ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
www.ãàôãàçèñëàì.úîì
ÑÂÅÒ ÈÑÒÈÍÛ
¹ 41 (236) Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ùÿôòÿëèê äèíè-èúòèìàè ãÿçåòè Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Ãàçûëàð Øóðàñûíûí Ôÿòâàñû
Îêòéàáðûí 23-äÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíäÿ Åëìè-Äèíè âÿ Ãàçûëàð Øóðàñû öçâëÿðèíèí, ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿëÿðèí, èúìà ðÿùáÿðëÿðèíèí âÿ òàíûíìûø åëì àäàìëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ òîïëàíòû êå÷èðèëèá.
Èúëàñäà Ìÿùÿððÿì àéûíûí áàøëàíìàñû èëÿ áàüëû ÃÌÈ Ãàçûëàð Øóðàñûíûí Ôÿòâàñû ãÿáóë
îëóíóá.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè, Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê þëêÿäÿ äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí âÿçèééÿòè áàðÿäÿ äàíûøûá, ìöãÿääÿñ àéëàðäàí
ñàéûëàí Ìÿùÿððÿì àéûíûí äèíè ãàéäàëàðà âÿ äþâëÿòèìèçèí ãàíóíëàðûíà óéüóí êå÷èðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá âÿ äèí õàäèìëÿðèíÿ òàïøûðûãëàðûíû âåðèá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû, ÃÌÈ Åëìè-Äèíè
Øóðàñûíûí ñÿäðè, àêàäåìèê Âàñèì Ìÿììÿäÿëèéåâ, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû Øàìàõû Àñòðîôèçèêà Ðÿñÿäõàíàñûíûí äèðåêòîðó, àêàäåìèéàíûí ìöõáèð öçâö ßééóá Ãóëèéåâ, Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Òåùðàí Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó Åùñàí Òÿââàáè,
ÃÌÈ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè Ùàúû Ñàëìàí Ìóñàéåâ, Èäàðÿíèí Äàüûñòàí âÿ Øèìàëè Ãàôãàç öçðÿ ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè Ùàúû Øàùóáèääèí Êÿðèìîâ âÿ Ýöðúöñòàíäàêû ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè Ùàúû ßëè ßëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ
ôèêèðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð.
Òîïëàíòûäàí ùàçûðëàíàí ýåíèø ðåïîðòàæ ãÿçåòèìèçèí íþâáÿòè ñàéûíäà ÷àï îëóíàúàã.
Áèñìèëëàùèð-ðÿùìàíèððÿùèì!
Ìþùòÿðÿì ìþìèí ãàðäàø âÿ áàúûëàðûìûç!
Ùèúðè-ãÿìÿðè òÿãâèìè èëÿ
1435-úè èë áàøà ÷àòûð. Ãàôãàç
“Èìàìçàäÿ”
êîìïëåêñè èëÿ
òàíûøëûã
ñÿù.2
Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí Ãàçûëàð Øóðàñû íÿçÿðèíèçÿ ÷àòäûðûð êè, éåíè Ùèúðè 1436-úû èëèí
áàøëàíüûúû - Ìÿùÿððÿì àéûíûí 1-è Ìèëàäè òÿãâèìëÿ 2014úö èë îêòéàáð àéûíûí 26-íà òÿ-
Áàøëûúà ìÿñÿëÿ
âÿùäÿòäèð
ñÿù.4
ñàäöô åäèð.
Ìÿùÿððÿì àéû Ùèúðè-ãÿìÿðè èëèíèí àéëàðû àðàñûíäà ìöãÿääÿñ àéëàðäàí áèðèäèð. Áó
àé Ùÿçðÿò Ïåéüÿìáÿðèí (ñ)
áóéóðäóüó êèìè, ìöùàðèáÿëÿ-
Ãóðåéøèí ìþìèíè
ßáó Òàëèá (ÿ)
ñÿù.5
ðèí ãàäàüàí îëóíäóüó àéëàðäàí áèðè îëìàñûíà áàõìàéàðàã, Àøóðà ýöíö Èñëàì òàðèõèíÿ Èìàì Ùöñåéí (ÿ) âÿ ßùëèÁåéò (ÿ) òÿðÿôäàðëàðûíûí ùàãã
óüðóíäà øÿùàäÿòÿ éåòèøäèéè
ýöí êèìè äàõèë îëìóøäóð. Ìöñÿëìàí öììÿòèíèí òàðèõèíÿ
êÿäÿðëè, ëàêèí åéíè çàìàíäà,
èíñàíëàðà ãöðóð áÿõø åäÿí áèð
ìÿãàì êèìè äàõèë îëìóø Êÿðáÿëà ôàúèÿñèíèí íÿñèëëÿðèí éàääàøûíäà éàøàìàñû, Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ) ùÿéàò âÿ ìöáàðèçÿñèíèí éàä åäèëìÿñè îëäóãúà
áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Áåëÿ êè, Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ)
ÿçàäàðëûüû, äèíèí ñàôëûüû óüðóíäà ìöáàðèçÿñèíèí éàä
åäèëìÿñè áÿäáèíëèê ÿùâàë-ðóùèééÿñèíèí òÿëãèíè äåéèë, Âÿòÿí, èìàí ñåâýèñè, ÿãèäÿéÿ
ñàäèãëèê óüðóíäà ñÿôÿðáÿð îëìàíûí, òîðïàüà áàüëûëûüûí, èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèí àçàä
åäèëìÿñè óüðóíäà ôÿäàêàðëûã
âÿ äÿéàíÿòÿ ÷àüûðûøûí òÿúÿññöìöäöð.
Ìÿùÿððÿì àéûíûí 10-ó Àøóðà ýöíö 2014-úö èë íîéàáð
àéûíûí 4-íÿ òÿñàäöô åäèð. Áó
ìöíàñèáÿòëÿ áöòöí äèíäàðëàðà
äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð,
îíëàðà Àëëàù-Òÿàëàäàí ñÿáèð,
ìÿüôèðÿò äèëÿéèð âÿ Èìàì Ùöñåéí (ÿ) ÿçàäàðëûüûíûí Èìàìûí (ÿ) øÿíèíÿ ëàéèã øÿêèëäÿ
êå÷èðèëìÿñèíè òþâñèéÿ åäèðèê.
Àøóðà ìÿðàñèìëÿðè ìÿñúèäëÿðäÿ, èáàäÿò îúàãëàðûíäà, ùàáåëÿ èúàçÿëè øÿêèëäÿ àéðûëìûø õöñóñè ìÿêàíëàðäà èúòèìàè àñàéèø ãàéäàëàðûíà ðèàéÿò îëóíìàãëà êå÷èðèëìÿëèäèð. Êöòëÿâè
éöðöøëÿð éàëíûç ìöâàôèã äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí èúàçÿñè îëìàãëà òÿøêèë îëóíà áèëÿð. Òÿçèéÿ ìÿúëèñëÿðèíäÿ Êÿðáÿëà øÿùèäëÿðèíèí øÿíèíÿ õöòáÿëÿð
îõóíìàëû, Âÿòÿíèìèç óüðóíäà
øÿùèä îëàíëàðûí ÿçèç õàòèðÿñè
éàä åäèëìÿëèäèð. Òÿçèéÿ êå÷èðèëÿí ìÿêàíëàðäà íèçàì-èíòèçàì ýþçëÿíèëìÿëèäèð. Ãóðøàüàäÿê ñîéóíàðàã çÿíúèð, ñèíÿ
âóðìàãëà ãàí ÷ûõàðìàã øÿ-
ðèÿòÿ óéüóí äåéèë âÿ ãûíàüà
ñÿáÿá îëóð. ßçàäàðëàð þçëÿðèíÿ õÿñàðÿò éåòèðìÿìÿëèäèðëÿð.
Ñîí èëëÿð òÿçèéÿ ýöíëÿðèíäÿ
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí òÿøÿááöñö èëÿ ýåð÷ÿêëÿøÿí âÿ õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèð åäèëÿí òèááè åùòèéàúëàð
ö÷öí Êÿðáÿëà øÿùèäëÿðèíèí õàòèðÿñèíÿ ãàí âåðèëìÿñè àêñèéàëàðûíûí òÿøêèëè ÿí ìöíàñèá
ÿçàäàðëûã íöìóíÿñèäèð âÿ áó
þðíÿê äèí õàäèìëÿðè òÿðÿôèíäÿí òÿáëèü åäèëìÿëèäèð. Öìèäâàðûã êè, èíøàëëàù, äèíäàðëàðûìûç Èìàì Ùöñåéí (ÿ) òÿçèéÿäàðëûüû çàìàíû áó ùóìàíèñò
ÿíÿíÿíè äàâàì åòäèðÿúÿêëÿð.
Äèí õàäèìëÿðèìèç ìîèçÿëÿðèíäÿ Êÿðáÿëà ùàäèñÿëÿðè èëÿ áàüëû òàðèõè ùÿãèãÿòëÿðè, Êÿðáÿëà
øÿùèäëèéèíèí ìàùèééÿòèíè ÷àòäûðìàãëà áÿðàáÿð, òîðïàãëàðûìûçûí áöòþâëöéö óüðóíäà
úàíëàðûíäàí êå÷ÿí, î úöìëÿäÿí, Ãàðàáàü, Õîúàëû øÿùèäëÿðèíèí ôÿäàêàðëûã íöìóíÿñèíè
òÿëãèí åòìÿëèäèðëÿð.
Äèíäàðëàðûìûç þëêÿìèçèí
ýöí-ýöíäÿí áþëýÿäÿ âÿ äöíéà ìèãéàñûíäà àðòàí íöôóçóíó, äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿñèíè Óúà
Àëëàùûí Ëöòôö êèìè äÿéÿðëÿíäèðèðëÿð. Îíëàð áöíþâðÿñè Óëó
Þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø âÿ Äþâëÿò áàø÷ûìûç Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
èíêèøàô åòäèðèëÿí ìèëëè-ìÿíÿâè,
äèíè äÿéÿðëÿðÿ, ìóëòèêóëòóðàëèçì èäåéàëàðûíà åùòèðàì âÿ
ãàéüûíûí äàâàìëû îëìàñû
ö÷öí äóàëàðûíû ÿñèðýÿìèðëÿð.
Äèí õàäèìëÿðèìèç ìîèçÿëÿðèíäÿ äèíäàðëàðû Àëëàùà õîø ýåäÿí áó ñÿéëÿðè äàùà àðòûã äÿéÿðëÿíäèðìÿéÿ, Âÿòÿí òÿÿññöáöíö, ìèëëè âÿ äþâëÿòè ìÿíàôåëÿðèìèçè óúà òóòìàüà ÷àüûðìàëûäûðëàð.
Âÿñ-ñÿëàìó ÿëåéêóì âÿ
ðÿùìÿòóëëàùè âÿ áÿðÿêàòóùó!
Ùÿäèñè-øÿðèôëÿðäÿ
ãàäûí
Ïåéüÿìáÿðëÿð
òàðèõè
ñÿù.6
ñÿù.7
Áàêû øÿùÿðè,
23 îêòéàáð 2014-úö èë
2
ÕßÁßÐËßÐ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ãÿðá
áþëýÿñèíÿ ñÿôÿðè çàìàíû Ýÿíúÿ
øÿùÿðèíäÿêè “Èìàìçàäÿ” êîìïëåêñèíäÿ àïàðûëàí òÿìèð-áÿðïà âÿ
òèêèíòè èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø
îëóáëàð. Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí Ýÿíúÿ áþëýÿñè öçðÿ
ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè Òàùèð
Àááàñîâ Äþâëÿò áàø÷ûñûíà ìöãÿääÿñ Ãóðàíè-Êÿðèì ùÿäèééÿ
åäèá. Äàùà ñîíðà Äþâëÿò áàø÷ûñû
âÿ õàíûìû êîìïëåêñèí åñêèç ëàéèùÿëÿðèíÿ áàõûá.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, ÂÛÛÛ ÿñðÿ àèä òàðèõè ìåìàðëûã àáèäÿñè - õàëã àðàñûíäà
“Ýþé ýöíáÿç”, “Ýþé ìÿñúèä”, éàõóä
“Ýþé Èìàì” êèìè òàíûíàí “Èìàìçàäÿ”
êîìïëåêñè Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí âÿ áöòþâëöêäÿ þëêÿíèí ÿí ìàðàãëû ìåìàðëûã íöìóíÿëÿðèíäÿí áèðè, òöðáÿ èñÿ áó êîìïëåêñèí ÿí ãèéìÿòëè àáèäÿñèäèð. Áóðàäà
áåøèíúè Èìàìûí (ÿ) - Èìàì Ìóùÿììÿä
Áàüûðûí (ÿ) îüëó Èáðàùèì äÿôí îëóíóá.
Ìåìàðëûã ãóðóëóøóíà ýþðÿ òöðáÿíèí
ÕÛÂ ÿñðèí ñîíó - ÕÂ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ,
ÿòðàôûíäàêû êîìïëåêñèí èñÿ ÕÂÛÛ ÿñðäÿ
òèêèëäèéè åùòèìàë åäèëèð. Òöðáÿ ñîíðàëàð çèéàðÿòýàùà ÷åâðèëèá âÿ ÿòðàôûíäà ìöõòÿëèô
áèíàëàð èíøà åäèëèá.
Îðòà ÿñð Àçÿðáàéúàí ìåìàðëûüûíûí
äÿéÿðëè íöìóíÿëÿðèíäÿí îëàí “Èìàìçàäÿ” ïèðè Øÿðãèí ãÿäèì êàðâàí-òèúàðÿò
éîëóíóí öçÿðèíäÿ éåðëÿøèá. “Èìàìçàäÿ” ÿñðëÿðäÿí áÿðè Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿí, åëÿúÿ äÿ áàøãà þëêÿëÿðäÿí ýÿëÿí ìöñÿëìàíëàðûí çèéàðÿò
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
“Èìàìçàäÿ” êîìïëåêñè èëÿ òàíûøëûã
éåðè îëóá. Áó äèíè àáèäÿ Ýÿíúÿíèí ãÿäèìëèéèíè ñöáóò åòìÿêëÿ éàíàøû, øÿùÿðèí
Èñëàì àëÿìèíäÿêè éåðèíè âÿ íöôóçóíó äà
ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó àáèäÿ-çèéàðÿòýàùûí òÿìèð âÿ
áÿðïàñû èëÿ áàüëû õöñóñè ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Ñÿðÿíúàìà ÿñàñÿí 2010-úó
èëäÿí êîìïëåêñèí ÿñàñëû øÿêèëäÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû äàâàì åòäèðèëèð. “Èìàìçàäÿ”íèí áÿðïàñû âÿ òÿìèðè ö÷öí Äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðûíà
ÿñàñÿí Ïðåçèäåíòèí Åùòèéàò Ôîíäóíäàí
9 ìèëéîí ìàíàò, áó èëèí ìàéûíäà èñÿ äà-
ùà 3 ìèëéîí ìàíàò âÿñàèò àéðûëûá. Äþâëÿò áàø÷ûñû áóðàäà ýþðöëÿí èøëÿðëÿ øÿõñÿí 2 äÿôÿ òàíûø îëóá, ìöâàôèã òàïøûðûã
âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèá.
Ïðåçèäåíòÿ âÿ õàíûìûíà ìÿëóìàò
âåðèëèá êè, êîìïëåêñèí ÿðàçèñèíèí 10 ìèí
êâàäðàòìåòðèíÿ àñôàëò þðòöéö ñàëûíûá,
ñÿêèëÿðÿ áÿçÿê äàøëàðû äþøÿíèá, ìöàñèð
èøûãëàíäûðìà ñèñòåìè ãóðàøäûðûëûá, ìöêÿììÿë èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëûá. Áóðàäà
42 ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ 2 ìèíàðÿ, íàìàçýàù âÿ çèéàðÿò çàëû òèêèëèá. ßðàçèäÿ
500 àâòîìîáèë ö÷öí 2 äàéàíàúàã èíøà
åäèëèá. Èêè çàëäàí èáàðÿò íàìàçýàùäà
íÿôèñ õÿòòàòëûã èøëÿðè ýþðöëöá, çàëëàðûí äèâàð âÿ òàâàíëàðû êàøû ìàòåðèàëëà þðòöëöá. Ëàéèùÿíè èúðà åäÿí “Ýÿíúÿêþðïöòèêèíòè-2” Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè çèéàðÿòýàùäà òÿìèð-áÿðïà âÿ òèêèíòè èøëÿðèíè
àïàðàðêÿí ãÿäèì ìåìàðëûã öñëóáóíó
ñàõëàìàüà õöñóñè äèããÿò éåòèðèá.
Äþâëÿò áàø÷ûñû âÿ õàíûìû Èìàì
Ìóùÿììÿä Áàüûðûí (ÿ) îüëó Èáðàùèìèí
ìÿçàðûíûí éåðëÿøäèéè òöðáÿäÿ äÿ îëóáëàð. Äóà îõóíäóãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ìöãÿääÿñ Ãóðàíè-Êÿðèì áàüûøëàíûá.
Áèëäèðèëèá êè, 200 êâàäðàòìåòð ÿðàçèíè ÿùàòÿ åäÿí ãóðáàíýàùäà äà èøëÿð
òàìàìëàíìàã öçðÿäèð. Çèéàðÿòýàùûí
ö÷ìÿðòÿáÿëè ÿñàñ áèíàñûíäà òÿìèð èøëÿðè äåìÿê îëàð êè, áàøà ÷àòûá. Áèðèíúè
ìÿðòÿáÿñè äÿñòÿìàçýàù, èêèíúè ìÿðòÿáÿñè èíçèáàòè îòàãëàð, ö÷öíúö ìÿðòÿáÿñè èñÿ ìåùìàíõàíàäàí èáàðÿò îëàí áèíàäà çÿââàðëàð ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá. Äþâëÿò áàø÷ûñû âÿ õàíûìûíà çèéàðÿòýàùûí äèýÿð ñàùÿëÿðèíäÿ, ùÿì÷èíèí 1000 íÿôÿðëèê çàëäàí âÿ ìÿòáÿõäÿí èáàðÿò åùñàíõàíàäà ùàçûðäà äàâàì åòäèðèëÿí èøëÿð áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàò
âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ êîìïëåêñäÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðèíèí óüóðëà éåêóíëàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû íþâáÿòè òàïøûðûã
âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèá.
“Ñèçèí Ãöäñÿ ñÿôÿðèíèç èíñàíëàðäà ñàáàùà öìèä éàðàäàð”
Ðèéàä ÿë-Ìàëèêè: “Áèç ñèéàñÿò÷èëÿðèí Ñèçèí
ìöäðèê ìÿñëÿùÿòëÿðèíèçÿ åùòèéàúû âàð”
Ãÿçåòèìèçèí þòÿí ñàéûíäà
õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí
ñÿäðè, Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí Õàðèúè Èøëÿð íàçèðè Ðèéàä
ÿë-Ìàëèêèíè ãÿáóë åäèá. Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíèí èãàìÿòýàùûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ äþâëÿòëÿðèìèç âÿ õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí þíÿìëè ìåñàæëàð âåðèëèá. Áóíó íÿçÿðÿ
àëàðàã ùÿìèí ãÿáóëäàí ùàçûðëàíàí ýåíèø ðåïîðòàæû îõóúóëàðûìûçà òÿãäèì åäèðèê.
