Kognitif Nörobilimler
Bölüm 8 ve 32
SAĞ HEMİSFERİN BİLİŞSEL
İŞLEVLERİ: GÖRSEL-UZAYSAL
SÜREÇLER
UZAYSAL İHMAL SENDROMU VE
REHABİLİTASYONU
UZAYSAL ALGILAMA
Uzayı Algılama: İnsanlar uzayı nesnelerin mekandaki
yerlerine, uzaydaki olaylar ve nesneler arasındaki ilişkilere,
vücudun kendi kısımları arasındaki ilişkilere ve vücudun
nesnelerle olan ilişkilerine göre algılamaktadırlar.
• Uzaysal bilgi eşzamanlı olarak görsel, işitsel, vestibuler,
somestetik ve proprioseptif kanallardan gelen bilgilerin
düzenlenmesiyle sağlanmaktadır (Mountcastle, 2000).
UZAYSAL ALGILAMA
 Vestibuler duyum: vucudun uzaydaki yönelimi ve
dengesi ile ilgili duyumlardır.
 Somestetik duyum: Dokunma, basınç, ısı ve acı
duyularından gelen duyumlardır. Beyinde bu duyumlar
birleştirilerek vucudun somestetik bir temsili
oluşturulur.
 Proprioseptif duyum: kas, tendon, eklemler ve iç
kulaktaki proprioseptif reseptörleri yardımıyla vucudun
hızı ve uzaysal konumu ile ilgili duyumlardır.
UZAYSAL ALGILAMA
 Tüm bu duyumların yanısıra «insanda» uzaysal bilgiyi
işlemlemede en önemli organ göz ve dolayısıyla
görmeyle ilgili duyumlar.
 Görsel duyum nesne ve mekanla ilgili bir çok bilgi sunar.
-renk,
-şekil,
-büyüklük,
-hareket ve
-uzaysal konum
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” ve
“Nerede” Modeli (Ungerleider ve Mishkin, 1982)
 Nesne özelliklerinin algılanması ve nesnenin uzaysal
konumunun algılanması birbiriyle çok yakından ilişkili
iki işlevdir.
 Oksipitoparietal yolak (Dorsal): Nerede
 Oksipitotemporal yolak (ventral): Ne
 Dorsal ve ventral yolaklar Prefrontal
kortekste birleşerek nesneye ilişkin ne
ve nerede bilgisi bütünleştirilmektedir.
DF (karbonmonoksit zehirlenmesi) hastası objeleri
birbirinden ayıramıyor (ventrolateral hasar).
Optic ataksia: Objeleri yakalamda/erişimde hatalar
yapıyor (Superior parietal module).
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” ve
“Nerede” Modeli (Ungerleider ve Mishkin, 1982)
Goodale ve Milner, 1992
Ne-nerede modeli içerisinde 3. bir yolak daha var.
Süperior Temporal alan (polysensory alan)
 Bu alanda görmeyle ilgili bilgiye diğer modalitelerde ekleniyor
(işitsel-dokunma gibi)
 Ayrıca dorsal yolak nerede den ziyade nasıl soruna uygun. Nasıl
sorusu objeye görme temelinde nasıl ulaşılacağını (motor
bileşenleri) kapsar (bazı nöron grupları sadece görme temelli bir
nesye uzanım hareketinde aktif duruma geliyorlar).
 Buradan motor planlamanın yapıldığı alanlarla olan bağlantılar
bu ihtimali kuvvetlendiriyor.
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” ve
“Nerede” Modeli (Ungerleider ve Mishkin, 1982)
Creem ve Proffitt, 2001
 Superior parietal lob-egosentrik görüş;
 Inferior parietal lob ise zihinsel döndürme ve 3B birleştirmeden
(egosentrik olmayan uzaysal temsil) sorumludur.
Tüm modeller birlikte değerlendirildiğinde…
 Genel olarak günümüzde, Nerede ve Ne modeli doğru olarak
kabul edilmekte ve beynin bir organzasyonuna işaret
etmektedir.
 Dolayısıyla aynı organizasyon dokunma ve işitme için de geçerli
olabilir.
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne”
Yolağı ve Obje Algısı
• Kişinin uzaklığından bağımsız bir şekilde
retina üzerindeki alan değişiklikleri aynı
obje olarak algılanmalı.
