Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
òÿòáèã åäèëÿí éåíèëèêëÿð âÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð
éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà éàõøû
íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàãäûð
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí òÿøêèëè,
éàðàäûëìàñû âÿ èíêèøàôû Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëûäûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äàâàìëû èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû, èëê íþâáÿäÿ, ñîñèàë ìÿçìóíó èëÿ ôÿðãëÿíèð. Äöøöíöëìöø ñÿìÿðÿëè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ þëêÿíèí èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíûí àðòìàñû, ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíìÿñè ñîñèàëéþíöìëö ëàéèùÿëÿðèí âÿ ïðîãðàìëàðûí...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ôÿàëèééÿòèíèí êåéôèééÿòúÿ éåíèäÿí òÿøêèëè, ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ èíêèøàôû ìöàñèð òàðèõèìèçèí éàðàäûúûñû, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ãóðóúóñó, áó äþâëÿòèí ìöñòÿãèëëèéèíè ÿáÿäè âÿ äþíìÿç
åäÿí, Þç õàëãûíû ÷îõ ÷ÿòèí âÿ ìöðÿêêÿá âÿçèééÿòëÿðäÿí
ãóðòàðàðàã òÿðÿããè éîëóíà ÷ûõàðàí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëûäûð. Öìóììèëëè ëèäåð ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíÿ
äàèì éöêñÿê äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðìèø, þëêÿìèçèí...
Áàõ ñÿh. 4
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Îüóç ðàéîíóíóí Ñèíúàí-Õà÷ìàç-Ôèëôèëè àâòîìîáèë
éîëóíóí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Åë÷èí Èñàüà îüëó Ãóëèéåâÿ ýåíåðàë-ïîëêîâíèê ùÿðáè ðöòáÿñèíèí âåðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àñèô Ìèêàéûë îüëó Úÿáðàéûëîâà
ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ùÿðáè ðöòáÿñèíèí âåðèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ðÿøàä Ùåéäÿð îüëó Ñàäèãîâà
ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ùÿðáè ðöòáÿñèíèí âåðèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Âèäàäè ßñýÿð îüëó Ðçàãóëèéåâÿ “ßìÿêäàð ìöùÿíäèñ” ôÿõðè àäûíûí âåðèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Åë÷èí Çàóð îüëó Èáðàùèìîâà
“ßìÿêäàð ùöãóãøöíàñ” ôÿõðè àäûíûí âåðèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûíûí òÿëòèô åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðè Ðÿúÿá Òàééèá
ßðäîüàí ïðåçèäåíò ïîñòóíäà
èëê ñÿôÿðèíè Àçÿðáàéúàíà åäÿúÿê
Òöðêèéÿíèí Áàø íàçèðè Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí ïðåçèäåíò
ïîñòóíäà èëê ñÿôÿðèíè Àçÿðáàéúàíà åäÿúÿê.
Éåíè Ïðåçèäåíò áó áàðÿäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ßäàëÿò âÿ Èíêèøàô Ïàðòèéàñûíûí éàðàíìàñûíûí 13-úö èëäþíöìö ìöíàñèáÿòè èëÿ êå÷èðèëÿí òîïëàíòûäà à÷ûãëàìà âåðèá.
Õàòûðëàäàã êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äþâëÿò áàø÷ûñû ñå÷èëìÿñè ìöíàñèáÿòèëÿ Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíà öíâàíëàäûüû òÿáðèê ìÿêòóáóíäà îíó Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèá. Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åäÿíäÿí
áÿðè Òöðêèéÿíèí éåíè ïðåçèäåíòëÿðèíèí èëê ñÿôÿðëÿðèíè þëêÿìèçÿ åòìÿëÿðè ÿíÿíÿéÿ ÷åâðèëèá.
Èðàíûí “Äÿíèç” ãÿçåòè Ïðåçèäåíò
Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð
øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ÀçÿðÒÀú-à
íþâáÿòè ìöñàùèáÿñèíè äÿðú åäèá
Àçÿðáàéúàíäà âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí
ñûõûøäûðûëäûüû èëÿ áàüëû èääèàëàð
ÿñàññûç âÿ ãÿðÿçëèäèð
...Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí
áàøëûúà ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàíû ýöúëö, èíêèøàô åòìèø,
ìöàñèð âÿ íöôóçó þëêÿéÿ ÷åâèðìÿêäèð...
Áàõ ñÿh. 3
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíäÿ ýþðöø îëóá
Àâãóñòóí 15-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè
Âàñèô Òàëûáîâ Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Õàëèä Óñìàí Ãàéñåð èëÿ ýþðöøöá...
Áàõ ñÿh. 5
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíäà íÿøð îëóíàí “Äÿíèç” ãÿçåòè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí
ÀçÿðÒÀú-à âåðäèéè íþâáÿòè ìöñàùèáÿñèíè ëàòûí ÿëèôáàñû èëÿ
äÿðú åäèá.
Ãÿçåòèí www.äàíèçíåwñ.èð âåá-ñàéòûíäà éåð àëàí “Ñåðæ
Ñàðêèñéàí íþâáÿòè äÿôÿ ãàðøûëûãëû ðàçûëàøìàíû ïîçäó” áàøëûãëû
ìöñàùèáÿäÿ Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí ðèéàêàðëûüû âÿ éàëàí
äàíûøìàñû ôàêòëàðëà öçÿ ÷ûõàðûëàðàã ñöáóòà éåòèðèëèá. Áèëäèðèëèá
êè, Ñ.Ñàðêèñéàíûí ãàïàëû êå÷èðèëÿí äàíûøûãëàðäà ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðè ñóáéåêòèâ âÿ þç ìÿíàôåéèíÿ óéüóí øÿêèëäÿ
ìÿòáóàòà þòöðìÿñè ñèéàñè âÿ äèïëîìàòèê ÿõëàãà ñûüìûð. Þëêÿ
ðÿùáÿðè âÿ ïðåçèäåíò îëàðàã áåëÿ ùÿðÿêÿòëÿð îíà ãÿòèééÿí áàøóúàëûüû ýÿòèðìèð.
Ìöñàùèáÿäÿ ãåéä îëóíóá êè, Ðóñèéà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ Ñî÷èäÿ Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòëÿðè
àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöø áèòÿíäÿí ñîíðà þç þëêÿñèíÿ ãàéûäàðàã, ìöçàêèðÿ åäèëÿí ìÿñÿëÿëÿðè òÿùðèô îëóíìóø ôîðìàäà éåðëè èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðìàüû âÿ “éàëàí÷û ãÿùðÿìàí”à ÷åâðèëìÿéè éàëíûç Ñàðêèñéàí êèìèëÿðè åäÿ áèëÿð.
“Åóðàñèà Ùîé” õÿáÿð ïîðòàëûíäà
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè
âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìöðàúèÿòè
ùàãäà ìÿãàëÿ äÿðú åäèëèá
Àìåðèêàíûí èñïàíäèëëè “Åóðàñèà Ùîé” õÿáÿð ïîðòàëûíäà áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ åêñïåðò Ïèòåð Òåéçèí
“Àçÿðáàéúàíäà Ðåñïóáëèêà Ýöíöíöí áàéðàì...
Áàõ ñÿh. 2
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè
Ñàáóí÷ó ðàéîíóíäà ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèá
Àâãóñòóí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí
ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè
Ùÿñÿíîâ Ñàáóí÷ó ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí èíçèáàòè áèíàñûíäà áó ðàéîíäà, ùÿì÷èíèí...
ÁÄÓ-éà ãÿáóë îëóíìóø
òÿëÿáÿëÿðäÿí 3 ìèí
659 íÿôÿðè ìöâàôèã
ãåéäèééàòäàí êå÷èá
Áàêûÿòðàôû áþëýÿëÿðäÿ ãàäûíëàðûí
ñàùèáêàðëûã áàúàðûãëàðûíûí
èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû
ëàéèùÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð
Ôðàíñàëû äåïóòàò Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ
áàüëû Ôðàíñàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíÿ ñîðüó ýþíäÿðèá
Àâãóñòóí 15-äÿ Áàêû
Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí
(ÁÄÓ) ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê
Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ áó èë
ÁÄÓ-éà ãÿáóë îëóíìóø...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Ýÿíúëÿð Áèðëèéè (ÝÁ) âÿ Àëìàíèéàíûí Êîíðàä Àäåíàóåð
Ôîíäóíóí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ “Áàêûÿòðàôû áþëýÿëÿðäÿ ãàäûíëàðûí ñàùèáêàðëûã...
Ôðàíñà Ìèëëè Àññàìáëåéàñûíûí öçâö Æàí-Ôðàíñóà Ìàíñåë àâãóñòóí 10äà Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí âàñèòÿ÷èëèéè
èëÿ Àçÿðáàéúàí...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ òÿòáèã åäèëÿí éåíèëèêëÿð âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
èñëàùàòëàð éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà éàõøû íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàãäûð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñèíÿ íÿçÿð ñàëàðàã ýþðöðöê êè, î þëêÿëÿð èíêèøàô åäèð êè, îðàäà åëìè-òåõíèêè òÿðÿããè
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð, îðàäà òÿùñèëÿ, åëìÿ, èíòåëëåêòóàë ìÿùñóëëàðûí éàðàäûëìàñûíà áþéöê èíâåñòèñèéàëàð ãîéóëóð. Àçÿðáàéúàí áó éîëó ñå÷èáäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè
àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äàâàìëû èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû, èëê íþâáÿäÿ, ñîñèàë ìÿçìóíó èëÿ ôÿðãëÿíèð. Äöøöíöëìöø ñÿìÿðÿëè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ þëêÿíèí èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíûí àðòìàñû, ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíìÿñè ñîñèàëéþíöìëö ëàéèùÿëÿðèí âÿ
ïðîãðàìëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ
ýåíèø èìêàíëàð à÷ûá. Þëêÿìèçäÿ ñîí
10 èëäÿ òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð, î úöìëÿäÿí òÿùñèë
ñèñòåìèíäÿ ìöàñèð èíôðàñòðóêòóðóí
éàðàäûëìàñû, ìÿêòÿá òèêèíòèñèíèí ýåíèø âöñÿò àëìàñû èñÿ õöñóñèëÿ äèããÿòÿëàéèãäèð.
Þëêÿíèí ìàääè
êàïèòàëû èíòåëëåêòóàë
ñÿðâÿòÿ ÷åâðèëèð
Ùàçûðäà áöòöí äöíéàäà õàëãëàðûí,
äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ìöàñèð ÷àüû-
ãàðøûñûíà ãîéäóüó ùÿäÿôëÿð ðåàëëûüà
ÿñàñëàíûð. Èëê íþâáÿäÿ îíó âóðüóëàìàã
ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí,
ÿëÿëõöñóñ äà ýÿíú íÿñëèí òÿùñèëÿ, èííîâàñèéàëàðà áþéöê ìàðàüû âàð. Þëêÿìèç
çÿíýèí òÿùñèë ÿíÿíÿëÿðèíÿ, ýöúëö èíòåëëåêòóàë âÿ êàäð ïîòåíñèàëûíà ìàëèêäèð. Óçóí
èëëÿð áîéó éàðàíìûø ÿíÿíÿëÿð éåíè äþâðöí òÿëÿáëÿðè íÿçÿðÿ àëûíìàãëà äàùà äà
èíêèøàô åòäèðèëìÿëèäèð.
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû, áó
ñàùÿäÿ ýåíèø ìÿçìóíëó èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ìöàñèð èíôðàñòðóêòóð áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû ùÿì äÿ þëêÿíèí ýöúëö èãòèñàäè ïîòåíñèàëû èëÿ øÿðòëÿíèð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí äèíàìèê
èíêèøàô ñÿâèééÿñè ðåñïóáëèêàäà èðè ñîñèàë
ëàéèùÿëÿðè ðåàëëàøäûðìàüà, î úöìëÿäÿí
äÿ òÿùñèë èíôðàñòðóêòóðóíó éåíèëÿøäèðìÿéÿ èìêàí âåðèð. Þëêÿìèçèí, õàëãûìûçûí
õîøáÿõòëèéè îíäàäûð êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ðåñïóáëèêàíûí èãòèñàäè êàïèòàëûíûí, ìàääè ðåñóðñëàðûíûí èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áóíóíëà
çèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âóðüóëàéûá: “Èíêèøàô
åòìèø þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñèíÿ íÿçÿð ñàëàðàã ýþðöðöê êè, î þëêÿëÿð èíêèøàô åäèð
êè, îðàäà åëìè-òåõíèêè òÿðÿããè ñöðÿòëÿ
èíêèøàô åäèð, îðàäà òÿùñèëÿ, åëìÿ, èíòåëëåêòóàë ìÿùñóëëàðûí éàðàäûëìàñûíà áþéöê èíâåñòèñèéàëàð ãîéóëóð. Àçÿðáàéúàí áó éîëó ñå÷èáäèð”.
Òÿùñèëèí êåéôèééÿòè
úÿìèééÿòèí òÿùñèëÿ îëàí
ìàðàüûíà óéüóí ýÿëìÿëèäèð
ðûøëàð èëê íþâáÿäÿ ìÿùç òÿùñèëëÿ, úÿìèééÿòèí èíòåëëåêòóàë èíêèøàô ñÿâèééÿñè èëÿ áàüëûäûð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð
Òÿøêèëàòû ÕÕÛ ÿñðè “Òÿùñèë ÿñðè”åëàí åäèá.
Áó ìÿíàäà ìÿìíóíëóã ùèññè èëÿ äåéÿ áèëÿðèê êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí òÿùñèë
ñàùÿñèíäÿ ìöàñèð äþâðöí ùÿäÿôëÿðèíÿ
äîüðó èíàìëà èðÿëèëÿéèð. Þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí èíêèøàôû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Äþâëÿò áàø÷ûñû òÿùñèëëÿ áàüëû Àçÿðáàéúàíûí ùÿäÿôèíè áåëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðèá:
“Ùåñàá åäèðÿì, áóýöíêö Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô äèíàìèêàñû áèçÿ äèêòÿ åäèð
êè, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ñÿâèééÿ ÿí éöêñÿê
çèðâÿäÿ îëìàëûäûð. ßìèíÿì êè, áèç áóíà
íàèë îëàúàüûã. ×öíêè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ÷îõ áþéöê ïîòåíñèàëû âàðäûð”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿìèçäÿ
òÿùñèëèí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû äþâëÿòèí, úÿìèééÿòèí
áàüëû äþâëÿò áàø÷ûñû ìþâãåéèíè áåëÿ èôàäÿ åäèá: “Áèç ìàääè äÿéÿðëÿðèìèçè, èãòèñàäè ïîòåíñèàëûìûçû èíñàí êàïèòàëûíà
÷åâèðìÿëèéèê. Íåôò, ãàç Òàíðûäàí âåðèëÿí áþéöê íåìÿòäèð, áèç áóíäàí óüóðëà âÿ ìÿùàðÿòëÿ èñòèôàäÿ åäèðèê. Àììà
ýåú-òåç áó òÿáèè ñÿðâÿòëÿð òöêÿíÿúÿê
âÿ áèëèê, çÿêà, ñÿâèééÿ èñÿ þëêÿìèçèí
äàéàíûãëû èíêèøàôûíû óçóí èëëÿð áóíäàí
ñîíðà äà òÿìèí åäÿúÿêäèð. ßí èíêèøàô
åòìèø þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñèíÿ áàõñàã
ýþðÿðèê êè, î þëêÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ÿí
àïàðûúû ðîë îéíàéàí íåôò, ãàç äåéèë, áèëèêäèð, åëìè-òåõíèêè òÿðÿããèäèð, éåíè òåõíîëîýèéàëàðäûð”.
Áåëÿëèêëÿ, ÷îõ ùàãëû îëàðàã þëêÿìèçäÿ
òÿùñèë ñàùÿñèíÿ èíâåñòèñèéàëàð éþíÿëäèëìÿñè äöíéàíûí èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ñûðàñûíäà éåð òóòìàüû ãàðøûñûíà ìÿãñÿä
ãîéàí Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéèíÿ éþíÿëäèëÿí ñÿðìàéÿëÿð êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
Áóíóíëà áàüëû ôèêèðëÿðèíè èôàäÿ åäÿí Ïðå-
“Åóðàñèà Ùîé” õÿáÿð ïîðòàëûíäà
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè
âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìöðàúèÿòè
ùàãäà ìÿãàëÿ äÿðú åäèëèá
Àìåðèêàíûí èñïàíäèëëè “Åóðàñèà Ùîé” õÿáÿð ïîðòàëûíäà áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ
åêñïåðò Ïèòåð Òåéçèí
“Àçÿðáàéúàíäà Ðåñïóáëèêà Ýöíöíöí áàéðàì åäèëìÿñè” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿñè äÿðú åäèëèá
(ùòòï://åóðàñèàùîé.úîì/13082014àçåðáàèéàí-úåëåáðà-åëàíèâåðñàðèî-äåë-äèà-äåëà-ðåïóáëèúà/). Ìÿãàëÿíèí ìöÿëëèôè Øÿðãäÿ èëê ìöñÿëìàí äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêàñûíûí éàðàäûëìàñû òàðèõèíäÿí ñþùáÿò à÷ûð.
Ìöÿëëèô Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíÿ (ÀÕÚ)
õàñ îëàí ïëöðàëèçì, äåìîêðàòèéà, þëêÿíèí ñèéàñè ùÿéàòûíäà áöòöí ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí âÿ åòíèê ãðóïëàðûí, î
úöìëÿäÿí åðìÿíèëÿðèí äÿ èøòèðàê åòìÿñè, ùàáåëÿ ãàäûí
úèíñèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ äàõèë îëìàãëà þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíà öìóìè ñå÷êè ùöãóãó âåðèëìÿñè ôàêòû áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèð. Àìåðèêàëû åêñïåðò ãåéä åäèð êè, Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàð Áèðëÿøìèø Øòàòëàðäà âÿ Áþéöê Áðèòàíèéàäàêû ãàäûíëàðäàí äàùà ÿââÿë ñÿñâåðìÿ ùöãóãóíà
ìàëèê îëóáëàð.
Ï.Òåéç äàùà ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ÀÕÚíèí éàðàäûëìàñûíûí 96-úû èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìöðàúèÿòèíèí ìöÿëëèô òÿðÿôèíäÿí èñïàí
äèëèíÿ òÿðúöìÿ åäèëìèø ìÿòíèíè ÀÁØ-äà âÿ Ëàòûí Àìåðèêàñû þëêÿëÿðèíäÿ éàøàéàí ìèëéîíëàðëà èñïàíäèëëè îõóúóéà òÿãäèì åäèð.
Éóõàðûäà âóðüóëàäûüûìûç êèìè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè éöêñÿê èíòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëû èëÿ ñÿúèééÿëÿíèð. Ëàêèí ýÿíúëÿðèí
åëìÿ, òÿùñèëÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðìÿëÿðè
ìÿñÿëÿíèí éàëíûç áèð òÿðÿôèäèð. Ýÿðÿê, þëêÿäÿ éöêñÿê òÿùñèë øÿðàèòè, ýÿíúëÿðèí
êðåàòèâ äöøöíúÿ òÿðçèíÿ óéüóí ìàääèòåõíèêè áàçà îëñóí êè, úÿìèééÿòèí ïîòåíñèàëû öçÿ ÷ûõñûí âÿ äöçýöí èñòèãàìÿòÿ
éþíÿëñèí. Ðåñïóáëèêàìûçäà òÿùñèëèí êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíÿ
äèããÿò ÷ÿêÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Ýÿíúëÿðèìèç èñòÿéèðëÿð êè, éàõøû
ìöòÿõÿññèñ, éàõøû ïåøÿêàð îëñóíëàð.
Èñòÿê îëà áèëÿð. Àíúàã òÿùñèëèí êåéôèééÿòè äÿ ýÿðÿê áó èñòÿêëÿ óçëàøñûí.
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ òÿòáèã
åäèëÿí éåíèëèêëÿð, ìöàñèð éàíàøìàëàð,
èñëàùàòëàð öìèä åäèðÿì êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà äà éàõøû íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá
÷ûõàðàúàãäûð”.
Þëêÿäÿ òÿùñèëèí êåéôèééÿò ýþñòÿðèúèëÿðèíèí éàõøûëàøìàñûíû øÿðòëÿíäèðÿí ÿí ìöùöì àìèëëÿðäÿí áèðè èñÿ ùå÷ øöáùÿñèç êè,
òÿùñèë ïðîñåñèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, òÿùñèë øÿáÿêÿñèíèí ìöàñèð èíôðàñòðóêòóðëà òÿìèí åäèëìÿñè, ìàääè-òåõíèêè áàçàíûí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, ìöàñèð ñòàíäàðòëàðà
úàâàá âåðÿí éåíè ìÿêòÿáëÿðèí òèêèëìÿñè,
áó éîëëà òÿùñèë îúàãëàðûíäà êîíòèíýåíò
ñûõëûüûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà, òÿäðèñ
ìöùèòèíèí îïòèìàëëàøäûðûëìàñûíà íàèë îëìàãäàí èáàðÿòäèð. Áó ìÿíàäà ñîí 10 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò âÿ
ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ òÿùñèë ìö-
ÿññèñÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ðåñïóáëèêàíûí ùÿð
éåðèíäÿ ìÿêòÿá òèêèíòèñèíèí ýåíèø âöñÿò
àëìàñû òÿãäèðÿëàéèãäèð. Áåëÿ êè, ñîí 10 èëäÿ äþâëÿò áàø÷ûñûíûí Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñè ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñè
îëàðàã òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ äÿ úèääè èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ðåñïóáëèêàíûí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ òÿùñèë ñàùÿñèíÿ àéðûëàí
õÿðúëÿð èëáÿèë àðòûð. Þòÿí èë þëêÿìèçäÿ òÿùñèëÿ äþâëÿò áöäúÿñè õÿðúëÿðèíèí 11,6 ôàèçè
ùÿúìèíäÿ âÿ éàõóä 2222,5 ìèëéîí ìàíàò âÿñàèò àéðûëûá êè, áó äà ÿââÿëêè èëëÿðäÿêèíäÿí õåéëè ÷îõäóð.
ñèñòåìèíèí òÿòáèã åäèëäèéè ìÿêòÿáëÿðèí
ñàéû ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûá.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí þëêÿíèí òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí èíôðàñòðóêòóðóíóí éåíèëÿøäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû ãàðøûéà ãîéäóüó âÿçèôÿëÿð, ùÿì÷èíèí, ãÿçàëû âÿçèééÿòäÿ îëàí
ìÿêòÿáëÿðè ÿùàòÿ åäèð. Ñîí 10 èëäÿ ÷îõëó
ñàéäà ãÿçàëû âÿçèééÿòäÿ îëàí ìÿêòÿá áèíàëàðû éà ÿñàñëû òÿìèð åäèëÿðÿê íîðìàë
âÿçèééÿòÿ ýÿòèðèëèá, éà äà îíëàðûí éåðèíäÿ
òÿçÿ ìÿêòÿá áèíàëàðû òèêèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãÿçàëû âÿçèééÿòäÿ îëàí ìÿêòÿáëÿðèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èëÿ áàüëû áèð
íå÷ÿ Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá âÿ ùÿìèí ñÿðÿíúàìëàðà óéüóí îëàðàã ãÿçàëû ìÿêòÿáëÿðèí éåíèëÿíìÿñèíÿ áþéöê ìÿáëÿüäÿ âÿñàèò àéðûëûá. Ìÿñÿëÿí, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí
“Ãÿçà âÿçèééÿòèíäÿ îëàí öìóìòÿùñèë
ìÿêòÿáëÿðè ö÷öí éåíè áèíàëàðûí òèêèëìÿñè
âÿ áèð ñûðà ìÿêòÿáëÿðäÿ ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû ùàããûíäà” 16 àâãóñò
2007-úè èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Åùòèéàò
Ôîíäóíäàí 14 ìèëéîí, “Ãÿçà âÿçèééÿòèíäÿ îëàí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿá áèíàëàðû-
íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí õàíûì
ßëèéåâà ìöíòÿçÿì îëàðàã òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ èíêèøàôû äÿñòÿêëÿéÿí éåíè-éåíè ëàéèùÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿùñèëëÿ áàüëû ëàéèùÿëÿðèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí ñþùáÿò à÷àí Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâà âóðüóëàéûá: “Ìöàñèð äöíéàäà ùÿð áèð þëêÿíèí èíêèøàôû, îíóí
äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû ö÷öí
òÿùñèëèí ðîëó ÿâÿçñèçäèð. Ìÿùç áóíà
ýþðÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó éàðàíäûüû
èëê ýöíäÿí òÿùñèëÿ éàðäûìû þç ôÿàëèééÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòè åëàí åòìèøäèð”.
Ôîíä 2005-úè èëäÿ òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
äàùà áèð òÿøÿááöñëÿ ÷ûõûø åäÿðÿê “Éåíèëÿøÿí Àçÿðáàéúàíà éåíè ìÿêòÿá” ëàéèùÿñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ ñòàðò âåðèá.
Ëàéèùÿíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä îëàí ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ êþìÿê åòìÿêäÿí, þëêÿ ìèãéàñûíäà ìöàñèð
ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí òÿùñèë êîìïëåêñëÿðè éàðàòìàãäàí, òÿäðèñèí ñÿâèééÿñèíÿ áèëàâàñèòÿ òÿñèð åäÿí ïðîáëåìëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàãäàí, úÿìèééÿòèí ìöõòÿëèô
íûí òèêèíòèñè, òÿìèðè âÿ àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ùàããûíäà” 23 èéóí
2008-úè èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ 25 ìèëéîí, “Ãÿçà âÿçèééÿòèíäÿ îëàí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èøèíèí äàâàì åòäèðèëìÿñè áàðÿäÿ” 23
èéóí 2009-úó èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ 13
ìèëéîí, “Ãÿçà âÿçèééÿòèíäÿ îëàí öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû
èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” 4 äåêàáð 2009-úó èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ 3
ìèëéîí ìàíàò âÿñàèò àéðûëûá.
òÿáÿãÿëÿðèíèí, éåðëè âÿ õàðèúè øèðêÿòëÿðèí,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí áó ñàùÿäÿ áèðýÿ
ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðÿðÿê öìóìè èøèí õåéðèíÿ éþíÿëòìÿêäÿí
èáàðÿòäèð. Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èíäèéÿäÿê 100 ìèíäÿí àðòûã øàýèðäèí òÿùñèë àëäûüû 400-äÿê ìÿêòÿá áèíàñû èíøà îëóíóá
âÿ éàõóä éåíèäÿí ãóðóëóá. Áó ìÿêòÿáëÿð
ðåñïóáëèêàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíè ÿùàòÿ
åäèð âÿ îíëàðäàí ùÿð áèðè ÿí ìöàñèð ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðèð.
Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí, ùÿì÷èíèí, “Òÿùñèëÿ
äÿñòÿê”, “Óøàã åâëÿðè âÿ èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí èíêèøàôû ïðîãðàìû” ëàéèùÿëÿðè óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàãäàäûð. Úàðè èëèí ÿââÿëèíäÿ èñÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó éåíè ëàéèùÿñèíè - “Ìÿêòÿáÿãÿäÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí èíêèøàôû”ïðîãðàìûíû úÿìèééÿòÿ òÿãäèì åòäè.
Ìÿêòÿá òèêèíòèñè
ýåíèø âöñÿò àëûá
Ñîí 10 èëäÿ þëêÿìèçèí òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ ÿëäÿ îëóíàí óüóðëàðäàí áèðè, ùå÷
øöáùÿñèç êè, ìÿêòÿá òèêèíòèñè èëÿ áàüëûäûð.
Òÿêúÿ îíó âóðüóëàìàã êèôàéÿòäèð êè,
ùàããûíäà áÿùñ îëóíàí äþâðäÿ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ìÿêòÿá òèêèíòèñèíÿ äàèð áèð íå÷ÿ àéðûúà Äþâëÿò
Ïðîãðàìû ãÿáóë åäèëèá. Áóíäàí áàøãà,
äèýÿð ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà äà ìÿêòÿá òèêèíòèñèíÿ áþéöê
äèããÿò éåòèðèëèð. Ìÿñÿëÿí, ðåýèîíëàðûí, Áàêû øÿùÿðèíèí âÿ ÿòðàô ãÿñÿáÿëÿðèí ñîñèàëèãòèñàäè èíêèøàôû, åëÿúÿ äÿ éîõñóëëóüóí
àçàëäûëìàñû, ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ùÿéàò
øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà ìÿêòÿá òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ýåíèø ìöääÿàëàð þç ÿêñèíè òàïûá. Åéíè çàìàíäà, þòÿí èë ãÿáóë åäèëÿí “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ
Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñû”íäà äà òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí èíôðàñòðóêòóðóíóí éåíèëÿíìÿñèíÿ ýåíèø éåð àéðûëûá.
Éóõàðûäà ãåéä îëóíàí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñû íÿòèúÿñèíäÿ ñîí 10 èëäÿ
Áàêû øÿùÿðèíäÿ âÿ ðåñïóáëèêàíûí áþëýÿëÿðèíäÿ 2700-äÿí ÷îõ éåíè ìÿêòÿá òèêèëèá
âÿ éàõóä ÿñàñëû òÿìèð åäèëèá. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ òÿõìèíÿí 1 ìèëéîí øàýèðäèí òÿùñèë øÿðàèòè éàõøûëàøûá, áèðíþâáÿëè òÿäðèñ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó
þëêÿìèçäÿ ìÿêòÿá
òèêèíòèñèíÿ ñàíáàëëû
òþùôÿëÿð âåðèð
Ðåñïóáëèêàìûçäà Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí ôîíäóí
ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-
Àçÿðáàéúàíäà âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí
ñûõûøäûðûëäûüû èëÿ áàüëû èääèàëàð ÿñàññûç âÿ ãÿðÿçëèäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû Èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñè:
- ßëè ìöÿëëèì, áó ýöí áÿçè Ãÿðá
äàèðÿëÿðè, áèð ñûðà õàðèúè òÿøêèëàòëàð
âÿ ìåäèà îðãàíëàðû Àçÿðáàéúàíäà
èíñàí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû âÿçèééÿòèí ïèñëÿøäèéèíè âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí ñûõûøäûðûëäûüûíû èääèà åäèðëÿð. Áó èääèàëàðà ìöíàñèáÿòèíèçè áèëìÿê èñòÿðäèê.
- Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí áàøëûúà
ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàíû ýöúëö, èíêèøàô åòìèø, ìöàñèð âÿ íöôóçó þëêÿéÿ ÷åâèðìÿêäèð. Ùåñàá åäèðèê êè, ñîí 10 èëäÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöùöì óüóðëàð ãàçàíûëûá. Þòÿí
äþâðäÿ ãàðøûéà ãîéóëìóø ÿñàñ âÿçèôÿëÿð-
äÿí áèðè äÿ þëêÿìèçäÿ ùöãóãè äþâëÿò ãóðóúóëóüó, âÿòÿíäàø òÿøÿááöñëÿðèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñè âÿ ñèéàñè ïëöðàëèçìÿ ÿñàñëàíàí ýöúëö äåìîêðàòèê úÿìèééÿòèí ôîðìàëàøìàñûíû òÿìèí åòìÿêäÿí èáàðÿò îëóá. Áó ìÿãñÿäëÿ ìþâúóä ãàíóíâåðèúèëèéèí áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà óéüóíëàøäûðûëìàñû àðäûúûë øÿêèëäÿ äàâàì åòäèðèëèá,
ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí, ãåéðè-ùþêóìÿò
òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà ìàíå÷èëèê òþðÿäÿí ùàëëàð àðàäàí ãàëäûðûëûá,
îíëàðà ùÿðòÿðÿôëè äþâëÿò äÿñòÿéè ýþñòÿðèëèá.
Ñèðð äåéèë êè, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí èíêèøàôûíû ìÿùäóäëàøäûðàí úèääè àìèëëÿðäÿí áèðè äÿ áó
ñàùÿäÿ ãàíóíëàðûí òÿëÿáëÿðèíèí òåçòåç ïîçóëìàñû - ãåéðè-øÿôôàôëûã, ìàëèééÿ-ó÷îò ñèñòåìèíèí ÿí àäè òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿ áèëìÿìÿñè âÿ ñ. îëóá. Ìþâúóä
áîøëóãëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿí áÿçè õàðèúè âÿ
äàõèëè äàèðÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ãàíóíâåðèúèëèéèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ çèää îëàðàã ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí, ÃÙÒ âÿ ÊÈÂ-ëÿðèí ôÿàëèééÿòèíÿ íöôóç åäèá, îíëàðû áó âÿ éà äèýÿð
ãåéðè-ãàíóíè éîëëàðëà ìàëèééÿëÿøäèðèá âÿ
ìöâàôèã îëàðàã èñòèãàìÿòëÿíäèðèáëÿð.