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ
ýÿëÿí Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí Õàðèúè
Èøëÿð íàçèðè Ðèéàä ÿë-Ìàëèêèíè ñÿìèìè ñàëàìëàéàí Øåéõöëèñëàì
Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ áåëÿ ýþðöøëÿðèí áþéöê ÿùÿìèééÿòèíè ãîíàüûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá, èêè äîñò
âÿ ãàðäàø äþâëÿò àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
îëäóüóíó ãåéä åäèá: “Ñÿôÿð
ãðàôèêèíèçèí ÷îõ ñûõ îëìàñûíà
áàõìàéàðàã ìÿíèìëÿ ýþðöøìÿê èñòÿéèíäÿ îëäóüóíóç ö÷öí
Ñèçÿ ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèð âÿ
áó àääûìûíûçû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðÿì. Ãàðäàø äþâëÿòèí
éöêñÿê ðöòáÿëè òÿìñèë÷èñèíè þëêÿìèçäÿ ýþðìÿê áèçèì ö÷öí äÿ
õîøäóð. Õàëãëàðûìûçû áèð-áèðèíÿ
ñûõ áàüëàéàí îðòàã äÿéÿðëÿð
÷îõäóð. Áó äÿéÿðëÿðäÿí ÿí ìöùöìö ìöãÿääÿñ äèíèìèç îëàí
Èñëàì âÿ îíóí ùÿð áèðèìèç ö÷öí
ÿçèç ñàéûëàí ìÿêàíëàðûäûð. Îíà
ýþðÿ äÿ Àçÿðáàéúàíëà Ôÿëÿñòèí
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð ùÿìèøÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëóá. Þëêÿìèç
ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà
ìöíàñèáÿòëÿðèìèçè äàùà äà èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí áþéöê èìêàíëàð éàðàíäû. Öìóììèëëè Ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãëàðûìûç
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí éàõûíëàøìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà íåúÿ áþéöê òþùôÿëÿð âåðäèéèíè õöñóñè
ãåéä åòìÿëèéÿì. Ùåéäÿð ßëèéåâ
ìÿðùóì Éàñèð ßðÿôàòëà éàõûí
äîñò èäè âÿ áèð-áèðèëÿðèíÿ ãàðøû
ùÿìèøÿ áþéöê ùþðìÿòëÿ éàíàøûðäûëàð. Éàñèð ßðÿôàòëà ýþðöøìöø áèð øÿõñ êèìè äåéÿ áèëÿðÿì
êè, î, äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíè
õöñóñè âóðüóëàéûðäû. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åäÿí
Èëùàì ßëèéåâ ùÿçðÿòëÿðè äÿ Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòè èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí
éàõûíëàøìàñûíà áþéöê þíÿì
âåðèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí áöòöí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí ùàãëû ìþâãåéèíè ìöäàôèÿ åäèð, áóíäàí ñîíðà äà ìöäàôèÿ åäÿúÿê.
Þòÿí èë Àçÿðáàéúàíûí Õàðèúè Èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâóí ñÿäðëèéè èëÿ Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòè
èëÿ áàüëû íöôóçëó áåéíÿëõàëã äîíîð êîíôðàíñûíûí ìÿùç Áàêûäà
êå÷èðèëìÿñè ìþâãåéèìèçèí àðäûúûë
îëäóüóíó áèð äàùà ýþñòÿðäè.
Øåéõöëèñëàì êèìè áèð ìÿñÿëÿíè
äÿ ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì: äèíäàðëàðûìûç äà Ôÿëÿñòèí õàëãû èëÿ
ùÿìðÿé îëäóãëàðûíû äÿôÿëÿðëÿ
íöìàéèø åòäèðèáëÿð. Ãöäñ Ýöíö
ùÿð èë þëêÿ äèíäàðëàðû àðàñûíäà
ãåéä îëóíóð, ÿë-ßãñà ìÿñúèäè
ÿòðàôûíäà éàðàíàí ýÿðýèíëèêëÿ
áàüëû äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ áÿéàíàòëàð ýþíäÿðèëèð. Áó äà òÿñàäöôè äåéèë, èëê ãèáëÿìèç îëàí Ãöäñ
øÿùÿðè, Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ)
Ìåðàú åòäèéè ÿë-ßãñà ìÿñúèäè
òÿêúÿ Ôÿëÿñòèí õàëãûíûí éîõ,
ùÿì äÿ áöòöí ìöñÿëìàíëàðûí
ìöãÿääÿñ ìÿêàíëàðûäûð. Áåëÿ
ìöãÿääÿñ ìÿêàíëàðûí èøüàë àëòûíäà ãàëìàñûíû ïèñëÿéèðèê. Àçÿðáàéúàí Ôÿëÿñòèí õàëãûíûí êå÷èðäèéè àüðû-àúûëàðû éàõøû áàøà äöøöð, ÷öíêè áèç äÿ òÿúàâöçÿ ìÿðóç ãàëìûøûã, ÿðàçèëÿðèìèçèí 20
ôàèçè èøüàë îëóíóá, åðìÿíè ñèëàùëûëàðû ìÿñúèäëÿðèìèçè, çèéàðÿòýàù
âÿ ãÿáèðèñòàíëûãëàðûìûçû äàüûäûá.
Äîñò âÿ ãàðäàø Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòè
äÿ ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàíûí
ùàãëû ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèð,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëè
ö÷öí ñÿé ýþñòÿðèð. Äþâëÿòèìèç âÿ
õàëãûìûç áó äÿñòÿéÿ éöêñÿê äÿéÿð âåðèð”.
Ìàùìóä Àááàñûí Ôÿëÿñòèí
Äþâëÿòèíèí Ïðåçèäåíòè ñå÷èëäèêäÿí ñîíðà þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿðäÿ éåíè áèð ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíäûüûíû ãåéä åäÿí Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ ñîí èëëÿðäÿ
èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà
îíóí áþéöê õèäìÿòëÿð ýþñòÿðäèéèíè äåéèá: “Èñòÿð ÁÌÒ-íèí, èñòÿðñÿ äÿ äèýÿð íöôóçëó áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí, î úöìëÿäÿí, àéðûàéðû þëêÿëÿðèí Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí
òàíûíìàñû ìÿñÿëÿñèíÿ äèããÿòè
àðòûá, áó èøäÿ Ìàùìóä Àááàñûí
áþéöê ÿìÿéè âàð. Ñåâèíèðÿì êè,
Ôÿëÿñòèí Ïðåçèäåíòè þëêÿìèçëÿ
ÿëàãÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì âåðäèéèíè
äÿôÿëÿðëÿ íöìàéèø åòäèðèá, áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèá, ÿðàçèëÿðèìèçèí àçàä îëóíìàñûíû òÿëÿá åäèá. Ãóðáàí áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ áó ýöíëÿðäÿ ìÿíÿ
ýþíäÿðäèéè ìÿêòóáó îõóéàðêÿí
Ìàùìóä Àááàñ ùÿçðÿòëÿðèíèí
ãåéä åòäèéè áèð íå÷ÿ ìÿñÿëÿ äèããÿòèìè ÷ÿêäè. Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí
áàø÷ûñû, ãàðäàøûì ùÿìèí ìÿêòóáäà ùÿð èêè õàëãûí èøüàë àëòûíäàêû òîðïàãëàðûíûí âÿ ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùëàðûíûí òåçëèêëÿ àçàä
åäèëìÿñèíè Óúà âÿ Ãàäèð Àëëàùäàí àðçó åòäèéèíè ãåéä åäèá. Áó,
áèçèì ö÷öí ÷îõ âàúèá ñèéàñè âÿ
ìÿíÿâè äÿñòÿêäèð”.
ÃÌÈ ñÿäðè ñàëàìëàðûíû âÿ ÿí
õîø àðçóëàðûíû Ïðåçèäåíò Ìàùìóä Àááàñà, áöòöí Ôÿëÿñòèí
õàëãûíà ÷àòäûðìàüû ãîíàãäàí
õàùèø åäèá.
Ôÿëÿñòèí Äþâëÿòèíèí Õàðèúè Èøëÿð íàçèðè Ðèéàä ÿë-Ìàëèêè ãàðäàø
þëêÿäÿ îëìàãäàí ìÿìíóíëóã
äóéäóüóíó áèëäèðèá, êå÷èðäèéè
ðÿñìè ýþðöøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèá: “Þëêÿìèç ãàðäàø Àçÿðáàéúàíëà ÿëàãÿëÿðÿ áþéöê
þíÿì âåðèð, áóäÿôÿêè ñÿôÿðèì
çàìàíû êå÷èðäèéèì ðÿñìè ýþðöøëÿðäÿ áóíó áèð äàùà áÿéàí åòäèì. Àçÿðáàéúàí Ôÿëÿñòèíÿ ùÿì
ùóìàíèòàð éàðäûì ýþñòÿðèð, ùÿì
äÿ þëêÿìèí ìþâãåéèíè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà äàèì ìöäàôèÿ
åäèð. Äèýÿð Èñëàì þëêÿëÿðè âÿ
õàëãëàðû äÿ áèçèìëÿ Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè âÿ Àçÿðáàéúàí õàëãû êèìè éàõûí îëñàéäû, èíäè Ôÿëÿñòèí
äàùà áþéöê óüóðëàðà èìçà àòìûø îëàðäû. Ùÿãèãÿòÿí äÿ þëêÿíèçè ùÿìèøÿ éàíûìûçäà ùèññ åòìÿêäÿéèê. Ôÿëÿñòèíëÿ áàüëû áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ êå÷èðìÿê èñòÿéÿíäÿ þëêÿíèçäÿí áàøãà ÿìèí
áèð éåð òàïà áèëìÿäèê”.
Ðèéàä ÿë-Ìàëèêè èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿíèí õèäìÿòëÿðèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá
âÿ Ôÿëÿñòèí Ïðåçèäåíòè Ìàùìóä
Àááàñûí àäûíäàí Øåéõöëèñëàì
ùÿçðÿòëÿðèíè þëêÿñèíÿ äÿâÿò åäèá:
“Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðè, Ñèçèíëÿ
áèð íå÷ÿ äÿôÿ ýþðöøìöøöê, áóäÿôÿêè çèéàðÿòèìèí áàøãà áèð àíëàìû äà âàð. Áèç ñèéàñÿò÷èëÿð Ñèçèí êèìè äèíè ëèäåðëÿðëÿ ýþðöøÿíäÿ
ðóùÿí ãèäà àëûð, ìöäðèê ìÿñëÿùÿòëÿðèíèçäÿí ôàéäàëàíûðûã. Äþâëÿòèìèçèí Ïðåçèäåíòè Ìàùìóä
Àááàñûí äÿâÿòèíè Ñèçÿ ÷àòäûðìàãäàí ãöðóð äóéóðàì. Èñëàìûí ìöãÿääÿñ ìÿêàíëàðûíäàí
ñàéûëàí Ãöäñ øÿùÿðè âÿ ÿë-ßãñà
ìÿñúèäè ÷îõ ÷ÿòèí ýöíëÿðèíè éàøàéûð. Áåëÿ áèð çàìàíäà Ñèçèí
Ãöäñÿ ñÿôÿðèíèç èíñàíëàðäà ñàáàùà öìèä éàðàäàð”.
Ýþðöøöí ñîíóíäà ãàðøûëûãëû
õàòèðÿ ùÿäèééÿëÿðè òÿãäèì îëóíóá.
Åòèáàð Úÿáðàéûëîüëó
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûñû èëÿ ýþðöø
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Áàêûäà
êå÷èðèëÿí “Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòûíà öçâ äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàäûíëàðûí ðîëó”
ìþâçóñóíäà ÈßÒ-èí ãàäûí
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ íàçèðëÿðèíèí Â
Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñûíäà èøòèðàê åäÿí Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí âèòñå-ïðåçèäåíòè, Èðàíûí Ãàäûí âÿ Àèëÿ Ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ íàçèðè, õàíûì Øàùèíäîõò
Ìîâëàâåðäè èëÿ ýþðöøöá.
“Èñëàìàçåðè.àç” õÿáÿð âåðèð êè, Ìåùðèáàí ßëèéåâà ãîíàüû ñàëàìëàéàðàã ÈßÒ-èí ãàäûí
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ íàçèðëÿðèíèí Â
Áåéíÿëõàëã
Êîíôðàíñûíûí
óüóðëó êå÷ÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè
ñþéëÿéèá, òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòäèéèíÿ ýþðÿ Øàùèíäîõò Ìîâëàâåðäèéÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí èëÿ
Èðàí àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûüûí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åòäèéèíÿ äèããÿò ÷ÿêÿí Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû áó èë ÿðçèíäÿ
ùÿð èêè þëêÿ ïðåçèäåíòëÿðèíèí ö÷
äÿôÿ ýþðöøäöéöíö ãåéä åäèá.
Ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí âÿ ýþðöøëÿðèí ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ òþùôÿ âåðäèéèíè âóðüóëàéàí Ìåùðèáàí
õàíûì ßëèéåâà ùÿì÷èíèí, Áà-
êûäà êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñûí ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéàúàüûíà äà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ
åäèá.
Ñîíäà Øàùèíäîõò Ìîâëàâåðäè êîíôðàíñà äÿâÿòÿ ýþðÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá âÿ Áàêûéà èëê äÿôÿ ñÿôÿð åòäèéèíè äèëÿ
ýÿòèðÿðÿê: “Áó êîíôðàíñ Èñëàì
þëêÿëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ðîëóíóí
àðòìàñûíà òþùôÿ âåðÿúÿê” äåéÿ öìèäâàð îëäóüóíó ñþéëÿéèá.
Äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàäûíëàðûí ðîëó
Îêòéàáðûí 20-äÿ ïàéòàõò Áàêûäà “Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàäûíëàðûí ðîëó”
ìþâçóñóíäà ÈßÒ-èí ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ íàçèðëÿðèíèí  Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñû êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÿââÿëúÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Ùóìàíèòàð ñèéàñÿò ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáóíó îõóéóá.
Ìÿêòóáäà ãåéä åäèëèá êè, Ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ìöíàñèáÿòëÿð ãóðàðàã áó ýöí ÿí ìöõòÿëèô
ñàùÿëÿðäÿ áèðýÿ ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Áèëäèðèëèá êè, ÈßÒ-èí ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ íàçèðëÿðèíèí ÿââÿëêè - Èñòàíáóë, Ãàùèðÿ, Òåùðàí âÿ Úàêàðòà êîíôðàíñëàðû,
åëÿúÿ äÿ Áàêû êîíôðàíñû úÿìèééÿòëÿðèí
èíêèøàôûíäà ãàäûíëàðûí ðîëóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ ìöùöì òþùôÿäèð. Ìÿêòóáäà
î äà âóðüóëàíûá êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ùóìàíèòàð ôÿëàêÿòëÿ öçëÿøìèø Àçÿðáàéúàíäà
ãàäûíëàðûí ïîçóëìóø ùöãóãëàðû èíäèéÿäÿê áÿðïà îëóíìàéûá. Áèð ñûðà ìþòÿáÿð
ãóðóìëàðûí, î úöìëÿäÿí ÈßÒ-èí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí áÿðïàñûíû
äÿñòÿêëÿéÿí ãÿðàðëàðûíà áàõìàéàðàã
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí þç äîüìà òîðïàãëàðûíà ãàéûòìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþñòÿðèëÿí ñÿéëÿð ùÿëÿ äÿ íÿòèúÿñèç
ãàëìàãäàäûð: “ßìèíÿì êè, êîíôðàíñûíûç
ãàäûíëàðûí èíêèøàôäà ðîëóíóí àðòûðûëìà-
Áðöññåëäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí “Ñÿðùÿäñèç èíñàí ùöãóãëàðû” (ÙÐWÔ) áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòûíûí 80 ñÿùèôÿëèê òÿäãèãàòûíûí íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí òîëåðàíòëûã ìîäåëèäèð.
“ÀçÿðÒÀú” õÿáÿð âåðèð êè,
áó áàðÿäÿ Àâðîïàíûí íöôóçëó
“Åóðîïåðòåð” íÿøðè éàçûð.
Òÿäãèãàò ìöÿëëèôëÿðè ãåéä
åäèðëÿð êè, ìöõòÿëèô ùåñàáëàìàëàðà ýþðÿ, Àçÿðáàéúàíäà
60-80 åòíèê ãðóï éàøàñà äà
3
ÞËÊß ÕßÁßÐËßÐÈ
ñûíà äàèð ýåíèø âÿ ñÿìÿðÿëè ìöçàêèðÿëÿð
àïàðàúàã, ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ áåéíÿëõàëã
âÿ ìèëëè ñÿâèééÿëÿðäÿ òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ïðîñåñèíäÿ ìöùöì ìÿðùÿëÿ
îëàúàã”.
Ñîíðà Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ùèúðàí Ùöñåéíîâà ÷ûõûøûíäà ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàí ãàäûíûíûí úÿìèééÿòäÿ éöêñÿê éåð òóòäóüóíó äåéèá: “Áó ýöí ãàðøûéà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿðèí þùäÿñèíäÿí
ýÿëÿ áèëìÿê ö÷öí ìÿðêÿçäÿ âÿ éà óúãàðäà îëìàñûíäàí àñûëû îëìàéàðàã ùÿð
éåðäÿ òÿùñèëëè, òÿúðöáÿëè ãàäûíëàð ýþðìÿê èñòÿéèðèê. Ãàäûíëàðû èúòèìàè âÿ ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàãäàí
÷ÿêèíäèðÿí áèð ñûðà ñîñèàë-ïñèõîëîæè àìèëëÿð âàð. Îíëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû
ö÷öí ìÿëóìàòëàíäûðìà âÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû çÿðóðèäèð”.
Ù. Ùöñåéíîâà áèëäèðèá êè, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà òÿúàâöçö Àçÿðáàéúàíûí 20 ôàèç òîðïàãëàðûíûí çÿáò åäèëìÿñè
èëÿ éàíàøû, áèð ñûðà õîøàýÿëìÿç, ìÿíôè
ñîñèàë ùàäèñÿëÿðèí áàø âåðìÿñèíÿ äÿ
ñÿáÿá îëóá: “Þëêÿäÿ 1 ìèëéîí Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá. Îíëàðûí 400
ìèíäÿí ÷îõóíó ãàäûíëàð, 300 ìèíäÿí
÷îõóíó èñÿ óøàãëàð òÿøêèë åäèðäè. Áó ðÿãÿìëÿðèí ùÿð áèðèíèí àðõàñûíäà áèð àèëÿíèí ôàúèÿñè äàéàíûð”.
Äàùà ñîíðà ÷ûõûø åäÿí ÈßÒ-èí Áàø
êàòèáèíèí ìöàâèíè Ìóùàììàä Íàèì
Õàí Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíÿ òÿøÿêêöð
åäÿðÿê áèëäèðèá êè, Èñëàì äèíè ãàäûíëàðûí
ùöãóãëàðûíû ìöäàôèÿ åäèð: “Úÿìèééÿòäÿ
ãàäûíëàð áöòöí ñàùÿëÿðäÿ èøòèðàê åäèð âÿ
òþùôÿ âåðèð. Áèð ÷îõ þëêÿëÿðäÿ ãàäûíëàð
äþâëÿò èøëÿðèíäÿ àêòèâ èøòèðàê÷ûäûð. Áÿçÿí
ãàäûíëàðûí ðîëó ãÿáóë îëóíìóð. Ãàäûíëàð
úÿìèééÿòèí èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàìàëûäûð âÿ áóíà áèðëèêäÿ áóíà íàèë
îëóíìàëûäûð. ßìèíÿì êè, êîíôðàíñûí íÿòèúÿñè ìöñáÿò îëàúàã”.
Ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿ ðîëóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíÿ òîõóíàí Èíäîíåçèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ðàäåí Ïðàéîíî Àòèéàíòî èñÿ âóðüóëàéûá
êè, áóíäàí ÿââÿëêè êîíôðàíñ Úàêàðòàäà
êå÷èðèëèá, îðàäà ÷îõ þíÿìëè ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá âÿ áèð ñûðà íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ
îëóíóá: “Áàêû êîíôðàíñû äà ãàäûíëàðûí
ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, úÿìèééÿòäÿ
èøòèðàêûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ
ýþðöëÿúÿê èøëÿðÿ þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿê.
Ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿ ðîëóíóí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ùÿëÿ äÿ ìöõòÿëèô áàðéåðëÿð
âàð. Áóíóí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ìÿñÿëÿñè ýöúëÿíäèðèëìÿëè âÿ ýÿëÿúÿêäÿ ãÿáóë
îëóíàúàã ïðîãðàìäà þç ÿêñèíè òàïìàëûäûð. Ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòäà
ðîëóíóí àðòûðûëìàñû äà ÷îõ âàúèá ìÿñÿëÿäèð. ×öíêè ãàäûíëàðûí ñèéàñè ïàðòèéàëàðäà èøòèðàêû, þëêÿëÿðèí ñèéàñè ùÿéàòûíäà
þç ôÿàëëûüûíû àðòûðìàñû ñàùÿñèíäÿ áèð ñûðà ìàíåÿëÿð ìþâúóääóð. Ãàäûíûí èãòèñàäè àçàäëûüû, ýåíäåð ìÿñÿëÿñè áÿçè þëêÿëÿðäÿ ùÿëÿ äÿ ïðîáëåì îëàðàã ãàëûð.
Áó êîíôðàíñûí ìÿãñÿäè äÿ ãàäûíëàðûí
öçëÿøäèéè ïðîáëåìëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà áèðýÿ ñÿéëÿðèìèçè áèðëÿøäèðìÿêäèð”.
Òîëåðàíòëûã ìîäåëè
îíëàðûí àðàñûíäà ùå÷ áèð íàðàçûëûã éîõäóð. ÙÐWÔ ÿìÿêäàøëàðû Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí 15 ÿñàñ åòíèê ãðóïóí íöìàéÿíäÿëÿðè àðàñûíäà ñîðüó
àïàðûáëàð. Îíëàðûí ùàìûñû úàâàá âåðèá êè, þëêÿäÿ ùÿð ùàíñû
ìèëëÿòëÿðàðàñû çèääèééÿò éîõäóð.
Åòíèê ìîçàèêàéà áÿíçÿéÿí Àçÿðáàéúàí Øèìàëè Ãàôãàçäàêû êèìè ìöíàãèøÿëÿð çîíàñûíà ÷åâðèëÿ áèëÿðäè. Ëàêèí
áó þëêÿäÿ ìöíàãèøÿëÿð éîõäóð. Áöòöí åòíèê ãðóïëàð, ùÿòòà êðûçëàð, õûíàëûãëûëàð âÿ áóäóõëàð êèìè àçñàéëû åòíèê ãðóïëàð ñöëù øÿðàèòèíäÿ éàøàéûðëàð.
ÙÐWÔ ëÿçýèëÿðÿ, òàëûøëàðà,
òàò, àâàð âÿ äàü éÿùóäèëÿðèíÿ
ìöíàñèáÿòäÿ àéðû-ñå÷êèëèéèí
îëìàäûüûíû âóðüóëàéûð. Ìÿðóçÿéÿ ýþðÿ, þëêÿìèçäÿ éàøàéàí àçñàéëû õàëãëàðûí ùàìûñû
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñèäèð.
Òÿäãèãàò ìöÿëëèôè Âèëëè Ôîòðå
éàçûð êè, Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí
òÿúðöáÿñèíÿ ìöðàúèÿò åòìÿêëÿ
îíäàí ÷îõ øåé þéðÿíìÿê
îëàð.
Õÿáÿðëÿð
Ùÿñÿí Ðóùàíè
Àçÿðáàéúàíà
ýÿëÿúÿê
Èðàí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí
Ðóùàíè áó èëèí ñîíóíäà
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäÿúÿê.
“Èñëàìàçåðè.àç” õÿáÿð âåðèð
êè, áóíó Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí âèòñå-ïðåçèäåíòè, Èðàíûí Ãàäûí âÿ Àèëÿ Ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ íàçèðè, õàíûì Øàùèíäîõò
Ìîâëàâåðäè äåéèá. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí àðàñûíäà
ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ áèðýÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìöãàâèëÿ
öçÿðèíäÿ èøëÿéèðëÿð: “×àëûøàúàüûã êè, ùÿìèí ìöãàâèëÿ úÿíàá Ðóùàíèíèí Àçÿðáàéúàíà
ñÿôÿðè çàìàíû èìçàëàíñûí.
Áó ìöãàâèëÿäÿ èêè þëêÿíèí
ãàäûíëàðû àðàñûíäà åëìè ìöáàäèëÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí èøèíèí éåêóíó ÿêñ îëóíóá. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí âÿ
Èðàí àðàñûíäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã ýåíèøëÿíèá.
Áèç ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
ÿëàãÿëÿðè äÿ áó ñÿâèééÿéÿ
÷àòäûðàúàüûã”.
Ø. Ìîâëàâåðäè äåéèá êè,
ïðåçèäåíòëÿðèí ýþðöøö çàìàíû, ìÿäÿíèééÿò âÿ òèúàðÿò
ÿëàãÿëÿðè äÿ ýåíèø ìöñòÿâèäÿ
ìöçàêèðÿ îëóíàúàã.
Éåíè
êîìèññèéà
éàðàäûëäû
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿ Êîìèòÿ
ñÿäðèíèí éàíûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿúÿê Äèíøöíàñëûã öçðÿ
Êîìèññèéàíûí éàðàäûëìàñû èëÿ
áàüëû òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Êîìèòÿäÿí “Ëåíò.àç”à
âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, èúëàñ
äèíè åòèãàä àçàäëûüûíûí òÿìèí
îëóíìàñû, äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, ñÿìÿðÿëè äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿíèí àïàðûëìàñû, äèíè ðàäèêàëèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ
åôôåêòèâëèéèí àðòûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ òàíûíìûø èëàùèééàò÷ûëàð, äèíøöíàñëàð âÿ þëêÿäÿêè ìöõòÿëèô äèíè êîíôåññèéàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê
åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Êîìèññèéàíûí
ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Ì.Ãóðáàíëû äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ
äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí íÿçäèíäÿ èúòèìàè ÿñàñëàðëà êîìèññèéàëàðûí éàðàäûëäûüûíû âÿ áó
úöð êîìèññèéàëàðûí áåéèí
ìÿðêÿçè êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè ãåéä åäèá.
Äèíøöíàñëûã öçðÿ Êîìèññèéàíûí ßñàñíàìÿñèíèí ëàéèùÿñè èëÿ òàíûøëûãäàí ñîíðà
òÿäáèðÿ äÿâÿò îëóíìóø àëèìëÿð ôèêèð âÿ òÿêëèôëÿðèíè áèëäèðèáëÿð. Êîìèññèéàíûí éàðàäûëìàñûíû éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðÿí
àëèìëÿð îíóí ôÿàëèééÿòèíèí þëêÿäÿêè äèíè äóðóìà âÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ ïðîñåñèíÿ þç
òþùôÿñèíè âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèêëÿðèíè èôàäÿ åäèáëÿð.
4
Äöíéà õÿáÿðëÿðè
ÛÛÛ Áåéíÿëõàëã
Ãÿäèð-Õóì
Ôåñòèâàëû
Äöíéàíûí 33 þëêÿñèíäÿí ýÿëÿí íöìàéÿíäÿëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
Èðàãûí Íÿúÿô øÿùÿðèíäÿ, Ùÿçðÿò
Èìàì ßëèíèí (ÿ) ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùûíäà ÛÛÛ Áåéíÿëõàëã ÃÿäèðÕóì Ôåñòèâàëû êå÷èðèëèá.
“Ìàèäå.àç”ûí
áåéíÿëõàëã
ÊÈÂ-ëÿðÿ èñòèíàäÿí âåðäèéè ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ôåñòèâàëäà Èñëàì
äöíéàñûíûí äèíè àëèìëÿðè, Âàòèêàíûí âÿ áèð ñûðà äèíè èúìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Ö÷ýöíëöê ôåñòèâàëäà ìöõòÿëèô ìþâçóëàð, î úöìëÿäÿí èíñàíëàðûí ôèðãÿ
âÿ òàéôàëàðà ïàð÷àëàíìàñûíäàí
ãóðòàðûëìàñû öçðÿ ìöçàêèðÿëÿð
àïàðûëûá.
Èðàã Øèÿëÿðè Âÿãô Èøëÿðè öçðÿ
Èäàðÿñèíèí ñÿäðè Ñåéèä Ñàëåù ÿëÙåéäÿðè ÷ûõûøûíäà Àéÿòóëëàù Ñèñòàíèíèí òåððîðèçìëÿ ìöáàðèçÿäÿ
úèùàä ùþêìö âåðìÿñèíè òÿãäèðÿëàéèã ùåñàá åäÿðÿê áó àääûìû
éåòÿðëè âÿ Èðàãûí òåððîð÷óëàð òÿðÿôèíäÿí çÿáò åäèëìÿñèíèí ãàðøûñûíû
àëàí ùÿðÿêÿò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Âàòèêàíûí íöìàéÿíäÿñè Èìèëèàíî èñÿ Áåéíÿëõàëã Ãÿäèð-Õóì
Ôåñòèâàëûíäà Ùÿçðÿò ßëèíèí (ÿ)
Ìàëèê ßøòÿðÿ öíâàíëàäûüû ìÿêòóáäàí, ùÿì÷èíèí äöíéàíû úÿùàëÿò âÿ êîáóäëóãäàí ãóðòàðìàíûí
ÿñàñ éîëó êèìè äèíëÿðàðàñû âÿ
ìÿçùÿáëÿðàðàñû äîñòëóãäàí äàíûøûá. Î, âóðüóëàéûá êè, áó ìÿñÿëÿ ìÿçùÿá âÿ äèíèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã áöòöí äèíè àëèìëÿð âÿ
ìÿðúÿëÿðèí ìÿäÿíè, ôèêðè ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿí ÷îõ àñûëûäûð.
ÛÛÛ Áåéíÿëõàëã Ãÿäèð-Õóì
Ôåñòèâàëû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð íå÷ÿ
ñÿðýè âÿ øåèð òÿäáèðëÿðè äÿ ýåð÷ÿêëÿøäèðèëèá.
ÔÎÐÓÌ
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Îêòéàáðûí 26-äà Ìîñêâàäà êå÷èðèëÿí “Äþâëÿò âÿ äèí. Ñöëù âÿ èúòèìàè ñòàáèëëèê íàìèíÿ ÿìÿêäàøëûã” àäëû Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðäÿí, î
úöìëÿäÿí ÀÁØ, Àëìàíèéà, Èòàëèéà, Àçÿðáàéúàí, Óêðàéíà âÿ Áåëàðóñäàí ìèíÿ éàõûí äèí, äþâëÿò, åëì âÿ èúòèìàèééÿò õàäèìèíè áèð éåðÿ òîïëàìûøäû. À÷ûëûø ìÿðàñèìè Áåéíÿëõàëã Ìÿëóìàò Àýåíòëèéèíèí “Áåéíÿëõàëã Ìóëòèìåäèà Ìÿòáóàò Ìÿðêÿçèíäÿ” ýåð÷ÿêëÿøÿí “Ðóñèéà áó ýöí” ÛÛ Ìîñêâà Áåéíÿëõàëã Ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûëàðû îëàí äèí õàäèìëÿðè âÿ çèéàëûëàð öììÿò àðàñûíäà äîñòëóã
âÿ ñåâýèéÿ, õöñóñèëÿ áó ñàùÿäÿ áàøëûúà ìÿñÿëÿ îëàí âÿùäÿòÿ, ùàáåëÿ Óêðàéíà âÿ Éàõûí Øÿðãäÿ ãàí àõûäûëìàñûíûí äàéàíäûðûëìàñûíà, öìóìèééÿòëÿ
äöíéàäà ÿíÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíà ÷àüûðäûëàð.
Ôîðóìóí òÿøêèëàò÷ûñû ãèñìèíäÿ Ìîñêâà
ðåýèîíëàðàðàñû ÿìÿêäàøëûã, ìèëëè ñèéàñÿò âÿ
äèíè òÿøêèëàòëàðëà ÿëàãÿëÿð Äåïàðòàìåíòè ÷ûõûø åäèðäè. Äåïàðòàìåíòèí áàø÷ûñû Éóðè Àðòéóõ ïàéòàõò ìåðè Ñåðýåé Ñîáéàíèíèí àäûíäàí òÿáäèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ñàëàìëàðûíû ÷àòäûðäû. “Áèçèì ýöúöìöç ôÿðãëèëèéèìèçäÿäèð” ñþéëÿéÿí É. Àðòéóõ ùÿì÷èíèí ãåéä åòäè êè, áó
ýöí äèíëÿðàðàñû ðàçûëûã õöñóñè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð.
Ôîðóìóí ïëåíàð èúëàñû “Ùÿðá âÿ ñöëù.
Äèí õàäèìëÿðèíèí ñöëùïÿðâÿðëèê ïðîñåñèíÿ âÿ
ùóìàíèòàð ôàúèÿëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà
òþùôÿëÿðè” ìþâçóñóíà ùÿñð îëóíìóøäó.
Åêñïåðò ñåññèéàëàðû èñÿ “Âÿòÿíäàø ðàçûëûüûíûí ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ ìÿíÿâè òÿøÿááöñ
ôàêòîðó”, “Äèíëÿðàðàñû äèàëîã âÿ ìöàñèð çàìàíûí òÿëÿáëÿðè”, “Èúòèìàè âÿ èíôîðìàñèéà
ñàùÿñèíäÿ äèíäàð ãàäûíëàð”, “Äèíäàð ýÿíúëèê: òÿùñèë, ñîñèàë õèäìÿòëÿð, ìÿäÿíè âÿ èäìàí ëàéèùÿëÿðè” ìþâçóëàðûíû ÿùàòÿ åäèðäè.
Ôîðóìóí èøèíäÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
ðè èñÿ àðòûã ùàìûíûí ýþçö ãàðøûñûíäàäûð.
Àéäûí ìÿñÿëÿäèð êè, èíñàí ùÿð çàìàí
ãàäàüàí åäèëÿí íÿ âàðñà, îíà úàí àòûð. Áó
ýöí íÿ ãÿäÿð ãÿðèáÿ ñÿñëÿíñÿ äÿ Ñîâåò
äþâðöíäÿ äèíèí þçö, ýèçëè äÿ îëñà, ùÿìèí
ãàäàüàëàð ñûðàñûíäà èäè. Ìÿùç áóíà ýþðÿ
äÿ èëëÿðëÿ ìÿíÿâè úÿùÿòäÿí àú ãàëìûø èíñàíëàð ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ îíëàðà íÿ
òÿãäèì îëóíäóñà, ãÿáóë åòäèëÿð âÿ éàä òÿðèãÿòëÿð äàùà ÷îõ ýÿíúëÿðèí ãÿëáèíäÿ éóâà
ãóðäó. Áåëÿ îëàí ùàëäà ñàéû ùå÷ÿ åíìèø
ðóùàíèëÿðèìèç íÿ ÷ûõàðà áèëÿðäèëÿð ùÿìèí äöøöíöëìöø òÿúàâöçöí ãàðøûñûíà? Íÿòèúÿäÿ
ìöøàùèäÿ åòäèéèìèç ýÿðýèíëèê ÿìÿëÿ ýÿëäè.
Áó ýÿðýèíëèê àðòûã áèð ðåýèîíëà ìÿùäóäëàøìûð, òÿùëöêÿíèí Ðóñèéàíûí ìöñÿëìàíëàðûí
êîìïàêò éàøàäûãëàðû äèýÿð éåðëÿðäÿ, Ìÿð-
Èäàðÿñèíèí íöìàéÿíäÿñè, “Ùàããûí íóðó”
ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Çöëôöãàð Ôÿðçÿëèéåâ èøòèðàê åòìèøäèð. ÃÌÈ ðÿñìèñèíèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿãäèì åòäèéè ÷ûõûøûí
ìÿòíèíè îõóúóëàðûìûçûí íÿçÿðèíÿ ÷àòäûðûðûã:
***
Ùþðìÿòëè êîíôðàíñ òÿøêèëàò÷ûëàðû, èøòèðàê÷ûëàð, ãîíàãëàð.
Þíúÿ èñòÿðäèì Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí ñÿäðè, Ãàôãàç Õàëãëàðû Àëè Äèíè
Øóðàñûíûí ñÿäðè Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð
Ïàøàçàäÿ ùÿçðÿòëÿðèíèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà ñàëàìëàðûíû âÿ õåéèð-äóàñûíû ÷àòäûðûì.
Øöáùÿ éîõäóð êè, êîíôðàíñäà ãàëäûðûëàí
ìÿñÿëÿëÿð, Èñëàì àäû àëòûíäà Éàõûí Øÿðãäÿ
áàø âåðÿí ôàúèÿëè ùàäèñÿëÿð ìÿíÿâèééàòëà
áàüëû îëäóüóíäàí ñÿðùÿä òàíûìûð, êå÷ìèø
Ñîâåò ðåñïóáëèêàëàðû êèìè, Àçÿðáàéúàí
ö÷öí äÿ àêòóàëäûð.
Úÿìè èêè îíèëëèê áóíäàí ÿââÿë, Ãàôãàç
ñûðà äàüëàðûíûí ùÿð èêè òÿðÿôèíäÿ åéíè àúûíàúàãëû ìÿíçÿðÿ - êèëñÿ âÿ ìÿñúèä ãàïûëàðûíûí
áàüëû îëìàñû, äèíè äÿéÿðëÿðèí óíóäóëìàñû
ìöøàùèäÿ îëóíóðäó. Ëàêèí àòåèçì àäëàíàí
áó Èëàùè èìòàùàí äà ýåðèäÿ ãàëäû, ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòìèø éåíè äþâëÿòëÿð ìÿñúèä âÿ êèëñÿëÿðèí ãàïûëàðû èëÿ éàíàøû, “äÿìèð ïÿðäÿ” èëÿ
êèï áàüëàíìûø ñÿðùÿäëÿðè äÿ à÷äûëàð. Áóíäàí ñîíðà êå÷ÿí ãûñà òàðèõè äþâð èñÿ ýþñòÿðäè êè, ãèñìÿòèìèçÿ éàçûëìûø èìòàùàíëàð
ãóðòàðìàéûá, áàøãàñû èëÿ ÿâÿç îëóíóá. Àõû
øÿôôàô îëìóø ñÿðùÿäëÿðäÿí äàùà êèìëÿð òÿøðèô áóéóðìàäû, íÿ êèìè éàä òÿðèãÿòëÿð éàéûëìàüà áàøëàìàäû. Áó “èäõàëûí” àúû íÿòèúÿëÿ-
êÿçè Àñèéà âÿ Àçÿðáàéúàíäà ìåéäàíà ýÿëìÿñè ãîðõóñó éàøàíûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäàêû äèíè äþçöìëöêäÿí ÷îõ äàíûøûëûð, ùÿòòà ãàáàãúûë Àâðîïà
äþâëÿòëÿðèíèí Áàêûäà èøëÿìèø ñÿôèðëÿðèíèí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, þëêÿìèç íåôò âÿ ãàçëà éàíàøû, òîïëàäûüû òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíè äÿ èõðàú
åòìÿëèäèð. Áóðàäà ãåéðè-àäè ùå÷ áèð øåé
éîõäóð, àõû Èñëàìûí þçö äþçöìëöéöí, ôÿðãëè ôèêðÿ ùþðìÿòèí íöìóíÿñèäèð. Áóíëàðûí ñàéñûç íöìóíÿëÿðèíÿ áèç Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ, Èñëàì Ïåéüÿìáÿðèíèí (ñ) ùÿäèñ âÿ ÿìÿëëÿðèíäÿ ðàñò ýÿëèðèê. Àçÿðáàéúàí Èñëàìû áèðèíúè
ãÿáóë åäÿíëÿðäÿí îëóá âÿ áó ýöíÿ êèìè êè÷èê ÿðàçèñèíäÿ éàðàíìûø ìöõòÿëèô õàëãëàðûí
âÿ äèíëÿðèí ìåùðèáàí àèëÿñèíè ãîðóéóá ñàõëàéà áèëèá. Àçÿðáàéúàí Ìóùÿììÿä ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ïàê ßùëè-Áåéòèíèí (ÿ) áèð ÷îõ
íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ éàíàøû, õðèñòèàí ìèññèîíåðëÿðÿ äÿ ïÿíàù îëìóø, áó òîðïàãäà îíëàð ÿáÿäè ñûüûíàúàã òàïìûøëàð.
