www.pwc.com.tr
URFS Bülten
Yeni Hasılat Standardı
Uluslararası Finansal Raporlama
Standartları Bülteni
Kasım 2014
Hasılat Standardı
değişti ve uygulama
için sadece 13 ay kaldı.
Yeni Hasılat Standardı …Yeni Model
Belki içinizden «Ne olmuş yani dünya mı değişiyor» diye soruyorsunuzdur ama Şirket
büyüklüklerini değerlendirirken karlılık, büyüme, istihdam, ihracat bir yana , ciro bir yana
demiyor muyuz? Fortune 500 listeleri net satış büyüklüklerine göre hazırlanırken biz de
değişen Hasılat Standardına ve getirdiği değişikliklere uzak duramazdık.
Kısaca neler değişiyor
Standard değişen adıyla bize ipuçlarını
veriyor: «Hasılat» yerine « Müşterilerle
yapılan sözleşmelerden doğan hasılat».
Şirket hasılat yazabilmek için 5 aşamalı bir
analizle sözleşmeden doğan performans
yükümlülüklerini (hizmet ve/veya mal
sunumu) belirlemeli, bunları ayrıştırmalı,
ne zaman yerine getireceğini ve her biri
için işlem fiyatının ne olduğunu tespit
etmelidir.
Yeni standardın özellikle sözleşmeyle
müşterilerine birden fazla ürün ve/veya
hizmet seçeneklerini aynı anda sunan,
fiyat veya performansa bağlı olarak
sözleşmelerini sıkça değiştirebilen, satış
bedelinin değişken olduğu sektörleri
etkilemesi beklenmektedir.
Yeni standardın bir diğer özelliği de farklı
sektörel uygulamalara geçit vermemesi.
İnşaat sözleşmelerinin
muhasebeleştirilmesi ve müşteri
memnuniyet programlarından tutunda,
daha önce ele alınmayan sözleşme
değişikliklerinin hasılatı nasıl etkileyeceği,
sözleşmelerde sunulan opsiyonların nasıl
muhasebeleştirileceği, sözleşme
maliyetlerinin aktifleştirilip
aktifleştirilmeyeceği gibi daha önce
değinilmemiş konuları detaylı olarak ele
almakta.
Yeni standard lisans ve fikri mülkiyet
haklarına çok ayrıntılı örneklerle
değinmekte ve eski standartla
karşılaştırılamayacak kadar daha detaylı
analiz ve dipnot açıklamaları istemekte.
Detaylara girmeden önce son söz…
Daha karmaşık sözleşmelere sahip
sektörlerin yeni standarttandaha çok
etkilenmesi beklenme birlikte,
sözleşmelerin detaylarına inmeden
«biz de bir şey değişmez» demek yanıltıcı
olabilir.
Yeni Hasılat Standardı 1 Ocak 2017
tarihinden geçerli olmakla birlikte geçmişe
yönelik etkilerini tespit etmek ve yeni
hasılat modeli oluşturmak zaman alacaktır.
Detayları merak
edenler sayfayı
çevirsin!
PwC
2
Yeni Hasılat Standardı …Yeni Model
Hasılat yazmak için 5 Adıma…
5 Kontra Soru.
Kontrat yazılı da olabilir sözlü de…
Sözleşmenin kapsamı fiyat, ürün miktarı veya
verilecek hizmetteki değişiklik nedeniyle
değişirse bu değişiklikler hasılat tutarını veya
muhasebeleştirilmesini değiştirecek mi?
Şirketin taahütleri yerine getirilmesi gereken
zorunlu performans mıdır? Her performans
ayrıştırılmalı mı yoksa bir arada düşünebilinir
mi (portfolyo yaklaşımı)?
İşlem fiyatı baştan sabit bir tutar olmayabilir.
Ciro primi, iskonto, performans, cezai
yaptırımlar gibi fiyatı etkileyecek değişkenler
varsa ne yapılacak? Ya fiyat finansman da
içeriyorsa?
Standard işlem fiyatını ayrıştırılmış
performanslara göre pay et diyor. Bunun bir
yöntemi var mı?
