÓËÈ!
40 èëäÿí àðòûãäûð ýþðöøìÿñÿê äÿ,
åëåêòðîí ïî÷òëà ÿëàãÿ ñàõëàéûðûã. Ãÿçåòèíèí åëåêòðîí âåðñèéàñûíû äàèì èçëÿéèðÿì.
Ñÿíÿ âÿ áàø÷ûëûã åòäèéèí êîëëåêòèâÿ Óçàã
Øÿðãäÿí àòÿøèí ñàëàìëàð. Àä ýöíöí
ìöáàðÿê.
Ðèíúèí Äîíäîê Ãàìáîéåâ,
Áóðéàòèéà, Çàêàìåíñêè ðàéîí
****
ÔÖÇÓËÈ-×ÀÍ, ÑÀËÀÌ!
Ñÿìÿðãÿíääÿ àçÿðáàéúàíëû äîñòëàðûì ÷îõäóð. Îíëàðûí âàñèòÿñè èëÿ ãÿçåòèíèí åëåêòðîí âàðèàíòûíû áþéöê ìàðàãëà
îõóéóðàì. Ñÿíÿ óüóðëàð äèëÿéèð, àä
ýöíöí ìöáàðÿê îëñóí, äåéèðÿì!
ÄÓÑÒÌÓÐÀÒ ÕÀÉÐÓËËÀÉÅÂ,
Ñÿìÿðãÿíä, áÿñòÿêàð
****
ÄÎÑÒÓÌ ÔÖÇÓËÈ!
Àä ýöíöí ìöáàðÿê! Éàäûíäàäûð,
1988-úè èëäÿ Ìîñêâàäà Ñÿíèí àä
ýöíöíÿ òîïëàøàí ÷îõ -ìèëëÿòëè äîñòëàðûí.
Ùàìûñûíûí àäûíäàí Ñÿíè òÿáðèê åäèð,
ìöâÿôôÿãèééÿòëÿð àðçóëàéûðàì.
Ãÿëÿì äîñòóí
Àçàì ÌÓÑÎÉÅÂ,
Òàúèêèñòàí, Âàõø ðàéîíó
****
ÝßÍÚßËÈ ÁÀËÀÑÛ, àä ýöíöí
ìöáàðÿê îëñóí!
Éàø þòñÿ äÿ íÿ ãÿì, ùÿëÿ ÿëäÿäèð
ãÿëÿì! Åøã îëñóí! Ãÿçåòèíèçäÿ ùÿðäÿí
ìÿíÿ äÿ éåð àéûðäûüûí ö÷öí ìèííÿòäàðàì. Áöòöí ýÿíúÿëèëÿðÿ ñàëàìëàðûìû éåòèð.
Âàëåù Èáðàùèìîâ,
Èñâå÷ðÿ
ÌÖÑÀÙÈÁß
* ðóçèýàð (ôàðñ äèëèíäÿ): çÿìàíÿ, ÷ÿðõè - ôÿëÿê; âàõò, çàìàí;
ùàë, âÿçèééÿò; êöëÿê.
- Ôöçóëè ìöÿëëèì, Ñèçÿ ÿââÿë÷ÿ
ÿíÿíÿâè áèð ñóàëëà ìöðàúèÿò åäèðÿì.
Æóðíàëèñòèêà àëÿìèíÿ íÿ çàìàí, íå÷ÿ
ýÿëìèñèíèç?
- Áó ñèðëè, ñåùèðëè àëÿìÿ ÷îõ åðêÿí
éàøëàðûìäàí ýÿëìèøÿì. Éàõøû õàòûðëàéûðàì, þòÿí ÿñðèí 60-úû èëèíèí ÿââÿëëÿðè èäè.
5-úè ñèíèôäÿ îõóéóðäóì. “Àçÿðáàéúàí
ïèîíåðè” ãÿçåòèíäÿ “Èòÿí ýÿëèí “ àäëû êè÷èê áèð ùåêàéÿì äÿðú îëóíìóøäó.
Áöòöí þìðöì áîéó õåéèðõàùëûüû, ÿñë èíñàíè êåéôèééÿòëÿðè, äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿðè
èëÿ ùÿéàò éîëóìà èøûã ñàëàí ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð ìöÿëëèìè, áþéöê øàèðèìèç
Ùöñåéí Úàâèäèí òÿëÿáÿñè Ôÿððóõ Íîâðóçîâ ìÿíè Êÿðàìÿò ìöÿëëèìèí éàíûíà
àïàðäû. Î çàìàí Êÿðàìÿò Òàüûéåâ “Êèðîâàáàä êîììóíèñòè” ãÿçåòèíèí ðåäàêòîðó èäè. Ôÿððóõ ìöÿëëèìèí: “Ñÿíÿ òÿçÿ
ìóõáèð ýÿòèðìèøÿì... Áàëàúà îëäóüóíà
áàõìà, “Ïèîíåð”äÿ äÿ éàçûëàðû ÷àï îëóíóð”, - äåéÿðÿê ìÿíè Êÿðàìÿò Òàüûéåâÿ òÿãäèì åòìÿñè èëÿ øòàòäàíêÿíàð
ìöõáèð êèìè æóðíàëèñòëèê ôÿàëèééÿòèì
áàøëàäû
- Éàçû÷ûëûã âÿ æóðíàëèñòëèê! Áó ñÿíÿòëÿðè íå÷ÿ ìöãàéèñÿ åäÿðäèíèç âÿ
öñòöíëöéö ùàíñûíà âåðÿðäèíèç?
- Éàçû÷ûëûã âÿ æóðíàëèñòèêà!... Ãîé
ùþðìÿòëè ãÿëÿì äîñòëàðûì ìÿíäÿí èíúèìÿñèí... Ùÿð èêèñè èíñàí ìÿíÿâèéàòûíà,
ùÿéàò ýåð÷ÿêëèêëÿðèíèí èøûãëàíäûðûëìàñûíà õèäìÿò åäèð. Þòÿí éàðûì ÿñðäÿ ùÿð
9
âÿ ïåäàãîýèêà ôÿíëÿðèíäÿí äÿðñ äåìèøÿì. Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã Óíèâåðñèòåòèíèí Ýÿíúÿ ôèëèàëûíäà Æóðíàëèñòèêà
ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû âÿ àïàðû÷û ìöÿëëèìè
îëìóøàì. “Æóðíàëèñò” àäëû ôàêöëòÿ ãÿçåòè éàðàòìûøàì. “ßäàëÿò” ãÿçåòèíèí Ãÿðá
áþëýÿñè öçðÿ ìóõáèðè èøëÿìèøÿì. 2006úû èëèí ìàé àéûíäàí øÿùèä ãàðäàøûì
Ðöçèýàð Ãàñûìîâóí õàòèðÿñèíÿ 16 ñÿùèôÿëèê ðÿíýëè “ÐÓÇÈÝÀД ãÿçåòèíèí òÿñèñ÷èñè âÿ áàø ðåäàêòîðóéàì. Áó ãÿçåòèí åëåêòðîí ñàéòûíû äöíéàíûí 20 þëêÿñèíäÿ îõóéóðëàð. Äåéèëÿíëÿðÿ ýþðÿ, ðåñïóáëèêàäà äà áó ãÿçåòèí ïÿðÿñòèøêàðëàðû ÷îõäóð... Ýþðäöéöíöç êèìè, æóðíàëèñòèêà ìÿíèì ùÿéàò éîëóìäóð. Áó ïåøÿ ÷åâèê, îáéåêòèâ, ãÿðÿçñèñ áèð òàëå éîëóäóð.
×îõ òÿÿññöô åäèðÿì êè, ñîí çàìàíëàð
áó ïåøÿíèí åòèêàñûíà, ùÿéàò éîëóíà
“... ÀÕÛ, ÁÓ
ÌßÍÈÌ ÒÀËÅ
ÉÀÇÛÌÄÛÐ ”
àñûí), ßùìÿä Èñàéåâè æóðíàëèñòèêàäà
óñòàä ñàéûðàì âÿ îíëàðû ìöàñèð æóðíàëèñòèêàäà ùàìûéà þðíÿê îëàí æóðíàëèñòëÿð
ùåñàá åäèðÿì.
- Ôöçóëè ìöÿëëëèì, Ñèçèí áàðÿíèçäÿ áèð æóðíàëèñò êèìè áÿùñ åäÿíëÿð
ãÿçåòèí òÿðòèáàòû èøèíäÿ, ìàêåò ãóðìàãäà, ðåäàêòÿäÿ õöñóñè áàúàðûüûíûç îëäóüóíó, ãåéä åäèðëÿð. Ùÿãèãÿòÿí áó, õöñóñè áèð èñòåäàä îëóá, Ñèçäÿ ùÿì äÿãèãëèéèí, ùÿì äÿ ôàíòàçèéàíûí ýöúëö îëìàñûíûí íÿòèúÿñèäèð.
Òÿðòèáàò èøèíè ìöêÿììÿë áèëìÿéèíèç,
Ñèçèí óçóí èëëÿð “Ýÿíúÿíèí ñÿñè”íäÿ
ìÿñóë êàòèá èøëÿìÿéèíèç ôàêòäûð. Áó
ãàáèëèééÿòèíèç òÿñèñ÷èñè âÿ áàø ðåäàêòîðó îëäóüóíóç “ÐÓÇÈÝÀД ãÿçåòèíäÿ þçöíö äàùà ïàðëàã øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð. 16 ñÿùèôÿëèê áèð ãÿçåòäÿ áÿçÿí èðè-
ëè-õûðäàëû 70-80 éàçû éåðëÿøäèðìÿê ùÿð
êÿñèí èøè äåéèë. Ãÿçåòèí “ÿðàçèñè”íäÿí Ñèç åëÿ áèð óñòàëûãëà, ãÿíàÿòëÿ èñòèôàäÿ åäèðñèíèç êè, éàçûëàð ùÿì
ðÿíýàðÿíý, ìàðàãëû òÿðçäÿ îõóúóëàðà
òÿãäèì îëóíóð, ùÿâÿñëÿ îõóíóð. Áó
ñÿíÿòèí èíúÿëèêëÿðèíè êèìäÿí þéðÿíìèñèíèç?
- Óñòàä ñþçö äèããÿòëè øàýèðä ö÷öí
þíÿìëèäèð. Ýþéýþë ðàéîíóíóí “Êîììóíèñò ÿìÿéè” ãÿçåòèíÿ ìÿñóë êàòèá òÿéèí
îëóíìóøäóì. Ùÿð ÷öð òÿúðöáÿì âÿ
áàúàðûüûì îëìàñûíà áàõìàéàðàã òÿðòèáàò èøèíäÿ ñÿðèøòÿì éîõ äÿðÿúÿñèíäÿ
èäè. Ðÿùìÿòëèê Îãòàé Ìÿììÿäîâ òÿñàäöôÿí áèçèì ãÿçåòÿ ýÿëìèøäè. Îíäàí
ìÿñëÿùÿò èñòÿäèì. Úÿìè 15 äÿãèãÿéÿ
ìÿñóë êàòèáëèéèí èíúÿëèêëÿðèíè ìÿíÿ èçàù
åòäè. Éàõøû éàäûìäàäûð, îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, òÿðòèáàòäàí ÷îõ øåé àñûëûäûð. Çÿéèô
éàçûíû áåëÿ ôàíòàçèéà èëÿ åëÿ òÿðòèá åòìÿê îëàð êè, ùàìû îíó îõóéàð. Áÿçÿí
äÿ ÿêñèíÿ. Ëàêèí ÿñë ìÿñóë êàòèá
îáéåêòèâëèéèíè ùå÷ íÿéÿ äÿéèøìÿìÿëèäèð. Èíäè äöç 45 èëäèð êè, Îãòàé ìöÿëëèìèí 15 äÿãèãÿëèê “äÿðñè” ìÿíèì éîë éîëäàøûì, ùÿìèøÿ öçöìö àü åäÿí ñÿíÿò
ìÿêòÿáèìäèð.
- Ñèç ùÿìèøÿ îõóúóëàðû ìàðàãëû
ôàêòëàðû, ùàäèñÿëÿðè ãÿëÿìÿ àëìàüûíûçëà òÿÿúúöáëÿíäèðèðñèíèç. Ìÿñÿëÿí,
ìÿí þçöì æóðíàëèñò Úÿôÿð Áàüûð, éàõóä õàëã àðòèñòè Ìîáèë ßùìÿäîâ ùàããûíäà éàçûëàðûíûçû áåëÿ ùåéðÿòëÿ ãàðøûëàìûøàì. Ìàðàãëûäûð, ìþâçóëàðû àõòàðûðñûíûç, éîõñà îíëàð Ñèçè òàïûð?
- Áÿçÿí áèð ìþâçó áèð èë ìÿíè
äöøöíäöðöð. Áÿçÿí äÿ åëÿ ìþâçó îëóð
êè, áèð ñààòûí è÷èíäÿ “äîüóëóð”. Áèð àðà
“Æóðíàëèñòèí ÷èá äÿôòÿðèíäÿí” ðóáðèêàñû
à÷ìûøäûì. Èëëÿðèí, àéëàðûí ñöçýÿúèíäÿí
ñöçöëÿí ôàêòëàð ýåúÿéàðû ìÿíè éóõóäàí
îéàäûá, áèòêèí áèð “ìÿíÿâè þâëàä” êèìè
äöíéàéà “ýþç à÷ûá”. Âÿ îõóúóëàðûì òÿðÿôèíäÿí ÷îõ éàõøû äà ãàðøûëàíûá. Äåéÿðäèì êè, ìþâçó þçö æóðíàëèñòè òàïûð. Áó
áàõûìäàí ýÿðÿê õàëã äà, ôàêò äà æóðíàëèñòÿ èíàíñûí, àðõàëàíñûí. Áóíà ýþðÿ äÿ
áó ïåøÿ ñàùèáè ùÿìèøÿ ïåøÿñèíÿ, ãÿëÿìèíÿ âÿ ñþçöíÿ ñÿäàãÿòëè îëìàëûäûð êè,
îíà èíàì èòìÿñèí.
Äàâàìû ñÿù.10-äà
10
Ìöñàùèáÿ
- Àèëÿ öçâëÿðèíèçäÿí Ñèçèí àðäû÷ûëûíûç îëóá, ñÿíÿòèíèçè ñå÷ÿí âàðìû? Îíëàðäàí ðàçûñûíûçìû?
- Àèëÿìèçäÿ äþðä íÿôÿð ÀÆÁ-íèí
öçâö âàð. Áåøèí÷è ðÿùìÿòëèê Ðöçèýàð èäè.
Íÿâÿì Àéñó äà ùÿðäÿí éàçûð. Áèëèðñèíèç, îíëàð ìÿíäÿí éàøúà êè÷èêäèðëÿð.
Ýåúÿëÿð ìÿíèì ãÿëÿìèìèí õûøûëòûñû îíëàðà ëàéëà úàëûá. Ùÿð äÿôÿ îíëàð éóõóäàí
äóðàíäà ýþðöáëÿð ìÿí èøëÿéèðÿì, åëÿ áèëèáëÿð éàõøû ïåøÿäèð... ýÿëèáëÿð. Àììà
ùÿëÿëèê ïåøÿêàð îëìàéûáëàð.
- Àèëÿíèçäÿ ÀÆÁ öçâëÿðè áàðÿäÿ
äàíûøàíäà “áåøèíúè Ðöçèýàð èäè” äåäèíèç. Èíäè î, ùÿéàòäà éîõäóð. Îíóí
ùàããûíäà êå÷ìèø çàìàíäà äàíûøìàëû îëóðóã. Ðöçèýàð úèñìÿí àðàìûçäà
éîõñà äà, ðóùÿí áèçèìëÿäèð âÿ ÿëáÿò-
28 ôåðàë 2014-cö èë
- Áèð ðÿâàéÿòäÿ äåéèëèð êè, ýóéà áèð
êèøè ùÿð ýöí ö÷ ÷þðÿê àëûð. Áèðèíè áîðúóíà âåðäèéèíè, áèðèíè áîðú âåðäèéèíè, äèýÿðèíè èñÿ þçö éåäèéèíè ñþéëÿéèðìèø... Ìÿí
äÿ âàëèäåéíëÿðèìÿ âÿ ùå÷ çàìàí óíóäóëìàéàí, øÿõñèééÿò êèìè éàääàøûìäà
éàøàéàí ìöÿëëèìëÿðèìÿ áîðúëóéàì!...
Þâëàäëàðûìà âÿ ÷îõñàéëû ñåâèìëè òÿëÿáÿëÿðèìÿ áîðú âåðìèøÿì, ùÿð áèðèíÿ äÿ äþíÿ-äþíÿ òàïøûðìûøàì êè, ìÿíÿ þäÿéÿúÿêëÿðè, ÿýÿð áåëÿ äåìÿê ìöìêöíñÿ,
áîðúëàðûíû þçëÿðè êèìè ëÿéàãÿòëè ýÿíúëÿðÿ
âåðñèíëÿð êè, äöíéàäà éàõøû èíñàíëàðûí
ñàéû àðòñûí. Áó èñòÿéèìÿ âàõòû èëÿ äÿðñ
äåäèéèì òÿëÿáÿëÿðèì - Âèëàéÿò Ìÿììÿäîâ, Îãòàé Ýóëàëûéåâ, Ðàôàåë Áåúàíîâ,
Åëäàð Èñýÿíäÿðîâ, Ðÿøàä Ñàùèë âÿ äèýÿðëÿðè àç ãàëà 25-30 èëäèð ÿìÿë åäèð, ìÿò-
çûñû îíóí ùÿì ìöäàôèÿ÷èñè, ùÿì èòòèùàì÷ûñûäûð. Òóòäóüó âÿçèôÿñèíÿ ýþðÿ ìÿòáóàòëà áèð áàøà ÿëàãÿñè îëàí áÿçè “ñàâàäëû” ìÿìóðëàð, ÷îõ âàõò ùÿð ùàíñû
ìÿòáó íÿøð áàðÿäÿ “þçöíäÿí äÿ ñàâàäëû” àäàìëàðûí ðÿéèíÿ ÿñàñÿí ìöíàñèáÿò
ýþðñÿíèð âÿ ìöñòÿãèë ìÿòáóàòà ÿíýÿëëÿð
òþðÿòìÿéÿ úÿùä åäèðëÿð. Áåëÿëÿðè äÿðê
åäÿ áèëìèðëÿð êè, ùÿãèãè æóðíàëèñòèí
äöøöíäöêëÿðè åëÿ ãÿëÿìÿ àëäûüû éàçûëàðëà ýþç ãàáàüûíà ÷ûõûð, ìÿòáóàò ñÿùèôÿëÿðèíäÿ òàðèõÿ ÷åâðèëèð. Íåúÿ äåéÿðëÿð, “áó
äàø, áó äà òÿðÿçè”. Áó ýöí Ýÿíúÿäÿ ãÿçåò áîëëóüó (àäëàðûíà ýþðÿ!) ìþâúóääóð.
Åëÿñè âàð 5-6 èëäÿ áèð íþìðÿñè ÷ûõìûð.
Àììà èäàðÿ âÿ ìöÿññèñÿëÿðèí àñòàíàñû
ùÿìèí ãÿçåòèí ðåäàêòîðó âÿ ÿìÿêäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí éàüûð îëóá. Òÿÿññöô êè,
íÿéÿ ýþðÿ?
- Éàç âÿ ïàéûçû ñåâèðÿì... éàçãàáàüû äöíéàéà ýÿëìèøÿì. Èíäè þìðöí
ïàéûçûíû éàøàéûðàì. Ñàüëûã îëñóí, ãûøäà
äà áàùàð ÷è÷ÿêëÿðè þìðöìö éàçà áÿíçÿäÿ÷ÿê. Âÿùøè äàü ÷è÷ÿêëÿðèíèí âóðüóíóéàì. Éàéûí èñòèñè, ïàéûçûí õÿçàíû, ãûøûí àéàç-øàõòàñû âÿùøè äàü ÷è÷ÿêëÿðèíèí
áàùàð òÿðàâÿòèíÿ òÿñèð åäÿ áèëìèð. Áîé
÷è÷ÿéè ùÿìèøÿ ÿòèð ñà÷ûð. Áÿçÿí ÿí ÷îõ
ñåâäèéèì àäàìëàðäà áîé ÷è÷ÿéè ÿòèðèíè
äóéóðàì. Áó ÷è÷ÿéÿ áÿíçÿòäèéèì
àäàìëàð ìÿíè àíëàéà áèëñÿéäè, þçöìö
õîøáÿõò ñàíàðäûì.
- ßí ÷îõ ñåâäèéèíèç ÷è÷ÿê äåäèíèç
êè, áîé ÷è÷ÿéèäèð... Ìàðàãëûäûð, áîé ÷è÷ÿéèíè ùàíñû ìÿçèééÿòèíÿ ýþðÿ ñåâèðñèíèç? Áÿëêÿ, áó ÷è÷ÿê ùÿéàòûíûçäà
ÔÖÇÓËÈ ÐÖÇÈÝÀÐ: “.. ÀÕÛ, ÁÓ ÌßÍÈÌ ÒÀËÅ ÉÀÇÛÌÄÛÐ
ßââÿëè ñÿù.9-äà
- Éàðàäû÷ûëûüûíûçà àç-÷îõ áÿëÿäëèéèì ìÿíÿ èìêàí âåðèð êè, äåéèì: Ñèçäÿ
òåàòðëà áàüëû éàçûëàð éàõøû àëûíûð. Áó,
íÿ èëÿ áàüëûäûð? Òåàòðà òåç-òåç ýåòìÿéèíèçëÿìè?... Öìóìèééÿòëÿ, ùàíñû
ìþâçóëàðäà éàçìàüû õîøëàéûðñûíûç?
- Òàëå åëÿ ýÿòèðèá êè, ìÿí ÿââÿëúÿ
Ýÿíúÿíèí ÿí ãîúàìàí ìÿêòÿáèíäÿ - 5
íþìðÿëèäÿ, ñîíðà èñÿ äöíéàíûí “ìÿðêÿçè” ñàéäûüûì Áàüáàíëàð éàøàéûø ñàùÿñèíäÿêè 16 íþìðÿëè ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë àëìûøàì. Ùÿð èêè ìÿêòÿáäÿ óñòàä ìöÿëëèìëÿðèì îëóá: ßëè Íàìàçîâ, ßëè Àááàñîâ, ßëè Ìÿëèêîâ, ßøðÿô Ôÿðçÿëèéåâ, Èñýÿíäÿð Áàüûðîâ, Ñåéäÿìèð Ìåùäèéåâ (5
íþìðÿëè ìÿêòÿá), Ôÿððóõ Íîâðóçîâ, Úàâèä Òàüûéåâ, Èäðèñ Àðàñëû, Ìåùäè âÿ Íÿçÿð Áàáàéåâ ãàðäàøëàðû, Ôàòìà Úÿôÿðîâà (16 íþìðÿëè ìÿêòÿá). Áó èíñàíëàð ùÿð
áèð øàýèðäÿ ÿñë âàëèäåéí ãàéüûñû ýþñòÿðèð, ùÿéàòà ùàçûðëàéûðäûëàð. Áó áàõûìäàí
ùÿð áèð ùÿðÿêÿòèìèç ìöäðèê ìöÿëëèì
ãàéüûñû âÿ íÿçàðÿòè èëÿ ÿùàòÿ îëóíóðäó.
6-úû ñèíèôäÿ îõóäóüóì âàõòëàðäàí
þçöìö “àõòàðìàüà” áàøëàäûì. Äÿðñäÿí
ñîíðà áåøèëëèê ðÿññàìëûã ìÿêòÿáèíäÿ
òÿùñèë àëäûì - ðÿññàìëûã áàúàðûüûíà éèéÿëÿíäèì. Ñîíðà ôîòî äÿðíÿéèíÿ ýåòäèì.
Ïèîíåðëÿð ñàðàéûíäà õàëã àðòèñòëÿðè Ùàúûáàáà Áàüûðîâóí äðàì äÿðíÿéèíäÿ ìàðàãëû ðîëëàð èôà åòäèì, Çöëôöãàð Áàðàòçàäÿíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ðÿãñ äÿðíÿéèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åòäèì. “Äîñòëóã ìÿøÿëè” êèíî æóðíàëûíà ÷ÿêèëäèì, èíäè ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè Ìÿììÿä Àëèìëÿ èë áîéó
ìÿêòÿáëèéÿ âåðèëÿí õÿðúëèêäÿí ãÿïèê-ãÿïèê ïóë éûüàðäûã êè, éàéäà Áàêûäàí ýÿëÿí àêòéîðëàðà ýöë äÿñòÿëÿðè áàüûøëàéàã.