Ñîâåò ùàêèìèééÿòè äþâðö Àçÿðáàéúàíäàêû äèíè ÿíÿíÿëÿðèí ñèëñèëÿñèíè ïîçñà äà
åéíè âàõòäà èíàíúëû èíñàíëàð ö÷öí ÿñë ñûíàã
èëëÿðè îëäó, îíëàðûí èìàíûíû ìþùêÿìëÿòäè.
Áó ýöí î äþâðÿ íÿçÿð ñàëûá àéäûí ýþðìÿê
îëóð êè, âàõòû èëÿ íÿèíêè øÿùÿðëÿðèíäÿ, ùÿòòà
êÿíäëÿðèíäÿ áåëÿ, ìÿùÿëëÿ ìÿñúèäëÿðè îëàí,
ëàêèí ãàäàüàëàð äþâðöíäÿ èñÿ úÿìè îí
éåääè ìÿñúèäè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí þëêÿìèçèí
èíñàíëàðû ö÷öí Èñëàì ÿñë äàõèëè òÿëÿáàò, ùÿéàò òÿðçè èäè. Ùàçûðêû äöíéÿâè úÿìèééÿòèìèçèí ÿñàñû äà ùÿìèí äþâðäÿ ãîéóëäó âÿ áó
ÿñàñûí ãóðóúóëàðû, ìöñÿëìàíëàðëà éàíàøû,
Àçÿðáàéúàíû þçëÿðèíÿ Âÿòÿí ñàéàí ìöõòÿ-
ëèô äèíëÿðèí äàøûéûúûëàðû îëäóëàð. Áóíäàí
áàøãà, èñòÿð Ñîâåò äþâðöíäÿ, èñòÿðñÿ äÿ
ùàçûðêû ùÿéàò òÿðçèìèçèí ÿñàñûíäà Èñëàìûí
éöêñÿê ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè äóðóð. Áó äÿéÿðëÿðëÿ íÿñèëëÿð òÿðáèéÿ îëóíóá, ÿñðëÿð áîéó
ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèç ôîðìàëàøûá, îíëàðûí
ñàéÿñèíäÿ õàëãûìûç çàìàíûí ñûíàãëàðûíäàí öçöàü ÷ûõûá, áÿøÿð òàðèõèíäÿ èç ãîéóá.
Ìÿùç áóíëàðà ýþðÿ Àçÿðáàéúàí äèíäàðëàðûíà ãÿðèáÿ ýÿëèð êè, êèìëÿðñÿ àäûíû “ìöñÿëìàí” ãîéóá Èñëàì àäûíäàí Èðàãäà, Ñóðèéàäà çàëûìëûã åäèð, êèìÿñÿ ÿë ãàëäûðûð, òåððîð òþðÿäèðëÿð. ßëáÿòòÿ, Èñëàì áàðÿñèíäÿ êèìèíñÿ ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ ýþðÿ íÿòèúÿ ÷ûõàðìàã
îëìàç, ùÿãèãè Èñëàì ùàããûíäà äîëüóí ôèêèð
ñþéëÿìÿéÿ éàëíûç îíóí 14 ÿñð ÿââÿë íàçèë
îëóíäóüó ãàíóíëàð òîïëóñóíà ìöðàúèÿò åòìÿê ëàçûìäûð. Ñÿìàâè äèíëÿðèí ñîíóíúóñó
äöíéàéà, ùàçûðäà ýåíèø èøëÿíÿí ïëöðàëèçì
ñþçöíöí ìàùèééÿòèíè à÷ûãëàäû, Èñëàìûí áÿðãÿðàð îëäóüó ìÿìëÿêÿòëÿðäÿ ìèëëè ìÿäÿíèééÿòëÿð âÿ ÿíÿíÿëÿð íÿèíêè ëÿüâ îëóíäó,
ÿêñèíÿ äàùà äà çÿíýèíëÿøäè. Áóíóí áàðèç
íöìóíÿñè Àçÿðáàéúàíäûð êè, áóðàäà áó
ýöíÿ êèìè Ãàôãàç Àëáàíèéàñûíà äàèð êèëñÿëÿð, ùÿòòà àòÿøïÿðÿñò ìÿáÿäëÿðè äÿ ñàõëàíûëûá. Àðòûã Èñëàìû ãÿáóë åòìèø Àçÿðáàéúàíäà
êèëñÿëÿð, ñèíàãîãëàð òèêèëèð âÿ áó äþçöìëöê
äÿ áàøà äöøöëÿíäèð, àõû Àëëàù Èñëàìäà -
Áàøëûúà ìÿñÿëÿ âÿùäÿòäèð
Íèãàá ãàäàüàñû
ëÿüâ îëóíäó
Àâñòðàëèéàäà íèãàáëû ãàäûíëàðûí Ôåäåðàë Ïàðëàìåíòèí ñåññèéàëàðûíû àíúàã øöøÿëè áþëìÿäÿí èçëÿìÿëÿðèíè çÿðóðè åäÿí ãàéäàëàð
ëÿüâ îëóíóá - “éåíèñàôàê”.
Ïàðëàìåíòèí Ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí âåðèëÿí à÷ûãëàìàäà ãóðóìóí èúëàñëàðûíû ÿââÿëëÿð ìÿêòÿáëèëÿðÿ àéðûëìûø øöøÿëè áþëìÿäÿí íèãàáëû ãàäûíëàðûí äà èçëÿìÿëÿðèíè
ìÿúáóðè åäÿí ãàéäàëàðûí ëÿüâ
îëóíäóüó áèëäèðèëèá.
Õàòûðëàíûð êè, ìÿëóì ãàäàüà
îêòéàáð àéûíûí ÿââÿëèíäÿ Àâñòðàëèéà Ôåäåðàë Ïàðëàìåíòè Íöìàéÿíäÿëÿð Ïàëàòàñûíûí ñÿäðè Áðîíóéí Áèøîï âÿ Ñåíàòûí ñÿäðè Ñòåôåí Ïåððé òÿðÿôèíäÿí èðÿëè ñöðöëìöøäö.
Àâñòðàëèéàíûí Áàø íàçèðè Òîíè
Àááîòò èñÿ íèãàá ãàäàüàñû èëÿ
áàüëû à÷ûãëàìà âåðÿðÿê äåìèøäè
êè, “áèç àçàä áèð þëêÿéèê âÿ áåëÿ
áèð ãàäàüà áèçäÿ òÿòáèã îëóíà áèëìÿç. Áó úöð àéðû-ñå÷êèëèê îëóíìàñû ôèêðèíÿ íÿ ñÿáÿá îëäó”. Î,
äàùà ñîíðà Íöìàéÿíäÿëÿð Ïàëàòàñûíûí ñÿäðèíÿ ãàðøû òÿòáèã îëóíàí ãàéäàëàð áàðÿñèíäÿ äÿ éåíèäÿí äöøöíìÿéè òÿêëèô åòìèøäè.
Éåíè ãàéäàëàðà ýþðÿ èñÿ
Àâñòðàëèéà Ôåäåðàë Ïàðëàìåíòèíèí
èúëàñëàðûíû íèãàá ýåéèíÿðÿê èçëÿìÿê èñòÿéÿí ìöñÿëìàí ãàäûíëàð
òÿùëöêÿñèçëèê ãàïûñûíäà øÿõñèééÿòëÿðèíèí òÿñäèã åäèëìÿñè ö÷öí
öçëÿðèíè ýþñòÿðìÿëèäèðëÿð. Éàëíûç
áóíäàí ñîíðà íèãàáëû õàíûìëàð
õàëãà à÷ûã éåðëÿðäÿí Ïàðëàìåíò
ñåññèéàëàðûíû èçëÿéÿ áèëÿúÿêëÿð.
“...Íóùà òþâñèéÿ åòäèéèíè, Èáðàùèìÿ,
Ìóñàéà âÿ Èñàéà òþâñèéÿ åòäèéèíè äèíäÿ... ãàíóíè åòäè” - áóéóðóá (“ÿø-Øóðà”, 13).
Ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèç áöòöí äèíëÿðèí ìÿáÿäëÿðèíèí ìöùàôèçÿñèíè åëàí åäèá, ùÿð áèð
ìÿáÿäè “Àëëàùûí åâè” ùåñàá åäÿí ñàäÿ èíñàíëàðûìûç èñÿ áó ìöùàôèçÿíèí ýöíäÿëèê
ãàéüûëàðûíû êþíöëëö îëàðàã þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá. Ìöñÿëìàíëàðûí äèýÿð äèíëÿðÿ ùþðìÿòëÿ
éàíàøìàñûíûí êþêö ìöãÿääÿñ Ãóðàíäàí,
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) “Êèòàá ÿùëèíÿ”, äèíè àçëûãëàðà ùþðìÿòèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí ùöãóãè áàçàñûíäàí áÿùðÿëÿíèð. Êîíôðàíñûìûçûí èøèíäÿ
èøòèðàê åäÿíëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè Áàêûäà òåç-òåç
îëóðëàð âÿ îíëàð òÿñäèã åäÿ áèëÿðëÿð êè, õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí ìöùàôèçÿ îëóíàí êèëñÿëÿð
äÿ âàðäûð.
Ùàçûðäà ïîñòñîâåò ìÿêàíûíäà Èñëàìûí
ýþðöíìÿìèø úàíëàíìàñû éàøàíûð, éåíè
ìÿñúèäëÿð, äèíè ìÿðêÿçëÿð, ìÿäðÿñÿëÿð òèêèëèð, ìöâàôèã íÿøðëÿð èøûã öçö ýþðöð, ýÿíúëÿðèí äèíÿ àõûíû ñöðÿòëÿíèð. Ëàêèí áóíëàðëà éàíàøû, ìÿçùÿáëÿðàðàñû ãàðøûäóðìà äà øèääÿòëÿíèð, ôÿðãëè éàíàøìàëàðûí çîðëà òÿòáèãè
ìöøàùèäÿ îëóíóð, òåððîð àêòëàðû ýöíàùñûç
èíñàíëàðûí ùÿéàòûíà ñîí ãîéóð. Èñëàì äöíéàñûíû ñàðñûòìàüà ãàðøû éþíÿëÿí áó êèìè
ùàäèñÿëÿð éåíè áèð øåé äåéèë âÿ êå÷èðäèéèìèç
êîíôðàíñ ùå÷ îëìàñà áèð èíñàíû äöç éîëà
ãàéòàðà áèëÿðñÿ, áèð èíñàí ùÿéàòûíû õèëàñ
åäÿðñÿ, äåéÿ áèëÿðèê êè, âàõòûìûç ùÿäÿð éåðÿ ýåòìÿäè.
“Ùàããûí íóðó”
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
ßáó Òàëèáèí ìþìèí
îëäóüóíà ñöáóòëàð
3. ßáó Òàëèá âÿ “Éþâìóä-äàð”
ùÿäèñè
Ìÿêêÿ ÿùàëèñèíèí ßáó Òàëèáè ìÿçÿììÿò åòìÿñè.
Ùÿçðÿò Ìóùÿììÿä (ñ) Èñëàì äèíèíè 3
èë ýèçëè øÿêèëäÿ òÿáëèü åòäèêäÿí ñîíðà “Þç
éàõûí ãîùóìëàðûíû ãîðõóò” (“ÿø-Øöÿðà”, 214) àéÿñè ýÿëäè. Áåëÿëèêëÿ Àëëàù òÿðÿôèíäÿí Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) ÿìð îëóíäó êè,
þçöíöí éàõûí ãîùóìëàðûíû áèð éåðÿ éûüûá
îíëàðû Èñëàì äèíèíè ãÿáóë åòìÿéÿ äÿâÿò
åòñèí. Òÿáÿðè éàçûð: “ßëè èáí ßáó Òàëèá (ÿ)
áóéóðäó: “Þç éàõûí ãîùóìëàðûíû ãîðõóò” àéÿñè Ïåéüÿìáÿðÿ íàçèë îëäóãäà î
Ùÿçðÿò ìÿíè éàíûíà ÷àüûðäû âÿ áóéóðäó:
“Åé ßëè, Àëëàù ìÿíÿ ÿìð åäèá êè, éàõûí ãîùóìëàðûìû Èñëàì äèíèíÿ äÿâÿò
åäèì”.
Ïåéüÿìáÿð(ñ) ãîùóìëàðûíû åâÿ äÿâÿò åòäè, îíëàðà éåìÿê âåðäèêäÿí ñîíðà
áóéóðäó: “Åé ßáäöë-Ìöòòÿëèáèí þâëàäëàðû! Àíä îëñóí Àëëàùà, ìÿí ÿðÿáëÿð
àðàñûíäà åëÿ áèð úàâàí òàíûìûðàì êè,
ìÿíèì ýÿòèðäèéèìäÿí äàùà éàõøûñûíû
þç ãþâìö ö÷öí ýÿòèðìèø îëà. Ìÿí ñèçèí ö÷öí äöíéà âÿ Àõèðÿò õåéðèíè ýÿòèðìèøÿì, Àëëàù ìÿíÿ ýþñòÿðèø âåðèá
êè, ñèçëÿðè îíà äîüðó äÿâÿò åäèì. Ñèçëÿðäÿí êèì áó èøäÿ ìÿíÿ êþìÿê åäÿð
êè, ñèçèí àðàíûçäà ìÿíèì ãàðäàøûì,
âÿñèì âÿ úàíèøèíèì îëà?”
ßëè (ÿ) áóéóðäó: “Ùàìû èìòèíà åòäè,
àììà ìÿí îíëàðûí éàøúà ÿí êè÷èéè îëäóüóì ùàëäà äåäèì: “Åé Àëëàùûí Ðÿñóëó ìÿí ñèçèí âÿçèðèíèç îëàúàüàì”.
Ïåéüÿìáÿð ÿëèíè ìÿíèì áîéíóìà ãîéàðàã áóéóðäó: “Áó øÿõñ ìÿíèì ãàðäàøûì, âÿñèì âÿ ñèçèí àðàíûçäà úàíèøèíèìäèð. Åëÿ èñÿ áóíóí ñþçëÿðèíÿ ãóëàã àñûí âÿ áóíà èòàÿò åäèí”.
Îðàäà îëàíëàðûí ùàìûñû ýöëöøäöëÿð âÿ
ßáó Òàëèáÿ äåäèëÿð: “Ñÿíÿ ýþñòÿðèø âåðèëäè êè, îüëóíóí ñþçöíÿ ãóëàã àñìàëû âÿ
îíà èòàÿò åòìÿëèñÿí” (“Òàðèõè-Òÿáÿðè”, Û
úèëä, ñÿù. 542; “Òÿôñèðè-Òÿáÿðè”, ÕÛÕ úèëä,
ñÿù. 122; “ÿä-Äóððóë Ìÿíñóð”, ÂÛ úèëä,
ñÿù. 328; “Òÿôñèðóë Áÿüÿâè”, ÛÛÛ úèëä, ñÿù.
400).
Ãóðåéøèí ßáó Òàëèáÿ áó òÿíÿ âÿ ìÿçÿììÿòè ßáó Òàëèáèí Ïåéüÿìáÿðèí (ñ)
ïåéüÿìáÿðëèéèíÿ âÿ ßëèíèí (ÿ) âÿñèëèéèíÿ
èìàí ýÿòèðìÿñèíè ýþñòÿðèð. ×öíêè ÿýÿð
ßáó Òàëèá ìöøðèê îëñàéäû ìöøðèêëÿðèí þç
ùÿììÿñëÿê âÿ ùÿìôèêèðëÿðèíÿ òÿíÿ âóðìàüûí âÿ îíó ìÿçÿììÿò åòìÿéèí ùå÷
áèð ìÿíàñû îëìàçäû.
5
ÒÀÐÈÕ
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Ùÿòòà áèð ÷îõ áàøãà ñÿíÿäëÿðäÿ îõóéóðóã: “Îíëàð áèð ìöääÿò ñöêóòà äàëäûãäàí ñîíðà äåäèëÿð: “Åé ßáó Òàëèá, îüëóíóí (Ïåéüÿìáÿðè (ñ) ìöäàôèÿ åòìÿñèíè)
ýþðöðñÿíìè?” ßáó Òàëèá äåäè: “Îüëóìëà
èøèíèç îëìàñûí. Î, ÿìèñè îüëóíà ùå÷ áèð
éàõøûëûüû ÿñèðýÿìÿéÿúÿê” (Èáí Ñÿä, “Òÿáÿãàòóë êóáðà”, Û úèëä, ñÿù. 187; Èáí ßñàêèð Äèìÿøãè, “Òàðèõè ìÿäèíÿòè-Äèìÿøã”,
42-úè úèëä, ñÿù. 46; Ñóéóòè, “ÿë-ÕÿñàèñóÊóáðà”, Û úèëä, ñÿù. 206).
Ùÿìèí ìÿúëèñëÿ ÿëàãÿäàð ñÿíÿäëÿðäÿ, ùÿì÷èíèí áåëÿ áèð ùàäèñÿ ãåéä åäèëèá:
“Ùÿçðÿò Ïåéüÿìáÿð (ñ) îíëàðà Èñëàìû
áàøà ñàëàðêÿí ßáó Ëÿùÿá àéàüà ãàëõûá
Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) åòèðàç åòäèêäÿ ßáó Òàëèá îíà äåäè: “Åé òÿêýþç! Áó ñþçëÿðèí ñÿíÿ ùå÷ áèð àèäèééÿòè éîõäóð” (ÿë-Ìóðñè “ÿëÌóùêÿì âÿë ìóùèòóë ÿçÿì”, ÛÛ úèëä, ñÿù.
343; ÿç-Çÿìÿõøÿðè ÿë-Õàðÿçìè, “ÿë-Ôàèã
ôè üÿðèáèë” ùÿäèñ ÛÛ úèëä, ñÿù. 134; Èáí Úþâçè, “Üÿðèáóë ùÿäèñ”, ÛÛÛ úèëä, ñÿù. 37; ßáóñ
Ñàäàò ÿë-Úÿçðè, “ÿí-Íèùàéÿ ôè üÿðèáèë ùÿäèñè âÿë ÿñÿð”, ÛÛÛ úèëä, ñÿù. 319; Èáí Ìÿí-
ëÿ âÿñèééÿò åòäè: “Åé Ãóðåéø úàìààòû!
Ñèçëÿð Àëëàùûí ñå÷èëìèø áÿíäÿëÿðèñèíèç,
ñèçëÿðÿ Ìóùÿììÿäÿ éàõøûëûã åòìÿéèíèçè
òþâñèéÿ åäèðÿì. ×öíêè î, Ãóðåéøèí ÿìèíè
âÿ ÿðÿáëÿð àðàñûíäà ÿí äîüðó èíñàíäûð.