Ìÿùç áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, áÿçè ÃÙÒ-ëÿð
“õàëã äèïëîìàòèéàñû” àäû àëòûíäà èøüàë÷û
Åðìÿíèñòàíûí õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðûíûí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí éåðëè òÿøêèëàòëàðëà
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ãóðóá, äöøìÿí þëêÿíèí ìàðàãëàðûíûí èôàäÿ÷èñèíÿ ÷åâðèëèáëÿð. ßí àúûíàúàãëûñû èñÿ îäóð êè, áó òèïëè
ÃÙÒ âÿ ôèçèêè øÿõñëÿð, áÿçè æóðíàëèñòëÿð
îíëàðû ìàëèééÿëÿøäèðÿí õàðèúè äàèðÿëÿðÿ
àðõàëàíàðàã, þçëÿðèíè ìèëëè ãàíóíâåðèúè-
ëèêäÿí éöêñÿêäÿ òóòóá, þç ãðàíò ëàéèùÿëÿðèíè ðåéåñòðäÿí êå÷èðìÿêäÿí, ìàëèééÿ
ùåñàáàòëàðûíû òÿãäèì åòìÿêäÿí, âåðýè
þäÿìÿêäÿí âÿ ùþêóìÿòèí äèýÿð ãàíóíè
òÿëÿáëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðìÿêäÿí áîéóí ãà÷ûðûáëàð. Äþâëÿò îðãàíëàðûíûí àäåêâàò àääûìëàðû èñÿ òÿÿññöô êè, áó ýöí ùÿìèí äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíÿ
áàñãû”, ÃÙÒ-ëÿðèí âÿ ìåäèàíûí ôÿàëèééÿòèíèí “ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû” êèìè ãÿëÿìÿ
âåðèëèð, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ìÿãñÿäëè ãàðàéàõìà êàìïàíèéàñû òÿøêèë îëóíóð.
Ùåñàá åäèðèê êè, áÿçè Ãÿðá äàèðÿëÿðè,
áèð ñûðà õàðèúè òÿøêèëàòëàð âÿ ìåäèà îðãàíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà ýóéà “àâòîðèòàð”,
“äèêòàòóðà” âÿ ñ. áó êèìè èäàðÿ÷èëèê ìåòîäëàðûíûí òÿòáèã åäèëìÿñè èëÿ áàüëû èääèàëàðû ÿñàññûç âÿ ãÿðÿçëèäèð.
Àçÿðáàéúàíäà èñòÿð ãàíóíâåðèúèëèê,
èñòÿðñÿ äÿ ïðàêòèêè áàõûìäàí âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè ö÷öí ìöâàôèã øÿðàèò òàì òÿìèí åäèëèá. Ùþêóìÿòèí ÿñàñ òÿëÿáè îíäàí èáàðÿòäèð êè, èíêèøàô åòìèø Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà äà ÃÙÒ-ëÿðèí âÿ ìåäèàíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ äåìîêðàòèê àçàäëûãëàðäàí ñóè-èñòèôàäÿ ùàëëàðûíà éîë âåðèëìÿñèí âÿ áó ñàùÿäÿ ãàíóíëàðûí àëèëèéè òÿìèí åäèëñèí. Ãàíóíëàð òÿëÿá åäèð êè, ÃÙÒ-ëÿð þç íèçàìíàìÿëÿðèíÿ óéüóí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðñèí,
ãàíóí ãàðøûñûíäàêû âÿçèôÿëÿðèíè âÿ ìÿñóëèééÿòëÿðèíè äÿðèíäÿí äÿðê åòñèí, úÿìèééÿòäÿ èúòèìàè íÿçàðÿò ôóíêñèéàñûíû
ñàüëàì øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðñèí, îíëàðû
ñèéàñÿòÿ ñöðöêëÿéÿíëÿðÿ, ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí ÿëàâÿñèíÿ, áÿçè õàðèúè äàèðÿëÿðèí àíòè-Àçÿðáàéúàí ôÿàëèééÿòèíäÿ óúóç àëÿòÿ
÷åâèðìÿê èñòÿéÿíëÿðÿ “Éîõ!” äåñèíëÿð.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí
ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñè
Òöðêèéÿíèí www.ýàçåòåêàðñ.úîì õÿáÿð
ïîðòàëûíäà äÿðú îëóíóá
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñè Òöðêèéÿíèí
www.ýàçåòåêàðñ.úîì õÿáÿð ïîðòàëûíäà äÿðú îëóíóá.
“Ñåðæ Ñàðêèñéàí íþâáÿòè äÿôÿ ãàðøûëûãëû ðàçûëàøìàíû ïîçàðàã ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðèí áÿçè äåòàëëàðûíû þçöíÿ ñÿðô
åäÿí ôîðìàäà à÷ûãëàéûð” ñÿðëþâùÿëè ìöñàùèáÿäÿ òÿúàâöçêàð
Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí éàëàí âÿ ïîïóëèñò ÷ûõûøëàð öçÿðèíäÿ
ãóðóëàí ðèéàêàðëûüû äèããÿòÿ ÷ÿêèëèð. ßëè Ùÿñÿíîâ òóòàðëû ôàêòëàð
âÿ ìÿíòèãè ìöëàùèçÿëÿðëÿ Ðóñèéà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ Ñî÷èäÿ Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòëÿðèíèí êå÷èðäèêëÿðè ýþðöøäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðèí àéðû-àéðû ìÿãàìëàðûíû òÿùðèô îëóíìóø øÿêèëäÿ þç èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðìàãäà, Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷û ùÿðáè áèðëÿøìÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí ìþâãåëÿðèíÿ ñîí ùöúóìëàðû íÿòèúÿñèíäÿ òÿúàâöçêàð òÿðÿôèí þç èòêèëÿðèíèí ñàéûíû ýèçëÿòìÿêäÿ,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè ìÿñÿëÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ñöëù úÿùäëÿðèíèí ìàùèééÿòèíè äÿéÿðëÿíäèðÿ áèëìÿìÿêäÿ
Ñåðæ Ñàðêèñéàíû êÿñêèí èòòèùàì åäèð.
Ìöñàùèáÿ áó ôèêèðëÿ áàøà ÷àòûð: “... áöòöí äàõèëè âÿ õàðèúè
ìÿíáÿëÿðèí ìÿëóìàòëàðû ñîí ùàäèñÿëÿðäÿ Åðìÿíèñòàíûí 50éÿ éàõûí èòêè âåðäèéèíè òÿñäèãëÿéèð. Èòêèëÿðè ýèçëÿòìÿê Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè-ñèéàñè äàèðÿëÿðèíÿ ùå÷ çàìàí ìöéÿññÿð îëìàéàúàã. Ìÿñëÿùÿòäèð êè, Ñ.Ñàðêèñéàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà
ýÿëÿúÿê ñöëùÿ áèðáàøà çÿðáÿ âóðàí áó êèìè òÿõðèáàò÷û ùàëëàðû äàâàì åòäèðìÿêäÿíñÿ, åðìÿíè õàëãûíû ìöùàðèáÿíèí ýèðîâóíäà ñàõëàìàãäàíñà, ñîí èëëÿð þëêÿñèíè êöòëÿâè øÿêèëäÿ
òÿðê åäÿí, èø âÿ ÷þðÿê àõòàðûøûíäà áöòöí äöíéàéà ñÿïÿëÿíìèø ùÿìâÿòÿíëÿðèíèí ãåéäèíÿ ãàëñà äàùà éàõøû îëàð...”.
3
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
“Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” àíòè-Àçÿðáàéúàí
äàèðÿëÿðèí ðóïîðóíà ÷åâðèëèá
Àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè, î úöìëÿäÿí “Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” êèìè ðóïîðëàð
àíëàìàëûäûðëàð êè, þëêÿìèçäÿ èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóãëàðû ùàíñûñà ãöââÿëÿðèí
ìàðàãëàðû ÿñàñûíäà éîõ, ìèëëè äþâëÿòèìèçèí Êîíñòèòóñèéà òÿëÿáëÿðèíÿ ýþðÿ ãîðóíóð
Ñèðð äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê äÿéÿð âÿ òÿñèñàòëàðûí òÿøÿêêöë òàïäûüû ìöàñèð
ùöãóãè äþâëÿòäèð. Þëêÿìèçäÿ äàõèëè ñèéàñÿò
êóðñóíóí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè
äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè,
èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí
òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè òÿøêèë åäèð. Ñþç,
ôèêèð âÿ þçöíöèôàäÿ, åëÿúÿ äÿ èíòåðíåò àçàäëûüûíûí òÿìèí îëóíìàñû, ìåäèàíûí ìöñòÿãèë èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëìÿñè, êîððóïñèéà, ðöøâÿòõîðëóã êèìè íåãàòèâ ùàëëàðà ãàðøû
ãÿòèééÿòëè ìöáàðèçÿ àïàðûëìàñû, èúòèìàè-ñèéàñè èíñòèòóòëàðûí ëåýèòèì ôÿàëèééÿòèíÿ ÿëâåðèøëè
øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê
èíêèøàôûíûí, ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí
äàâàìëû îëàúàüûíà ÿìèíëèê éàðàäûð.
Ñàäàëàíàíëàðëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàí ñèéàñè,
ùöãóãè, èãòèñàäè èñëàùàòëàðû äàâàì åòäèðìÿê ÿçìèíäÿäèð âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áöòöí òÿäáèðëÿð
þëêÿìèçèí äàâàìëû èíêèøàôûíà, ìèëëè ìàðàãëàðà
õèäìÿò åäèð. Áöòöí áóíëàð, åéíè çàìàíäà, þëêÿäÿêè ÿñàñëû èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí ñàðñûëìàçëûüûíû òÿìèí åäèð. Áàøãà ñþçëÿ, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí íÿòèúÿñè êèìè, áó ýöí ôóíäàìåíòàë àçàäëûãëàðûí òÿìèí îëóíäóüó Àçÿðáàéúàí, ñþçöí ÿñë
ìÿíàñûíäà, ñàáèòëèê àäàñû êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð. Áó ìÿñÿëÿäÿ éåðëè âÿ õàðèúè åêñïåðòëÿðèí
öìóìè ðÿéè îäóð êè, Àçÿðáàéúàíäà ùþêì ñöðÿí âÿ àðäûúûë ñÿúèééÿ äàøûéàí ñàáèòëèéèí ÿñàñûíäà äóðàí áàøëûúà àìèë ùàêèìèééÿòèí ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ñèéàñè êóðñóí, ðåàëëàøäûðûëàí èñëàùàòëàðûí ìèëëè ìàðàãëàðà òàì úàâàá âåðìÿñèäèð.
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê
èíêèøàôûí ìèëëè ìîäåëèíè
ôîðìàëàøäûðûá
Øöáùÿñèç, áöòöí áóíëàð îíó ýþñòÿðèð êè,
Àçÿðáàéúàíäà äåìîêðàòèê òðàíñôîðìàñèéà
ïðîñåñè óüóðëà áàøà ÷àòäûðûëûá. Éÿíè, þëêÿìèçäÿ
äåìîêðàòèê òðàíñôîðìàñèéà ïðîñåñè äþâðöí âÿ
øÿðàèòèí ÷àüûðûøëàðûíà àäåêâàò ñóðÿòäÿ äàâàì
åòäèðèëèá âÿ ñòðàòåæè ùÿäÿô êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèø âÿçèôÿëÿð óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëèá. Åéíè çàìàíäà, äåìîêðàòèê èíêèøàô éîëóíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèñòåìàòèê òÿäáèðëÿðèí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, Àçÿðáàéúàíäà òÿêìèë ñèéàñè ñèñòåì
áÿðãÿðàð îëóíóá. Öìóìèééÿòëÿ, ìîäåðíëÿøìÿ
ñòðàòåýèéàñûíûí éåíè êåéôèééÿòäÿ äàâàì åòäèðèëìÿñè, ñèéàñè ìÿäÿíèééÿòèí éåíè êåéôèééÿò öíñöðëÿðè èëÿ çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè, èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿêìèëëèê ñÿâèééÿñèíèí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ òÿìÿë ñòðàòåæè
òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè, ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè, ñóáéåêòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðÿ ðåàë ÿëâåðèøëè çÿìèí éàðàäàí ïëöðàëèñò
ìöùèòèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè êèìè ñòðàòåæè ñÿúèééÿ äàøûéàí ôàêòîðëàð òÿêìèë âÿ ìöêÿììÿë
ñòðóêòóð åëåìåíòëÿðèíÿ ìàëèê îëàí ñèéàñè ñèñòåìèí òàìëûüûíû òÿìèí åäèá.
Òÿñàäöôè äåéèë êè, Ãÿðáèí àïàðûúû äåìîêðàòèê äþâëÿòëÿðè âÿ òÿøêèëàòëàðû Àçÿðáàéúàíûí
äåìîêðàòèéà éîëóíà ñàäèã îëäóüóíó ÿìèíëèêëÿ áÿéàí åòìÿêäÿäèðëÿð. Äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ ñàäèã îëàí, þç äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèíè
ñûðô ìèëëè ìàðàãëàð öçÿðèíäÿ ãóðàí Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûã ñòðàòåæè ïðèîðèòåò êèìè ìöÿééÿí åäèëèð.
Àçÿðáàéúàí ìèëëè ìàðàãëàðà
õèäìÿò åäÿí ìöñòÿãèë
ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð
ßí ÿñàñû áóäóð êè, þëêÿìèç ìèëëè ìàðàãëàðà õèäìÿò åäÿí ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû ðàñèîíàë ñÿúèééÿ äàøûéûð, åëÿúÿ äÿ þëêÿìèç ùå÷ áèð ãóðóìäàí, ìèëëè äþâëÿòäÿí àñûëû
îëìàéàí ìöñòÿãèë ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèêäèð.
Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ñûðô
þëêÿíèí ìèëëè ìàðàãëàðûíà ñþéêÿíèð âÿ ÿñàñ
ñòðàòåæè ùÿäÿô óçóíìöääÿòëè èíêèøàôûí òÿìèí
îëóíìàñûäûð. Áóíäàí áàøãà, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ìþâãåéè äàâàìëû îëàðàã ìþùêÿìëÿíèð, Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð
ñèñòåìèíèí íöôóç âÿ ýöú èéåðàðõèéàñûíäà ìöòÿìàäè éöêñÿëèøÿ ìàëèêäèð. Åéíè çàìàíäà,
ðàñèîíàë èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ýöúöíö àðòûðìàãëà éàíàøû, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã íöôóçóíóí
äàâàìëû îëàðàã éöêñÿëìÿñèíÿ ñòðàòåæè òþùôÿëÿð âåðèð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ, þëêÿ èãòèñàäèééàòû äöíéàíûí ðÿãàáÿòãàáèëèééÿòëè èãòèñàäèééàòëàðû ïèëëÿñèíäÿ äàâàìëû ñóðÿòäÿ èðÿëèëÿéèð.
Äöíéàíûí íöôóçëó ñòðàòåæè àðàøäûðìàëàð ìÿðêÿçëÿðè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíûí éöêñÿê áåéíÿëõàëã íöôóçà ìàëèê îëìàñû, áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíÿ èíòåãðàñèéà åòìÿñè òÿãäèðÿëàéèã ùàë êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð.
Ìÿùç áöòöí áóíëàð îíó ýþñòÿðèð êè, ìöàñèð ùöãóãè, äåìîêðàòèê äþâëÿò îëàí Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ìöñáÿò èìèúÿ,
éöêñÿê íöôóçà ìàëèêäèð.
Àçÿðáàéúàí ùöãóãè
äþâëÿòäèð âÿ ùÿð áèð øÿõñ
ãàíóí ãàðøûñûíäà áÿðàáÿðäèð
Åéíè çàìàíäà, ùöãóãè äþâëÿò îëàí Àçÿð-
áàéúàíäà ùÿð áèð âÿòÿíäàø ãàíóíëà ìöÿééÿí îëóíìóø ãàéäàäà þç ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíäàí ñÿðáÿñò ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ åäÿ áèëèð,
åëÿúÿ äÿ, ãåéäÿ àëûíìûø ãàíóíàçèää ùÿðÿêÿòëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
àäåêâàò ñòðóêòóðëàð òÿðÿôèíäÿí ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Ëàêèí òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, áÿçè ãóðóì âÿ øÿõñëÿð, åëÿúÿ äÿ ìöÿééÿí äàèðÿëÿðèí ðóïîðó ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí ìåäèà
ãóðóìëàðû “èíñàí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè”
àäû èëÿ ãàíóí ïîçóíòóëàðûíà ùàãã ãàçàíäûðûð, ãàíóíëàðûí àëèëèéè ïðèíñèïèíè ùå÷ÿ ñàéûðëàð.
Åðìÿíè ëîááèñè, àíòè-Àçÿðáàéúàí
âÿ èñëàìîôîá äàèðÿëÿð “Òùå
Wàñùèíýòîí Ïîñò” êèìè ðóïîðëàð
âàñèòÿñèëÿ þëêÿìèçÿ òÿçéèã
åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð
Áó êîíòåêñòäÿ ÀÁØ-äà íÿøð îëóíàí “Òùå
Wàñùèíýòîí Ïîñò” ãÿçåòè äÿðú åòäèéè áèð ìÿãàëÿäÿ Àçÿðáàéúàíäà ýóéà èíñàí ùàãëàðûíûí ïîçóëìàñû èääèàñû èëÿ ÷ûõûø åäèá. ßëáÿòòÿ,
áó, åðìÿíè ëîááèñè, àíòè-Àçÿðáàéúàí âÿ èñëàìîôîá äàèðÿëÿðèí “Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” êèìè ðóïîðëàð âàñèòÿñèëÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
òÿçéèã åòìÿñèäèð. ×öíêè ÀÁØ-äàêû àíòèÀçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè äÿñòÿêëÿäèêëÿðè - þëêÿìèçäÿ èëëåãàë ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí øÿõñ âÿ ãóðóìëàðûí (ÿñàñÿí ÃÙÒ òÿìñèë÷èëÿðèíèí) ùöãóãè ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá îëóíìàëàðûíäàí äÿðèí
íàðàùàòëûã êå÷èðèðëÿð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ äÿ,
ãàíóí ïîçóíòóëàðûíà ùàãã ãàçàíäûðûð, ùöãóãóí àëèëèéè ïðèíñèïèíÿ ìÿùÿë ãîéìàéàðàã
þç äàüûäûúû ìàðàãëàðû íàìèíÿ Àçÿðáàéúàíà
òÿñèð âÿ òÿçéèã ýþñòÿðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Àìåðèêàñàéàüû äåìîêðàòèéà, éàõóä ÀÁØ èíñàí ùöãóã
âÿ àçàäëûãëàðûíûí ÿí ÷îõ ïîçóëäóüó þëêÿëÿðäÿíäèð
Ðåàëëûã ýþñòÿðèð êè, áó ýöí ÀÁØ ðÿùáÿðëèéèíèí ùÿð ùàíñû áèð äþâëÿòÿ éîë
ýþñòÿðìÿéÿ, àüûë þéðÿòìÿéÿ íÿ ìÿíÿâè, íÿ äÿ ùöãóãè úÿùÿòäÿí ùàããû éîõäóð
Ìÿëóìäóð êè, þçöíö äöíéàäà
äåìîêðàòèéàíûí ùàìèñè êèìè ýþñòÿðÿí, áàøãà äþâëÿòëÿðè äåìîêðàòèéà
ïðèíñèïëÿðèíÿ äöçýöí ÿìÿë åòìÿìÿêäÿ ýöíàùëàíäûðàí, “äåìîêðàòèéà íàìèíÿ” ìöùàðèáÿëÿð àïàðàí
ÀÁØ-ûí þçö èäåàë äåìîêðàòèéàäàí
õåéëè óçàãäûð. Ìöòÿìàäè îëàðàã éàéûëàí èíôîðìàñèéàëàð ÀÁØ-ûí þçö áàðÿäÿ éàðàòäûüû èìèúèí ùÿãèãÿòëÿ çèääèééÿò òÿøêèë åòäèéèíè îðòàéà ãîéóð.
ÔÅÐÃÓÑÎÍ ÁÞÙÐÀÍÛ
ÀÁØ-ÄÀ ÈÐÃ×ÈËÈÉÈÍ
ÉÖÊÑßÊ ÙßÄÄß
ÎËÄÓÜÓÍÓ ÝÞÑÒßÐÄÈ
Éàðàíäûüû ýöíäÿí áÿðè èðãè çÿìèíäÿ èñòèñìàð, ãàðøûäóðìà âÿ àéðû-ñå÷êèëèéèí ÀÁØ-ûí ÿñàñ ïðîáëåìëÿðèíäÿí
áèðè îëäóüó áÿëëèäèð. Ùàçûðêû àìåðèêàëûëàðûí ÿêñÿðèééÿòèíèí ÿúäàäëàðû îëàí àâðîïàëûëàðûí éåíè ãèòÿäÿ ìÿñêóíëàøìàñû çàìàíû êöòëÿâè ãûðüûíëàð, õÿñòÿëèêëÿð, àúëûã íÿòèúÿñèíäÿ 100 ìèëéîíäàí
àðòûã àáîðèýåíèí ìÿùâ îëìàñû, âàðëûüû-
úè ìåäèàíûí äèããÿòèíè ÷ÿêÿí áàøãà áèð
ìÿãàì ÿëèéàëûí ìèòèíã÷èëÿðèí ãàðøûñûíà àüûð ñèëàùëàð âÿ ùÿðáè òåõíèêà èëÿ ÷ûõàí ïîëèñèí äàùà ÷îõ îðäó ãöââÿëÿðèíè
õàòûðëàòìàñûäûð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Ôåðãóñîí êö÷ÿëÿðèíäÿêè ñîí ýöíëÿðèí
ìÿíçÿðÿëÿðèíèí ÀÁØ îðäóñóíóí Èðàãäà âÿ ßôãàíûñòàíäàêû ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðëà áÿíçÿðëèéè àìåðèêàëûëàðäà øîê
åôôåêòè éàðàäûá.
Ìàéêë Áðàóí îëàéû 2012-úè èëäÿ Ôëî-
ôàèç ÷îõäóð. 2009-úó èë ùåñàáàòûíà
ÿñàñÿí, þìöðëöê ùÿáñ îëóíàí úèíàéÿòêàðëàðûí ö÷äÿ èêèñè ãåéðè-àüëàðäûð.
Áàøãà áèð ìÿëóìàòà ýþðÿ, 2008-úè èëëÿ
ìöãàéèñÿäÿ 2012-úè èëäÿ êå÷èðèëÿí
ñîðüóäà ãàðàäÿðèëèëÿðÿ ìÿíôè ìöíàñèáÿò èôàäÿ åäÿíëÿðèí íèñáÿòè 3 ôàèç àðòàðàã 51 ôàèçÿ ÷àòûá. Áÿíçÿð ñîðüóëàð
ÀÁØ-äà äèýÿð àüäÿðèëè îëìàéàí èðãëÿðÿ ãàðøû ìöíàñèáÿòèí äÿ òÿäðèúÿí ïèñëÿøäèéèíè ýþñòÿðèð.
ÀÁØ-äà èúòèìàè ðÿéÿ ÷îõ úèääè
òÿñèð ýþñòÿðäè, àðòûã äåìîêàðòèéà
ÿíÿíÿëÿðè èëÿ þéöíÿí þëêÿëÿðèí
âÿòÿíäàøëàðû þçëÿðèíè ñèâèë ùàãëàðûíäàí ìÿùðóì ùèññ åäèðëÿð.
Àçàäëûüûí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû ÀÁØ æóðíàëèñòëÿðèíèí äÿ
ôÿàëèééÿòèíäÿ ìàíåÿëÿð òþðÿäèð.
Áèð ìöääÿò ÿââÿë ÀÁØ-ûí àïàðûúû ìåäèà ãóðóìëàðûíûí òÿìñèë÷èëÿðè òÿðÿôèíäÿí ïðåçèäåíò Áàðàê
Îáàìàéà þëêÿäÿêè ñþç âÿ ìåäèà àçàäëûüûíûí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñûíà åòèðàç åäèëäèéè ìÿêòóáóí öíâàíëàíìàñû ðåàë ìÿíçÿðÿíè
ýþç þíöíÿ ñÿðèð. Ùÿì÷èíèí,
Ôåðãóñîí îëàéëàðû çàìàíû ùàäèñÿíè
ìöøàùèäÿ åäÿí æóðíàëèñòëÿð äÿ ïîëèñ
çîðàêûëûüûíà ìÿðóç ãàëûá, “Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” âÿ “Ùóôôèíýòîí Ïîñò”
ãÿçåòëÿðèíèí ÿìÿêäàøëàðû òóòóëàðàã
ïîëèñ ìÿíòÿãÿñèíÿ àïàðûëûáëàð. Ìèòèíãëÿðè ìöøàùèäÿ åäÿí õàðèúè ìåäèà
íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ ïîëèñèí ùÿäÿôèíÿ
÷åâðèëèáëÿð. Ýþðÿñÿí, Àçÿðáàéúàíäàêû
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí âÿçèé-
“Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” ãÿçåòèíèí
äÿðú åòäèéè èôàäÿëÿð òàìàìèëÿ
ãÿðÿçëè õàðàêòåð äàøûéûð
Áåëÿëèêëÿ àéäûí îëóð êè, “Òùå Wàñùèíýòîí
Ïîñò” ãÿçåòèíèí Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ äÿðú
åòäèéè èôàäÿëÿð òàìàìèëÿ ãÿðÿçëè õàðàêòåð äàøûéûð. Áó, åéíè çàìàíäà, îíà äÿëàëÿò åäèð êè,
þç ôÿàëèééÿòè èëÿ äöíéàéà “íöìóíÿ” îëäóüóíó èääèà åäÿí áó ìåäèà ãóðóìó, ÿñëèíäÿ,
áèð ñûðà ùàëëàðäà òÿçéèã ãðóïëàðûíûí ðóïîðó
ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð.
Áóíäàí áàøãà, áÿùñ îëóíàí ìåäèà ãóðóìó íÿäÿíñÿ Ãÿðá þëêÿëÿðèíäÿ, åëÿúÿ äÿ
Àâðîïà ìÿêàíûíäà âÿ ÀÁØ-ûí þçöíäÿ ÷îõñàéëû ãàíóí ïîçóíòóëàðûíà äàèð ùÿð ùàíñû áèð
ìÿëóìàò äÿðú åòìèð, áó ìÿñÿëÿëÿðäÿí éàí
êå÷ìÿéè öñòöí òóòóð.
Àììà áöòöí áóíëàðà ðÿüìÿí, Àçÿðáàéúàíäà ùÿð áèð øÿõñ ãàíóí ãàðøûñûíäà áÿðàáÿðäèð âÿ ùå÷ êÿñ ÿëàùèääÿ ùöãóãëàðà ìàëèê
äåéèë. Ñþçöýåäÿí äàèðÿëÿð, î úöìëÿäÿí,
“Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” êèìè ðóïîðëàð ìÿùç
áóíó íÿçÿðÿ àëàðàã àíëàìàëûäûðëàð êè, þëêÿìèçäÿ èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóãëàðû ùàíñûñà
ãöââÿëÿðèí ìàðàãëàðû ÿñàñûíäà éîõ, ìèëëè
äþâëÿòèìèçèí Êîíñòèòóñèéà òÿëÿáëÿðèíÿ ýþðÿ
ãîðóíóð.
Ìèëëè ìàðàãëàðà çèää ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿíëÿðèí ãåéðè-ãàíóíè
ôÿàëèééÿòëÿðèíèí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñû ö÷öí ùÿð çàìàí
ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðöëÿúÿê
Ñþçöýåäÿí äàèðÿëÿð, î úöìëÿäÿí “Òùå
Wàñùèíýòîí Ïîñò” êèìè ðóïîðëàð îíó äà áèëìÿëèäèðëÿð êè, ìèëëè âÿ èúòèìàè ìàðàãëàðà çèää
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí øÿõñëÿðèí ãåéðè-ãàíóíè
ôÿàëèééÿòëÿðèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áóíäàí ñîíðà äà ìöâàôèã òÿäáèðëÿð
ýþðöëÿúÿê. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ãàíóíëàðûí
âÿ ùöãóãóí àëèëèéè ïðèíñèïè ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ ñîñèàë ñòàòóñóíäàí, ïåøÿ
ìÿíñóáèééÿòèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã ùÿð êÿñ
ãàíóí ãàðøûñûíäà ìöÿééÿí âÿçèôÿ âÿ þùäÿëèêëÿðÿ ìàëèêäèð. Ùöãóãè äþâëÿòèí âÿçèôÿñè
úÿìèééÿòèí ìÿíàôåëÿðèíè ãàíóíëàð ÿñàñûíäà
ãîðóìàãäûð. Ìÿùç ãàíóíóí èøëÿäèéè úÿìèééÿòëÿðäÿ èúòèìàè âÿ äþâëÿò ìÿíàôåëÿðèíÿ çèää
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿíëÿð ëàéèã îëäóãëàðû úÿçàíû
àëûðëàð.
Àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí
ìàíèïóëéàñèéàñû ùå÷ áèð íÿòèúÿ
âåðìÿéÿúÿê
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, Àçÿðáàéúàí þç èíêèøàô
éîëóíäà èðÿëèëÿéèð âÿ èúòèìàè ìàðàãëàðûí, ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí îëóíìàñû ÿñàñ ìÿãñÿä êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèøäèð. Áÿçè àíòèÀçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí áó úöð íåãàòèâ úÿùäëÿðè ùå÷ áèð íÿòèúÿ âåðìÿéÿúÿê. Ùÿì÷èíèí,
áåëÿ ìàíèïóëéàñèéàëàðëà þëêÿìèçäÿ èúòèìàè
ðÿéÿ íåãàòèâ òÿñèð åòìÿê ìöìêöí äåéèë. Áó
ñÿéëÿð íÿ Àçÿðáàéúàíûí ïîçèòèâ áåéíÿëõàëã
èìèúèíÿ êþëýÿ ñàëà, íÿ äÿ êè, þëêÿìèçäÿêè èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ òÿñèð ýþñòÿðÿ áèëÿð.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
íû ñöðäöðÿí áèð íå÷ÿ ìèëéîíëóã éåðëèëÿðèí ðåçåðâàñèéàëàðäàêû éàøàì ìöúàäèëÿñè äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí äèããÿòèíäÿí êÿíàðäà ãàëàí, ëàêèí òÿêçèáåäèëìÿç àúû ýåð÷ÿêëèêäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ,
äöíéà ñèâèëèçàñèéàñûíûí ãóëäàðëûã äþâðöíö ÷îõäàí ýåðèäÿ ãîéäóüó áèð âàõòäà, éåíè äþâðäÿ áó ñèñòåìèí Àìåðèêà
ãèòÿñèíäÿ äèð÷ÿëäèëìÿñè âÿ ÕÛÕ ÿñðäÿ
ëÿüâ îëóíìàñûíà áàõìàéàðàã, ôÿñàäëàðûíûí áó ýöíÿäÿê ãàëìàñû ÀÁØ òàðèõèíèí óòàíúâåðèúè êå÷ìèøèíèí þëêÿíè
äàèì èçëÿäèéèíè ýþñòÿðèð.
Ñîí ýöíëÿðäÿ ÀÁØ-ûí Ìèññóðè øòàòûíûí Ôåðãóñîí øÿùÿðèíäÿ éàøàíàí
îëàéëàð äåìîêðàòèéàíûí, àçàäëûüûí “áåøèéè” îëäóüóíó èääèà åäÿí áó þëêÿäÿ
èðã÷èëèéèí ìþâúóäëóüóíó, ùÿòòà ñîí èëëÿðäÿ áèð ãÿäÿð äÿ êÿñêèíëÿøäèéèíè òÿñäèã åäèð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, áèð íå÷ÿ ýöí
ÿââÿë Ôåðãóñîí øÿùÿð ñàêèíè 18 éàøëû
ãàðàäÿðèëè Ìàéêë Áðàóí ïîëèñëÿ àðàñûíäà éàðàíàí ìöáàùèñÿíèí íÿòèúÿñèíäÿ
ñèëàùñûç îëìàñûíà âÿ ÿëëÿðèíè ùàâàéà
ãàëäûðìàñûíà áàõìàéàðàã, ýöëëÿëÿíèá.
Áó ùàäèñÿ øÿùÿðèí èðãè àéðû-ñå÷êèëèéè
äàèì öçÿðèíäÿ ùèññ åäÿí ãàðàäÿðèëè
ÿùàëèñèíèí ýöíëÿðäèð êè, ìèòèíã âÿ åòèðàç
éöðöøëÿðè êå÷èðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá.
Ãåéä åäÿê êè, Ôåðãóñîí øÿùÿðèíèí 21
ìèí íÿôÿð ÿùàëèñèíèí 67 ôàèçè ãàðàäÿðèëèäèð. Øÿùÿðèí ìåðèíèí, ïîëèñ èäàðÿñèíèí
ðÿèñèíèí, ÿêñÿð éöêñÿê ðöòáÿëè òÿùëöêÿñèçëèê ÿìÿêäàøëàðûíûí âÿ äèýÿð ðÿùáÿð
øÿõñëÿðèí àüäÿðèëè îëìàñû ÿùàëèäÿ øÿùÿð
ùàêèìèééÿòèíèí îíëàðû ëàéèãèíúÿ òÿìñèë
åòìÿìÿñè, åëèòàäà èðãè ïðîïîðñèîíàëëûüûí ïîçóëìàñû òÿñÿââöðö éàðàäûð.
Ìþâúóä âÿçèééÿò ùöãóãëàðûíû òÿëÿá åäÿí ãàðàäÿðèëèëÿðÿ ìöíàñèáÿòäÿ
þçöíö àéäûí ýþñòÿðèð. Ìÿëóì îëäóüó
êèìè, åòèðàç éöðöøëÿðè ãûñà çàìàíäà
òîããóøìàéà ÷åâðèëèá, åòèðàç÷ûëàðà ãàðøû áÿçèëÿðèíèí éàðàëàíìàñûíà ñÿáÿá
îëàí ðåçèí ýöëëÿëÿðäÿí, ýþçéàøàðäûúû
ãàçäàí èñòèôàäÿ îëóíóá. Éåðëè âÿ õàðè-
éÿòè èëÿ áàüëû òåç-òåç éàëàí èòòèùàìëàðà
éîë âåðÿí “Òùå Wàñùèíýòîí Ïîñò” ãÿçåòè þç þëêÿñèíäÿ ÿìÿêäàøûíûí áàøûíà ýÿòèðèëÿíëÿð áàðÿäÿ íÿ äöøöíöð?
Ãÿçåò áàøãà þëêÿëÿðèí áÿçè þçöíö
“æóðíàëèñò” àäëàíäûðàí ãàíóí ïîçóúóëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿê ÿâÿçèíÿ, þç
ÿìÿêäàøëàðûíûí ãàéüûñûíà ãàëñà, äàùà ìÿíòèãëè îëìàçìû?
ÀÁØ-ÛÍ ÁÀØÃÀËÀÐÛÍÀ ÄßÐÑ
ÊÅ×ÌßÉß ÙÀÃÃÛ ÉÎÕÄÓÐ
ðèäà øòàòûíäà 17 éàøëû ãàðàäÿðèëè ýÿíú
Ìàðòèí Òðàéâîíóí ñèëàùñûç îëäóüó ùàëäà ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí “òÿùëöêÿëè” ýþðöíäöéö ö÷öí ýöëëÿëÿíÿðÿê þëäöðöëìÿñèíè
äÿ õàòûðëàäûð. Îíó ãÿòëÿ éåòèðÿí ïîëèñ èø÷èñèíèí áÿðàÿò ãàçàíàðàã àçàä åäèëìÿñè ýåíèø èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí ãàðàäÿðèëè ñàêèíëÿðèí ùöãóãëàðûíûí ïîçóëìàñû
êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëìèøäè. Ìàéêë Áðàóíó ãÿòëÿ éåòèðÿí ïîëèñ èñÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí úèääè ãîðóíìà àëòûíäàäûð. Ôåðãóñîí ùàäèñÿëÿðè
ýþñòÿðäè êè, ÀÁØ-ûí ùàçûðêû ïðåçèäåíòèíèí ñèìàñûíäà äöíéàéà âåðèëÿí èñìàðûúà áàõìàéàðàã, þëêÿíèí èðã÷èëèê
ïðîáëåìëÿðèíè ãàðàíëûãäà ýèçëÿòìÿê
ìöìêöí äåéèë.
ßëáÿòòÿ, ñàäàëàíàíëàð ÀÁØ-äà
èðãè àéðû-ñå÷êèëèéèí éåýàíÿ òÿçàùöðëÿðè äåéèë. ÀÁØ ÿùàëèñèíèí 13 ôàèçèíè
òÿøêèë åäÿí ãàðàäÿðèëèëÿð ÿíÿíÿâè
îëàðàã þëêÿíèí éîõñóë, èøñèç, ñàâàäñûç ÿùàëèñèíèí ÿñàñ ùèññÿñèíè òÿøêèë
åäèð. Òÿÿúúöáëö äÿ îëñà, ÀÁØ-ûí úÿíóá øòàòëàðûíäàêû áÿçè ìÿêòÿáëÿðèíäÿ
ùÿëÿ äÿ àüäÿðèëè âÿ ãàðàäÿðèëè øàýèðäëÿð áóðàõûëûø øÿíëèêëÿðèíè àéðû-àéðûëûãäà
ãåéä åäèðëÿð.
Àðàøäûðìàëàð ýþñòÿðèð êè, ãàðàäÿðèëèëÿð âÿ Ëàòûí Àìåðèêàñû ìÿíøÿëèëÿð
àüëàðëà ìöãàéèñÿäÿ ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí
êö÷ÿäÿ äàùà òåç-òåç ñàõëàíàðàã éîõëàíûøà ìÿðóç ãàëûðëàð. Íéó-Éîðê øÿùÿðèíäÿ ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí ñàõëàíûëàðàã
ñîðüó-ñóàë åäèëÿíëÿðèí 80 ôàèçè ãàðàäÿðèëèëÿð âÿ ëàòûí àìåðèêàëûëàðäûð. Ãàíóí ïîçóíòóñóíäà èòòèùàì îëóíàí àüëàðëà ìöãàéèñÿäÿ ãàðàäÿðèëèëÿðÿ ùÿáñ
úÿçàñûíûí âåðèëìÿ åùòèìàëû 33 ôàèç
éöêñÿêäèð. ÀÁØ-ûí Ùþêì Êîìèññèéàñûíûí 2010-úó èë ùåñàáàòûíà ÿñàñÿí,
ãàðàäÿðèëè âÿòÿíäàøëàðà âåðèëÿí ùÿáñ
ìöääÿòè åéíè úèíàéÿòëÿðäÿ èòòèùàì
îëóíàí àüäÿðèëèëÿðëÿ ìöãàéèñÿäÿ 10
ÀÁØ-ÄÀ ÆÓÐÍÀËÈÑÒËßÐß Âß
ÌÅÄÈÀÉÀ ÒßÇÉÈÃëÿð
ýöúëÿíèð
Ìÿëóìäóð êè, èíñàíëàðûí øÿõñè òåëåôîí äàíûøûãëàðû, åëåêòðîí ìÿêòóáëàøìàëàðû óçóí ìöääÿò ÀÁØ äþâëÿò îðãàíëàðûíûí ýèçëè íÿçàðÿòè àëòûíäà îëóá.
2013-úö èëäÿ ÀÁØ êÿøôèééàòûíûí êå÷ìèø ÿìÿêäàøû Åäâàðä Ñíîóäåíèí
ÀÁØ-ûí Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Àýåíòëèéè
òÿðÿôèíäÿí þëêÿñèíäÿ âÿ äöíéàíûí äèýÿð éåðëÿðèíäÿ ìèëéîíëàðëà èíñàíûí òåëåôîí äàíûøûãëàðûíûí âÿ âèðòóàë ìÿêàíäàêû ôÿàëèééÿòèíèí èçëÿíäèéèíè èôøà åòìÿñè øÿõñè ùÿéàòûí ýèçëèëèéè ïðèíñèïèíèí
úèääè òÿùëöêÿ ãàðøûñûíäà îëäóüóíó îðòàéà ãîéäó. ÀÁØ-ûí Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Àýåíòëèéè áó íÿçàðÿòèí áèðáàøà îëàðàã òåððîð÷óëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿ õàðàêòåðè äàøûäûüûíû áèëäèðñÿ äÿ, òÿùëöêÿñèçëèê íàìèíÿ àçàäëûüûí âÿ øÿõñè ùÿéàòûí òîõóíóëìàçëûüûíûí ãóðáàí âåðèëìÿñèíÿ áþéöê åòèðàçëàð âàð. ÀÁØ-ûí
êå÷ìèø ïðåçèäåíòè Úèììè Êàðòåð äÿ
áó ùàäèñÿ èëÿ ÿëàãÿäàð êÿñêèí ÷ûõûøëàð
åäÿðÿê þëêÿñèíäÿ äåìîêðàòèéàíûí
ìþâúóäëóüóíó ñóàë àëòûíà àëûá. Èíñàíûí ýöíäÿëèê ùÿéàòûíûí, øÿõñè òåëåôîí
äàíûøûãëàðûíûí, åëåêòðîí ìÿêòóáëàøìàëàðûíûí èçëÿíìÿñè òÿêúÿ øÿõñè òîõóíóëìàçëûüûí ïîçóëìàñû äåéèë, áó, ùÿì
äÿ ñöáóò åäèð êè, ñèéàñè àçàäëûãëàðà
ãàðøû éþíÿëÿí, “òåððîð÷óëóãëà ìöáàðèçÿ” àäû àëòûíäà ìöõàëèô äöøöíúÿëè èñòÿíèëÿí øÿõñ ùÿäÿôÿ ÷åâðèëÿ áèëÿð. 2013úö èëèí èéóë àéûíäà ÀÁØ-äà êå÷èðèëÿí
ñîðüóíóí íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ, ðåñïîíäåíòëÿðèí 70 ôàèçè ùåñàá åäèð êè, ùþêóìÿòèí òåëåôîí âÿ èíòåðíåò èñòèôàäÿ÷èëÿðèíèí þòöðäöéö ìÿëóìàòëàðû òîïëàìàñû
àíòèòåððîðèçì òÿäáèðëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí
êÿíàðà ÷ûõûð. Ñíîóäåíèí èôøàåäèúè
à÷ûãëàìàëàðû Ãÿðáäÿ, õöñóñÿí äÿ
Ìàðàãëûäûð êè, ÀÁØ-ûí þç ýþçöíäÿêè òèðè ýþðìÿéÿí ñèéàñè äàèðÿëÿðè ìöõòÿëèô öñóë âÿ èòòèùàìëàðëà àéðû-àéðû þëêÿëÿðÿ òÿçéèãëÿð ýþñòÿðìÿêäÿ äàâàì
åäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, åðìÿíè ëîááèñèíèí
Òöðêèéÿéÿ ãàðøû ãîíäàðìà “ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû êàìïàíèéàñûíà äÿñòÿê âåðèëèð, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû èøüàëûíà åòèðàç îëàðàã áó þëêÿ èëÿ
ñÿðùÿäëÿðè áàüëû ñàõëàìàñûíäàí íàðàçûëûã èôàäÿ åäèëèð. Óéäóðìà èòòèùàìëàðû
ìöäàôèÿ åäÿí ùÿìèí äàèðÿëÿð íÿäÿíñÿ, Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
èøüàë÷û ÿìÿëëÿðèíè, Õîúàëû ñîéãûðûìûíû
ýþðìÿçäÿí ýÿëèðëÿð. Ýþðÿñÿí, Òöðêèéÿíè èíñàíëûã ÿëåéùèíÿ úèíàéÿòëÿðäÿ èòòèùàì åäÿí ÀÁØ êîíãðåñìåíëÿðè þç
þëêÿëÿðèíèí Âéåòíàì, Êàìáîúà õàëãû
ö÷öí ôàúèÿéÿ ÷åâðèëÿí ÿìÿëëÿðèíè,
ÀÁØ-ûí èíñàíëàðà ãàðøû íöâÿ ñèëàùûíû,
þçö äÿ èêè äÿôÿ òÿòáèã åäÿí éåýàíÿ þëêÿ îëäóüóíó õàòûðëàéûðëàðìû? Áÿñ
ÀÁØ-ûí Éàõûí Øÿðãäÿ ýóéà äåìîêðàòèêëÿøìÿíè äÿñòÿêëÿéÿí, ÿñëèíäÿ èñÿ
ðåýèîíó âèðàí ãîéàí, õàëãëàðûíû äàâàìëû áÿäáÿõò÷èëèéÿ äö÷àð åäÿí ôÿàëèééÿòèíè íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð? Áöòöí áóíëàð âÿ äèýÿð ÷îõñàéëû ùÿãèãÿòëÿð îíó ýþñòÿðèð êè, áó ýöí ÀÁØ ðÿùáÿðëèéèíèí ùÿð ùàíñû áèð äþâëÿòÿ éîë
ýþñòÿðìÿéÿ, àüûë þéðÿòìÿéÿ íÿ ìÿíÿâè, íÿ äÿ ùöãóãè úÿùÿòäÿí ùàããû
éîõäóð. ßêñèíÿ, ÀÁØ þçöíöèñëàùà íÿ
ãÿäÿð òåç áàøëàñà, äöíéà ö÷öí áèð î
ãÿäÿð ôàéäàëû îëàð.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
4
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
Àçÿðáàéúàí Ñÿðùÿä Ìöùàôèçÿñèíèí 95 èëëèéè
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí òÿøêèëè,
éàðàäûëìàñû âÿ èíêèøàôû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëûäûð
“Ñÿðùÿä õèäìÿòèíèí ôîðìàëàøìàñû èøèíäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðè âàðäûð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åäÿíäÿí ñîíðà, äåìÿê îëàð êè, ñÿðùÿäëÿðèìèç à÷ûã èäè. Ñÿðùÿä èíôðàñòðóêòóðó
ìþâúóä äåéèëäè. ßââÿëêè èëëÿðäÿ éàðàäûëìûø ñÿðùÿä èíôðàñòðóêòóðó èñÿ äàüûäûëìûøäû. Áèçèì äåìÿê îëàð êè, áöòöí ñÿðùÿäëÿðäÿ ùå÷ áèð èíôðàñòðóêòóð
éîõ èäè. Óëó þíäÿðèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ áöòöí ñÿðùÿäëÿðèìèçäÿ òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàøëàìûøäûð, ñÿðùÿä ìöùàôèçÿ èíôðàñòðóêòóðó éàðàäûëìûøäûð âÿ áó ïðîñåñ áó ýöí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð”.
Èëùàì ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè,
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíû
Àçÿðáàéúàíûí ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí
ôÿàëèééÿòèíèí êåéôèééÿòúÿ éåíèäÿí òÿøêèëè,
ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ èíêèøàôû ìöàñèð òàðèõèìèçèí éàðàäûúûñû, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó, áó äþâëÿòèí ìöñòÿãèëëèéèíè ÿáÿäè âÿ äþíìÿç åäÿí, Þç õàëãûíû ÷îõ ÷ÿòèí âÿ ìöðÿêêÿá âÿçèééÿòëÿðäÿí ãóðòàðàðàã òÿðÿããè éîëóíà ÷ûõàðàí
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ áàüëûäûð. Öìóììèëëè ëèäåð ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíÿ äàèì éöêñÿê äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðìèø, þëêÿìèçèí ìöñòÿãèëëèéèíèí, ñóâåðåíëèéèíèí ÿñàñ àìèëëÿðèíäÿí áèðè îëàí ñÿðùÿäëÿðèìèçèí òîõóíóëìàçëûüûíûí òÿìèí
åäèëìÿñèíè äþâëÿòèìèçèí ÷îõ ìöùöì âÿ
áàøëûúà âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðè îëàðàã äÿéÿðëÿíäèðìèøäèð. Áþéöê äþâëÿò õàäèìè ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ãàðøûñûíäà äóðàí âÿçèôÿëÿðè, àïàðûúû èñòèãàìÿòëÿðè, ñÿðùÿä ñèéàñÿòèíèí éàõûí âÿ óçàã ïåðñïåêòèâè
ö÷öí êîíñåïòóàë ìöääÿàëàðû ìöÿééÿíëÿøäèðìèø, ìèëëè ñÿðùÿä ñòðàòåýèéàñûíû éàðàòìûøäûð. Óëó þíäÿð, åéíè çàìàíäà, áó
ñòðàòåýèéàíûí ÿìÿëè ñóðÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿí êîíêðåò ôÿàëèééÿò
èñòèãàìÿòëÿðèíè äÿãèã ýþñòÿðìèøäèð.
Áþéöê äþâëÿò÷èëèê, èäàðÿ÷èëèê òÿúðöáÿñèíÿ ìàëèê îëàí Öìóììèëëè ëèäåð ùÿëÿ Ñîâåò ùàêèìèééÿòè èëëÿðèíäÿ äîüìà Àçÿðáàéúàíûìûçûí ñÿðùÿäëÿðèíèí ãîðóíìàñû èøèíÿ
äàèì ìèëëè ìàðàãëàðûìûç ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éàíàøìûøäûð. Ñîâåò äþíÿìèíäÿ ñÿðùÿäëÿðèí
ìöùàôèçÿñè èøèíè ñÿðùÿäéàíû ðàéîíëàðûí
èíêèøàôû èëÿ, ùÿìèí ðàéîíëàðûí ñàêèíëÿðèíèí
ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû èøè èëÿ áàúàðûãëà óçëàøäûðàí óçàãýþðÿí ñèéàñÿò÷è
äÿôÿëÿðëÿ ñÿðùÿä÷èëÿðëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèð,
ùÿìèí ÿðàçèëÿðäÿ èãòèñàäèééàòûí, ðàáèòÿíèí, éîë øÿáÿêÿñèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ
äàèð õöñóñè ãÿðàðëàð âåðèðäè.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ þòÿí ÿñðèí
70-úè èëëÿðèíäÿ ñÿðùÿä äÿñòÿëÿðèíÿ ìöòÿìàäè ñÿôÿðëÿð åòìèø, ñÿðùÿä÷èëÿðèí ïðîáëåìëÿðè èëÿ éàõûíäàí ìàðàãëàíìûøäûð.
Îíóí ýþñòÿðèøè èëÿ ïàðòèéà-ñîâåò, ùöãóãìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí âÿ Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí ðÿùáÿðëèéèíèí çîíà ìöøàâèðÿëÿðèíèí êå÷èðèëìÿñè âÿ ñÿðùÿä÷èëÿðèí ïðîáëåìëÿðèíèí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿëë åäèëìÿñè òÿøêèë îëóíìóøäóð. Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí Ìîñêâàäàí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñèíÿ
áàõìàéàðàã, ðåñïóáëèêà áöäúÿñè ùåñàáûíà Ýþéòÿïÿ, Ëÿíêÿðàí ñÿðùÿä äÿñòÿëÿðèíèí ÿðàçèñèíèí àáàäëàøäûðûëìàñû, éàøàéûø
åâëÿðèíèí òèêèëìÿñè, ìàääè-òåõíèêè áàçàíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. 70-úè èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Ýþéòÿïÿ
Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíäÿ éåíè áèíàëàð, Ëÿíêÿðàí Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíèí “Ãîáóñòàí” ñÿðùÿä çàñòàâàñû, úÿíóá ñÿðùÿä õÿòòè áîéó
çàñòàâàëàð, ñÿðùÿä êîìèññàðëàðûíûí ýþðöø
åâëÿðè, ñÿðùÿä ýþçÿò÷è ýÿìèëÿð äÿñòÿñèíäÿ éåíè òÿäðèñ êîðïóñëàðû, Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí ùÿðáè ùîñïèòàëû, ÿñàñÿí, ðåñïóáëèêà áöäúÿñè ùåñàáûíà òèêèëìèøäèð.
1972-úè èë èéóíóí 13-äÿ Àçÿðáàéúàí
ÊÏ Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñè Áöðîñó òÿðÿôèíäÿí
“Çàãàôãàçèéà Ñÿðùÿä Äàèðÿñèíèí éàðàäûëìàñûíûí 50 èëëèéè ìöíàñèáÿòè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” ãÿðàð ãÿáóë åäèëìèø âÿ áó ãÿðàðäà Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ Àëè
Ñîâåòèíèí ôÿðìàíû èëÿ Ëÿíêÿðàí ñÿðùÿä
äÿñòÿñè âÿ Çàãàôãàçèéà Ñÿðùÿä Äàèðÿñèíèí ýþçÿò÷è ýÿìèëÿð áðèãàäàñû ôÿõðè ôÿðìàíëà òÿëòèô åäèëìèøëÿð. 70-úè èëëÿðäÿ êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí ùå÷ áèð ìöòòÿôèã ðåñïóáëèêàñûíäà Àçÿðáàéúàíäà îëäóüó ãÿäÿð
(Ñÿäÿðÿêäÿí Áàêûéà ãÿäÿð îëàí ñÿðùÿä
õÿòòèíäÿ) ðåñïóáëèêà âÿñàèòè ùåñàáûíà
÷îõñàéëû ùÿðáè îáéåêòëÿð òèêèëìÿéèá. Ñÿðùÿä÷èëÿð ö÷öí êå÷ìèø ÑÑÐÈ ÄÒÊ-ñû òÿðÿôèíäÿí éàëíûç éåíè ñÿðùÿä ìÿíòÿãÿëÿðèíèí
òèêèëìÿñèíÿ âÿñàèò àéðûëûð, àììà éàøàéûø
îáéåêòëÿðèíèí òèêèëìÿñèíäÿí áèð ãàéäà
îëàðàã èìòèíà åäèëèðäè. Ëàêèí 70-úè èëëÿðäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâèí áèëàâàñèòÿ òÿøÿááöñö èëÿ
ñÿðùÿä÷èëÿð ö÷öí Ñÿäÿðÿêäÿ áþéöê áèð
øÿùÿðúèê, Ïðèøèá ãÿñÿáÿñèíäÿ 50 ìÿíçèëëè éàøàéûø áèíàñû, Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿ 2
ÿäÿä 70 ìÿíçèëëè áèíà òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ
âåðèëìèø, Ìÿðäÿêàíäà ðàáèòÿ÷è ñÿðùÿä÷èëÿð ö÷öí áþéöê áèð øÿùÿðúèê òèêèëìèøäè.
ÑÑÐÈ äþâðöíäÿ ìèëëè ñÿðùÿä÷è êàäðëàðûí éåòèøäèðèëìÿñè âÿ èðÿëè ÷ÿêèëìÿñè èøëÿðèíäÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí áþéöê ðîëó
îëìóøäóð. Ùÿìèí äþâðäÿ Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíäà àçÿðáàéúàíëûëàðûí ñàéûíûí àç îëìàñû óçàãýþðÿí äþâëÿò õàäèìèíèí äèããÿòèíäÿí êÿíàðäà ãàëìàìûøäûð. Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí áèðèíúè êàòèáè èøëÿäèéè äþâðäÿ äÿ, ÑÑÐÈ Íàçèðëÿð Ñîâåòè ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè îëàíäà äà àçÿðáàéúàíëû êàäðëàðûí éåòèøäèðèëìÿñè ïðîñåñèíè úèääè íÿçàðÿòäÿ ñàõëàéûá. Ñîâåò ùàêèìèééÿòèíèí 50 èëëèéè
ÿðÿôÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà éåðëÿøÿí Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí ùÿðáè ùèññÿëÿðèíäÿ úÿìè
áèð íÿôÿð àçÿðáàéúàíëû áàø çàáèò îëäóüó
ùàëäà, îí èë ñîíðà âÿçèééÿò õåéëè äÿéèøäè.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õöñóñè äèããÿòè
íÿòèúÿñèíäÿ Ñîâåò ùàêèìèééÿòèíèí 60 èëëèéè
ÿðÿôÿñèíäÿ Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíäà àðòûã îíëàðëà àçÿðáàéúàíëû çàáèò çàñòàâà ðÿèñè, ñÿðùÿä êîìåíäàíòû, ùÿðáè ùèññÿ êîìàíäèðè,
ÿëàùèääÿ ñÿðùÿä-áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿñèíèí
ðÿèñè êèìè êîìàíäèð âÿçèôÿëÿðèíäÿ õèäìÿò
åäèðäè. Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíäà î çàìàí 10-
à éàõûí ïîëêîâíèê ðöòáÿëè çàáèò âàð èäè.
Äàùè þíäÿðèí ýÿëÿúÿéÿ öíâàíëàíìûø
ãÿðàðëàðûíäàí áèðè äÿ ÑÑÐÈ Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí Çàãàôãàçèéàäà àéðûúà ÿìÿëèééàò-ãîøóí ùèññÿñèíèí Áàêûäà éàðàäûëìàñû èäè. Áóíäàí ÿëàâÿ, àçÿðáàéúàíëû çàáèò
êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû ö÷öí êå÷ìèø
ÑÑÐÈ ÄÒÊ-íûí õÿòòè èëÿ Àçÿðáàéúàíäàí
äèýÿð ðåñïóáëèêàëàðà ýÿíúëÿð ýþíäÿðèëèð
âÿ ùÿð èë áó ìÿãñÿäëÿ 10-12 éåð àéðûëûðäû.
Îíëàð Ìîñêâà, Àëìàòû (Àëìà-Àòà), Êèéåâ,
Ñàíêò-Ïåòåðáóðã (Ëåíèíãðàä) âÿ äèýÿð
øÿùÿðëÿðäÿ éåðëÿøÿí õöñóñè àëè òÿùñèë
îúàãëàðûíäà òÿùñèë àëûðäûëàð. Áöòöí áóíëàðûí ùàìûñû Àçÿðáàéúàí õàëãû þç ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà îíóí ñÿðùÿäëÿðèíèí ãîðóíìàñû âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èøèíäÿ õöñóñè ðîë îéíàäû.
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí, Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí ïåøÿêàð ìèëëè çàáèò ùåéÿòè èëÿ êîìïëåêòëÿøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø
ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàðäàí áèðè
äÿ 1971-úè èëäÿ Áàêûäà Úÿìøèä Íàõ÷ûâàíñêè àäûíà ùÿðáè ìÿêòÿáèí éàðàäûëìàñû îëóá. Àçÿðáàéúàíëûëàðûí ùÿðáè ïåøÿëÿðÿ
éèéÿëÿíìÿñèíè òÿìèí åòìÿê, ìèëëè ùÿðáè
êàäðëàð éåòèøäèðìÿê ìÿãñÿäè èëÿ òÿñèñ
åäèëìèø, éàðàäûëäûüû ýöíäÿí ìèíëÿðëÿ
ùÿðá÷è ùàçûðëàìûø áó òÿùñèë îúàüûíûí ìèëëè îðäó ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ äàíûëìàç
õèäìÿòëÿðè âàð. Áöòöí áóíëàð à÷ûã øÿêèëäÿ
ýþñòÿðèð êè, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿëÿ î âàõò õàëãûìûçûí ìöñòÿãèëëèéèíè
äöøöíìöø, Îíà ýþñòÿðèëÿí òÿçéèãëÿðÿ
áàõìàéàðàã, áó ùÿðáè ìÿêòÿáèí þçöëöíö
ãîéìàãëà òàðèõäÿ èëê äÿôÿ àçÿðáàéúàíëûëàðûí þç âÿòÿíèíäÿ ùÿðáè òÿùñèë àëìàñû
ö÷öí øÿðàèò éàðàòìûøäûð.
Ìöñòÿãèëëèéèìèçèí áÿðïàñûíäàí ñîíðà
áþéöê áÿëàëàðà äö÷àð åäèëÿí õàëãûìûçûí
õîøáÿõòëèéè îíäà îëäó êè, äàùè ñèéàñè õàäèì, ãåéðè-àäè çÿêà, ãÿòèééÿò âÿ èðàäÿ
ñàùèáè îëàí Ùåéäÿð ßëèéåâ éåíèäÿí þëêÿ
ðÿùáÿðëèéèíÿ ãàéûòäû. Þëêÿäÿ ôîðìàëàøìàüà áàøëàéàí éåíè ñèéàñè êóðñ ùÿéàòà
êå÷èðèëäèêúÿ âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñè âÿ þëêÿìèçèí ïàð÷àëàíìàñû òÿùëöêÿñè àðàäàí
ãàëäûðûëäû. Óëó þíäÿð äþâëÿòèí ìþâúóäëóüóíó òÿùäèä åäÿí áöòöí òÿùëöêÿëÿðè áàúàðûãëà äÿô åòäè âÿ Àçÿðáàéúàíû áèð äþâëÿò îëàðàã éåíèäÿí ãóðìàüà áàøëàäû.
Ñîâåò äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíÿ ùåñàáëàíìûø ÷îõñàéëû ñòðàòåæè òÿäáèðëÿðè áàúàðûãëà ùÿéàòà êå÷èðÿí Óëó þíäÿð
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóëìàñû
èøèíÿ ùÿëÿ Íàõ÷ûâàíäà èêÿí áàøëàìûø âÿ
áèð ñûðà óüóðëó àääûìëàð àòìûøäû. Òÿúðöáÿëè
äþâëÿò õàäèìè Íàõ÷ûâàí Àëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè ñå÷èëäèêäÿí úÿìè ö÷ ýöí ñîíðà, 1991-úè
èë ñåíòéàáðûí 6-äà Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñ-
ïóáëèêàñû Äþâëÿò Ìèëëè Ìöäàôèÿ Êîìèòÿñèíèí
éàðàäûëìàñû áàðÿäÿ ãÿðàð âåðäè. Áó ãÿðàðëà Àçÿðáàéúàíûí èëê ïåøÿêàð, âàùèä ðÿùáÿðëèéÿ òàáå îëàí ìèëëè îðäóñóíóí ÿñàñû ãîéóëäó. Óëó þíäÿðèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Ìèëëè Ìöäàôèÿ
Êîìèòÿñèíèí ñòàòóñó, ñòðóêòóðó, òÿøêèëè ùàããûíäà ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû éàðàäûëäû, ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè ìöÿééÿíëÿøäèðèëäè âÿ
Íàõ÷ûâàíäàêû Ñîâåò ùÿðáè ùèññÿëÿðèíèí ìèëëèëÿøäèðèëìÿñè ïðîñåñèíÿ áàøëàíûëäû.
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíäà
ñÿðùÿäëÿðèí ãîðóíìàñû èøèíèí
èíúÿëèêëÿðèíÿ ãÿäÿð áÿëÿä
îëàí ýþðêÿìëè äþâëÿò õàäèìè áèëèðäè êè, Ñÿäÿðÿê âÿ
Îðäóáàä ðàéîíëàðû ÿðàçèñèíäÿ
åðìÿíèëÿðëÿ
ùÿìñÿðùÿä îëàí ñÿðùÿä ìÿíòÿãÿëÿðè Íàõ÷ûâàíäàêû 41-úè ñÿðùÿä
äÿñòÿñèíÿ äåéèë, Åðìÿ-
êå÷äè âÿ ñÿðùÿä äÿñòÿñèíäÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè áàéðàüû äàëüàëàíäû.
Áåëÿëèêëÿ, þëêÿìèçäÿ ìöÿééÿí õèäìÿòè
ÿðàçèäÿ ñÿðùÿäëÿðèìèçè òàì ìöùàôèçÿ àëòûíà ýþòöðÿí èëê ìèëëè ñÿðùÿä äÿñòÿñè éàðàäûëäû. Òÿõìèíÿí áèð àé ñîíðà, ñåíòéàáðûí
29-äà Íàõ÷ûâàí Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíäÿ ìèòèíã êå÷èðèëäè, Ñîâåò çàáèòëÿðè èëÿ òÿùâèë-òÿñëèì ïðîñåñèíèí ðÿñìè èìçàëàíìà ìÿðàñèìè îëäó. Ùÿðáè ùèññÿíèí òåõíèêàñû âÿ ùÿðáè ÿìëàêû ùå÷ áèð øÿðò ãîéóëìàäàí
õàëãûìûçûí èõòèéàðûíà âåðèëäè âÿ
Ñîâåò ñÿðùÿä÷èëÿðè Íàõ÷ûâàíäàí éîëà ñàëûíäû. Áèð
íå÷ÿ ýöí ñîíðà, îêòéàáð
àéûíûí 18-äÿ Íàõ÷ûâàí
Ñÿðùÿä
Äÿñòÿñèíäÿ
ýÿíú ÿñýÿðëÿðèí àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìè êå÷èðèëäè.
Áó, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëè ñÿðùÿä-
íèñòàí ÿðàçèñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
ìöõòÿëèô ñÿðùÿä äÿñòÿëÿðèíÿ òàáåäèð. Ñîâåòëÿð äþíÿìèíäÿ Íàõ÷ûâàí ÿðàçèñèíäÿêè
ñÿðùÿä çàñòàâàëàðû äöøöíöëìöø øÿêèëäÿ
áó úöð ïàð÷àëàíìûøäû. Î çàìàí Øÿðóðäàí Åðìÿíèñòàíà ýåäÿðêÿí íÿçàðÿò
ìÿíòÿãÿñè ñÿðùÿä õÿòòèíÿ éàõûí éåðäÿ
äåéèë, õåéëè àðàëûäà éàðàäûëìûøäû. Ñÿäÿðÿê
íÿçàðÿò ìÿíòÿãÿñè Âÿëèäàüëà Äÿùíÿ äàüûíûí áèðëÿøäèéè éåðäÿ, “Ãóðä Ãàïûñû” äåéèëÿí ÿðàçèäÿ òÿøêèë îëóíìóøäó âÿ Ñÿäÿðÿê ãÿñÿáÿñè íÿçàðÿò-áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿñèíäÿí î òÿðÿôäÿ ãàëìûøäû. Îðäóáàä ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ èñÿ âÿçèééÿò äàùà àíëàøûëìàç èäè. Áó ðàéîíóí ÿðàçèñèíäÿêè áöòöí ñÿðùÿä çàñòàâàëàðû Åðìÿíèñòàí ÿðàçèñèíäÿ ñöíè øÿêèëäÿ éàðàäûëàí Ìåùðè Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíÿ òàáå åäèëìèøäè. Áåëÿ áèð
âÿçèééÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçèí èëê èëëÿðèíäÿ åð-
÷èëÿðèíèí èëê àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìè èäè. Àíäè÷ìÿ ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäÿí Óëó þíäÿð
ñÿðùÿä÷èëÿðè òÿáðèê åäÿðêÿí äåìèøäèð:
“Ñèç ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàçëûüûíû, ðåñïóáëèêàìûçûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òÿìèí åäÿí Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí ñûðàëàðûíäà õèäìÿò
åòìÿéÿ áàøëàéûðñûíûç. Ñèç èíäè ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ ñÿäàãÿòëÿ õèäìÿò åòìÿê àíäû è÷äèíèç. Áó àíä ìöãÿääÿñ àíääûð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ñîí 70 èëäÿ õèäìÿòÿ ýåäÿí îüóëëàðû äàèì Ñîâåò Îðäóñóíà, Ñîâåò äþâëÿòèíÿ
ñÿäàãÿòëÿ õèäìÿò åäÿúÿêëÿðèíÿ àíä
è÷ÿðäèëÿð. Áó, î äþâðöí õàðàêòåðèê úÿùÿòè èäè. Èíäè èñÿ áèçèì ö÷öí ÿí øÿðÿôëè,
ÿí õîøáÿõò àí îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë äþâëÿò îëóá, Àçÿðáàéúàí õàëãû þç ìèëëè àçàäëûüûíà íàèë îëóá
ìÿíèëÿðèí åêñòðåìèñò âÿ èøüàë÷û ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ ðÿâàú âåðèð, ñÿðùÿä÷èëÿðëÿ éåðëè ùàêèìèééÿò îðãàíëàðû àðàñûíäà úèääè ïðîáëåìëÿð éàðàäûð, éåðëè ÿùàëèíè íàðàçû ñàëûðäû.