Î áþéöê ñÿíÿòêàðëàðëà ùÿð ýþðöøöìöç
áèçÿ áèð äöíéà ãöðóð, ôÿðÿù áÿõø åäÿðäè... Âàëèäåéíëÿðèì ùÿêèì îëìàüûìû èñòÿéèðäèëÿð. Ìöÿëëèìëÿðèìèí ñàéÿñèíäÿ ñàâàäûì, áèëèéèì äÿ èìêàí âåðèðäè. Ëàêèí
óíóäóëìàç ìöÿëëèìèì Ôÿððóõ Íîâðóçîâóí ìÿñëÿùÿòè èëÿ æóðíàëèñò îëäóì. Ñîíðà
åëÿ îíóí ìÿñëÿùÿòè èëÿ ìöÿëëèìëèê äèïëîìó äà àëäûì. Åëÿ éàðûì ÿñðëèêäÿí ÷îõ
æóðíàëèñò òàëåéèìäÿ äÿ ìÿíè ãàíå åäÿí
éàçûëàðûì ðÿññàìëàð, àêòéîðëàð, ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò àäàìëàðû áàðÿäÿ
îëóá.
- Öðÿéèíèçÿ éàõûí ìþâçóëàð áàðÿäÿ äàíûøäûíûç. Ìÿëóìäóð êè, ùÿð áèð
ìþâçó þçöíÿ óéüóí ôîðìàäà
äöçýöí ùÿëëèíè òàïûð. Æóðíàëèñòèêàíûí
ùàíñû æàíðëàðû çþâãöíöçÿ, ãÿëÿìèíèçÿ
óéüóíäóð?
- Æóðíàëèñòèêàíûí áöòöí æàíðëàðûíäà
ãÿëÿìèìè ñûíàìûøàì. Ùÿð áèð æàíðäà
éöçëÿðëÿ éàçûì äÿðú îëóíóá. Ëàêèí
î÷åðê âÿ ôåëéåòîí (òÿÿññöô êè, áó ýöí
ùÿð èêè æàíð òÿíÿççöëäÿäèð!) ìÿíèì ö÷öí
ýåíèø òðèáóíàéà áÿðàáÿðäèð. Áó æàíðëàðäà èëùàì ïÿðèì þçöíö äàùà ñÿðáÿñò
ùèññ åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, öðÿêëÿ éàçäûüûì ùÿð áèð éàçûì - èñòÿð êè÷èê áèð õÿáÿð, èñòÿð èðè ùÿ÷ìëè éàçû îëñóí, ìÿíèì
ìÿíÿâè þâëàäûìäûð. Âàëèäåéí èñÿ ùå÷
áèð þâëàäûíäàí èìòèíà åòìÿç âÿ àðàëàðûíäà ôÿðã ãîéìàç.
òÿ, îíó ÷îõ ñåâÿí áþéöê ãàðäàøû êèìè äàùà ÷îõ ñåâèëÿíäèð. Øÿùèä ãàðäàøû îëìàã Ñèçäÿ ùàíñû äóéüóëàðû îéàäûð?
- ßýÿð éàçûëàíëàðà èíàíñàã - âÿòÿí
ö÷öí øÿùèä âåðìÿê ìöãÿääÿñ áèð
àìàëäûð. Ëàêèí ðåàë ùÿéàò áóíà úàâàá
âåðìèð. Ðöçèýàð áèðèíúè ñèíôÿ ýåäÿíäÿ
àðòûã ñÿðáÿñò éàçûá-îõóéóðäó “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè” ãÿçåòèíäÿ ùàããûíäà
éàçû äà äÿðú åäèëìèøäè. Ìÿêòÿá äèðåêòîðó ðÿùìÿòëèê Áàüûð Áàüûðîâ îíó áèðèíúè
ñèíôÿ ãÿáóë åäÿðêÿí Ñÿìÿä Âóðüóíóí
“Àçÿðáàéúàí” ïîåìàñûíûí áîéöê áèð
ïàð÷àñûíû ÿçáÿðäÿí ñþéëÿäè. Ñîíðàëàð 8úè ñèíèôäÿ îõóéàðêÿí î âàõòêè “Êèðîâàáàä êîììóíèñòè”, “Àçÿðáàéúàí ïèîíåðè”
âÿ “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè” ãÿçåòëÿðèíäÿ
ìàðàãëû éàçûëàðû, ôîòî ðåïîðòàæëàðû äÿðú
îëóíóðäó. Áèð äÿôÿ ðåäàêñèéàäà íàõÿëÿô
àäàìëàð ýóéà îíóí éàçûëàðûíû ìÿíèì
éàçäûüûìû ñþéëÿéèðëÿð. Äàèì ÿëàãÿ ñàõëàäûüû æóðíàëèñò äîñòóìóç Ðÿôèãÿ õàíûì
Ñàäûãîâà øöáùÿëÿðè éîõ åòìÿê ö÷öí
îíó îòàüà ñàëûá þçö ôàêòëàð âåðèð âÿ éàçûíû åëÿ ðåäàêñèéàäàúà ùàçûðëàìàüû òàïøûðûð. Ðöçèýàð èìòàùàíäàí öçöàü ÷ûõûð.
Ñîíðàëàð ÀÆÁ öçâö îëäó, ÑÑÐÈ Æóðíàëèñòëÿð Èòòèôàãûíûí áèð íå÷ÿ ìöñàáèãÿñèíèí ìöêàôàò÷ûñû îëäó. 1990-úû èëèí éàíâàð àéûíäà Òîäàíûí ìöäàôèÿñèíäÿ øÿùèäëèê çèðâÿñèíÿ óúàëäû. Øÿùÿðèìèçäÿ
îíóí àäûíà êö÷ÿ âåðèëìèøäèð. Ô.ßìèðîâ
àäûíà ïàðêäà “ÐÓÇÈÝÀÐ ÁÓËÀÜÛ” àáèäÿ êîìïëåêñè âÿ áöñòö óúàëäûëìûøäûð.
Ùàããûíäà ìàùíû áÿñòÿëÿíìèø, õåéëè øåèð, ïîåìà, ùåêàéÿ âÿ î÷åðêëÿð éàçûëìûøäûð. Áèð íå÷ÿ òèøÿ âÿ ôûð÷à óñòàñû îíóí
áÿäèè îáðàçûíû éàðàòìûøäûð. Áó ýöí òÿÿññöô åäèðÿì êè, Ðöçèýàð øÿùèä îëóá...
- Ùöñåéí Àðèô, Øàìî Àðèô, Íèçàìè
Àéäûí... áèð ÷îõ áàøãàëàðû êèìè Ñèç äÿ
Ðöçèýàð øÿùèä îëàíäàí ñîíðà îíóí
àäûíû þçöíöçÿ òÿõÿëëöñ ñå÷äèíèç. Áó
òÿõÿëëöñ Ñèçÿ íÿ áÿõø åäèð?
- Áó òÿõÿëëöñ ìÿíÿ èêè ãöðóðëó ùÿéàò éàøàìàüû áÿõø åäèá. Áèðè þâëàäëàðûíà
àòà, íÿâÿëÿðèíÿ, áàúû-ãàðäàø óøàãëàðûíà
áàáà îëàí æóðíàëèñò, ðåäàêòîð âÿ íàøèð
Ôöçóëèíèí ùÿéàòûíû, áèð äÿ ýÿíú þìðöíö
áèçÿ áàüûøëàéàí øÿùèä ãàðäàøûì Ðöçèýàðûí ùÿéàòûíû. Áó, ìÿíÿ ùÿð øåéäÿí
þíúÿ ìÿñóëèééÿò, þçöíöäÿðê âåðèð. Íÿ
ãÿäÿð þìðöì âàð, îíóí øÿùèä ðóùóíó
(áàõìàéàðàã êè, îíäàí ñîíðà âÿ åëÿ áó
ýöí äÿ áàøûì ÷îõ áÿëàëàð ÷ÿêèá âÿ ÷ÿêèð. Àõû, õàëãûìûç äþçöìëö âÿ ãÿäèðáèëÿí
õàëãäûð) éàøàìàëû, ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿëèéÿì.
- Áþéöê áèð àèëÿéÿ àòàëûã âÿ áàáàëûã åòìÿê Ñèçè éîðìóð êè?
Òàëå åëÿ ýÿòèðèá êè, ìÿí àòàìû
òåç èòèðìèøÿì. ×îõ åðêÿí âàõòëàðûìäàí
áàúûì óøàãëàðû, ñîíðàëàð ãàðäàøëàðûìûí
âÿ ãûçûìûí óøàãëàðû áàáà äåéèáëÿð.
Îüëàíëàðûìäàí íÿâÿ ýþðìÿê àðçóñóíäàéàì. Äîüìàëàðûí äà, éàäëàðûí äà
ãàéüûñûíû ÷ÿêìÿê àäàìû éîðìóð, ÿêñèíÿ ìÿíÿâè ðàùàòëûã ýÿòèðèð.
- Ùÿéàòäà þçöíöçö êèìÿ áîðúëó
ñàéûðñûíûç?
áóàòäà õåéèðõàù, âÿòÿíïÿðâÿð, úÿñàðÿòëè, äÿéàíÿòëè, íàìóñëó ÿìÿëëÿðè èëÿ ñàéûëûá-ñå÷èëÿí ãÿëÿì ÿùëèäèðëÿð. Áó áàõûìäàí ùå÷ êÿñÿ áîðúëó ãàëìàìûøàì.
- Áóðà ãÿäÿð ñóàëëàðûì äàùà ÷îõ
Ñèçèí ñÿíÿòèíèç âÿ àèëÿíèçëÿ áàüëû èäè.
Èíäè èñòÿéèðÿì îõóúóëàðû Ñèçèí ìÿíÿâè
äöíéàíûç, ùÿéàò âÿ èíñàíëàð ùàããûíäà äöøöíúÿëÿðèíèç èëÿ òàíûø åäèì. Áó
éþíäÿ áèðèíúè ñóàëûì: Ñèç èíñàíëàðäà
äàùà ÷îõ ùàíñû êåéôèééÿòëÿðè ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Êèøèëÿðäÿ íàìóñó, õåéèðõàùëûüû,
ÿëèà÷ûãëûüû! Ãàäûíëàðäà ÿõëàãû, ñÿäàãÿòè,
þçöíÿ äèããÿò âÿ íÿçàðÿòè èòèðìÿìÿéè...
Õåéèðõàùëûã ùÿð áèð èíñàíûí ÿìÿëèíäÿ,
ãàíûíäà îëìàëûäûð. Èëèí - ýöíöí áó âàõòûíäà “ÐÓÇÈÝÀД ãÿçåòèíèí úöçè ýÿëèðèíäÿí ìÿí þçöìÿ áèð ãóòó ñèãàðåò äÿ
àëìûðàì. Äè ýÿë êè, ùÿð áèð ìèëëè áàéðàìûìûçäà ãÿçåòèí ùåñàáûíà êèìñÿñèç óøàã
âÿ ãîúàëàðà ùÿäèééÿ âåðìÿêäÿí áþéöê
ìÿìíóíëóã äóéóðàì. “ÐÓÇÈÝÀД ãÿçåòèíèí êèòàáõàíàñû “ ñåðèéàñûíäàí áèð
íåúÿ èìêàíñûç éàçàðà êèòàá ÷àï åäèá,
áàüûøëàìûøàì. Îíëàðûí ìèííÿòäàðëûã
ñþçëÿðè ìÿíÿ áèð äöíéà ñåâèíú ýÿòèðèá.
- Áÿñ èíñàíëàðûí ùàíñû õöñóñèééÿòëÿðèíè íèôðÿòÿëàéèã ùåñàá åäèðñèíèç?
- Ëÿéàãÿòñèçëèéè!.. Äåäè-ãîäó àçàðêåøëèéèíè. Áÿçÿí ýþðöðñÿí îòóðóá ÷àé
èúèá, ÷þðÿê éåéèðëÿð. Àðàëàíàí êèìè áèðáèðèíèí àðõàñûíúà áþùòàí éàüäûðûðëàð.
Áèëìèðÿì, äèããÿò éåòèðìèñÿíìè, ùÿòòà
ñàùèáñèç êö÷ÿ èòëÿðè áèð-áèðèíèí àéàüûíû
òàïäàëàìûð. Äè ýÿë áó “çèéàíëû” - çèéàëûëàð
äîñò äåéÿ-äåéÿ áèð-áèðëÿðèíÿ ãóéó ãàçûðëàð. Áàõ áóíà íèôðÿò åäèðÿì. Áèð äÿ ÿí
ìöãÿääÿñ âàðëûã îëàí ãàäûíëàðà ùþðìÿò
áÿñëÿìÿéÿíëÿðè, îíëàðà ìÿíôè ìöíàñèáÿò ýþñòÿðÿíëÿðè ýþðìÿéÿ ýþçöì éîõäóð. ßñëèíäÿ ïèñ ãàäûí éîõäóð, îíëàðû
úÿìèééÿò éåòèøäèðèð. Áÿçÿí áó áÿäáÿõòëÿðèí ÿí ÷îõ èíàíäûãëàðû àäàì òîï êèìè
îíó áàøãàëàðûíà þòöðöð âÿ ñîí ìÿãàìäà ãàäûí òàëåéè ôàúèÿ èëÿ ãàðøûëàøûð. Ãàäûí ôàúèÿñè ãÿäÿð öðÿê àüðûäàí èêèíúè áèð
õÿñòÿëèê òàíûìûðàì. Áóíó òþðÿäÿí âèðóñëàð - ÿí àë÷àã àäàìëàðäûð.
- Òÿðèôëÿìÿéè, éîõñà òÿðèôëÿíìÿéè
÷îõ ñåâèðñèíèç? Úàâàáûíûçû àëìàìûø
äåéèì êè, òÿðèôëÿíìÿéè ñåâìÿéÿí
àäàì òàíûìûðàì...
- Òÿðèô áàø ýèúÿëëÿíäèðÿí øåéäèð.
Îíà ýþðÿ äÿ òÿðèôëÿíìÿéè ñåâìèðÿì. Áèð
äÿ ýþðöðñÿí, áöòöí âàðëûüûíà áÿëÿä îëäóüóí àäàì ñÿíè òÿðèôëÿéèð, ùèññ åäèðñÿí êè, îíóí òÿðèôèíèí ïÿðäÿàðõàñû ìÿãñÿäè âàð... öðÿéèíäÿí êå÷èð êè, åëÿ öçöíÿ
äåéÿñÿí: “À êþïÿêîüëó, êèìè àëäàäûðñàí”?... Àììà þçöì ùÿãèãè èíñàíà,
ëÿéàãÿòëè àäàìà öðÿêäÿí ýÿëÿí õîø
ñþçö äåìÿéè ñåâèðÿì, ùÿìèøÿ äÿ þç òÿðèôèìèí îáéåêòèâëèéèíÿ èíàíûðàì.
- Áó ýöíêö, ìöñòÿãèë Ýÿíúÿ ãÿçåòëÿðè áàðÿäÿ äàíûøàã...
- Áèëèðñèíèç, ãÿçåò÷è òàëåéè ÷îõ
ìöðÿêêÿáäèð. Îíóí äþâëÿòÿ ñÿäàãÿòè
äÿ, õàëãà ìÿùÿááÿòè äÿ, ïåøÿêàðëûüû äà
ýèçëÿäèëÿ áèëìÿç. ÷àï îëóíàí ùÿð áèð éà-
áåëÿ ñÿâèééÿñèç “ãÿçåò÷èëÿð” þçëÿðè ñÿâèééÿäÿ îëàí ìÿìóðëàðëà äàùà àñàí äèë
òàïûðëàð. Áó äà íÿèíêè Ýÿíúÿíèí, öìóìèééÿòëÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûìûçûí
ìöñòÿãèë ìÿòáóàòûíûí èìèúèíÿ õÿëÿë ýÿòèðìÿéÿ áèëìÿç. Òÿÿññöô äîüóðàí ùàëäûð, åëÿìè...
- “ÐÓÇÈÝÀД ûí ìöÿëëèôëÿðè áàðÿäÿ íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Ùÿð áèð ãÿçåò ðåäàêòîðóíäàí ÷îõ
ÿòðàôûíà òîïëàäûüû ìöÿëëèôëÿðè èëÿ òàíûíûð
âÿ ñåâèëèð. “ÐÓÇÈÝÀД ðåñïóáëèêàíûí áèð
÷îõ áþëýÿëÿðèíäÿ âÿ åëåêòðîí ñàéòû èëÿ
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ éàéûëûð Ãàçàõäàí,
Ìàñàëëûäàí, Áåéëÿãàíäàí, Øàáðàíäàí,
òåç-òåç ìÿíÿ çÿíýëÿð ýÿëèð: ßëâàí Êÿáèðëèíèí, Ãÿðèá Ìåùäèíèí, Èìðàí Ãàñûìîâóí, Áàðàò Âöñàëûí, Ìöñòàôà Ðàñèìîüëóíóí, Øàìõàë Ðöñòÿìèí, Ðàôèã
Áàõøûéåâèí, Öìáöëáàíóíóí, Ñîëìàç
Øÿìñèí, ñîí çàìàíëàð áèçäÿ ÷àï îëóíàí Îôåëéà Ìÿäÿòãûçûíûí, Øÿëàëÿ Èñàéåâàíûí âÿ áàøãàëàðûíûí ÷îõñàéëû îõóúóëàðû, þç àóäèòîðèéàëàðû âàð. ßòðàôûìûçäà
ñàüëàì ðóùëó àäàìëàð òîïëàìàüûìûçëà
þéöíöðÿì. Åëÿ ãÿçåòèìèçèí åëåêòðîí
âåðñèéàñûíäà “ßí ÷îõ îõóíàí” âÿ “Çèéàðÿò÷èëÿðèìèç” áþëìÿñèíäÿ äöíéàíûí 20
- äÿí àðòûã þëêÿñèíèí “áàéðàãëàðû”íû ýþðÿíäÿ, îíëàðûí éàçûëàðû áàðÿäÿ éàõøû
ìöíàñèáÿòëÿ ðàñòëàøàíäà áèð ðåäàêòîð
êèìè ùèññ åäèðÿì êè, ÿìÿéèìèç ùÿäÿð
äåéèë. Èëê ãÿëÿì òÿúðöáÿñèíè áèçèì ñÿùèôÿëÿðäÿ êå÷ÿí ýÿíúëÿðèìèçèí - Øàùèí Èñëàìûí, Òóðàíÿ Òóðàíûí, Øÿôà Âÿëèéåâàíûí äà àðòûã þç îõóúó äàèðÿñè âàð âÿ ùåñàá åäèðÿì êè, “ÐÓÇÈÝÀДäàí ãàíàä
àëàí áó ýÿíúëÿð óüóðëó éîëäàäûðëàð.
- Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí íÿñðè, ïîåçèéàñû âÿ äðàìàòóðýèéàñûíäà êèìëÿðè
äàùà ÷îõ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Ãÿðèá Ìåùäè, Öìáöëáàíó, Ìóñòàôà Ðàñèìîüëó, Øàìõàë Ðöñòÿì, ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðè Áàðàò Âöñàë,
Ìÿììÿä Àëèì... âÿ “ÐÓÇÈÝÀДäà èëê
ãÿëÿì òÿúðöáÿëÿðèíè êå÷ÿí áöòöí
ýÿíúëÿðè.
- ßí ÷îõ ñåâäèéèíèç áÿñòÿêàðëàð,
ìóñèãè ÿñÿðëÿðè, ìöüÿííè, ðÿññàì âÿ
àêòéîðëàð êèìëÿðäèð?
- Öçåéèð áÿéèí áöòöí ÿñÿðëÿðèíè, Ñîëòàí Ùàúûáÿéîâóí “Êàðâàí”íûíû, Úàùàíýèð Úàùàíýèðîâóí “Àíà” ìàùíûñûíû, Ôèêðÿò ßìèðîâóí áöòöí ÿñÿðëÿðèíè, Òîôèã
Ãóëèéåâèí áöòöí ìàùíûëàðûíû... Éàãóá
Ìÿììÿäîâ, Ùàúûáàáà Ùöñåéíîâ,
Ðöáàáÿ Ìóðàäîâà, Øþâêÿò ßëÿêáÿðîâà, Íÿçàêÿò Ìÿììÿäîâàíûí èôàñûíû...
Ðÿøèä Áåùáóäîâó èôà åòäèéè äåìÿê îëàð,
áöòöí ÿñÿðëÿðè ìÿíäÿ âàð... Àêòéîðëàðäàí Ùÿñÿíàüà Òóðàáîâ, Øÿôèãÿ Ìÿììÿäîâà, Éàøàð Íóðè, ßëÿääèí Àááàñîâ,
Çöëôöãàð Áàðàòçàäÿ, Òåëìàí ßëèéåâ,
Ïÿðâàíÿ Ãóðáàíîâà... Ðÿññàìëàðäàí
Ñÿòòàð Áÿùëóëçàäÿ, Âàí Ãîã, ýÿíúÿëè
Ôàèã ãàðäàøûì...
- Ñåâäèéèíèç ðÿíý... Ñÿáÿáè íÿäèð?
- Àü âÿ ãàðà ðÿíý... ùÿð èêèñè áèð úàëàðëûäûð... Äèýÿð ðÿíýëÿðäÿ èñÿ ãàðûøûã
âàð..
- Ñåâäèéèíèç ôÿñèë ùàíñûäûð âÿ
ùàíñûñà áèð åïèçîäëà áàüëûäûð?
- Óøàã âàõòû ïèîíåð äöøÿðýÿñèíäÿ
ðÿùìÿòëèê Ôàòìà ìöÿëëèì ìÿíÿ áèð äÿñòÿ áîé ÷è÷ÿéè áàüûøëàìûøäû. Îíó êèòàáûí
àðàñûíäà ñàõëàéûðäûì. Ãóðóéóá éàðïàãëàðû òîêöëìöøäö, àììà ÿòðèíè ñîí àíà
ãÿäÿð èòèðìÿäè. Ùÿéàòûìäà éàõøû àäàìëàðû áîé ÷è÷ÿéèíÿ áÿíçÿäèðÿì, îíëàðûí
éàõøû ÿìÿëëÿðè äÿ ùå÷ çàìàí ÿòðèíè èòèðìèð...
- Æóðíàëèñò, íàøèð, ðåäàêòîð, àòà,
áàáà, ãàðäàø, ùÿéàò éîëäàøû, äîñò...
îëìàã áþéöê ãàéüûëàðëà éöêëÿíìÿê
äåìÿêäèð. Ùå÷ áîø âàõòûíûç îëóðìó,
îëàíäà íÿ èëÿ ìÿøüóë îëóðñóíóç?
- Áîø âàõòëàðûì àç îëñà äà äàüëàðà
âÿ Êöðöí ñàùèëèíÿ ãàúìàüû ÷îõ ñåâèðÿì. Îðàëàðäà àäàì èêèíúè Ìÿíèíÿ ðàùàò ùåñàáàò âåðÿ áèëèð...
- Äåéèðñèíèç êè, “Èêèíúè Ìÿí”èíèçÿ
áîø âàõòëàðûíûçäà ùåñàáàò âåðèðñèíèç.
Áÿëè, èíñàíûí, ÿí éàõûí äîñòó, ìÿñëÿùÿòúèñè åëÿ îíóí þçöäöð. Áÿñ äîñòóíóç âàðìû?. Âàðñà, ÷îõäóðìó?
- Äîñòëàðûì ÷îõäóð, ëàï ÷îõ... Àëëàù
ùå÷ áèð êèøèíè äîñòäàí éåòèì ãîéìàñûí.
- Ôöçóëè ìöÿëëèì, áèð ÷îõëàðû êèìè,
ìÿí äÿ èëê ýÿíúëèéèìäÿ õîøóìà ýÿëÿí
ùèêìÿòëè ñþçëÿðè, øåèð ïàð÷àëàðûíû ÿçáÿðëÿéèðäèì âÿ îíëàðûí áÿçèëÿðè ñîíðàëàð
ìÿíèì ùÿéàò êðåäîìà ÷åâðèëèðäè. Ìÿñÿëÿí, Çîéà Êîñìîäåìéàíñêàéàíûí
ýöíäÿëèéèíäÿí ýþòöðäöéöì áèð ÷öìëÿ:
“Þç ãÿäðèíè áèë, ëàêèí ãèéìÿòèíè øèøèðòìÿ”... Éàõóä, Ì.Ãîðêèíèí “Ñÿùÿð” ÿñÿðèíäÿí: “Ùÿéàò, øÿíëèê ãàéíàüû Ýöíÿøÿ
àëãûø, ùþðìÿò! Àëãûø åé áó äöíéàíû ýþçÿëëÿøäèðÿí çÿùìÿò”! Ñèçèí äÿ ñåâäèéèíèç àòàëàð ñþçö, ùèêìÿòëè êÿëàì, øåèð
ïàðúàëàðû îëìàìûø äåéèë, åëÿäèðìè?