Ne zaman hasılat yazabileceğim, belirli bir anda
mı yoksa belirli süre içinde mi?
PwC
3
Yeni Hasılat Standardı …Yeni Model
Kontrol…Kontrol
Bu zamana kadar hasılat kaydetmek için
yaptığımız risk ve fayda analizi diğer
standartlarla uyumlu olarak yerini
«kontrol»’e bırakıyor. Hasılat ancak
kontrolün müşteriye geçtiği an
yazılabiliyor; bu da müşterinin hizmet
veya üründen yararlanma hakkını elde
ettiğinde veya kullanmaya başladığı
zaman.
Satış bedelinin değişken olduğu
durumda da hasılat yazmak
Satış bedeli veya satış bedelinin bir kısmı
iade hakkı, performans primi,
iskontolar, royality gibi ilerde
gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirli
olmayan olaylara bağlı olarak değişiyor
olabilir. Mevcut standartta Şirketler çoğu
zaman bu belirsizlik nedeniyle hasılat
kaydetmiyordu. Yeni standart ileride
yüksek ihtimalle önemli bir iptal riski
olmadığı sürece değişken tutarın hasılat
olarak muhasebeleştirilmesine imkan
tanıyor. Bu da mevcut standarda göre
hasılatın daha erken bir safhada finansal
tablolara yazılmasına olanak veriyor.
Lisanlar - Fikri Mülkiyet
Fikri mülkiyet ile ilgili müşterilerine
lisans veren şirketler bu lisansın
müşteriye zaman içerisinde mi yoksa
belirli bir anda mı devredildiğini tespit
etmelidir. Yeni standart fikri mülkiyet ile
ilgili lisansın ne zaman müşteriye
devredildiğini ve ne zaman hasılat
yazılabileceğine dair bir çok örnek
vermekte.
Sözleşme yapabilmek için harcanan
paralar ne olacak?
Diyebilirsiniz ki bir sözleşme yapabilmek için
onca masrafa katlanıyoruz. Bunun satış
komisyonu var, mobilizasyon aktivite ücreti
var, o var bu var… Yeni standart sözleşmeyi
yapabilmek için katlanılması zorunlu
maliyetlerin aktifleştirilmesine ve hasılat
süreci boyunca itfa edilmesine olanak tanıyor.
Her masraf mı? Tabi ki hayır, kriterleri
karşıladığı sürece…
Satış fiyatı finansman içeriyor mu?
Aslına bakılırsanız mevcut ekonomik şatlar
gözönüne alındığında özünde finansal
tablolarda dikkate aldığımız bu konu,
standartta artık açıkça belirtilmiş. Şirketin
mal veya hizmeti sunduğu tarih ile müşterinin
buna karşılık ödediği bedel arasında önemli
bir zaman farkından kaynaklı finansman
varsa, hasılat tutarında bu dikkate alınmalı ve
gerekli ayrıştırma yapılmalıdır.
Yönetim raporu misali detaylı dipnot
açıklamaları
Eski standartla karşılaştırıldığında yeni
standard birçok niteliksel ve niceliksel dipnot
açıklamaları istiyor. Örneğin mevcut
sözleşmelerden ne kadar hasılat kaydedildiği,
gelecekte ne kadar hasılat kaydedilmesi
beklendiği; yapılan önemli tahminler ve
varsayımlar.
PwC
4
Sorularınız için bize
danışabilirsiniz…
PwC Türkiye
UFRS Danışmanlık Hizmetleri Ekibi
[email protected]
© 2014 PwC Türkiye. Tüm hakları saklıdır. Bu belgede “PwC” ibaresi, her bir üye şirketinin ayrı birer tüzel kişilik olduğu
PricewaterhouseCoopers International Limited’in bir üye şirketi olan PwC Türkiye’yi ifade etmektedir. “PwC Türkiye”,
Başaran Nas Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş., Başaran Nas Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. ve
PricewaterhouseCoopers Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. ticari unvanları ile Türkiye'de kurulmuş tüzel kişiliklerden oluşan
PwC Türkiye organizasyonunu ifade ve temsil etmektedir.
PwC
5
Download

Yeni Hasılat Standardı