Doç. Dr. Erdal Aktan
Tınaztepe Hastanesi Tüp Bebek Merkezi, Buca- İzmir
31 Ocak 2014
PKOS Tanımlamaları
 NIH 1990 Kriteleri: Tanı için 2 kriter gerekli (%6-8)
 Hiperandrojenemi veya hirsutism (ZORUNLU)
 Oligo/anovulasyon (ZORUNLU)
 Polikistik over
 Rotterdam 2003 Kriterleri:
Herhangi ikisi(%10-12)
 Hiperandrojenemi veya hirsutism
 Oligo/anovulasyon (!!!!)
 Polikistik over
 AE-PCOS 2006 Kriterleri: Tanı için 2 kriter gerekli
 Hiperandrojenemi veya hirsutism (ZORUNLU)
 Oligo/anovulasyon
 Polikistik over
PKOS Fenotipleri
Bu 3 Tanı Kriteri
Nasıl Tanımlanmıştır?
PCOM
PCOM
Ferriman-Gallwey Skorlaması
FG Skor>8
Hiperandrojenemi

Serbest Testosteron: Yüksek
veya

FAI (free androgen index) >4.5
FAI= 100 x (Total testosteron/SHBG)
(ng/dL ve nmol/L)
İnfertilite Yakınması +PKOS
Bizi Esas Olarak İlgilendiren
Mekanizma:
•Oligoovulasyon
•Kronik anovulasyon
 Tanı için yeterli kriter:
OLİGOMENORE veya AMENORE’dir.
 OLİGOMENORE:

Siklus >35 gün
 AMENORE:

>180 gün adet görmemek
Broekmans FJ et al. PCOS according to the Rotterdam consensus criteria: change in prevalence among WHO-II anovulation
and association with metabolic factors BJOG 2006; 113:1210–1217.
SİKLUS UZUNLUĞUNA GÖRE
ANOVULASYON SIKLIĞI
Siklus süresi
(gün)
Anovulasyon (%)
<26
(23.9 ± 1.8)
26-35
(29.1 ± 2.4)
>35
(39.5 ± 5.3)
13.6*
5.2**
11.5*
* vs** p<0.01
•Kısa vs Normal siklus: Anovulasyon OR= 2.89 (95%CI 1.27-6.62)
•Uzun vs Normal siklus: Anovulasyon OR= 2.40 (95% CI 0.64-9.00).
Mumford SL et al. J Clin Endocrinol Metab. 2012 October; 97(10): E1871–E1879
Prospektif kohort çalışma.
PKOS / İnfertilite:
Tedavi öncesi Tetkikler
 Semen analizi: Erkek faktörü ekartasyonu
 Jinekolojik bakı ve TVUSG’de:
 Endometriosis, HDRSPNX ekartasyonu
 Uterin anomaliyi işaret eden bulguların ekartasyonu
 Anamnezde tuboperitoneal faktör için bulgu olmaması
 Tedavi öncesi rutin olarak HSG: Gerekli mi?
PCOS’Lİ KADINLARDA BİRİNCİL
TEDAVİ BAŞLANGICI ÖNCESİNDE
RUTİN HSG GEREKLİ Mİ?
 Tubal açıklığın HSG ile ERKENDEN değerlendirilmesi,
klinik öykü uterin ya da tubal patoloji kuşkusuna işaret
ettiğinde (pelvik enfeksiyon, cerrahi, hidrosalpenks)
endikedir.
 Fakat bu şekilde bir kuşku yoksa, bu tetkik, 3-6 ovulatuvar
tedavi siklusunda gebe kalamayan anovulatuvar kadınlara
saklanmalıdır.
 Bu tetkikin ERKENDEN kullanılması, 35 yaş üstü
kadınlarda fertilite hızla düşerken etkili olmayabilecek bir
tedaviden kaçınmak için de isabetli bir karar olur.
The Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine Fertil Steril 2013;100:341–8.
POST-KOİTAL TEST GEREKLİ Mİ?
 Conclusion: Routine use of
the postcoital test in
infertility investigations leads
to more tests and treatments
but has no significant effect
on the pregnancy rate.
PKOS/Obeslerde
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
. Kilo vermek, en az %5
Diyet, egzersiz, bariatrik cerrahi
CC, gonadotroopinler ve ovarian diatermiye yanıt
artar, ovulasyon artar
. Egzersiz: IR azalır
. Alkol sigara bırakmak
PKOS: OI için Birincil Tedavi
 OI için ilk tercih Clomiphene Citrate’dır.
 D2-5 başlanır. 5 gün kullanılır. 50-150 mg/gün.
 %75-80 olguda ovulasyon sağlanır.
 %22’ye kadar ovulatuvar siklus başına konsepsiyon
 6siklusta %50-60, 9 siklusta %70-75 kümülatif gebelik
 Tedavi 6 ovulatuvar siklusla sınırlanmalıdır. Hasta ile
görüşülerek kişisel bazda en çok 12 siklusa uzatılabilir.
 Uygulamadan önce; BMI, yaş ve diğer inf nedenleri
dikkate alınır.
 İleri yaşta düşük başarı, gonadotropinlerle OI veya
IVF’i düşündürebilir.
CC ile Tedavi Takibi
 İyi sonuç almak için USG ile takibin zorunlu
olmadığını gösteren büyük çalışmalara rağmen*
 Birçok merkez ilk siklusu -etkili dozu bulmak içinUSG ile takip eder.
 Tahmini luteal fazda bir ya da iki P4 tayini ile
ovulasyon dozunun bulunması
 hCG uygulamasının gebelik oranını arttırdığına dair
bulgu yok.*
Bir Ek:
CC ile tedavi olgusuna bir de
tersden bakarsak:
 Görüldüğü gibi, CC + coitus şeklindeki tedaviyi
 Düzenli ve 26-35 gün peryodlarla adet gören hastalara
uygulamıyoruz.
İlişki Sıklığını Düzenlemek Gerekir mi?
 Kendi frekanslarına mı bırakalım?
 Frekanslarını sorgula ona göre karar ver. Haftada 2-3 ise
başka öneriye gerek yok.
 Frekans önerelim mi?
 2-3/hafta
 Olası ovulasyon zamanını kapsayacak gün aşırı ilişki
 Takip/hCG ile zamanlanmış ilişki mi önerelim?
OI Sonrası Coitus Sıklığının
Düzenlenmesi/ Hasta Uyumu
 2-3 günde bir coitus önerilmiş
 Kayıt tutmaları istenmiş
 Öneriye uyum:
 İlk ayda %75 sonra giderek azalıp
 6. ayda %55
Legro RS et al. N Eng J Med 2007; 356:551-66.
PKOS/CC Folliküler gelişim takipsiz
 Ulaşım sorunu olan veya tercih (ekonomik)
 Siklus başı bazal TVUSG
 D2-5 başlayan 5 gün süreli CC
 CC kulanımının bitiminden 4 gün sonra başlayan
zamanlanmış ilişki
 10 gün süre ile toplam 5 kez zamanlanmış ilişki
 D22-24 serum P4
 Ovulasyon sağlanan doz ile 5 siklus daha devam
PKOS/CC Folliküler gelişim takipli
 Bu yöntemi tercih edenler için
 Siklus başı bazal TVUSG, önceki aydan CL persist?
 D2-5 başlayan 5 gün süreli CC
 CC kullanımı bitişinden 4 gün sonra ilk TVUSG takip
 Daha sonra gerekli aralıklarla takip
 Tercihen F>18 mm iken hcg uygulaması (hCG
uygulaması zamanlanmış ilişkiyi 1 adet ile
sınırlayabilmek için)
 Ertesi gece 1 kez zamanlanmış ilişki
DİĞER KARARLAR
 CC tedavisi, ovulasyon induksiyonunda etkili
olduğundan emin olabilmek için monitorize
edilmelidir .
Monitorizasyon seçeneği hastanın gereksinimlerine
göre kararlaştırılır ve ayarlanır.
The Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine Fertil Steril 2013;100:341–8.
PKOS’da CC Rezistansı
 CC rezistansı 150 mg/ gün doza kadar çıkılmasına
rağmen ovulasyon olmamasıdır.
Bu, yükselen FSH’a rağmen overlerin yanıt vermemesi
anlamına gelmektedir.
 PKOS’da CC rezistansı %15-40
 IR, HA, Obesite CC rezistansı için major faktörlerdir.
Ayrıca, bir genetik predispozisyon da bildirilmiştir.
CC Etkli Dozunu
Bir Siklus İçinde Bulamaz mıyız?
Basamak Tedavisi:
TVUSG ile Folliküler Yanıt Takibi Zorunlu
 50 mg/gün başlangıç dozu ile 5 günlük Klasik CC
uygulaması (D5-9)
 D14 TVUSG: yanıt (>10 mm foll) saptanmazsa
Hemen 100 mg/gün doz ile tekrar 5 günlük bir CC
kürü başla (D14-18)
 D21 TVUSG: yanıt (>10 mm foll) saptanmazsa
Hemen 150 mg/gün doz ile tekrar 5 günlük bir CC
kürü başla (D21-25)
 D28 TVUSG: Yanıt yoksa: CC rezistansı.
Bradley S. Am J Obstet Gynecol 2009;200:510.e1-510.e4.
Basamaklı vs Klasik
Doz ArtırmaYöntemi
 Basamaklı: (n=31)
 Kontrol: Retrospektif ‘historical’ olgular
 100 ve 150 mg dozlardaki ovulasyon oranları stair
stepte klasik yöntemdeki benzerlerinden daha
yüksek
 Ovulasyona ulaşma süresi stair stepte daha kısa
 CPR benzer
Bradley S. Am J Obstet Gynecol 2009;200:510.e1-510.e4.
Adeti Gecikmiş PKOS
Hastalarında CC Başlamak İçin
Progestin Çekilme Kanaması
Oluşturalım mı?
CC/Plasebo, Metformin/Plasebo, CC+Metformin/Plasebo
Diamond MP et al.
PKOS’da CC Direnci: İdaresi
 Geleneksel İkincil Tedaviler:
 Gonadotropinler
 LOD: Laparoscopic ovarian drilling
Chronic Low Dose Step-up
 Gonadotropin 37,5-75 IU/gün ile başlanır
 14 gün bu doz arttırılmaz (Bu arada kontrol et)
 Bu süre içinde en az bir follikül aktif faza geçerse -yani




≥10 mm- aynı dozda takip et
14 günde aktif faza geçmezse başlangıç dozunun
%50si kadar arttır
Aktif faza geçene kadar haftada bir bu düzeyde arttır
Aktif faza geçtiği dozda takip et
1 ya da 2 follikül >18 mm iken ovulasyonu tetikle
PKOS/Gonadotropin Protokolleri
Takip
 USG ile folliküler gelişim takibi zorunlu
 E2 takibi???
 hCG uygulaması iptali:
 2 den fazla ≥16 mm follikül
 2 adet ≥16 mm ve 2 adet ≥14 mm folliküller
 E2 max > 1000 pg/mL
Düşük doz rejimlerde:
%70 monofolliküler gelişim
%20 gebelik
<%6 çoğul gebelik ve <%1 OHSS
<38 yaş
İnositol 3 gm/g 4 hafta önce başlıyor/ vit B8, intracellular second messanger
Restores IR / Inofolic®
Morgante G, Orvieto R, Di Sabatino A, Musacchio MC, De Leo V. Fertil Steril. 2011 Jun 30;95(8):2642-4.
Laparoskopik Ovarian Drilling
Laparoscopic Ovarian Drilling
 Monopolar koter veya laser ile 4-10 delik
 Tekrar önerilmez
 %50’sinde adjuvan tedavi gerekir
 Ovulasyon yoksa 3 ay sonra CC eklenebilir
 6 ay sonra gonadotropin eklenebilir
 Canlı doğum maliyeti gonadotropinlere göre %22-33 az
 Başarıyı arttıran kriterler
>10IU/L LH, normal BMI ve kısa inf süresi
 Adhezyon, POF???
 Takip sorunu olan hastalarda gonadotropinlere tercih
edilir
Laparoskopik Ovarian Drilling
Laparoscopic Ovarian Drilling vs
Gntrpn: (CC resistance, 2nd line)
LBR
Laparoscopic Ovarian Drilling vs
Gntrpn: (CC resistance, 2nd line)
Çoğul Gebelik
PKOS’da CC Direnci: İdaresi
 Yeni İkincil Tedaviler:
 CC+İnsülin sensitize ediciler: CC+Metformin
 Aromataz inhibitörleri: Letrozole
 Dexamethasone
 OK
 N-acetyl cysteine
İnsulin Direnci
En iyi ikincil tedavi METFORMİN+CC
2. Sonuç alınmazsa
1.
1.
2.
LOD?? Birlikte Jin cerrahi gerekenlere? 3 ay sonra CC
Gndtrpn ??
3. Aromataz inhibitörleri: Letrozole
PKOS’da CC Tedavisi Sonuçları
 CC rezistansı:
 150 mg/gX5 doza çıkılmasına rağmen ovulasyon elde
edilememesi
 CC Tedavi Başarısızlığı:
 6 ovulasyonlu siklusa rağmen gebelik elde edilememesi
PKOS’da :
CC veya Rezistansa İkincil Tedavilerde
Başarısızlık Durumunda
Tedavinin devamı nasıl olacak?
Gonadotropinler, LOD / IUI / IVF ???
CC Başarısızlığında Gntrpn Önerisi
Neye Dayanıyor?
 240 WHO Grup 2 infertil kadında
 Hepsine önce CC tedavisi
 CC Direnci ya da CC Başarısızlığı olanların hepsine
Gntrpn ile OI şeklinde devam
 Başlangıçtan itibaren 24 aya dek izlem
 Kümülatif PR artıyor
 Bir karşılaştırma yok.
Eijkemans MJC et al. Human Reprod 2003; 18:2357-62
HCG ile ovulasyon+ zamanlanmış ilişki
 Birincil tedavi karşılaştırmasında FSH grubunda CC
grubuna göre: (n=38/104 siklus vs n=38/91 siklus)
 Kadın başına PR (p=0,09) ve
 3 siklustaki kümülatif PR (p=0,06)
daha yüksek olmaya eğilimli bulunmuştur.
Lopez E et al. Reprod Biomed Online 2004;382-90.
HCG ile ovulasyon+ zamanlanmış ilişki
 Her iki grupta gebe kalmayanlar karşılıklı tedavi
değiştirmişlerdir:
 FSH n= 27 CC
ve
CC n=21
FSH
 Sekonder FSH tedavisi grubunda PR/ kadın = % 33.3
PR/siklus = %14 (9/66)
 Sekonder CC tedavi grubunda PR/kadın = %5
PR/Siklus = %2 (1/56)
Lopez E et al. Reprod Biomed Online 2004;382-90.
Tedavi Başarısızlığından Sonra
IUI’un Yeri Var mıdır?
 Birincil Tedavi olarak:
CC + Zamanlanmış Cinsel İlişki
vs
CC+IUI
(188 kadın, 259 siklus)
RCT
PR: İki grupta benzer
Abu Hashim H et al. Intrauterine insemination versus timed intercourse with clomiphene citrate in polycystic
ovary syndrome: a randomized controlled trial Acta Obstet Gynecol Scand 2011;90:344–350.
ÇALIŞMA PROTOKOLU
 BMC Womens Health. 2013 Oct 25;13(1):42. [Epub
ahead of print]
 The M-OVIN study: does switching treatment to FSH and / or IUI lead to
higher pregnancy rates in a subset of women with world health
organization type II anovulation not conceiving after six ovulatory
cycles with clomiphene citrate -- a randomised controlled trial.

Nahuis MJ, Weiss NS, van der Veen F, Mol BW, Hompes PG, Oosterhuis J, Lambalk NB, Smeenk JM, Koks CA,
van Golde RJ, Laven JS, Cohlen BJ, Fleischer K, Goverde AJ, Gerards MH, Klijn NF, Nekrui LC, van Rooij IA,
Hoozemans DA, van Wely M.
 1) CC plus intercourse
 2) CC plus IUI
 3) gonadotrophins plus intercourse
 4) gonadotrophins plus IUI
Consensus on infertility treatment
related to PCOS
The Thessaloniki ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group*
March 2–3, 2007,Thessaloniki, Greece
Tedavi Başarısızlığında Öneri
 PKOS’da birincil veya ikincil tedavi seçenekleri ile gebe
kalmayan hastalar için öneri:
 IVF ile tek embriyo transferi
IUI önerilen bir seçenek değil.
Thessaloniki ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus WorkshopGroup
Consensus on infertility treatment related to polycystic ovary syndrome.
Fertil Steril 2008; 89:505–522.
PKOS/İnfertilite’de Tedavi:
Sonraki Adımlar
Gebelik
CC ile Tedavi
Tedavi
Başarısızlığı
Rezistans
Geleneksel
İkincil
Tedaviler
Gebelik
Yeni İkincil
Tedaviler
IVF
Gebelik
Gndtpn ile
OI+coitus
?
IVF
Dikkatiniz için teşekkürler
PKOS/CC Rezistansı’nda
Metformin Kullanımı
 Glukoz intoleransı saptanan hastalarla
sınırlandırılmalıdır.
 Temel riski: KC , böbrek veya konjestif kalp yetmezliği
olanlarda laktik asidoz.
 1500 mg/gün, uygulamadan 6-8 hafta önce başlanması
 IR’nı gidermek için
Thessaloniki ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus WorkshopGroup (2008)
Consensus on infertility treatment related to polycystic ovary syndrome.
Fertil Steril 89:505–522.
İnsulin Rezistansı
 PKOS’lu hastaların %50-70’inde IR gözlenir.
 HOMA-IR = Açlık insulin (µU/mL) x AKŞ (mg/dL)/ 405
HOMA-IR>2.5
IR
CC Rezistansında
3. Jenerasyon Aromataz İnhibitörü
Letrozole
 Androjen
Östrojen
sentezini engeller:
 Sanral: Hipotalamik/hipofizer aksta
östrojenik negatif feed-back engellenir
Gonadotropin salgısı artar
Periferik: Folliküllerde FSH’a duyarlılık artar
CC Rezistansında
3. Jenerasyon Aromataz İnhibitörü
Letrozole
 Yarılanma ömrü:
 AI’leri….. 2 gün
 CC………. 2 hafta
 Bu da CC’ın -özellikle ardışık kullanımlarında- dokuda
birikici etkilerine bağlı olarak endometrium ve
servikal mukus üzerinde olumsuz etkilerinin fazla
olmasına neden olmaktadır.
CC Rezistansında
3. Jenerasyon Aromataz İnhibitörü
Letrozole
 Kullanımı: 2.5 veya 5 mg/gün
D3 başla, 5 gün süre ile
 5 mg/gün grubunda total matür follikül sayısı ve
gebelik oranı daha yüksek.
Yang MQ, Quan S, Li H, Song YL, Xing FQ (2008) Effect of two different doses of letrozole in
promoting ovulation in infertile women with polycystic ovarian syndrome.
Nan Fang Yi Ke DaXue Xue Bao 28:2060–2061
Short: D1-5: 5 mg/d
Long letrz…. 1 twin
Long: D1-10: 2.5/mg/d
OHSS…… none
Dexamethasone
CC Rezistan PKOS’lularda
 Hipofiz ve foll üzerinde östrojen etkisini baskılar
 Dolaylı olarak, serum GH ve IGF-1 ve foll IGF-1
konsantrasyonunu arttırır
 200 mg/gün CC (D5-9) ve 2 mg/gün DXM (D5-14)
vs tek başına CC : %88 vs %20 ovulasyon
Parsanezhad ME, Alborzi S, Motazedian S, et al. Fertil Steril 2002;78:1001–1004.
 DXM 2mg/g+CC 100mg/g vs Plasebo+CC 100 mg/g
Ovulasyon ve gebelik oranları DXM grubunda yüksek
(Ov: 75 vs 15% ve PR: 40 vs 5%)
Elnashar A, Abdelmageed E, Fayed M, et al. Hum Reprod 2006;21:1805–1808.
CC Rezistan PKOS’lularda
OK kullanımı
 Hipotalamo-hipofizer aksın 2 siklus baskılanması:
 Serum LH ve E2 ve Androjen düzeyleri azalır
 Sonrasında CC D5-9:
 Ovulasyon ve gebelik oranları anlamlı şekilde artar
Branigan EF, Estes MA. Treatment of chronic anovulation resistant to clomiphene citrate (CC) by
using oral contraceptive ovarian suppression followed by repeat CC treatment. Fertil Steril 1999;
71:544–546.
Branigan EF, Estes MA. A randomized clinical trial of treatment of clomiphene citrate-resistant
anovulation with the use of oral contraceptive pill suppression and repeat clomiphene citrate
treatment. Am J Obstet Gynecol 2003; 188:1424–1428.
CC Rezistan PKOS’lularda
N-acetyl-cysteine (NAC)
 CC 100 mg/g D3-7 + NAC 1.2 g/g D3-7
vs CC 100 mg/g D3-7+ plasebo D3-7
RCT
 Ovulasyon oranı: 49.3% vs 1.3%
 PR: 21.3% vs 0%
Rizk AY, Bedaiwy MA, Al-Inany HG. N-acetyl-cysteine is a novel adjuvant to clomiphene citrate in
clomiphene citrate-resistant patients with polycystic ovary syndrome. Fertil Steril 2005; 83:367–370.
CC rezistansında
NAC vs Metformin
 NAC vs Metformin: RCT
 Ovulasyon:
%6.7 vs %51.6 (p<0.05)
Elnashar A et al. Fertil Steril 2007; 88:406-9.
 NAC+CC vs Metformin+CC: RCT
 Ovulasyon:
%20.0 vs. %69.1 (p = 0.002)
 PR:
%5.3 vs. %22.7 (p = 0.020)
Abu Hashim H et al. J Womens Health (Larchmt) 2010;19:2043–8
PKOS’da CC tedavisine alternatif
Birincil tedavi seçenekleri
 Kilo kaybı ve yaşam tarzı değişiklikleri
 İnsulin sensitize edici ajanlar
 3. jenerasyon aromataz inhibitörleri
 Laparoskopik ovarian drilling
 Minimal stimulasyon protokolu
 D3 uFSH protokolu
 Not: Bundan sonraki slaytlar bu bölüme aittir.
PKOS’da Metformin Kullanımı
 CC’a metformin eklemenin bir avantajı olduğu
düşünülmemektedir.
Thessaloniki ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus WorkshopGroup (2008)
Consensus on infertility treatment related to polycystic ovary syndrome.
Fertil Steril 89:505–522.
CC+Metformin/PKOS İnfertilite
6 ay takip
RCT
Legro, RS et al.
Letrozole vs CC: 841 olgu
Meta-analiz
 Letrozolde siklus başına daha az matür follikül sayısı
SMD:-1.41
 Letrozole ve CC grupları aşağıdaki parametreler
açısından benzer:
 Ovulasyon oranları
 PR
 Abortus oranları
 Çoğul gebelik oranları
Minimal Stimulasyon Protokolu
 CC 100 mg/g X 5 g + hMG 150 IU (D9)
 Non-ART uygulamalarda kullanılışlı.
 113 PKOS’lu kadında RCT
 Minimal stim vs CC
 3 siklus
 PR/kadın: %24.1 vs %21.8 p>0.05
Abu Hashim H, Bazeed M, Abd Elaal I (2012) Minimal stimulation or clomiphene citrate as
Wrst line therapy in women with polycystic ovary syndrome: a randomized controlled trial.
Gynecol Endocrinol. 28:87–90.
Day 3 uFSH protokolü
 D3 uFSH 75 IU + CC vs CC
 911 PKOS’lu kadın 2573 siklus Prospektif
 PR: D3 uFSH+CC grubunda anlamlı yüksek
%22 vs %9.3
 Abortus oranları benzer
 RCT gereksinimi var
Mukherjee S, Sharma S, Chakravarty BN (2010) Comparativeevaluation of pregnancy outcome in
gonadotrophin-clomiphene combination vs clomiphene alone in polycystic ovarian syndrome and
unexplained infertility—a prospective clinical trial. J Hum Reprod Sci 3:80–84.
Letrozole Güvenilirliği
 2005de ASRM Letrozole ile kardiak ve kemik
anomalilerinde kontrollara göre artış bildirmiş.
Eleştiriler:
 Letrozole grubu çok küçük
 Kontrol grubu infertiller değil normal kontrollar
 21 bebek takipten düşmüş
 Kontrol grubunda USGde şüpheli olguların doğum için
tersiyer hastanelere sevki. Anomalili olguların az
görünmesi.
Letrozole Güvenilirliği:
911 ve 477 olgulu 2 retrospektif çalışma
Letrozole vs CC
 Konjenital malformasyon, kromozomal anomali:
 Benzer (2.4% vs 4.8%)
 CC grubunda yüksek (0% vs 2.6%)
 Major kardiak anomali oranı:
 CC grubunda daha yüksek
(0.2 % vs 1.8% p=0.02)
Tulandi T, Martin J, Al-Fadhli R et al (2006) Congenital malformations among 911 newborns conceived
after infertility treatmentwith letrozole or clomiphene citrate. Fertil Steril 85:1761–1765.
Forman R, Gill S, Moretti M, Tulandi T, Koren G, Casper R(2007) Fetal safety of letrozole and clomiphene
citrate for ovulationinduction. J Obstet Gynaecol Can 29:668–671
Letrozole Güvenilirliği:
RCT: Letrozole vs CC
 Letrozole vs CC: 269 vs 420 hasta
200 spontan gebe
 Letrozole grubu: 1 komplet yarık damak, 1 major
konjenital kalp problemi
 CC: 1 talipus equinovarus
 Spontan gebe: 1 talipus equinovarus
Badawy A, Shokeir T, Allam AF, Abdelhady H (2009) Pregnancy outcome after ovulation induction with
aromatase inhibitors or clomiphene citrate in unexplained infertility. Acta Obstet Gynecol Scand 88:187–191
Download

Doç. Dr. Erdal Aktan