- “Åë ö÷öí àüëàéàí ýþç êîð îëàð”...
Þç ùÿéàòûìäà áóíà èíàíìûøàì...
“Úÿííÿò àíàëàðûí àéàãëàðû àëòûíäàäûð”...
øÿðùÿ åùòèéàú äóéìóðàì. “Éà Ðÿáá,
áÿëàéè åøã èëÿ ãûë àøèíà ìÿíè!”... Åøã ýåíèø ìÿíàëûäûð: Âÿòÿíÿ, Àíàéà, Ãàäûíà,
þâëàäà, èíñàíëàðà åøã îëìàäàí éàøàìàã ìÿíàñûç áèð þìöðäöð.
- Ýÿëèí ñîíäà éåíÿ ñèçèí ñÿíÿòèíèçÿ ãàéûäàã. Ìÿíèì ö÷öí ÷îõ ìàðàãëûäûð: æóðíàëèñò îëìàñàéäûíûç, ùàíñû
ñÿíÿòè ñå÷ÿðäèíèç?
- ßìÿêäàð æóðíàëèñò, òàíûíìûø éàçû÷û - ïóáëèñèñò äîñòóì Ãÿðèá Ìåùäè áèð
éàçûñûíäà äåéèð êè, “óøàã âàõòû ãûçëàð
ýÿëèí÷èéÿ, îüëàíëàð ìàøûíà éöéöðÿðëÿð,
Ôöçóëè Ðöçèýàð èñÿ êàüûç-ãÿëÿìÿ úàí
àòûá...”
Ðÿùìÿòëèê Íöñðÿò Êÿñÿìÿíëèäÿ áèð
êèòàá âàð èäè. Ðóùëàð áàðÿäÿ... Äåéèðäè,
ùÿð ðóù 12 äþâð éàøàéûð. Ùÿìèí êèòàáäàí ìÿíèì äÿ ðóùóìó òàïìûøäû. Îíóí
äåäèéèíÿ ýþðÿ, ìÿí 5-úè äþâðöìö éàøàéûðàì. Ìÿíäÿí ÿââÿëêèëÿð äÿ åëÿ éàçû
- ïîçó àäàìû îëóáëàðìûø. Äåìÿëè, áó
ìÿíèì òàëå éàçûìäûð.
- Ìöñàùèáÿéÿ ýþðÿ ÷îõ ñàü îëóí.
- Ìèííÿòäàðàì... õåéëè ÿçèééÿò ÷ÿêäèíèç!
Ìöñàùèáÿíè àïàðäû
Ôèðÿíýèç ÈÄÐÈÑÃÛÇÛ
ÍßÑÐ
28 ôåðàë 2014-cö èë
Òöëêö õèñëÿòëè èíñàíëàðà èòùàô
îëóíóð. ßñèë èíñàí ö÷öí ôÿñèëëÿðèí ùàìûñû ìÿôùóìëàðäûð:
øÿðòè, þòÿðè ìÿôùóìëàð. ßñèë
ãûø èíñàíûí ìÿíÿâè öøöìÿñè;
ßñèë áàùàð àðçóëàðûí ÷è÷ÿê à÷ìàñûäûð.
Áÿñ, òöëêöëÿð ö÷öí íåúÿ?
Úàâàí áèð òöëêö þç êàðéåðàñû
ö÷öí ÷îõ ôèêèðëÿøäè, äàüû àðàíà äàøûäû, àðàíû äàüà. Äàüëàðäàí ñöðöëÿð
àðàíà êþ÷ìöø, éàëíûç äÿéÿ éåðëÿðè,
áèð äÿ àðõàúäàêû äóç äàøëàðû ãàëìûøäû. Òöëêö áóðàëàðäà âóðíóõóð,
éåìÿéÿ ùå÷ íÿ òàïìûðäû. Áèðäÿí
ýþçöíÿ èòëÿðÿ éàë âåðìÿê ö÷öí ãàçûëìûø éàëàãëàð ñàòàøäû. Òåç þçöíö
îðà ÷àòäûðûá, èòëÿðèí àðòûãëàðûíû éàëàìàüà áàøëàäû. Èíñàôñûç èòëÿð äÿ î
òîðïàã ãàçàíëàðûíû åëÿ éàëàìûøäûëàð
êè, áó òöëêöéÿ ùå÷ íÿ ãàëìàìûøäû.
×îõ áèêåô èäè òöëêö, íÿ åòñèí,
íåúÿ äîëàíñûí? Áèð äÿ àðàíàìû
ýåòñèí, îðàäà èøè ñàðûéàðìû ýþðÿñÿí. Îâ÷óëàðûí òÿëÿñèíÿ äöøìÿç
êè.?!
Ôèêèð äÿðéàñûíà ãÿðã îëàí òöëêö
åëÿ áèë éóõóäàí àéûëäû. Éàõûíëûãäàêû ìåøÿäÿ ùþêìðàíëûã åäÿí øèð éàäûíà äöøäö. Þç-þçöíÿ ïû÷ûëäàìàüà áàøëàäû. Íåúÿ îëóð-îëñóí,
ìÿí î øèðÿ òöëêöëöê åëÿìÿëèéÿì.
ßââÿëúÿ òöëêöëöê, ñîíðàñûíà äà áàõàðûã. Òöëêö ÿââÿëúÿ ôèêèðëÿøäè êè, áó
äÿëè-äîëó øèðÿ íåúÿ éàõûíëàøñûí.
Àõû, øèð äÿ åëÿ-áåëÿ øèðëÿðäÿí äåéèëäè êè, ùÿð ýÿëÿí òöëêöíö ãÿáóë åäèá
îíà ìÿðùÿìÿò ýþñòÿðñèí.
Òöëêö ÷îõ ýþòöð ãîé åòäèêäÿí
ñîíðà ãÿðàðà ýÿëäè êè, øèðÿ ýöíîðòà
âàõòû éàõûíëàøûá íèééÿòèíè ÷àòäûðñûí.
Áó èøè ÷îõ åùòèéàòëà åòìÿëèéäè. Áó
ìöíâàíëà òöëêö øèðèí äèíúÿëäèéè ÷àé
êÿíàðûíà ýÿëäè. Øèð ãîëëàðûíû ÷ûðìàéûá ñÿðèí ñóäàí öçöíÿ âóðóð,
ñöôðÿñèíÿ äöçöëìöø éåìÿêëÿðÿ áàõûðäû. Åëÿ áó âàõò òöëêö éàõûíëàøàðàã éàçûã-éàçûã äåäè:
-Øèð ãàüà, àë áó éàéëûüû öçýþçöíö ñèë, ìÿýÿð ìÿí þëìöøÿì
êè, ñÿíÿ öðÿéèí èñòÿéÿí êèìè ãóëëóã
åäÿí îëìàñûí?
- Õåéëè ÿçèëèá-áöçöëäöêäÿí ñîíðà ÿëàâÿ åòäè.
-Øèð ãàüà,÷îõäàíäûð ôèêèð âåðèðÿì, ñÿíÿ ëàéèã íÿ êþìÿê÷èëÿðèí,íÿ
äÿ ëàéèãëè ñèðäàøëàðûí âàð. Åëÿ îíà
ýþðÿ äÿ öðÿéèì äóðìàéûá ýÿëäèì
êè, ìöòëÿã ñÿíÿ õèäìÿò åäèì, ñÿíèí
ãóëëóüóíäà öðÿéèí èñòÿéÿí êèìè äóðóì. Ñÿùÿðäÿí áàõûðàì êè, ñöôðÿäÿ äÿ ñÿíÿ ëàéèã éåìÿêëÿð éîõäóð.
Ñÿíèí ñöôðÿí øèð ñöôðÿñè îëìàëûäûð.
Áó ÿðàçèëÿðäÿ ñÿíÿ òàé êèì âàð, ñÿíèí ùþðìÿòèí, èççÿòèí, ãîëóí,
ãöââÿòèí...
Òöëêö òöëêöëöéöíö èøÿ ñàëìûøäû.
Øèð èñÿ éóõàðûäàí àøàüû òöëêöíö
ñöçöð, ùÿðäÿí äÿ áàøûíû éàâàø-éàâàø òÿðïÿäèðäè. Øèð ôèêèðëÿøèðäè êè,
äîüðóäàí äà îíóí êþìÿéÿ åùòèéàúû âàð. Øèð îëàíäà íÿ îëàð, îíà äà
êþìÿê îëñà ïèñ îëìàç. Àõû, êþìÿéèí íÿéè ïèñäèð. Êþìÿê äÿ âàð, êþìÿê äÿ. Òöëêö êþìÿéèíäÿí áó çÿìàíÿäÿ ÷îõëàðû èñòèôàäÿ åäèð..
Øèð áèð àç õÿéàëà äàëäû. Òöëêö
èñÿ ñþçëÿðè õûðûä åäèð, øèðè þçöíÿ
úÿëá åòìÿéÿ ÷àëûøûðäû. Àðàäà áèð,
“äöçìö äåéèðÿì “øèð ãàüà”, äåéèðäè. Øèð èñÿ ôèêèðäÿ èäè, üþðÿñÿí áó
òöëêöéÿ åòèáàð åòìÿê îëàðìû? Áèðäÿí õÿéàëûíà ýÿëäè êè, ãîíøóëóãäà
îëàí àéûíûí î ãÿäÿð òöëêö ãóëëóã÷óëàðû âàð êè... îíà ýþðÿ äÿ îíóí èøëÿðè ïèñ ýåòìèð. ßøè, åëÿ áó òöëêöíö äÿ
ìÿí éàíûìà ýþòöðöì, ìÿíÿ ãóëëóã
åòñèí, ÿëèìäÿ îðà-áóðà áóéóðàðàì.
Àðàäà áèð àüçûíà òîéóãäàí-úöúÿäÿí àòàðàì éåéèá, äîëàíñûí. Éàõøû
ãóëëóã åòìÿç, ãîëóíäàí òóòóá àòàðàì úÿùÿííÿìÿ, ìÿíÿ äÿ øèð äåéÿðëÿð.
Òöëêöíöí ýþçö øèðèí öçöíäÿ èäè.
Øèðäÿí áóíà ãàðøû áèð èíàíú ñåçìÿê èñòÿéèðäè.
Åëÿ áó àí øèð äåäè: “Éàõøû, àé
òöëêö, ýÿë ñöôðÿíèí êÿíàðûíà, éåìÿéèìèçè éåéÿê. Áó ýöíäÿí ñÿíè
éàíûìà ãëëóã÷ó ýþòöðöðÿì. Àíúàã
åëÿ åò êè, åòèáàðû èòèðìÿéÿñÿí ùà?!
Åòèáàðû èòèðñÿí âàé ñÿíèí ùàëûíà.”
-Éîõ-éîõ øèð ãàüà, íÿ äàíûøûðñàí. Ìÿí ñèçèí ÿí ëàéèãëè êþìÿê÷èíèç, ãóëëóã÷óíóç îëàúàüàì. Ìÿíÿ
åòèáàð åäÿ áèëÿðñèíèç. Áèð äÿ êè, øèð
ãàüà, àõû áèçèì áèð-áèðèìèçÿ ãîùóìëóüóìóç äà ÷àòûð. Áèç ñèìñàðûã.
-Íåúÿ? Ìÿíèì ñÿí òöëêöéëÿ ãî-
áàøëû åòèáàð ãàçàíìûøäû. Ùÿðäÿí øèðè éóõóéà âåðÿðêÿí, àüëûíà ÿúàèá
ãÿðàèá ôèêèðëÿð ýÿëèð, þç-þçöíÿ äåéèíìÿéÿ áàøëàéûðäû: “ßøè, íÿ âàõòàúàí ìÿí òöëêöëöê åäÿúÿéÿì. Áÿñäèð òöëêöëöê åòäèéèì, î ÷àããàë êè,
âàð éàìàíúà ýþäÿí ñþêöð. Ìÿí
íèéÿ ÷àããàë îëìàéûì. Àõû, íÿéèì
îíäàí ÿêñèêäèð. Ìÿí îíäàí äà
éàõøû ýþäÿí ñþêÿðÿì. Øèð ãàüàì
îéàíñûí, ýþðöì áèð òÿùÿð ÷àããàëûí
éåðèíÿ êå÷ÿ áèëèðÿììè? Î, ÷àããàë
äà øèðèí àäàìûäûð, éÿãèí êè, ÷ÿòèí
îëàúàã, àíúàã áàõàðûã!”
Áåëÿúÿ âàõò þòöð, òöëêö ÷àããàë
îëìàã àðçóñóíó øèðÿ äåéÿ áèëìèðäè.
Äåéÿ áèëìèðäè äåéÿíäÿ êè, ”ðèñ-
ëÿð ìàò-ìÿÿòòÿë ãàëìûøäûëàð êè, øèð
áó “òöëêö ÷àããàëà” íèéÿ áó ãÿäÿð
èõòèéàð âåðèð ýþðÿñÿí. Ùàìûíûí ãèñìÿòèíè îüóðëàéûð, øèð èñÿ ñóñóð.
×àããàë âÿçèôÿñèíè èúðà åäÿí
òöëêöíöí ùÿðÿêÿòëÿðè ùåéâàíëàð àðàñûíäà ñÿñ-êöéÿ ñÿáÿá îëìóøäó.
Áóíó äóéóá, åøèäÿí ÷àããàë þçöíÿ
ãàðøû îëà áèëÿúÿê òÿùëöêÿëÿðè þíëÿìÿê ìÿãñÿäè èëÿ äàùà ñÿðñÿì áèð
ôèêðÿ äöøäö. Ãÿòè ãÿðàð âåðìèøäè,
“ìÿí ìöòëÿã úàíàâàð îëìàëûéàì”.
Þç-þçöíÿ äåéèíìÿéÿ áàøëàäû:
“ßøè, î úàíàâàð êèìäè åé. Ïàõûëûí
áèðèäèð, áèð ñöðöéÿ äöøÿí êèìè ÷îõëàðûíû éàðàëàéûð, äàüûäûá èòèðèð,
áèðúÿúèéèíè äÿ øèðÿ ýÿòèðèð. Áåëÿ äÿ
Òîôèã ßìðàùîâ
ö
ê
ë
ö
Ò
(íàüûë-ùåêàéÿ)
ùóìëóüóì âàð? Ñÿí íÿ äàíûøûðñàí,
øèð ùàðà, òöëêö ùàðà?
-ßñÿáèëÿøìÿ, øèð ãàüà, áÿëè-áÿëè áèç ñèìñàðûã. Ñèç ÿìÿí ñöääÿí
ìÿíèì íÿíÿì äÿ ÿììèøäèð. Î, éåíè äîüóëàí âàõòû àíàñûíûí ñöäö îëìàìûø, ñèçèí àíàíûçûí íÿíÿñè îíó
þç ñöäö èëÿ ÿìèçäèðèá ñàõëàéûáìûø.
Áó ÷ÿòèí èçàùäàí øèð áèð øåé àíëàìàéûá, éàõøû, éåìÿéèìèçè éåéÿêäåéÿðÿê, íàùàðà áàøëàäû. Òöëêö éåìÿéèí éàõøû éåðèíäÿí øèðÿ óçàäûð,
àðàäà äà øèðèí ÿëèíè, àüçûíû ñèëäè.
-Òöëêö, ñÿí íèéÿ éåìèðñÿí, éåìÿéèíè éå, ýþðöðÿì éàõøû òöëêöñÿí.
Áàéàã äà äåäèì, áó ýöíäÿí ñÿíè
èøÿ ýþòöðäöì-äåäè øèð.
Òöëêö äàõèëÿí ÷îõ ñåâèíäè,
àíúàã áöðóçÿ âåðìÿäè.
- Øèð ãàüà, ñèçèí àðòûãëàðûíûç ìÿíÿ áÿñäèð, ÿñàñ îäóð êè, ñèç éåéèá
äîéóí. Àõû, ñèç øèðñèíèç. Ìÿíèì øèðèìèí éåìÿéè, èñòèðàùÿòè éàõøû îëìàëûäûð êè, î ãöââÿòëè îëñóí. Áó ÿðàçèäÿ, ùÿð úÿùÿòäÿ îíà òàé îëìàñûí.
Áåëÿúÿ øèðè þç ÿëèíÿ êå÷èðÿ áèëäè
áó øÿëÿãóéðóã òöëêö.
Òöëêö ýåúÿ-ýöíäöç øèðèí éàíûíäàí ÿë ÷ÿêìèð, îíà õöñóñè îëàðàã
èòàÿò åäèðäè. Øèðèí òàì åòèìàäûíû ãàçàíìàã ö÷öí äÿðèäÿí, ãàáûãäàí
÷ûõûðäû. Øèð éàòàí âàõòû ùÿëÿ îíó éåëïÿêëÿéèðäè äÿ. Øèðè éóõóéà âåðÿí
òöëêö éàâàø-éàâàø îíóí âàð- äþâëÿòèíäÿí õûðûä åòìÿéè äÿ óíóòìóðäó.
Øèðèí áàøãà êþìÿê÷èëÿðèíÿ äÿ ýþñòÿðèøëÿð âåðèðäè.
- Åé, ÿ äîâøàí, øèð ãàüàíûí ÿìðèäèð, ôèëàí øåéè ôèëàí éåðÿ àïàð, ôèëàí
øåéè áèçÿ àïàð, äåéÿðäè.
- Áó éàçûã äîâøàíëàð, ÷àããàëëàð
òöëêöíöí ÿìðëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðèðäèëÿð.
Òöëêö øèðèí éàíûíäà ÿìÿëëè -
êè”÷àòìûðäû. Áóíà äà áèð ùèéëÿ ëàçûì
èäè. Îíó äà ôèêèðëÿøäè òöëêö.
Áèð-èêè ýöí ñîéóã-ñîéóã ùÿðëÿíäè øèðèí éàíûíäà. Ùÿìèøÿêè òöëêö
äåéèëäè áó òöëêö. Øèð áóíó äóéóá:
“Íÿ îëóá, àé òöëêö, éîõñà õÿñòÿëÿíìèñÿí?”,äåäè.
-Éîõ øèð ãàüà, õÿñòÿëÿíìÿìèøÿì. Áèð èø âàð êè, î áàëàúà èø÷èëÿðèí
ìÿíÿ ðèøõÿíä åäèðëÿð. Äåéèðëÿð êè,
íÿ âàõòäàí øèðÿ ãóëëóã åäèðñÿí, ùÿëÿ äÿ òöëêöñÿí. Ñÿíäÿí ôÿðàñÿòñèç
îëàí ÷àããàë ýþäÿí ñþêöð, ñÿíñÿ
éåðèíäÿ ñàéûðñàí. Îíëàðà ñþç òàïà
áèëìèðÿì. Îíà ýþðÿ ÷ûõûá áóðàäàí
ýåòìÿê èñòÿéèðÿì. Ìÿíèì íÿéèì î
÷àããàëäàí ÿêñèêäèð, áîéóì-áóõóíóì, áàúàðûüûì, òöëêöëöéöì äÿ êè,
òàé îëà áèëìÿç. Îíà ýþðÿ, øèð ãàüà,
õàùèø åäèðÿì, áó ýöíäÿí ìÿíè
àçàä åäÿñèíèç, ýåäèì þç êþùíÿ
äàõìàìà. Ìÿíèì íÿ äîëàíìàìûø
áàøûì âàð êè.
Øèð áó ñþçëÿðè åøèòäèêäÿ áèð ãÿùãÿùÿ ÷ÿêäè êè, ýÿë ýþðÿñÿí: “ß
òöëêö, åëÿ áàéàãäàí ìûç-ìûç åòäèéèí åëÿ áó èäè? Òåç îë èø÷èëÿðèí ùàìûñûíû òàëàéà éûü”. Òöëêö áèð ýþç ãûðïûìûíäà èø÷èëÿðè áèð éåðÿ éûüàðàã, ýÿëèá øèðÿ òÿçèì åòäè.
- Øèð ãàüà, ùàìû ñèçè ýþçëÿéèð,
äåäè.
Øèð, þç âàùèìÿëè éåðèøè èëÿ îíëàðà éàõûíëàøûá ÿìðèíè ÷àòäûðäû: -Áó
ýöíäÿí áèð ÷àããàë øòàòû äà à÷ûðàì.
Ùÿìèí éåðÿ òöëêöíö òÿéèí åäèðÿì.
Áó ýöíäÿí ñîíðà ùàìûíûç îíà ÷àããàë äåéÿðñèíèç. Åøèòäèíèç, ùÿð êÿñ
îíà ÷àããàë äåìÿñÿ äÿðèñèíè áîüàçûíäàí ÷ûõàðàúàüàì.
Ùàìû áèð àüûçäàí, áÿëè, äåäèëÿð.
Åëÿ î ýöíäÿí äÿ òöëêö ÷àããàë îëäó,
áàøëàäû ýþäÿí ñþêìÿéÿ. Ñþêöð,
ñþêöð äîéìóðäó ÷àããàë. Î áèðè èø÷è-
úàíàâàðëûã îëàð? Ìÿí úàíàâàð îëñàì ýþðÿðëÿð íÿ åäÿúÿì. Îí-îí
áåø ãîéóíó ãàáàüûìà ãàòûá áèð-èêèñèíè øèðÿ âåðèá ãàëàíûíû äà þçöì õûðûä åäÿðÿì, Òÿêè, øèð ìÿíè úàíàâàð
òÿéèí åòñèí” äåéÿ ôèêèðëÿøäè.
Áóíà äà áèð ÿíúàì ÷ÿêäè
“òöëêö-÷àããàë”. Öçö àøàüû ýÿçÿ-ýÿçÿ éàõûíëûãäà îëàí êÿíäÿ òÿðÿô ýÿëèá ùÿð òÿðÿôÿ ýþç ýÿçäèðäè. Íÿùàéÿò áèð äÿñòÿ ãóçóíóí îòëàäûüûíû
ýþðäö. ×àããàë éàìàí ñåâèíäè.
Áóíëàðäàí áèð-èêèñèíè ùÿëÿëèê àïàðûá
âåðÿðÿì øèðÿ, áàúàðûüûìû îíà ýþñòÿðÿðÿì. Áó ýöíÿ êèìè úàíàâàð èêè
ãóçó ýÿòèðìÿéèá. Ìÿí èñÿ äèðè-äèðè
ùå÷ îëìàñà èêè ãóçó àïàðàðàì.
Åëÿ äÿ åòäè. Àíúàã, ÷àããàë êèìè àïàðìàäû, òöëêö êèìè àïàðäû.
×àããàë êèìè àïàðñàéäû øèðèí áÿëêÿ
äÿ õîøóíà ýÿëìÿçäè. Áàõ áåëÿúÿ
èêè ãóçó øèðèí ùöçóðóíà ýÿòèðèëäè. Øèð
ýþçëÿðèíÿ èíàíìàäû. Äèðè-äèðè èêè ãóçó? Êèì ýÿòèðèá áó ãóçóëàðû, äåéÿðÿê ñîðóøäó.
- Ìÿí, øèð ãàüà, ñèçèí àä
ýöíöíöç ö÷öíäöð áóíëàð. Þçëÿðè äÿ
ÿìëèêäèð, ñèçÿ éàëíûç ÿìëèê ãóçóëàð
ëàéèãäèð. Áóíëàðû äåéÿðÿê áèú-áèú ãûìûøäû “÷àããàë”.
Øèð úàíàâàðûí ÿìÿëëÿðèíÿ ýþðÿ
÷îõ ãÿçÿáëÿíäè. Ôèêèðëÿøäè êè, áó
âàõòà ãÿäÿð î ìÿíÿ áèð äÿíÿ äÿ
îëñóí ÿìëèê ãóçó ýÿòèðìÿéèá.
Äöíÿí âÿçèôÿ âåðäèéèì ÷àããàë èêñèíè áèðäÿí ýÿòèðèá. Ùàëàë îëñóí îíà.
Åëÿ úàíàâàðëûã äà îíà éàðàøûð. Ýþñòÿðèø âåðäè êè, ÿôÿë úàíàâàðà äåéèí
êè, áèð äÿ ýþçöìÿ ýþðöíìÿñèí,
éîõñà îíó ïàðàì-ïàð÷à åäÿúÿéÿì.
Øèð òöëêöíö éàíûíà ÷àüûðûá, áàøûíû ñûüàëëàäû, àôÿðèí äåäè.
- Áó ýöíäÿí ñÿíè úàíàâàð âÿçè-
11
ôÿñèíÿ òÿéèí åäèðÿì. Àç áèð âàõò
è÷ÿðèñèíäÿ òöëêöëöêäÿí úàíàâàðëûüà
ãÿäÿð éöêñÿëäèí. Ýåò, ãî÷àã îë!
Áàø öñòÿ, øèð ãàüà! Åòèìàäûíûçû ìöòëÿã äîüðóëäàúàüàì.
Êåôè éàìàí êþê èäè “úàíàâàð
òöëêöíöí”. Áþéöê áèð âÿçèôÿ ñàùèáè
îëìóøäó, ãûëûíúûíûí äàëû äà êÿñèðäè,
ãàáàüû äà. Øèðèí áèð íþìðÿëè àäàìû
èäè. Äåìÿê îëàð êè, ñöä ýþëöíäÿ
öçöðäö. Àç ãàëûðäû øèðÿ äåñèí, ñÿí
êèìñÿí. Áóðäà ìÿíÿì, Áàüäàääà
êîð Õÿëèôÿ. Àíúàã ñÿáðèíè áàñûðäû.
Ìÿãàì àõòàðûðäû êè, øèðëèéè äÿ ÿëÿ
êå÷èðñèí.
Áó äîëàøûã ôèêèðëÿðëÿ “úàíàâàð”
ÿðàçèéÿ ÷ûõûá èø÷èëÿðèí èøèíÿ íÿçàðÿò
åòìÿéÿ áàøëàäû. Áÿçèëÿðèíÿ ùèðñëÿíäè, áÿçèëÿðèíÿ èñÿ õöñóñè òàïøûðûãëàð
âåðäè. Ñîíðà áóðàäàí áèð àç àðàëûäà
áèð èíñàí þâëàäûíûí âóðíóõäóüóíó
ýþðäö. Òåç ãóéðóüóíó àéàãëàðûíûí
àðàñûíà éûüàðàã êîëëàðûí àðàñû èëÿ
îíóí íÿ åäÿúÿéèíè éîõëàìàã ãÿðàðûíà ýÿëäè. Éàõûíëàøûá ýþðäö êè, áó
îâ÷ó êîëëàðûí àðàñûíäà òîðáàñûíäàí
íÿñÿ ÷ûõàðûá éåðÿ áàñäûðûð. Àõûðà êèìè áó áÿíè èíñàíû èçëÿäè, íÿùàéÿò
ìöÿééÿí åòäè êè, îíóí áàñäûðûá,
ãóðäóüó òÿëÿäèð.
“Ùÿ-äåäè-Ìÿíèì ö÷öí áàñäûðûëûð, áó òÿëÿ. Àõû, íå÷ÿ âàõòäûð ãîéóí-ãóçóëàðû äàøûéûðàì.
“Úàíàâàð-òöëêö”íöí ÿëèíÿ éàõøû
ôöðñÿò äöøìöøäö. Þç-þçöíÿ Àëëàù
ìÿíèìêèíè éåòèðäè.
Ìöòëÿã øèðè òÿëÿéÿ ñàëìàëûéàì.
Ìÿí èíäè äÿ øèð îëàúàüàì, øèð, âÿññàëàì!..
Ãà÷àðàã þçöíö øèðèí éàíûíà ÷àòûðäû. Éàìàí òÿíýíÿôÿñ èäè. Øèð ñîðóøäó,
- Íÿ îëóá ñÿíÿ? Íÿ ÿúÿá ÿëèáîø
ýÿëìèñÿí?
- ßëèáîø äåéèëÿì, øèð ãàüà! Éåêÿ áèð åðêÿê òîüëó ýÿòèðèðäèì. Òàìàì éîðóëäóì, áó éàõûíëûãäà ãîéäóì. Äåäèì, ýåäèì øèð ãàüàíû äà
ýÿòèðèì, åëÿ áóðàäàúà èøòàùà èëÿ íàùàð åòñèí. ×ûõûá áèð àç äà ÿðàçèñèíè
ýÿçñèí.
Øèð áó “òöëêö úàíàâàð”ûí ñþçö
èëÿ ðàçûëàøûá, îíóí äåäèéè éåðÿ ýÿëìÿéè ãÿðàðà àëäû. Ùÿð èêèñè ñàäèã
äîñòëàð êèìè çàðàôàòëàøûð, åðêÿê
òîüëóíó íåúÿ éåéÿúÿêëÿðèíäÿí äàíûøûðäûëàð. Øèð ñîðóøäó êè, éàìàí
àúìûøàì, ÷àòìûðûã?
- ×àòûðûã, øèð ãàüà! Îäóð åé, î
êîëóí àðõàñûíäàäûð. Øèð ãàüà, ñÿí
ãàáàãëà ýåò, ìÿí äÿ ñÿíèí àðõàíúà. Ùÿð òÿðÿôÿ áàõûì êè, áèçè ýþðÿí îëìàñûí.
Áåëÿëèêëÿ òöëêö àðõàäà, øèð èñÿ
ãàáàãäà ýåòìÿéÿ áàøëàäûëàð. Àç
ãàëìûøäû, áèð-íå÷ÿ ìåòð. Úàíàâàðòöëêöíöí öðÿéè áÿðê äþéöíöðäö.
Áèðäÿí áó òÿëÿíè øèð äóéàð. Î, áèëñÿ
ìÿíè òèêÿ-òèêÿ åäèá, äÿðèìÿ ñàìàí
òÿïÿð, äåéèðäè þç-þçöíÿ.
Òÿëÿíèí öçÿðè ãàëûí îòëà
þðòöëìöøäö. Îíà ýþðÿ øèð áóðàäà
òÿëÿ îëäóüóíó ùå÷ úöð áèëÿ áèëìÿçäè. Ùÿì äÿ àõû, îíóí ñàäèã äîñòó
òöëêö èëÿ ýåäèðäè.
Øèð àéàüûíû ùÿìèí éåðÿ ãîéìàüû èëÿ òÿëÿíèí à÷ûëìàüû áèð îëäó.
Øèð ÷îõ áþéöê áèð òÿëÿéÿ äöøìöøäö.
Î èíèëäÿéèð, ùå÷ úöð áó òÿëÿíè ãîïàðà áèëìèðäè.
Òöëêö èñÿ ãÿù-ãÿùÿ ÷ÿêÿðÿê,
àðàëûäà ýèçëÿíèá îâ÷óëàðûí ýÿëìÿñèíè ýþçëÿéèðäè. Øèð îíäàí èìäàä, êþìÿê èñòÿéèðäè êè, ýÿëèá îíó õèëàñ åòñèí, áó òÿëÿäÿí ãóðòàðñûí. Ëàêèí,
òöëêö ÿäà èëÿ;
- Éîõ, àé ãàüà, èíäè ñÿí øèð
äåéèëñÿí. Áóðàëàðûí øèðè äÿ ìÿíÿì,
àñëàíû äà! Òöëêö îëàí éåðäÿ øèð
íÿéÿ âÿ êèìÿ ëàçûì?! Õóäàùàôèñ,
ìÿí ùþêìðàíëûüà ýåòäèì-äåéèá
óçàãëàøäû.
Ìöÿëëèôëÿðèí ùåñàáûíà
Øàùèí Èñëàì
ÃßËÁÈÌ ÂÅÐÈÐ
Äàðûõàíäà êþâðÿëèðÿì,
Êþâðÿë ãÿëáèìè äÿëèðÿì.
Àðòûã î ùÿääÿ ýÿëèðÿì,
Öñòöí ýÿëèð ãÿùÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
Ãÿëáèìäÿí áèð ôÿðéàä ýÿëèð,
Áèëìèðÿì ãÿì,éà øàä ýÿëèð.
Éàíûìäà éîõñàí,éàä ýÿëèð,
Ûíäè äîüìà øÿùÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
Ãÿì-ãöññÿ ãÿëáèìäÿ ñîëóð,
ßâÿçèíÿ ñåâèíú äîëóð.
Ñàíêè äöíéàëàð áÿõø îëóð,
Ñÿí ýöëÿí êèìè ùÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
Éàëàí äåéèë,ùÿãèãÿòäè,
Ñÿíñèçëèê àüûð çèëëÿòäè.
Ñÿíñèç ñàíêè çèë çöëìÿòäè,
Ùÿòòà íóðëó ñÿùÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
Áó ãÿëáèìèí þçö ñÿíñÿí,
Åøã îäóíóí êþçö ñÿíñÿí.
Óíóòìà áó ñþçö ñÿíñÿí,
Ýöíÿø ìÿíÿ,ãÿìÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
Àëëàùûìûí ãöäðÿòèäè,
Ñåâýèñèäè,ùèêìÿòèäè,
Çèíÿòèäè,èççÿòèäè,
Âåðÿí èòè êÿñÿð ìÿíÿ,
Ãÿëáèì âåðèð õÿáÿð ìÿíÿ!
ÅÉËßÉÈÐßÌ
ÕßÉÀË!
Ãÿëáäÿ ãÿì ÷è÷ÿéè ñîëàð,
Ñåâÿí ãÿëáÿ ñåâèíú äîëàð.
Åé ýþçÿë Àëëàù íÿ îëàð,
Ñÿí ìÿíÿ áÿõø åéëÿ âöñàë,
Ùÿð ýöí åéëÿéèðÿì õÿéàë!
Õÿéàëûìà ýÿëñÿí éåíÿ,
Ûíñàô åéëÿ áèð àç ìÿíÿ.
Ýÿëÿíäÿ ýåòìÿ òåçúÿíÿ,
Õÿéàëäàñàäà ýåòìÿ ãàë,
Ùÿð ýöí åéëÿéèðÿì õÿéàë!
Õÿéàëûìà ýÿëÿí çàìàí,
Åëÿ ñåâèíèðÿì èíàí.
Äàðûõäûðûð ìÿíè éàìàí,
Î ýöë öçëö ýþçÿë úàìàë,
Ùÿð ýöí åéëÿéèðÿì õÿéàë!
Þçöìÿ åäèðÿì ñóàë,
Íÿ âàõò îëàúàãäû âöñàë?
Õÿéàëäà åäèðÿì õÿéàë,
Õÿéàëëàðûì îëà ðåàë,
Ùÿð ýöí åéëÿéèðÿì õÿéàë!
Íÿðìèíÿ
ÌÓÑÀÉÅÂÀ,
Ùóìàíèòàð
Êîëëåúèí
ÛÛ êóðñ
òÿëÿáÿñè
ÀÕÒÀÐ ÞÇ
ÃßËÁÈÍÄß ÈÒÈÐÄÈÉÈÍÈ
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Ùÿëÿ äÿ ãÿëáèíäÿ ýèçëè ÿçàá âàð,
Áó äÿãèãÿ áèëèðÿì ãÿëáèí îä àëûð.
Ùÿëÿ äÿ öøöäÿí òÿíùà ñîéóã âàð,
Ãÿëáèí ýàù öøöéöð, ýàù äà êè éàíûð.
Ýåäÿíèí ñÿôëÿðè òåç áàüûøëàíûð,
Ãàíóí âàð, áèð ýåäÿí, áèð äàùà ýåäÿð.
Îíóí÷öí ýåòìÿéÿ ÷ÿñàðÿò àëûð,
Áèëèð êè, ãàéûòñà éåíÿ ÿôâ åäÿð.
Àõòàð þç ãÿëáèíäÿ èòèðäèéèíè,
Áÿëêÿäÿ àõòàðñàí òàïà áèëÿðñÿí
Ýþçëÿðèí äàëûáäà éîë ÷ÿêìÿéèíè,
Àíëàéûá, äÿðê åäèá, äóéà áèëÿðñÿí.
Ýÿëÿíëÿð îâóòìóð êþùíÿ éàðàíû,
Éåíèäÿí èíàíà áèëìèðñÿí äàùà.
Ãàéòàðà áèëìÿçñÿí êå÷ÿí çàìàíû,
Ãàéòàðìàã èñòÿìÿ ìÿíúÿ ñÿí äàùà.
Àõòàð þç ãÿëáèíäÿ áÿëêÿ äÿ òàïäûí,
Ñÿáÿáñèç ùå÷ áèð ñÿùâ îëìóð ùÿéàòäà
Áÿëêÿ äÿ éîðóëäóí, áåçèá óñàíäûí
Ýöíàùû àõòàðìà êå÷ÿí çàìàíäà.
Ãàéûòñà éåíÿ äÿ ôàéäàñû îëìàç,
Äÿéèøÿí ñàäÿúÿ çàìàí îëàúàã.
Èíñàíëàð åéíèäè, îíëàð äÿéèøìÿç,
Éåíÿ äÿ ùÿð áèð øåé òÿêðàðëàíàúàã.
Èíñàíûí ãÿëáèíäÿ ýèçëèäèð ùÿð øåé,
Çàìàí ÷îõ êå÷ìÿéèá, éàõøû ôèêèðëÿø.
Èñòÿñÿí äàíûøìà, äåìÿ, ùå÷ áèð øåé,
Äÿðèíäÿí äöøöí áèð, éàõøû ôèêèðëÿø.
Îâóíà áèëìèðñÿí, ÿçàá ÷ÿêèðñÿí,
Áÿëêÿ äÿ ýÿëÿíëÿð ÿêñèê ýÿëèðëÿð.
Óçàíàí ÿëëÿðè òóòà áèëìèðñÿí,
Éàðàëû ãÿëáèíè ñàðà áèëìèðëÿð.
Ôèêèðëÿø þìðöíäÿí íåúÿ èë êå÷èá,
Äöøöí êè áó âàõòäà íÿëÿð åòìèñÿí.
Äöøöí êèìëÿð ýÿëèá, êèìëÿðñÿ ýåäèá,
Ñîðäóíìó ýåäÿíÿ íèéÿ ýåòìèñÿí?
Áèëèðÿì, äóéóðàì, ñÿíèí ãÿëáèíè,
È÷èíäÿ àüðûëàð ñàéñûç ùåñàáñûç.
Ìÿùâ åäèá ýåäÿíëÿð íåúÿ èëëÿðè,
Ãÿëáèìäÿ ùèñëÿðèí ãàëûá öíâàíñûç.
Ýåäÿí ýåäèøëÿðèí ùÿð áèðè ôÿðãëè,
Ôÿðãëè èíñàíëàðäû ÷öíêè ýåäÿíëÿð.
Êèìè ýöëöá ýåäèá, êèìèñÿ äÿðäëè,
Áÿñ íÿ ýÿòèðèáäè éåíè ýÿëÿíëÿð?
Áèëèðÿì þìðöíöí ñàðàéû ó÷óá,
Èñòÿñÿí éåíèäÿí ãóðà áèëÿðñÿí.
Íå÷ÿ ó÷ìóø ñàðàé òåçäÿí ãóðóëóá,
Éåíèäÿí àéàüà äóðà áèëÿðñÿí.
Ôàèã Áàëàáÿéëè
Ñåâìèñÿí ìÿíè, äÿëè êèìè ñåâìèñÿí…
Ìÿíè àüëàìàçñàí.
Ôàèã Áàëàáÿéëè (Ôàèã Àüàø îüëó
Ñÿôÿðîâ) 1964-úö èëäÿ Úÿëèëàáàä
ðàéîíóíóí Ñàáèðàáàä êÿíäèíäÿ
àíàäàí îëóá. ÀÉÁ-íèí öçâöäöð,
«Êÿñèëìÿéÿí ùÿéÿúàí ôèòè», «Ñÿíÿ
éàçûëàí øåèðëÿð», «Áóðäà äàðûõìàã
îëìàç» àäëû êèòàáëàðûí ìöÿëëèôèäèð.
ÌßÍÈ ÀÜËÀÌÀÇÑÀÍ
Ìÿíè àüëàìàçñàí,
Ñàüëûüûìäà ñÿíè ÷îõ àüëàòäûì,
Ñà÷ëàðûíäàí òóòóá áàøûíû
Äèâàðà âóðäóì,
Åøèòìÿê èñòÿìÿäèéèí
Ñþçëÿðëÿ òÿùãèð åòäèì ñÿíè.
Ùÿäÿãÿäÿí ÷ûõìûø ýþçëÿðèíëÿ
Áîüàçûíäàí êå÷ìÿéÿí íÿôÿñèíëÿ
Ìÿíèì áåëÿ îëìàäûüûìû
Áèëìÿäèéèíè äåìÿê èñòÿéèðäèí.
Ìÿíè àüëàìàçñàí,
Äöéöí-äöéöí îëìóø öðÿéèíèí ÿçàáûíû
Ìÿí âåðìèøÿì ñÿíÿ.
Ñà÷ëàðûíûí àðàñûíäàêû àü úûüûðëàðû
Ìÿí ýþíäÿðìèøÿì ñÿíÿ.
×àéûìû, ÷þðÿéèìè âåðìèñÿí,
Êö÷ÿäÿ éûüûëàí àäàìëàðûí ñÿñêöéöíÿ éóõóäàí îéàíäû. Òÿëÿñèê
ÿéíèíè ýåéèíèá áàéûðà ÷ûõäû. Äóìàíëû-÷èñýèíëè ïàéûç ñÿùÿðèíäÿ ñÿñèí ùàíñû ñÿìòäÿí ýÿëäèéèíè àéûðä
åäÿ áèëìÿäè. Ïàéûç ýöíÿøèíèí ñîëüóí øÿôÿãëÿðè ÿòðàôà ñÿïÿëÿíäèêúÿ,
ùÿð éàíû ýþðöíìÿç åäÿí äóìàí
éàâàø-éàâàø ÷ÿêèëìÿéÿ áàøëàäû.
Ìàüàçàíûí éàíûíäà òîïëàøàí
àäàìëàðû ýþðöá îíëàðà òÿðÿô ýåòäè.
Áóðà éûüûøàíëàð äöíÿí åðìÿíèëÿð
òÿðÿôèíäÿí ïàðòëàäûëàí âåðòàëéîò
ùàããûíäà äàíûøûðäûëàð. Ìöùàðèáÿ
(èêèíúè úàùàí ìöùàðèáÿñè) âåòåðàíû
Õÿëèë áàáà, Ðèçâàí âÿ Ðþâøÿí äÿ
áóðàäà èäè. Õÿëèë áàáà àç ãàëà ãûøãûðà-ãûøãûðà äåéèðäè:
--Àõû íÿ âàõòà ãÿäÿð äûüàëàðûí
ÿëèíäÿ àúèç ãàëàúàüûã...
Ùàìûíûí ýþçöíäÿ èíòèãàì
ãûüûëúûìû ïàðëàéûðäû.Þç-þçöíÿ ôèêèðëÿøèðäè êè, èíäÿí ñîíðà àçÿðáàéúàíëûëàð àðàñûíäà ìåùðèáàíëûã äàùà äà
àðòàúàã, ïóëäàí þòðö áèð-áèðèíèí ãàíûíà ñóñàìàéàúàãëàð. Áóíëàðû ôèêèðëÿøäèêúÿ þçöíäÿ áèð éöíýöëëöê ùèññ
åäèðäè. Áèðäÿí éàäûíà äîñòó Ùÿñÿí
äöøäö.
***
Éàéûí ãîðàáèøÿíè èäè. Èñòèäÿí
íÿôÿñ àëìàã ìöìêöí äåéèëäè. Òîéà
ýÿëÿíëÿðèí
ùàìûñû
ÿëäÿí
äöøìöøäö. Ýöíÿø ãöðóáà åíäèêúÿ
ùàâàíûí ñÿðèíëèéè àðòûðäû. Áèð àçäàí
òîéà ýÿëÿíëÿð äàüûëûøûá ýåòäèëÿð. Ùÿñÿí èñÿ îòóðóá ôèêèðëÿøèðäè. Ôèêèðëÿøèðäè êè, ýþðÿñÿí íèéÿ áåëÿ ... Êå÷ÿíÿ ýöçÿøò äåéèðëÿð. Èíäÿí ñîíðà
èêèíúè ùÿéàòà áàøëàìàã ëàçûìäû.
Àõû, ìÿíäÿ ùå÷ áèð ýöíàù éîõäóð.
Þòöá êå÷ÿíëÿð îíà éóõó êèìè
ýÿëèðäè. Îíó ãàáàãäà õîøáÿõò
ýöíëÿð ýþçëÿéèðäè.
Àíúàã ýÿíú àèëÿíèí õîøáÿõò
ýöíëÿðè óçóí ñöðìÿäè. Áèð ýöí ïî÷òàëèéîí ÿëèíäÿ ìÿêòóá îíëàðà ýÿëäè.
Ùÿñÿí ìÿêòóáó à÷àíäà ýþðäö êè,
Ìåùðèáàí Õàëèã
ãûçû Ìÿììÿäîâà
Øÿìêèð øÿùÿð Úàùàíýèð Ðöñòÿìîâ
àäûíà îðòà ìÿêòÿáèí øàýèðäèäèð.
Ìåùðèáàíûí éàçûëàðûíû Øÿìêèð
ðàéîíóíäà éàøàéûá-éàðàäàí
éàçû÷û Ìöçàäèë
Àãèë òÿãäèì åòäè. Âÿ ÿëàâÿ äÿ åòäè êè,
Ìåùðèáàíûí ÷ÿêäèéè ìàðàãëû ðÿñìëÿð
äÿ âàð. Äåìÿëè Ìåùðèáàí ÐßÍÝëÿ
âÿ ÑÞÇëÿ äöøöíìÿéè áàúàðûð. Ñîíðà
íåúÿ îëàúàüûíû ñîíðà ýþðÿðèê. Áèð
ùàëäà êè, êå÷ìèøèí ìàíåÿëÿðè, ãàäàüàëàðû àðàäàí ãàëäûðûëûá, ýÿëèí
Ìåùðèáàíà äà ùÿâÿñëÿíäèðìÿ ìåòîäëàðûíäàí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ èìêàí
éàðàäàã.
Âàñèô ÑÖËÅÉÌÀÍ
ÀÒÀ
Ñÿí áèçèì ñöôðÿíèí ÷þðÿéè, äóçó,
Ñÿí ìÿíèì ýþçöìöí íóðóñàí, àòà!
Ñÿí áèçè ãîðóäóí ýþç áÿáÿéèòÿê,
Ñÿíè äÿ Éàðàäàí ãîðóñóí, àòà!
Ñÿí ìÿíèì Ýöíÿøèì, ñÿí ìÿíèì Àéûì,
ßâÿçè îëìàéàí ïàéûìñàí, ïàéûì.
Ñÿíè áó äöíéàíûí íåìÿòè ñàéûì,
Áóëàã ñóéó êèìè äóðóñàí, àòà!
ÁÈËÈÐßÌ ÄÀÐÛÕÛÐÑÀÍ
Áèëèðÿì äàðûõûðñàí,
Ýþçëÿðèí äÿ éîë ÷ÿêèð.
Äÿðä, ñåâèíúèí öñòöíÿ
Èìçà àòûð, ãîë ÷ÿêèð.
ÞÌÖÐ ÄÅÄÈÉÈÌÈÇ
Áèðúÿ ýþç ãûðïûìûíäà,
Ñþíÿð þìöð äåäèéèìèç.
Áèð àíûí è÷èíäÿúÿ,
Êå÷ÿð þìöð äåäèéèìèç.
Ñàíèéÿëÿð þòäöêúÿ,
Ýöíëÿðèìèç áèòäèêúÿ,
Èëëÿðèìèç ýåòäèêúÿ,
Ýåäÿð þìöð äåäèéèìèç.
Êÿíäèìèçäÿ àüàúëàð
Òþêöð éàðïàãëàðûíû.
Øÿêëèìè áàñ áàüðûíà,
Èñëàò éàíàãëàðûíû.
ÕÎØÁßÕÒÈÊ,
Íàøöêöðëöê åòìÿéèí,
Åòìÿéèí ìèëëÿò!
Ùå÷ íÿéèìèç éîõ,
Äåìÿéèí ìèëëÿò!
Êöëÿê ÿññÿ, ÷ûõ ÷þëÿ,
Ýÿòèðÿúÿê ãîõóìó.
Ñÿíñèçëèê ÿðøÿ ÷ÿêèá,
Ýþçëÿðèìäÿí éóõóìó.
Íÿ ãÿäÿð âàðëûñûíûç,
Õÿáÿðèíèç éîõ!
Äöíéà áîéäà åâèíèç âàð,
Éåðèíèç âàð,
Ýþéöíöç âàð.
Êþâøÿí ÿòðè ýÿëèð, áàõ
Ìÿíèì øåèðëÿðèìäÿí.
Çöëìÿò äöøÿúÿê ñàáàù,
Ýÿë éàïûø ÿëëÿðèìäÿí.
Öðÿêëÿðäÿ öìèä àäëû,
×þðÿéèíèç, ñóéóíóç âàð.
Áÿñ áóíëàð, âàð-äþâëÿò,
Äåéèëìè, ìèëëÿò?
Ìåùðèáàí Ìÿììÿäîâà
Øÿêëèìè ýþçëÿðèíÿ
Íÿ òóòóá áàüëàéûðñàí
Éàìàí èñëàíäû øÿêëèì
Áó íÿäèð àüëàéûðñàí?..
ÀËÈÌÅÍÒ
Ìöçàäèë Àãèë
ÁÈÐÚß ÝÞÇ ÃÛÐÏÛÌÛÍÄÀ,
ÑÞÍßÐ ÞÌÖÐ ÄÅÄÈÉÈÌÈÇ
Ùÿð ýåäÿí þçöéëÿ íÿñÿ àïàðûá,
ßâÿç îëóíìàéàí äÿðèí áîøëóãëàð.
Ãàëûáäûð ùÿëÿ äÿ éåðè äîëìàéûá,
Ùÿëÿ äÿ äÿðèíäèð ùÿìèí áîøëóãëàð.
(Ùåêàéÿ)
12
ìÿùêÿìÿäÿíäè. Þç þçöíÿ
ôèêèðëÿøäè:
-- Ýþðÿñÿí íèéÿ ÷àüðûðëàð
...
Åðòÿñè ýöí îâãàòû òÿëõ îëìóø
ùàëäà ðàéîí ìÿðêÿçèíÿ-ìÿùêÿìÿéÿ éîëëàíäû. Îðàäà Ë.Ìàðòèðîñèéàí àäëû áèð ãàäûíûí ÿðèçÿñèíè ýþñòÿðèá, àëèìåíò âåðÿúÿéèíè áèëäèðäèëÿð.
Áåëÿ... 1988-úè èëäÿ åðìÿíèëÿð
òîðïàã èääèàñûíà äöøÿíäÿ ìÿí àèëÿìè äàüûò-äûì, àðâàäûìû ãîâäóì,
îüëóìó äà îíóíëà ýþíäÿðäèì êè,
áþéöéÿíäÿ äàéûñû òÿðÿôÿ ÷ÿêÿð.
Àíúàã øÿùÿðäÿ ìèíëÿðëÿ àäàì åðìÿíèéëÿ åâëÿíìèø, èíäè äÿ éàøàéûðëàð. Íèéÿ îíëàðà áèð ñþç äåéÿí éîõäóð? Ìÿíäÿí èñÿ åðìÿíèéÿ ýþðÿ
àëèìåíò òÿëÿá åäèðëÿð. Ýþð, áèð íåúÿ
“éàíûìúûë”, “ãàíóíïÿðÿñòëèê”. Ùÿëÿ
äÿ åðìÿíèëÿð äÿ áèçè ãàíóíëà ãûðûðëàð. Áÿñ, áèçèì áèãåéðÿòëÿðèìèç íÿ
âàõòà êèìè ìÿíèì êèìèëÿðèíè èíúèäÿúÿêëÿð... Àëèìåíò ýþíäÿðèì, îðäàí äà Äàøíàêñöòéóí ïàðòèéàñûíûí
ôîíäóíà êå÷èðñèíëÿð, éà äà ñèëàù
àëûá áèçÿ ãàðøû òóøëàñûíëàð.
Ìÿùêÿìÿíèí èø÷èñè Ôÿðúàí áÿé
åëÿ äàíûøûðäû êè, äåéÿðäèí èíñàíëûãäà àëëàù îíó òÿê éàðàäûá. Àðàäà áèð
äÿ ãàíóíóí àëèëèéèíäÿí äÿì âóðóðäó. “Ãàíóí ùàìû ö÷öí ãàíóíäóð”,
äåéÿíäÿ, àç ãàëûðäûì äåéÿì êè,
ÉÀËÀÍ×ÛÍÛÍ... Àõû, Ôÿðúàí áÿé
ñÿíèí êèìèëÿð íÿ áèëèð êè, ÂßÒßÍ,
ÌÈËËßÒ,ÃÅÉÐßÒ íÿäèð? Ñèçèí êèìèëÿðÿ àíúàã ïóë ëàçûìäûð.
-“Åøèòäèí äÿ Ùÿñÿí, èíäè âàõòûì, éîõäóð, ñàáàù ýÿëÿðñÿí äàíûøàðûã”.
Ùÿñÿí åëÿ áèë éóõóäàí àéûëäû,
éàõøû-éàõøû äåéèá êö÷ÿéÿ ÷ûõäû.
***
Ìàüàçàíûí éàíûíäà àüûç äåéÿíè ãóëàã åøèòìèðäè... Î , ñîéóüóí
èëèéèíÿ èøëÿäèéèíè ùèññ åäèá éàíûíäà
äóðàí îüëàíäàí ñààòû ñîðóøäó, ÷èéèíëÿðèíè ÷ÿêÿðÿê áöçöøäö âÿ åâÿ òÿëÿñäè. Éîë áîéó þç-þçöíÿ äåéèíèðäè:
--Åëÿ áèë ñààò äà òÿëÿñèð, èíäèúÿ
èøèí âàõòû ýÿëÿúÿê.
Åâÿ ýèðèá òÿëÿñèê áèð ñòÿêàí ÷àé
è÷äè,ÿéíèíè ãàëûí ýåéèíèá êö÷ÿéÿ
÷ûõäû. Áèðäÿí àíàñû àðõàäàí ÷àüûðäû:
×þðÿê àëìàã éàäûíäàí ÷ûõìàñûí, þçöäÿ ÷ÿêèéíÿí àë, ãîé ÷îõ
äöøñöí.
Ñîéóãäàí àüçûíû à÷ìàüà ÿðèíäè, áàøû èëÿ “îëäó” äåéèá óçàãëàøäû.
***
Âÿçèééÿòèí ùÿð äÿãèãÿ äÿéèøìÿê ãîðõóñó âàðäû. Ìÿùêÿìÿéÿ
ýåäèðäè. Ãàéûäàíäà ÷þðÿê íþâáÿñèíÿ äóðàíëàðà ãîøóëàúàãäû....
ÒÀÍÛØ ÎËÓÍ
Áàüûðîâ Ìÿùÿððÿì ßëèêþìÿê
îüëó 1989-úó èëäÿ Úÿëèëàáàä
ðàéîíóíäà àíàäàí îëóá.
2005-úè èëäÿ îðòà ìÿêòÿáè áèòèðèá. 2009-úó èëäÿ Úÿëèëàáàä
ðàéîí ïåäàãîæè òåõíèêóìóíó
áèòèðèá. Ùàçûðäà Úÿëèëàáàä
ðàéîí Ùÿñÿíëè êÿíä îðòà
ìÿêòÿáèíäÿ ìöÿëëèì èøëÿéèð.
Áåø èë ìóñèãè òÿùñèëè àëûá. Øåèðëÿð éàçûð, ìóñèãè áÿñòÿëÿéèð...
Áó, îíóí þç äöíéàñûäûð... Ìÿùÿððÿìÿ óüóðëàð äèëÿéèð âÿ
éåíè øåèðëÿðèíè îõóúóëàðà òÿãäèì åäèðèê.
Øÿôà ÂßËÈÉÅÂÀ
Íß ÉÀÕØÛ ÑßÍ ÂÀÐÑÀÍ...
Ýþçëÿðèì ÿáÿäè ýþçöíÿ ùÿñðÿò,
Ãóëàüûì áèð øèðèí ñþçöíÿ ùÿñðÿò.
Þçöì áó äöíéàíûí þçöíÿ ùÿñðÿò,
Íÿ éàõøû ñÿí âàðñàí, ñåâèðÿì ñÿíè.
Áèëìèðÿì ýþçëÿðèí íåúÿäèð ñÿíèí,
Ñà÷ëàðûí áèð çöëìÿò ýåúÿäèð ñÿíèí.
Ýöëöøöí, éåðèøèí èíúÿäèð ñÿíèí,
Íÿ éàõøû ñÿí âàðñàí, ñåâèðÿì ñÿíè.
Äöíéà äàüûëìàç êè, ñÿí ìÿíèì îëñàí,
Ýÿëèá öðÿéèìè, êþíëöìö àëñàí.
Áÿëêÿ áèð éóõóñàí, øèðèí õÿéàëñàí,
Íÿ éàõøû ñÿí âàðñàí, ñåâèðÿì ñÿíè.
Ñÿí ùàðà ýåäèðñÿí, éîëóí ùàðàäûð,
Áÿëêÿ äÿ öðÿéèí, ãÿëáèí éàðàäûð,
Áÿëêÿ ñà÷ëàðûí òÿê áÿõòèí ãàðàäûð,
Íÿ éàõøû ñÿí âàðñàí, ñåâèðÿì ñÿíè.
ßÇÈÇÑßÍ, ÀÒÀ
(Àòàì ßëèêþìÿê êèøèéÿ èòùàô)
Àèëÿ áàø÷ûñû, èøýöçàð àäàì,
Àëëàùäàí ñÿíÿ ìÿí ÿí ýþçÿë ïàéàì.
Ñÿíÿ ùÿì àðõàéàì, ùÿì äÿ þâëàäàì,
Áèçÿ úàíûìûçäàí ÿçèçñÿí, Àòà!
Þâëàä ÿçèééÿòèí ÷ÿêÿí äÿ ñÿíñÿí,
Ãÿäèð-ãèéìÿòèíè áèëÿí äÿ ñÿíñÿí.
ßçàáêåø äÿ ñÿíñÿí, ýöëÿí äÿ ñÿíñÿí,
Áèçÿ úàíûìûçäàí ÿçèçñÿí, Àòà!
Àïàðäûí ìÿêòÿáÿ òóòóá ÿëèìäÿí,
Ùÿð àí áÿëëè îëäóí äÿðäè-ñÿðèìäÿí.
Ýöíäÿ éöç éîë äöøöð áó ñþç äèëèìäÿí,
Áèçÿ úàíûìûçäàí ÿçèçñÿí, Àòà!
ÑßÍÑÈÇßÌ
Ýþçöìäÿí óçàãñàí, àéðû éåðäÿñÿí,
Õÿéàëëàð è÷èíäÿ èíäè ñÿíñèçÿì.
Áèëìèðÿì íÿ ùàëäà, ùàíñû ýöíäÿñÿí,
Öðÿéèì äàðûõûð, ÷öíêè ñÿíñèçÿì.
Åøãèíèí éîëóíäà éàíûá êöë îëäóì,
Àé ìÿíè êöë åäÿí åøãèì, ñÿíñèçÿì.
Àéðûëûã öçöíäÿí ñîëàí ýöë îëäóì,
Öðÿêäÿ ÷îõàëûá äÿðäèì, ñÿíñèçÿì.
Ýöíÿøèì áàòûáäûð, ÷ûõìàã áèëìÿéèð,
Ýöíäöçöì ýåúÿéÿ äþíöá, ñÿíñèçÿì.
Ýþçöìäÿí õÿéàëûí áèð àí ýåòìÿéèð,
Þìðöìöí èøûüû ñþíöá, ñÿíñèçÿì.
Ñåâýèëèì äåéÿíäÿ úàâàá âåðÿðäèí,
Úàâàáñûç ãàëûáäûð ñþçöì, ñÿíñèçÿì.
Ñÿí ìÿíÿ ùÿéàòûì, úàíûì äåéÿðäèí,
Ùàðäàñàí ùÿéàòûì, ýþçöì, ñÿíñèçÿì.
Ïîåçèéà
28 ôåâðàë 2014-cö èë
Éàíûíäà àíàñû, ãûçû îëñà äà,
Àíàì äà àòàìû àòûá,ýÿëÿììèð.
ÌÓÑÒÀÔÀ
ÐÇÀÉÅÂ
Âàãèô
Íÿñèáëè
ÀÕÛ
ßñìÿ áåëÿ õÿçàí éåëè,
Ãþí÷ÿ ýöëëÿð ñîëàð àõû!
Éîë öñòöíäÿ ñàëõûì ñþéöä
Ñà÷ëàðûíû éîëàð àõû!
Éàø öñòÿ ýÿòèðèá éàøû,
Òÿëÿñìÿñèí þìðöí ãûøû.
Äàøäàí-äàøà äÿéÿí áàøû
Áÿñàëàðà ñàëàð àõû!
Øÿí éàøà, ÷ÿêìÿñÿí äÿðäè,
Þìöð åëÿ î ãÿäÿðäè.
Ãàëàíû ýÿëäè ýåäÿðäè.
Õîø ýöí éàääà ãàëàð àõû!
Äîñò îëñà äîñòóí êþìÿéè.
Ýöë à÷àð àðçó äèëÿéè.
Íàìÿðä êÿñäèéè ÷þðÿéè
Áèð ýöí äàøà ÷àëàð àõû.
Èíñàí ðóùäó, áèð äÿ úàíäû.
Áó ùèêìÿòäÿí íÿéè ãàíäû?!
Äöíéà ñèðëè áèð ìÿêàíäû
Ùåé áîøàëûá äîëóð àõû!
Êþíöë õàòèðÿ îéàòäû
Íÿ èòèðäè íÿéè òàïäû?!
Þìöð ãàëûí áèð êèòàáäû
Îõóíìàìûø ãàëàð àõû!
ÇßÙÐÀ ÙßÊÈÌ
Ýþç êÿêèìè Çÿùðà Ìåéíÿãèéÿ
Øÿðÿô, ëÿéàãÿòäèð èíñàíûí áàúû,
Áèð õàëãà, ìèëëÿòÿ Øÿðÿôñÿí áàúû.
ßëàúñûç ýþçëÿðÿ òàïûð ÿëàúû,
Äåéèð ùÿð êþíöëäÿ èëê áàùàð îëñóí!
Çÿùðà ùÿêèì ÿëëÿðèíèç âàð îëñóí!
Àëìàíäà àëûáäû ìöêÿììÿë òÿùñèë,
Èøèíèí óñòàñû, ñÿíÿòäÿ êàìèë.
Àçÿðè ãûçûäû, ñàäÿ øèðèíäèë,
Àäûíû ÷ÿêäèì êè, åëäÿ úàð îëñóí!
Çÿùðà ùÿêèì ÿëëÿðèíèç âàð îëñóí!
Ùÿëÿ íå÷ÿ èíñàí øÿôà òàïàúàã,
Öðÿéèíäÿí ãÿì éöêöíö îâàúàã
Ñîðàüûíûç åëäÿí åëÿ ÷àòàúàã,
Åëëÿð ñþéëÿéÿúÿê áÿõòèéàð îëñóí!
Çÿùðà ùÿêèì ÿëëÿðèíèç âàð îëñóí!
Òÿëòèôëÿð, þäöëëÿð ýþðäöì éàí-éàíà,
Áóíëàð øþùðÿòèíè éàéûð ùÿð éàíà.
Èôòèõàðëà äþíäöí Àçÿðáàéúàíà.
Äåäèì éàçäûãëàðûì éàäèýàð îëñóí!
Çÿùðà ùÿêèì ÿëëÿðèíèç âàð îëñóí!
Èðàí þëêÿñèíèí Àçÿðè ãûçû,
Ýþçëÿðÿ íóð âåðÿí àéû, óëäóçó.
Ýöíÿø òÿê ïàðëàäûð éóðäó Òÿáðèçè
Òÿáðèç äèëèìèçäÿ áèð øöàð îëñóí!
Çÿùðà ùÿêèì ÿëëÿðèíèç âàð îëñóí!
ÀÒËÛÍÛ ÀÒÛÍÄÀÍ
ÑÀËÀÍ ÄÖÍÉÀ
Âàõòñûç èòèðäèéèì óøàãëûã
äîñòëàðûìûí ÿçèç õàòèðÿñèíÿ
Óøàãëûãäà ñåâèíäèðèð ýöëäöðöð.
Ýÿíúëèéèíäÿ, ñÿðòëèéèíè áèëäèðèð
Àòûð, òóòóð ýàù ãàëäûðûð, åíäèðèð
Ñÿíè áèð îéóíúàã ñàíàí äöíéàäû!
Àòëûíû àòûíäàí ñàëàí äöíéàäû!
Êèìèí êè, ÷àðõû òÿðñèíÿ äþíöð,
Óëäóçó ñÿìàäà ïàðëàéûá ñþíöð,
Àëûúû ãóø êèìè øûüûéûá åíèð.
ßúÿë úàéíàüûíû ÷àëàí äöíéàäû!
Àòëûíû àòûíäàí ñàëàí äöíéàäû!
“Ãîúà úàäóýÿðäè” äîëóáäó éàøà,
“Òèëñèìè”, úàíëûíû äþíäÿðèð äàøà.
Ùå÷ êÿñëÿ äîñòëóüó éåòìÿéèá áàøà,
Îäóð êè, äåéèðëÿð éàëàí äöíéàäû,
Àòëûíû àòûíäàí ñàëàí äöíéàäû!
Èíñàí éåðÿ ìþùòàú, éåð ýþéÿ ìþùòàú,
À÷ûëìàç äöéöíäö ýÿë áó ñèððè à÷.
Òÿáèáëÿð, ëîüìàíëàð òàïìàäû ÿëàú.
Þëöìö ÿáÿäè ãàëàí äöíéàäû!
Àòëûíû àòûíäàí ñàëàí äöíéàäû!
À ÃÀÐÄÀØ
Éàðàäàí äöíéàéà èìòàùàí ö÷öí
Ýÿòèðèá äåéÿñÿí áèçè, à ãàðäàø.
Áèçèì ãÿëáèìèçäÿí áó éåð öçöíäÿ
Äÿðä éîõäó êå÷ìÿñèí èçè, à ãàðäàø.
Ùàããûí êÿðÿìèíÿ øöêöð ìèí êÿðÿ,
Áèð àü ýöí éàçìàéûá íÿñÿ áèçëÿðÿ.
Áèð âàõòëàð àíàìûç þïÿí ýþçëÿðÿ
Ûíäè çàìàí áàñûð êþçö, à ãàðäàø.
Ãàëìûð Âàãèôèí äÿ äàø öñòäÿ äàøû,
Ýþðÿñÿí,áèçèêìè,äþâðàíìû íàøû?
Úÿëëàä êþòöéöíÿ ñþéêÿéèá áàøû,
Áèëäèê àíàìûçûí äèçè, à ãàðäàø.
ÝßËßÌÌÈÐ
(ßëè Ãóðáàí Äàñòàí÷ûéà)
Éåðè éàéäà ñÿðèí,ãûøäà èñòèäèð,
Àòàì íåúÿ øèðèí éàòûá,ýÿëÿììèð.
Àëíûíûí éàçûñû áèð áÿõòè êÿìèí
Ãÿëáèíè êþâðÿëòìÿç áèëìèðÿì êèìèí.
Áàðû, áèðúÿ áàúûì êþðïÿëÿðèìèí
×è÷ÿê ÿëëÿðèíäÿí òóòóá,ýÿëÿììèð.
Úûçäàüûì ÷ûõûáäû ùÿñðÿò îäóíäà,
Àðàìûð Âàãèôè äîüàí ãàäûí äà.
Äåéÿñÿí îíó äà òîðïàã àäûíäà
Áèð ãîúà ÿæäàùà óäóá,ýÿëÿììèð.
Î ÝÅÚß...
Î ýåúÿ çÿíúèðäÿ èòè,
Éóâàäà ãóøó ýöëëÿëÿäèëÿð.
Î ýåúÿ òóìóðúóã êþéíÿéèíäÿ
Éàðïàüû, ÷è÷ÿéè ýöëëÿëÿäèëÿð,...
Òîðïàüû, äàøû ýöëëÿëÿäèëÿð.
Àíàíûí ýþçö ãàáàüûíäà
Áàëàíû êÿñäèëÿð
Áèðèíè äîüðàäûëàð,
Áèðèíè àñäûëàð.
Ýöíàùñûç úîúóãëàðû
Ãîë-ãîëà ÷àòäûëàð,
Òîíãàëà àòäûëàð.
Äöíéàíûí Õèðîñèìà, Íàãàñàêè,
Õàòûí íàüûëëàðûíà áÿíçÿìÿéÿí
Õîúàëû íàüûëûíû éàðàòäûëàð.
Óíóòìàéûí áó òàðèõè,
ßí äÿùøÿòëè òàðèõ òÿêè;
Èéèðìè àëòû ôåâðàë,
Ìèí äîããóç éöç äîõñàí èêè.
ÍÀÍÊÎÐ ÃÎÍØÓËÀÐ
Åðìÿíèëÿðÿ
Àýàù îëóí àé åëëÿð, àé îáàëàð.
Àëäàäûð äöíéàíû íàíêîð ãîíøóëàð.
Àéûã îëóí, ñàéûã îëóí ùÿð áèð àí,
Éåð öçöíÿ ñÿïÿëÿíèá éàëàíëàð.
Éàëàíëàðà äèããÿòëè àëäàíìà,
Àëäàíìàüà ùàããûí éîõäóð, àëäàíìà.
Íå÷ÿ èëäèð Ãàðàáàüäàí îëìóøóã.
Íå÷ÿ èëäèð éàðïàã êèìè ñîëìóøóã.
Ùàãñûçëûãäàí éåðèìèçäÿ äîíìóøóã.
Áèð ýþðöí áèç äàùà íÿäÿí îëìóøóã.
Éàëàíëàðà äèããÿòëè îë àëäàíìà.
Àëäàíìàüà ùàããûí éîõäóð, àëäàíìà.
Ñÿðùÿäèìèç áöòþâ äåéèë, êÿñèðäèð.
Éàðûñû ùàñàð, éàðûñû èñÿ ÿñèðäèð.
Áó íåúÿ áÿëàäûð, áó íåúÿ ñèðäèð.
Òîðïàüûìûç, éàä ÿëëÿðäÿ ÿñèðäèð.
Éàëàíëàðà äèããÿòëè îë àëäàíìà,
Àëäàíìàüà ùàããûí éîõäóð, àëäàíìà.
Çÿíúèðè ãûð, õöôôÿòäÿí ãàëõ àéàüà.
Ãîéìà äöøìÿí éóðäóíäàí îëñóí àüà.
Ñþéêÿíèðñÿí ñþéêÿí ìþùêÿì äàéàüà.
Éà ñþéêÿí ãàéàéà, éà ñþéêÿí äàüà.
Éàëàíëàðà äèããÿòëè îë àëäàíìà.
Àëäàíìàüà ùàããûí éîõäóð, àëäàíìà.
Ýöëöñòàí
UÀÁÁÀÐÎÂÀ,
Ýÿíúÿ Ùàâà
Ëèìàíûíûí
ÿìÿêäàøû
ßÔÑÀÍß
ßôñàíÿ ßùìÿäîâàéà èòùàô åäèðÿì
Àäûí ßôñàíÿäèð, äèíèí ùàãã äèíè,
Íÿ òåç þéðÿíìèñÿí ùàããûí ñèððèíè.
Î êè÷èê ãÿëáèíëÿ äöíéà åëìèíè,
Àíëàéûá äà éàçàí, àäûíà ãóðáàí.
Ôÿðÿùè ñÿí îëäóí àíàíûí èíàí,
Ñÿíÿ äàéàã îëäó ñÿíè Éàðàäàí.
Àëëàù ñåâýèñèéëÿ äîïäîëó îëàí,
Ñÿíÿ èëùàì âåðÿí ãàäûíà ãóðáàí.
Ùÿð ñþçöí Òàíðûäàí èëùàì àëûáäûð,
Àäÿòèí, âÿðäèøèí êèìäÿí ãàëûáäûð.
Ãÿëáèíÿ Èëàùè åøãè ñàëûáäûð,
Éàðàäàí éàðàäûá î àíà ãóðáàí.
ÄÖÍÉÀÍÛÍ ÐßÍÝÈ
Äöíéà ðÿíýàðÿíýäèð éîõñà ãàðàíëûã,
Ëÿççÿò äÿ, ÿçàá äà âàëëàù áèð àíëûã.
