SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
SİGORTA PRİMLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
5510 SAYILI KANUNDA SİGORTALILIK
SİGORTALILAR
2 / 139
5510 SAYILI KANUNDA SİGORTALILIK
SİGORTALI KAVRAMI
Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları
bakımından adına prim ödenmesi gereken veya
kendi adına prim ödemesi gereken kişi.
3 / 139
5510 SAYILI KANUNDA SİGORTALILIK
2008 YILI EKİM AYI ÖNCESİ
2008 YILI EKİM AYI
SONRASI
Hizmet akdine tabi çalışanlar
(506 sayılı Kanun)
5510 sayılı Kanun (4/a)
Tarımda hizmet akdine tabi
çalışanlar (2925 sayılı Kanun)
2925 sayılı Kanun*
Bağımsız çalışanlar (1479
sayılı Kanun)
5510 sayılı Kanun (4/b)
Tarımda bağımsız çalışanlar
(2926 sayılı Kanun)
Devlet memurları (5434 sayılı
Kanun)
5510 sayılı Kanun (4/c)
Banka Sandıkları
5510 sayılı Kanun (4/a)
4 / 139
Tarım ve orman işlerinde süreksiz çalışanlar
Kapsam
Tarım ve orman işlerinde süreksiz çalışanlar
Şartlar
4 üncü maddeye, isteğe bağlı sigortaya, 506 sayılı
Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi olmamak
Kendi çalışmasından dolayı aylık ve gelir almamak
18 yaşını doldurmuş olmak
Prim Oranları
% 34,5 (2014 yılı için ayda 21 günlük prim ödeyip 30 gün
hizmet alınır)
5 / 139
Şehir içi toplu taşına araçları/sanatçı olarak çalışanlar
Kapsam
- Şehir içi toplu taşıma araçlarında (taksi, dolmuş v.b.)
kısmı zamanlı olarak ay içinde 10 günden az çalışanlar ile
- Sanatçı olup kısmı zamanlı olarak 10 günden az
çalışanlar
Şartlar
4 üncü maddeye, isteğe bağlı sigortaya, 506 sayılı
Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi olmamak
Kendi çalışmasından dolayı aylık ve gelir almamak
18 yaşını doldurmuş olmak
Prim Oranları
% 32,5 (2014 yılı için ayda 21 gnlük prim ödeyip 30 gün
hizmet alınır)
İşsizlik sigortasına tabi olarak da prim ödeyebilirler
6 / 139
Ev hizmetlerinde çalışanlar
Kapsam
Şartlar
Ev hizmetlerinde 10 günden az ve fazla çalışanlar
Kanun 1/4/2015 tarihinde yürürlüğe girecek
-
Prim Oranları
Sigortalıların için herhangi bir şart yoktur
Ev sahibi evinde 10 günden az çalıştırdığı kişinin kısa
vade primini kurumu öder
10 günden fazla çalıştırdığı kişi için işyeri bildirgesi, işe
giriş, aylık prim ve hizmet belgesi vermeden kolay
işverenlik uygulaması
10 günden az çalıştıran kişiler için % 2 iş kazası primi
10 Günden fazla çalıştıranlar için % 34,5
7 / 139
Süreksiz tarım işlerinde çalışanlar (2925)
Kapsam
Şartlar
1/10/2008 tarihinden önce tarım işlerini hizmet akdiyle
süreksiz yapanlar
-2925 sayılı kanunun sigortalı tesciline ilişkin maddeleri
yürürlükten kalktığından bu kapsamda yeni sigortalı tescili
yapılmıyor 1/10/2008 tarihinden önce müracaat edenlerin
sigortalılığı devam ettiriliyor
% 32 (ayda 15 gün prim ödeniyor)
Prim Oranları
8 / 139
Sigortalılığın Bildirilmesi
GENEL KURAL:
En geç işe başlamadan bir gün önce
bildirilir.