Ñèçëÿðÿ ñèôàðèø åòäèéèì áöòöí õöñóñèééÿòëÿð îíäà âàðäûð. Î, áèçèì ö÷öí åëÿ áèð øåé
ýÿòèðèá êè, ãÿëá îíó ãÿáóë åäèð, äèë èñÿ
áàøãàëàðûíûí äàíëàüûíà ýþðÿ îíó èíêàð
åäèð. Àíä îëñóí Àëëàùà, ñàíêè ýþðöðÿì êè,
ÿðÿáëÿðèí ýåðèäÿ ãàëìûøëàðû, êÿíäëÿðèí
ÿùàëèñè âÿ ìÿùðóì èíñàíëàð îíóí äÿâÿòèíè ãÿáóë åäèðëÿð, ñþçëÿðèíè òÿñäèãëÿéèðëÿð,
îíóí èøèíè áþéöê ñàíûðëàð...! Åé Ãóðåéø
úàìààòû, î, ñèçèí àòàíûçûí îüëóäóð. Îíóí
éàðäûì÷ûñû, ìÿêòÿáèíèí èñÿ ìöäàôèÿ÷èñè
îëóí. Àíä îëñóí Àëëàùà, êèì îíóí éîëóíó
ýåäÿðñÿ ùèäàéÿò îëàð, êèì ùèäàéÿò îëàðñà
äåìÿëè õîøáÿõò îëàð! ßýÿð ìÿíèì þìðöìäÿí ãàëìûø îëñàéäû âÿ ìÿíèì ÿúÿëèì
òÿõèðÿ äöøñÿéäè îíóí ÿçèééÿòëÿðèíè úàíûìëà àëàðäûì, áÿëàëàð ãàðøûñûíäà îíó
ìöäàôèÿ åäÿðäèì” (ÿë-Êÿëàè ÿë-ßíäÿëóñè
“ÿë-Èêòèôà áèìà òÿçìèíÿùó ìèí ìÿüàçè
Ãóðåéøèí ìþìèíè ßáó Òàëèá (ÿ)
çóð, “Ëèñàíóë-ÿðÿá”, ÛÂ úèëä, ñÿù. 616;
ßáäóððàóô ÿë-Ìÿíàâè, “Ôåéçóë-ãÿäèð øÿðùóë úàìèóñ ñÿüèð).
4. ßáó Òàëèáèí âÿñèééÿòè
Èñëàìè ìÿíáÿëÿðäÿ ßáó Òàëèáèí þëöì
àéàüûíäà îëàðêÿí åòäèéè âÿñèééÿò áåëÿ
íÿãë åäèëèð: “ßáó Òàëèá þëöì àéàüûíäà
îëàðêÿí Ãóðåéøèí áöòöí áþéöêëÿðè îíóí
éàíûíà òîïëàøäûëàð. ßáó Òàëèá îíëàðà áå-
Ðÿñóëèëëàù âÿñ ñÿëàñÿòèë õóëÿôà”, Û úèëä,
ñÿù. 295; ÿñ-Ñàëèùè Øàìè “Ñóáóëèë ùóäà
âÿð ðÿøàä ôè ñèðÿòè õÿéðóë èáàä”, ÛÛ úèëä,
ñÿù. 429; ÿë-Ùÿëÿáè, “ÿñ-Ñèðÿòóë ùÿëÿáèééÿ ôè ñèðÿòèë ÿìèíèë ìÿìóí”, ÛÛ úèëä, ñÿù.
49; ÿë-Àñèìè ÿë-Ìÿêêè, “Ñÿìòóí íóúóì
ÿëÿâàëè ôè ÿíáàèë ÿâàèëè âÿò òÿâàëè, Û úèëä,
ñÿù. 394).
Íåúÿ îëà áèëÿð êè, Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ)
èìàí ýÿòèðìÿìèø èíñàí þç íÿñëèíÿ âÿñèé-
éÿò åäÿðêÿí Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ñþçëÿðèíè
òÿñäèã åòìÿéè âÿ î Ùÿçðÿòèí (ñ) èøèíè áþéöê áèëìÿéè îíëàðà òàïøûðûð? Íåúÿ îëóð êè,
“ßýÿð ìÿíèì þìðöìäÿí ãàëìûø îëñàéäû
âÿ ìÿíèì ÿúÿëèì òÿõèðÿ äöøñÿéäè îíóí
ÿçèééÿòëÿðèíè úàíûìëà àëàðäûì, áÿëàëàð
ãàðøûñûíäà îíó ìöäàôèÿ åäÿðäèì” äåéèð?
Ñèçúÿ áó ñþçëÿðè êàôèð àäàì äåéÿ áèëÿð?
5. Ïåéüÿìáÿð (ñ) õàíûì Õÿäèúÿ
èëÿ åâëÿíäèêäÿ îíëàðûí êÿáèíëÿðèíè ßáó
Òàëèá îõóéóá
Ùÿçðÿò Ìóùÿììÿä (ñ) õàíûì Õÿäèúÿ
èëÿ åâëÿíäèêäÿ îíëàðûí êÿáèíëÿðèíè ßáó
Òàëèá îõóéóá, äàùà ìàðàãëû îäóð êè, áó
ÿãä õöòáÿñèíäÿ ßáó Òàëèá òÿêàëëàùëûëàðà
àèä øÿêèëäÿ Àëëàùà ìöðàúèÿò åäèð, þçöíö
Èáðàùèì (ÿ) âÿ Èñìàèëèí (ÿ) àðäûúûëû îëäóüóíó áèëäèðèð. ßùëè-ñöííÿ àëèìëÿðèíèí ÷îõó, ùÿòòà Àëóñè áåëÿ éàçûðëàð: “Ïåéüÿìáÿð (ñ) õàíûì Õÿäèúÿ èëÿ åâëÿíäèêäÿ Ìóçÿð âÿ Ãóðåéø òàéôàëàðûíûí áàø÷ûëàðûíûí
ãàðøûñûíäà îíëàðûí êÿáèíëÿðèíè ßáó Òàëèáèí îõóìàñû ñÿùèù âÿ ùÿãèãÿòäèð. Õöòáÿ
áåëÿäèð: “Ùÿìä îëñóí Àëëàùà êè, áèçè Ùÿçðÿò Èáðàùèìèí íÿñëèíäÿí âÿ Èñìàéûëûí þâëàäëàðûíäàí ãÿðàð âåðäè. Áèçëÿð ö÷öí åëÿ
áèð åâ (Êÿáÿ) ãÿðàð âåðäè êè, èíñàíëàð îíó
òÿâàô åäèðëÿð, ùÿì÷èíèí ÿìèí-àìàíëûã
ùÿðÿìè ãÿðàð âåðäè. Áèçè èíñàíëàð öçÿðèíäÿ ùàêèì åòäè. Áó øÿõñ ìÿíèì ãàðäàøûì
îüëó Ìóùÿììÿä èáí Àáäóëëàù èíñàíëàðäàí êèìëÿð èëÿ ìöãàéèñÿ îëóíàðñà, îíëàðûí ùàìûñûíäàí öñòöí ýÿëÿð, ùÿð÷ÿíä êè,
ìàääè úÿùÿòäÿí ìàëû àçäûð (àììà áó
íþãñàí äåéèë), ÷öíêè ìàë-äþâëÿò èòÿí âÿ
éîõ îëàí, ìàëûí êþëýÿñè èñÿ òåç àðàäàí
ýåäÿíäèð. Ìÿíÿ éàõûíëûüûíû áèëäèéèíèç Ìóùÿììÿä èíäè Õóâåéëèäèí ãûçû îëàí Õÿäèúÿ èëÿ åâëÿíìÿê èñòÿéèð, îíóí ìåùðèééÿñè
âÿ áàøëûüû ìÿíèì áîéíóìäàäûð, èñòÿð
íÿüä îëñóí, èñòÿð ñîíðàëûã. Àíä îëñóí Àëëàùà! Î, åëÿ áèð ìþâãåäÿäèð êè, éöêñÿê
øÿõñèééÿòè âÿ øèðèí äàíûøûüû âàðäûð (Àëóñè
“Ðóùóë-ìÿàíè ôè-òÿôñèðèë-Ãóðàíèë ÿçèì”,
ÕÂÛÛÛ úèëä, ñÿù. 51; Çÿìÿõøÿðè “Ðÿáèóëÿáðàð”, Û úèëä, ñÿù. 467; “ÿë-Êÿøøàô ÿí
ùÿãàèãèò òÿíçèë”, Û úèëä, ñÿù. 477; ÿë-Ìóáÿððÿä “ÿë-Êàìèë ôèë-ëóüÿòè âÿë ÿäÿá”, Û
úèëä, ñÿù. 302).
Ýþðÿñÿí ßáó Òàëèáèí ìöøðèê îëäóüóíó äåéÿíëÿð Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) êÿáèíèíèí
ìöøðèê òÿðÿôèíäÿí êÿñèëäèéèíè ãÿáóë åäèð?
Ýþðÿñÿí ßáó Òàëèáèí ìöøðèê îëäóüóíó ãÿáóë åäÿíëÿð ìöøðèêèí áåëÿ áèð èëàùè
âÿ ìþìèíÿ ìÿõñóñ õöòáÿ îõóäóüó ôèêðèíäÿäèð?
(Àðäû âàð)
Øàùëàð Øÿðèôîâ
Áàêû Èñëàì
Óíèâåðñèòåòèíèí ìöÿëëèìè
Ïðåçèäåíòëÿ ýþðöø
Ýöðúöñòàí
Ïðåçèäåíòè
Ýåîðýè Ìàðãâåëàøâèëè þëêÿäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ìöõòÿëèô
êîíôåññèéàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöá. Áó áàðÿäÿ
“ÀÏÀ”éà Ýöðúöñòàí Ïðåçèäåíòèíèí ìöøàâèðè Ñîôèéà Øàìàíèäè ìÿëóìàò âåðèá. “Ïðåçèäåíò ýþðöøäÿ ìöõòÿëèô êîíôåññèéàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí
õàùèø åäèá êè, îíëàð îëäóãëàðû
êèëñÿ âÿ ìÿñúèäëÿðäÿ àèëÿëÿðäÿ
áàø âåðÿí çîðàêûëûã ùàëëàðûíûí
âÿ åðêÿí åâëèëèéèí ôÿñàäëàð òþðÿòìÿñè, ùÿì÷èíèí ãàäûí âÿ
êèøèëÿðèí åéíèùöãóãëó îëìàñû
áàðÿäÿ äàèì ñþùáÿòëÿð àïàðñûíëàð. Ïðåçèäåíò ãåéä åäèá êè,
äþâëÿò áó áàðÿäÿ ìÿñóëèééÿòè
þç öçÿðèíÿ ýþòöðöð” - äåéÿ Ñ.
Øàìàíèäè áèëäèðèá.
Ýþðöøäÿ 2015-úè èëèí Ãàäûí Èëè åëàí îëóíìàñûíûí Ïðåçèäåíò òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíäèéè
áèëäèðèëèá.
Ñ. Øàìàíèäè Ñàãàðåúî ðàéîíóíäà àçÿðáàéúàíëûëàðûí
êîìïàêò éàøàäûüû áþëýÿëÿðäÿ
áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðÿ äÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá: “Ìÿí Ñàãàðåúîíóí (Ãàðà÷þï) Éîð-Ìóüàíëû êÿíäèíäÿ þëöì ùàäèñÿñè áàø
âåðÿí àèëÿäÿ îëìóøàì. Äåéèðëÿð êè, 14 éàøëû ãûçû ãà÷ûðìàã
àäÿò-ÿíÿíÿäèð. Õåéð, áó, äöçýöí äåéèë. Ôèêèðëÿøèðÿì êè, áóðàäà ùå÷ áèð ÿíÿíÿ éîõäóð âÿ
äèí äåìèð êè, ãûç åðêÿí éàøûíäà ÿðÿ âåðèëñèí. ßëáÿòòÿ, áèð òÿðÿôäÿí ÿýÿð áåëÿ ùàäèñÿ áàø
âåðèáñÿ, áó çàìàí ýÿíúè þëäöðìÿê îëìàç. Þëêÿäÿ ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Îíëàðà çÿíý
åäèá áàø âåðÿí ùàäèñÿ áàðÿäÿ
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðìÿê ëàçûìäûð êè, úèääè þë÷ö ýþòöðöëñöí.
Áàø âåðÿí þëöì ùàäèñÿñè áà-
ðÿäÿ èñÿ ìÿùêÿìÿ ãóðóá ëèí÷
òÿøêèë åòìÿê îëìàç. Áó, ùå÷
áèð íîðìàë þëêÿäÿ ìöìêöí
äåéèë”.
Ñ. Øàìàíèäè Ýöðúöñòàíäà
åâëèëèê ùàããûíäà ãàíóíóí
÷îõäàí ãÿáóë åäèëäèéèíè áèëäèðèá. “Ýöðúöñòàí ãàíóíóíà
ýþðÿ, 18 éàøûíà ÷àòàí ýÿíú
åâëÿíÿ áèëÿð. Ëàêèí ÿýÿð
ýÿíúëÿð 16 éàøûíäà áèð-áèðèíè
ñåâèá åâëÿíìÿê èñòÿéèðëÿðñÿ,
áó, áèð èñòèñíà îëàðàã âàëèäåéíëÿðèí ðàçûëûüû èëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿ áèëÿð. Ëàêèí ãàíóí äåìèð êè, 14 éàøûíäà åðêÿí éàøûíà ÷àòìàéàí ýÿíú ãûçëà åâëÿíìÿê îëàð. Áóíó êèì åäèð-
ñÿ, úèíàéÿòÿ éîë âåðèð. Ãàíóíäà éàëíûç 18 éàøûíäà åâëÿíìÿê éàçûëûá âÿ ñàäÿúÿ îëàðàã
äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Ýöðúöñòàíäà áó áàðÿäÿ ÷îõäàí ãÿáóë åäèëÿí ãàíóí ëàçûìè ãÿäÿð
ãöââÿéÿ ìèíìÿéèá” - äåéÿ
Ïðåçèäåíòèí ìöøàâèðè âóðüóëàéûá.
6
ÄÈÍ
Õÿáÿðëÿð
Ùÿúú ãàäàüàñû
Ñÿóäèééÿ ìÿìóðëàðû 10 éàøûíà ãÿäÿð óøàãëàðûí Ùÿúú çèéàðÿòèíÿ ýÿòèðèëìÿñèíè ãàäàüàí
åäÿí ãàíóí ëàéèùÿñèíè íÿçÿðäÿí êå÷èðèðëÿð. “Ìàèäå.àç”ûí
âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, áó ãàäàüà ãûçìàð èñòèëÿðäÿ óøàãëàðûí
àüûð ÷ÿòèíëèêëÿðëÿ öçëÿøìÿìÿñè
ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû Ùÿúú
Íàçèðëèéè ìÿëóìàò éàéàðàã áèëäèðèá êè, âàëèäåéíëÿð êþðïÿ
óøàãëàðû çèéàðÿòÿ ýÿòèðìÿìÿëèäèðëÿð, áó, óøàãëàðûí ýöíâóðìà
âÿ ìöõòÿëèô èíôåêñèéàëàðà òóòóëìàñûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð: “Áó
ãÿðàð Èñëàìäà þíÿìëè îëàí
óøàãëàðûí ùÿéàòûíû õèëàñ åòìÿíèí âàúèáëèéèíÿ ÿñàñëàíûð”.
Ãåéä åäèëèá êè, Ùÿúú ìÿðàñèìè áó èë îêòéàáð àéûíà òÿñàäöô åòñÿ äÿ ýÿëÿí èëëÿðäÿí éàé
àéëàðûíäà îëàúàã âÿ áó àéëàðäà Ìÿêêÿäÿ èñòèëèê 44 äÿðÿúÿéÿ ãÿäÿð ÷àòûð. Áóíà ýþðÿ äÿ
ìÿêêÿëè ìÿìóðëàð óøàã çÿââàðëàð ö÷öí ÷ÿòèíëèêëÿðèí éàðàíàúàüûíäàí íàðàùàòäûðëàð.
Ìÿëóìàòäà î äà âóðüóëàíûá êè, áó èë 5000-äÿí 7000
ìèíÿäÿê öøàã Ùÿúú çèéàðÿòèíäÿ èøòèðàê åäèá âÿ âàëèäåéíëÿðèí
ùàìûñû îòåëëÿðäÿ ãàëìàã èìêàíûíà ìàëèê îëìàäûüûíäàí áèð
÷îõ àèëÿëÿð éîë êÿíàðëàðûíäà
ýåúÿëÿìÿéÿ ìÿúáóð îëóáëàð.
Àéÿòóëëàù
Ìÿùäÿâè Êÿíè
Èðàí Õóáðåãàí Ìÿúëèñèíèí
ñÿäðè Àéÿòóëëàù ÌÿùÿììÿäÐçà Ìÿùäÿâè Êÿíè äöíéàñûíû
äÿéèøèá. “Áèðëèê.àç” ñàéòûíûí
âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, öðÿê ÷àòûøìàçëûüûíäàí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí
Àéÿòóëëàù Ìÿùäÿâè Êÿíè õÿñòÿõàíàäà âÿôàò åäèá.
Áèëäèðèëèð êè, Èðàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñòèòóñèéàñûíûí 107-úè ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, þëêÿíèí Àëè äèíè ëèäåðèíèí
òÿéèíàòûíû ìöúòÿùèäëÿð âÿ äèí
àëèìëÿðèíäÿí èáàðÿò Õóáðåãàí
Ìÿúëèñè ùÿéàòà êå÷èðèð âÿ îíóí
èøëÿðèíÿ íÿçàðÿò äÿ ñþçöýåäÿí
ìÿúëèñÿ àèääèð.
Ãåéä îëóíóð êè, Õóáðåãàí
Ìÿúëèñèíèí ñå÷êèëÿðè ùÿð ñÿêêèç
èëäÿí áèð êå÷èðèëèð âÿ Àéÿòóëëàù
Ìÿùÿììÿä-Ðçà Ìÿùäÿâè Êÿíè áåø èë èäè êè, áó ãóðóìà ðÿùáÿðëèê åäèðäè.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
Ïåéüÿìáÿðëèê äþâðö áàøëàíäûüû àíäàí Ðÿñóëóëëàù
(ñ) ãûç óøàãëàðûíûí þëäöðöëìÿìÿñè áàðÿäÿ Èñëàìû ãÿáóë
åäÿíëÿðäÿí ñþç àëûðäû. Áèðèíúè ßãÿáÿ áåéÿòèíäÿ øÿõñÿí
èøòèðàê åòìèø Öáàäÿ èáí Ñàìèòèí áåëÿ äåäèéè ðÿâàéÿò
îëóíìóøäóð: “Àëëàùà ùå÷ áèð øåéè øÿðèê ãîøìàéàúàüûìûçà, îüóðëóã âÿ çèíà åòìÿéÿúÿéèìèçÿ, óøàãëàðûìûçû
(ãûç óøàãëàðûíû) þëäöðìÿéÿúÿéèìèçÿ, ÿëëÿðèìèçëÿ áèð èôòèðà äöçöá ãîøìàéàúàüûìûçà, ùÿð ùàíñû áèð éàõøûëûã õöñóñóíäà îíà ãàðøû ÷ûõìàéàúàüûìûçà äàèð ñþç âåðäèê”.
Áåëÿëèêëÿ äÿ ãàäûíëàð ö÷öí èíñàíûí ÿí áèðèíúè ùàããû îëàí
éàøàìà ùàããûíà äàèð òÿìèíàò âåðèëìèø îëäó.
Àëëàù Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ áåëÿ
áÿéàí åòìèøäèð: “Ãàäûí êèøè
ö÷öí áèð ëèáàñ, êèøè äÿ ãàäûí
ö÷öí áèð ëèáàñäûð”. Ëèáàñ èñÿ
èíñàíû ùÿð úöð õàðèúè òÿñèðëÿðäÿí ìöùàôèçÿ åäÿí áèð ãîðóéóúóäóð. Äåìÿëè, ãàäûí âÿ êèøè áèð-áèðèíè ùÿð íþâ òÿùëöêÿäÿí, õöñóñèëÿ ýöíàùà àïàðàúàã ïèñ äóéüóëàðûí òÿñèðèíäÿí
ãîðóìàüà áîðúëóäóð. Ïåéüÿìáÿð (ñ) ãàäûíëàð ùàããûíäà ÷îõëó ùÿäèñè-øÿðèôëÿð ñþéëÿìèøäèð: “Áèð ãàäûí ÿðè éàíûíäà èêÿí îíóí èúàçÿñè îëìàäàí îðóú (íàôèëÿ) òóòà áèëìÿç. ßðèíèí èúàçÿñè îëìàäàí åâèíÿ áèð êèìñÿíè ýÿáóë
åäÿ áèëìÿç”. Áó ùÿäèñäÿ êå÷ÿí “ÿðèíèí èúàçÿñè” èôàäÿñè
ùå÷ äÿ êèøèíèí ãàäûí öçÿðèíäÿ
ùåýåìîíëóüó äåìÿê äåéèëäèð.
Áóðàäà îíó íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, òÿðÿôëÿðèí õîøáÿõò
ùÿéàò ñöðìÿëÿðè îëäóãúà
þíÿìëèäèð. Àèëÿ éóâàñû áóíäàí
þòðö ãóðóëìóøäóð. Òÿðÿôëÿð áèð
áèíàíûí èêè ïàð÷àñû îëäóãëàðûíà
ýþðÿ äèíúëèê òàïìàã ö÷öí áèðáèðèíÿ ùÿð çàìàí åùòèéàú äóéàðëàð. Áó äèíúëèéèí þíÿìëè áèð
éîëó úèíñè áÿðàáÿðëèêäèð. ßð ãàäûíûíäàí áó áÿðàáÿðëèéè õÿñòÿëèê âÿ äèýÿð ùàëëàðäàí áàøãà
ùÿð çàìàí èñòÿéÿ áèëÿð. “Áèð ÿð
õàíûìûíà åùòèéàú äóéóá éàíûíà ÷àüûðàðñà, ãàäûí îúàã
áàøûíäà äà îëñà, äÿðùàë ÿðèíèí éàíûíà ýÿëñèí”. “Ùàìûíûç ÷îáàíñûíûç. Ùàìûíûç
îòàðäûüûíûç ñöðöéÿ ýþðÿ úàâàáäåùñèíèç. ßìèð ìÿìóðëàðûíûí ÷îáàíûäûð. Êèøè àèëÿñèíèí ÷îáàíûäûð. Ãàäûí äà
åâèíèí âÿ óøàüûíûí ÷îáàíûäûð. Íÿòèúÿäÿ ùàìûíûç ÷îáàíñûíûç âÿ ùàìûíûç èäàðÿ
åòäèêëÿðèíèçäÿí úàâàáäåùñèíèç”. Áóðàäà èçàù îëóíóð êè,
áèð ãàäûí ÿðèíÿ ãàðøû úàâàáäåù îëäóüóíó äöøöíÿðÿê åâèíè
èìêàí äàõèëèíäÿ íèçàìà ñàëìàëûäûð. ßðèíèí ùàãëàðûíû ãîðóìàëû, ìàëûíû èñðàô åòìÿìÿëè âÿ
îíà ãàðøû ùÿð íþâ õÿéàíÿòäÿí
÷ÿêèíìÿëèäèð. Ãàäûíûí äèýÿð
ÿñàñ âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðè äÿ
óøàãëàðûíû éàõøû áèð èíñàí, ýþ-
çÿë áèð ìöñÿëìàí îëàðàã éåòèøäèðìÿéÿ ÷àëûøìàã, áèëèê, òÿëèì
âÿ òÿðáèéÿñè èëÿ ìÿøüóë îëìàãäûð.
“ßðèíè ìÿìíóí åäÿðÿê
þëÿí ãàäûí Úÿííÿòëèêäèð”.
Áó ôàíè äöíéàäà àèëÿäÿ äèíúëèéè ñàõëàéà áèëìÿê èñÿ òÿðÿôëÿðèí
áèð-áèðèíè õîøáÿõò åòìÿéÿ ÷à-
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Éåòèìëÿðè âÿ ãàäûíëàðû èíúèòìÿêäÿí, ùàãëàðûíû òàïäàëàìàãäàí ùÿì þçö ÷ÿêèíìèø,
ùÿì äÿ èíñàíëàðû ÷ÿêèíäèðìèøäèð. “Àëëàùûì! Èêè çÿèô êèìñÿíèí - éåòèìëÿ ãàäûíûí ùàããûíû éåìÿêäÿí ùÿð êÿñè øèääÿòëÿ ÷ÿêèíäèðèðÿì”. Óúà Àëëàù ýöúñöçëÿðÿ ñàùèá ÷ûõäûüû
ö÷öí îíëàðà ùàãñûçëûã åäÿíëÿð
Àëëàùûí ãÿçÿáèíè óíóòìàìàëûäûðëàð. “Ãàäûíëàðëà ýþçÿë (Àëëàùûí áóéóðäóüó êèìè) ðÿôòàð
åäèí” (“ÿí-Íèñà”, 19). Ãàäûíëàðûí ùàãã âÿ ùöãóãëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ Ïåéüÿìáÿð (ñ) îíëàðëà íåúÿ êå÷èíìÿê ëàçûì îëäóüóíó àíëàòìûø, ãàäûíû äþéìÿêëÿ, ÿçèééÿò
âåðìÿêëÿ àðçó åäèëÿí âÿçèééÿòÿ ýÿòèðìÿéèí ìöìêöí îëìàéàúàüûíû èçàù åòìèøäèð. Î
(“ÿò-Òÿùðèì”, 6).
Ãàäûíëàðà íÿñèùÿò åäèëÿðÿê
òÿëèì âÿ òÿðáèéÿ âåðèëìÿëèäèð.
Îíëàðà êèí âÿ íèôðÿò áÿñëÿíìÿìÿëèäèð. “Êèìñÿ ùÿéàò éîëäàøûíà êèí áÿñëÿìÿñèí. Îíóí
áèð õàñèééÿòèíè áÿéÿíìÿñÿ,
áàøãà áèð õàñèéÿòèíè áÿéÿíÿð”.
Ðÿñóëóëëàù (ñ) ãàäûíëàðûí
ùàãã âÿ ùöãóãëàðûíû Âèäà ùÿúúèíäÿ äàùà à÷ûã áèð øÿêèëäÿ
èôàäÿ åòìèøäèð. “ßñùàáûì,
ãàäûíëàðà éàõøû äàâðàíìàüûíûçû âÿñèééÿò åäèðÿì. Âÿñèééÿòèìÿ ÿìÿë åäèí. Áóíó
áèëèí êè, ñèçèí ãàäûíëàð öçÿðèíäÿ ùàãëàðûíûç îëäóüó êèìè, îíëàðûí äà ñèçèí öçÿðèíèçäÿ ùàãëàðû âàðäûð. Ñèçèí
îíëàð öçÿðèíèçäÿêè ùàãëàðûíûç, éàòàüûíûçû éàä øÿõñëÿð-
Ùÿäèñè-øÿðèôëÿðäÿ ãàäûí
ëûøìàñû èëÿ ìöìêöíäöð. Áèð
ãàäûí ö÷öí Úÿííÿòèí éîëó ùÿéàò éîëäàøû èëÿ ýþçÿë ùÿéàò
ñöðìÿéè ùÿäÿôÿ àëìàã, áåëÿúÿ
ùÿì îíó, ùÿì äÿ þçöíö õîøáÿõò åòìÿêäèð.
Ãàäûíëàðûí ùàãëàðû ìþâçóñóíäà äà Ïåéüÿìáÿð (ñ) îëäóãúà ùÿññàñ äàâðàíìûøäûð.
Ùÿçðÿò (ñ) ÿêñèíÿ, ãàäûíà öëôÿò
âÿ øÿôãÿò ýþñòÿðìÿêëÿ îíà òÿñèð åòìÿéèí ìöìêöí îëäóüóíó
èôàäÿ åòìèøäèð. Ëàêèí ãàäûíà
äöíéàñû âÿ Àõèðÿòèíÿ çÿðÿð âåðÿúÿê õöñóñëàðäà äîüðó îëàíû
áàøà ñàëìàã, îíà éàðäûì åòìÿê ëàçûìäûð. Óúà Àëëàù áóíó
Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ áóéóðìóøäóð
äÿí ãîðóìàëàðû, èñòÿìÿäèéèíèç êèìñÿëÿðè åâèíèçÿ áóðàõìàìàëàðûäûð. Îíëàðûí ñèçèí
öçÿðèíèçäÿêè ùàãëàðû èñÿ ýåéèì, éåìÿ-è÷ìÿ ìþâçóñóíäà îíëàðà ýþçÿë èìêàíëàð éàðàòìàüûíûçäûð”;
“Ìþìèíëÿðèí ÿí ìöêÿììÿëè, ÿõëàãû ÿí ýþçÿë îëàíûäûð. Õåéèðëè îëàíûíûç, ãàäûíëàðûíà ãàðøû õåéèðëè îëàíëàðäûð”.
Ïåéüÿìáÿð (ñ) ùÿéàòû áîéó çÿèôëÿðè ìöäàôèÿ âÿ ùèìàéÿ
åòìèø, éåòèìëÿð âÿ ãàäûíëàðûí
ùàãëàðûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðìèøäèð. Óúà Àëëàù ãàäûíëàðû
ùþðìÿòÿ ëàéèã áèð âàðëûã îëàðàã
éàðàòìûø âÿ îíëàðà àíàëûã õöñóñèééÿòè âåðìèøäèð. Áó ñÿáÿáëÿ ãàäûíëàð ôèçèêè úÿùÿòäÿí êèøèëÿðÿ íèñáÿòÿí äàùà çÿèô, ðóùëàðû äàùà èíúÿ âÿ ùÿññàñ éàðàäûëìûøäûð. Íÿòèúÿ îëàðàã äà
ìàääè áàõûìäàí äàùà ýöúëö
îëàí êèøèëÿðäÿí ãàäûíëàðû ãîðóéóá ùèìàéÿ åòìÿëÿðèíè èñòÿìèøäèð. Ïåéüÿìáÿð (ñ) áó ùÿãèãÿòÿ äèããÿòèìèçè ÷ÿêìÿêäÿ,
ãàäûíëàðà ñîí äÿðÿúÿ éóìøàã
âÿ ùàãëàðûíà ùþðìÿò åäèëìÿñè
ëàçûì îëäóüóíó õàòûðëàòìàãäàäûð. Ãåéä åòäèéèìèç ùÿäèñèøÿðèôäÿ èñÿ Ïåéüÿìáÿð (ñ)
ñàíêè éåòèìëÿð âÿ ãàäûíëàðà
ãàðøû éàõøû äàâðàíûëìàñû ëàçûì îëäóüóíó èíñàíëàðà äÿôÿëÿðëÿ àíëàòäûüûíû Óúà Àëëàùà
áèëäèðìÿêäÿäèð.
Ùàúû Èáðàùèì Ãóëèéåâ
Áàêû Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíèí
ìöÿëëèìè
Áó ùÿôòÿ áàø âåðìèø ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿëÿð
30 Çöë-ùèúúÿ (25 îêòéàáð) - Ùèúðÿòèí 13-úö èëè õÿëèôÿ ßáó Áÿêðèí àòàñû ßáó Ãóùàôÿ Îñìàí èáí Àìèð 98 (99
âÿ éà 104) éàøûíäà, îüëóíóí
þëöìöíäÿí 6 àé ñîíðà âÿôàò
åòäè. Î, Ìÿêêÿíèí ôÿòùè ýöíö
Èñëàìû ãÿáóë åäèá.
30 Çöë-ùèúúÿ (25 îêòéàáð) - Ùèúðÿòèí 6-úû èëèíäÿ
Ðÿñóëóëëàù (ñ) ìÿêòóá éàçàðàã þç äþâðöíöí ùþêìäàðëàðûíà ýþíäÿðäè, îíëàðû Èñëàìà âÿ
òþâùèäÿ äÿâÿò åòäè.
30 Çöë-ùèúúÿ (25 îêòéàáð) - Ùèúðÿòèí 32-úè èëèíäÿ
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ÿí ñåâèìëè
ñÿùàáÿëÿðèíäÿí áèðè îëàí ßáó
Çÿðð Üÿôôàðè Ðÿáçÿäÿ âÿôàò
åòäè. Ðÿâàéÿòÿ ýþðÿ, Üÿôôàðè
èëê èìàí ýÿòèðÿíëÿðèí ö÷öíúöñö, äþðäöíúöñö âÿ éà áåøèíúèñè îëóá.
1 Ìÿùÿððÿì (26 îêòéàáð) - Èëèí ìÿùç áó ýöíö
Ïåéüÿìáÿð (ñ) èëê äÿôÿ çÿêàò
âÿ ñÿäÿãÿëÿðèí éûüûëìàñû ö÷öí
Ìÿäèíÿíèí ÿòðàô áþëýÿëÿðèíÿ
÷àïàðëàð ýþíäÿðäè.
2 Ìÿùÿððÿì (27 îêòéàáð) - Ùèúðÿòèí 61-úè èëèíäÿ
Èìàì Ùöñåéí (ÿ) þç ßùëèáåéòè âÿ ñÿùàáÿëÿðè èëÿ áèðýÿ
Êÿðáÿëàéà éåòèøäè. Åëÿ ùÿìèí
ýöí Êöôÿ ÿéàíëàðûíà áèð ìÿêòóá éàçäû âÿ îíó Ãåéñ èáí
Ìóñùÿð ÿñ-Ñèäàâè èëÿ ýþíäÿðäè. ÿñ-Ñèäàâè éîëäà éàõàëàíäû
âÿ Èáí Çèéàäûí ãàðøûñûíà ÷ûõàðûëàðàã ãÿòëÿ éåòèðèëäè.
3 Ìÿùÿððÿì (28 îêòéàáð) - Éåçèä èáí Ìöàâèéÿíèí
(ë) ãîøóíóíà áàø÷ûëûã åäÿí
Þìÿð èáí Ñÿä 4 (6 âÿ éà 9)
ìèíëèê ãîøóíëà Êÿðáÿëàéà ýÿëÿðÿê Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ) ìöãàáèëèíäÿ äöøÿðýÿ ñàëäû.
4 Ìÿùÿððÿì (29 îêòéàáð) - Êöôÿ ãàçûñû Øÿðèù ÿëÃàçè Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ) ãÿòëèíÿ ôÿòâà âåðäè âÿ Èáí Çèéàä
áóíà ÿñàñÿí Êöôÿ ÿùëèíè
Èìàìëà (ÿ) ñàâàøà ÷àüûðäû.
5 Ìÿùÿððÿì (30 îêòéàáð) - Ùÿñèí èáí Íÿìèð Èáí
Çèéàäûí ÿìðèíÿ ÿñàñÿí 4 ìèí
àòëû èëÿ Êÿðáÿëàéà ýÿëÿðÿê
Èìàì Ùöñåéíëÿ (ÿ) ñàâàø
ö÷öí ìþâãå òóòäó.
6 Ìÿùÿððÿì (31 îêòéàáð) - Ùÿáèá èáí Ìÿçàùèð
Áÿíè-ßñÿä ãÿáèëÿñèíè Èìàì
Ùöñåéíÿ (ÿ) éàðäûì åòìÿê
ö÷öí Êÿðáÿëàéà äÿâÿò åòäè.
6 Ìÿùÿððÿì (31 îêòéàáð) Ùÿìèí ýöí Éåçèä èáí Ìöàâèéÿíèí (ë) îðäóñó äà Êÿðáÿëàéà
äàõèë îëäó.
(ßââÿëè þòÿí ñàéëàðûìûçäà)
Íóù ïåéüÿìáÿð (ÿ)
Íóùóí (ÿ) îüóëëàðû áàðÿñèíäÿ èõòèëàôëàð ÷îõ îëñà äà åëì ÿùëèíèí òàðèõè
ìÿíáÿëÿðÿ ÿñàñÿí âåðäèéè õÿáÿðëÿð
áóðàäà ÿñëèíäÿ ùå÷ áèð èõòèëàôà éåð
ãàëìàäûüûíû ñöáóò åäèð. ßýÿð Òóôàí
Éåð öçöíö áöðöìöøäöñÿ, ýÿìèäÿ
îëàíëàðäàí áàøãà íÿñèëëÿðèí ñàü ãàëìàñû àüëàáàòàí äåéèë. Îíà ýþðÿ äÿ
Íóùóí (ÿ) “Áÿøÿðèí àòàñû” âÿ éà
“Èêèíúè Àäÿì” ëÿãÿáè èëÿ òàðèõäÿ ãàëìàñûíûí äà ÿñàñû áóäóð.
Òÿáÿðè éàçûð: “ßëè èáí Ìöúàùèä,
Èáí Èñùàãäàí, î äà íÿùàéÿò, ÿø-Øÿáèäÿí ðÿâàéÿò åäèð êè, Àäÿìèí (ÿ) þâëàäëàðû âÿ òþðÿìÿëÿðè òàðèõè îíóí Éåðÿ
åíìÿñèíäÿí, Íóùóí (ÿ) þâëàäëàðû òà-
êèí ÿãèäÿìèçÿ âÿ Ãóðàíè-Êÿðèìèí
âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, ãÿòè îëàðàã äåéÿ
áèëÿðèê êè, òóôàí áöòöí Éåð öçöíö áöðöìöø, êöôðöí âÿ çÿëàëÿòèí êþêöíö
ìöâÿããÿòè äÿ îëñà, êÿñìèøäèð. Áó,
Íóùóí (ÿ) âÿùäàíèééÿò íàìèíÿ âÿ
ùàããûí ãöäðÿòèíè òàíûòìàã éîëóíäà
áþéöê úèùàäû èäè.
Äåéèëÿíÿ ýþðÿ, Íóù (ÿ) âÿôàò
åäÿíäÿ îüëó Ñàì îíó ãöñë åòìèø,
úÿíàçÿ íàìàçûíû ãûëìûø âÿ Êöôÿ ÿòðàôûíäà äÿôí åòìèøäèð.
Ïåéüÿìáÿðèìèç (ñ) áóéóðóð:
“Ïåéüÿìáÿðëÿðèí ñåéèäëÿðè âÿ óëóëàðû áåøäèð: Íóù, Èáðàùèì, Ìóñà,
Èñà âÿ Ìóùÿììÿä”.
Óëóë-ÿçì ïåéüÿìáÿðëÿðèí (ÿ) áèðèíúèñè Íóùäóð (ÿ) âÿ ñîíðà ýÿëÿí
ïåéüÿìáÿðëÿð (ÿ) äÿ îíóí îüëó Ñàìûí íÿñëèíäÿíäèð.
Ïåéüÿìáÿðëÿð òàðèõè
ðèõè äÿ îíóí ýÿìèäÿí äöøìÿñèíäÿí
ùåñàáëàíûð. Òóôàíäàí ùåñàáëàíàí
òàðèõ Èáðàùèìèí (ÿ) îä (òîíãàë) ÿùâàëàòûíà, ñîíðà îääàí áàøëàéàðàã Éóñèôÿ (ÿ) ïåéüÿìáÿðëèê âåðèëÿí âàõòà,
äàùà ñîíðà Ìóñàíûí (ÿ) ïåéüÿìáÿðëèéèíÿ, îíäàí Ñöëåéìàíûí (ÿ) òàõòà îòóðìàñûíà, îíäàí äà Ìÿðéÿì
îüëó Èñàíûí (ÿ) äîüóëìàñûíà âÿ íÿùàéÿò, Ïåéüÿìáÿðèìèçÿ (ñ) éåòèøìèøäèð”.
ÿø-Øÿáè ýöìàí êè, áó ñèëñèëÿíè äèýÿð äèíëÿðèí òàðèõøöíàñëàðûíà èñòèíàäÿí ñûðàëàìûøäûð. ×öíêè ìöñÿëìàí
òàðèõ÷èëÿð äÿãèã ùåñàáëàìàëàðû Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) Ùèúðÿòèíäÿí àïàðûðëàð.
Áóíäàí ÿââÿëêè òàðèõè èñÿ ìöõòÿëèô
ùåéâàíëàðûí àäëàðû âÿ éà ùàäèñÿëÿðëÿ
àäëàíäûðûðìûøëàð. Ìÿñÿëÿí, Ôèë èëè, Úÿáÿëÿ (òÿïÿ) ýöíö âÿ ñ.