Èíäè ýöíäöçëÿð äÿ îëóð ãàðàíëûã,
Äöíéàíûí ðÿíýèíäÿí áàø à÷ìàã îëìóð.
Ñàëÿääèí
Ùöñåéíîâ,
ÀÄÀÓ-íóí
äîñåíòè
ÍÎÂÐÓÇ ÝßËÈÐ
Ýöëäÿí, ÷è÷ÿêëÿðäÿí éàç ÿòðè ýÿëèð.
Ñöôðÿìèçÿ ñÿìÿíèëÿð äöçöëöð.
×àéëàð äàøûð, áóëàãëàðñà ãàéíàøûð.
Éåíè ìöæäÿ, éåíè íöáàðëàð ýÿëèð.
Òàíðû éóðäóìóçà ðóçó ýÿòèðèð,
Áàùàð ýöëöìñÿéèð, Íîâðóçóì ýÿëèð.
Áó ýöí áèð
Òóðàíÿ
Òóðàí
ãàäûí äèíäè
(Øÿôà
Âÿëèéåâàéëà ñÿìèìè
ñþùáÿòèìèçäÿí ñîíðà éàçäûüûì øåèð)
Áó ýöí áèð ãàäûí äèíäè
Éàøàäûüû êÿäÿðè
Ýöëÿ-ýöëÿ ñþéëÿäè.
Ãÿëáèíäÿêè éàðàëàð
Òÿêðàð éåíÿ ýþéíÿäè.
Áó ýöí áèð ãàäûí äèíäè
“Àíà îëìàäûì” äåéèá
Ñöêóòà áîéóí ÿéäè.
Äöíéàíûí áöòöí éöêö
Ñàíêè þç áåëèíäÿäè.
Áó ýöí áèð ãàäûí äèíäè
Òåñòëÿðèíè ýþñòÿðèá
“Áàëàëàðûìäû” äåäè.
Ñþéëÿäèéè áó êÿëìÿ
Öðÿéèìè òèòðÿòäè.
Áó ýöí áèð ãàäûí äèíäè
Ãÿì êÿäÿðèí éóâàñû
Îíóí öðÿéèíäÿäè.
Î, àíà îëìàñà äà
Àíàëàðäàí þíäÿäè.
Íß ÒÀÏÌÛÑÀÍ ÕßÉÀËÄÀ
Äÿëè áèð êöëÿéèí ôûðòûíàñûíäà
Õÿéàëëàð äîëàøäû ãàðìà-ãàðûøûã.
Ùÿéàòà êå÷ìÿäè îíëàð ðåàëäà
Íÿ áèð éîë ýþðöíäö,íÿäÿêè èøûã.
Õÿéàëëà ðåàëûì öñò-öñòÿ äöøìÿç
Ùÿð çàìàí ÿêñ îëóá áèðè-áèðèíÿ.
×ÿêäèéèì àúûíû õÿéàëëàð ñèëìÿç
Òÿê òÿñÿëëè îëàð,ñûíûã ãÿëáèìÿ.
Åù Òóðàíÿ, íÿ òàïìûñàí õÿéàëäà
Îíñóçäàêû ýåð÷ÿê îëìóð ðåàëäà
Íÿ ãÿäÿð êè,éàøàéûðñàí ùÿéàòäà
Ýåð÷ÿê éàøà,éàëàí îëàí äöíéàäà.
Åëèìèçÿ áþéöê áèð áàéðàì ýÿëèð.
Õîø ìÿðàìëû áàùàð ýÿëèð, éàç ýÿëèð.
Ãîé ÷èí îëñóí áó òîðïàãäà àðçóëàð.
Åøèäèëñèí àëãûø äîëó äóàëàð.
Òàíðû éóðäóìóçà ðóçó ýÿòèðèð.
Áàùàð ýöëöìñÿéèð, Íîâðóçóì ýÿëèð.
Éàäà ñàëàã êå÷ìèøëÿðè ùÿð çàìàí.
Äöøÿðëè îëñóí ãîé ùÿð ýÿëÿí áàéðàì.
Àðçóëàðà, èñòÿêëÿðÿ ñþéêÿíÿê.
Õîø óüóðëó ýÿëÿúÿéÿ ñþéêÿíÿê.
Òàíðû éóðäóìóçà ðóçó ýÿòèðèð,
Áàùàð ýöëöìñÿéèð, Íîâðóçóì ýÿëèð.
Íÿäèð áó äöíéàíûí ñèððè ÿçÿëäÿí,
Ýöëëÿð ñå÷èëìÿéèð èíäè õÿçÿëäÿí.
Àëëàù íÿçÿð éåòèð áèçëÿðÿ ùÿðäÿí,
Ñÿíäÿí èúàçÿñèç áèð éàðïàã ñîëìóð.
Øåéòàí àò îéíàäûð éåðäÿ õåéëè âàð,
×è÷ÿêëè áàùàð äà îëóá áîðàí-ãàð.
Ìöããÿääÿñ îúàüû åäèá òàðè-ìàð,
Òþêöëÿí ãàíëàðäàí êàôèðëÿð äîéìóð.
ÃÀÐÀÁÀÜ
Ãàðàáàüñûç áó åëÿ ãÿìëè ýÿëèð ùÿð éåíè èë,
Âÿòÿíè, Ãàðàáàüû ÷îõ òàíûìûð êþðïÿ íÿñèë.
Áèçÿ äöøìÿí îëàíû óëó Òàíðû äöøìÿíè áèë,
Äöøìÿíäÿäèð Ãàðàáàü, áàüðûì îëäó ãàí òÿëÿñèí.
ßí ýþçÿë òîðïàüûìû èøüàë åäèá åðìÿíè-ðóñ,
Ãîðõóá-öðêöá éåíÿ äÿ äåéÿúÿêñèç äàíûøìà, ñóñ.
Îíëàðà ãÿíèì îëñóí áó òîðïàãäà ÷þðÿê âÿ äóç,
Àëûí îíäàí Âÿòÿíè áàüðûì îëäó ãàí, òÿëÿñèí.
Èëàùèäèð êþìÿéèí åë ìöñÿëìàí, ùàããûíû àí,
Àëûíìàç ãàëà îëàí Øàù Øóøàäà òþêöëöá ãàí.
Ãåéðÿòèí, íàìóñóí î íÿ éàòìûñàí, éàòìà, îéàí,
Âåðìÿéèí äöøìÿíÿ àìàí, íÿ äÿ êè, úàí òÿëÿñèí.
Ìÿùÿááÿò
ÌÓÑÒÀÔÀÉÅÂÀ
Ãàðàíãóø
Þçöí éàçûí éàðàøûüû
Úÿù-úÿùèí ùÿçèí íÿüìÿñè...
Ñèíÿí çèðâÿ áÿéàçëûüû
Øÿíëèéèí þìöð ùÿâÿñè...
Ãàðàíãóø, áàùàð ãûçûñàí,
Êþíëöíö à÷ìàäûí ãûøà...
Áèð áèëñÿí íå÷ÿ àðçóñàí
Ãÿëáè äÿðäÿ áîéàíìûøà...
Õàòèðÿëÿð ñÿíÿ áÿíçÿð
Êþ÷ÿðèäèð, éàðû áèùóø...
Áó áàùàð äà ñÿíè ýÿçÿð,
Áàõûøëàðûì, àé ãàðàíãóø...
ÁÀÁÀÌ ÉÀÄÛÌÀ ÄÖØÄÖ
Áó ýöí ýþðäöì êè, ÷èíàðûí,
Áóäàãëàðû ãûðûëûáäû.
Éàðïàãëàðû íàðûí-íàðûí,
Ñàïëàüûíäàí àéðûëûáäû.
Éàíäû ÷èíàðà öðÿéèì,
Îíóí äà ýöìàíû éàðïàã.
Áèëìÿäèì, äîëäó ýþçëÿðèì,
Òÿáèÿòèí ñîíó òîðïàã.
Áó ÷èíàð ñàëäû éàäûìà,
×èíàð ÿçìëè áàáàìû.
Ãóðáàí äåéÿðäè àäûìà,
Òóìàðëàéàðäû áàøûìû...
Ùàìûäàí óúà áèëèðäèì,
Ìÿíÿ äîñò îëàí áàáàìû...
Þçöìö ãîúà áèëèðäèì,
Åøèäÿíäÿ þéöäöíö....
Äåéèðäè: Óúà Àëëàùûì,
Ìþùëÿò âåðÿéäè þìðöìÿ...
Ñÿíè ýþðÿéäèì áèð ùÿêèì
Ôÿðÿù ýÿëÿðäè êþíëöìÿ...
Áó ýöí éûõûëàí ÷èíàðëà,
Áàáàì éàäûìà äöøäö...
“Áàáà” äåäèì, éàíàüûìäàí,
Èêè ýèëÿ éàø ñöðöøäö...
Åëìàí
Ìÿììÿäîâ
ÁÅËß ÈÍÑÀÍÄÛÐ
ÁÈËÌßÇ
“Êöëÿêëÿð àüçûíäà øàì èøûüû”
êèòàáûíûí ìöÿëëèôè éàçûúû äîñòóì
Ãÿðèá Ìåùäèéÿ
Êöëÿíëÿð ñþíäöðÿ áèëìÿéÿí øàìû,
Áÿäõàùëàð öôöðöá ñîíäöðÿ áèëìÿç,
Ùàãã þçö éàíäûðûá, ãîé áèëñèí ùàìû,
Áÿõò óëäóçóíäóð, ÿë åíäèðÿ áèëìÿç.
Çöëìÿò ãàðàíëûãäàí ïàðëàéûá ÷ûõàí,
Ñÿùÿð ìöæäÿúèñè, äàí óëäóçóñàí.
×ûõñà äà ãàðøûíà ÷èñêèí, ÷ÿí, äóìàí,
Ùàãã éîëäàñàí, êèìñÿ äþíäÿðÿ áèëìÿç,
Ôöçóëè äÿ àõúà óìäó, àëìàäû,
Î øàùëàð éîõ îëäó, èçè ãàëìàäû.
Éàéûëäû äöíéàéà øþùðÿòè, àäû,
Õàëã âåðÿí ãèéìÿòè ôÿðä âåðÿ áèëìÿç.
Ôÿõð åò êè, ùÿéàòäà ùÿð øåé ñÿíèíäèð,
Ìÿüðóðñàí ÿéèëìÿê ñÿíÿ úÿòèíäèð.
Îõóúó àëãûøû ìöêàôàòûíäûð,
Ùÿð éàçàð ãÿëáëÿðÿ òåç ýèðÿ áèëìÿç.
Ñþéêÿí äîñòëàðûíà, Àëëàùà ýöâÿí,
×ÿêìÿñèí þçöíö ãîé ôÿðìàí âåðÿí.
Õàëãûí éàääàøûíà ìþùöðëÿíìèñÿí,
Êèìñÿ áóíäàí éöêñÿê àä âåðÿ áèëìÿç.
Òÿêúÿ ñàüëàì úàíûí, õîø áÿõòèí îëñóí,
Ñàäÿ éàçû ìàñàí òàú-òàõòûí îëñóí,
Óëó éàðàäàíûí ãîé éàõûí îëñóí,
Êþøêöí òÿê éàðàíìûø ïÿë âóðà áèëìÿç,
Èáðàùèì Êþ÷êöí,
Áàêû, Ìåùäèàáàä ãÿñÿáÿñè
ÄÎÑÒÓÌ ÔßÕÐßÄÄÈÍ ÌÖßËËÈÌß
Ùÿéàò íÿ øèðèíäèð, íåúÿäÿ ýþçÿë
Äîñò äàðäà ñûíàíàð äåéèá àòàëàð.
Èëùàì âÿúäÿ ýÿëèá ñàðûá êþíëöìö,
Éàõøû êè, éàõøûëàð áó äöíéàäà âàð.
Òöêÿíìÿç ãÿëáèíäÿ åøãè, ùÿâÿñè,
Áèð àçäà äóéüóëó, áèð àçäà ùÿëèì,
×àüëàéûð êþêñöíäÿ âÿòÿí ñåâýèñè,
Áàõ áåëÿ èíñàíäûð Ôÿõðÿääèí ìöÿëëèì.
Áþéöêëÿ áþéöêäöð, êè÷èêëÿ êè÷èê,
Áàõûøû ñÿìèìè, þçö ìåùðèáàí,
Ùÿëÿ áèð êèìñÿíè ñàëìàéûá èíúèê,
Ñÿáðè äÿðéà ãÿäÿð, ÿãëè áèð öììàí.
Þçö äàüëàð îüëó, äàü âöãàðëûäûð,
È÷èá áóëàãëàðûí òÿìèç ñóéóíäàí.
Àü ñà÷ëàð òàëåéèí íàõûøëàðûäûð.
Áîéëàíûð ùÿñðÿòëÿ þìöð éîëóíäàí.
Äîñòà åòèáàðëû, ãîùóìà ìÿëùÿì,
Äèëèíäÿí ÷ûõìàéûá áèð àúû êÿëìÿ.
Êþêñöíäÿ òÿðòÿìèç öðÿê ýÿçäèðèð.
×îõ äöøöá ÷ÿòèí, ÷îõ äöøöá áÿðêÿ.
Ìÿüðóð õèñëÿòèíäÿ ãàéà ñÿðòëèéè,
Áåëÿ äîüóëóáäó, áåëÿ ãàëàúàã.
Ùÿëÿ áó éàøäà äà éîõäó äèíúëèéè,
Ýåúÿëÿð ýåú éàòûá, åðêÿí äóðàúàã.
Éåäèéè ùàëàëäû, è÷äèéè ùàëàë,
Íÿôÿñè éóðäóìóí áàùàðû ùàâàñû,
Íÿ øþùðÿò àõòàðûð, íÿ úàù íÿ úÿëàë
Ùÿëÿ áó äöíéàéëà ÷îõäû äàâàñû.
Òöêÿíìÿç ãÿëáèíäÿ åøãè-ùÿâÿñè,
Áèð àçäà äóéüóëó áèð àç äà ùÿëèì,
×àüëàéûð êþêñöíäÿ âÿòÿí ñåâýèñè,
Áàõ, áåëÿ èíñàíäûð Ôÿõðÿääèí ìöÿëëèì.
Ïîåçèéà
14
28 ôåâðàë 2014-cö èë
ÒÀÍÛØ ÎËÓÍ
Ò
Åøãèí ãûëûíúûäûð ùÿð øåéäÿí êÿñýèí,
ßçÿëäÿí ãÿëáèìè åéëÿäèí êöñýöí,
Ýþñòÿð áó äöíéàäà ìÿíèìòÿê ìèñýèí,
Âàðëûüû âèðàíÿ êèì îëàð ñÿíÿ.
àëûáîâ Ãÿçÿíôÿð Èñýÿíäÿð îüëó 1928 -úè èëäÿ Øàáðàí (Äÿâÿ÷è) ðàéîíóíäà äöíéàéà ýþç à÷ìûøäûð.Èõòèñàñúà áàéòàð
ùÿêèìè îëñà äà, éöêñÿê òÿáè,úîøãóí èëùàìû âàð èäè.Êëàññèê
Àçÿðáàéúàí ïîåçèéàñû öñóëóíäà áèð ÷îõ ãÿçÿëëÿð, ãîøìà
âÿ äèâàíèëÿð éàçìûøäûð.Øåèðëÿðèíè ùå÷ éåðäÿ ÷àï åòäèðìÿñÿ
äÿ þìðöíöí àõûðûíà êèìè éàðàäûúûëûüûíû äàâàì åòäèðìèøäèð. Àèëÿ âÿçèééÿòè èëÿ ÿëàãÿäàð î, Õà÷ìàçäà éàøàìûø âÿ 1992-úè èëäÿ îðäà äà
âÿôàò åòìèøäèð. 4 ãûç þâëàäû âàð. Øåèðëÿðè èëê äÿôÿäèð êè, èøûã öçö ýþðöð.
Àéäûí Èáðàùèìîüëó,
ÀÉÁ âÿ ÀÆÁ-íèí öçâö. “Ãûçûë ãÿëÿì” ìöêàôàòû ëàóðåàòû.
Àõòàðûð
Ýÿëèðñèíèç
Éåíÿ êþíëöì ñåéð åäèá èøâÿëè úàíàí àõòàðûð,
Àé ãàáàã, àëìà éàíàã,ñÿðâè -õóðàìàí àõòàðûð.
Áèë, ìÿíè äàðÿ ÷ÿêèð ñÿíèí î ãàðÿ òåëëÿðèí,
Áàõûøûí úàí àëàíäûð, î òÿð ãÿìçÿí ãàí àõòàðûð.
Òóòèíè áÿíä åäÿí òöðôÿ ýþçÿëëÿð,
Áèçèì áó äèéàðà õîø ýÿëèðñèíèç.
Ùÿðÿíèç ùÿð ýöíäÿ ìèí ãàíëàð åéëÿð,
Îéíàäûá ýþç èëÿ ãàø ýÿëèðñèíèç.
Ýÿëåéäèç äàèìà ìÿíëÿ ãàëìàüà,
Áó õÿñòÿ êþíëöìÿ äÿðìàí îëìàüà,
Ñÿôèíèç ãàäèðäèð úàíëàð àëìàüà,
Áÿñ íèéÿ àëìàéûá áîø ýÿëèðñèíèç?!
Ìöëàéèìäèð ðÿôòàðûí, õîøäóð õèäìÿòèí áèçëÿðÿ,
Îäóð âÿñëÿ éåòìÿéÿ àøèãèí èìêàí àõòàðûð.
Íÿ îëà, ìÿí þéöíÿì êè, áöëáöëö øåéäàí ìÿíÿì,
Áó íèéÿòëÿ õÿéàëûì ñÿí òÿêè ëîüìàí àõòàðûð.
Åé ýþçÿë, øóõ ýöëöøöí áó ãÿëáèìÿ ñàëäû òàëàí,
Äàèìà ñÿí ýþçÿëè áó ãÿëáè òàëàí àõòàðûð.
Ìÿíè
Ýÿíúëèéèí ñÿôàñûíû ëàçûìûíúà ìÿí ñöðìÿäèì,
Î, ãÿäðèìè áèëìÿäè, åéëÿäè àâàðÿ ìÿíè.
Ùÿð ïàðëàã ýöíäöçöìö î çöëìÿòÿ äþíäÿðäè,
Ûíàä îëäó, ñþâã åòäè ùÿð þçýÿ äèéàðÿ ìÿíè.
Åé íèýàð, Ñÿí äå ñàéûì, ùàíñû ýöíöì õîø êå÷äè,
Àììà êè, ñÿí ãàëàäûí ñþíìÿéÿí îäëàðÿ ìÿíè.
Ùèðñëÿíèá àúûüûíû òþêìÿýèíÿí ö÷ áàëàíà
Áó éàðàëû ñèíÿìäÿí îõëàìà äöáàðÿ ìÿíè.
Áàøûíà äþíäöéöì ýöë öçëö úàíàí,
Äåäèí êè, ýåò äîëàí, àé ÷ûõàíäà ýÿë.
Áèð àçúà ñÿáð åéëÿ, ýþçëÿ áèðúÿ àí,
Áèðäÿí éöçÿ ãÿäÿð ñàé, ÷ûõàíäà ýÿë.
Äåäèí êè, ÷ûõàðûã ýöëøÿíÿ, áàüà,
Éàðàøûã âåðÿðèê äÿðÿéÿ, äàüà,
Áó ãàéìàã äîäàãäàí ñÿí òÿê ãîíàüà,
Âåðÿðÿì áèð áóñÿ ïàé, ÷ûõàíäà ýÿë.
Ãîøóëàã öôöãäÿ ãûçàðàí äàíà,
Ìèí äàñòàí éàçàðûã î âàõò ùÿð àíà,
Áó ôàíè äöíéàäà ùå÷ áèð èíñàíà,
Åòìÿðÿì ìÿí ñÿíè òàé, ÷ûõàíäà ýÿë.
Íèéÿ éàëàí ÷ûõäûí ÿùäÿ-èëãàðà,
Àøèãèí ãÿëáèíè ñÿí ÷ÿêäèí äàðà,
Åé ãÿäèð áèëìÿéÿí áèêÿñ, àâàðà,
Äåìÿäèí éàç êå÷ñèí, éàé ÷ûõàíäà ýÿë.
Àðòûã ýþçëÿðèìäÿ áèð âèðàíÿñÿí,
Áöëáöëöí èòèðìèø áèð áèýàíÿñÿí,
Õÿñòÿ Ãÿçÿíôÿðÿ äåìÿäèíêè, ñÿí,
Àïðåëè éîëà ñàë, ìàé ÷ûõàíäà ýÿë.
Ýÿëñèí
Åé êþíöë, ýåò éàðÿ äå, ìÿúëèñè ìåéõàíÿéÿ ýÿëñèí.
Ýöë ãÿäÿìèí áàñàðàã áàõìàüà ìÿñòàíÿéÿ ýÿëñèí.
Äåýèíÿí ýöë ùöñíöíöí øþëÿñèíè àõòàðûð î,
Ëöòô åòñèí, ìÿíè àëñûí, âåðìÿéÿ ïÿðâàíÿéÿ ýÿëñèí.
ßéÿð êè, åøã àòÿøè éàíäûðûðñà î Ëåéëèíè,
Îíäà äå, ãîé ìÿíèìëÿ î ýèçëè ìåùìàíÿéÿ ýÿëñèí.
Ùàíû, ùàðäà ãàëäû áèð øèðèí òèêÿ,
Êöñäöìö ùÿéàòäàí, íèéÿ ýÿëìÿäè?
Ñóëàðà ãÿðã îëäó ùÿéàòû áÿëêÿ,
Áÿëêÿ îëäó-îëàð êöéÿ ýÿëìÿäè.
Áÿëêÿ èìòàùàíà ÷ÿêèð éàðàäàí,
Éàðàíìûø èíñàíûí ëÿéàãÿòèíè.
Áÿëêÿ äÿ ñûíàéûð ýþðÿñÿí èíñàí,
Ãîðóéà áèëèðìè ìÿùÿááÿòèíè.
Ùÿð êÿñèí þç áÿõòè, þç òàëåéè âàð,
Ùÿð êÿñÿ Àëëàùûí áó þç áàõûøûäû.
Îëàð-îëìàçëàðûí ÷îõ ñàëåùè âàð,
Áÿçÿí îëàíëàðäàí îëìàç éàõøûäû.
Àëëàùà éàëâàðàí àíà ýþðìöøÿì,
“Àëëàù þëäöð ìÿíè úàíûì ãóðòàðñûí”.
Ñèíÿíèí áÿíçÿðè Ñàâàëàí ãàðû,
Ýþðöì êè, ñàõëàñûí éàðàäàí ñÿíè.
Áó çàëûì àøèãè èíúèòìÿ áàðû,
Ãîé, Àëëàù ñàõëàñûí áÿëàäàí ñÿíè.
Áàõûøûí úàí àëûð, éîõäóð ùå÷ òàéû,
Ùöñíöíöí øþëÿñè áÿíçÿäèð àéû,
Éàðàäàí áÿõø åòìèø òöêÿíìÿç ïàéû,
×îõ ýþçÿë éàðàäûá ôèðàâàí ñÿíè.
Ûëàùè âåðèáäè ñÿíÿ áó áÿõøè,
Ìÿëÿêëÿð ÷ÿêèáëÿð ùöñíöíÿ íÿõøè,
Ðÿôòàðûí ìÿíèìëÿ ùÿð çàìàí éàõøû,
Ûñòÿðÿì ùÿìèøÿ ìåùðèáàí ñÿíè.
Åøãèí ùÿâÿñèíÿ äöøÿí ùÿð èíñàí.
×ÿòèí ãóðòàðàðäû, áó úöð áÿëàäàí,
Áèð ãîéíóí ìöøêèéàò, áèðè ýöëöñòàí,
Ûøëÿòäèí ìèí úöðÿ ôåë,íèéÿ ñîëäóí?
Áèð éîëóí äöøåéäè áèçèì áàüëàðà,
Ãîéíóíäà ýÿçäèéèì éàøûë äàüëàðà,
Ãîéóíëó-ãóçóëó ýþé éàéëàãëàðà,
Ìÿí îðäà ýþðÿéäèì äîëàíàí ñÿíè.
