TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞLARI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ
1. İslamiyet'in kabulünden önce kurulan Türk devletleriyle ilgili olgulardan bazıları şunlardır:
I. Devlet ve ordu teşkilatları ile, daha sonraki
Türk devletlerine örnek olmuşlardır.
II. Otuz sekiz harfli bir alfabe kullanmışlardır.
III. Tüm Türk boylarını tek bayrak altında toplamışlardır.
IV. Mani dinini benimsemişlerdir.
V. Yerleşik hayata geçmişlerdir.
Bu olgulardan hangileri, Hunlara ilişkindir?
A) II ve IV
D) III - IV ve V
B) Sadece III
E) I ve II
C) I ve III
2. Aşağıdakilerden hangisi, Türklerin yazıyı kullanmadan önce yerleşik bir medeniyete eriştiklerini göstermektedir?
A) Ölülerini kurganlara gömmeleri
B) Türkçe'de tarım ve madenciliğe ait kelimelerin
daha önce de bulunması
C) Atı evcilleştirip, tekerleği bulmaları
D) Hapis cezalarını on günle sınırlandırmaları
E) At, koyun, sığır gibi hayvanları ticari bir mal
olarak kullanmaları
3. Yabancı kavimlerle yapılan mücadeleler sonucunda yenik düşen Türklerin büyük çoğunluğunun yurtlarını terk edip yeni bölgelerde yaşamayı tercih etmeleri, Türklerin aşağıdaki
özelliklerinden hangisi ile açıklanabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Göçebe yaşam biçimleri
Karşılaştıkları ekonomik güçlükler
Türk boyları arasında süregelen mücadeleler
Nüfus artışları
Bağımsızlık tutkuları
4. Büyük Hun İmparatorluğu, Göktürkler ve Cengiz İmparatorluğu’nun ortak özelliği, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tüm Türk boylarını tek bayrak altında toplamaları
B) Tam anlamı ile yerleşik hayata geçmeleri
C) Kendilerine ait bir alfabe kullanmaları
D) Mani dinini benimsemeleri
E) Kendi adlarına para bastırmaları
5. Göktürkleri, Sasanileri ve Bizans'ı karşı karşıya getiren ortak temel sorun, aşağıdakilerden
hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
6.
İpek Yolu’nun kontrolü
Müslüman Arapların ilerleyişleri
Anadolu hakimiyeti
Hıristiyan - Müslüman çatışması
Farklı yönetim modelleri
*
" Eski Türklerde ölen kimse atı ile birlikte
gömülürken, sağlığında öldürdüğü düşmanlarının resimleri de tahtalar üzerine oyularak
mezarlarına konulurdu.
* Göktürklerde adına kurban kesilip yemek
dağıtılan ölü, bütün serveti ve atıyla birlikte
yakılırdı.
* Uygurlar, Mani dini et yemeyi yasakladığı
halde bu dini kabul ettikten sonra da et yemeyi sürdürmüşlerdir."
Aşağıdakilerden hangisi eski Türklerle ilgili
olarak bu bilgilere dayanılarak varılabilecek bir
yargı değildir?
A) Ölümden sonraki yaşantıya inanmışlardır.
B) Ölü gömme adetleri, ekonomik kayba neden
olmuştur.
C) Farklı dinlere rağmen, ulusal özellikler korunmuştur.
D) Boyları bir arada tutan, din birlikteliğidir.
E) Eski Türk inanışları ile İslamiyet arasında benzerlikler vardır.
7. 727'de Tonyukuk, 732'de Kül Tekin ve 735'te
Bilge Kağan adına dikilen Orhun Yazıtları'ndan
I. Türk devlet adamlarının, millete hesap
verdiği
II. Devlet ve halkın, karşılıklı görevleri olduğu
III. Hanın, her işi halkın refahını sağlamak için
yaptığı anlaşılmaktadır.
Bu abidelerdeki bilgiler, ait oldukları II. Göktürk Devleti ile ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşmamızı sağlamıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Yerleşik hayata geçilmiştir.
Demokratik ve sosyal devlet anlayışı vardır.
Ticaret, tarımdan daha önemlidir.
Yazılı hukuk kuralları vardır.
Veraset sistemi değişmiştir.
13.
8. Asya'da kurdukları devlet 552'de Göktürkler
tarafından yıkılan, 562'de Orta Avrupa'da devlet kuran ve iki kez İstanbul'u kuşatan Türk
topluluğu, aşağıdakilerden hangisidir?