Ñîíðàëàð Íóù (ÿ) òîðïàãëàðû îüëàíëàðû àðàñûíäà áþëöøäöðäö. Éåð
öçöíöí îðòàñûíû - Áåéòöë-ìöãÿääÿñ
éåðëÿøÿí ÿðàçè èëÿ éàíàøû, Íèë, Ôÿðàò,
Äÿúëÿ, Ñåéùàí, Úåéùàí, Ôÿéøóí
(Áÿëõäÿ ÷àéäûð) ÷àéëàðûíûí ñóâàðäûüû
òîðïàãëàðû, Ôåéøóíëà Íèëèí øÿðãèíÿ âÿ
àðõà òÿðÿôèíäÿí úÿíóá êöëÿêëÿðèíèí
ÿñäèéè áóðóíà ãÿäÿð îëàí éåðëÿðè Ñàìà âåðäè.
Íèë ÷àéûíûí ìÿüðèáèíäÿí òà êè,
ãÿðá êöëÿéèíèí äþéäöéö áóðóíà ãÿäÿð îëàí éåðëÿðè äÿ Ùàìà àéûðäû. Ôÿéøóíóí àðõà òÿðÿôèíÿ äöøÿí âÿ Ñÿáà
éåëèíèí òóòäóüó ÿðàçèëÿðè èñÿ Éàñÿôÿ
âåðäè.
Äèýÿð ìÿíáÿ èñÿ áþëýöíö áó úöð
äÿéÿðëÿíäèðèð: èíäèêè ìÿüðèá, ßðÿáèñòàí éàðûìàäàñû (Éÿìÿí âÿ ñ.), Èðàã
âÿ Ñóðèéà (Øàì) áþéöê îüóë Ñàìà
âåðèëìèø âÿ ÿðÿá, ðóì, ôàðñ, Ãàôãàç
õàëãëàðû îíóí þâëàäëàðû ñàéûëûð. Úÿíóá
âèëàéÿòëÿð, ùÿáÿø âÿ çÿíúè òîðïàãëàðû
îðòàíúûë îüóë Ùàìà âåðèëìèø âÿ áöòöí
ãàðà äÿðèëè àäàìëàð îíóí òþðÿìÿëÿðèäèð. Êè÷èêáîéëó, ñàðûáÿíèç àäàìëàðûí
éàøàäûüû ÿðàçèëÿð èñÿ Éàôÿñÿ àéðûëäû.
Íóùóí (ÿ) îüóëëàðûíäàí äàíûøàðêÿí Ìóùÿììÿä ïåéüÿìáÿð (ñ) ãûñàúà îëàðàã áåëÿ áóéóðìóøäóð:
“Íóù îüëó Ñàì ÿðÿáëÿðèí, ôàðñëàðûí
âÿ ðóìëàðûí, Ùàì ùÿáÿøëÿðèí, Éàôÿñ èñÿ éÿúóú-ìÿúóúëàðûí àòàñûäûð”.
Íÿùàéÿò, Òóôàíëà áàüëû èõòèëàôëàðà
àèä áóíëàðû äà ãåéä åòìÿéè ëàçûì áèëèðèê.
Òàðèõ÷èëÿð, òÿôñèð ÿùëè (ùÿì ßùëè-êèòàá, ùÿì äÿ ìöñÿëìàíëàð) òóôàíûí
áöòöí Éåð öçöíÿ âÿ éàõóä ìöÿééÿí
áèð ÿðàçèéÿ ýÿëäèéèíè àðàøäûðàðêÿí
ìöõòÿëèô ìþâãåëÿðäÿ äàéàíûðëàð. Áÿçè
òÿôñèð÷èëÿð òóôàíûí Éåð öçöíöí áèð ãèñìèíè, áÿçèëÿðè éàëíûç Íóùóí (ÿ) éàøàäûüû áþëýÿíè òóòäóüóíó èääèà åäèðëÿð.
Îíëàðà ýþðÿ, òóôàíûí éàðàòäûüû ñóáàñìàëàð, ãÿðãîëìàëàð ùàìûñû Íóùóí (ÿ) úàìààòûíà àèä ôÿëàêÿòäèð. Ëà-
7
ÁßØßÐ ÒÀÐÈÕÈ
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Òàðèõè êå÷èä
Ñàì öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿíè éåðèíÿ éåòèðäèéè ýöíëÿðäÿ äàèì àòàñûíûí
âÿñèééÿòëÿðèíÿ ñþéêÿíèðäè. Ùÿð èøèíäÿ
ìöòòÿãè âÿ íÿúèáëèê ýþñòÿðìÿêëÿ ùÿì
Àëëàù-Òÿàëà éàíûíäà, ùÿì äÿ þç úàìààòû è÷ÿðèñèíäÿ äÿéÿðëè øÿõñèééÿò èäè.
Î, àüûëäà âÿ áèëèêäÿ ãàðäàøëàðûíäàí
öñòöí èäè. Íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ÿðàçèëÿðäÿ çöëìÿ âÿ ùàãñûçëûüà éîë à÷àí áèð
øåé îëñàéäû ÿäàëÿòëÿ ÿíúàì ÷ÿêÿðäè.
Ëàêèí îíóí äà âÿäÿñè âàðäû âÿ ùÿéàòäàí êþ÷ åòìÿìèø Àëëàù-Òÿàëàéà éàëâàðäû êè, ýÿëÿúÿêäÿ íÿ ãÿäÿð ïåéüÿìáÿð (ÿ) âÿ ÿìÿëèñàëåù ùþêìäàð
îëàðñà, îíóí íÿñëèíäÿí ÷ûõñûí.
Áåëÿ íÿãë îëóíóð êè, Ñàì âÿôàò
åäÿíäÿ àëòû éöç éàøû âàðäû. Îíó þç
âÿñèééÿòèíÿ ýþðÿ îüëó ßðôÿùøÿä (ßðôÿùøÿç) ÿâÿç åòäè. ×îõ ìþìèí áèð èíñàí îëàí ßðôÿùøÿä äÿ þç âÿñèééÿòèíè
îüëó Øàëèõÿ åòìèø âÿ äþðä éöç àëòìûø
áåø éàøûíäà äöíéàäàí êþ÷ìöøäöð.
Øàëèõ àòàñûíûí éîëóíó òóòàðàã èíñàíëàðû Àëëàù-Òÿàëàéà èáàäÿòÿ ÷àüûðìàãëà ìÿøüóë îëäó, îíëàðû ýöíàù èøëÿðÿ éàõûí ãîéìàäû. Î, äþðä éöç îòóç
éàøûíäà îëàðêÿí þëöìöíö äóéäó âÿ
Ãàáèë íÿñëèíèí éîëó èëÿ ýåäÿíëÿðäÿí
óçàã îëìàñûíû îüëó Àáèðÿ âÿñèééÿò åòäè.
Éÿãóáè éàçûð êè, Àáèðè þç îüëó Áàëèü, îíó äà îüëó ßðüó ÿâÿç åòäè. ßðüó èêè éöç éàøûíäà âÿôàò åäÿíäÿ âÿñèééÿòèíè îüëó Ñàðóüà åòäè. Áó, åëÿ áèð
âàõò èäè êè, àðòûã Áàáèëäÿ ùþêìðàíëûüà
çöëìêàð Íÿìðóä ýÿëìèøäè.
Ñàðóüóí çàìàíûíäà ùÿð éàíû
áöòïÿðÿñòëèê áöðöìöøäö. Èíñàíëàð
àüàúà, ñóéà, äàøà, êöëÿéÿ, ùÿòòà
âÿùøè ùåéâàíëàðà áåëÿ, ñèòàéèø åäèðäèëÿð.
Âÿñèééÿòèíè îüëó Íàõóðà åäÿí Ñàðóü èêè éöç îòóç éàøûíäà âÿôàò åòäè.
Íàõóðóí äþâðöíäÿ Àëëàù-Òÿàëà áöò-
ëÿðè þç éåðëÿðèíäÿí ãàëäûðàðàã éûõäû.
Àììà îíëàðû éåíÿ äÿ äèêÿëòäèëÿð.
Äöíéàíû èíäè ÷îõ çàëûì âÿ ãÿääàð
ùþêìäàðëàð èäàðÿ åäèðäèëÿð. Íóùóí (ÿ)
Ñàìäàí îëàí îüëó Èðÿìèí íÿâÿñè Àâñ
îüëó Àä Ùÿçðÿìàóò âÿ ñ. éåðëÿðäÿ
òöüéàí åäèðäè. Íÿúðàí âàäèëÿðèíÿ ãÿäÿð óçàíàí òîðïàãëàðäà çöëì ÿðøÿ
äèðÿíèðäè. Àä ãþâìö ßùãàôäà, ñÿùðàëàð è÷èíäÿ ìÿñêÿí ñàëìûøäû. Áó àçüûíëûã âÿ àñèëèéèí êþêöíö êÿñìÿê
ö÷öí Ðÿááèìèç îíëàðà ãàðäàøëàðû
(þçëÿðèíäÿí îëàí) Ùóäó (ÿ) ïåéüÿìáÿð îëàðàã ýþíäÿðäè.
Ùóä (ÿ) îíëàðû ùàãã éîëóíà äÿâÿò
åòäè. Ëàêèí ùàðàäà ýþðöíäöñÿ, îíó
òÿùãèð åòäèëÿð, éàëàí÷û àäëàíäûðäûëàð.
Àëëàù-Òÿàëà ãÿçÿáëÿíèá ö÷ èë î éåðëÿðÿ áèð ãÿòðÿ äÿ éàüûø éàüäûðìàäû.
Îíóí ýþíäÿðäèéè ãàðà áóëóäó éàüìóð áóëóäó áèëèá ÷îõ ñåâèíäèëÿð, ýÿëÿí
ãàñûðüà î éåðëÿðèí àëòûíû öñòöíÿ ÷åâèðäè.
Ñàì îüëó Èðÿìèí þâëàäëàðûíäàí
îëàí Ñÿìóä èáí Àáèð (Àäûí ÿìèñè îüëó) þç àäàìëàðû èëÿ Ùèúðäÿ ìÿñêÿí
ñàëäûëàð.
Àëëàù-Òÿàëà áó úàìààòà äà Ñàëåùè (ÿ) ïåéüÿìáÿð ýþíäÿðäè. Èðÿìèí
îüëó Ëÿâÿçèí èêè îüëó Òÿñì âÿ Úÿäèñ
Éàìàìÿ âÿ Áÿùðåéí òÿðÿôëÿðäÿ éåðëÿøäèëÿð. Ëÿâÿçèí äèýÿð îüëó ßìëèãèí
(Èìëàã) òþðÿìÿëÿðèíäÿí áèð ãèñìè Ùÿðÿì òÿðÿôÿ, äèýÿð ãèñìè èñÿ Øàìà
äîüðó öç òóòäóëàð. Ñîíðà ßìàëèãÿ
àäû èëÿ òàíûíàúàã òàéôàëàðûí ñîéó
áóíëàðäàíäû. Ìèñèð ôèðîíëàðû âÿ ôàðñ
ùþêìäàðëàðû þç ìÿíøÿéèíè áóíëàðäàí
ýþòöðìöøëÿð. Áàøãà áèð ìÿíáÿéÿ ýþðÿ èñÿ ôàðñëàðûí ìÿíøÿéè Ëÿâÿçèí äèýÿð îüëó Öìåéìäÿí áàøëàíûð.
Èðÿìèí îüëó Ìàø (éàõóä Êóø) Áàáèëäÿ ãÿðàðëàøìûø âÿ áóðàäà äà îüëó
Íÿìðóä äîüóëìóøäóð. Íÿìðóä Áàáèëäÿ ìþùòÿøÿì áèð ñàðàé òèêäèðìèø,
þçö èñÿ áåø éöç èë òàõòäà îòóðìóøäóð.
Àëëàù-Òÿàëà Èáðàùèìè (ÿ) äÿ Íÿìðóäóí çàìàíûíäà Áàáèë úàìààòûíà
ïåéüÿìáÿð êèìè ýþíäÿðäè.
Øàëèõ îüëó Àáèðèí Ãÿùòàí àäëû îüëó âàðäû. Áó àäàì ñîíðàëàð
Éÿìÿí òÿðÿôäÿ ìÿñêóíëàøàí òàéôàëàðûí áàáàñû êèìè òàðèõÿ äöøäö. Áöòöí ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ éÿìÿíëèëÿð þçëÿðèíè Ãÿùòàí þâëàäëàðû ùåñàá åòìèøëÿð. Äåéèëÿíÿ ýþðÿ, ÿðÿá äèëèíäÿ èëê
ñÿëèñ äàíûøàí äà åëÿ áó àäàì îëóáìóø.
Áèð ãÿäÿð ñîíðà èñÿ úöðùóìèëÿð
äåéèëÿí òàéôàëàð Éÿìÿíäÿ òàì ñàêèí
îëäóëàð. Áó äà þç ìÿíøÿéèíè Éÿùéàíûí íÿâÿñè Úöðùóìóí àäûíäàí ýþòöðìöøäö. ßðÿáúÿ äàíûøàí áó òàéôàëàðûí áþéöê áèð ãèñìè ñîíðà Ìÿêêÿ òÿðÿôëÿðÿ ýÿëÿðÿê î éåðëÿðäÿ ìÿñêÿí
ñàëäûëàð.
Èáðàùèì (ÿ) îüëó Èñìàéûëû (ÿ) àíàñû Ùàúÿðëÿ áèðëèêäÿ Ìÿêêÿéÿ ýÿòèðÿí
âàõòëàðäà áóðàäà éàøàéàí ÿùàëè úöðùóìèëÿð èäè âÿ Èñìàéûëûí (ÿ) åâëÿíäèéè
ãûç äà îíëàðäàíäû.
Èáí Ãöòåéáÿ éàçûð: “Úöðùóìèëÿð
ùÿìèøÿ Èñìàéûëû (ÿ) þç êöðÿêÿíëÿðè
ñàéàðäûëàð. ßñëèíäÿ áöòöí ÿðÿá, ãåéðè-ÿðÿá ïåéüÿìáÿðëÿð (ÿ) Íóùóí (ÿ)
îüëó Ñàìûí þâëàäëàðûäûð”.
Òÿáÿðè ãåéä åäèð êè, Ôàëèü îüëó
Àáèðèí ßðüó àäëû îüëó îëìóøäóð. ßðüóäàí Ñàðóü, îíäàí Íàùóðà, îíäàí
äà Òàðàõ (Òàðèõ) îëìóøäóð êè, î äà
ÿðÿáëÿðäÿ Àçÿð êèìè òàíûíûð. Òàðàõûí
Èáðàùèì (ÿ) àäëû îüëó Ðÿááèìèç òÿðÿôèíäÿí øÿðÿôëÿíäèðèëìèø ðÿñóë âÿ íÿáèäèð.
Îíà, ñÿëÿôëÿðèíÿ âÿ õÿëÿôëÿðèíÿ Àëëàù-Òÿàëàíûí ñàëàìû îëñóí!
(Àðäû âàð)
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
ñÿäðèíèí ìöàâèíè,
Áàêû Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó
Ùàúû Ñàáèð Ùÿñÿíëèíèí
“Ïåéüÿìáÿðëÿð òàðèõè” êèòàáûíäàí
Éàõûí Øÿðã
Ïàðòëàéûøëàð
ñÿíýèìÿê áèëìèð
Èðàãûí ïàéòàõòû Áàüäàääà âÿ Ôÿëëóúÿ
øÿùÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áîìáàëû ùöúóìëàðäà
÷îõëó ñàéäà èíñàí äöíéàñûíû äÿéèøèá.
“Èñëàì.àç”ûí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, ùÿð ýöí
áîìáàëû ùöúóìëàðà ìÿðóç ãàëàí Áàüäàä áó
ýöíëÿðäÿ äÿ åéíè òàëåéè éàøàéûá âÿ ïàðòëàéûøëàð
ñÿíýèìÿê áèëìèð.
Ïàéòàõòûí Ôÿëëóúÿ øÿùÿðèíÿ áàüëû ßìèðèééÿ
íàùèéÿñè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Øàêè Ìàùìóä “Àíàäîëó Àýåíòëèéè”íèí ìöõáèðèíÿ âåðäèéè à÷ûãëàìàäà
íàùèéÿíèí úÿíóáóíäà áèð áîìáàëû ùöúóìóí
òÿøêèë åäèëäèéè âÿ ùàäèñÿ çàìàíû ùÿðáè êîìàíäèðëÿðäÿí áèðèíèí èêè ìöùàôèçÿ÷èñè èëÿ áèðëèêäÿ þëäöéöíö áèëäèðèá.
Áàüäàäûí Õàðèñèééÿ áþëýÿñèíäÿ áàø âåðÿí
ïàðòëàéûøäà äà 18 íÿôÿðèí þëäöéö âÿ 31 íÿôÿðèí
éàðàëàíäûüû äåéèëèð.
Ùÿì÷èíèí, ïàéòàõòûí ãÿðáèíäÿêè Çåéäàí áþëýÿñèíäÿ äÿ íàìÿëóì áèð ãðóï òÿðÿôèíäÿí ùÿðáè
ìþâãåëÿðèí íèøàí àëûíìàñû íÿòèúÿñèíäÿ 7 ùÿðá÷èíèí þëäöðöëäöéö, 19-íóí èñÿ éàðàëàíäûüû ãåéä
åäèëèð.
Ëèâèéàäà
âÿçèééÿò ýÿðýèíëÿøèð
Ëèâèéàíûí èêè ÿñàñ áþéöê øÿùÿðè îëàí ïàéòàõò
Òðèïîëè âÿ Áåíãàçèäÿ ðàäèêàë “èñëàì÷û” ãðóïëàøìàëàðëà îðäó òÿðÿôäàðëàðû àðàñûíäà ýåäÿí ãàðøûäóðìàëàð þëêÿíèí ãÿðá áþëýÿëÿðèíÿ äÿ ñèðàéÿò
åäèá.
“Ñàëàìíåwñ”óí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, ãÿðáäÿêè Êèêëà øÿùÿðè ÿòðàôûíäà âÿ “Úÿáÿë-ãÿðáè” àäëàíàí áþëýÿäÿ ýåäÿí äþéöøëÿð éöçëÿðëÿ èíñàíûí
ùÿëàê îëìàñû âÿ éàðàëàíìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
Äþéöøëÿðèí îðäó òÿðÿôäàðû îëàí ãÿáèëÿëÿð âÿ
“Ôÿúð-Ëèáèéà” êèìè ðàäèêàë “èñëàì÷û” ãðóïëàøìà
òÿðÿôäàðëàðû àðàñûíäà áàø âåðäèéè, ùÿì÷èíèí 100äÿí ÷îõ èíñàíûí þëäöéö âÿ 200 íÿôÿðèí õÿñàðÿò
àëäûüû áèëäèðèëèð.
Ãåéä îëóíóð êè, îðäó ãöââÿëÿðè Òðèïîëèäÿ
åêñòðåìèñò ãðóïëàøìàëàðûí ìþâãåëÿðèíÿ ùàâà
çÿðáÿëÿðè åíäèðèáëÿð. Áåíãàçèäÿ èñÿ ãðóïëàøìàëàðûí ìþâãåéè ðàêåò àòÿøèíÿ òóòóëóá.
Óüóðëó ÿìÿëèééàò
Èðàãûí Ñÿëàùÿääèí âèëàéÿòèíäÿ ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû
ýåíèø ÿìÿëèééàò êå÷èðèëèá.
“Èñëàì.àç”ûí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, Ñÿëàùÿääèí âèëàéÿòèíèí ìÿðêÿçè Òèêðèòäÿ âÿ âèëàéÿòèí
Áåéúè ðàéîíóíäà êå÷èðèëÿí ÿìÿëèééàòëàðà Èðàã âÿ
ÀÁØ òÿééàðÿëÿðè äà ùàâàäàí äÿñòÿê âåðèá.
Äèéàëÿ ïîëèñè òÿðÿôèíäÿí ÈØÈÄ-ÿ ãàðøû òÿøêèë
åäèëÿí ÿìÿëèééàòëàðäà àðàëàðûíäà òÿøêèëàòûí “Øÿðèÿò ùàêèìè” ßáó Àèøÿíèí äÿ îëäóüó 30 éàðàãëû
þëäöðöëöá.