• 2D’den 3D hesaplanmalı
• Hareketten etkilenmemeli
• Obje ile bellekteki bilgiler eşleştirilmeli
• V1 den V4’e doğru, reseptif alanlar
genişlemekte;
• V1 de objenin basit özelliklerine (yatay
çizgi, örüntü), V4 bütüncül özelliklerine
(el-yüz) tepki
• V4’de doğru renk ve dolayısıyla şekilzemin ayrımı
AGNOZİ (Lissauer, 1890)
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne”
Yolağı ve Obje Algısı
Lissauer, 1890
Kavramsal (apperceptive) agnozi:
• Objenin büyüklüğünü, rengini, fiziksel özelliklerini
söyleyebiliyor (örneğin kulpu/tutma yeri var) ama ne olduğunu
söyleyemiyor.
• Sağ hemisfer görsel alanlarına hasar geldiğinde,
• Basit şekilleri bile kopyalayamama,
• Objeleri eşleyememe
Mr S (karbon monoksit zehirlenmesi)
• Çengel iğne için: Gümüş gibi, saat gibi parlak, mandal gibi
• Harfleri, sayıları ve yüzleri tanıyamıyor…
• Konuşması, anlaması, belleği normal.
• Dokunarak tanıyabiliyor.
• Sanki parçaları birleştirip bütünü söyleyemiyor.
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne”
Yolağı ve Obje Algısı
Lissauer, 1890
Çağrışımsal (Associative) agnozi:
• Gördüğü objenin (çatal) resmini yapabilir (kopyalayabilir);
• Sınıflayabilir (bu bir araç, hayvan),
• Eşleştirebilir,
• Haydi bir çatal çiz denildiğinde belleğinden faydalanarak çaltal çizer.
• Fakat elindeki nesne (çatal) ile resim (çatal) arasındaki ilişkiyi
kuramaz.
• FRA vakasında söylenen nesneyi parmakla gösterir fakat
isimlendiremez (bu hastada sol görsel ve temporal alanlar hasarlı)
• Algı-anlam bağlantısı kopuktur.
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” Yolağı ve Obje
Algısı
Apperceptive
Associative
“Ne” Yolağı ve Obje Algısı
Apperceptive
Apperceptive
Associative
Gollin Picture Test (b): Bazı agnozikler bu resimleri tanımakta güçlük
çekiyorlar!
İki agnozi de
post sensory
rahatsızlık.
Fakat bir çok
Agnozide (App)
duyusal
problemler de
var (renk körlüğü,
Scotomas:
kör noktalar)
Lissauer’un
yaptığı sınıflama
yeterli değil…
Riddoch ve Humphreys’in (2001) Obje Agılama Modeli
1) Objenin özelliklerinin paralel olarak
Işlenmesi
2) Köşelerin tespiti
3) Parçaların birleştirilmesi
4) Görenden bağımsız 3D yapının
oluşturulması
1
5) Yapısal tanımlama (örneğin çizim
gerçek bir obje mi?)
çekiç, anahtar ve çivi hangi ikisi birliktedir?
6) Semantik sistem erişimi
7) İsimlendirme
A
2
3
B
4 C
5
Birleşimsel
(Integrative) agnozi
6
7
Optik afazi
NE (what) -ve belkide KİM (who)- YOLAĞI
Yüz Tanıma ve PROSOPAGNOSIA
Normal İnsan,
 Yüz gibi karmaşık bir uyaralar kümesini çok kısa sürede ve çok
başarılı bir şekilde yapabilir.
Prosopagnozikler:
 Aynı iki resmin aynı insana ait olduğunu bulamama
 Tanıdık kişilerin yüzlerini tanıyamama
 Uç durumlarda kendi fotografını bile tanıyamama (aynada da)
Prosopagnozya: Genellikle Sağ yarımküredeki ventral oksipital
ve/veya temporal alanlara gelen hasarlar; ya da bu bölgelerdeki
bilateral hasarlar fusiform gyrus
Prosopagnozya: Fusiform gyrus
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Nerede”
 V5 (Mid Temporal Sulcus: MT) Harekete
duyarlı.
 V7 (Parietal alan) Belirli bir yönde
ve hızda hareket eden objelere
duyarlı.
 V7 deki hücreler kişinin (kafası ve
gözleri) konumuna göre uzaydaki
cisimlere duyarlı
 Sol parietala gelen hasar sağdaki cisimlere uzanmayı; Sağa gelen hasarlarda
sol alandaki cisimlere uzanmayı etkiliyor (Uzaysal konumla ilgili bilgi işlemede
Sağ hemisfer daha başat).
 Derinlik Algısı: Yakındaki objelerin (local) derinlik algısı “binocular disparity”
hesaplamaları nedeniyle her iki yarımküre parietal hasarlardan etkileniyor.