Óëó þíäÿð áó âÿçèééÿòè àðàäàí ãàëäûðìàã
ö÷öí Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðû Çàãàôãàçèéà
Äàèðÿñèíèí âÿ 41-úè ñÿðùÿä äÿñòÿñèíèí
ðÿùáÿðëèéèíäÿí òÿëÿá åòäè êè, Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàíûí ÿðàçèñèíäÿêè ñÿðùÿä ìÿíòÿãÿëÿðèíèí ùàìûñû áèð äÿñòÿäÿ úÿìëÿíñèí âÿ
41-úè ñÿðùÿä äÿñòÿñèíÿ òàáå åäèëñèí. Áó
ìÿñÿëÿ 3 ýöí ÿðçèíäÿ- 30 îêòéàáð 1991úè èëäÿ ùÿëë åäèëäè.
Íàõ÷ûâàí Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíèí ÿìëàêûíûí, ñèëàù-ñóðñàòûíûí òàìàìèëÿ ìèëëè ñÿðùÿä÷èëÿðèìèçÿ òÿùâèë âåðèëìÿñè èøè äÿ Óëó
þíäÿðèí ãÿòèééÿòè ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèçèí
ìèëëè ìàðàãëàðûíà óéüóí øÿêèëäÿ ùÿëë îëóíäó. 1992-úè èëèí àâãóñò àéûíûí 22-äÿ 41-úè
ñÿðùÿä äÿñòÿñè Àçÿðáàéúàíûí òàáåëèéèíÿ
âÿ èíäè ìöñòÿãèë äþâëÿòèí àòðèáóòëàðûíû
éàðàòìàãëà ìÿøüóëäóð. Áó áàõûìäàí
ÿí ìöùöì ñàùÿ îëàí Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðûíûí éàðàäûëìàñû ïðîñåñè ýåäèð...”.
1993-úö èëèí èéóíóíäà Àçÿðáàéúàíäà
éåíèäÿí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿí Äàùè Þíäÿðèí
ìöäðèêëèéè ñàéÿñèíäÿ èúòèìàè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, äþâëÿò ñÿðùÿäèíèí ìöùàôèçÿñèíäÿ äÿ éåíè ìÿðùÿëÿ
áàøëàíäû. Äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíèí ìöùàôèçÿñè ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüû ñàéÿñèíäÿ úÿíóá ñÿðùÿäëÿðèíäÿ äàüûäûëìûø ñÿðùÿä èíôðàñòðóêòóðóíóí áÿðïàñû,
þëêÿíèí øèìàë âÿ øèìàë-ãÿðá ñÿðùÿäëÿðèíäÿ ñÿðùÿä ìÿíòÿãÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû âÿ
ìàääè-òåõíèêè áàçàíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìÿãñÿäéþíëö òÿäáèðëÿð ýþðöëäö. ÕÕ ÿñðèí 60-úû èëëÿðèíèí 2-úè
éàðûñûíäàí åòèáàðÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí êàäð
ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ ÑÑÐÈ-íèí Ñÿðùÿä Ãî-
øóíëàðûíäà ìÿñóë âÿçèôÿëÿðÿ éöêñÿëìèø
ìèëëè ñÿðùÿä÷è êàäðëàð õèäìÿòÿ úÿëá åäèëäè
âÿ ïåøÿêàð ñÿðùÿä÷èëÿðèí òÿúðöáÿñèíäÿí
ýåíèø èñòèôàäÿ îëóíìàüà áàøëàíûëäû.
Ìèëëè ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ôîðìàëàøäûüû 1993-2002-úè èëëÿðäÿ äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíèí åòèáàðëû ìöùàôèçÿñèíèí òÿøêèëè ñàùÿñèíäÿ áþéöê èðÿëèëÿéèøëÿðÿ íàèë îëóíäó.
Ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ìàëèééÿòÿñÿððöôàò ôÿàëèééÿòèíèí íèçàìëàíìàñû,
éåíè éàðàäûëìûø ñÿðùÿä äÿñòÿëÿðèíäÿ âÿ
ñÿðùÿä çàñòàâàëàðûíäà ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ
óéüóí õèäìÿòè âÿ éàøàéûø áèíàëàðûíûí òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè ïðîñåñëÿðè
óüóðëà äàâàì åòäèðèëäè. Èãòèñàäè ÷ÿòèíëèêëÿðÿ áàõìàéàðàã, ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí
íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ ðàáèòÿ àâà-
äàíëûãëàðû âÿ õöñóñè òåõíèêè âàñèòÿëÿðëÿ
òÿìèíàòû éàõøûëàøäûðûëäû. Ñÿðùÿääÿ ìöùÿíäèñ-òåõíèêè ãóðüóëàðûí áÿðïàñû, ãà÷àãìàë÷ûëûãëà ìöáàðèçÿ, øÿõñè ùåéÿòèí
äþéöø âÿ ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè ùàçûðëûüûíûí
éöêñÿëäèëìÿñè èëÿ éàíàøû, øèìàë âÿ øèìàëãÿðá ñÿðùÿäëÿðèìèçèí ìöùàôèçÿñèíèí òÿøêèëè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ìöùöì òÿäáèðëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëäè. Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà
ñÿðùÿäèíäÿ Õóäàò Ñÿðùÿä Äÿñòÿñè âÿ
Øÿêè ßëàùèääÿ Ñÿðùÿä Êîìåíäàíòëûüû,
Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí ñÿðùÿäèíäÿ Çàãàòàëà âÿ Øÿìêèð ñÿðùÿä äÿñòÿëÿðè õèäìÿòÿ áàøëàäû, ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ôîðìàëàøìàñû ïðîñåñè éåíè âöñÿò àëäû.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1993-úö èë
íîéàáðûí 2-äÿ ðàäèî âÿ òåëåâèçèéà èëÿ õàëãà òàðèõè ìöðàúèÿòè ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí
äÿ ìþùêÿìëÿíìÿñè éîëóíäà äþâëÿò
ïðîãðàìûíà ÷åâðèëäè. Õàëãûí âÿòÿíïÿðâÿð
îüóëëàðû ìöñòÿãèë ðåñïóáëèêàìûçûí ñÿðùÿäëÿðèíè ãîðóìàã ö÷öí ìöðàúèÿò åòäèëÿð. Òÿäðèúÿí ãîøóíëàðûí êàäð ïîòåíñèàëû
éàðàíìàüà áàøëàäû. Âèúäàíëà, íàìóñëà,
íöìóíÿâè õèäìÿòè èëÿ ôÿðãëÿíÿí çàáèò, ýèçèð âÿ ÿñýÿðëÿðèí ñàéû àðòäû.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí òàáåëèéèíäÿ îëàí
Áàêû Àëè Öìóìãîøóí Êîìàíäàíëûã Ìÿêòÿáèíäÿ 1992-úè èëäÿí ñÿðùÿä÷è çàáèòëÿðèí
ùàçûðëàíìàñûíà áàøëàíûëäû âÿ Ñÿðùÿä Ãîøóíëàðû ùÿìèí ìÿêòÿáèí ìÿçóíëàðû èëÿ
êîìïëåêòëÿøäèðèëäè. Ìÿêòÿáèí òÿäðèñ ïðîñåñèíäÿ ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ñïåñèôèê
õöñóñèééÿòëÿðèíèí òàì íÿçÿðÿ àëûíìàìàñû, ñÿðùÿä÷è çàáèòëÿðèí ïåøÿ âÿ ìÿíÿâèïñèõîëîæè ùàçûðëûãëàðûíûí ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ
îëìàìàñû, ñîí íÿòèúÿäÿ äþâëÿò ñÿðùÿäèíèí åòèáàðëû ìöùàôèçÿ åäèëìÿñè èøèíÿ ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðèðäè. Áóíëàðû íÿçÿðÿ àëàðàã,
1998-úè èëèí äåêàáð àéûíûí 1-äÿ Óëó þíäÿð
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí Àêàäåìèéàñûíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ôÿðìàí
âåðäè. Ñÿðùÿä÷è çàáèò âÿ ýèçèðëÿðèí, õöñóñèëÿ åùòèéàòäàí õèäìÿòÿ ãÿáóë îëóíàíëàðûí áèëèê âÿ ïåøÿ áàúàðûüûíû àðòûðìàã ìÿñÿëÿñè äÿ óíóäóëìàäû. Áó ìÿãñÿäëÿ ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí òÿðêèáèíäÿ 1994-úö èë
àâãóñòóí 12-äÿ Êàäðëàðûí Ùàçûðëàíìàñû
âÿ Òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè Êóðñëàðû éàðàäûëäû.
Äþâëÿò ñÿðùÿäèíèí åòèáàðëû ìöùàôèçÿñèíèí òÿøêèë åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ âÿçèôÿëÿð éåðèíÿ éåòèðèëÿðêÿí ýþçÿò÷è ýÿìèëÿð
áðèãàäàñûíûí äþéöø ùàçûðëûüûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèëäè. Óëó þíäÿðèí äèããÿò âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ éöêñÿê öçìÿ ãàáèëèééÿòèíÿ ìàëèê 3 ýÿìè
ñÿðùÿä÷èëÿðèí èõòèéàðûíà âåðèëìèøäèð. Áðèãàäàíûí õèäìÿòè-äþéöø ôÿàëèééÿòèíèí
éöêñÿëäèëìÿñè ìÿãñÿäè èëÿ ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ùàçûðëàíìûø, Ëÿíêÿðàí ðàéîíóíóí
Íÿðèìàíàáàä âÿ Õà÷ìàç ðàéîíóíóí Íèéàçîáà ãÿñÿáÿëÿðèíäÿ ýÿìèëÿð ö÷öí ñàùèë ìÿíòÿãÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû èøëÿðèíÿ
áàøëàíûëìûøäûð. Ñÿðùÿä ýþçÿò÷è ýÿìèëÿðè
ìöàñèð òèïëè íàâèãàñèéà úèùàçëàðû èëÿ, ðàäèîñòàíñèéàëàðëà, êè÷èê ìöàñèð ãàéûãëàðëà,
äèýÿð àâàäàíëûãëàðëà òÿìèí åäèëìèøäèð.
2002-úè èëèí èéóë àéûíûí 31-äÿ Óëó þíäÿðèí Ôÿðìàíû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí éàðàäûëìàñû âÿ îíà ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè
îðãàíû ñòàòóñóíóí âåðèëìÿñè Àçÿðáàéúàí
ñÿðùÿä÷èëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíè êåéôèééÿòúÿ
éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãàëäûðäû. Äþâëÿò Ñÿðùÿä
Õèäìÿòè ãàðøûñûíäà ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã éåíè âÿçèôÿëÿð ãîéóëäó âÿ ñÿðùÿä òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíàòû
ìÿñÿëÿëÿðèíèí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿëë
îëóíìàñûíà áàøëàíûëäû.
2002-úè èë äåêàáð àéûíûí 12-äÿ Äþâëÿò
Ñÿðùÿä Õèäìÿòè ùàããûíäà ßñàñíàìÿíèí, Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí ñòðóêòóðóíóí, ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûíûí âÿ èø÷èëÿðèíèí
öìóìè ñàé òÿðêèáèíèí òÿñäèã åäèëìÿñè,
åëÿúÿ äÿ Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíÿ 2003úö èë ö÷öí áöäúÿ àéûðìàëàðûíûí àðòûðûëìàñû, Ñÿíýÿ÷àë àåðîäðîìóíóí Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíÿ âåðèëìÿñè ñàéÿñèíäÿ àâèàäÿñòÿíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà áàøëàíûëìàñû äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíèí ìöùàôèçÿñèíÿ
Óëó þíäÿðèí õöñóñè ãàéüûñûíûí òÿúÿññöìö îëìóøäóð. Öìóììèëëè ëèäåðèí ãÿðàðû
èëÿ Äþâëÿò Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí áàëàíñûíà
âåðèëìèø òÿééàðÿ âÿ ùåëèêîïòåðëÿð ÿñàñëû
òÿìèð åäèëÿðÿê õèäìÿòÿ úÿëá îëóíäó, ñÿðùÿäèí ìöùàôèçÿñèíèí ùàâàäàí òÿøêèëè,
äþâëÿò ñÿðùÿäèíäÿ áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðÿ
÷åâèê ðåàêñèéà âåðèëìÿñè âÿ øÿõñè ùåéÿòèí
òÿéèíàò éåðèíÿ âàõòûíäà ÷àòäûðûëìàñû, äàüëûã ÿðàçèëÿðäÿ âÿ äÿíèçäÿ õèëàñåòìÿ ÿìÿëèééàòëàðûíûí àïàðûëìàñû ö÷öí ñÿðùÿä
àâèàñèéàñûíûí èñòèôàäÿñèíÿ áàøëàíûëäû.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí ñÿðùÿä÷èëÿðè èëÿ ýþðöøëÿðè ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí èíêèøàôû ö÷öí õöñóñèëÿ ÿùÿìèééÿòëè îëìóøäóð. Îíóí 1996-úû èëèí îêòéàáð àéûíûí 30-äà Íàõ÷ûâàí Ñÿðùÿä Äÿñòÿñèíèí ÿñýÿð âÿ çàáèòëÿðè èëÿ, 1996-úû èë
äåêàáðûí 17-äÿ, 2001-úè èë àâãóñòóí 16äà, 2002-úè èë ìàðòûí 6-äà ñÿðùÿä÷èëÿðëÿ
ýþðöøëÿðäÿ ñþéëÿäèéè íèòãëÿð, ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí âåðäèéè ýþñòÿðèøëÿð
þëêÿìèçèí ñÿðùÿäëÿðèíèí ìöùàôèçÿñè èøèíèí
òÿøêèëèíäÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäè.
Áþéöê äþâëÿò õàäèìè ñÿðùÿä÷èëÿðëÿ êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðèíäÿ ñÿðùÿä÷èëÿðèí ãàðøûñûíäà êîíêðåò âÿçèôÿëÿð ãîéìàãëà, ìöãàáèë äþâëÿòëÿðëÿ ñÿðùÿäëÿðèìèçèí äåëèìèòàñèéàñû, äîñò ùÿìñÿðùÿä þëêÿëÿðëÿ, åëÿúÿ äÿ
äöíéàíûí äèýÿð þëêÿëÿðèíèí ñÿðùÿä ìöùàôèçÿñè ãóðóìëàðû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí ãóðóëìàñû, ñÿðùÿäëÿðèìèçèí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ýþðäöéö ìöùöì
èøëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíèí
ìöùàôèçÿñè êîíñåïñèéàñûíû éàðàòäû, ìèëëè
ñÿðùÿä ñèéàñÿòèìèçè ôîðìàëàøäûðäû.
Áó ýöí Âÿòÿí ñÿðùÿäëÿðèíèí åòèáàðëû
ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ãàçàíûëàí
óüóðëàð à÷ûã øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð êè, Óëó þíäÿð äþâëÿòèìèçèí ñÿðùÿäëÿðèíèí ìöùàôèçÿñè ïåðñïåêòèâëÿðèíè áþéöê óçàãýþðÿíëèêëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðìèøäèð. Óëó þíäÿðèí
ëàéèãëè äàâàì÷ûñû, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè, Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí
Àëè Áàø Êîìàíäàíû Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä
åòäèéè êèìè, áöòþâëöêäÿ Ñÿðùÿä Õèäìÿòèíèí ìöàñèð ãóðóìà ÷åâðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöëöá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí Àëè Áàø Êîìàíäàíëûüû àëòûíäà
àðäûúûë ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð, éåíè
ñÿðùÿä ìöùàôèçÿ èíôðàñòðóêòóðóíóí éàðàäûëìàñû, ùÿðáè òåõíèêàíûí âÿ õöñóñè
òåõíèêè àâàäàíëûãëàðûí éåíèëÿøäèðèëìÿñè,
óüóðëà àïàðûëàí ìöêÿììÿëëÿøäèðìÿ âÿ
òÿêìèëëÿøäèðìÿ ïðîñåñëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí Ñÿðùÿä Ìöùàôèçÿñè áþéöê
èíêèøàô éîëó êå÷ÿðÿê ãàðøûéà ãîéóëìóø
âÿçèôÿëÿðè òàì âÿ ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðìÿéÿ ãàäèð îëàí ÷åâèê, ìöòÿøÿêêèë, ýöúëö ãóðóì ñÿâèééÿñèíÿ éöêñÿëìèøäèð. Þëêÿìèçèí ñÿðùÿäëÿðèíèí, äþâëÿòèìèçèí
ìöñòÿãèëëèéèíèí êåøèéèíäÿ øÿðÿôëÿ äàéàíàí Àçÿðáàéúàí ñÿðùÿä÷èëÿðè Ùåéäÿð
ßëèéåâ èäåéàëàðûíà, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòèíÿ âÿ õàëãûíà
ñÿäàãÿò íöìóíÿñè ýþñòÿðèð âÿ áóíäàí
áþéöê ãöðóð ùèññè êå÷èðèðëÿð.
5
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Ñàáóí÷ó ðàéîíóíäà
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèá
Àâãóñòóí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè,
Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí
Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
ßëè Ùÿñÿíîâ Ñàáóí÷ó ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí èíçèáàòè áèíàñûíäà
áó ðàéîíäà, ùÿì÷èíèí äèýÿð ðàéîíëàðäà ìÿñêóíëàøàí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðè ãÿáóë åäèá.
Êîìèòÿäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá
êè, ãÿáóëäà Ñàáóí÷ó ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àäèë Âÿëèéåâ,
êîìèòÿíèí äåïàðòàìåíò âÿ øþáÿ ìöäèðëÿðè, åéíè çàìàíäà ÿðàçèñè èøüàë
àëòûíäà îëàí ðàéîíëàðûí èúðà ùàêèìèééÿòè áàø÷ûëàðûíûí ìöàâèíëÿðè äÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ãÿáóëäà öìóìèëèêäÿ 400 íÿôÿðäÿí ÷îõ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿòÿíäàøûí
ìöðàúèÿòè äèíëÿíèëèá, ÿðèçÿ âÿ øèêàéÿòëÿðèíÿ áàõûëûá, ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ö÷öí òàïøûðûãëàð âåðèëèá. ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè
íÿòèúÿñèíäÿ þç äîüìà éóðäëàðûíäàí
äèäÿðýèí äöøìöø ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
êèôàéÿò ãÿäÿð äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðèð, îíëàðûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë îëàðàã ãÿðàðëàð
ãÿáóë åäèð. Ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí
ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòè ìÿðùÿëÿëè øÿêèëäÿ éàõøûëàøäûðûëûð. Èíäèéÿäÿê áó
ãÿáèëäÿí îëàí ñîéäàøëàðûìûç ö÷öí
Áàêûäà âÿ þëêÿìèçèí àéðû-àéðû áþëýÿëÿðèíäÿ áöòöí ñîñèàë-òåõíèêè èíôðàñòðóêòóðà ìàëèê 83 ìöàñèð ãÿñÿáÿ âÿ
éàøàéûø êîìïëåêñè ñàëûíûá, 210 ìèí
íÿôÿðÿäÿê ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíöí ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòè éàõøûëàøäûðûëûá. Òÿêúÿ 2013-úö èëäÿ 20 ìèíäÿí ÷îõ êþ÷êöí éåíè åâëÿðÿ êþ÷öðöëöá. Áóíà áàõìàéàðàã, ùÿëÿ äÿ àüûð
øÿðàèòäÿ éàøàéàí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð
âàð. Ùÿìèí ñîéäàøëàðûìûçûí äà ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòè ìÿðùÿëÿëè øÿêèëäÿ
éàõøûëàøäûðûëàúàã.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíÿ òîõóíàí ßëè Ùÿñÿíîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ãÿòèééÿòè èëÿ áó ïðîáëåìèí
äÿ òåçëèêëÿ þç ùÿëëèíè òàïàúàüûíà
ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Ãÿáóëà ýÿëÿí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð
ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèáëÿð.
Ñîíäà ãÿáóëà éàçûëìàéàí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð äÿ äèíëÿíèëèá, îíëàðûí
ÿðèçÿëÿðè áàõûëìàã âÿ òÿäáèð ýþðöëìÿê ö÷öí ãåéäèééàòà àëûíûá.
Ãåéä åäÿê êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè
íÿòèúÿñèíäÿ þç äîüìà éóðäëàðûíäàí
äèäÿðýèí äöøìöø 35 ìèíäÿí ÷îõ ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí ñîéäàøûìûç
Áàêûíûí Ñàáóí÷ó ðàéîíóíäà éàøàéûð.
Áàêûíûí äèýÿð ðàéîíëàðûíäà ìÿñêóíëàøàí ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðëÿ äÿ àéðûàéðûëûãäà ýþðöøëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíäÿ ýþðöø îëóá
Àâãóñòóí 15-äÿ Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Õàëèä Óñìàí
Ãàéñåð èëÿ ýþðöøöá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè ãîíàüû
ñàëàìëàéûá, þòÿí äþâðäÿ Ïàêèñòàíûí þëêÿìèçäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ñÿôèðëÿðèíèí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíà ñÿôÿð åòäèêëÿðèíè âÿ ãàðøûëûãëû
ÿìÿêäàøëûã ö÷öí ñÿéëÿð ýþñòÿðèëäèéèíè
áèëäèðèá. Ãåéä îëóíóá êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ ÿëàãÿëÿð éàðàäûëûá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ïàêèñòàí àðàñûíäà
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿêè
ÿìÿêäàøëûüûí, åëÿúÿ äÿ ãàðäàø âÿ äîñò þëêÿíèí õàðèúè ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ òóòäóüó
ÿäàëÿòëè ìþâãåéèí ìÿìíóíëóã äîüóðäóüóíó áèëäèðÿí Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè ñÿôèðÿ äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ñÿìèìè ìöíàñèáÿòÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûã åäÿí Õàëèä Óñìàí Ãàéñåð ìóõòàð
ðåñïóáëèêàíûí 90 èëëèê éóáèëåé
òÿäáèðèíäÿ èøòèðàêûíû õàòûðëàäûá,
Íàõ÷ûâàíäà áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ
èíêèøàôûí âÿ ìþâúóä ñàáèòëèéèí
ìÿìíóíëóã äîüóðäóüóíó áèëäèðèá.
Ñÿôèð Àçÿðáàéúàí-Ïàêèñòàí
ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí
õèäìÿòëÿðèíè õöñóñè âóðüóëàéûá,
ìþâúóä ÿëàãÿëÿðèí âÿ ãàðøûëûãëû
ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà
ýåíèøëÿíìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéèíè àðòûðàúàüûíû èôàäÿ åäèá.
Ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèéè
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá, ÿìÿêäàøëûüûí ùàçûðêû
âÿçèééÿòè âÿ ïåðñïåêòèâëÿðè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ÁÄÓ-éà ãÿáóë îëóíìóø òÿëÿáÿëÿðäÿí 3 ìèí
659 íÿôÿðè ìöâàôèã ãåéäèééàòäàí êå÷èá
Àâãóñòóí 15-äÿ Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí (ÁÄÓ) ðåêòîðó, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê Àáåë
Ìÿùÿððÿìîâ áó èë ÁÄÓ-éà ãÿáóë
îëóíìóø òÿëÿáÿëÿð âÿ îíëàðûí âàëèäåéíëÿðè èëÿ ýþðöøöá.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè ìÿòáóàò
âÿ èíôîðìàñèéà øþáÿñèíäÿí ÀçÿðÒÀúà áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ àêàäåìèê
À.Ìÿùÿððÿìîâ òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíàí
ýÿíúëÿðè òÿáðèê åäèá, îíëàðûí ñÿíÿäëÿðèíèí ãåéäèééàòû èëÿ ìàðàãëàíûá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí
ìÿçóíó îëäóüóíó áþéöê
ãöðóð ùèññëÿðè èëÿ âóðüóëàéàí
ðåêòîð ÁÄÓ-äà òÿùñèë àëìàüûí ÷îõ øÿðÿôëè îëäóüóíó
ñþéëÿéèá, òÿùñèë ìöÿññèñÿñè
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Ñîí âàõòëàðàäÿê ãà÷ãûí
âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí
ìÿñêóíëàøäûãëàðû ÁÄÓ-íóí
éàòàãõàíàëàðûíûí éàðàðñûç
âÿçèééÿòäÿ îëäóüóíó õàòûðëàäàí àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâ ùÿìèí
éàòàãõàíàëàðûí áèð íå÷ÿñèíèí ñþêöëäöéöíö âÿ îíëàðûí éåðèíäÿ òÿõìèíÿí
7 ìèí òÿëÿáÿ ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí
ìöàñèð éàòàãõàíà êîìïëåêñèíèí èíøà
îëóíàúàüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñîíðà ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû ÁÄÓíóí Òÿäðèñ Åëåêòðîí Ìÿðêÿçè, ëàáîðàòîðèéàëàðû, èäìàí êîìïëåêñè âÿ ñ.
èëÿ òàíûø îëóáëàð.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí áóèëêè
ãÿáóë ïëàíû 4 ìèí 325-äèð âÿ àâãóñ-
òóí 15-äÿê 3 ìèí 659 íÿôÿð ìöâàôèã
ãåéäèééàòäàí êå÷èá. Þäÿíèøëè òÿùñèëÿ
ãÿáóë îëàí òÿëÿáÿëÿðèí òÿõìèíÿí 300
íÿôÿðè ýöçÿøòëè êàòåãîðèéàéà äàõèë îëäóãëàðû ö÷öí òÿùñèë ùàããûíûí þäÿíèëìÿñèíäÿí àçàääûðëàð.
2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíäÿ òÿëÿáÿ
àäûíû ãàçàíàí àáèòóðèéåíòëÿðèí ñÿíÿäëÿðèíèí ãåéäèééàò ïðîñåñè àâãóñòóí 22-äÿê äàâàì åäÿúÿê. Áîø ãàëìûø ïëàí éåðëÿðèíÿ ãÿáóë îëóíìóø
øÿõñëÿðèí ñîí ãåéäèééàò ìöääÿòè èñÿ
àâãóñòóí 28-äÿ áàøà ÷àòàúàã.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ñî÷è ýþðöøöíäÿ ìöñáÿò èðÿëèëÿéèøëÿð îëóá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Ñèéàâóø Íîâðóçîâóí Ïóáëèêà.àç-à ìöñàùèáÿñè:
- Àâãóñòóí 10-äà Ñî÷èäÿ ïðåçèäåíòëÿð àðàñûíäà íþâáÿòè ýþðöø
êå÷èðèëäè. Ýþðöøöí íÿòèúÿñèíè ùàêèì ïàðòèéà íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèð?
- Áó ýþðöøäÿ ìöñáÿò èðÿëèëÿéèø îíäàí
èáàðÿòäèð êè, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè
ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ áèð äàùà ìöçàêèðÿ
îëóíäó, ùÿð èêè òÿðÿôèí ìöíàãèøÿíèí ñöëù
éîëó èëÿ ùÿëëèíè èñòÿìÿñè áàðÿäÿ áÿéàíàò
âåðèëäè. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè äÿ ùÿìèí
ýþðöøäÿ þëêÿìèçèí ìþâãåéèíè ãÿòè âÿ
ñÿðò øÿêèëäÿ îðòàéà ãîéäó. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíäÿ ùå÷
áèð ýöçÿøòèí îëìàéàúàüûíû Ñåðæ Ñàðêèñéàíûí áèðáàøà öçöíÿ äåäè. Ùàçûðäà Åðìÿíèñòàíäà äàõèëè âÿçèééÿò õåéëè ýÿðýèíëÿøèá. Àðòûã Àçÿðáàéúàíûí ãÿòè ìþâãåéèíè
áèëÿí Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñè éàõøû áàøà äöøöð êè, îíëàðû ÷îõ áþéöê òÿùëöêÿ ýþçëÿéèð.
Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, Åðìÿíèñòàíäà áþéöê ÷àøãûíëûã éàðàíûá. Åðìÿíèñòàíûí ðÿùáÿð øÿõñëÿðè áóíóí ãàðøûñûíû àëìàã ö÷öí
Ñî÷è ýþðöøö èëÿ áàüëû éàëàí èíôîðìàñèéàëàð âåðìÿêëÿ ìÿøüóëäóðëàð. Àíúàã Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè ùÿð çàìàí äàíûøûãëàðûí
ýèçëè ñàõëàíûëìàñûíûí òÿðÿôäàðûäûð. Ùÿð
çàìàí äà áèç äàíûøûãëàð áàðÿäÿ òàì òÿôÿððöàòû èëÿ äåéèë, öìóìè ìÿëóìàòëàð âåðèðèê. Ëàêèí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôè áóíäàí ñóèèñòèôàäÿ åäèð. Áèð äàùà ãåéä åäèðÿì êè,
Ñî÷è ýþðöøöíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí ÿí éöêñÿê ùÿðáè èìêàíëàðà âÿ êåéôèééÿòëÿðÿ ìàëèê îëäóüóíó Ñåðæ Ñàðêèñéàíà õàòûðëàäûá.
Úÿíàá Ïðåçèäåíò ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí,
äåéèá êè, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áèð äàùà
òÿõðèáàòà úÿùä îëóíàðñà, î çàìàí íÿèíêè
èøüàë îëóíìóø ðàéîíëàðûìûç, î úöìëÿäÿí
Åðìÿíèñòàíûí ïàéòàõòû âÿ äèýÿð ÿðàçèëÿðèíÿ Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí ùöúóì åäèëÿúÿê. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí áó áÿéàíàòû Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñè
àðàñûíäà ÷îõ úèääè òÿëàø éàðàäûá. Áó áà-
õûìäàí äà Ñî÷è ýþðöøö áèçèì ö÷öí úèääè
ÿùÿìèééÿò äàøûéûð.
- Ñî÷è ýþðöøöíäÿí ñîíðà Ðóñèéà
ìåäèàñûíäà ìÿëóìàò éàéûëäû êè,
ýóéà Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè Ãàðàáàüûí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëè ö÷öí Åðìÿíèñòàíà 5 ìèëéàðä âÿñàèò òÿêëèô
åäèð. Áó íÿ ãÿäÿð äîüðó ìÿëóìàòäûð?
- Áöòöí áó ìÿëóìàòëàð äåçèíôîðìàñèéàäûð. ßýÿð áó áàðÿäÿ ðÿñìè ìÿëóìàò
éîõäóðñà, áóíà èíàíìàã ëàçûì äåéèë.
Áóðàäà ñþùáÿò íÿäÿí ýåäÿ áèëÿð? Àçÿðáàéúàíûí áöòöí ðåýèîíëàðûíà êèôàéÿò ãÿäÿð èíâåñòèñèéà âÿñàèòëÿðè ãîéóëóð âÿ ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð
ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Äàüëûã
Ãàðàáàü äà Àçÿðáàéúàíûí áèð áþëýÿñèäèð. Éÿíè, ñàáàù Äàüëûã Ãàðàáàü èøüàëäàí àçàä îëóíàíäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè áó áþëýÿéÿ äÿ êèôàéÿò ãÿäÿð
èíâåñòèñèéà âÿñàèòëÿðè éàòûðàúàã.
- Ðàóô Ìèðãÿäèðîâ, Ëåéëà Éóíóñ,
Àðèô Éóíóñ âÿ äèýÿð øÿõñëÿðèí
ùÿáñèíÿ ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè åòèðàç åäèð âÿ áó ùÿáñëÿðëÿ ðàçûëàøìûð. Áó åòèðàçëàðû íåúÿ ãàðøûëàéûðñûíûç?
- Àçÿðáàéúàíäà ùå÷ êèì ñÿáÿáè îëìàäàí âÿ ãåéðè-ãàíóíè ùÿáñ îëóíìóð.
Êèìëèéèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ùÿáñ îëóíàí ùÿìèí èíñàíëàð òþðÿòäèêëÿðè ÿìÿëëÿðèíÿ ýþðÿ ãàíóí ãàðøûñûíäà úàâàá âåðìÿëèäèðëÿð. Èñòÿð ÉÀÏ-÷û, èñòÿð ìöõàëèôÿò÷è, èñòÿð äþâëÿò, èñòÿðñÿ äÿ ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòû íöìàéÿíäÿñè âÿ éà æóðíàëèñò îëñóí.
Îíóí ïåøÿ ôÿàëèééÿòè âÿ ñèéàñè ìþâãåéè
òþðÿòäèéè úèíàéÿò ÿìÿëèíè þðò-áàñäûð åäÿ
áèëìÿç. Àçÿðáàéúàíäà ùÿð êÿñ ãàíóí
ãàðøûñûíäà áÿðàáÿðäèð. Îíà ýþðÿ äÿ,
Ëåéëà Éóíóñ âÿ îíóí ùÿéàò éîëäàøû Àðèô
Éóíóñ, åëÿúÿ äÿ äèýÿð ñàõëàíûëàí øÿõñëÿð
áàðÿñèíäÿ êÿøôèééàò ìÿëóìàòëàðû âàð.
Îíëàðûí õàðèúè þëêÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí Åðìÿíèñòàí êÿøôèééàòû èëÿ ÿëàãÿëÿðè, ãåéðèãàíóíè éîëëàðëà õàðèúäÿí êöëëö ìèãäàðäà
ìàëèééÿ âÿñàèòè àëûá þëêÿìèçäÿ èíñàí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû âÿçèééÿòè äöçýöí ÿêñ åòäèðìÿéÿí ìÿëóìàòëàðû éàéìàëàðû, òÿáëèü
åòìÿëÿðè âÿ Àçÿðáàéúàíäà èúòèìàè-ñèéàñè
ýÿðýèíëèê éàðàòìàüà éþíÿëèê àääûìëàð àòìàëàðû ôàêòëàðû àðòûã ñöáóòà éåòèðèëìÿêäÿäèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ, áó øÿõñëÿðèí Âÿòÿíÿ õÿéàíÿò åòìÿëÿðè âÿ Åðìÿíèñòàí
êÿøôèééàòûíà Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ìÿëóìàòëàðû þòöðìÿëÿðè ôàêòëàðû ñöáóò îëóíóð.
Áó èíñàíëàðû òàíûéàí àäàìëàðûí ùàìûñû
éàõøû áèëèð êè, Ëåéëà Éóíóñ, Àðèô Éóíóñ âÿ
äèýÿðëÿðèíÿ ãàðøû ãàëäûðûëàí èääèàëàð îíëàðûí òþðÿòäèéè úèíàéÿòëÿðèí ìèíäÿ áèðèäèð.
Þëêÿìèç ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åäÿíäÿí
èíäèéÿäÿê áó úöð èíñàíëàð òÿðÿôèíäÿí êè-
ôàéÿò ãÿäÿð Àçÿðáàéúàí õàëãûíà âÿ äþâëÿòèíÿ åäèëìèø õÿéàíÿòëÿð ìöøàùèäÿ îëóíóá. Ùÿòòà áóíà ÿêñÿð ñèéàñè ïàðòèéà
ðÿùáÿðëÿðè âÿ ôóíêñèîíåðëÿðè øàùèä îëóáëàð. Èíäè ùàíñûñà ãöââÿëÿð Ëåéëà Éóíóñ,
Àðèô Éóíóñ âÿ äèýÿð áó êèìè øÿõñëÿðèí òóòóëìàñûíà áàøãà úöð äîí ýåéèíäèðìÿê,
èíñàíëàðûí øöóðóíà þç èñòÿêëÿðèíè éåðèòìÿê èñòÿéèðñÿ, áóíóí ùå÷ áèð ÿùÿìèééÿòè
éîõäóð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí õàëãû áó èíñàíëàðû ÷îõ éàõøû òàíûéûð. Áèð ìÿãàìû äà
áèëäèðèì êè, ùÿð çàìàí øÿôôàôëûãäàí äàíûøàí áó àäàìëàð èíäè íÿäÿíñÿ àëäûãëàðû
ìàëèééÿ âÿñàèòëÿðè âÿ ãðàíòëàð áàðÿäÿ èúòèìàèééÿòÿ ìÿëóìàò âåðìÿêäÿí ÷ÿêèíèðëÿð? ßýÿð êèìñÿ ùÿð ùàíñû ãðàíò ëàéèùÿñèíèí ãàëèáè îëóðñà âÿ ìàëèééÿ âÿñàèòè
àëûðñà, î çàìàí áóíóíëà áàüëû èúòèìàèééÿòÿ ìÿëóìàò âåðìÿëèäèð. Íèéÿ ýèçëÿäèðëÿð? Ãðàíòëàð ùàããûíäà ÿââÿëúÿäÿí åëàí
âåðèëìÿëè, ãàëèá ýÿëäèêäÿ èñÿ àéðûëàí âÿñàèòèí ùåñàáàòû îëìàëûäûð. Áóíëàðûí ùå÷
áèðè éîõäóð âÿ ãÿôèëäÿí õÿáÿð òóòóðñàí êè,
ôèëàí òÿøêèëàò ôèëàí éåðäÿí ìèëéîíëàðëà âÿñàèò ÿëäÿ åäèá. Âÿñàèòèí ùàíñû ìÿãñÿä
âÿ ùàíñû òÿäáèðëÿð ö÷öí àéðûëìàñû áàðÿäÿ
èñÿ éåíÿ ùå÷ áèð ìÿëóìàò âåðèëìèð. Áöòöí
áóíëàð äà îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, ùÿìèí âÿñàèòëÿð Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ èøëÿéÿí ãöââÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí áèð ñûðà ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí
ñÿðô îëóíóá. Áó âÿñàèòëÿðèí áèð ùèññÿñè äÿ
ãðàíò âåðÿí òÿøêèëàòëàðûí þçëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ìÿíèìñÿíèëèð. Îíà ýþðÿ äÿ, ñþçöýåäÿí
òÿøêèëàòëàð àëäûãëàðû ãðàíò âÿñàèòëÿðè èëÿ
áàüëû äöçýöí ùåñàáàò âåðÿ áèëìèðëÿð.
×öíêè àéðûëàí áó âÿñàèòèí áèð ùèññÿñè ãàíóíëà âåðýèëÿðÿ, Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíà, ñûüîðòàéà âÿ äèýÿð éåðëÿðÿ þäÿíèëìÿëèäèð. Àíúàã àäû÷ÿêèëÿí ãóðóìëàðà ùå÷ áèð
âÿñàèò þäÿíèëìèð. Áó èñÿ áþéöê ãàíóí
ïîçóíòóñóäóð. Èñòÿíèëÿí õàðèúè þëêÿäÿ,
ùÿòòà ÀÁØ-ûí þçöíäÿ áåëÿ áó úöð ùàëëàðà
ãàðøû ãàíóíëà úèääè þë÷öëÿð ýþòöðöëöð. Ìèñàë ö÷öí, ÀÁØ, Ôðàíñà, Àëìàíèéà âÿ äèýÿð Ãÿðá äþâëÿòëÿðèíäÿ ùÿð ùàíñû áèð ìöñÿëìàí èúòèìàèééÿòäÿí õÿáÿðñèç ãðàíò
âÿñàèòè àëàðàã ùÿð ùàíñû áèð ëàéèùÿíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê èñòÿñÿ, ùÿìèí òÿøêèëàòûí
ôÿàëèééÿòè äÿðùàë äàéàíäûðûëûð âÿ áöòöí
ÿìëàêûíà äà ùÿáñ ãîéóëóð. Áó úöð òÿøêèëàòëàð ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè þëêÿäÿ, àäÿòÿí,
äöøìÿí þëêÿíèí êÿøôèééàòû èëÿ ÿìÿêäàøëûüà ýèðèð, îíëàðûí ìÿíàôåëÿðèíÿ óéüóí
ùÿðÿêÿò åäèðëÿð. Áèçèì äÿ ÿëèìèçäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð áó úöð ôàêòëàð âàð êè, îíëàð
Àçÿðáàéúàíûí ÿëåéùèíÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð âÿ þëêÿìèçäÿ èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè ïîçìàüà ÷àëûøûðëàð. Îíà ýþðÿ äÿ,
Àçÿðáàéúàíäà áó úöð ãàíóíñóç âÿ àíòèìèëëè òÿøêèëàòëàðûí ôÿàëèééÿòèíè àðàøäûðìàã
âÿ áóíóíëà áàüëû ãàíóíëà þë÷ö ýþòöðìÿê
äöçýöí àääûìäûð.
Äþâëÿò Ýþìðöê Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Àéäûí ßëèéåâ ÀÁØ ñÿôèðëèéèíèí ìöâÿããÿòè
èøëÿð âÿêèëè Äåðåê Ùîãàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
Äöíÿí Äþâëÿò Ýþìðöê Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, ýþìðöê õèäìÿòè ýåíåðàë-ëåéòåíàíòû Àéäûí ßëèéåâ
Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûíûí
Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéèíèí ìöâÿããÿòè èøëÿð âÿêèëè Äåðåê Ùîãàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá. Àçÿðáàéúàíäà äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí
ýþìðöê õèäìÿòè ôîðìàëàøäûðûëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí À.ßëèéåâ ñîí
èëëÿð ýþìðöê ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíûí
äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðèëäèéèíè, íîðìàòèâ ùöãóãè âÿ ìàääè-òåõíèêè òÿìèíàòûí
éàõøûëàøäûðûëäûüûíû, ôÿàëèééÿòèí òÿêìèëëÿøäèðèëäèéèíè ãîíàãëàðûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèìà õöñóñè þíÿì âåðèëäèéèíè âóðüóëàéàí êîìèòÿ ñÿäðè Àçÿðáàéúàíäà 2012-úè èëèí ÿââÿëèíäÿí éåíè Ýþìðöê Ìÿúÿëëÿñèíèí òÿòáèãè èëÿ ÿëàãÿäàð 59
íîðìàòèâ-ùöãóãè ñÿíÿäèí ãÿáóë åäèëäèéèíè
õàòûðëàäûá. À.ßëèéåâ ãåéä åäèá êè, 2009-úó
èëäÿí äþâëÿò ñÿðùÿäèíèí áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿëÿðèíäÿ “áèð ïÿíúÿðÿ” ïðèíñèïè òÿòáèã
åäèëèð. À.ßëèéåâ èñòÿð èõðàúà íÿçàðÿò ñèñòå-
Ôðàíñàëû äåïóòàò Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ
áàüëû Ôðàíñàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðèíÿ ñîðüó ýþíäÿðèá
Ìþâëóä ×àâóøîüëó: Àçÿðáàéúàí þçöíÿ ìÿõñóñ
îëàí òîðïàãëàðû ýåðè ãàéòàðìàã ùöãóãóíà ìàëèêäèð
Ôðàíñà Ìèëëè Àññàìáëåéàñûíûí
öçâö Æàí-Ôðàíñóà Ìàíñåë àâãóñòóí 10-äà Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí âàñèòÿ÷èëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ
Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñàðêèñéàíûí Ñî÷èäÿ áàø òóòàí ýþðöøöíäÿí ñîíðà Ôðàíñàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíÿ ñîðüó èëÿ ìöðàúèÿò åäèá.
Æàí-Ôðàíñóà Ìàíñåë Ôðàíñàíûí
õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ëîðåí Ôîáèóñà áèð äàùà õàòûðëàäûá êè, Ôðàíñà Ðóñèéà âÿ Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðû èëÿ áèðýÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëë åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ éàðàäûëìûø ÀÒßÒ-èí Ìèíñê
ãðóïóíóí ùÿìñÿäðëÿðèíäÿí áèðèäèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó áàðÿäÿ Àâðîïà Àçÿðáàéúàí Úÿìèééÿòèíÿ ìÿëóìàò âåðÿí Æàí-Ôðàíñóà Ìàíñåë âóðüóëàéûá: “Ìÿí îíà
ñóàë âåðäèì êè, Ôðàíñà ùþêóìÿòèíèí áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ôèêðè
íÿäèð âÿ ìöíàãèøÿíèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè, áåéíÿëõàëã ãàéäàëàðà âÿ ÿäàëÿòÿ ÿñàñëàíàðàã ñöëù âÿ äàíûøûãëàð éîëó èëÿ ùÿëëèíèí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ùàíñû àääûìëàðûí àòûëìàñû ïëàíëàøäûðûëûð?”.
Æàí-Ôðàíñóà Ìàíñåë Ôðàíñà Ìèëëè Àññàìáëåéàñûíäà ÔðàíñàÀçÿðáàéúàí äîñòëóã ãðóïóíóí öçâöäöð. Î, ùÿì÷èíèí éåíè éàðàäûëìûø Àçÿðáàéúàíûí Äîñòëàðû Úÿìèééÿòèíèí ïðåçèäåíòèäèð.
Èòàëèéàíûí “Íîòèçèå
Ýåîïîëèòèúùå”
õÿáÿð
ïîðòàëûíäà Òöðêèéÿíèí
Àâðîïà Èòòèôàãû öçðÿ íàçèðè Ìþâëóä ×àâóøîüëóíóí Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðèíèí éåð àëäûüû éàçû
éåðëÿøäèðèëèá.
Éàçûäà ñîí ýöíëÿð
Äàüëûã Ãàðàáàü ðåýèîíóíäà, Åðìÿíèñòàí âÿ
Àçÿðáàéúàí ãîøóíëàðûíûí òÿìàñ õÿòòèíäÿ
ýÿðýèíëèéèí àðòìàñûíà ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí
Ìþâëóä ×àâóøîüëó äåéèá: “Òÿáèè êè, áèç
ìÿñÿëÿíèí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëèíÿ òÿðÿôäàðûã, ëàêèí Àçÿðáàéúàí þçöíÿ ìÿõñóñ
îëàí òîðïàãëàðû ýåðè ãàéòàðìàã ùöãóãóíà ìàëèêäèð. Òÿðÿôëÿð àðàñûíäà äàíûøûãëàðûí àïàðûëìàñû ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíèí ÿñàñ éîëóäóð. Ëàêèí Àçÿðáàéúàíûí
ùÿðáè éîëëà äà Äàüëûã Ãàðàáàü áþëýÿñèíè èøüàëäàí àçàä åòìÿê ùöãóãó âàð”.
Ìÿãàëÿäÿ òöðêèéÿëè íàçèð ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëè ö÷öí éàðàäûëìûø ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðó-
ïóíó ïðîáëåìè òåçëèêëÿ íèçàìëàìàüà âÿ ãàðøûäóðìàëàðà ñîí ãîéìàüà ÷àüûðûá. Îõóúóëàðûí äèããÿòèíÿ
÷àòäûðûëûð êè, Àçÿðáàéúàíûí
þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö áÿðïà
åòìÿê ùöãóãóíó ìöäàôèÿ
åäÿí Òöðêèéÿ ùÿð çàìàí
áó ìÿñÿëÿäÿ äÿñòÿéèíè
ýþñòÿðèá.
Ìöíàãèøÿ èëÿ áàüëû ìÿëóìàò âåðÿí ìöÿëëèô ãåéä
åäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí Äàüëûã Ãàðàáàü
áþëýÿñè âÿ îíà áèòèøèê éåääè ðàéîí Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí 20 èëäÿí àðòûãäûð èøüàë îëóíóá. ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí åðìÿíè ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë åäèëìèø Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäàí ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõàðûëìàñûíû íÿçÿðäÿ
òóòàí 4 ãÿòíàìÿ ãÿáóë åòìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, ìÿñÿëÿ ùÿëÿ äÿ ùÿëëèíè òàïìàéûá.
Ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí 20
ôàèç òîðïàãëàðû èøüàë îëóíóá âÿ áèð ìèëéîíäàí ÷îõ àçÿðáàéúàíëû þç äîüìà éóðä-éóâàëàðûíäàí äèäÿðýèí äöøöá.
ìè, êàäð ùàçûðëûüû, òåððîðèçìÿ, íàðêîòèê âàñèòÿëÿðèí ãàíóíñóç äþâðèééÿñèíÿ ãàðøû
ìöáàðèçÿ, èñòÿðñÿ äÿ ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè áàõûìûíäàí Àçÿðáàéúàí Ýþìðöê Õèäìÿòèíèí Àìåðèêà òÿúðöáÿñèíäÿí
õåéëè éàðàðëàíäûüûíû äà äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñÿìèìè ãÿáóëà ýþðÿ Äþâëÿò Ýþìðöê
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Àéäûí ßëèéåâÿ òÿøÿêêöð åäÿí Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûíûí
þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðëèéèíèí ìöâÿããÿòè èøëÿð
âÿêèëè Äåðåê Ùîãàí ñòðàòåæè ìöòòÿôèã êèìè
ÀÁØ ùþêóìÿòèíèí Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿê-
äàøëûüà ÷îõ áþéöê þíÿì âåðäèéèíè ãåéä åäèá, èêè þëêÿ àðàñûíäà
èñòÿð ñèéàñè, èñòÿðñÿ äÿ èãòèñàäè
ìöíàñèáÿòëÿðèí ùàçûðêè äóðóìóíäàí ìÿìíóíëóãëà ñþùáÿò à÷ûá.
Àìåðèêàëû äèïëîìàò Àçÿðáàéúàí
Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí ìîäåðíëÿøìÿñè âÿ èíêèøàôû éîëóíäà àòûëàí
óüóðëó àääûìëàðû, åëÿúÿ äÿ ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû íàìèíÿ ðåñïóáëèêàìûçûí ýþìðöê
õèäìÿòèíèí þëêÿñèíèí àíàëîæè ãóðóìó èëÿ áàüëû ÿìÿêäàøëûüûíû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Äåðåê Ùîãàí,
ùÿì÷èíèí, 26-28 àâãóñò òàðèõëÿðèíäÿ
ÀÁØ-ûí Ñàí-Àíòîíèî øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê “ÀÁØ-ûí Ýþìðöê âÿ Ñÿðùÿä Ìöùàôèçÿñè Èäàðÿñèíèí 2014-úö èë öçðÿ Òåððîðèçìÿ ãàðøû Ýþìðöê-Òèúàðÿò Òÿðÿôäàøëûüû”
ìþâçóñóíäà êîíôðàíñà äÿâÿò ìÿêòóáóíó Äþâëÿò Ýþìðöê Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Àéäûí ßëèéåâÿ òÿãäèì åäèá.
Ýþðöøäÿ òÿðÿôëÿðè ìàðàãëàíäûðàí áÿçè ìÿñÿëÿëÿð áàðÿñèíäÿ ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Áàêûÿòðàôû áþëýÿëÿðäÿ ãàäûíëàðûí ñàùèáêàðëûã áàúàðûãëàðûíûí
èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû ëàéèùÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ýÿíúëÿð Áèðëèéè (ÝÁ)
âÿ Àëìàíèéàíûí Êîíðàä
Àäåíàóåð Ôîíäóíóí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Áàêûÿòðàôû áþëýÿëÿðäÿ ãàäûíëàðûí ñàùèáêàðëûã áàúàðûãëàðûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè”
ëàéèùÿñè ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè,
ëàéèùÿ Êîíðàä Àäåíàóåð Ôîíäóíóí ýÿíú ñèéàñÿò÷èëÿð ö÷öí òÿøêèë åòäèéè “Ãûø ìÿêòÿáè”íäÿ
ÝÁ-íèí ôÿàëëàðû òÿðÿôèíäÿí òÿãäèì îëóíóá. Áó,
Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí
âÿ Åðìÿíèñòàíû òÿìñèë
åäÿí áåø ñèéàñè ïàðòèéàíûí ëàéèùÿëÿðè àðàñûíäàí
ãàëèá ñå÷èëèá.
Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ñàùèáêàðëûã öçðÿ åêñïåðò
îòóç ãàäûí ñàùèáêàðà áèðýöíëöê òÿëèì êå÷èá. Òÿëèì
àâãóñòóí 15-äÿ ÉÀÏ
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí áàø îôèñèíäÿ òÿøêèë îëóíóá. Àâãóñòóí 18-äÿ èñÿ Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí Ñàùèáêàðëûüà
Êþìÿê Ìèëëè Ôîíäóíà òóð òÿøêèë åäèëÿúÿê.
Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ íàçèðè èëÿ ÀÒßÒ íöìàéÿíäÿñèíèí ýþðöøöíäÿ
ãîøóíëàðûí òÿìàñ õÿòòèíäÿêè âÿçèééÿò ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àâãóñòóí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ
îëàí ñÿäðèíèí øÿõñè íöìàéÿíäÿñè Àíæè
Êàñïøèê èëÿ ýþðöøöá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿ-
òèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ
ãîøóíëàðûí òÿìàñ õÿòòèíäÿêè ìþâúóä âÿçèééÿò, êå÷èðèëÿí ìîíèòîðèíãëÿðèí íÿòèúÿëÿðè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
6
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
Äþâëÿò ìöøàâèðè Áèëèê Ôîíäóíóí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöøöá
Àâãóñòóí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí öçâö,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ äþâëÿò
ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâëÿ íþâáÿòè ýþðöøö êå÷èðèëèá.
Ôîíäóí èíôîðìàñèéà òÿìèíàòû ñåêòîðóíäàí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ Áèëèê Ôîíäóíóí “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” âÿ “Äèíè àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè” ëàéèùÿëÿðèíèí èúðàñû áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Ôîíäóí èúðà÷û äèðåêòîðó
Îêòàé Ñÿìÿäîâ “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” ëàéèùÿñèíÿ úÿëá îëóíàí áþëýÿëÿð, ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿúÿê òÿäáèðëÿð - “äÿéèðìè ìàñà”ëàð, âèêòîðèíàëàð, åêñêóðñèéàëàð, íÿçÿðäÿ òóòóëàí ïåðñïåêòèâ ïëàíëàð ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
Ê.Àáäóëëàéåâ ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿðèí øàýèðäëÿðè àðàñûíäà åëì, èäìàí, ìÿäÿíèééÿò, èíòåëëåêòóàë, òåõíîëîæè ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèí èëáîéó èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò àéðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Òÿêúÿ òÿäðèñäÿ óüóðëàðû èëÿ ôÿðãëÿíÿíëÿðÿ
äåéèë, çÿèô øàýèðäëÿðÿ äÿ ùÿññàñëûãëà éàíàøìàüû,
ùÿâÿñëÿíäèðèúè òÿäáèðëÿð ýþðìÿéè òþâñèéÿ åäèá.
Ýþðöøäÿ “Äèíè àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè” ëàéèùÿñè öçðÿ Áÿðäÿ èìàìçàäÿñèíäÿ àïàðûëàí èëêèí
èøëÿðèí àëèìëÿð, éåðëè èúòèìàèééÿò, î úöìëÿäÿí
Áÿðäÿ çèéàëûëàðû àðàñûíäà ìàðàãëà ãàðøûëàíäûüû
áèëäèðèëèá. Ëàéèùÿíèí ýåíèø åëìè, àðõåîëîæè àðàøäûðìàëàðà òÿêàí âåðÿ áèëÿúÿéè âóðüóëàíûá.
Áèëèê Ôîíäóíäà “Äîúåíäî äèñúèìóñ”, “Óñòàä âÿ øÿéèðä”, “Àçÿðáàéúàí åëìè áó ýöí õàðèúäÿ”, “Äöíéà åëìè áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà”, “Ôîíäóí õàðèúè íöìàéÿíäÿëèêëÿðèíèí éàðàäûëìàñû”,
“Åïèçîäëàð”, “Àóäèòîðèéà +” âÿ äèýÿð ëàéèùÿëÿð
öçÿðèíäÿ èø ýåäèð.
ßúíÿáè èø÷è ãöââÿñèíäÿí èñòèôàäÿíè òÿíçèìëÿéÿí
ãàéäàëàðà ðèàéÿò åäèëìÿñèíÿ äþâëÿò íÿçàðÿòè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèãðàñèéà Ìÿúÿëëÿñèíèí ãöââÿéÿ ìèíìÿñèíäÿí áèð èë þòöð.
Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíèí ðÿèñè
Ôèðóäèí Íÿáèéåâ ãàíóíñóç ìèãðàñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ, ÿúíÿáè èø÷è ãöââÿñèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñûíû òÿíçèìëÿéÿí ãàéäàëàðà ðèàéÿò åäèëìÿñèíÿ äþâëÿò íÿçàðÿòèíèí òÿøêèëè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðè ÀçÿðÒÀú-à øÿðù åäèá.
Ìöàñèð äöíéàäà ìèãðàñèéà ïðîñåñëÿðè, ìèãðàíòëàðûí, õöñóñèëÿ ÿìÿê÷è
ìèãðàíòëàðûí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí
ãîðóíìàñû ÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðèäèð. Öìóìáÿøÿðè, äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ áþéöê þíÿì âåðÿí âÿ äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéà èñòèãàìÿòèíäÿ óüóðëó
àääûìëàð àòàí Àçÿðáàéúàíäà ìèãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí èäàðÿåäèëìÿñè âÿ
áåéíÿëõàëã íîðìàëàðà óéüóí òÿíçèìëÿíìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñè, ÿúíÿáèëÿðèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí
ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ãîðóíìàñû,
ìèãðàíòëàðûí ãàéüû èëÿ ÿùàòÿ îëóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí àòûëàí
ÿñàñëû àääûìëàð íÿòèúÿñèíäÿ, ÿìÿê÷è
ìèãðàíòëàðûí âÿ îíëàðûí àèëÿ öçâëÿðèíèí
ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè ñàùÿñèíäÿ
ìöùöì íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ îëóíóá. Þòÿí
èë àâãóñòóí 1-äÿí ãöââÿéÿ ìèíìèø
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèãðàñèéà Ìÿúÿëëÿñè äÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöòÿðÿããè àääûìëàð àòûëìàñû ö÷öí äàùà ýåíèø èìêàíëàð à÷ûá.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëìóø ñòðàòåýèéàéà óéüóí îëàðàã Àçÿðáàéúàíäà ìöøàùèäÿ
åäèëÿí ñöðÿòëè ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô,
åíåðýåòèêà âÿ íÿãëèééàò ñàùÿëÿðèíäÿ
áåéíÿëõàëã êîììóíèêàñèéàëàðûí ýåíèøëÿíìÿñè, åéíè çàìàíäà, þëêÿìèçèí
ýåîñèéàñè ìþâãåéè ìèãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí èíòåíñèâëÿøìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà äàâàì âÿ èíêèøàô åòäèðèëÿí áó
ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ ñàáèòëèê, òÿðÿããè,
èíñàíëàðûí ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð
þëêÿìèçè ÿúíÿáèëÿð ö÷öí äàùà úÿëáåäèúè ìÿêàíà ÷åâèðèá. Àçÿðáàéúàíäà
ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèí âÿ ñàáèò ñîñèàë-èãòèñàäè, äåìîãðàôèê èíêèøàôûí òÿìèí
åäèëìÿñè, ìèãðàíòëàðûí èíòåëëåêòóàë âÿ
ÿìÿê ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ êèìè ìÿñÿëÿëÿð ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿíäèð. ×öíêè ìèãðàíòëàð òàðèõÿí èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðÿ öç òóòóðëàð.
Ìèãðàñèéà Ìÿúÿëëÿñèíÿ ÿñàñÿí,
Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí ìèãðàíòëàð ö÷öí
áèð ñûðà ïðîñåäóðëàðûí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñèíè õöñóñè ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð.
Þòÿí èë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà
900 ìèí ìèãðàíò ýÿëèá êè, áó äà êèôàéÿò ãÿäÿð áþéöê ðÿãÿìäèð. Ìèãðàñèéà
ñàùÿñèíäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíè, ìèãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí èäàðÿ åäèëìÿñè âÿ
òÿíçèìëÿíìÿñèíäÿ ãàíóíâåðèúèëèêëÿ
ìöÿééÿí îëóíìóø ñÿëàùèééÿòëÿðè ùÿéàòà êå÷èðÿí, ùöãóã ìöùàôèçÿ îðãàíû
ñòàòóñó îëàí Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíèí ýþðäöéö òÿäáèðëÿð èñòÿð ìèãðàíòëàð, èñòÿðñÿ äÿ èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí
áþéöê ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàíûð. Áóíóíëà
áåëÿ, ÿúíÿáèëÿð âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí þëêÿìèçäÿ îëìà âÿ éàõóä éàøàìà, èøÿýþòöðÿíëÿð òÿðÿôèíäÿí
èñÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ãàéäàäà ùàããû
þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ö÷öí èø èúàçÿñè àëûíìàäàí, ÿìÿê ìöãàâèëÿñè áàüëàíûëìàäàí
ÿúíÿáè èø÷è ãöââÿñèíèí èøÿ úÿëá åäèëìÿñè ùàëëàðûíà äà òÿñàäöô îëóíóð. Òÿ-
áèè êè, áó ìÿãàìëàð ìÿúáóðè ÿìÿéèí
ÿëàìÿòëÿðè êèìè ãÿáóë åäèëÿðÿê ùöãóãè,
äåìîêðàòèê äþâëÿò ãóðóúóëóüóíà ñàäèã îëàí Àçÿðáàéúàí áàðÿäÿ àðçóîëóíìàç ðÿé ôîðìàëàøäûðà áèëÿð.
Áó ýöí èãòèñàäè òÿðÿããèíèí ñöðÿòèíÿ ýþðÿ èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðëÿ áèð úÿðýÿäÿ äàéàíàí, ùÿòòà áÿçè èñòèãàìÿòëÿðäÿ îíëàðû ãàáàãëàéàí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà ùàããû þäÿíèëÿí
ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàã èñòÿéÿí ÿúíÿáèëÿð êèôàéÿò ãÿäÿðäèð.
Áÿñ ùàããû þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàã ö÷öí ãàíóíè
ÿñàñëàðëà áèð þëêÿäÿí áàøãà þëêÿéÿ êîíêðåò ùàëäà Àçÿðáàéúàíà ìèãðàñèéà åäÿí ôèçèêè øÿõñ - ÿìÿê÷è ìèãðàíò
íÿ åòìÿëèäèð?
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí 2007-úè èë 19 ìàðò òàðèõëè
Ôÿðìàíû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò
Ìèãðàñèéà Õèäìÿòè ùàããûíäà ßñàñíàìÿ” èëÿ Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíèí ìöÿééÿí åäèëìèø ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíÿ àøàüûäàêûëàð äàõèëäèð:
- õàðèúè ÿìÿê ìèãðàñèéàñû ïðîñåñëÿðèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè öçðÿ òÿäáèðëÿðèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ èøòèðàê åòìÿê;
- ÿúíÿáè ÿìÿê ãöââÿñèíèí þëêÿ
ÿðàçèñèíÿ úÿëá åäèëìÿñè öçðÿ àèäèééÿòè
äþâëÿò îðãàíëàðû èëÿ áèðëèêäÿ òÿêëèôëÿð
ùàçûðëàìàã;
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿðàçèñèíäÿ ÿúíÿáè èø÷è ãöââÿñèíè úÿëá
åòìÿê âÿ îíäàí èñòèôàäÿ åòìÿê ö÷öí
èúàçÿ âåðìÿê, ÿúíÿáèëÿðÿ âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðÿ ùàããû þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí “áèð ïÿíúÿðÿ” ïðèíñèïè ÿñàñûíäà ôÿðäè èúàçÿëÿðè âåðìÿê, îíëàðûí
ìöääÿòèíè óçàòìàã, ùàáåëÿ âåðèëìèø
èúàçÿëÿðè ëÿüâ åòìÿê;
- ÿìÿê÷è ìèãðàíòëàðûí ÷àëûøäûüû èø
éåðëÿðèíäÿ éîõëàìàëàð àïàðìàã, îíëàðûí ìöâàôèã ñòàòóñà âÿ èø èúàçÿëÿðèíÿ
ìàëèê îëìàëàðûíû àðàøäûðìàã, ãàíóíâåðèúèëèêëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ãàéäàäà
ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðìÿê;
- ÿúíÿáèëÿðèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ îëìà âÿ éàøàìà ãàéäàëàðû èëÿ áàüëû ùöãóãè èíôîðìàñèéà èëÿ
òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí òÿäáèðëÿð ýþðìÿê;
- þç ñÿëàùèééÿòëÿðè äàõèëèíäÿ ìèãðàíòëàðûí ñîñèàë ìöäàôèÿñè ö÷öí çÿðóðè
øÿðàèò éàðàòìàã, îíëàðûí éåðëè øÿðàèòÿ
óéüóíëàøäûðûëìàñû ö÷öí òÿäáèðëÿð ýþðìÿê, ùöãóãëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿê âÿ ñ.
Ìèãðàñèéà Ìÿúÿëëÿñèíèí òÿëÿáèíÿ
ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿðàçèñèíäÿ ìöâÿããÿòè éàøàìàã âÿ
ùàããû þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ
ìÿøüóë îëìàã èñòÿéÿí ÿúíÿáèëÿð âÿ
âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí ìöâÿããÿòè éàøàìàã ö÷öí èúàçÿñè èëÿ éàíàøû, èø èúàçÿñè äÿ îëìàëûäûð. Èø èúàçÿñè ÿúíÿáèëÿðèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ ùàããû þäÿíèëÿí
ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàëàðûíà
èúàçÿ âåðÿí ðÿñìè ñÿíÿääèð. ßúíÿáèëÿðÿ èø èúàçÿëÿðè þëêÿìèçèí ìèëëè ìàðàãëàðûíûí âÿ èãòèñàäè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
êåøèéèíäÿ äàéàíàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí âåðèëèð. Áåëÿ êè, ãàíóíâåðèúèëèéÿ ÿñàñÿí, 18 éàøûíà ÷àòìûø
ÿìÿê ãàáèëèééÿòëè ùÿð áèð ÿúíÿáè âÿ
âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñ îíó èøÿ
úÿëá åäÿí ùöãóãè øÿõñëÿð, ùöãóãè
øÿõñ éàðàòìàäàí ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëàí ôèçèêè øÿõñëÿð âÿ
õàðèúè ùöãóãè øÿõñëÿðèí ôèëèàë âÿ íöìàéÿíäÿëèêëÿðè âàñèòÿñèëÿ Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíäÿí èø èúàçÿñè àëäûãäàí
ñîíðà Àçÿðáàéúàíäà èøëÿéÿ áèëÿð. ßúíÿáèëÿðèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí
øÿõñëÿðèí þëêÿìèçäÿ ùàããû þäÿíèëÿí
ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàëàðû
ö÷öí èñÿ ÿñàñ øÿðòëÿð èø éåðèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿí ïåøÿ ùàçûðëûüûíà
âÿ éà èõòèñàñà ìàëèê Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíûí èääèà åòìÿäèéè áîø èø éåðëÿðèíèí ìþâúóäëóüóíäàí, ìÿøüóëëóã
õèäìÿòè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí èøÿýþòöðÿíëÿðèí èø÷è ãöââÿñèíÿ îëàí åùòèéàúëàðûíû éåðëè ÿìÿê åùòèéàòëàðû ùåñàáûíà
òÿìèí åòìÿê èìêàíûíûí îëìàìàñûí-
ßðäîüàíûí ãÿëÿáÿñè: “ýöúëö àäàì”
ìîäåëèíèí òàðèõè ñûíàüû áàøëàéûð?
äàí èáàðÿòäèð.