A) İskitler (Sakalar)
C) Batı Hunlar
E) Avarlar
B) Kırgızlar
D) Hazarlar
9. Aşağıdakilerden hangisi, Uygurların yerleşik
hayata tam olarak geçtiklerini gösteren bir kanıt olarak kabul edilemez?
A) Halktan mesken, hayvan ve toprak vergisi olmak üzere, üç çeşit vergi almaları
B) İki katlı beyaz badanalı evlerde oturmaları
C) Şehirli ve tüccar dini olan mani dinini benimsemeleri
D) Çin'de ticaret kolonileri kurmaları
E) Deri, ahşap, metal ve taş işçiliğine dayanan
eserler üretmeleri
A)
B)
C)
D)
Sanatsal tercihleri, çevre koşulları belirler.
Sanat etkinliklerinde dinlerin etkisi vardır.
Ekonomik güç, sanatsal etkinlikleri artırır.
Eski sanat dallarının yerini, yeni sanat dalları
alır.
E) Sanatın her dalı önemlidir.
14. İslamiyetin kabulünden önce ve sonra kurulan
birçok Türk devletinde taht mücadelelerine ve
kardeş kavgalarına yol açan en önemli neden,
aşağıdakilerden hangisidir?
10. Aşağıdakilerden
hangisi,
Türgişler’e
(Türkişlere) ait bir özellik değildir?
A) Orta Asya Türklerinin Araplaşmasını önlemeleri
B) Göktürklerin yıkılmasından sonra dağınık haldeki Türk boylarını bir araya getirmeleri
C) Ortası delik madeni paralar bastırmaları
D) Hazarların altyapısını oluşturmaları
E) İkiye ayrılarak yıkılmaları
A)
B)
C)
D)
E)
11. "Asya Türklerinde tayanç denilen danışmanların
oluşturduğu meclis (Keneş), Selçuklularda Alimler
ve İhtiyar Meclisi (Müşavere Meclisi), Osmanlılarda ise Meclis-i Meşveret adıyla yaşamaya devam etmiştir."
Aşağıdakilerden hangisi, bu bilgilerle doğrulanamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Cevap
anahtarı
1
C
2
B
A) Kurultay kararlarına
B) Hükümdarın yaptığı kanunlara
C) Halkın oluşturduğu geleneksel (ananevi) kurallara
D) Komşu ülkelerin hukuk kurallarına
E) Yazılı hukuk kurallarına
C) Kitabe
3
E
4
A
5
A
6
D
7
D
Buyruk - Tarkan
Apa – Bitigci
Tudun - Subaşı
Yargucı – Agılıg
Aygucı – Tekin
16. Genel olarak, İslamiyet'ten önce kurulan Türk
devletlerinde aile, mülkiyet, miras gibi özel
hukuka ait kurallar, aşağıdakilerden hangisine
bağlıdır?
12. Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet öncesi Türk
edebiyatının sözlü örneklerinden değildir?
B) Sagu
E) Destan
Kut yetkisi
Kadınların yönetimindeki rolü
Federal yapı
Çin entrikaları
Boylar arasındaki mücadele
15. İslamiyet'ten önce kurulan Türk devletlerinde
valilere ve ordu komutanlarına ne ad verilirdi?
A) Türk uygarlığının temeli, Orta Asya'dır.
B) Türkler, bilim adamlarına her dönemde önem
vermişlerdir.
C) Türk kültürü, farklı coğrafyalarda gelişimini
sürdürmüştür.
D) Bilimsel yeterlilikte yaş önemlidir.
E) Türklerde son söz hakkı hakanlara aittir.
A) Sav
D) Koşuk
- Eski Türklerde mezarların üstüne bir yapı inşa
edilmiş ve bunun duvarları resimlerle süslenmiştir. Kültigin'in mermer büstü yanında, koç
ve kadın heykelleri de bulunmuştur.
- Uygurlara ait bazı tapınaklarda, Buddha heykelleri vardı.
- Selçuklularda en önemli sanat dalı mimari
olmuş, camiler, mescitler medreseler, kervansaraylar ve külliyelerde kitle ve hacimden çok
süslemeye önem verilmiştir. Bu nedenle de çinicilik, oymacılık, halıcılık ön plana çıkmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu değişikliklerin
nedenini en iyi şekilde açıklamaktadır?
8
B
9
E
10
E
11
D
12
C
13
B
14
A
15
C
16
C
Download

TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇI