İşletme Becerileri ve Grup Çalışması
KENDİNİ GELİŞTİRME VE KENDİ
KENDİNE (ÖZ) YÖNETİM
Öğr.Gör. Seda AKIN GÜRDAL
1
Öğrenme, bir değişim aracı, ya da değişimin sonucunda
varılan bir olgudur. Daha çok, eğitim sürecinde bir
keşif, bir aşama diye belirlenebilir. İnsanın
öğrenmesini tanımlamak zordur, bu zorluğu yenmek
için, pek çok çalışma yapılmakta ve kuramlar
geliştirilmektedir. Öğrenmeye sistemli yaklaşım,
öğrenme sürecinin sistemli bir süreç olduğunu
varsayar.
2


Öğrenme sisteminin amacı, insanın yaşamasını
sağlamak ve sürdürmektir. Bu amaca ulaşmak için
insan, mal, hizmet ve düşünce üretir. İşgörenin
öğrenmesini sağlamak içim, öğrenmeyle ulaşacağı
hedef davranışlar saptanır.
Öğrenme yeni alışkanlıklar kazanmak için her
hangi bir durum karşısında tepkilerin düzenleniş
süreci olarak tanımlanabilir. Öğrenme insan
özelliklerinin sonradan edinilmiş bütün yanlarını
kapsar.
Öğrenme bilgi ve davranış kazanma sürecidir.
Bilgi ise, bireyin dış dünyadaki olayları algılama,
işleme, değerlendirme, muhakeme etme
sonucunda zihninde ürettiği anlam olarak
tanımlanabilir. Bilgi, bir bireyin çevresindeki
nesneler, olaylar veya varlıklarla olan etkileşimi
sonucunda zihninde bu nesnelere yüklediği
anlamdır.





Bilginin oluşabilmesi için en az dört unsurun varlığı
söz konusudur. Bunlar,
Birey
Nesne, olgu veya olay
Birey ve nesne, olgu veya olay arasında oluşan bir
etkileşim
Bireyin söz konusu nesne, olgu veya olaya
yüklediği kişisel anlamdır.

Öğrenme, insanın gözlemleri, deneyimleri veya
okuma, dinleme ve izleme gibi çeşitli etkinlikleri
sonucunda çevresine ait veriler toplaması ve o
verilere kendi zihninde bir anlam yüklemesi
sürecidir. Öğrenme, bireylerin öğrenme sürecine
aktif olarak katılımlarını ve öğrenme etkinliklerinin
onların tecrübe ve yaşantılarıyla ilişkilendirilmesini
gerektirir.

Öğrenme, değişmeyi içeren bilgi, tutum ve
alışkanlıkların kazanılmasıdır. Bireyin kişisel ve
toplumsal uyumunu sağlar. Öğrenme, kavram
olarak değişme kavramını da içerdiğinden,
davranıştaki her değişim sürecinde oluşan
öğrenmeye, öğrenme süreci adı verilir.


Öğrenme Kuramları
Öğrenme psikologları pek çok kuram
geliştirilmelerine karşın, insanın öğrenme sürecini
henüz tam olarak açığa çıkarmış değillerdir.
İnsanın öğrenmesinin bazı yönleri
bilinmemektedir. Ama öğrenme kuramları insanın
öğrenmesine kılavuzluk edecek yararlı bilgiler
sunmaktadır.


1. Klasik Koşullanma Kuramı
Koşullanma, bir canlının yaşamını sürdürecek
yiyecek, su gibi temel ihtiyaçlarının sağlanmasını
güvenceye alan ışık, ses, koku gibi uyaranları
öğrenmesidir. Canlı öğrendiği uyaranları
belleğinden çıkardığı için, koşullanma yoluyla
öğrenme aynı zamanda çağrışımlı öğrenmedir.

Klasik koşullanma şu varsayıma dayanır. Eğer
insana ihtiyaçlarını karşılayan doğal uyaranla
birlikte doğal olmayan bir uyaran verilirse, bu
uyarana yapılan tepki ile insanın ihtiyacı
karşılanırsa ve bu deney birçok kez yenilenebilir
uyaran verilemeksizin, doğal olmayan uyaran
verildiğinde insanın buna doğal uyaranmış gibi
tepkide bulunduğu görülür.

Pavlov ve Klasik Koşullanma: Pavlov, uyarıcı-tepki
ilişkilendirme deneylerinde refleksif davranışların
oluşmasında dış uyarıcıların etkili olabileceğini
ortaya çıkarmaya uğraşmıştır.


2. Edimsel Koşullanma
Edimsel veya araçsal koşullanmada birçok
öğrenme durumu, klasik koşullanmadan
ayrılabilmektedir. Deneysel çalışmalarla herhangi
bir davranışın öğrenilmesinde her zaman
uyarıcının tepki yaratmadığı, çoğu zaman
kendiliğinden yapılan davranışlar olduğu ve bu
deneme- yanılma türündeki davranışlar
sonucunda tekrarlamaların yapıldığı belirtilmiştir.


Edimsel koşullanma, öğrenme üzerinde kurulmuş
ve davranışı belirleyen bir olgu olmuştur. Hayvan
ya da insan bir ödül elde edebilmek içim edimsel
bir yanıt oluşturmak durumunda kalmıştır.
Edimsel koşullanma, ödüle götüren ya da cezadan
kurtaran davranımın yapılmasını öğrenmektir.

a.
b.
c.
Edimsel Koşullanma şu şekilde gruplandırılır.
Ayırt Etmeyi Öğrenme: Ayırt etme, uyarıcıya belli
bir davranımı, diğer bir uyarıcıya başka bir
davranımı yapmayı öğrenmemizdir.
Motor Öğrenme: Motor öğrenmede söz konusu
olan, bir şeyin nasıl daha iyi yapılacağıdır.
Kaçınma Koşullanması: Kaçınma
koşullanmasının olabilmesi için, bireyin daha
önceki hayatında korku ve kaçınma
koşullanmasının yer almış olması gerekir.
d. Zamanlama ve Şekillendirme: Pekiştireçle
öğrenilecek davranış, hem klasik hem de edimsel
koşullanmada temel bir gerekliliktir.
e. Söndürme ve Bastırma: Söndürme bir işlemdir.
İşlemin kritik öğesi, söndürmek istediğimiz
davranış artık pekiştirilmemektedir. Söndürmenin
sonucu, öğrenilmiş davranışın zayıflamasıdır.
Bastırma, istenmeyen ancak daha önce öğrenilmiş
bir davranışın ortadan kaldırılması için her
yapılışında ceza uygulanır.


3. Bağlantı Kuramı:
İnsanın bir sorunu çözerken, sınamalara giriştiğini,
sınamaların sonunda sorunun çözümüne yarayan
tepkileri alıp yaramayanları ayıkladığını, böylece
sorunun çözümüne yarayan tepkilerin birbirine
bağlanmasıyla öğrenmenin gerçekleştiğini
savunur. Bağlantı kuramına göre öğrenme,
sınama- yanılma süreciyle olur.

a.
b.
c.
d.
Bağlantı kuramına göre öğrenmede dört etken
önemlidir.
Dürtü: İnsanının içinden gelen ve onu uyarana
karşı tepkide bulunmaya iten güçtür.
İm: uyarandan gelen ipuçlarıdır.
Tepki: İnsanın dürtüsünün doyurmak için
uyarana verdiği yanıttır. Bu yanıtın doğru
seçilmesi ve verilmesi gerekir.
Ödül: İnsanın dürtüsünün doyurulmasıdır.
4. Bilişsel Öğrenme Kuramı
Bilişsel öğrenme kuramına göre öğrenme süreci
doğrudan gözlenemez. Öğrenmenin sonunda
insanın davranışlarında oluşan değişme
gözlenerek, öğrenmenin olup olmadığına ilişkin
kanıya ulaşılır.

a.
b.
c.
Bilişsel Öğrenme şu şekilde gruplandırılır.
Yer Öğrenme: Bireyin çevreyle ilgili bir mekansal
harita, ya da bilişsel bir harita oluşturmasına yer
öğrenme denir.
Taklit ve Örnek Alma: Başka bir bireyi taklit etme
ya da örnek almadır.
Kavrama Yoluyla Öğrenme: Bir problem
çözümünde görünürde hiçbir ilerleme olmadan
bir süre geçer, sonra çözüm birden bire gelir.
5. Sosyal Öğrenme Kuramı
Bu kurama göre insanın pek çok davranışı
çevresinde bulunan insanların yaptığı davranışları
öykünerek öğrendiğini savunur. Bu kuramda,
deneğin çevresindeki tüm diğer canlılar, nesneler
ve olaylar uyarıcıları oluşturmaktadır.
Öğrenmenin Doğası ve İlkeleri
Öğrenme demek, değişmek demektir. Öğrenme,
ayrıca değişik türdeki öğrenme formlarıyla
oluşur.
A. Algılama Yoluyla Öğrenme: Bir bireyin dış
dünyadaki nesneler hakkında duyu organları
yoluyla edindiği mesajların beyinde yorumlaması
ve anlam kazandırması sonucunda gerçekleşir.
B. Gözlem ve Taklit Yoluyla Öğrenme: Basit olarak
bireyin çevresinde gelişen bir olayı veya davranışı
gözlemesi ve onu olduğu gibi taklit etmesi ile
oluşur.
C. Model Alma Yoluyla Öğrenme: Bu öğrenmede,
bireyin kendi çevresinde değer bulan bir tutumu
veya davranışı örnek alarak sergilemesi söz
konusudur.

Dikkat edilirse, bütün öğrenme süreçlerinde
bireyler, elde ettikleri yeni bilgilere kendilerine
özgü bir anlam yüklemektedirler. Dolayısıyla,
denilebilir ki, bir bireyin öğremesi, kendisine
sunulan bilgilerin ham biçimiyle değil, bu bilgileri
kendi zihninde yapılandırdığı biçimiyle
gerçekleştirmedir.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
Öğrenme İlkeleri
Öğrenme aktif bir eylemdir.
Öğrenme, kavramsal bir değişmeyi içerir.
Öğrenme özneldir.
Öğrenme, durumsaldır ve çevresel şartlara göre
şekillenir.
Öğrenme, sosyaldir.
Öğrenme, duygusaldır.


Öğrenme Süreci
Öğrenme sürecinin oluşup oluşmadığı, öğrenme
sürecinin sonucunda öğrenenin, gözlenebilir bir
ürün vermesiyle anlaşılabilir. Öğrenmenin
gözlenebilir ürünü, öğrenenin anlattığı bilgi,
gösterdiği beceri ve tutumdur. Bunlar öğrenme
sisteminin çıktılarıdır.
Öğrenme Sürecinin Aşamaları
A. Anlama Aşaması:
B.Yorumlama Aşaması
C. Öğrenim Görevinin İmlerini Yakalama Aşaması
D. Yorumlamada Kararsızlık
E. Öğrenmeyi Sınama Aşaması
F. Öğrenme Sisteminin Çıktısı


Kaynakça
Hasan Tutar- Cumhur Erdönmez, İşletme
Becerileri ve Grup Çalışması, Detay
Yayıncılık,Ankara, 2008.
27
Download

**letme Becerileri ve Grup Çal**mas* 6.Hafta:Örgütlerde Gruplar Ö*r