İnşaat
Balıkçılık
Tarım
En geç
çalışmaya başladığı gün
9 / 139
Sigortalılığın Bildirilmesi
10 / 139
Sigortalılığın Bildirilmesi
11 / 139
12 / 139
İşten Ayrılış Bildirgesi
GENEL KURAL:
İşten ayrıldıktan 10 gün içinde
verilir.
13 / 139
İşten Ayrılış Bildirgesi
14 / 139
SOSYAL GÜVENLİK PRİM
SİSTEMİ
15 / 139
PRİM ORANLARI
4/a
Sigorta Kolları
Kısa Vadeli Sigorta Kolları
İşveren
İşçi
%2
Toplam
Devlet
%2
Uzun Vadeli Sigorta Kolları
%11*
%9
% 20
Genel Sağlık Sigortası
%7,5
%5
%12,5
Toplam
%20,5
%14
%34,5
İşsizlik
%2
%1
%4
Ay itibarıyla tahsil
edilen UVSK ile GSS
priminin dörtte biri
oranında Kuruma
katkı yapılır.
%1
*60 gün fiili hizmet süresi zammında 1
90 gün fiili hizmet süresi zammında 1,5
180 gün fiili hizmet süresi zammında 3 puan eklenmektedir.
16 / 139
PRİM ORANLARI
4/b
Sigorta Kolları
Toplam
Kısa Vadeli Sigorta Kolları
%2
Uzun Vadeli Sigorta Kolları
%20
Genel Sağlık Sigortası
%12,5
Toplam
%34,5
Devlet
Ay itibarıyla tahsil
edilen UVSK ile GSS
priminin dörtte biri
oranında Kuruma katkı
yapılır.
17 / 139
PRİM ORANLARI
4/c 5510
Sigorta Kolları
Kısa Vadeli Sigorta Kolları
İşveren
İşçi
Toplam
-
-
-
Uzun Vadeli Sigorta Kolları
%11
%9
%20
Genel Sağlık Sigortası
%7,5
%5
%12,5
Toplam
%18,5
%14
%32,5
Devlet
Ay itibarıyla
tahsil edilen UVSK
ile GSS priminin
dörtte biri
oranında Kuruma
katkı yapılır.
18 / 139
PRİM ORANLARI
4/c 5434
Sigorta Kolları
İşveren
İşçi
Toplam
Kısa Vadeli Sigorta Kolları
-
-
-
Uzun Vadeli Sigorta Kolları
%20
%16
%36
Genel Sağlık Sigortası
%12
Toplam
%32
%12
%16
%48
19 / 139
PRİM ORANLARI
5.md- 5510
Cezaevinde
Sigorta Kolları/
Çalışan
Sigortalılar
Hükümlü ve
Tutuklular
Çıraklar ve
Stajyer
Öğrenciler
İŞKUR
Kursiyerleri
Gazi, Harp ve
Yurtdışına
Vazife Malulleri Götürülen İşçi
Kısa Vadeli
Sigorta
Kolları
%2
%1
%1
%2
%2
Uzun Vadeli
Sigorta
Kolları
-
-
-
%20 (İstekleri
%20 (İstekleri
halinde)
halinde)
Genel Sağlık
Sigortası
-
%5
%12,5
-
%12,5
Toplam
%2
%1-6
%1-13,5
%2-22
%14,5-34,5
20 / 139
EK KARŞILIK PRİMİ
 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki
sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullük aylıkları
ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı
olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin
bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi
ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınır.
 Ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili
makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay
başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödenir.
 Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri Maliye
Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
21 / 139
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
ALACAKLARININ
YAPILANDIRILMASI
(10/9/2014 tarihli, 6552 sayılı Kanun)
22 / 139
Yapılandırma Hangi Borçları Kapsıyor?