Èðàã Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, Òèêðèò øÿùÿð ìÿðêÿçè âÿ Áåéúè ðàéîíó àðàñûíäà îëàí, åëÿúÿ äÿ óçóí çàìàíäàí áÿðè ÈØÈÄ-èí ÿëèíÿ êå÷ÿí ÿë-Ùàìðà, ÿë-Ìèùàçàì,
ÿë-Ùÿúúàú, ÿë-Ìóàñêåðàò áþëýÿëÿðè äÿ ÈØÈÄ-äÿí
àçàä åäèëèá.
Ãóðàí åëìëÿðè êîìïëåêñè
“ÈÃÍÀ”íûí Ãÿòÿð ÷àïû îëàí “ÿë-ßðÿá” ãÿçåòèíèí èíòåðíåò ñÿùèôÿñèíÿ èñòèíàäÿí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, Ãÿòÿðäÿ “ßíñàðè” Ãóðàí åëìëÿðè êîìïëåêñèíèí à÷ûëûø ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Êîìïëåêñèí
Èäàðÿåòìÿ Øóðàñûíûí ðÿèñè Ìÿùÿììÿä èáí Àáäóëëàù ßíñàðè áó áàðÿäÿ à÷ûãëàìà âåðÿðÿê äåéèá: “Ãóðàí Ìÿðêÿçè ñàùÿñè 5 ìèí êâ. ìåòð îëàí
ÿðàçèäÿ âÿ Ãÿòÿð ðèéàëû èëÿ 25 ìèëéîí âÿñàèò õÿðúëÿíÿðÿê òÿñèñ îëóíóá. Áó êîìïëåêñ Ãÿòÿðèí ïàéòàõòû Äîùàíûí Ùÿéÿâèééÿ ðåýèîíóíäà éåðëÿøèð”.
Î, ÿëàâÿ åäèá êè, “ßíñàðè” Ãóðàí åëìëÿðè
êîìïëåêñè äèíè, åëìè, ìÿäÿíè, òÿðáèéÿâè âÿ Ãóðàíè áèð ìÿðêÿç îëàúàãäûð êè, Ãóðàí âÿ Èñëàì ìààðèôèíè éàéìàüû ôÿàëèééÿòèíèí þí ïëàíûíäà òóòàúàã
âÿ ÿñàñ ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðè êèìè ãÿðàð âåðÿúÿêäèð.
“Ãóðàí ùèôçè, öìóìè êèòàáõàíà, òîïëàíòû ñàëîíó, Èñëàìè ìöòàëèÿëÿð ìÿðêÿçè âÿ ñ. êèìè èøëÿð
Ãóðàí Ìÿðêÿçèíèí ôÿàëèééÿòèíèí ÿñàñ õÿòòè îëàúàã” - äåéÿ À. ßíñàðè ãåéä åäèá.
8
ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
Úöìÿ, 24 - 30 îêòéàáð 2014-úö èë
Õÿáÿðëÿð
Íàìàç òÿãâèìè
Òàðèõ
Ùèúðè
29 Çöë-ùèúúÿ
30 Çöë-ùèúúÿ
1 Ìÿùÿððÿì
2 Ìÿùÿððÿì
3 Ìÿùÿððÿì
4 Ìÿùÿððÿì
5 Ìÿùÿððÿì
Ìèëàäè
24 îêòéàáð
25 îêòéàáð
26 îêòéàáð
27 îêòéàáð
28 îêòéàáð
29 îêòéàáð
30 îêòéàáð
“Ìöáàùèëÿ ýöíö” ìÿðàñèìè
Ñöáù
Ýöí ÷ûõûð
Çþùð
ßñð
Àõøàì
Èøà
06:48
06:49
06:51
05:52
05:55
05:54
05:53
07:58
07:59
08:02
07:03
07:06
07:05
07:04
13:29
13:29
13:28
12:28
12:28
12:28
12:28
16:51
16:50
16:47
15:46
15:43
15:44
15:45
19:05
19:04
19:01
18:00
17:56
17:57
17:59
20:22
20:21
20:18
19:17
19:13
19:15
19:16
Äèýÿð øÿùÿðëÿð ö÷öí Áàêû âàõòëàðûíà ÿëàâÿëÿð (äÿãèãÿ èëÿ):
Àüäàì +11, Àüäàø +10, Àüúàáÿäè+10, Àüñòàôà+18, Àñòàðà +4, Áàáÿê +18, Áàëàêÿí +13,
Áèëÿñóâàð +5, Áåéëÿãàí+10, Áÿðäÿ+11, Úÿëèëàáàä+6, Úÿáðàéûë+12, Úóëôà +18, Äàøêÿñÿí +15,
Øàáðàí+4, Øèðâàí +4, Ôöçóëè+11, Ýþé÷àé+8, Ýÿíúÿ+14, Ýÿäÿáÿé+16, Ýîðàíáîé+12,
Ùîðàäèç+10, Ýþéýþë+14, Õà÷ìàç+ 4, Èñìàéûëëû+6, Èìèøëè+7, Êÿëáÿúÿð+15, Êöðäÿìèð+6,
Ãàõ+11, Ãàçàõ+19, Ãàçûìÿììÿä +4, Ãÿáÿëÿ+8, Ãóáà+5, Ãóñàð+4, Ãóáàäëû +13, Ëà÷ûí+14,
Ëÿíêÿðàí+5, Ëåðèê+7, Ìàñàëëû +5, Ìÿðÿçÿ+3, Ìèíýÿ÷åâèð+11, Ìàðíåóëè (Òèôëèñ)+20,
Íàõ÷ûâàí+18, Íåôò÷àëà+3, Îüóç+11, Îðäóáàä+16, Ñààòëû+6, Ñàáèðàáàä+ 6, Ñàëéàí+4,
Ñèéÿçÿí+3, Ñóìãàéûò+1, Øàìàõû+6, Øàùáóç+18, Øÿêè+12, Øÿìêèð+15, Øÿðóð+18, Øóøà+13,
Òÿðòÿð+12, Òîâóç+16, Éàðäûìëû+8, Éåâëàõ+11, Óúàð+8, Çàãàòàëà+15, Çÿíýèëàí+15, Çÿðäàá+9
Òÿãâèì Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Øàìàõû àñòðîôèçèêà ðÿñÿäõàíàñû òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèì åäèëÿí úÿäâÿëëÿð ÿñàñûíäà òÿðòèá åäèëèá.
Daha ÿtraflû www.qafqazislam.com saytûnda baxa bilÿrsiniz.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäèíè çèéàðÿò
Èðàãûí Êÿðáÿëà øÿùÿðèíäÿ “Ìöáàùèëÿ ýöíö” ìöíàñèáÿòè èëÿ
áàéðàì òÿäáèðè êå÷èðèëèá. Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ) ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàùûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìÿðàñèìäÿ Ãóðàíè-Êÿðèì òèëàâÿò
îëóíóá, èëàùèëÿð ñÿñëÿíèá âÿ çèéàðÿòýàù õèäìÿò÷èëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíà ýöëëÿð ïàéëàíûá.
“Äåéåðëåð.îðý” áèëäèðèð êè, ìÿðàñèìäÿ ìöãÿääÿñ ùÿðÿìè
ãîðóéàí ÿñýÿðëÿð äÿ èøòèðàê åäèá.
Ìöúòÿùèäëÿðèí ÷àüûðûøû
Èñëàì äöíéàñûíûí òàíûíìûø ìöúòÿùèäëÿðè Àéÿòóëëàù Úàâàä
Àìèëè âÿ Àéÿòóëëàù Ìÿêàðèì Øèðàçè ßùëè-Áåéò (ÿ) ìÿääàùëàðûíà ìöðàúèÿò åäèáëÿð.
“Ìåùð” àýåíòëèéèíèí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ, ìöúòÿùèäëÿð Ìÿùÿððÿì àéûíäà ìÿðñèéÿõàíëûã âÿ ðþâçÿõàíëûã åäÿí ìÿääàùëàðû ñÿíÿäñèç-ñöáóòñóç ìþâçóëàðäàí óçàã äóðìàüà ÷àüûðûáëàð.
Àéÿòóëëàù Úàâàä Àìèëè Ìÿùÿððÿì àéûíäà, õöñóñèëÿ Àøóðà
ýöíöíäÿ Èìàìëàðëà (ÿ) áàüëû îõóíàí ìÿðñèéÿ âÿ èëàùèëÿðäÿ
ñÿíÿäñèç òàðèõè ùàäèñÿëÿðèí ñÿñëÿíäèðèëìÿìÿñèíè èñòÿéèá. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ÿñàñÿí, áó õóðàôè ôèêèðëÿð Èìàìëàðûí (ÿ) ìÿãàìûíû
óúàëòìûð, ÿêñèíÿ, îíëàðûí øÿíèíÿ õÿëÿë ýÿòèðèð.
Àéÿòóëëàù Ìÿêàðèì Øèðàçè èñÿ Ìÿùÿððÿì àéûíäà êå÷èðèëÿí
ÿçàäàðëûã ìÿðàñèìëÿðèíäÿ äèýÿð ìÿçùÿáëÿðäÿ ìöãÿääÿñ îëàí
àòðèáóòëàðûí òÿùãèð îëóíìàìàñûíû òÿëÿá åäèá.
Ñåíñàñèéàéà
ñÿáÿá îëàí à÷ûãëàìà
“Ìàèäå.àç”ûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Èñðàèë ïðåçèäåíòè Ðåóâåí
Ðèâëèí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíäà êå÷èðèëÿí “ßúíÿáè äöøìÿí÷èëèéè
âÿ äèýÿðëÿðèíÿ äþçöì” àäëû êîíôðàíñäà ñåíñàñèéàëû à÷ûãëàìà
èëÿ ÷ûõûø åäèá. Î, áèëäèðèá êè, Èñðàèëäÿêè ÿðÿáëÿð âÿ éÿùóäèëÿð àðàñûíäà ýÿðýèíëèê àðòûã áþùðàí ñÿâèééÿñèíäÿäèð: “Çîðàêûëûã õÿñòÿëèéè ñàäÿúÿ úÿìèééÿòèí ìöÿééÿí áèð ùèññÿñè èëÿ ìÿùäóä äåéèë,
áöòöí ñàùÿëÿðäÿ þçöíö ýþñòÿðèð. Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ äÿ áåëÿ
çîðàêûëûãëàð þçöíö áöðóçÿ âåðìÿêäÿäèð. Ôÿðãëè ôèêèð ñþéëÿéÿíëÿð
òÿçéèã âÿ òÿùãèðÿ ìÿðóç ãàëûðëàð. Ôóòáîë ñòàäèîíëàðûíäà îëäóüó
êèìè, Àêàäåìèéàäà äà çîðàêûëûã ùàëëàðû âàð. Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ, õÿñòÿõàíàëàðäà, ìÿêòÿáëÿðäÿ äÿ çîðàêûëûã âàð. Áèç éÿùóäè
îëìàüûìûçû óíóòäóã? - äåéÿ ñîðóøìàéàúàüàì. Áóíóí éåðèíÿ, èíñàí îëìàüûìûçû óíóòäóã? - äåéÿ ñîðóøóðàì”.
“Ùàëàë-òåñò” éàðàäûëûá
Áàêûäà êå÷èðèëÿí “Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ
äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà ãàäûíëàðûí ðîëó” ìþâçóñóíäà
ÈßÒ-ÿ öçâ îëàí äþâëÿòëÿðèí
ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ íàçèðëÿðèíèí Â Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí âèòñåïðåçèäåíòè, Èðàíûí Ãàäûí âÿ
Àèëÿ Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ íàçèðè,
õàíûì Øÿùèíäîõò Ìîëëàâåðäè
Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäèíè çèéàðÿò
åäèá.
Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè Ãàçûëàð Øóðàñûíûí
öçâö, Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäèíèí
àõóíäó Ùàúû Ðàùèá Áàáàéåâ ãîíàüà ÿí ãÿäèì âÿ
áþéöê äèíè àáèäÿëÿðèìèçäÿí
áèðè ñàéûëàí Áèáèùåéáÿò ìÿñ-
úèäèíèí òàðèõè áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèá âÿ áèëäèðèá êè,
éåääèíúè Èìàìûí (ÿ) - Èìàì
Ìóñåéè Êàçûìûí (ÿ) ãûçû Õàíûì Ùÿêèìÿíèí (ÿ) ìÿçàðû
áóðàäà éåðëÿøäèéèíäÿí ìÿñúèäÿ ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿí
÷îõëó ñàéäà çèéàðÿò÷èëÿð ýÿëèð.
Êîììóíèñò ðåæèìèíèí äèíè
àáèäÿëÿðÿ ùöúóìó çàìàíû
ñþçöýåäÿí ìÿñúèäèí ñþêöëäöéöíÿ äèããÿò ÷ÿêÿí àõóíä
Ð. Áàáàéåâ õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè Ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ
Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäèíèí áÿðïàñûíà áàøëàíûëäûüûíû, þëêÿ
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
äèããÿò âÿ ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ èñÿ ÿðàçèäÿ ìþùòÿøÿì
ìÿñúèä-êîìïëåêñèí
èíøà
åäèëäèéèíè âóðüóëàéûá.
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí âèòñå-ïðåçèäåíòè Øÿùèíäîõò Ìîëëàâåðäè Õàíûì Ùÿêèìÿíèí (ÿ) ìÿçàðûíû çèéàðÿò
åäèá, ìÿñúèä-êîìïëåêñëÿ
éàõûíäàí òàíûø îëóá, áóðàäà
éàðàäûëàí ìóçåéèí åêñïîíàòëàðûíà áàõûá.
Ãîíàüà Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè,
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ ùÿçðÿòëÿðè àäûíäàí
ùÿäèééÿ òÿãäèì îëóíóá.
Ýþðöøäÿ Àèëÿ, Ãàäûí âÿ
Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè ñÿäðèíèí áèðèíúè
ìöàâèíè Ñÿäàãÿò Ãÿùðÿìàíîâà äà èøòèðàê åäèá.
“Ùàããûí íóðó”
Âàòèêàí ùåéÿòè Íÿúÿô-ßøôÿðäÿ
ÈÃÍÀ-íûí Èìàì ßëè (ÿ)
ùÿðÿìèíèí ðÿñìè èíôîðìàñèéà
èñòèíàäÿí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ Èìàì ßëèíèí (ÿ) ùÿðÿìèíäÿ “Ö÷öíúö Áåéíÿëõàëã Ãÿäèð-Õóì Ôåñòèâàëûíûí à÷ûëûø
ìÿðàñèìè îëóá.
Ìöõòÿëèô
ïðîãðàìëàðû
þçöíäÿ åùòèâà åäÿí áó ôåñòèâàëäà äöíéàíûí 33 þëêÿñèíäÿí âÿ Èðàãäàí åëì, äèí,
ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò ñàùÿëÿðèíäÿ òàíûíìûø âÿ íöôóçëó éöçäÿí àðòûã íÿôÿð øÿõñèééÿò èøòèðàê åäèá. Òÿäáèðäÿ
ìöñÿëìàí âÿ ìÿñèùè àëèìëÿðè
Èìàì ßëè (ÿ) òÿôÿêêöðö, Ãÿäèð-Õóì âÿ áó áàéðàìûí áÿøÿðè ìèññèéàñû áàðÿäÿ ÷ûõûøëàð åäèáëÿð.
Ôåñòèâàëûí ö÷öíúö ýöíö
ìÿðàñèìÿ äÿâÿò îëóíìóø
Âàòèêàí ùåéÿòè âÿ ìÿñèùè éåïèñêîïëàð òÿäáèðÿ ãàòûëûáëàð.
Ôðàíñàíûí “Úàïèòàë Áèîòåúù” øèðêÿòè “Ùàëàë-òåñò” àäëû éåíè
òåñò íöìóíÿñè ùàçûðëàéûá. “Ëåíò.àç”ûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ñþçöýåäÿí òåñò àëûíàí ìÿùñóëëàðäà äîíóç ÿòè âÿ éà àëêîãîëóí
îëìàñûíû úÿìè áèð íå÷ÿ äÿãèãÿ ÿðçèíäÿ ìöÿééÿí åäèð.
Áèëäèðèëèð êè, “Ùàëàë-òåñò” èëê íþâáÿäÿ ðàñèîíóíäà áèð ñûðà
ìÿùñóëëàðûí, î úöìëÿäÿí äîíóç ÿòè âÿ àëêîãîëóí ãàäàüàí
åäèëäèéè øÿðè ãàéäàëàðà ýþðÿ ìöñÿëìàíëàð ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ãóðüóíóí èøëÿìÿ ïðèíñèïè ùàìèëÿëèê òåñòè èëÿ îõøàðäûð: èñòåùëàê÷û ãèäà íöìóíÿñèíèí àçàúûã áèð ùèññÿñèíè èñòè ñóéà ãîéìàëûäûð. Áèð íå÷ÿ äÿãèãÿ ñîíðà òåñò íÿòèúÿíè ýþñòÿðÿúÿê.
Èõòèðà÷ûëàð ùÿì÷èíèí, ãàíûí îêñèýåíàñèéàñû ÿñàñûíäà ùåéâàíûí ùàíñû éîëëà þëäöðöëäöéöíö ìöÿééÿí åòìÿéÿ èìêàí âåðÿúÿê òåñòè äÿ ùàçûðëàìàüû äöøöíöðëÿð.
Ýÿíúëÿðèí Àøóðà Ôîðóìó
“Îõóúóëàð êëóáó”íóí âÿ “Ýÿíú ßùëè-Áåéòñåâÿðëÿð Ôîðóìó”íóí áèðýÿ òÿøÿááöñö èëÿ áó èëèí Ìÿùÿððÿì âÿ Ñÿôÿð
àéëàðûíäà Ýÿíúëÿðèí Àøóðà Ôîðóìóíóí êå÷èðèëìÿñè ãÿðàðà
àëûíìûøäûð.
Ôîðóìäà èøòèðàê åòìÿê èñòÿéÿíëÿð ìöâàôèã ìöðàúèÿò ôîðìàñûíû äîëäóðóá àøàüûäàêû öíâàíà ýþíäÿðÿ áèëÿðëÿð: äåéåðëåðìåêòåáè@ýìàèë.úîì
“Äåéåðëåð îðý” áèëäèðèëèð êè, ôîðóìäà èøòèðàê ö÷öí éàø ùÿääè 18-35 àðàñûíäàäûð, éåðëÿðèí ñàéû ìÿùäóääóð âÿ ìöðàúèÿò
ôîðìàëàðûíà ôîðóìóí Òÿøêèëàò êîìèññèéàñû òÿðÿôèíäÿí áàõûëàúàãäûð.
ßðÿáèñòàíäà ùÿð ýöí
81 íèêàù ïîçóëóð
“Èñëàìàçåðè.àç”ûí ÿðÿá ìÿòáóàòûíà èñòèíàäÿí âåðäèéè
õÿáÿðÿ ýþðÿ, Áèðëÿøìèø ßðÿá ßìèðëèêëÿðèíäÿ àèëÿ ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ ñîí ñòàòèñòèê ìÿëóìàòëàð âåðèëèá.
Áèëäèðèëèá êè, áó þëêÿäÿ ùÿð 5 éåíè åâëèëèê 1 áîøàíìà èëÿ
áèòèð. Áó äà ýöíäÿ îðòà ùåñàáëà 81, ùÿð ñààòäà èñÿ 3 àèëÿíèí áîøàíìàñû äåìÿêäèð.
Ìÿëóìàòà ýþðÿ, ßðÿáèñòàíäà êöòëÿâè ùàë àëàí áó âÿçèééÿòèí ñÿáÿáëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû ö÷öí ùþêóìÿò àðòûã ùÿðÿêÿòÿ êå÷èá âÿ ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû úèääè ìöçàêèðÿëÿðÿ áàøëàíûëûá.
Download

СВЕТ ИСТИНЫ