 Genişbir mekandaki derinlik alıgısı (global-landscape) Sağ hemisfer parietal
hasarlardan daha çok etkilenmektedir.
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Nerede”
V5 MTL
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Nerede”
Benton Judgment of Line Orientation Test
• Çizgi yönelimini belirleme Sağ
hemisfer hasarlarında daha çok
etkileniyor.
• Karmaşık geometrik şekilleri
hatırlama (özellikle
isimlendirilemeyenler) Sağ hemisfer
hasarı daha çok etkiliyor.
• Her iki yarım küredeki V5 ve Parietal
alan hem gerçek hem de hayali
hareketin algılanmasında etkin
• Zihinsel döndürme Sağ parietal lob
hasarından daha çok etkilenmektedir.
• (erkeklerde daha fazla parietal
aktivasyon; kadınlarda parietale ek
olarak daha fazla Inferior Frontal
aktivasyon); döndürme açısı arttıkça
süre de artmakta…
NEREDE YOLAĞI ve YAPILANDIRMA TEMELLİ GÖREVLER
Sağ parietal
Sağ parietal hasarlar
Sol Parietal
ROTA BULMA (nerede yolağı)
 Finger Maze (Parmak Labirenti)
 Rota bulmada sağ hemisfer
hasarlarının daha bozucu etkisi
var.
 Eğer çok karmaşık bir
labirentse, yani bazı bilgilerin
hatırlanması da çözümün bir
parçasıysa sağ temporal ve sağ
frontal alanlar da aktif.
 Alanın uzaysal temsillerinin
oluşturulmasında (harita ve
labirent gibi) HİPOKAMPUS da
Özellikle yeni rota bulmada sağ hipokampüs çok
çok önemli (sağ hipokampal
etkin (tabii sağ parietal alanlarda?)
alanlar bu tür rota bulma
görevlerinin başarısını çok
önemli düzeyde azaltmaktadır.
Örneğin Londra taksi şöförleri
üzerindeki çalışmalar)!
Uzaysal Hafıza (nerede yolağı)
 Corsi Blokları Testi
 Küp sayısı (2-9 arasında)
başarılı üretimle birlikte
arttırılmakta (bellek uzamı)
 Uzaysal bilgi işlemede sağ hemisfer
önemli olsa da; bazı sağ hemisfer
hasarların sol parietal alanlar bu
görevleri üstlenebiliyorlar.
 İsviçreli mimar olmak isteyen sağ
hemisfer hasarlı kadın hasta vakası.
Burada sol hemisferik alanlar görev
üstleniyor. Bunda sözel bir strateji
izlemesinin de önemi büyük (üç
yanyana pencere kemerin üzerinde).
 Uzaysal Çalışma Belleği Sağ
Hemisferle ilgili (sağ parietal
ve frontal alanlar)
 Bu tür görevler sağ
hipokampal hasarlardan da
etkilenmekte…
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” ve
“Nerede” Yolakları
 Bir nesnenin "nerede” olduğu bilgisi nesne merkezli
(allocentric) ve kişi merkezli (egocentric) uzaysal referans
noktalarından gelen bilgilerle sağlanmaktadır.
 Nesne merkezli uzaysal algılama nesne özelliklerinin
tanınmasını, nesneler arasındaki ve nesnenin kendi parçaları
arasındaki uzaysal ilişkinin algılanmasını ifade etmektedir
(algılayanın uzaysal pozisyonundan bağımsız).
 Kişi merkezli uzaysal algılama ise algılayan kişinin pozisyonuna
göre nesnelerin uzaysal konumunun algılanmasını
belirtmektedir (örüntü tanıma yok).
2. Görsel-Uzaysal Süreçlerle İlgili Beyin Alanları: “Ne” ve
“Nerede” Yolakları
Kişi merkezli uzaysal algılama, sağ posterior parietal ve sağ premotor
korteksin aktivasyonu sonucunda ortaya çıkmaktadır (Cohen ve
Andersen, 2002; Vallar ve diğ., 1999).
Nesne temelli uzaysal algılama, sağ oksipital lob, sağ posterior
parietal lob ve sağ dorsal premotor korteks aktivasyonları sonucunda
ortaya çıkmaktadır (Fink ve diğ., 2000, Galati ve diğ., 2000).
3. Görsel-Uzaysal Süreçler: İmgeleme (imaging)
 Uzaysal görevlerde başarılı bir performans
sergilenebilmesi imgeleme (imaging) yeteneğinin
kullanılmasına bağlıdır (Carroll, 1993).
 İmgeler: Görme alanı içerisinde fiziksel bir uyarıcı
bulunmasa dahi organizmanın belleğindeki
uyarıcıya ilişkin temsillerdir (representation).