Èøÿýþòöðÿíëÿð èøÿ úÿëá åòäèêëÿðè ÿúíÿáèëÿðè âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí
øÿõñëÿðè éàëíûç þç èø éåðëÿðèíäÿ èøëÿ òÿìèí åòìÿëè âÿ áó áàðÿäÿ èø èúàçÿñèíèí
ãöââÿäÿ îëäóüó ìöääÿòÿ îíëàðëà
ÿìÿê ìöãàâèëÿñè áàüëàìàëûäûðëàð.
ßúíÿáèëÿð âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿð ö÷öí èø èúàçÿñèíèí àëûíìàñû àøàüûäàêû ùàëëàðäà òÿëÿá îëóíìóð:
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿðàçèñèíäÿ äàèìè éàøàìàã ö÷öí èúàçÿñè îëàíëàðà;
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ÿðàçèñèíäÿ ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ
ìÿøüóë îëàíëàðà;
- äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèê âÿ
êîíñóëëóãëàðäà, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà èøëÿéÿíëÿðÿ;
- áåéíÿëõàëã ìöãàâèëÿëÿð ÿñàñûíäà éàðàäûëìûø òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðèíÿ âÿ îíëàðûí ìöàâèíëÿðèíÿ;
- ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí èøÿ úÿëá åäèëÿíëÿðÿ;
- êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà àêêðåäèòÿ îëóíìóø ÿìÿêäàøëàðûíà;
- ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíûí ìöÿééÿí åòäèéè ôÿàëèééÿò ñàùÿëÿðè
öçðÿ èë ÿðçèíäÿ 90 ýöíäÿí ÷îõ îëìàéàí ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà åçàìèééÿòäÿ îëàíëàðà;
- äÿíèç÷èëÿðÿ;
- àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ìöùàçèðÿ êóðñëàðûíûí îõóíìàñû ö÷öí äÿâÿò
åäèëÿí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòèíÿ âÿ
ìöùàçèðÿ÷èëÿðÿ;
- èíúÿñÿíÿò èø÷èëÿðèíÿ, ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíûíäà äþâëÿò ãåéäèééàòûíäàí êå÷ìèø èäìàí êëóáëàðûíà
èøÿ äÿâÿò îëóíàí ìÿøã÷èëÿðÿ âÿ èäìàí÷ûëàðà;
- äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìûø äèíè
ãóðóìëàðäà ïåøÿêàð äèíè ôÿàëèééÿòëÿ
ìÿøüóë îëàíëàðà;
- õàðèúè ùöãóãè øÿõñèí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ôèëèàë âÿ íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðëÿðèíÿ âÿ îíëàðûí ìöàâèíëÿðèíÿ;
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøû èëÿ íèêàùäà îëàíëàðà, (áó øÿðòëÿ êè, ùÿìèí âÿòÿíäàø Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ éàøàéûø
éåðè öçðÿ ãåéäèééàòäà îëñóí);
- Ãà÷ãûí ñòàòóñóíóí âåðèëìÿñè
ö÷öí âÿñàòÿò âåðÿí, ãà÷ãûí ñòàòóñó
àëìûø âÿ éà ñèéàñè ñûüûíàúàã âåðèëìèø
øÿõñëÿðÿ;
- ùèìàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí 18 éàøûíà ÷àòìàìûø âÿ
éà Û ãðóï ÿëèë âÿòÿíäàøû îëàíëàðà;
- ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíû
òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí åäèëÿí ùàëëàðäà
ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ úÿëá îëóíàí øÿõñëÿðÿ.
Èø èúàçÿñè áèð èë ìöääÿòèíÿ, ÿìÿê
ìöãàâèëÿñèíèí áèð èëäÿí àç ìöääÿòÿ
áàüëàíûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëäóãäà èñÿ
ùÿìèí ìöääÿòÿ âåðèëèð. Ãåéä åäÿê êè,
èø èúàçÿñè èëÿ áàüëû äàõèë îëìóø ìöðàúèÿòëÿðÿ 20 èø ýöíö ÿðçèíäÿ áàõûëûð. Èø èúàçÿñèíèí ìöääÿòè ùÿð äÿôÿ áèð èëäÿí ÷îõ
îëìàìàã øÿðòè èëÿ óçàäûëà áèëÿð. Ìöääÿòèí óçàäûëìàñû ö÷öí èøÿýþòöðÿí èø
èúàçÿñèíèí ìöääÿòèíèí áèòìÿñèíÿ àçû
30 ýöí ãàëìûø Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíÿ ÿðèçÿ èëÿ ìöðàúèÿò åòìÿëèäèð.
Þëêÿìèçäÿ ÿúíÿáèëÿðèí ùàããû þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿëÿðè ö÷öí èø èúàçÿëÿðèíèí àëûíìàñû
âÿ îíëàðûí ìöääÿòèíèí óçàäûëìàñûíà
ýþðÿ èøÿýþòöðÿí òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè
èëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ìÿáëÿüäÿ äþâëÿò
ðöñóìó þäÿíèëèð. Áó èúàçÿíè àëìàã
ö÷öí äþâëÿò ðöñóìóíóí þäÿíèëìÿñèíè
òÿñäèã åäÿí ñÿíÿä òÿãäèì îëóíäóãäàí ñîíðà èø èúàçÿñè èøÿýþòöðÿíÿ âåðèëèð. ßúíÿáèíèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñèí åéíè èøÿýþòöðÿíèí éàíûíäà
áàøãà èøÿ êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû éåíè èø
èúàçÿñè âåðèëäèêäÿ ÿëàâÿ äþâëÿò ðöñóìó þäÿíèëìèð. Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ
ãàíóíè ÿñàñëàðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
ÿìÿê÷è ìèãðàíò ãàíóíâåðèúèëèêëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø âåðýèëÿðè þäÿéèð.
ßúíÿáèëÿðèí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ ùàããû þäÿíèëÿí ÿìÿê
ôÿàëèééÿòèíÿ úÿëá îëóíìàñû ÿìÿê ìèãðàñèéàñû êâîòàñû èëÿ òÿíçèìëÿíèð. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2009-úó èë 4 èéóí òàðèõëè
ãÿðàðû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “ßìÿê ìèãðàñèéàñû êâîòàñûíûí ìöÿééÿí åäèëìÿñè
Ãàéäàñû”íà ÿñàñÿí, ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè ùÿð èë
òþâñèéÿ õàðàêòåðëè êâîòà ùàçûðëàéûð. Íàçèðëÿð Êàáèíåòè èñÿ áó ñàé íîðìàñûíû
òÿñäèãëÿéèð. Êâîòà èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ ùàããû
þäÿíèëÿí ÿìÿê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëìàëàðû íÿçÿðäÿ òóòóëàí ÿúíÿáèëÿðèí ñàéûíûí ñîí ùÿääèäèð. Þòÿí èë ÿúíÿáè ìèãðàíòëàð ö÷öí 12 ìèí êâîòà àéðûëìûøäû.
Èø èúàçÿñèíèí ãöââÿäÿ îëìà ãàéäàëàðûíà íÿçàðÿòè èñÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Ìèãðàñèéà
Õèäìÿòè ùÿéàòà êå÷èðèð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòè
- ÿúíÿáèëÿðäÿí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðäÿí èø÷è ãöââÿñè êèìè
èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíè òÿíçèìëÿéÿí íîðìàòèâ-ùöãóãè àêòëàðà âÿ Ìèãðàñèéà
Ìÿúÿëëÿñèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ ðèàéÿò îëóíìàñûíû éîõëàéûð;
- éîõëàìà çàìàíû îðòàéà ÷ûõàí ìÿñÿëÿëÿð ùàããûíäà èøÿýþòöðÿíäÿí, ùàáåëÿ ÿúíÿáèäÿí âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí
øÿõñäÿí ìÿëóìàò âÿ éà àðàéûø àëûð;
- èø èúàçÿñèíèí ëÿüâ åäèëìÿñè ö÷öí
ÿñàñëàð îëäóüó ùàëëàðäà èúàçÿíè ëÿüâ
åäèð;
- èø èúàçÿñè îëìàäàí èøÿ úÿëá åäèëìèø ÿúíÿáèëÿðè âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðè, ùàáåëÿ ùÿìèí øÿõñëÿðè
èøÿ úÿëá åòìèø èøÿýþòöðÿíëÿðè ãàíóíëà
ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèø ãàéäàäà ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá åäèð.
Èøÿýþòöðÿíëÿð éîõëàìàíûí àïàðûëìàñû ö÷öí çÿðóðè îëàí íîðìàë øÿðàèò
éàðàòìàüà, òÿëÿá îëóíàí ñÿíÿäëÿðè
òÿãäèì åòìÿéÿ áîðúëóäóðëàð. Äþâëÿò
Ìèãðàñèéà Õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí íÿçàðÿò
ãàéäàñûíäà àïàðûëàí éîõëàìàëàðà äèýÿð äþâëÿò îðãàíëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ úÿëá åäèëÿ áèëÿð.
Èíçèáàòè Õÿòàëàð Ìÿúÿëëÿñèíèí 3401-úè ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, ÿúíÿáèëÿðèí âÿ
âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðèí èøÿ
úÿëá åäèëìÿñè ãàéäàñûíûí ïîçóëìàñû
ùàëëàðûíäà, éÿíè èøÿýþòöðÿí òÿðÿôèíäÿí
ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿëÿáëÿðè ïîçóëìàãëà èø
èúàçÿñè àëûíìàäàí ÿúíÿáèíèí âÿ éà âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñèí èøÿ úÿëá
åäèëìÿñèíÿ ýþðÿ âÿçèôÿëè øÿõñëÿð ö÷ ìèí
ìàíàòäàí áåø ìèí ìàíàòàäÿê, ùöãóãè
øÿõñëÿð îòóç ìèí ìàíàòäàí îòóç áåø
ìèí ìàíàòàäÿê úÿðèìÿ åäèëèðëÿð.
Úàðè èëèí àëòû àéû ÿðçèíäÿ ãàíóíñóç
ìèãðàñèéàéà ãàðøû êîìïëåêñ éîõëàìàëàð àïàðûëìàñû äàâàì åòäèðèëèá. Õèäìÿò òÿðÿôèíäÿí éîõëàìàëàð àïàðûëìûø
174 ñàùèáêàðëûã ñóáéåêòèíäÿí 103öíöí ôÿàëèééÿòèíäÿ èíçèáàòè ùöãóã ïîçóíòóñó àøêàðëàíûá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Äþâëÿò Ìèãðàñèéà Õèäìÿòèíèí
ãàðøûñûíäà ãîéäóüó âÿçèôÿëÿðèí þùäÿñèíäÿí ëàéèãèíúÿ ýÿëìÿê ìÿãñÿäèëÿ
ãóðóì áöòöí ýöúöíö ñÿôÿðáÿð åäèð, áó
èñòèãàìÿòäÿ ìöíòÿçÿì òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð.
Ìöÿééÿí åäèëìèø èíçèáàòè ïîçóíòó
ùàëëàðû ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí ñóðÿòäÿ àðàøäûðûëûð âÿ ìöâàôèã ãÿðàðëàð ãÿáóë îëóíóð. 2014-úö èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà 15 ìèí 526 ÿúíÿáè âÿ âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñ òÿðÿôèíäÿí èíçèáàòè ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿëÿáëÿðèíèí ïîçóëìàñû ùàëëàðû ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Îíëàðäàí 1736-íûí þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ éàøàìàëàðû ëåãàëëàøäûðûëûá, 11 ìèí 756 íÿôÿð áàðÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èíçèáàòè Õÿòàëàð Ìÿúÿëëÿñèíèí
ìöääÿàëàðûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëìóø ãàéäàäà 48 ñààò ÿðçèíäÿ þëêÿ ÿðàçèñèíè
òÿðê åòìÿñè, 1943 øÿõñèí èíçèáàòè ãàéäàäà þëêÿ ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðà ÷ûõàðûëìàñû èëÿ áàüëû ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí ùöãóãè äþâëÿòäèð. ßúíÿáè èø÷è ãöââÿñèíè èø èúàçÿñè àëìàäàí ÿìÿéÿ úÿëá åäèá, ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëóá ýÿëèð ýþòöðìÿê
èñòÿéÿí øÿõñëÿðèí àøêàðà ÷ûõàðûëìàñû,
áó êèìè ùöãóã ïîçóíòóëàðûíà ñèïÿð
÷ÿêèëìÿñè äÿ ùöãóãè äþâëÿòèí ïðèíñèïëÿðèíäÿí èðÿëè ýÿëèð.
Òöðêèéÿäÿ êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèñè
äöíéà ìèãéàñûíäà ìàðàüà ñÿáÿá îëäó. Áó
ùàäèñÿíèí þëêÿíèí äàõèëè ñèéàñè ìöùèòèíäÿ
áàø âåðÿí ïðîñåñëÿðèí ìÿçìóíó âÿ õàðàêòåðèíèí ìöÿééÿí åäèëìÿñè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòè äàíûëìàçäûð. Ðåýèîíàë ýåîñèéàñè
ïðîñåñëÿðäÿ Àíêàðàíûí îéíàéà áèëÿúÿéè ðîë
äà äÿãèãëÿøäèðèëìÿëèäèð. Ãëîáàë ñÿâèééÿäÿ
ìöøàùèäÿ åäèëÿí çèääèééÿòëÿðèí ùÿëëèíÿ Òöðêèéÿíèí ùàíñû òþùôÿëÿðè âåðÿúÿéè äÿ ñûðàäàí
áèð ìÿñÿëÿ äåéèë. Ìöòÿõÿññèñëÿð Ðÿúÿá
Òàééèá ßðäîüàíûí õàëã ñÿñâåðìÿñè éîëó èëÿ
äþâëÿò áàø÷ûñû ñå÷èëìÿñèíè áó àñïåêòëÿð
êîíòåêñòèíäÿ àðòûã òÿùëèë åäèðëÿð. Ìàðàãëû òåçèñëÿð èðÿëè ñöðöëöð âÿ ïðîãíîçëàð âåðèëèð. Áöòþâëöêäÿ ýåîñèéàñÿò ö÷öí àêòóàë îëàí ìÿãàìëàðà òîõóíóëóð.
Õàëãûí ñå÷èìè:
Òöðêèéÿíèí ÷ÿòèí ñûíàüû
Òöðêèéÿäÿ ïðåçèäåíòèí öìóìõàëã ñÿñâåðìÿñè éîëó èëÿ ñå÷èëìÿñè þëêÿ òàðèõèíäÿ
éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàìàñû êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèëèð. Áèð ñûðà åêñïåðòëÿð, ùÿòòà “Éåíè
Òöðêèéÿ” èôàäÿñèíè äÿ èøëÿäèðëÿð (áàõ, ìÿñ.:
Èáðàùèì Êàðàýöë. Ùàéûðëû îëñóí Òöðêèéå! /
“Éåíè Øàôàê”, 11 àâãóñò 2014). ßêñÿðèééÿò
éåíè ñèéàñè àá-ùàâàíûí ôîðìàëàøàúàüûíà,
äàùà äåìîêðàòèê èäàðÿåòìÿ öñóëóíóí áÿðãÿðàð îëàúàüûíà èíàíûð. Òöðêèéÿíèí ýåð÷ÿê
ñèéàñè ìÿíçÿðÿñè èñÿ áèð ãÿäÿð ôÿðãëè òÿñÿââöðëÿð éàðàäûð.
ßäàëÿò âÿ Èíêèøàô Ïàðòèéàñûíûí (ßÈÏ)
ñÿäðè Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíûí ñå÷êèäÿ
51,8 ôàèç ñÿñëÿ ãàëèá ýÿëìÿñè ùÿì äÿ ñèéàñè ãöââÿëÿð íèñáÿòèíè èôàäÿ åäèð. Ìöòÿõÿññèñëÿð áóðàäà ñèéàñè ãöòáëÿøìÿíèí ÿëàìÿòëÿðèíè ýþðöðëÿð. Ôàêòèêè îëàðàã, ñå÷èúèëÿðèí
éàðûñû ßÈÏ-èí éöðöòäöéö êóðñà ìöõàëèôäèð.
Ìàðàãëûäûð êè, àíàëèòèêëÿðèí ôèêèðëÿðèíÿ ýþðÿ,
ìöõàëèôÿòèí þçö ìöÿééÿí äÿðÿúÿäÿ ìàðýèíàëëàøûá.
Êîíêðåò îëàðàã, Ìèëëèééÿò÷è Ùÿðÿêàò
Ïàðòèéàñûíûí (ÌÙÏ) äèíäàð êÿñèìè Ð.Ò.ßðäîüàíà öñòöíëöê âåðèá. Úöìùóðèééÿò Õàëã
Ïàðòèéàñûíûí (ÚÕÏ) èíòåëëåêòóàë âÿ éöêñÿê
äöíéÿâè ùèññÿñè ìöõàëèôÿòèí âàùèä íàìèçÿäè Åêìÿëÿääèí Èùñàíîüëóíó ãÿáóë åòìÿéèá. Áó ñå÷èúèëÿð, öìóìèééÿòëÿ, ñÿñâåðìÿéÿ ýåòìÿéèáëÿð. Òÿõìèíè ùåñàáëàìàëàðà
ýþðÿ, áó úöð äàâðàíàí ñå÷èúèëÿðèí ñàéû 2
ìèëéîí íÿôÿð îëóá (áàõ: Ñàâàø Ýåí÷. Ñèñòåì éàðû áàøêàíëûê îëóð ìó? / “Çàìàí”, 11
àâãóñò 2014).
Ñèéàñè êîíòåêñòäÿ ìàðàã êÿñá åäÿí èêè
ìÿãàìû äà âóðüóëàìàüà åùòèéàú âàðäûð.
ßââÿëà, Òöðêèéÿäÿ òÿòáèã åäèëÿí éåíè ìîäåëèí Ôðàíñà ìîäåëè èëÿ òàì åéíè îëäóüó
ãåéä åäèëèð. Îðàäà òÿòáèã åäèëÿí ùÿìèí èäàðÿåòìÿ öñóëó îíà ýþðÿ óüóðëóäóð êè, îíóí
ÿíÿíÿëÿðè ìþâúóääóð. Ìÿñÿëÿí, Ôðàíñà
ïðåçèäåíòè ñå÷èëäèêäÿí ñîíðà ïàðëàìåíò
èäàðÿåòìÿäÿ áàëàíñ éàðàäà áèëÿí ñòðóêòóð
êèìè éåíèäÿí ôîðìàëàøäûðûëûð. Ìöÿééÿí ìÿíàäà áó, äþâëÿò áàø÷ûñûíà àëòåðíàòèâ ðîëóíó
îéíàéûð.
Òöðêèéÿäÿ èñÿ ìèëëÿò âÿêèëëèéèíÿ íàìèçÿäëÿð, àäÿòÿí ïàðòèéà ðÿùáÿðëèéèíèí ðàçûëûüû
èëÿ ìöÿééÿíëÿøèð. Áó ñÿáÿáäÿí Ôðàíñàäà
ìöñáÿò íÿòèúÿ âåðÿí ñèñòåìèí Òöðêèéÿäÿ
“éàðûìïðåçèäåíòëèê” ôîðìóëó öçðÿ àãèáÿòè
áàðÿäÿ åêñïåðòëÿð äÿãèã ìþâãå áèëäèðìÿêäÿ ÷ÿòèíëèê ÷ÿêèðëÿð.
Äèýÿð ìÿãàì êöðäëÿðèí ñûõ éàøàäûüû
áþëýÿëÿðäÿ Õàëãëàðûí Äåìîêðàòèê Ïàðòèéàñûíûí (ÕÄÏ) ùÿìñÿäðè Ñåëàùàòòèí Äåìèðòàøà
äàùà ÷îõ ñÿñ âåðèëìÿñè èëÿ áàüëûäûð. Áó ñèéàñÿò÷è êöðä ìèëëÿò÷èëèéèíè òÿìñèë åäèð. Ùàêêàðè âÿ Äèéàðáÿêèð ÿéàëÿòëÿðèíèí ùÿð áèðèíäÿ
îíà âåðèëÿí ñÿñèí ñàéû 60 ôàèçäÿí ÷îõäóð.
Öìóìè þëêÿ êîíòåêñòèíäÿ áó, ÷îõ äöøöíäöðöúö ôàêòäûð. Áåëÿ ÷ûõûð êè, þëêÿíèí êöðäëÿð
éàøàéàí ðåýèîíëàðûíäà èíñàíëàð “þç íàìèçÿäëÿðèíè” äþâëÿòèí ÿí àëè êöðñöñöíäÿ ýþðìÿê èñòÿéèðëÿð.
Áó, Òöðêèéÿäÿ õöñóñè áèð ìÿíàéà ìàëèê
ãöòáëÿøìÿíè èôàäÿ åòìèðìè? Ãåéä åäèëÿí
òåíäåíñèéà Éàõûí Øÿðã þëêÿëÿðèíäÿ ìöøàùèäÿ åäèëäèéè êèìè, áèð ìöääÿò ñîíðà Òöðêèéÿäÿ äÿ åòíèê âÿ ìÿçùÿá ìÿíñóáëóüó öçðÿ ñèéàñè êèìëèê ìÿñÿëÿñèíè ãàáàðòìàéàúàãìû? Åêñïåðò èúòèìàèééÿòè áó ñóàëëàðà
úàâàá âåðÿ áèëÿúÿêìè?
Éóõàðûäà äåéèëÿíëÿðè öìóìèëÿøäèðÿðÿê,
Òöðêèéÿíèí ñèéàñè ìÿíçÿðÿñèíè áèð íå÷ÿ
àñïåêòäÿ ìöðÿêêÿáëÿøäèðÿí àìèëëÿðè ãåéä
åäÿ áèëÿðèê. Îíëàð éåêúèíñ îëìàéûá ìöõòÿëèô ñôåðàëàðû ÿùàòÿ åäèðëÿð. Áóðàäà èäàðÿåòìÿ, ñèéàñè-èäåîëîæè ìþâãå, äèíè ìþâãå âÿ
åòíèê ìÿíñóáëóã êèìè àìèëëÿð ðîë îéíàìàãäàäûð.
Ýþðöíöð, èëê äÿôÿ õàëãûí ñå÷äèéè ïðåçè-
äåíò äàõèëè ñèéàñè ìöùèòäÿêè çèääèééÿòëÿðè ùÿëë åòìÿëè îëàúàãäûð. Îíóí
äþâëÿòÿ ðÿùáÿðëèêäÿ óüóð
ãàçàíìàñû áó ñàùÿäÿ ÿëäÿ åäÿúÿéè íàèëèééÿòëÿðëÿ
ñûõ áàüëû îëà áèëÿð. ×öíêè
äåìîêðàòèê úÿìèééÿòëÿðèí
êîíñîëèäàñèéàñûíäà ùÿìèí ìÿãàì ÿíÿíÿâè îëàðàã úèääè ðîë îéíàéûð. Øÿôôàô úÿìèééÿòëÿðäÿ èäàðÿåòìÿíèí ñÿìÿðÿëèëèéè áèðáàøà áó àìèë èëÿ áàüëûäûð.
“Ýöúëö àäàì”ûí òöðê íöìóíÿñè:
ßðäîüàíûí ìÿñóëèééÿòè
Äàùà ýåíèø ìöñòÿâèäÿ éàíàøäûãäà,
Òöðêèéÿäÿ ïðåçèäåíò ñå÷êèñèíèí ñèâèë ñèéàñè
ìöáàðèçÿíèí ãàéäàëàðûíà óéüóí êå÷èðèëìÿñèíè éàëíûç ìöñáÿò ãèéìÿòëÿíäèðìÿê îëàð.
Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíûí ãÿëÿáÿñè þëêÿíèí
èíêèøàô ìîäåëèíÿ úÿìèééÿò òÿðÿôäÿí äÿñòÿê
âåðèëìÿñèíäÿí õÿáÿð âåðèð. Ùèññ îëóíóð êè,
ßÈÏ-èí éåðèòäèéè äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèí
àùÿíýäàðëûüû ñå÷èúèëÿðèí ñàáèò ùèññÿñè òÿðÿôèíäÿí àêòèâ ìöäàôèÿ åäèëèð (áàõ: Ùèëàë Êàïëàí. Åí ýöçåë êàéáåäåí / “Éåíè Øàôàê”, 11
àâãóñò 2014). Òÿùëèë÷èëÿð áó ìÿãàìû èëëÿðäèð
ßÈÏ-ÿ àëòåðíàòèâ éåòèøäèðèëÿí, þëêÿíè èõòèëàôëàðà ñöðöêëÿìÿê íèééÿòè ýöäÿí äàèðÿëÿðèí
ìÿüëóáèééÿòè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð.
Éóõàðûäà âóðüóëàíàíëàðà áàøãà áóúàã àëòûíäà áàõäûãäà, îíëàð Àíêàðàíûí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ñàäèã ãàëàúàüûíû èôàäÿ åäèð. Áóíóí ÿùÿìèééÿòèíè äÿðê åòìÿê ëàçûìäûð. Ìÿñÿëÿ áóíäàäûð êè, Òöðêèéÿ ôàêòèêè îëàðàã áþéöê
âÿ êþêëö äþâëÿò îëäóüóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿäè.
Èãòèäàðäà îëàíëàðûí êèìëèéèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, Àíêàðà ñàáèò õàðèúè ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Ùÿìèí ñÿáÿáäÿí Ð.Ò.ßðäîüàíûí ïðåçèäåíòëèéè äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíûí Òöðêèéÿéÿ
ÿí éàõûí òÿðÿôäàø îëàúàüûíà øöáùÿ éîõäóð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
Ð.Ò.ßðäîüàíû ñÿìèìèééÿòëÿ òÿáðèê åòìÿñè âÿ
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû àñïåêòèíäÿ ìöÿééÿí
òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðìÿñè áóíóí ÿéàíè ñöáóòóäóð.
Èëùàì ßëèéåâ ÷îõ úèääè, óçàãýþðÿí ëèäåð,
ñòðàòåæè òÿôÿêêöð, ýöúëö ñèéàñè èðàäÿ ñàùèáèäèð.
Áóíó àðòûã ùÿð êÿñ áèëèð. Øöáùÿ éîõäóð êè, èêè
òöðê äþâëÿòèíèí áàø÷ûëàðû - Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí âÿ Èëùàì ßëèéåâ þëêÿëÿð àðàñûíäàêû
ÿëàãÿëÿðè éåíè ñÿâèééÿéÿ ãàëäûðàúàãëàð.
Òöðêèéÿäÿ êå÷èðèëìèø ïðåçèäåíò ñå÷êèñè
öìóìÿí Éàõûí Øÿðãäÿ ýåîñèéàñè ìÿíçÿðÿíèí éåíèëÿøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëà áèëÿð. Ùÿìèí ðåýèîíäà ùàäèñÿëÿðèí ýåäèøàòû ýþñòÿðèð
êè, Àíêàðà êèôàéÿò ãÿäÿð áàëàíñëàøäûðûëìûø
âÿ ÿäàëÿòëè ñèéàñÿò éåðèäèð. Îíóí ìöÿééÿí
ìÿãàìëàðäà ùàäèñÿëÿðäÿí êÿíàðäà ãàëìàñû òÿÿññöðàòû éàðàíà áèëÿð. Ëàêèí úèääè àíàëèòèêëÿð Òöðêèéÿíè Éàõûí Øÿðãèí ðåàë ëèäåðëÿðè
ñûðàñûíäà ýþðöðëÿð. ßùìÿä Äàâóäîüëóíóí
éåíè ùþêóìÿòäÿ äàùà ÷îõ ñÿëàùèééÿòëÿðÿ
ìàëèê îëàúàüûíûí ýþçëÿíèëäèéèíè íÿçÿðÿ àëàðàã õàðèúè ñèéàñÿòäÿ Àíêàðàíûí äàùà àêòèâ
ðîë îéíàéàúàüûíû ïðîãíîçëàøäûðìàã îëàð.
Ìöòÿõÿññèñëÿðèí áó êîíòåêñòäÿ ãèéìÿòëÿíäèðìÿëÿðèíäÿ ÷îõ ìöùöì áèð ìÿãàì éåð
àëûð. Ñþùáÿò Ð.Ò.ßðäîüàíûí àðòûã “ýöúëö
àäàì” ìîäåëè öçðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿéèíäÿí ýåäèð (áàõ: Ìóðàò Éåòêèí. Åðäîüàí çàìàíû / “Ðàäèêàë”, 11 àâãóñò 2014). Áó, íÿ äåìÿêäèð? Èëê íþâáÿäÿ, ßðäîüàíûí ëèäåð îáðàçû
À.Ìåðêåë, Â.Ïóòèí âÿ Ù.Ðóùàíè èëÿ ìöãàéèñÿ
åäèëèð. Òöðêëÿðèí “ýöúëö àäàìû”íûí õàëãäàí àëäûüû äÿñòÿê àëìàíëàðûí À.Ìåðêåëÿ îëàí ýöâÿíè ñÿâèééÿñèíäÿäèð. Àâðîïàäà áàøãà ùå÷ áèð
ñèéàñÿò÷è áó äÿðÿúÿäÿ íöôóç ãàçàíìàéûá.
Ëàêèí Ð.Ò.ßðäîüàí ÿñàñÿí Éàõûí Øÿðã èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëäûð. Äåìÿëè, Òöðêèéÿ ïðåçèäåíòèíè Ãÿðáèí, Èðàíûí, Éàõûí Øÿðãèí ãÿáóë åòäèéè
“ýöúëö àäàì” ùåñàá åòìÿê îëàð. Áó, òöðê ñèéàñÿòèíèí íöôóçóíóí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Ð.Ò.ßðäîüàí Â.Ïóòèí âÿ
Ù.Ðóùàíè èëÿ áÿðàáÿð ýöúöíö àðòûðàí ëèäåð
ãèñìèíäÿ ãÿáóë åäèëèð. Áó, òöðê ñèéàñÿò÷èíèí
Àâðàñèéà âÿ Ìÿðêÿçè Àñèéà èñòèãàìÿòëÿðèíäÿ
äÿ ñþç ñàùèáè îëà áèëÿúÿéè àíëàìûíà ýÿëèð.
Ìÿñÿëÿéÿ ãëîáàë ìèãéàñäà ýåäÿí ïðîñåñëÿð ïðèçìàñûíäàí äà áàõìàüûí ÿùÿìèééÿòè âàðäûð. Ñóðèéà âÿ Èðàãäàêû äàõèëè èõòèëàôëàð, Èñðàèë-Ôÿëÿñòèí ìöíàãèøÿñèíèí êÿñêèíëÿøìÿñè, Óêðàéíà áþùðàíûíûí äÿðèíëÿøìÿñè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëë åäèëìÿìèø ãàëìàñû áþéöê áèð ýåîñèéàñè ìÿêàíû ÷îõ ùÿññàñ
ìÿãàìà ýÿòèðèá. Áó, Âàøèíãòîíóí ðåýèîíà
ìàðàüûíû äàùà äà àðòûðûá. Ìÿùç ùÿìèí êîíòåêñòäÿ ÀÁØ-ûí ýöúëö ðåýèîíàë ëèäåðÿ åùòèéàúû àðòûá. Éåêóí îëàðàã, ùÿìèí àìèëëÿð Éàõûí Øÿðã, Ãàôãàç âÿ Ìÿðêÿçè Àñèéàäà ñèéàñè áàëàíñû äÿéèøìÿêäÿäèð. Ð.Ò.ßðäîüàí áó
ïðîñåñëÿðèí ÿí ôÿàë öçâëÿðèíäÿí áèðè îëà áèëÿð. Áöòöí áóíëàðû íÿçÿðÿ àëàðàã åêñïåðòëÿð
“Òöðêèéÿäÿ éåíè áèð äþíÿì áàøëàìûøäûð” òåçèñèíè èðÿëè ñöðöðëÿð.
Áöòöí áóíëàð Òöðêèéÿäÿ ïðåçèäåíò ñå÷êèñèíèí íÿòèúÿëÿðèíèí þëêÿäàõèëè, ðåýèîíàë âÿ
ãëîáàë ìèãéàñäà ñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð
åäÿ áèëÿúÿéèíè ýþñòÿðèð. Áèð ÷îõ àñïåêòëÿðäÿ
éåíèëÿøìÿëÿðèí îëàúàüû ïðîãíîçëàøäûðûëûð.
Òÿáèè êè, áóðàäà ùÿð áèð øåéèí Ð.Ò.ßðäîüàíäàí àñûëû îëàúàüû åéôîðèéàñûíà ãàïûëìàã ñàäÿëþâùëöêäöð.
Íåwòèìåñ.àç
7
www.yeniazerbaycan.com
16 àâãóñò 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 146 (4305)
ÉÀ ßÄßÁÈÉÉÀÒ
“Øåèðèìëÿ,
ÁÀÉÐÀÜÛÌ
ÐßØÀÄ
Ñÿíè ÿí ÷ÿòèí
ýöíëÿðèìäÿ ãîðóäóì,
áåéíèìÿ ùÿêê åäèá
öðÿéèìÿ ñàðûäûì.
Ìàùíûìäà,
íÿüìÿìäÿ ýèçëÿäèì.
Àéà áàõûá õàòûðëàäûì,
óëäóçóíó ñåâäèì.
Ö÷ ðÿíýèíÿ þéðÿíäèì,
ùÿð öçöíö ñåâäèì.
Ùöúóìäàí, ùÿìëÿäÿí ãîðóäóì,
êöëÿêäÿí, òóôàíäàí êå÷èðäèì,
Áèð ýöí ãàëäûðäûì áàøûìûí öñòöíÿ,
Ñàõëàäûì,
ÿéìÿäèì.
Çàâàë éîõ èíäÿí áåëÿ,
áàøûìûí öñòöíäÿí
ãîéìàðàì éåðÿ.
Ñÿíÿ òÿøíÿéÿì, àúàì ÿëèì-ãîëóì éîðóëñà,
äèøèìëÿ ñàõëàéàúàì.
Ýöúö ÷àòìàç
äàùà íÿñÿ òÿðïÿäÿ,
êèìñÿ ÿéÿ...
Äàëüàëàí,
ÿñ,
à÷ûë éåëêÿí êèìè
ýåäÿê ýÿëÿúÿéÿ!
ÌßÚÈÄ
50
***
“...Ðÿøàä Ìÿúèäèí òÿáèÿòè ö÷öí õàðàêòåðèê
îëàí ýåíèø äèàïàçîí, èíúÿ äóéóì òÿðçè îíóí
éàðàäûúûëûüûíûí äà àïàðûúû ùàëãàñûíû òÿøêèë åäèð”.
ßôëàòóí Àìàøîâ,
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ñÿäðè
***
“...Ðÿøàä Ìÿúèä æóðíàëèñòèêàéà, ïóáëèñèñòèêàéà âÿ ëèðèêàéà åéíè äÿðÿúÿäÿ éàõûí îëàí,
ìþâúóä èñòèãàìÿòäÿêè ïðîñåñëÿðèí ìÿðêÿçèíäÿ äàéàíìàüû áàúàðàí ãÿëÿì ñàùèáëÿðèíäÿíäèð”.
ïðîôåññîð ßëÿääèí ßëèéåâ
***
“...Ðÿøàä Ìÿúèä 1993-úö èëäÿ ÷àïäàí ÷ûõàí
“Ùÿëÿ êè âàõò âàð” øåèðëÿð êèòàáûéëà ýÿëäè ÿäÿáèééàòà. ßñëèíäÿ, ýÿëìèøäè. Àììà êèòàá àðòûã
ÿäÿáè èúòèìàèééÿòèí äèããÿò ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëèð
âÿ è÷èíäÿêèëÿð ÿñë ïîåçèéà íöìóíÿëÿðè êèìè
òÿãäèð åäèëèðñÿ, ýÿíú øàèðèí ýÿëèøè ôÿðÿù äîüóðóð. Ùÿì þçö, ùÿì äÿ îõóúóëàð ö÷öí.
Ðÿøàä Ìÿúèäèí î êèòàáäà òîïëàíàí øåèðëÿðè
þç ïîåòèê ñàôëûüû, òÿìèçëèéè âÿ ÿëáÿòòÿ, èôàäÿ ñÿëèñëèéèëÿ äÿðùàë äèããÿòè úÿëá åäèðäè. Àé èøûüû ñöçöëöðäö øåèðëÿðèíäÿí.
...Ðÿøàä Ìÿúèä ïóáëèñèñòèêàñûíäà ùÿääÿí
àðòûã ñÿëèãÿëèäèð. Ôàêò ùÿãèãÿòèíè áÿäèè ùÿãèãÿòÿ ÷åâèðÿ áèëèð. Ñàäÿ, òÿìêèíëè òÿùêèéÿ òÿðçè âàð.
Ùàíñû ìÿñÿëÿäÿí, ïðîáëåìäÿí ñþç à÷ûðñà,
“äÿëèúÿñèíÿ” ìöäàõèëÿñèç äÿ êå÷èíÿ áèëìèð. Ùÿéàò ùàäèñÿëÿðèíèí ùóøéàð ýþçö èëÿ ìÿíàëàíäûðûëìàñû, èúòèìàè-ñèéàñè îëàéëàðà ùÿãèãÿò ïðèçìàñûíäàí ãèéìÿò âåðèëìÿñè î ìÿãàëÿëÿðèí òÿãäèð
îëóíìàñûíà ñÿáÿáäèð”.
ïðîôåññîð Âàãèô Éóñèôëè
***
“...Ùàçûðêû èíôîðìàñèéà áîëëóüó äþâðöíäÿ
áÿäèè òÿõÿééöëñöç îõóíàãëûã ãàçàíìàã ìöìêöí äåéèë. Ðÿøàä Ìÿúèäè äÿ õàðàêòåðèçÿ åäÿí
õöñóñèééÿò îíóí ùàäèñÿ âÿ ïðîñåñëÿðÿ éàíàøìà òÿðçèíäÿêè áÿäèèëèêäèð”.
ïðîôåññîð Úàùàíýèð Ìÿììÿäëè
***
“...Ðÿøàä Ìÿúèä òÿïÿäÿí-äûðíàüàäÿê êîëîðèòäèð. Îíóíëà áàüëû ùÿð øåé ïîçèòèâäèð. Áÿçÿí
åëÿ âÿçèééÿò éàðàíûð êè, Ðÿøàä àõûíà ãàðøû ýåäèð. Àíúàã áåëÿ îëäóãäà äà ãÿáóë îëóíóð”.
øàèð-ïóáëèñèñò Åë÷èí Ìèðçÿáÿéëè
***
“...“Éóáèëåé” ñþçö ëàòûíúà 50 äåìÿêäèð. Éÿíè, ùÿð èíñàíûí ùÿéàòûíäà úÿìè áèðúÿ äÿôÿ éóáèëåéè îëóð: 50 Éàøûíäà! Ñîíðà èñÿ îíóí 60 èëëèéè, 80 èëëèéè âÿ ñàèðÿ ãåéä åäèëèð. Îíà ýþðÿ äÿ,
èñòÿíèëÿí èíñàíûí 50 éàøû áàéðàì êèìè ãÿáóë
îëóíà áèëÿð. Ðÿøàä êèìè îðèæèíàë èíñàíëàðûí éóáèëåéèíèí äàùà îðèæèíàë ãåéä åäèëìÿñè èñÿ òàìàìèëÿ òÿáèè îëàðäû. ßçèç äîñòóìóçó áÿðè áàøäàí
òÿáðèê åäèðèê!”.
Èòòèôàã Ìèðçÿáÿéëè,
ßìÿêäàð æóðíàëèñò
***
“Ðÿøàä áÿé ÷àüäàø ÿäÿáè-èúòèìàè ùÿéàòäà
íöôóç ñàùèáèäèð, ñþçöíöí, ôèêèðëÿðèíèí òÿñèð ýöúö áþéöêäöð, èíñàíëàð, õöñóñèëÿ äÿ ýÿíúëÿð
îíó ñåâèð, ôèêèðëÿðèëÿ ùåñàáëàøûð, ñþçöíÿ èíàíûðëàð...”.
Åñìèðà Ôóàä,
ÀÌÅÀ-íûí àïàðûúû åëì èø÷èñè
***
“...ßçèçèì Ðÿøàä! Ñÿí õàëãûíû âÿ Âÿòÿíèíè
úàíûíäàí àðòûã ñåâÿí åëîüëóìóçñàí. Éåíèéåòìÿ âàõòëàðûíû áàøû÷àëìàëû, àëëû-ýöëëö äàüëàðûìûçûí ãîéíóíäà êå÷èðäèéèí, èíäè èñÿ éîëëàðû áàüëàíàí, äÿðäèíÿ ÿëàú òàïûëìàéàí áàøûáÿëàëû Ëà÷ûíûíû, Ãàðàáàüûíû ñåâÿí áèð àçÿðáàéúàíëûñàí,
ãåéðÿòëè åëîüëóñàí. Ñÿíèí ôèòðè èñòåäàäûíëà, òÿâàçþêàðëûüûíëà áÿðàáÿð, äîüìà éóðäëàðûìûçà
ÿñë þâëàä ìÿùÿááÿòèí, ÿñë îüóë èñòÿéèí äÿ ýþç
ãàáàüûíäàäûð”.
Íÿñèá Íÿáèîüëó,
ÀÉÁ-íèí Ìîñêâà áþëìÿñèíèí êàòèáè
***
“...Ðÿøàä Ìÿúèäèí áöòöí éàçûëàðû áîéóíúà
áàùàð òîõóìó êèìè ñÿïÿëÿíìèø Âÿòÿí ñåâýèñè
ãöðóð äîüóðóð”.
Õàñàé Ìåùäèçàäÿ
ñþçöìëÿ äàâàì áàøëàéûð...” - Ð ß Ø À Ä Ì ß Ú È Ä È Í Ø Å È Ð Ë ß Ð È
ÊÈÌ
ÌÑßÍ, ÅÉ ÄÎÜÓËÀÍ?
É
ó
á
ë
è
é
à
ï
à
ö
ð
ÿ
ê
ñ
þ
ç
ë
ÿ
ð
è
.
.
.
Êèìñÿí, åé äîüóëàí?!
Àüëàéà-àüëàéà
Íå÷ÿíúè ÿñðäÿí äþíöá ýÿëèðñÿí?
Äöíéàíûí ñèððèíè éÿãèí áèëèðñÿí.
Äàíûø, äå ýþðöì
- Ìÿí ñÿíèí íÿéèíÿì,
ñÿí ìÿíèì íÿéèì?
Êèìñÿí, åé äîüóëàí?
Ýöíÿøèí èñòèñè ãóðóòìàéûíúà,
Êöëÿéèí íÿôÿñè, ùàâàíûí äàäû
éóéóá àïàðìàéûíúà
Áóüëàíàí, òÿð éàääàøûíû,
äàíûø, äèí ýþðöì!
Êèìñÿí, åé äîüóëàí?!
ÙßËß ÊÈ ÂÀÕÒ ÂÀÐ
Ýèçëÿíïà÷ îéíàéàí, òîï ãîâàëàéàí,
Éîðóëóá äèíúÿëìÿê áèëìÿéÿí àäàø.
Öçöíö-ýþçöíö òîçà áóëàéàí,
Âàõò òàïûá òÿðèíè ñèëìÿéÿí àäàø.
Áèð ãàëäûð áàøûíû, à÷ ãóëàüûíû,
Ñÿíè ñÿñëÿéèðëÿð åéâàíûíûçäàí,
Àäûí òÿêðàðëàíûð ýþð íå÷ÿ âàõòäàí.
Áó ñÿäà åëÿúÿ òèòðÿòäè ìÿíè,
Áó îõøàð ÷àüûðûø êþâðÿëòäè ìÿíè.
Èëëÿð àðõàñûíäà åëÿ áó éàøäà,
Åëÿ áó ýåéèìäÿ, áó ÿéèí-áàøäà,
×ÿêèá îéóíëàðûí äÿðèíëèéèíäÿí,
Òîïóí, ýèçëÿíãà÷ûí øèðèíëèéèíäÿí
Ìÿíè äÿ áåëÿúÿ ñÿñëÿéèáäèëÿð,
Ìÿíè äÿ áåëÿúÿ ÷àüûðûáäûëàð.
Ìÿíè ÷àüûðäûëàð...
Òîïó óøàãëàðà þòöðöá ýåòäèì.
Ìÿíäÿí êè÷èêëÿðÿ, áàëàúàëàðà
Ýþçÿë îéóíëàðû ïàé âåðèá ýåòäèì.
Ìÿí ÷àüûðäûëàð...
×ÿêèá íàüûëäàí,
Ñåùðëè ãàðûíû ÷àüûðìàäûëàð.
Ãûðàòû, Äöðàòû ÷àüûðìàäûëàð.
Çöìðöä ãóøëàðûíû ÷àüûðìàäûëàð.
Î óçàã èëëÿðèí èøûãëûüûíäà
×è÷ÿê àðçóëàðûì áîé àòûð ùÿëÿ
Àéðûëûá èëàùè óøàãëûüûìäàí
Î ñÿñèí àðäûíúà ýåäèðÿì åëÿ.
Äóðóá óøàãëûüûí ñîí äþíýÿñèíäÿ
Ãûñûá þç áîéíóíó ýþçëÿð ãàéüûëàð.
Ñûõàð öìèäèíè ìÿíýÿíÿñèíäÿ,
×ûõàð éàääàøûíäàí ñèðëè íàüûëëàð.
Éàüàúàã çàìàíûí éàüûøû, ãàðû,
Ýþçöíÿ ýàù äóìàí, ýàù ÷ÿí ãîíàúàã.
Ìÿíèì áó ýöíÿúÿí éàøàäûãëàðûì,
Ñÿíèí ùÿéàòûíäà òÿêðàðëàíàúàã.
Îéíà, îéóíóíó ãîéìà éàðûì÷ûã,
Äåìÿ êè, ùàðäàñà òàëå âàð, áàõò âàð.
Öìèäèí èøûãëû,
éîëëàðû à÷ûã
Îéíà, êþðïÿ àäàø,
Ùÿëÿ êè âàõò âàð...
Áó ýöíÿø, áó ùàâà
Ãàìàøäûðàð öç-ýþçöíö,
èøûãäà à÷ûëìûø
ôîòî ëåíòè òÿê
ñîëàð, ñîëàð éàääàøûí;
Äèë à÷àíàúàí
óíóäóëàð éàääàøûí...
Äàíûø, äèí ýþðöì Êèìñÿí, åé äîüóëàí?..
ÙÀÍÛ?
Ùàíû ãÿëÿìèí, øàèð Õÿòàè?
Ùàíû ãûëûíúûí, Øàù Èñìàéûë?
Öçö þëöìöíäÿí áÿðè
Ñÿí éàøäà þëÿí øàèðëÿðèìèçèí,
Éà Àðàç àüðûëû,
Âÿòÿí ãàéüûëû øàèðëÿðèìèçèí,
Ãÿëÿìè ãÿëÿìèíäÿí òþðÿéèá áÿëêÿ,
Éàøàéûð ãÿëÿìèí, øàèð Õÿòàè.
Þëöìöíÿäÿê
Ñÿíëÿ ãîøà äóðäóüóíäàí,
Áàø-áàøà äóðäóüóíäàí
Éàøàéûð ãÿëÿìèí, øàèð Õÿòàè.
Ùÿð ÿñðäÿ íå÷ÿ éîë
Äîüóðóð ãÿëÿìèí,
Âóðóøóð, äþéöøöð ãÿëÿìèí.
Î ãûëûíúûíûéäû äöøöá ãàëûá ×àëäûðàíäà
Þëöìöíäÿí õåéëè ÿââÿë.
Ñÿíäÿí ñîíðà íå÷ÿ éîë
Äîüóëàí ãÿëÿìèí,
Âóðóøàí, äþéöøÿí ãÿëÿìèí
Ãûëûíúûíû éåðäÿí ãàëäûðà áèëìèð.
ÃÀÉÛÄÛÐ
Éåíÿ íÿüìÿëÿð ãàéûäûûð, Ùÿð ñÿòðè ñÿñ-ñÿñ äèðèëèð,
Äàìàðûìäà ãàí òÿðïÿíèð,
Úàíûìäà íÿôÿñ äèðèëèð.
Éàäûðüàäûüûì î ñþçëÿð
Éåíÿ ýåðè äþíöð áèð-áèð.
×îõäàí óíóòäóüóì ùèññëÿð
Ýèçëè-ýèçëè áîé ýþñòÿðèð.
Éåíÿ ùàìûäàí ýèçëèúÿ
×ÿêäèéèì òÿëàø ãàéûäûð.
Éåíÿ öðÿéèìÿ ùÿñðÿò,
Ýþçëÿðèìÿ éàø ãàéûäûð.
Éåíÿ äöíéà éàøûëëàøûð,
Ïàéûçûí äöç îðòàñûíäà.
Éåíÿ óøàüà äþíöðÿì
Þìðöìöí ýöíîðòàñûíäà.
Òàëåäÿí ÿí äàäëû òþùôÿ,
ßí ëÿççÿòëè áàð ãàéûäûð.
Òàíðû, èíñàôûíà øöêöð,
Éåíÿ äÿ áàùàð ãàéûäûð.
ÉÀÑÒÛÃ
ÉÎË ÃÛÐÀÜÛÍÄÀ
Áàëàúà Ãÿùðÿìàíà
Ýåúÿíèí áó ÷àüû êèì îëà, ãàðäàø,
Äóðóá ùåéêÿë òÿêè éîë ãûðàüûíäà.
ßëèíäÿ ÷îìàüû áó áàëà ãàðäàø,
Éóðäà êåøèê ÷ÿêèð éîë ãûðàüûíäà.
Áàëàúà áöñòöäöð àíà òîðïàüûí,
Íÿôÿñè èñèäèð àíà òîðïàüû.
Áèð óøàã ýþçöíäÿí ìèëéîí ýþç áàõûð “Îðäó” êåøèê ÷ÿêèð éîë ãûðàüûíäà.
Òÿðïÿíÿí ãàíûìûç, ãåéðÿòèìèçäèð,
Áàëàúà áîéóéëà ùåéðÿòèìèçäèð.
Ìöðýöñö äàüûëàí ìèëëÿòèìèçäèð,
Îðäà - êåøèê ÷ÿêèð éîë ãûðàüûíäà,
Éóðäà êåøèê ÷ÿêèð éîë ãûðàüûíäà.
“ÉÀÍÛà ÊßÐßÌÈ”
Áèð ùöçíëö àùäû î ñÿñ,
×åøìÿ îëóá àõäû î ñÿñ.
Ïèëëÿ-ïèëëÿ ãàíàäëàíûá
Øèìøÿê êèìè ÷àõäû î ñÿñ Äèëëÿíäè “Éàíûã Êÿðÿìè”.
Áèð àëîâäó, éàíà-éàíà
Àõäû úàíà, êå÷äè ãàíà.
Êöë åëÿéèá äàüû-äàøû,
Îä ÿëÿéèá áó úàùàíà Ñåëëÿíäè “Éàíûã Êÿðÿìè”.
Ìèí èëëÿðèí ñàâàøûäû,
Åë àùû, åë éàääàøûäû.
Íàêàì åøãèí éîë éîëäàøû
Äÿðäèí áàüðû áàäàøûäû Âÿòÿíäè “Éàíûã Êÿðÿìè”.
Ùàðàéûíäàí ãà÷äû þëöì,
Àòÿøèíäÿ ùå÷äè þëöì.
Ñÿí äèíÿíäÿ áó äöíéàäàí
Áàø ýþòöðöá êþ÷äö þëöì,
Íÿäÿíäè, “Éàíûã Êÿðÿìè”?
21 ÉÀØÛÌËÀ ÑÞÙÁßÒ
21 éàøûìûí àéðûëûã ýöíö,
Ãîéìà þëÿçèéèì, ãûéìà êè, ñþíöì!
Èëùàìû øàì êèìè éàíûá òöêÿíèð,
Áèð çàìàí øåèðèíè ÿçáÿðëÿäèéèì,
Îäëó ìèñðàñûíû ÿçáÿð äåäèéèì
Èøûãëû øàèðëÿð, úàâàí øàèðëÿð.
Ñþíöð åêðàíëàðäà, ýåí êöðñöëÿðäÿ
øåèðè þçëÿðèíäÿí òåç ãîúàëàíëàð,
Îäëàðû òöêÿíÿí - éàâàí øàèðëÿð.
Òÿçÿ ñþç àäûíà
Êþùíÿ áàéàòûíû òÿêðàðëàéûðëàð.
Åëÿ áèð éåðäÿúÿ ñàéûð, ñàéûðëàð,
Øþùðÿòèí àðäûíúà ÷àïàí øàèðëÿð.
Éàíàãäàí ñöçöëÿí áèð úöò éàø êèìè
Ñöðöøöá ýþçöìäÿí äöøöð ýöìàíûì.
Ñèðëè éàääàøûìûí ñûíûð òèëñèìè:
“Íåùðÿñè ÷àëõàíûð ãîúà çàìàíûí”.
21 éàøûìûí ñîí ýåúÿñèíäÿ
Þçöìöí þçöìëÿ äàâàì áàøëàéûð.
Ñåâýèìèí àòÿøè äèíèð ñÿñèìäÿ,
Øåèðèìëÿ, ñþçöìëÿ äàâàì áàøëàéûð...
...Îòóç áåø éàøûìäà ãàëõûá êöðñöéÿ
Èéèðìè áèð éàøûìäà éàçäûüûì øåèðè
ßýÿð ñîéóã-ñîéóã, ùèññèç-öðÿêñèç
Òÿçÿ ñþç àäûíà îõóéàúàìñà,
Ýÿíúëèéèí éàðûì÷ûã ìèñðàëàðûíû
Éàìàéûá, êþçÿéèá òîõóéàúàìñà,
Áàõûá ýþðÿúÿìñÿ
Èéèðìè áèð ÷ûõûáäû èéèðìè áèðèìÿ!
Èéèðìè áèð éàøûíäà áèð òÿçÿ ãàðäàø
Áàõûá ýöëÿúÿêñÿ áîéàò øåèðèìÿ,
Úàíäÿðäè àëãûøëàð, éàëàí øþùðÿòëÿð,
×è÷ÿê éàüûøëàðû,
ýöë éàüûøëàðû
Ñàëîíäàí éîëëàíàí “áîë ñÿõàâÿòëÿð”
Ñþíäöðÿúÿêäèðñÿ îëàí îäóìó,
Áàøûìûí àëòûíà òöê éàñòûã ãîéóá
“Äîñòëàð” þéÿúÿêñÿ èñòåäàäûìû.
Ýÿë þëäöð áó àõøàì,
ñûíäûð áó àõøàì.
Éàøûìûí éàøûëû ÷àüûíà áàõìà.
Øåèðèí îä ãîõóëó ñÿëòÿíÿòèíÿ
Åé èëùàì ïÿðèñè, ìÿíè áóðàõìà!..
“ÉÀ ßäÿáèééàò”ûí ðåäàêòîðó: ßêáÿð ÃÎØÀËÛ
Äîüóëàí êèìè
Áàøûíûí àëòûíà éàñòûã ãîéäóëàð.
Îòóðàí êèìè
Áþéðöíÿ-áàøûíà éàñòûã ãîéäóëàð.
Éåðèäè - äöçäöëÿð êå÷äèéè éîëà.
Ñîíðà íîüóë éàñòûüû,
Ñîíðà íàüûë éàñòûüû.
Áàøû öøöéÿíäÿ ïàïàüû éàñòûã,
ßëè öøöéÿíäÿ áàéðàüû éàñòûã,
Ãÿáðè öøöéÿíäÿ òîðïàüû éàñòûã.
Àüðûéàí äèøèíÿ éàñòûã ãîéäóëàð
Ëÿíýèéÿí èøèíÿ éàñòûã ãîéäóëàð
Àõûðäà éàñòûüà þéðÿíúÿëèëÿð
×àðõûí ýÿðäèøèíÿ éàñòûã ãîéäóëàð.
×àðõûí ýÿðäèøèíÿ éàñòûã ãîéäóëàð
Éóõóëàòäû áó àäàìû,
Ýöíöí ýöíîðòà ÷àüûíäà
Éóõó òóòäó áó àäàìû.
...Éàòûá éóõóäà ýþðäö êè,
èïÿê éàñòûüû äàøëàøûá,
àéàüûíà äîëàøûá.
Àääûìûíû ùà àòûð, àòà áèëìèð,
Àéàüûíû ùà äàðòûð, äàðòà áèëìèð.
Éàñòûã ÷ÿêèð îíó ãóéóòÿê.
Àéàüû áàëàúàëàøûð,
Áîéó áàëàúàëàøûð.
...Äèêñèíèá àéûëäû éóõóäàí.
Áàøû éàñòûãäàí äöøìöøäö.
×ÿêäè éàñòûüû áàøûíûí àëòûíà...
ÝÞÐÖÍÌÖÐ
ÄÀÙÀ ÏßÍÚßÐßÍ
Èëê äÿôÿéäè éàíûá-ñþíöá
Ñåâìÿäèì áàùàð ýöíöíö.
Éàðïàãëàð êÿñäè þíöíö,
Ýþðöíìöð äàùà ïÿíúÿðÿí.
Éàðïàãëàð àøûá-äàøäûëàð,
Áèð-áèðèíÿ ãàðûøäûëàð.
Ïÿðäÿëÿðÿ äîëàøäûëàð,
Ýþðöíìöð äàùà ïÿíúÿðÿí.
Ñÿùÿð òåçäÿí, àõøàì îíäà
Öøöéöðÿì àéàçûíäàí.
Ýöúö ÷àòìàç ïàéûçûí äà
Ýþðöíìöð äàùà ïÿíúÿðÿí.
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìàúàðûñòàíäà áþéöê Òóðàí Ãóðóëòàéû êå÷èðèëèá
“ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí
íþâáÿòè åðìÿíèïÿðÿñò ìþâãåéè...
Éàõóä, áó ýöí åðìÿíèëÿðÿ èøëÿéÿíëÿðèí èôøà åäèëìÿñè “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí
àíàëîæè ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëàí ÿìÿêäàøëàðûíûí “êöðêöíÿ áèðÿ ñàëûá”
Ìàúàðûñòàíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí Ìàúàð Òóðàí Ôîíäóíóí áàøëàòìûø îëäóüó
Ùóí-Òöðê Ãóðóëòàéëàðû Àâðîïàäà éåíè áèð Ùóí äàëüàñûíûí
éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
Èêè èëäÿí áèð êå÷èðèëÿí áó
Ãóðóëòàéäà Àçÿðáàéúàí,
Òöðêèéÿ, Ãàçàõûñòàí, Þçáÿêèñòàí, Òöðêìÿíèñòàí, Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñû, î úöìëÿäÿí, áèð ÷îõ
äþâëÿòëÿðèí òÿðêèáèíäÿ ìóõòàð ñóáéåêòëÿð
îëàðàã âàð îëàí àâàðëàð, áàøêóðòëàð, ÷óâàøëàð, ãàãàóçëàð, ãàðàãàëïàãëàð, òàòàðëàð, òóâàëàð, éàêóòëàð, íîüàéëàð, ìîüîëëàð
áþéöê íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðè èëÿ òÿìñèë
îëóíóáëàð. Ñàéúà Â Òóðàí Ãóðóëòàéû îëàðàã òàðèõÿ äöøÿí íþâáÿòè Ãóðóëòàé 8-10
àâãóñò 2014-úö èë òàðèõèíäÿ Ìàúàðûñòàíûí
Áóüàúû áþëýÿñèíäÿ ýåð÷ÿêëÿøèá. Ãóðóëòàéäà Àçÿðáàéúàí äà Àçÿðáàéúàíëûëàðûí
âÿ äèýÿð Òöðêäèëëè Õàëãëàðûí ßìÿêäàøëûã
Ìÿðêÿçèíèí (ÀÒÕßÌ) òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ
äÿñòÿéè èëÿ áþéöê íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ
òÿìñèë îëóíóá.
Ìàúàðûñòàíäàí
“Øÿðã à÷ûëûìû”
Ãóðóëòàéäàí áèð ýöí þíúÿ þç òàðèõè âÿ
íàäèð ìåìàðëûã èíúèñè êèìè ùÿð êÿñè ùåéðÿòÿ ñàëàí Ìàúàðûñòàí Ïàðëàìåíòèíäÿ
áöòöí Òöðê õàëãëàðûíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Ìàúàðûñòàíäà êå÷èðèëÿí Òóðàí Ãóðóëòàéëàðûíûí ùèìàéÿ÷èñè êèìè òàíûíàí âèòñå-ñïèêåð Øàíäîð Ëåçàê
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèëÿ êå÷èðäèéè ýþðöøöíäÿ òöðê õàëãëàðûíûí òàðèõè âÿ ñîé-êþêö,
î úöìëÿäÿí ýÿëÿúÿê áèðëèêëÿðè äîüðóëòóñóíäà þíÿìëè ìåñàæëàð âåðèá: “Áèç áàáàëàðûìûçûí, àòàëàðûìûçûí øÿðãäÿí ýÿòèðäèêëÿðè ìîòèâëÿðè, îðíàìåíòëÿðè áó
ýöí äÿ éàøàäûðûã. Áèçè ñèéàñè áàõûìäàí ìöõòÿëèô éåðëÿðÿ ÷ÿêìÿê èñòÿäèëÿð.
Àììà áèç áàáàëàðûìûçûí ýÿòèðäèêëÿðèíè,
îíëàðëà áèð éåðäÿ ýÿëÿíëÿðè ùå÷ âàõò
óíóòìàäûã, þç è÷èìèçäÿ éàøàòäûã. Áàõ
áóäóð, áèç áó ýöí þç ãàðäàøëàðûìûçëà,
ÿãðÿáàëàðûìûçëà þç ìþùòÿøÿì òàðèõèìèçè éåíèäÿí éàä åäèðèê”.
Ìàúàðûñòàí Ïàðëàìåíòèíäÿ ÷ûõûø
åäÿí äþâëÿò ìöøàâèðè Êåñêåé Åðíî äà
Ìàúàðûñòàí Ùþêóìÿòèíèí òöðê õàëãëàðû èëÿ
ÿìÿêäàøëûãäà íÿ ãÿäÿð ãÿòèééÿòëè îëäóüóíó áèð äàùà âóðüóëàéûá: “Äèë âÿ ñîéêþêö ÿãðÿáàëûüûìûç éåíè àíëàì, éåíè
ìÿçìóí ãàçàíûð. Äþðä èë þíúÿ Ìàúàðûñòàí Ùþêóìÿòè “Øÿðã À÷ûëûìû” ñèéàñÿòèíÿ áàøëàäû. Áó ÷îõ þíÿìëè ãÿðàðäûð. Øÿðãäÿ ãîùóì îëàí õàëãëàðëà, åéíè ñîé-êþêÿ ìàëèê îëàí èíñàíëàðëà áèð
éåðäÿ îëìàüûìûçû áèëèðèê, îíëàðëà ÿëàãÿëÿðèìèçè ýåíèøëÿíäèðìÿê èñòÿéèðèê.
Áóíà ýþðÿ äÿ, Ìàúàðûñòàí Ùþêóìÿòè
Òóðàí Ãóðóëòàéûíû éàëíûç ìÿíÿâè áàõûìäàí äåéèë, ùÿì äÿ ìàääè îëàðàã
äÿñòÿêëÿéèð”.
Ìàúàð Òóðàí Ôîíäóíóí ðÿùáÿðè Àíäðîñ Áèðî Ïàðëàìåíòäÿêè ÷ûõûøûíäà Òóðàí
Ãóðóëòàéûíûí êå÷èðèëìÿñèíèí ìÿãñÿäëÿðèíè, ùÿäÿôëÿðèíè à÷ûãëàéûá: “Áèç áþéöê áèð
àèëÿéèê - ùóí-òöðê êþêÿíëèëÿðèí áþéöê
àèëÿñè... Áèðëèêäÿ îëìàüûìûç, ñàäÿúÿ òàðèõèìèçè éàíñûòìûð, áèç ùÿì äÿ þç ýÿëÿúÿéèìèçè áèðëèêäÿ ãóðóðóã. Áó ýöí
ùóí-òöðê êþêÿíëèëÿð þç òîðïàãëàðûíäà
ïðîáëåìëÿð éàøàéûðëàð; óéüóðëàð, Êèïð
òöðêëÿðè, Èðàã âÿ Ñóðèéà òöðêìÿíëÿðè
áþéöê ïðîáëåìëÿð éàøàéûðëàð. Àçÿðáàéúàíûí èøüàë àëòûíäà îëàí Ãàðàáàü
áþëýÿñèíè óíóòìàìàëûéûã. Áèç, ÿëáÿòòÿ
íèôðÿò äåéèë, ñåâýè ýþñòÿðìÿê èñòÿéèðèê.
Ãëîáàëèñòëÿð èñòÿéèð êè, äöíéàäà, ñàäÿúÿ âàùèä áèð èíñàí òîïëóëóüó éàðàòñûíëàð, ëàêèí äöíéà ðÿíýàðÿíý ìèëëÿòëÿðèí
âàðëûüû èëÿ ýþçÿëäèð. Áèç Àâðîïàíûí ýþ-
Ãóáàäàêû êöòëÿâè ìÿçàðëûüû çèéàðÿò åäÿí
ìÿêòÿáëèëÿðèí ýþçëÿðèíäÿí äöøìÿíÿ íèôðÿò îõóíóá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Øÿìêèð âÿ Ýÿäÿáÿéäÿí îëàí ìÿêòÿáëèëÿð “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ
êå÷èðèëÿí áó òóð-àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí øèìàë áþëýÿñèíäÿäèðëÿð.
Åêñêóðñèéà çàìàíû ìÿêòÿáëèëÿðè ìöøàéèÿò åäÿí Øÿìêèð ðàéîí
Òÿùñèë Øþáÿñèíèí ìåòîäèñòè Âÿôà
Íàìàçîâà ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ áó òóð-àêñèéàëàðûí øàýèðäëÿðèí èñòèðàùÿòè, Âÿòÿíèìèçè äàùà éàõûíäàí òàíûìàëàðû ö÷öí ÷îõ ýþçÿë âàñèòÿ îëäóüóíó áèëäèðèá. Ãåéä
åäèá êè, òóð-àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àðòûã Øàáðàí, Ãóñàð âÿ Ãóáà ðàéîíëàðûíûí ýþðìÿëè éåðëÿðè, òàðèõè ìÿêàíëàðû èëÿ òàíûø îëóáëàð. Ñÿôÿð
åòäèéèìèç ùÿð áèð éåðäÿ ìÿêòÿáëèëÿð éåíè ôàêòëàð þéðÿíèð. Àâãóñòóí
15-äÿ Ãóáàäàêû êöòëÿâè ìÿçàðëûüû çèéàðÿò åòäèê. Ìÿêòÿáëèëÿðèí áó
äÿùøÿòëè ìÿíçÿðÿéÿ ðåàêñèéàñûíû ýþðìÿéÿ äÿéÿðäè. Îíëàðûí ýþçëÿðèíäÿí äöøìÿíÿ íèôðÿò îõóíóá. Äöøöíöðÿì êè, Ãóáà Ñîéãûðûìû
Ìåìîðèàë Êîìïëåêñèíÿ åêñêóðñèéàëàð ìöòÿìàäè äàâàì åòäèðèëìÿëèäèð. Òàðèõè äöøìÿíèìèçèí ÿñë ñèìàñû áóðäà à÷ûëûð.
Âÿôà Íàìàçîâà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òóð-àêñèéàíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë åäèëäèéèíè âóðüóëàéûá. Áèëäèðèá êè, îëäóüóìóç ðàéîíëàðûí ùÿð áèðèíäÿ
ìÿêòÿáëèëÿð ö÷öí çÿíýèí åêñêóðñèéà ïðîãðàìû òÿðòèá åäèëèá.
Áóíóíëà éàíàøû, øàýèðäëÿðèìèç ùÿð ýöí áîë ÿéëÿíúÿ âÿ ìÿíàëû èñòèðàùÿòäÿí çþâã àëûðëàð.
Áó éåðëÿðèí áåëÿ ôöñóíêàð îëäóüóíó òÿñÿââöð åòìèðäèì
“Ýÿíúÿ, Ýþéýþë âÿ Øÿìêèð ùàããûíäà ÷îõ åøèòìèøäèì. Ëàêèí áó éåðëÿðèí áåëÿ ôöñóíêàð îëäóüóíó òÿñÿââöð åòìèðäèì.
Ö÷ ýöíäöð êè, “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí òóð-àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áþëýÿíèí òàðèõè éåðëÿðèíÿ åêñêóðñèéàëàð åäèðèê. Íåúÿ äåéÿðëÿð, êèòàáëàðäàí îõóäóãëàðûìûçû, òåëåâèçèéà âàñèòÿñèëÿ èçëÿäèêëÿðèìèçè èíäè þç ýþçëÿðèìèçëÿ ýþðöðöê”.
Áó ñþçëÿðè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí òóð-àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë ìàðøðóòó èëÿ áþëýÿäÿ
îëàí Ñèéÿçÿí øÿùÿðèíäÿêè 6 íþìðÿëè îðòà ìÿêòÿáèí ÕÛ ñèíèô
øàýèðäè ßôøàí Áàéðàìîâà ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Èíäèéÿäÿê éàøàäûüû ðàéîíäàí êÿíàðà ÷ûõìàäûüûíû äèããÿòÿ
÷àòäûðàí ìÿêòÿáëè èëê äÿôÿ ùÿìéàøûäëàðû èëÿ êîëëåêòèâ ñóðÿòäÿ
áåëÿ áèð åêñêóðñèéàäà èøòèðàê åòìÿñèíäÿí ÷îõ ìÿìíóí îëäóüóíó ñþéëÿéèá. ßéàëÿòëÿðäÿ éàøàéàí éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðÿ
áó èìêàíû éàðàòäûüûíà ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí ßôøàí Áàéðàìîâà ýþñòÿðèëÿí ãàéüûéà úàâàá îëàðàã áóíäàí ñîíðà äà ÿëà ãèéìÿòëÿðëÿ îõóéàúàüûíà, Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ëàéèãëè þâëàä îëàúàüûíà ñþç âåðèá.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
áÿéèíäÿ éàøàñàã äà, þç
ñîé-êþêöìöçö, þç ìÿäÿíèééÿòèìèçè ÿñëà óíóòìàäûã. Áèç åéíè òàëåéè ïàéëàøàí ãàðäàø õàëãëàðûã. Áèçèì àðàìûçäà èøáèðëèêëÿðè
þíÿìëèäèð, ëàêèí áèçèìêè
ñàäÿúÿ èøáèðëèéè äåéèë, åéíè
ãàíû äàøûéàí ÿãðÿáàëàðûí
èøáèðëèéèäèð. Èøáèðëèéèíäÿ
ïàðòíéîðëàð äÿéèøÿ áèëÿð, ãîùóìëóã
áàüëàðû èñÿ äÿéèøìÿç”.
Àâðîïàäà áþéöê
ùóí-òöðê ýöíö
Áóüàúäà äöçÿíëÿíÿí Â Ùóí-Òöðê
Ãóðóëòàéûíû ôÿðãëÿíäèðÿí ÿñàñ þçÿëëèêëÿðäÿí áèðè Ãóðóëòàé êå÷èðèëÿí ÿðàçèäÿ áþéöê Àòèëëà “éóðòà”ñûíûí (÷àäûð) ãóðóëìàñû
îëóá. Ãàðà ðÿíýäÿ ãóðóëàí “éóðòà” òàðèõÿ
ùÿì äÿ áó âàõòàäÿê ãóðóëàí ÿí áþéöê
÷àäûð îëàðàã êå÷èá.  ÿñð ùóí äþéöø÷öëÿðèíèí çèðåùëè ýåéèìëÿðè èëÿ òÿïÿäÿí-äûðíàüà ñèëàùëàíìûø àòëûëàð éóðòàíûí ÿòðàôûíäà
êåøèê ÷ÿêèáëÿð. Èêè ýöí ÿðçèíäÿ îí ìèíëÿðëÿ èíñàíûí çèéàðÿò åòäèéè éóðòàíûí è÷ÿðèñèíäÿ ùóíëàðûí Àëòàéëàðäàí Êàðïàò ùþâçÿñèíÿ ýÿëèøèíè ÿêñ åòäèðÿí ÿñë òàðèõ úàíëàíäûðûëûá. Éöçëÿðëÿ éóðòàëàðûí ãóðóëäóüó
áþéöê ÿðàçèäÿ ùÿì äÿ Ìàúàð âÿ Àâàð
ãÿáèëÿëÿðèíèí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòëÿðèíè ÿêñ
åòäèðÿí ñÿðýè äöçÿíëÿíèá. Òóðàí áèðëèéè
àòëû äþéöø÷öëÿðèí âÿ éàé àòàíëàðûí çèðåùëè
ýåéèìëÿðè, îéíàäûãëàðû êþáþðå éàðûøìàëàðûíû ùÿéÿúàíñûç èçëÿìÿê ìöìêöí äåéèëäè. Ãÿäèì Ùóí âÿ Òöðê ìÿäÿíèééÿòèíè
ÿêñ åòäèðÿí ÿøéàëàðûí ñàòûø éàðìàðêàñû,
áöòöí òöðê õàëãëàðûíûí ìóñèãè òàíûòûìû
Ãóðóëòàéûí äàùà äà ðÿíýàðÿíý îëìàñûíà
ñÿáÿá îëóá. Àòèëëàíûí âÿ ùóíëàðûí çÿôÿðëÿðèíè àëãûøëàéàí øàìàí äàâóë÷óëàðû ñÿùíÿéÿ äöíéàíûí ÿí áþéöê äàâóëëàðû èëÿ ÷ûõûáëàð. Áöòöí äóàëàð Àòèëëàíûí ðóùóíà âÿ òöðê
õàëãëàðûíûí ýÿëÿúÿéèíÿ éþíÿëèá. Èíäè áöòöí Ìàúàðûñòàíäà, Àâðîïàäà Àòèëëà ñàíêè
éåíèäÿí äîüóëóð...
Òöðê áèðëèéèíÿ õîø ýÿëäèí, Ìàúàðûñòàí!
Þëêÿìèçèí ãÿðá áþëýÿñè òàðèõè
àáèäÿëÿðëÿ çÿíýèíäèð
“Þëêÿìèçè òàíûéàã”
ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë
ìàðøðóòó öçðÿ åêñêóðñèéàéà ÷ûõàí Øàáðàí âÿ
Ñèéÿçÿí ðàéîíëàðûíûí
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëèëÿðèíèí ÛÕ-ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðè àâãóñòóí 15-äÿ Øÿìêèð âÿ Ýþéýþë áþëýÿëÿðèíäÿ îëóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ñÿùÿð òåçäÿí îíëàð ö÷öí àéðûëìûø
õöñóñè àâòîáóñëà Øÿìêèðÿ ýÿëÿí ìÿêòÿáëèëÿð ðàéîí èúòèìàèééÿòè íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí ìåùðèáàíëûãëà ãàðøûëàíûáëàð.
Ðàéîíëà èëê òàíûøëûã ãÿäèì Øÿìêèð ãàëàñûíäàí áàøëàéûá.
Áóðàäà àïàðûëàí àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð çàìàíû àøêàð åäèëìèø
ãÿäèì øÿùÿðèí ãàëûãëàðû áàðÿäÿ øàýèðäëÿðÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëäèêäÿí ñîíðà õàòèðÿ øÿêëè ÷ÿêäèðèëèá.
Åêñêóðñèéàíû Ýÿíúëÿð Ìÿðêÿçèíäÿ äàâàì åòäèðÿí ìÿêòÿáëèëÿð ðàéîí ýÿíúëÿðèíèí àñóäÿ âàõòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè òÿøêèëè
èëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëûáëàð.
Ñîíðà øàýèðäëÿð Áàéðàã ìóçåéèíäÿ ìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ
ìþâúóä îëìóø Àçÿðáàéúàí õàíëûãëàðûíûí, åëÿúÿ äÿ 1918-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí áàéðàãëàðûíà áàõûáëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè èëÿ òàíûøëûã ìÿêòÿáëèëÿðèí äàùà áþéöê ìàðàüûíà ñÿáÿá îëóá. Îíëàð Óëó þíäÿðèí ùÿéàòûíû, ñèéàñè
ôÿàëèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí ôîòîøÿêèëëÿðÿ âÿ ñÿíÿäëÿðÿ áàõûáëàð.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, áó Ìÿðêÿç ðàéîí ýÿíúëÿðèíèí òåç-òåç ýÿëäèêëÿðè ìÿêàíäûð. Áóðàäà îíëàð ìöõòÿëèô áþëìÿëÿðäÿ ìÿøüóë
îëóð, êå÷èðèëÿí èíòåëëåêòóàë îéóíëàðäà þç áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíû
íöìàéèø åòäèðèðëÿð.
Øàáðàí âÿ Ñèéÿçÿí ðàéîíëàðûíûí ìÿêòÿáëèëÿðè åêñêóðñèéàíû Ýþéýþë ðàéîíóíäà äàâàì åòäèðèáëÿð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí ïàðêäà ãàðøûëàíàí øàýèðäëÿðÿ ìÿëóìàò âåðèëèá êè, ñîí èëëÿð ïàðêûí ÿðàçèñè 20 ùåêòàðàäÿê ýåíèøëÿíäèðèëÿðÿê áóðàäà áèð ñûðà ìÿäÿíèééÿò îáéåêòëÿðè èíøà åäèëèá.
Èíäè ïàðêäà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè, Ýÿíúëÿð ñàðàéû, ìöõòÿëèô
îéóíëàð ö÷öí ãàïàëû âÿ à÷ûã èäìàí ìåéäàí÷àëàðû ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Ðàéîí ýÿíúëÿðè, åëÿúÿ äÿ ìÿêòÿáëèëÿð áóðàäà àñóäÿ
âàõòëàðûíû ìÿíàëû êå÷èðèðëÿð.
Òóð-àêñèéàíûí èøòèðàê÷ûëàðû Ýþéýþë øÿùÿðèíäÿ ìÿñêóíëàøìûø àëìàí àèëÿëÿðèíèí éàøàäûãëàðû åâëÿðÿ, åëÿúÿ äÿ ñîíóíúó
àëìàí Âèêòîð Êëàéíûí ìÿíçèëèíÿ áàõûáëàð, ÕÂÛÛÛ ÿñðäÿ àëìàíëàð òÿðÿôèíäÿí èíøà åäèëìèø âÿ ùàçûðäà Ýþéýþë Òàðèõ-Äèéàðøöíàñëûã Ìóçåéèíèí éåðëÿøäèéè Ëöòåðàí êèëñÿñèíäÿ îëóáëàð.
Øàáðàí âÿ Ñèéÿçÿí ðàéîíëàðû ìÿêòÿáëèëÿðèíèí Øÿìêèð âÿ
Ýþéýþëÿ ñÿôÿðëÿðè áåëÿúÿ óíóäóëìàç àíëàðëà áàøà ÷àòûá.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
çè ãàðàíëûã èøëÿðëÿ ìÿøüóë îëàí øÿõñëÿðèí
ôÿàëèééÿòè àðàøäûðûëûð. Àììà ýþðöíöð êè,
Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê èíêèøàôûíäàí
íàðàùàò îëàíëàð, î úöìëÿäÿí, êèìëèêëÿðèíèí à÷ûãëàíìàñûíäàí, ôÿàëèééÿòëÿðèíèí
“èñòèãàìÿòëÿðèíèí” áÿëëè îëàúàüûíäàí ãîðõàíëàð áó àðàøäûðìàëàðûí ãàðøûñûíà “ñÿää
îëìàã” ö÷öí ÿëäÿí-àéàãäàí ýåäèðëÿð...
“Èíôîðìàñèéà ÿñðè” ñàéûëàí ÕÕÛ ÿñðäÿ
ãëîáàë ýöúëÿð, èìïåðèàëèñò ìàðàãëàðûí õèäìÿò÷èëÿðè ìÿùç äåçèíôîðìàñèéàëàð éàéìàãëà, éàëàí âÿ òÿõðèáàò öçÿðèíäÿ ãóðóëìóø èíôîðìàñèéàëàðû äþâðèééÿéÿ áóðàõìàãëà, áó ìÿãñÿäëÿðÿ ùåñàáëàíàí
òðàíñìèëëè ìåäèà øèðêÿòëÿðè ãóðìàãëà þç
öñòöíëöêëÿðèíè ìþùêÿìëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Áåëÿ äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ, êîíêðåò îëàðàã ùàíñûñà ìèññèéàíû ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ ùåñàáëàíàðàã éàðàäûëàí ùÿìèí
òðàíñìèëëè ìåäèà ãðóïëàðû ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéà âàñèòÿñèíÿ ÷åâðèëÿðÿê ìèëëè äþâëÿòëÿðÿ òÿçéèã ìåõàíèçìè ðîëóíó ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Ùÿð ùàíñû éàëàíûí èíôîðìàñèéà
øÿêëèíäÿ éàéûëìàñûíäà âÿ éà ùÿãèãÿòèí
ýèçëÿäèëÿðÿê ôÿðãëè äîíäà òÿãäèì îëóíìàñûíäà “áþéöê èøëÿð” ýþðÿí áó òðàíñìèëëëè
ìåäèà ãðóïëàðû ìèëëè äþâëÿòëÿðäÿ àïàðûëàí
ñèéàñÿòÿ áó âÿ éà äèýÿð øÿêèëäÿ òÿñèð
ýþñòÿðìÿê ö÷öí áöòöí ýöúëÿðèíè îðòàéà
ãîéóðëàð. Áó ýöí äöíéàíûí áèð ñûðà ìöíàãèøÿ îúàãëàðûíà äèããÿò éåòèðñÿê âÿ éà
éàõûí êå÷ìèøèìèçäÿ áèð ñûðà þëêÿëÿðäÿ
áàø âåðÿí èüòèøàøëàðûí éàðàíìà ïðîñåñèíè òÿùëèë åòñÿê, ýþðÿðèê êè, ùÿìèí òðàíñìèëëè ìåäèà ãðóïëàðû îðàäà õöñóñè “ôÿàëëûãëàðû” èëÿ ñå÷èëèáëÿð. Áó ãðóïëàð, àäÿòÿí
çÿèô èðàäÿëè âÿ éà øÿõñè ìàðàãëàðûíû ùÿð
øåéäÿí öñòöí òóòàí, ìèëëè êèìëèêäÿí óçàã
îëàí øÿõñëÿðäÿí èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ þçëÿðèíÿ ñÿðô åäÿí áèð ýþðöíòö éàðàòìàüà ÷àëûøûðëàð. Éÿíè, ùÿìèí øÿõñëÿðèí “äèëè” âÿ éà
“ãÿëÿìè” èëÿ îíóí þç þëêÿñèíäÿêè “÷àòûøìàçëûãëàðû” áÿéàí åäèð.
Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, éöêñÿê èíêèøàôà
ìàëèê Àçÿðáàéúàí õàëãû áó úöð ìåäèà
ãðóïëàðûíûí ÷èðêèí íèééÿòëÿðèíèí ÿñë öçöíö
ýþðìÿéè áàúàðûá. Õàëãûìûç áó òðàíñìèëëè
ãðóïëàðûí áÿçè “äåìîêðàòèéà àøèãëÿðèíèí”
âàñèòÿñèëÿ àíòèìèëëè ïëàíëàð ùÿéàòà êå÷èðìÿëÿðèíÿ èìêàí âåðìÿéèá.
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû
åðìÿíèïÿðÿñòëÿðèí
éóõóñóíó ÿðøÿ ÷ÿêèá...
Éöêñÿê èãòèñàäè èíêèøàô éîëó ñå÷ÿí
Àçÿðáàéúàí ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí
áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ ÿí áþéöê ïðîáëåìè
îëàí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíäÿ ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿêäÿäèð. Áó
ýöí èñòÿð èãòèñàäè, èñòÿð ñèéàñè, èñòÿðñÿ äÿ
ùÿðáè úÿùÿòäÿí äàëàíà äèðÿíÿí èøüàë÷û
Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû îëàí
áöòöí òÿõðèáàò ïëàíëàðû èôëàñà óüðàéûð. Ìÿñÿëÿí, úÿáùÿ õÿòòèíäÿ èýèä Âÿòÿí îüóëëàðû úàíëàðû âÿ ãàíëàðû áàùàñûíà äöøìÿíÿ
ëàéèãëè úàâàá âåðäèéè áèð ÿðÿôÿäÿ Áàêûäà
åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí, îíëàðà áÿçè
ìÿëóìàòëàðû þòöðìÿêëÿ ïóë ãàçàíûá áàø
ýèðëÿéÿí øÿáÿêÿíèí êèìëèéè èôøà åäèëäè.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áèð ñûðà õàðèúè “ìÿíáÿëÿðäÿí” ïóë àëàí, àììà ôÿàëèééÿòèíäÿ øÿôôàôëûüà ðèàéÿò åòìÿéÿí âÿ äþâëÿòèí ãàíóíëàðûíû ïîçàí, áóíóíëà éàíàøû, “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” ïÿðäÿñèíÿ áöðöíÿðÿê áÿ-
“ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”
åðìÿíè òÿõðèáàòëàðûíûí
ìöäàôèÿ÷èñè ðîëóíäà...
Ìÿñÿëÿí, “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”... Áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ àíòèìèëëè õàðàêòåðÿ ìàëèê,
ôÿàëèééÿòèíäÿ ãàðà ïèàð ìåòîäóíäàí êèôàéÿò ãÿäÿð ÷îõ èñòèôàäÿ åäÿí áó ìåäèà
ñòðóêòóðó âÿ îíóí “äàíûøàí äèëè”íÿ ÷åâðèëÿí
áÿçèëÿðè þç êèìëèêëÿðèíè à÷ûá áó õàëãà ýþñòÿðèð, êèìëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ, êèìëÿðèí õèäìÿòèíäÿ âÿ äÿñòÿê÷èñè îëäóãëàðûíû úÿìèééÿòÿ
íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Áèð ìöääÿò þíúÿ úÿáùÿ
õÿòòèíäÿ éàðàíàí ýÿðýèíëèéÿ “þçöíÿìÿõñóñ”, äàùà äîüðóñó, åðìÿíèïÿðÿñò éàíàøìà ñÿðýèëÿéÿí, Àçÿðáàéúàíûí åðìÿíè ùöúóìëàðûíà ëàéèãëè úàâàáûíäàí âÿ ìöùàðèáÿ
ðèòîðèêàñûíûí ñÿñëÿíìÿñèíäÿí íàðàùàòëûã
êå÷èðÿí, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ âÿ õàëãûíà
ãàðøû ùöúóìà êå÷ÿí “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí åðìÿíèïÿðÿñò ÿìÿêäàøëàðû åðìÿíèëÿðëÿ ñèíõðîí èøáèðëèéèíäÿ îëäóãëàðûíû ôàø åòìèøäèëÿð. Ìàðàãëûäûð êè, îíëàðûí áó äàâðàíûøëàðû î ãÿäÿð à÷ûã îéóí õàðàêòåðè äàøûìûøäû êè, ùÿð úöìëÿëÿðèíäÿ, ùÿð ôèêèðëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ âÿ õàëãûíà ãàðøû
êèí-êöäóðÿòëÿðè, åðìÿíèëÿðèí ìàðàãëàðûíûí
“òàïäàíìàñûíäàí” êå÷èðäèêëÿðè ãîðõó à÷ûã
øÿêèëäÿ èçùàð îëóíóðäó.
Áó äÿôÿ äÿ àíàëîæè õÿòòÿ “ñàäèã” îëäóãëàðûíû íöìàéèø åòäèðÿí “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà” êîíêðåò îëàðàã úèíàéÿò ôàêòëàðûíà ÿñàñÿí øöáùÿëè ãèñìèíäÿ ñàõëàíûëàí, î úöìëÿäÿí ùàããûíäà ùÿáñ ãÿòèìêàí òÿäáèðè ñå÷èëÿí øÿõñëÿðèí ìöäàôèÿñèíÿ ãàëõûá.
Åðìÿíè êÿøôèééàòûíà
õèäìÿò åäÿíëÿðèí
“÷óëóíó ñóäàí ÷ûõàðìàã”
“ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí
öçÿðèíÿ äöøöá
Àììà “áó õûíà, î õûíàäàí äåéèë”.
Éÿíè, áó ìöäàôèÿíèí àðõàñûíäà äàéàíàí
ìàðàãëàð ùå÷ äÿ “äåìîêðàòèéàäàí-ôèëàíäàí” ãàéíàãëàíìûð. ×öíêè áó éàçûíûí
ìöÿëëèôèíèí þçö éàçûñûíäà åòèðàô åäèð êè,
ùÿáñ åäèëÿí øÿõñëÿð âåðýèäÿí éàéûíìà,
âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíè àøìà âÿ äèýÿð
ùàëëàð êèìè êîíêðåò ôàêòëàðà ÿñàñÿí ìÿñóëèééÿò äàøûéûðëàð. Éÿíè, îíëàðûí ùÿáñèíäÿ ùÿð ùàíñû áèð ñèéàñè ôàêòîðóí îëìàìàñûíû “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà” þçö åòèðàô åäèð.
Ñàäÿúÿ, éàçûíûí ìàùèééÿòè îðòàäàäûð.
Ë.Éóíóñîâàíûí âÿ éà îíóí åðìÿíè
ÿñèëëè ùÿéàò éîëäàøû Àðèô Éóíóñîâ-Áàðñåãéàíûí åðìÿíèëÿðëÿ øÿðèêëè ôÿàëèééÿòëÿðè
èëÿ áàüëû èñòÿð åëåêòðîí ìåäèàäà, èñòÿðñÿ
äÿ ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ôàêòëàð ìþâúóääóð. Ìàðàãëûäûð êè, ùÿìèí éàçûëàð äÿðú åäèëÿíäÿ âÿ éà Ë.Éóíóñîâàíûí
åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ ýöíàùëàíäûðûëàðàã ùÿáñ åäèëÿí Ðàóô Ìèðãÿäèðîâóí èøè
èëÿ áàüëû èñòèíòàãäàí éàéûíàðàã ãà÷ìàã
èñòÿéÿíäÿ “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà” àüçûíà
ñó àëûá îòóðìóøäó. Ýþðÿñÿí, áó ýöí åðìÿíè ïóëó èëÿ Àçÿðáàéúàíà ùöúóì åäÿí
Éåíè äÿðñ èëèíäÿ ñèíèô éîëäàøëàðûìà
äåìÿéÿ ñþçöì ÷îõäóð
“Þëêÿìèçè òàíûéàã” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí ìààðèôëÿíäèðèúè òóð-àêñèéà áèç ýÿíúëÿðèí
ùÿéàòûíäà ìöùöì ùàäèñÿäèð. ×öíêè ýþçöìöçö äöíéàéà à÷àíäàí èëê äÿôÿäèð êè,
áåëÿ áèð àêñèéàäà èøòèðàê
åäèðèê. Éåíè äÿðñ èëèíäÿ àêñèéà èëÿ áàüëû ñèíèô éîëäàøëàðûìà äåìÿéÿ ñþçöì ÷îõäóð”.
Áó ñþçëÿðè Ýÿíúÿ-Øÿìêèð-Ýþéýþë ìàðøðóòó èëÿ áþëýÿéÿ
åêñêóðñèéàéà ýÿëÿí Ñèéÿçÿí øÿùÿðèíäÿêè 6 íþìðÿëè îðòà
ìÿêòÿáèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäè Íÿçðèí Ãàñûìîâà Øÿìêèð øÿùÿðèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè èëÿ òàíûøëûã çàìàíû ÀçÿðÒÀúà ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíûí áþëýÿëÿðè èëÿ òàíûøëûã, ãÿäèì òàðèõèìèçèí, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçèí þéðÿíèëìÿñè ìÿãñÿäè äàøûéàí áó òÿäáèð, øöáùÿñèç, áèçèì ýÿëÿúÿê ùÿéàòûìûçäà áþéöê þíÿì äàøûéàúàã. Ñåâèíèðèê êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ áèçèì éàõøû òÿùñèë àëìàüûìûç ö÷öí
ýåíèø èìêàíëàð éàðàòìàãëà áÿðàáÿð, þëêÿìèçè éàõûíäàí
òàíûìàüûìûç ö÷öí äÿ ãàéüû ýþñòÿðèð. Áèç äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñûíûí áó ãàéüûñûíà ÿñë âÿòÿíäàø îëìàãëà úàâàá âåðÿúÿéèê.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ëåéëà íÿúÿôëèëÿð, ôàìèë èñìàéûëîâëàð íÿ
ö÷öí äèëëÿíìèðäèëÿð? Éÿãèí êè, ñÿðô åòìèðäè. Àììà ýþðöíÿí îäóð êè, áó ýöí åðìÿíèëÿðÿ èøëÿéÿíëÿðèí èôøà åäèëìÿñè “ÁÁÚ
Àçÿðáàéúàíúà”íûí àíàëîæè ôÿàëèééÿòëÿ
ìÿøüóë îëàí ÿìÿêäàøëàðûíûí “êöðêöíÿ
áèðÿ ñàëûá”...
Ôàìèë Èñìàéûëîâ, Ëåéëà
Íÿúÿôëè êèìè ìèëëè ìàðàãëàðà
çèää ìþâãå íöìàéèø
åòäèðÿíëÿðèí áèð àäû âàðÕßÉÀÍßÒÊÀÐ!!!
Ôàìèë Èñìàéûëîâ âÿ Ëåéëà Íÿúÿôëè (éåðè ýÿëìèøêÿí, áó øÿõñ ìÿðùóì Íÿúÿô
Íÿúÿôîâóí ãûçûäûð. Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ
îíóí àòàñûíû áþéöê âÿòÿíïÿðâÿðëÿðäÿí
áèðè ñàéûðëàð... Ýþðÿñÿí, ãûçûíû åðìÿíèëÿðèí ôèêèðëÿðèíè äÿñòÿêëÿìÿéÿ ìÿúáóð åäÿí
íÿ îëóá...) êèìèëÿðèíèí åðìÿíè ãàçàíûíûí
÷þì÷ÿñèíÿ ÷åâðèëìÿê àðçóëàðûíû ÷îõ ýþðìöøöê. Áèð ñûðà ìàääè òÿìèíàòëàðûí ãàðøûëûüûíäà íÿèíêè äþâëÿòèíè, õàëãûíû, ùÿòòà
þç ùåéñèééàòûíû ñàòàí áåëÿëÿðè ö÷öí ÿñàñ
îëàí îíëàðà âåðèëÿí ÿìðëÿðäèð. Åðìÿíè
ëîááèñèíèí õèäìÿòèíäÿ äàéàíàí òðàíñìèëëè ìåäèà ãðóïóíäà Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
øÿð-øÿáÿäÿ êàìïàíèéàñûíäà þçöíö ýþçÿ ñîõìàã, õèäìÿò÷èëèéèí ÿí ïèê íöìàéèøèíè îðòàéà ãîéìàã ö÷öí éàðûøà ýèðÿí
áåëÿëÿðè, ýþðÿñÿí, íÿ ö÷öí êå÷ìèøÿ áîéëàíûá áàõìûðëàð? Áó ýöí þëêÿìèçèí ÿëäÿ
åòäèéè óüóðëàðûí, íàèëèééÿòëÿðèí, äåìîêðàòèê èíêèøàôûí àðõàñûíäà ìÿùç Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíèí õàëãûìûçëà éàðàòäûüû
âÿùäÿò äàéàíûð. Ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ
îëàí áèð äþâëÿòèí ùÿð áèð âÿòÿíäàøû, þçöíö àçÿðáàéúàíëû àäëàíäûðàí ùÿð áèð øÿõñèí ìèëëè ìàðàãëàðû ãîðóìàã ö÷öí ñÿôÿðáÿð îëìàñû âàúèá øÿðòäèð. Àçÿðáàéúàí ñþçöí áöòöí ìÿíàëàðûíäà äåìîêðàòèê áèð
þëêÿäèð âÿ þëêÿìèçäÿ ôÿðãëè ñèéàñè äöøöíúÿíèí äàøûéûúûëàðû íîðìàë ñèéàñè ôÿàëèééÿòëÿðèíè ýþñòÿðèðëÿð. Ôàìèë Èñìàéûëîâ âÿ
Ëåéëà Íÿúÿôëè êèìèëÿðè áèëìÿëèäèðëÿð êè,
ìèëëè ìàðàãëàðà çèää ìþâãå òóòìàüûí ñèéàñè ôÿðãëèëèéÿ äÿõëè éîõäóð. Ìèëëè ìàðàãëàð ìÿñÿëÿñèíäÿ ôÿðãëè, äþâëÿò÷èëèéÿ, õàëãûìûçà çèää ôÿàëèééÿò îðòàéà ãîéàíëàðûí
áèð àäû âàð-ÕßÉÀÍßÒÊÀÐ!!!
“ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí
÷èðêèí éàëàíëàðû Àçÿðáàéúàí
èúòèìàèééÿòèíÿ òÿñèð åòìÿê
èãòèäàðûíäà äåéèë
Âÿ ñîíäà... “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà”íûí
âÿ åðìÿíèëÿðèí ÿìðëÿðèíè ýþçöéóìóëó,
ãîëóáàüëû ùÿéàòà êå÷èðÿí ôàìèë èñìàéûëîâëàðûí, ëåéëà íÿúÿôëèëÿðèí àðçóëàðû ùÿð çàìàí àðçó îëàðàã ýþçëÿðèíäÿ ãàëûá. Î
úöìëÿäÿí, “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà” êèìè áèð
ñûðà òðàíñìèëëè ìåäèà ñòðóêòóðëàðûíûí
Àçÿðáàéúàíà éþíÿëèê ïëàíëàðû òàðèõÿí èôëàñà óüðàôûá. ×öíêè Àçÿðáàéúàí õàëãû þç
äþâëÿòèíèí, äþâëÿò÷èëèéèíèí êåøèéèíäÿ
ìþùêÿì äàéàíûá. Ùÿð “ÁÁÚ Àçÿðáàéúàíúà” âÿ éà éåðèíäÿí ãàëõàí ùÿð éàçàð
åðìÿíèïÿðÿñò éàëàíëàðû èëÿ èúòèìàè ðÿéè
÷àøäûðà áèëìÿçëÿð. Îíëàðûí éåýàíÿ “ãàçàíúû” áó úöð èéðÿíú éàëàíëàðëà þç êèìëèêëÿðèíè íþâáÿòè äÿôÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
íöìàéèø åòäèðìÿêäèð...
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Áó ëàéèùÿ þëêÿìèçè äàùà éàõûíäàí
òàíûìàüà èìêàí éàðàäûð
Ðåýèîíëàðûìûçûí ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åòäèéè áèð âàõòäà Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí áó ëàéèùÿ áèç øàýèðäëÿðÿ
áó èíêèøàôû äàùà éàõûíäàí ýþðìÿéÿ, þëêÿìèçè äàùà éàõûíäàí òàíûìàüà èìêàí éàðàäûð. Áèç áó ýöíëÿðäÿ Ñààòëûäàí Èñìàéûëëû ðàéîíóíóí Ëàùûú ãÿñÿáÿñèíÿ, îðàäàí èñÿ
Ãÿáÿëÿ øÿùÿðèíÿ åêñêóðñèéà åòäèê.
Èíäè Øÿêèäÿéèê. Áóðàäà ÷îõ ãÿäèì,
äöíéà øþùðÿòëè àáèäÿëÿðëÿ òàíûø îëäóã. Åêñêóðñèéàìûç ùÿëÿ
äàâàì åäèð. Áèçè ãàðøûäà ìàðàãëû ñÿôÿðëÿð ýþçëÿéèð.
Áó ñþçëÿðè “Þëêÿìèçè òàíûéàã” òóð-àêñèéàñûíûí èøòèðàê÷ûñû,
Ñààòëû øÿùÿðèíäÿêè 4 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí ÛÕ ñèíèô øàýèðäè Ìàëèê Ìàëèêçàäÿ ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá.
Ñààòëû ìÿêòÿáëèñè òÿùñèëÿ, ýÿíúëÿðèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíà
ýþñòÿðäèéè ãàéüûéà ýþðÿ ðàéîí ìÿêòÿáëèëÿðè àäûíäàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
ÈÒÌÈØÄÈÐ
Ãóëèéåâ Çàùèä Êàìèë îüëóíà Úóëôà ÐÏÈ òÿðÿôèíäÿí
âåðèëìèø øÿõñèééÿò âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

Президент Илщам Ялийев Оьуз районунун Синъан