 2014 yılı Nisan ve önceki aylara ilişkin olup, 10 Eylül 2014 ve
öncesinde tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan
 Sigorta primi,
 İşsizlik sigortası primi,
 Sosyal güvenlik destek primi,
 Genel sağlık sigortası primi,
 İsteğe bağlı sigorta ve
topluluk sigortası primleri,
 Emeklilik keseneği ve kurum
karşılığı ile ek karşılık primi,
 Kurumca tahsil edilen; damga
vergisi, özel işlem vergisi,
eğitime katkı payı,
 30 Nisan 2014 tarihine kadar
bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar
ile ihale konusu işlere ilişkin eksik
işçilik
tutarı
üzerinden
hesaplanan sigorta primi,
 Aylık almakta iken kamuya ait
işyerlerinde çalışmaları nedeniyle
aylıkları kesilmesi gerekenlere,
11 Eylül 2014 tarihini takip eden
ödeme dönemine kadar yersiz
olarak ödendiği tespit edilen
aylıklara ilişkin,
borç asılları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı
tutarları,
23 / 139
Yapılandırma Hangi Borçları Kapsıyor?
 30 Nisan 2014 ve öncesinde
işlemiş
oldukları
fiiller
dolayısıyla uygulanan idari para
cezalarından, 31 Aralık 2014
tarihine kadar tebliğ edildiği
halde ödenmemiş veya eksik
ödenmiş olanlar
Yapılandırma kapsamına girmektedir.
24 / 139
Yapılandırma İşverenlere Ne Sağlıyor?
 Yapılandırma kapsamındaki borç asılları ile bu borçlar için ödeme
sürelerinin bittiği tarihlerden 10 Eylül 2014 tarihine kadar geçen
süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak
hesaplanacak tutarın ödenmesi halinde, bu borçlara uygulanan
gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının tahsilinden
vazgeçilmektedir.
Yİ-ÜFE NEDİR?
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabiri,
31 Aralık 2004 tarihine kadar toptan
eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık
değişim oranlarını, 1 Ocak 2005 ila 1
Ocak 2014 tarihleri arasında üretici
fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim
oranlarını, 1 Ocak 2014 tarihinden
itibaren yurtiçi üretici fiyat endeksi (YİÜFE) aylık değişim oranlarını ifade
etmektedir.
25 / 139
Yapılandırma Genel Sağlık Sigortalılarına
Ne Sağlıyor?
Genel Sağlık Sigortası Prim Borçları
Yeniden Yapılandırılacak.
 Diğer kapsamlarda sağlık güvencesi
olmayan ve gelir testine tabi olan
Genel Sağlık Sigortalılarına ait borç
asıllarının 1 Haziran 2015 tarihine
kadar peşin ödenmesi halinde
gecikme cezası ve gecikme zammı
gibi fer’i alacaklarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
26 / 139
Yapılandırma Genel Sağlık Sigortalılarına
Ne Sağlıyor?
 Genel sağlık sigortası tescili yapıldığı halde
gelir testine hiç başvurmayan kişilerin, 31
Mart 2015 tarihine kadar gelir testine
başvurması durumunda, genel sağlık
sigortası borçları yapılacak gelir testi
sonucuna göre tescil başlangıç tarihinden
itibaren güncellenecektir.
 10 Eylül 2014 ve öncesinde gelir testi
yaptırmış olmakla birlikte gelir düzeyleri
asgari ücretin iki katından daha düşük
olarak tespit edilmiş olanların, bu tespit
öncesinde genel sağlık sigortası primi
ödenmemiş olan süreleri hakkında da
gelir testi sonucu bulunan tutarlar esas
alınarak genel sağlık sigortası borçları
güncellenecektir.
27 / 139
Yapılandırmada Ödeme ve Taksit Seçenekleri
Nelerdir?
 Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar için,
peşin veya ikişer aylık dönemler halinde 18 taksite kadar (36 ay)
ödeme imkanı getirilmiştir.
 Yapılandırılan borçlar; 6, 9, 12 veya 18
ödenebilecektir. Yapılandırmaya esas tutarlara;
taksit
halinde
 Altı eşit taksit için (1,05),
 Dokuz eşit taksit için (1,07),
 Oniki eşit taksit için (1,10),
 Onsekiz eşit taksit için (1,15)
oranında vade farkı uygulanacaktır.
28 / 139
GENEL SAĞLIK SİGORTASI
UYGULAMASI
29 / 139
Yeşil Kart Devir ve
Zorunlu Genel Sağlık Sigortası Uygulaması
01.01.2012 tarihinde tüm YEŞİLKARTLILAR
kurumumuzca devir alınmış ve HERHANGİ BİR
SOSYAL GÜVENCESİ OLMAYAN KİŞİLER 5510
Kanunun (60/g) bendi kapsamında RE’SEN tescil edilmektedir.
Kurumumuzca re’sen tescil edilen kişiler ödeme
gücüne göre prim ödemeleri amacıyla
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına
gelir testine yönlendirilmektedir.
30 / 139
Gelir Testi Sonuç ve Primler
Tescil
Gelir Testi Sonuç
Ödenecek Prim
60/c-1
Asgari ücretin 1/3’ünün altında
(1.134/3=378)
Prim Ödenmez, Hazinece karşılanır.
60/g-1
Asgari ücretin 1/3’ü ile asgari ücret
arasında (378-1.134)
Prime esas günlük kazanç alt sınırının
otuz günlük tutarının üçte birinin
%12’si (45,36 TL)
60/g-2
Asgari ücret ile asgari ücretin 2 katı
(1.134-2.268)
Prime esas günlük kazanç alt sınırının
otuz günlük tutarının %12’si (136,08
TL)
60/g-3
Asgari ücretin 2 katından fazla
(2.268+)
Prime esas günlük kazanç alt sınırının
otuz günlük tutarının iki katının %12’si
(272,16 TL)
31 / 139
Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar
4. md.; (a),(b),(c) sigortalıları , İsteğe bağlı sigortalılar, işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden
yararlandırılan kişiler,
Geliri asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar, genel sağlık sigortalılığı ya da
bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunmayan 18 yaşını doldurmamış çocuklar, Hakkında
koruyucu tedbir kararı alınanlar
Primsiz aylık alanlar, Yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya
aylık alan kişiler,
Korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz faydalanan kişiler ana ve
babası olmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar
18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasına
göre görevlendirilen kişiler ile aynı Kanunun ek 16 ncı maddesine göre aylık alan
kişiler,
Yabancı ülke vatandaşları yabancı öğrenciler, Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü
sahibi ve vatansız olarak tanınan kişiler,
Herhangi sosyal güvencesi olmayanlar Stajyer avukatlar, CTE Hizmet öncesi eğitime alınanlar
32 / 139
Genel Sağlık Sigortalısı Sayılmayanlar
ANAYASA MAHKEMESİ
ÜYELERİ
İKAMETGAHI
TÜRKİYE’DE
OLMAYANLAR
GSS KAPSAMI
DIŞINDAKİLER
TBMM
ÜYELERİ
TUTUKLU VE
HÜKÜMLÜLER
İKAMETGAHI
TÜRKİYE’DE
BULUNANLARDAN
ER ERBAŞ VE YEDEK
SUBAY OK. ÖĞR.
1 YILDAN AZ SÜRELİ
İKAMET
EDEN YABANCILAR
BULUNDUĞU ÜLKEDE
SOSYAL GÜVENCESİ OLAN
KAMU DIŞ TEMSİLCİKLERİ
ÇALIŞANLARI
33 / 139
Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişiler
GENEL ŞARTLAR
 sigortalı sayılmayan
 isteğe bağlı sigortalı olmayan
 kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmayan
EŞ
ÇOCUK
ANNE VE BABA
18 genel durum
Geçiminin genel sağlık sigortalısı
20 lise,
tarafından sağlandığı tespit edilen
çıraklık eğitimi,
meslekî eğitim
25 yüksek öğrenim
34 / 139
Sağlıktan Yararlanma Şartları
 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması (yeşilkart ve
emekli olanlar hariç)
 Prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması (İsteğe bağlı sigortalılar ve
yabancı uyruklu vatandaşlar için)

Prim ve prime ilişkin 60 günden fazla borcunun bulunmaması (4/b’liler ve
60/g sigortalıları için)
35 / 139
Prim Şartı Aranmayan Durumlar








18 yaşını doldurmamış olan kişiler,
Tıbben başkasının bakımına muhtaç olan kişiler,
Trafik kazası halleri,
Acil haller,
İş kazası ile meslek hastalığı halleri,
Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar,
Analık hali,
Afet ve savaş ile grev ve lokavt hali
36 / 139
G.S.S. Sona Erme
 Kanunun 60/1-(a) kapsamında genel
sağlık sigortalısı sayılanlar, (4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c)
bendine tabi çalışan zorunlu sigortalılar)
sigortalıklarının sona erdiği tarihten
itibaren 10 gün süreyle genel sağlık
sigortasından yararlanırlar.
 Bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90
günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren
90 gün süreyle daha bakmakla yükümlü olduğu kişiler dahil sağlık hizmetlerinden
yararlandırılırlar.
 Lise ve dengi öğrenim mezunu çocuklar, 20 yaşını aşmamak kaydıyla öğrenimlerini
bitirmelerini izleyen tarihten itibaren 120 gün süreyle aynı kapsamda sağlık
hizmetlerinden yararlanmaya devam ederler.
37 / 139
GENEL SAĞLIK SİGORTASI SİSTEMİ
Devlet Katkısı ve Açık Finasmanı
HAZİNE
Prim
SGK
Fatura
Ödeme
Vatandaşlar
Sözleşmeli Sağlık Hizmet
Sunucuları
38 / 139
Kurumca Finansmanı Sağlanan ve Sağlanmayan Sağlık Hizmetleri
Finansmanı Sağlanan S. H.
Finansmanı Sağlanmayan
S.H.(64.md.)
-Koruyucu sağlık hizmetleri
-Estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti
ile estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri.
(63.md)
-Ayakta veya yatarak; muayene,
-Analık sebebiyle
muayene,
-Ayakta veya
muayenesi,
ayakta
veya
yatarak;
yatarak;
ağız
ve
diş
- Yardımcı üreme yöntemi tedavileri,
- Sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis
ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve
kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez,
protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına
mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici
nitelikteki
tıbbî
sarf
malzemelerinin
sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası
bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri.
-Sağlık
Bakanlığınca
izin
veya
ruhsat
verilmeyen
sağlık
hizmetleri
ile
Sağlık
Bakanlığınca tıbben sağlık hizmeti olduğu
kabul edilmeyen sağlık hizmetleri.
-Yabancı ülke vatandaşlarının; genel sağlık
sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının
bakmakla yükümlü olduğu kişi sayıldığı tarihten
önce mevcut olan kronik hastalıkları,
- 63 üncü maddeye göre yöntem, tür, miktar
ve kullanım sürelerinin belirlenmesi sonucunda
Kurumca
finansmanı
sağlanacak
sağlık
hizmetlerinin kapsamı dışında bırakılan
sağlık hizmetleri.
39 / 139
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
UYGULAMASI
40 / 139
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
Kapsam
Zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı
olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam
gün çalışmamak
- 18 yaşını dolduranlar
Şartlar
- Türkiye’de ikamet edenler
- Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkeye
giden Türk vatandaşları
- Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak
- Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkede (5/g) kapsamında çalışanlar
- Vergiden muaf kadınlar
Malullük yaşlılık ölüm sigortası
Genel sağlık sigortası
% 20
%12
Prim Oranları
41 / 139
Sona Ermesi
Yazılı talepte bulunmak
Aylık talebinde bulunmak
İkameti yurt dışına taşımak
Sigortalının ölümü
Yurtdışındaki çalışmanın sona ermesi
Prim ödemesi olmayan sigortalıların durumları
Prim borcu bulunan sigortalılar
42 / 139
Dinlediğiniz için
Teşekkür Ederim.
Çağlar MIZRAK
Sosyal Güvenlik Uzmanı
TEL: 0312 432 49 68
EPOSTA: [email protected]
43 / 139
Download

SOSYAL GÜVENL*K KURUMU - Aile ve Toplum Hizmetleri Genel