Éîë öñòÿ äóðàðäûí ùÿð çàìàí åðêÿí,
Ãèéãàúû áàõàíäà ýÿëèá þòÿðêÿí,
Éöçëÿðè þëäöðÿí, ìèí ãàíëàð òþêÿí,
Êÿìÿð õóá éàðàøàí áåë, íèéÿ ñîëäóí?
Ûëùàìûì úîøàðàã ó÷óð î ÿðøÿ,
Î,êþíöë äåäèéèí çÿðèô áèð øöøÿ,
Íÿ îëà ýöçàðûí áèçëÿðÿ äöøÿ,
Ãÿçÿíôÿð ýþçëÿéèð ùÿð çàìàí ñÿíè.
Êèì îëàð
Îëìàäû
Éåíÿ ýÿëäè
Åé ãÿôÿñ, éàòìà àéûë, ñàüëûüûíà úàí éåíÿ ýÿëäè,
Êþíëöìö àáàä åäÿí èøâÿëè úàíàí éåíÿ ýÿëäè.
Õåéëè âàõò èäè óíóòìóøäó úèëâÿëè íèýàð ìÿíè,
Àëëàùà øöêð åäèðÿì, ñöðìÿéÿ äþâðàí éåíÿ ýÿëäè.
Äÿðäèìèí ÷àðÿñèíè ùå÷ áèð òÿáèáäÿ ìÿí òàïìàäûì,
Íÿùàéÿò ùÿð äÿðäèìÿ åòìÿéÿ äÿðìàí éåíÿ ýÿëäè.
Ãÿëáèìèí ñÿñ òåëèäèð îíóí î ãàï-ãàðà çöëôëÿðè,
Àôÿðèí! Ñàüëûüûìà âåðìÿéÿ ôÿðìàí éåíÿ ýÿëäè.
Ãîâìà àøèãèíè, ãîâìà þçöíäÿí,
Ìÿíèìòÿê ïÿðâàíÿ êèì îëàð ñÿíÿ.
Äþíìÿ èëãàðûíäàí, äþíìÿ ñþçöíäÿí,
Ìÿíèìòÿê äèâàíÿ êèì îëàð ñÿíÿ.
Åé ýþçÿë, ìÿíèì êèìè ùàëû-ïÿðèøàí îëìàäû,
Åøãèíèí àòÿøèëÿ éàíûá êöë îëàí îëìàäû.
Êþíëöìö î ùöñíöíÿ áàüëàäûüûì ýöíäÿí áÿðè,
Ùÿð ñþçö äöçöí äåäèì, ñþçöìäÿ íþãñàí îëìàäû.
Êþíëöìöí ùÿð áóäàüû ÷è÷ÿêëÿíèáÿí áàùàð îëäó,
Åøãèìèí ýöë áàüûíà îëìàüà áàüáàí éåíÿ ýÿëäè.
Äàð ýöíäÿ àüëàéàí, ýåí ýöíäÿ ýöëÿí,
Áó ýÿíú ùÿéàòûíû ñÿíÿ áÿõø åäÿí,
Ãÿëáèíè îõóéàí, äÿðäèíè áèëÿí,
ßí éàõûí ùÿìõàíÿ êèì îëàð ñÿíÿ.
Ãÿëáèìäÿ íÿ âàðäûðñà à÷ûá áöòöí äåäèì ñÿíÿ,
Ñÿíäÿñÿ ìÿíÿ ãàðøû ùÿãèãè âèúäàí îëìàäû.
Ûíäè äþâðàí à÷ûðàì, ñàç ÷àëûðàì âÿ ñþéëÿéèðÿì,
Ãÿëáèìÿ ùàêèì îëàí, î, øàùè-ìÿðäàí éåíÿ ýÿëäè.
Òåçëèêëÿ ñÿí àëäàíäûí õîø ýþðöíÿí êèìñÿëÿðÿ,
Åøãèíäÿ î êèìñÿëÿð ìÿí òÿêè âèðàí îëìàäû.
Ãÿçÿíôÿðÿì, úàìààò, úöìëÿ-àëÿìÿ ÿðç åäèðÿì:Áàøûìûí òàúû îëàí î äàùè èíñàí éåíÿ ýÿëäè.
ØßÐßÔ
Øÿðÿô äÿ ýþçëÿéèð ùÿñðÿòëèñèíè,
Ýþçëÿðè éîë ÷ÿêÿí éîë÷óëàð êèìè.
Ýþçëÿéèð Àëëàùûí õîø òþùôÿñèíè,
Îâó áàø òóòìàéàí îâ÷óëàð êèìè.
Ñÿíè
Ñÿí èäèí áèð çàìàí òóòè -éàñÿìÿí,
Ùàíû î äÿìëÿðèí ýöë, íèéÿ ñîëäóí?
Ãÿäÿìèí áàñàíäà ýöëÿðäè ýöëøÿí,
Ýÿðäÿí ãóúàãëàéàí òåë, íèéÿ ñîëäóí?
Íèéÿ î ÷àüûíäàí ãàëìàéûá ÿñÿð,
Ùÿéàò äàèìèäèð, áèç ýÿëäè-ýåäÿð,
Êàèíàò ÿçÿëäÿí áåëÿñÿ ÿýÿð,
Ãÿçÿíôÿð äåìÿñèí äèë, íèéÿ ñîëäóí?
Åé Ãÿçÿíôÿð, èñòÿñÿ úèñìè-õóìàðûí ñÿíèíëÿ
Úàí âåðèá, úàí àëìàüà ãîé ñèçèí ùÿìõàíÿéÿ ýÿëñèí.
Å
Ùÿð äÿðäèí ÿëàúû ÷ÿêèëÿ áèëÿð,
Ñîíñóçëóã äÿðäèíè ÷ÿêìÿê àüûðäû.
Òàëå áó êÿäÿðäÿí âåðÿíäÿ õÿáÿð,
Éàíûíäà ùÿìèøÿ äþçöì ÷àüûðäû.
Åé Ãÿçÿíôÿð, ýþçöí à÷,íÿçÿð ãûë áèâÿôàñûçà
Î ñÿíè òÿðê åëÿäè, ñÿíèíëÿ ãàëàí îëìàäû.
Íèéÿ ñîëäóí
Î úÿëëàä ãàøëàðûí åäÿðäè úàíäàí,
Ùóðè éàðàíìûñàí ÿçÿë áèíàäàí,
Äèëèí øÿêÿð èäè, ëÿáëÿðèí áàëäàí,
Áàùàðäà ÷àüëàéàí ñåë, íèéÿ ñîëäóí?
ßéÿð êè, àõòàðûðñà Ìÿúíóíè -äèâàíÿíè î,
Îíäà ãîé àõòàðìàüà ìÿñêÿíè âèðàíÿéÿ ýÿëñèí.
ëäàð Àüáàáàëû áó ýöí þìðöíöí ìöäðèêëèê
÷àüûíäà éàøàñà äà ýÿíúëèê èëëÿðèíäÿí ÿëèíÿ àëäûüû ãÿëÿìèíäÿí àéðûëìûð, ïîåòèê äóéüóëàðûíû
ìèñðà-ìèñðà èïÿ-ñàïà äöçöð. Îíóí ëèðèê ãÿùðÿìàíëàðû
ùÿìèøÿ þç àóäèòîðèéàñûíû òàïûð âÿ îõóúóëàðû. Òÿðÿôèíäÿí ñåâèëèð. “Øÿðÿô” ïîåìàñû äà ìöÿëëèôèí ñåâÿ-ñåâÿ
ãÿëÿìÿ àëäûüû ÿñÿðèäèð. Ïîåìàäà èíñàí ëÿéàãÿòè, øÿðÿôè íÿòèúÿñèíäÿ òàíûíàí áèð þìöð ãÿëÿìÿ àëûíìûøäû. Áó
ñàéûìûçäàí áàøëàéàðàã ïîåìàíû îõóúóëàðûìûçà òÿãäèì åäèðèê.
(ïîåìà)
Íÿ áèëèð ãàíëû ôÿëÿê ùÿð òÿáëè èíñàí éåòèðèð,
Ãÿëáèìèí ùÿìäÿìèíè òàïìàã ùå÷ àñàí îëìàäû.
Ýÿë ÷ûõàã ñåéðÿ áèç, íÿ ýþçÿë ÷àüäû,
Ýþðöðñÿí ýÿçìÿëè ôöñöíêàð áàüäû,
Áèçèìäèð çàìàíÿ,ýþçÿë íîâðàãäû,
Ñÿñëÿéèð ãîéíóíà áó äþâðàí ñÿíè.
Ãÿçÿíôÿð ö÷ áàëàíûí íàçûíû ÷ÿêìÿê èñòÿéèð,
Õîø õÿéàë, õîø äóéüóëàð àïàðûð ìÿçàðà ìÿíè.
Ñþéëÿ êè, Ñÿí Ëåéëèíèí åøãèíäÿí äèâàíÿäèð î,
ßéÿð êè, èíàíìàñà, áàõìàüà äèâàíÿéÿ ýÿëñèí.
Ýÿë
Áèð çàìàí ìÿí àíëàäûì, óéìóøàì áèýàíÿëÿðÿ,
Î çàìàí ôÿüàí åòäèì, äÿðäèìÿ äÿðìàí îëìàäû.
Òàïàðñàí ðóçèñè áîë, àììà ýöíö ãàðÿ ìÿíè,
Çÿùìÿòè ùÿäÿð ýåäÿí î ãÿëáè ñÿäïàðÿ ìÿíè.
Ãÿçÿíôÿð ìàèëäèð ùÿð çàìàí ñèçÿ,
Ýåúÿìè äþíäÿðäèç ïàðëàã ýöíäöçÿ,
Ãóðáàíàì ñèçäÿêè ñöðìÿëè ýþçÿ,
Áèëèðÿì, àëìàüà áàø ýÿëèðñèíèç.
Áÿçÿí ñÿééàð õÿéàëûì ñåéð åäèð åøãèí áàüûíû,
Ñÿíëÿ áèðëèêäÿ àøèã ýÿçìÿéÿ èìêàí àõòàðûð.
Áöëáöëòÿê ýöë éîëóíäà úàíäàí êå÷ÿí áó Ãÿçÿíôÿð,
Úÿù-úÿùëÿ ýåúÿ-ýöíäöç ñÿí òÿêè úåéðàí àõòàðûð.
Äèíëÿ Ãÿçÿíôÿðè, ýåòìÿ áèð äàéàí,
Ãîé à÷ûá ãÿëáèíè ñþéëÿñèí áèð àí,
Áó õÿñòÿ úàíûíäàí âåðÿíäÿ ãóðáàí,
Äå,ìÿðäè-ìÿðäàíÿ êèì îëàð ñÿíÿ
Áèð äàùà ÷îõ ìöðÿêêÿá èìòàùàíà ÷ÿêäèì ñÿíè,
Øöáùÿìè òÿñäèã åäÿí äÿëèëëÿð éàëàí îëìàäû.
Áåëÿ áèð þâëàääàí äöøìÿí éàõøûäû,
Ãîé îíó ÿí óúóç þëöì àïàðñûí.
Åøèòìèøÿì éàíà-éàíà,
Äåéèð àíà:
- Ýþðöì ñÿíè éîõ îëàñàí,
Äÿðä è÷èíäÿ áîüóëàñàí.
Áèð íÿñëèí àäû áàòäû,
Àäûí èëÿ, éîõ îëàñàí.
Þâëàä äåéèë, ñÿí äÿðä îëäóí,
Çàëûì îëäóí, íàìÿðä îëäóí.
Àäûí áàòñûí.
Ãàðäàøûíû äÿðä àïàðäû,
×îõ øÿðÿôëè àäû âàðäû.
Åùòèðàñà ãóðáàí âåðäèí
Ãîùóìëàðû,
Åë è÷èíäÿ õàð åëÿäèí
Äîñòó-éàðû.
Åë è÷èíÿ ÷ûõà áèëìèð,
àòàí ñÿíèí.
Áàø ãàëäûðûá ýÿçÿ áèëìèð
àíàí ñÿíèí,
Àäûí áàòñûí.
Áàðìàã èëÿ ýþñòÿðèðëÿð
èíäè áèçè
Äîñò éàíûíäà ýþäÿê åòäèí
Äèëèìèçè
Éîõ îëàñàí.
Óúóç þëöì àõòàðûðûã,
Òàïñûí áèçè,
ßçñèí áèçè.
Ñÿí êîðëàäûí íÿñëèìèçè,
Àäûí áàòñûí,
Àäûí áàòñûí
ØßÐßÔ ÊÈÌÄÈÐ?
Êàñûá åâäÿ äîüóëóá,
Åùòèéàúäà áîüóëóá.
Àíúàã íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
Çàìàí îíà äàø àòûá,
Äàø áàøûíû ãàíàäûá.
ßùäÿ, ìóðàäà ÷àòûá.
×öíêè íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
Áÿçÿí ÷þðÿê òàïìàéûá,
Áÿçÿí êþìÿê òàïìàéûûá.
Áÿçÿí þðíÿê òàïìàéûá.
Éåíÿ íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
Áÿçÿí ïóëó ÷àòìàéûá,
Êèìñÿéÿ ÿë à÷ìàéûá.
Èøÿ ïèéàäà ýåäèá,
Èøäÿí ïèéàäà ýÿëèá.
Éåíÿ íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
ßòÿêëÿ ïóë âåðèáëÿð,
Âÿçèôÿ ýþñòÿðèáëÿð,
Éîëóíà ýöë ñÿðèáëÿð.
Éåíÿ íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
Íàäàíëàðà èëèøèá,
Íå÷ÿ êÿëÿéÿ äöøöá,
Êèðïèéèëÿ ýîð åøèá,
Éåíÿ íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
Êþùíÿ íèìäàø ïàëòàð,
Òÿçÿ êèìè ýåéèíèá.
Þç êàñûá äàõìàñûéëà,
Õàíûì êèìè þéöíöá.
Àòà éàíûíäà òÿìèç,
Àíà éàíûíäà ÿçèç.
ßð åâèíÿ øàä ýåäèá,
Íóðäàí òÿìèç àä ýåäèá.
×öíêè íþãñàí åòìÿéèá,
ßéðè éîëà ýåòìÿéèá.
ÈÍÑÀÍËÛà ÀÄÛÍÀ ØßÐßÔÄÈ,
ØßÐßÔ, ËßËÄßÍ-ÌÈÐÂÀÐÈÄßÍ
ÑßÄßÔÄÈ ØßÐßÔ
Î áèð øèðèí ãûçäû, ãûçëàð ýþé÷ÿéè,
Áèð ñóëàð ñîíàñû, áèð äàü ÷è÷ÿéè.
Ñþçëÿðè äöðð êèìè, äöðð äàíÿñèäè.
Åøãèí îääà éàíàí ïÿðâàíÿñèäè.
Áàõûøû úàí àëàí, éåðèøè ýþé÷ÿê,
Ùÿð ÿìÿëè ýþé÷ÿê, ùÿð èøè ýþé÷ÿê.
Éàéûíûð õàòàäàí, éàéûíûð øÿðäÿí,
Òöêö òöêäÿí ñå÷èð, çÿððÿíè çÿðäÿí.
Ýþçöíÿ áàõìàãëà áèúè òàíûéûð,
Àäè áèð ñþçöíäÿí ýèúè òàíûéûð.
Òàíûéûð ìÿùÿááÿò îâ÷óëàðûíû,
Åøãèí, ìÿùÿááÿòèí ýîï÷óëàðûíû.
Îäóð êè, øÿðÿôëÿ àðçóéà ÷àòûð,
Àäû Øÿðÿô êèøè, øÿðÿô éàøàäûð.
ÎÍËÀÐ ÃÎÍØÓ ÈÄÈËßÐ
Îíëàð ãîíøó èäè áàðû-áàðûéà,
Èíúèêëèê äöøìÿçäè ùå÷ âàõò àðûéà.
Ãîíøóëàð úàí äåéèá, úàí åøèäèðäè,
Áèð éåðäÿ øÿíëÿíèá áàéðàì åäèðäè.
Ýÿëèíèì - äåéèðäè Àéòàú Øÿðÿôÿ,
Êöðÿêÿí - äåéèðäè Òóðàú Íÿúÿôÿ.
Àíàëàð áåëÿúÿ ìåùðèáàí èäè,
Ñàíêè áèð öðÿêäÿ èêè úàí èäè.
Äÿðä-ñÿðè áèð èäè àòàëàðûí äà,
Ñèðëÿðè áèð èäè óøàãëàðûí äà.
Ëàêèí áèð ýöí ýÿëäè ãàïãàðà áèð ýöí.
Ýÿòèðäè åâëÿðÿ êÿäÿð, äàü, äöéöí.
Àéòàúûí, Òóðàúûí áÿõòëÿðè éàòäû,
ßðëÿðè ìàøûíëà ãÿçà éàðàòäû.
Äîüóëäóëàð ãîøà, þëäöëÿð ãîøà.
Ñåâèíäèëÿð ãîøà, ýöëäöëÿð ãîøà.
Ãîøà äèëÿêëÿðè ãàëäû éàðûäà,
Úöò ãîøà ñàëûíäû ìÿçàðëàðû äà.
ÄßÐÄ
Ýåúÿäÿí ÷îõ êå÷èá îéàãäû Àéòàú,
ßðèíèí éîõëóüó îíà äàí ýÿëèð.
“Èíäèúÿ äåéÿúÿê: - ýÿë ãàïûíû à÷,
Àéòàú íÿ éàòìûñàí, Àäèëõàí ýÿëèá.
ßôñóñ î áèð äàùà ýÿëìÿéÿúÿêäè,
Ýÿëèá þïìÿéÿúÿê ýöë éàíàüûíäàí.
Øàäëàíûá öðÿêäÿí ýöëìÿéÿúÿêäè,
Ñåâèíú éàüìàéàúàã ãàø-ãàáàüûíäàí.
Íÿúÿôè, Íèúàòû êþêñöíÿ áàñûá,
Øÿðÿôèì, âöãàðûì - äåìÿéÿúÿêäè.
Îíëàðûí àüàðìûø öçöíÿ áàõûá,
ßùäèì, èõòèéàðûì äåìÿéÿúÿêäè.
Íÿ ãÿäÿð àüûðäûð, íÿ ãÿäÿð ÷ÿòèí,
Áàøûí äóìàíëàíûð, ýþçöí ãàðàëûð.
Þíöíäÿ äèç ÷þêöá áó ùÿãèãÿòèí,
Öðÿéèí òÿíòèéèð, öçöí ñàðàëûð.
Áóðäà éàäà äöøöð êîðóí ìàùíûñû,
“Íÿ âàðëûã îëàéäû, íÿ åøã îëàéäû”.
Ùÿð èíñàí îüëóíóí þçö, àðçóñó,
Íÿ þëöá ýåäÿéäè, íÿ äîüóëàéäû.
Ýÿëèí ÷îõ âàðìàéàã êþíöë éàõàíà,
Óíóäàã òàëåéèí õÿéàíÿòèíè.
Ýþðÿê íåéëÿéÿúÿê áó áÿäáÿõò àíà,
Òàïà áèëÿúÿêìè ñÿàäÿòèíè.
Äþâëÿòäÿí óøàüà éàðäûì àëñà äà,
Þäÿéÿ áèëìèðäè åùòèéàúûíû.
Èñðèôëÿ ÷îõ øåéÿ íàèë îëñà äà,
Óíóäà áèëìèðäè àüðû-àúûíû.
Ùÿì äÿ áàõûðäû êè, áó ïóë áÿñ äåéèë,
Åùòèéàú ÷îõàëûá, àðòûð èëáÿèë.
Àðâàä àëàíû âàð, ÿðÿ ýåäÿíè,
Íÿúÿôè, Íèúàòû, êþðïÿ Ñöñÿíè.
Îíëàðû áèð éàíà ÷ûõàðòìàëûäûð,
Ùÿì äÿ åâ åéëÿéèá îõóòìàëûäû.
Îäóð êè, äöøöíöá ãÿðàðà ýÿëäè,
Òàíûø áèð àïòåêäÿ èøÿ äöçÿëäè.
Äàâàìû âàð
28 ôåâðàë 2014-cö èë
ÝßÐÝÈÍ Âß ÑßÌßÐßËÈ ÒßÄÃÈÃÀÒÛÍ ÁßÙÐßÑÈ
ÙÖÑÅÉÍ ßÙÌßÄÎÂ. “ÌÀÀÐÈÔ ÔßÄÀÈËßÐÈ-ÃÎØÀ ÃÀÍÀÄ” ÁÀÊÛ, 2013
Ãàðøûìäà áèð êèòàá âàð. Âàõòûìûí
ìÿùäóäëóüóíà
áàõìàéàðàã,
ìöÿëëèô àâòîãðàôû èëÿ ìÿíÿ ýþíäÿðèëìèø áó êèòàáû àëàí êèìè ÷îõ ãûñà
âàõòäà âÿ áþéöê ùÿâÿñëÿ ìöòàëèÿ
åäèá, ñîíóíúó ñÿùèôÿíè ÷åâèðäèì.
Õÿéàëûìäà ìÿðùóì äîñòóì, õàëã
éàçû÷ûìûç âÿ èúòèìàè õàäèì Èñìàéûë
Øûõëûíûí “Äÿëè Êöð” ðîìàíû úàíëàíäû. Ãîðè Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíûí Àçÿðáàéúàí øþáÿñèíèí òÿøêèëèíäÿ âÿ îíóí òÿðÿããèñèíäÿ áþéöê
õèäìÿòëÿðè îëàí À.Î.×åðíèéàéåâñêèíèí êÿíäáÿêÿíä äöøöá óøàã
éûüìàñû, ñåìèíàðèéàäà ìöÿëëèìëÿðèí Àçÿðáàéúàí áàëàëàðûíà äèããÿò
âÿ ãàéüûñû úàíëàíäû. Áÿëè, áó ñåìèíàðèéàíûí ôÿàëèééÿòè õàëãûìûçûí
äöøöíúÿëè þâëàäëàðûíûí éåòèøìÿñèíäÿ ÷îõ áþéöê, äåéÿðäèì êè,
ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðè îëìóøäóð.
Øÿõñèééÿòèíÿ ùþðìÿð áÿñëÿäèéèì,
Àçÿðáàéúàí òÿùñèëè âÿ ïåäàãîýèêà åëìèíèí òàðèõèíèí þéðÿíèëèá, òÿáëèü åäèëìÿñèíäÿ áþéöê ðîëó îëàí ãîúàìàí àëèìèìèç, ïåäàãîýèêàìûçûí êàðèôåéè-Ðóñèéà
Äþâëÿò Òÿùñèë Àêàäåìèéàñûíûí õàðèúè
öçâö, Ïåäàãîæè âÿ Ñîñèàë Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (Ìîñêâà) ùÿãèãè öçâö, ïåäàãîæè åëìëÿð äîêòîðó, ðåñïóáëèêàíûí
ÿìÿêäàð àëè ìÿêòÿá èø÷èñè, Àçÿðáàéúàí
Äþâëÿò Ïåäàãîæè Óíèâåðñèòåòèíèí “Öìóìè ïåäàãîýèêà” êàôåäðàñûíà óçóí
ìöääÿò áàø÷ûëûã åòìèø, ùàçûðäà òÿãàöääÿ îëàí ïðîôåññîð Ùöñåéí ßùìÿäîâóí áó, ñîíóíúó êèòàáû äà ìÿùç ùÿìèí ñåìèíàðèéàíûí éåòèðìÿëÿðè âÿ
ìöÿëëèìëÿðè îëìóø Ôèðóäèí áÿé Êþ÷ÿðëè
âÿ Ðÿøèä áÿé ßôÿíäèéåâèí 150 èëëèéèíÿ
ùÿñð îëóíìóøäóð. Ìöÿëëèôèí ùàãëû îëàðàã
ãîøà ãàíàä àäëàíäûðäûüû áó, èêè áþéöê
øÿõñèééÿò õàëãûìûçûí ìààðèôëÿíìÿñèíäÿ áþéöê ðîë îéíàìûøäûð. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, þëêÿ Áàø÷ûñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí 13 ôåâðàë 2013-úö èëäÿ èìçàëàäûüû
“Ôèðóäèí áÿé Êþ÷ÿðëèíèí 150 èëëèê éóáèëåéè ùàããûíäà” ñÿðÿíúàì äà þëêÿìèçäÿ
òÿùñèë ñèñòåìèíèí ìèëëè ÿñàñëàð öçÿðèíäÿ
ãóðóëìàñû ïðîññåñèíäÿ îíóí ìààðèô÷è
çèéàëû êèìè àïàðäûüû èøëÿðÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðìèøäèð. Ðÿøèä áÿéèí äÿ 150
èëëèéèíèí áó èëÿ òÿñàäöô åòìÿñè ùÿð èêè
øÿõñèééÿòëÿ áàüëû ìîíîãðàôèéà éàçìàãäà Ùöñåéí ßùìÿäîâó ðóùëàíäûðìûøäûð.
Ùÿð èêè áþéöê øÿõñèééÿò Ãîðè ñåìèíàðèéàñûíûí èëê ìÿçóíëàðû îëìóøëàð.
Ìöÿëëèôèí ãåéä åòäèéè êèìè, îíëàðûí, ùÿì÷èíèí áöòþâëöêäÿ Ãîðè ñåìèíàðèéàñû
âÿ îíóí ìÿçóíëàðû, î ÷öìëÿäÿí Ñ.Âÿëèáÿéîâ, Í.Íÿðèìîâ. Ö.Ùàúûáÿéîâ, ñåìèíàðèéàíûí ñîí áåøèéè îëàí ßùìÿä
Ñåéèäîâóí âÿ îíëàðúà áàøãàëàðûíûí
ùÿéàòû âÿ åëìè-ïåäàãîæè éàðàäûúûëûüû
òÿäãèãàò÷û àëèìèí óçóí èëëÿð ôÿàëèééÿòèíèí îáéåêòè îëìóø âÿ áó äÿôÿ äÿ áó
òÿäáèðäÿí êÿíàðäà ãàëìàìûø, ãûñà
ìöääÿòäÿ ìàðàãëû âÿ äÿéÿðëè ìîíîãðàôèéàíû îõóúóëàðà òÿãäèì åòìèøäèð.
Ïåäàãîýèêà öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó,
ïðîôåññîð, Áåéíÿëõàëã Åêî Åíåðýåòèêà
Àêàäåìèéàñûíûí àêàäåìèêè, Ìîñêâà
Ïåäàãîýèêà âÿ Ñîñèàë Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ùÿãèãè öçâö Àüàùöñåéí Ùÿñÿíîâóí åëìè ðåäàêòîðëóüó, ïðîôåññîð
Èðàìèí Èñàéåâ âÿ äîñåíò Ñàùèëÿ Îðóúîâàíûí ðÿéëÿðè èëÿ ÷àï îëóíìóø ìîíîãðàôèéà èêè ôÿñèëäÿí èáàðÿòäèð. Áèðèíúè ôÿñèë
Àçÿðáàéúàíûí
ýþðêÿìëè
ÿäÿ-
áèééàòøöíàñ àëèìè, òàíûíìûø ìààðèôïÿðâÿð, èúòèìàè õàäèì, éàçû÷û-ïóáëèñèñò,
òÿíãèä÷è âÿ òÿðúöìÿ÷è Ôèðóäèí áÿé ßùìÿä àüà îüëó Êþ÷ÿðëèíèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíÿ ùÿñð åäèëìèøäèð.
Ïðîôåññîð Ùöñåéí ßùìÿäîâóí ýÿðýèí âÿ ñÿìÿðÿëè òÿäãèãàòû íÿòè÷ÿñèíäÿ
áþéöê øÿõñèééÿòèí ùÿéàòû, åëìè-ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòèíèí ÿí ìàðàãëû ñàùÿëÿðè
ÿñÿðäÿ çÿíýèí ôàêòëàðëà þç ÿêñèíè òàïìûøäûð. Îõóúóëàð êèòàáäà Ô.Êþ÷ÿðëèíèí
Èðÿâàí ýèìíàçèéàñûíûí Àçÿðáàéúàí äèëè
ìöÿëëèìè êèìè ôÿàëèééÿòè, Èðÿâàí åëìèïåäàãîæè âÿ ÿäÿáè ìöùèòèíäÿêè ðîëó,
Ýöðúö åëìè-ïåäàãîæè âÿ èúòèìàè-ÿäÿáè
ìöùèòè èëÿ ÿëàãÿëÿðè áàðÿäÿ ìàðàãëû áèëýèëÿðëÿ òàíûø îëóðëàð. ßñÿðäÿ ìÿøùóð
ìààðèô÷è, áþéöê çèéàëû âÿ öðÿéè àòÿøëè
ìöÿëëèìèí Ãàçàõ Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíäà õèäìÿòëÿðè, Èðÿâàí ýèìíàçèéàñûíäà Àçÿðáàéúàí äèëè ïðîãðàìûíûí èøëÿíèá ùàçûðëàíìàñûíäàêû õèäìÿòëÿðè ýåíèø òÿäãèã âÿ òÿùëèë åäèëìèøäèð. Ñåìèíàðèéàíûí Àçÿðáàéúàí áþëýÿñèíèí Ãîðèäÿí Ãàçàüà êþ÷öðöëìÿñè âàúèá ìÿñÿëÿ êèìè ùþêóìÿòèí ãàðøûñûíäà ãîéóëìóøäóð. 1918-÷è èëäÿ Àçÿðáàéúàí áþëìÿñè Ãàçàüà êþ÷öðöëöð âÿ Ô.Êþ÷ÿðëè
ñåìèíàðèéàíûí äèðåêòîðó òÿéèí îëóíóð.
Êèòàáäà Ô.Êþ÷ÿðëèíèí áÿçè ìÿãàëÿëÿðèíäÿí âåðèëìèø ïàð÷àëàð äà îõóúóäà
ìàðàã îéàäûð âÿ îíóí õàëã ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðè ýþç þíöíäÿ ÷àíëàíûð.
Êèòàáûí èêèíúè ôÿñëè Ðÿøèä áÿé ßôÿíäèéåâÿ ùÿñð åäèëìèøäèð. Ìöÿëëèôèí ãåéä
åòäèéè êèìè, ÕÛÕ ÿñðèí àõûðëàðûíäà ãàáàã÷ûë çèéàëûëàð éàõøû äÿðê åäèðäèëÿð êè,
áåø-îí çèéàëû èëÿ èø ýþðìÿê îëìàç. Ãàðøûäà äóðàí áþéöê èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèôÿëÿðèí þùäÿñèíäÿí ýÿëìÿê ö÷öí ýåíèø
êöòëÿëÿðèí ñàâàäëàíìàñû ëàçûì èäè. Åéíè
çàìàíäà ýÿíú íÿñëè éåíè ðóùäà òÿðáèéÿëÿíäèðìÿê ÿí ìöùöì âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè èäè. Ãàáàãúûë çèéàëûëàð ìöÿëëèìëèê åòìÿêëÿ áÿðàáÿð áèð òÿðÿôäÿí äÿðñëèêëÿð
éàçûð, äèýÿð òÿðÿôäÿí äÿ õàëãûí ìÿíÿâè
òÿðÿããèñèíÿ êþìÿê åäÿí áÿäèè ÿñÿðëÿð
éàðàäûð, æóðíàë âÿ ãÿçåòëÿð íÿøð åäèð,
ìÿòáóàò ñÿùèôÿëÿðèíäÿ õàëã ìààðèôèíèí
áó âÿ éà äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðèíÿ àèä ôàéäàëû ôèêèðëÿð ñþéëÿéèð, áèð ñþçëÿ, òÿëèì âÿ
òÿðáèéÿ èøèëÿ ÿëàãÿäàð îëàí áèð íå÷ÿ ñàùÿíè þç ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ áèðëÿøäèðèðäèëÿð.
Áåëÿ çèéàëûëàðäàí áèðè äÿ, äþâðöíöí òàíûíìûø øÿõñèééÿòè Ðÿøèä áÿé ßôÿíäèéåâ èäè.
1879-úó èëäÿ À.Î.×åðíèéàéåâñêè
Ãîðè Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíûí Àçÿðáàéúàí øþáÿñèíÿ òÿëÿáÿ òîïëàéàðêÿí
Èðÿâàí, Íàõ÷ûâàí, Øóøà, Øàìàõû, Ãàçàõ âÿ ñ. øÿùÿðëÿðëÿ éàíàøû Íóõàéà
(Øÿêèéÿ) äÿ ýÿëèð âÿ Ðÿøèä áÿéè Ãîðèéÿ
àïàðûð. Ùÿìèí èë Ðÿøèä áÿé Ãîðè Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíà äàõèë îëóð. 1882÷è èëäÿ îðàíû áèòèðèá Ãóòãàøåíäÿ à÷ûëàí
èêèñèíèôëè èáòèäàè õàëã ìÿêòÿáèíÿ ìöäèð
âÿ ìöÿëëèì òÿéèí îëóíóð. 8 èë Ãóòãàøåíäÿ ìöÿëëèìëèê åòìÿêëÿ éàíàøû, Ãàôãàç
Àðõåîëîæè Úÿìèééÿòèíäÿ ÿìÿêäàøëûã åòìèø âÿ þçöíöí “Íîóð ýþëö”, “Ãóòãàøåí
êÿíäè ùàãäà áèð íå÷ÿ ìÿëóìàò”, “Íóõà
ãÿçàñûíäà õàëã ñÿùèééÿñè” âÿ ñ. àäëû
ìÿãàëÿëÿðèíè íÿøð åòäèðìèøäèð. Ðÿøèä
áÿé 1892-úè èëäÿ Òèôëèñÿ êþ÷öð. Ðÿøèä
áÿéèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíäÿ äèããÿòè
úÿëá åäÿí úÿùÿòëÿðäÿí áèðè äÿ, îíóí
1900-úó èëäÿí 1916-÷è èëÿ ãÿäÿð Ãîðè
Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíäà ìöÿëëèìëèê åòìÿñèäèð. Ùÿìèí äþâðäÿ î, ñåìèíà-
ðèéàíûí ìöÿëëèì âÿ øàýèðä êîëëåêòèâè
àðàñûíäà éöêñÿê ùþðìÿò âÿ íöôóç ãàçàíìûøäûð.
Êèòàáäà Ðÿøèä áÿéèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ìàðàãëû ìÿãàìëàðû òàðèõè ôàêòëàðûí äèëè èëÿ îõóúóëàðà ÷àòäûðûëûð.
Áó áþéöê ïåäàãîã àíà äèëèíäÿ äÿðñëèêëÿðèí òÿðòèáèíäÿ áþéöê õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèøäèð. Îíóí ïåäàãîæè èäåéàëàðû áàðÿäÿ Ùöñåéí ßùìÿäîâóí òÿäãèãàòû ìàðàãëû ôàêòëàðû ýþç þíöíäÿ úàíëàíäûðûð.
Ðÿøèä áÿé åëìèí ãöäðÿòèíÿ èíàíìûø,
îíó òöêÿíìÿç áèð õÿçèíÿ ùåñàá åòìèøäèð. “Åëì åëÿ áèð õÿçèíÿäèð êè, îíóí
ö÷öí íÿ ãûôûë ñàíäûã, íÿ äÿ ýþçÿò÷è ëàçûì äåéèëäèð”. Ðÿøèä áÿéèí ôèêðèíúÿ,
“ÿëÿëõöñóñ áèçèì ÿñðèìèçäÿ åëìèí ãÿäèð
âÿ ãèéìÿòè ùÿð øåéäÿí àëèäèð. ×öíêè ÿââÿëÿí åëì áó ùàëäà ïóëäàí âÿ ïàðúàäàí çÿíýèí, òîïäàí âÿ òöôÿíýäÿí
þòýöí, õÿíúÿðäÿí âÿ ãûëûíúäàí êÿñêèíäèð”.
Êèòàáäà Ðÿøèä áÿéèí ÿñÿðëÿðèíäÿí
ïàðúàëàð, òÿðòèá åòäèéè äÿðñëèêëÿðèí øÿêèëëÿðè âÿ ñ. òÿäãèãàò ìàòåðèàëëàðû îõóúóíóí äèããÿòèíè úÿëá åäèð âÿ ìöÿëëèôèí ýÿðýèí ÿìÿéèíè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðìÿéÿ
ðÿâàú âåðèð.
Êèòàáäà ìàðàã äîüóðàí “Øÿðÿôëè
éîë-Çàãàôãàçèéà Ìöÿëëèìëÿð Ñåìèíàðèéàñûíûí Àçÿðáàéúàí øþáÿñè-135” ñÿðëþâùÿëè ùèññÿñè õàëãûìûçûí áþéöê ìöòÿôÿêêèð âÿ ìààðèô÷èëÿðèíèí éåòèøìÿñèíäÿ
ìöùöì ðîë îéíàéàí òÿùñèë îúàüûíûí ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿí àøêàð åäèëÿí äÿéÿðëè ôàêòëàðûí, ñÿíÿäëÿðèí òÿãäèì åäèëìÿñèäèð.
ßñÿðèí ñîíóíäà âåðèëìèø ìÿíáÿëÿð, èçàùàòëàð âÿ øÿðùëÿð, åëÿúÿ äÿ èñòèôàäÿ îëóíàí ÿäÿáèééàòëàð äà ñÿðèøòÿëè
îõóúóëàðà èñòèãàìÿò âåðèðèúè ðîë îéíàéûð.
Öìóìèééÿòëÿ, ïåäàãîæè óíèâåðñèòåò, ìöÿëëèìëÿð èíñòèòóòëàðûíûí òÿëÿáÿ âÿ
ìöÿëëèìëÿðè, åéíè çàìàíäà ìàýèñòðëÿð
ö÷öí ôàéäàëû âÿñàèò îëàí áó êèòàáû
þìðöíö-ýöíöíö åëìÿ, ïåäàãîæó òàðèõèìèçèí þéðÿíèëìÿñèíÿ âÿ òÿáëèü åäèëìÿñèíÿ ùÿñð åäÿí ïðîôåññîð Ùöñåéí ßùìÿäîâóí îõóúóëàðà äàùà áèð ëàéèãëè åëìè òþùôÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðìÿê îëàð.
Þìðöíöí 9-úó îíëóüóíó áàøà âóðìàüà ùàçûðëàøàí ýþðêÿìëè àëèìäÿí
áóíäàí ñîíðà äà äÿéÿðëè ÿñÿðëÿð, åëìè
àõòàðûøëàð ýþçëÿéèðèê.
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ,
Ù.Á.Çÿðäàáè âÿ
“Ãûçûë Ãÿëÿì” ìöêàôàò÷ûñû
ÅÒÈÁÀÐÑÛÇ ÑÀÉÛËÛÐ
05.06.1999-úó èëäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿðè ßÌÄÊ éàíûíäà
ÄßÄÐÕ òÿðÿôèíäÿí Ñÿôÿðîâ Ðçà Êàìèë îüëóíóí àäûíà
âåðèëìèø 9925 íþìðÿëè ãåéäèééàò âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí
åòèáàðñûç ñàéûëûð.
****
30.05.2013-úö èëäÿ ÄßÄÐÕ òÿðÿôèíäÿí Ùöñåéíîâ Åìèí
Íÿñèð îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø Äàøêÿñÿí ðàéîí Çàüàëû
êÿíäèíäÿ éåðëÿøÿí òîðïàã ñàùÿñèíèí ÐÕ0194846 íþìðÿëè
÷ûõàðûø èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
****
1998-úè èëäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð òåëåêîìèíèêàñèéà èäàðÿñè
òÿðÿôèíäÿí Ãóðáàíîâ Íöðÿääèí Ãàôàð îüëóíóí àäûíà
âåðèëìèø “ÿìÿê âåòåðàíû” êèòàá÷àñû èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç
ñàéûëûð.
****
Ãàç èñòèñìàð êîíòîðó òÿðÿôèíäÿí Ùöñåéíîâà Çÿðèôÿ Ùàúû
ãûçûíûí àäûíà âåðèëìèø ÿìÿê êèòàá÷àñû èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç
ñàéûëûð.
ÉÅÍÈ ÊÈÒÀÁËÀÐ
15
ÈËÊ ÊÈÒÀÁÛÍ
ÑÅÂÈÍÚÈ
Áó ýöíëÿðäÿ Êÿëáÿúÿðëè ìÿúáóðè êþ÷êöí êèìè Ýÿíúÿäÿ ìÿñêóíëàøìûø, èñòåäàäëû øàèð, “Ðöçèýàð” ãÿçåòèíèí ôÿàë ìöÿëëèôëÿðèíäÿí áèðè-Øÿëàëÿ Äàüëàðãûçûíûí (Èñàéåâà) “Ùÿñðÿò íÿüìÿñè” àäëû øåèðëÿð òîïëóñó èøûã öçö ýþðìöøäöð.
16 ÷àï âÿðÿãè ùÿ÷ìèíäÿ, íÿôèñ òÿðòèáàòëû áó êèòàá “Åëì âÿ òÿùñèë” íÿøðèééàòû òÿðÿôèíäÿí 500 íöñõÿ òèðàæëà íÿøð îëóíìóøäóð. Èëê þíúÿ òÿìÿíàñûç õèäìÿòÿ âÿ áèð èñòåäàäëû ìÿúáóðè êþ÷êöí õàíûìûí ãÿëáèíÿ ñåâèíú, ôÿðÿù áÿõø
åòäèêëÿðèíÿ ýþðÿ íÿøðèééàòûí êîëëåêòèâèíÿ, øÿõñÿí íÿøðèééàòûí äèðåêòîðó, ñÿìèìè âÿ ýþçÿë èíñàí îëàí Íàäèð Ìÿììÿäëèéÿ ãÿçåòèìèçèí ÷îõñàéëû îõóúóëàðû, Øÿëàëÿíèí àèëÿñè àäûíäàí ìèííÿòäàðëûã åäèðèê.
Õî÷àëû úàí öñòÿ, éàòàãäà õÿñòÿ,
Øóøà êþêëÿíèáäè, êÿäÿð-ãÿì öñòÿ.
Âàõòäû, Êÿëáÿúÿðè ýåðè èñòÿ,
Ãàëìàñûí ãîéíóíäà áèð ýÿäÿ-ýöäÿ,
Îüóë, ýåò, áîðúóíó âÿòÿíÿ þäÿ.
Îíó òàíûäûüûì ýöíäÿí ýþçëÿðèíäÿ
êÿäÿð ýþðìöøÿì. 22 èëäÿí áÿðè éóâà
ñàëàí ãÿì-ãöññÿ ýþçëÿðèíèí äÿðèíëèéèíÿ
÷þêöá. Ëàêèí äàëüûí áàõûøëàðûíäàí ÷ÿêèëèá ýåòìÿéÿí êÿäÿðèí àëò ãàòûíäà öìèä
êþçÿðèð... Äåéèðëÿð, öìèä èíàì äîüóðóð.
“Ãèéàìÿò ýöíö îëñà áåëÿ ÿëèíèçäÿêè ñîí
òîõóìó òîðïàüà ñÿïèí”. Ïåéüÿìáÿð
ùèêìÿòèíèí ìÿíàñû áåëÿäèð êè, “ÿí àüûð
ýöíöíäÿ äÿ öìèäèíè, èíàìûíû èòèðìÿìÿëèäèð èíñàí!” Èëëÿðäÿí áÿðè âÿòÿí ùÿñðÿòè,
íèñêèëèíè èïÿ-ñàïà äöçöá, äîëüóí, ïîåòèê
ìèñðàëàð éàðàäàí Øÿëàëÿ Äàüëàðãûçû
(Èñàéåâà) õàëãûìûçûí áàøûíà ýÿòèðèëÿí
èøýÿíúÿëÿðäÿí õÿáÿð âåðèð. Äîüóëóá,
áîéà-áàøà ÷àòäûüû, îðòà òÿùñèë àëäûüû
Êÿëáÿúÿðèí èøüàë îëóíäóüóíó ìÿùàðÿòëÿ
îõóúóëàðà ÷àòäûðûð âÿ îíëàðà öìèäè èòèðìÿìÿéÿ òÿëãèí åäèð:
Éàéëàüûíäà éàäëàð ýÿçèð, äîëàíûð,
Äàüëàðûíäà áîç áàéãóøëàð óëàøûð.
Îúàüûíäà ùÿñðÿò áèøèá, ãÿì äàøûð,
Òÿáèáè éîõ, éàðàñû ÷îõ äÿðèíäè,
Î éóðä ìÿíèì éóðäóì Êÿëáÿúÿðèìäè.
Èëê êèòàáûí ñåâèíúèíè éàøàéàí Øÿëàëÿ
Äàüëàðãûçû èñòåäàäëû øàèðÿ, ñþç àäàìû
îëñà äà (áàõìàéàðàã êè, îðòà òÿùñèëëèäèð!) îíóí ö÷öí Âÿòÿí, àèëÿ, þâëàä åøãè
äàùà þíäÿäèð. Î, éöêñÿëìÿê, ìÿíñÿá
âÿ ìÿãñÿäÿ ÷àòìàã ö÷öí ãàïûëàð äþéÿí, êèìëÿðèíñÿ ãàðøûñûíäà àë÷àëàí êÿñëÿðäÿí äåéèë. Íå÷ÿ èëëÿðäèð áèçèì ðåäàêñèéàéà ýÿëèá ýåäèð, ìÿí îíäà ùÿìèøÿ
êëàññèê Àçÿðáàéúàí õàíûìûíûí õàðàêòåðèíè ýþðìöø, ìÿìíóí îëìóøàì. Áóíó
îíóí ùÿðáè õèäìÿòÿ ýåäÿí îüëóíà õåéèð-äóà øåðèíäÿ äÿ àéäûí ýþðöðöê:
Øÿëàëÿ Èñàéåâà
Øÿëàëÿíèí éàðàäû÷ûëûüûíäà äà ìÿùÿááÿò ìþâçóñó, ñåâýèëèñèíÿ ýèëåé-ýöçàðû äèýÿð ãàäûí éàçàðëàðûìûç êèìè þíäÿäèð. Áÿçÿí îõóúó îíóí ëèðèê Ìÿíèíÿ
àúûéûð,
éàðûíûí
âÿôàñûçëûüûíäàí
öçöëäöéöíö çÿíí åäèð. Ëàêèí áó õàíûì
àèëÿñèíÿ, þâëàäëàðûíà, þìöð-ýöí éîëäàøûíà ÷îõ ñàäèã àäàìäûð. Ùÿðäÿí îíóí
øåèðëÿðèíè ÷àïà ùàçûðëàéàíäà éàäûìà
þçáÿê øàèðÿñè Çöëôèééÿíèí þìöð-ýöí
éîëäàøûíûí þëöìöíÿ éàçäûüû øåèðè
äöøöð: “Êàø ñÿí ìÿíè àòûá ýåäÿéäèí,
àììà áèëÿéäèì êè, ñàü-ñàëàìàòñàí.”
Ñåâäèéè èíñàíûí íàìèíÿ ùÿð úöð ÿçàáà
ðàçû îëìàã, àúûëûãëàðà ñèíÿ ýÿðìÿê ùÿð
ãàäûíûí äà ùöíÿðè äåéèë. Áó ìÿíàäà
Øÿëàëÿíèí ýèëåé-ýöçàð äîëó ìÿùÿááÿò
øåèðëÿðè äÿ ëèðèê ìÿíè èëÿ ïîåòèê ãÿùðÿìàíûíûí òèìñàëûíäà ìÿùÿááÿòèí öëâèëèéèíÿ äÿéÿð âåðèð:
Öðÿêëÿðèí ÷ÿêèëìÿéÿí íàçûäû,
Ñåâÿíëÿðèí áàùàðûäû, éàçûäû.
Øÿëàëÿíèí äèëèíäÿ ãÿì ñàçûäû,
Äèíäèðäè äöíéàíû, ýÿçäè ìÿùÿááÿò.
Âÿ éà
Êþðïÿ òÿêè ñûüûíàðàì ãîéíóíà,
Öøöäöêúÿ ñàðûëàðàì áîéíóíà.
Øÿðèê ÷ûõûá ýèëåé, ýöçàð ïàéûíà,
Þçöíö-þçöíäÿí àëàðàì ñÿíèí.
Øÿëàëÿíèí èëê êèòàáû îíóí éàðàäûúûëûüûíûí ÷îõøàõÿëè îëäóüóíó áèð äàùà
äèããÿòÿ ÷àòäûðûð. Ëàêèí îíóí ïîåòèê
äöíéàñûíäà Âÿòÿí ùÿñðÿòè, ñåâýè, íèñýèë äîëó øåèðëÿð äàùà ÷îõ þíÿ ÷ÿêèëèð. Èëê
êèòàáûí ñåâèíúè èëÿ åëÿ áèë ãûæûëòûéëà àõàí
êè÷èê äàü ÷àéûíäàí ñàùèëëÿðè öôöãäÿ
èëüûìëàøàí äÿíèçÿ &aum