 İmgeler aracılığıyla görme, görüş alanı içerisinde
bulunmayan nesneler, olaylar ve uzaysal ilişkilerin
devamlılığı sağlanmaktadır.
3. Görsel-Uzaysal Süreçler: Yönelim (Orientation)
 Yönelim, görme alanı içerisinde bulunan nesneleri
düzenleyebilme ve onları değişmez olarak algılayabilme
yeteneğidir.
 Yönelim aynı zamanda yön duyusunun devamlılığını ve
gerçek dünyada bireyin kendi yönünü belirleyebilme
yeteneğini de ifade etmektedir. Bu haliyle yönelim,
bireyin çevre ile olan uzaysal ilişkilerini
düzenlemektedir.
 Çevreye ilişkin belirgin işaretler (landmark), rota bilgisi
ve coğrafik yönelim farkındalığı.
3. Görsel-Uzaysal Süreçler: Dikkat
Anterior ve Posterior Dikkat Sistemleri (Posner ve
Petersen, 1990)
Anterior Dikkat Sistemi (yönetici işlevler)
* Anterior Cingulate
* Suplamentary Motor alan
* Orbitofrontal yapılar
* Dorsolateral Prefrontal
* Basal Ganglia
* Talamus
Posterior Dikkat Sistemi (dikkatin yönelmesi)
* Pulvinar (engagement)
* Superior Colliculus (dikkatin kaydırılması)
* Posterior Parietal Lob (disengagement)
3. Görsel-Uzaysal Süreçler: Dikkat
Mesulam’ın Görsel-Uzaysal Yönelmiş Dikkat Modeli (1998,
1999)
 Dikkatin duyusal bileşeni (sensory component):
kişinin dışında bulunan (ekstrapersonal) alandaki
fiziksel uyarıcının içsel temsilinin oluşturulması
(posterior parietal)
 Dikkatin motor bileşeni: uzaydaki uyarıcıların
aranması ve taranması davranışlarının düzenlemesi
(premotor cortex, frontal eye field, BA 6)
 Dikkatin güdüsel bileşeni: uzaydaki uyarıcılara ilişkin
ilgi ve beklentilerle bağlantılıdır. Bu işlevlere ise
anterior singulat girus aracılık etmektedir.
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
Uzaysal İhmal Sendromu:
 Duyusal ya da motor yetersizlik olmaksızın, beyin
hasarının karşıt yarı alanında (contralateral space)
bulunan uyarıcılara yönelme, arama ve bulmaya ilişkin
motor davranışlarda azalma eğilimini, tepkide bulunma
veya sözel olarak rapor etmedeki hata eğilimini ve/veya sol
görsel yarı-alanda bulunan uyarıcıların farkına varamama
durumunu ifade etmektedir (Rizzolatti ve Berti, 1990).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
 Hemispatial neglect: aynı zamanda hemiagnosia,
hemineglect, unilateral neglect, spatial neglect,
contralateral neglect, unilateral visual inattention, hemiinattention, neglect syndrome veya contralateral
hemispatialagnosia olarak da adlandırılmakta…
 Yarı-dikkatsizlik (hemiinattention),
 Yarı-alan ihmali (hemispatial neglect)
 Anosognosia’lı hemipleji; Misopleji
 Motor ihmal: Yarı-alanda bulunan uyarıcının fark edildiği
ancak karşıt yarı alanda bulunan uyarıcılara tepkide bulunma
veya yönelmede isteksizliğin olduğu durumları ifade
etmektedir (Heilman ve diğ., 2000).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
 Yarı-alan (hemispace) kavramı: bir kişiye göre sağ ve sol
yönü belirlemek için kullanılan referans noktasıdır. Yarıalanı belirlemek için kullanılan referans noktası kişinin
vücududur; vücudun sağ tarafı sağ yarı-alanda, sol tarafı
ise sol yarı-alanda yer almaktadır.
 Bir kişi vücudu, başı ve gözleri ile ileriye doğru pozisyon
aldığında, kişinin sağ ve sol yarı-alanı vücudun ve başın
orta hattından geçen çizgiye göre tanımlanır.
 GUİS sol parietal yarıkürede olduğunda daha çabuk
iyileşmektedir.
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
 Personal neglect: İhmal sendromu bulunan hasta, bedeninin
sol yarısını ihmal eder. (Sağ inferior parietal alanlar, duyusal
korteks)
 Peripersonal neglect: Kolun uzanabileceği yakın uzayın
ihmali
 Extrapersonal neglect: Kolun uzanabileceğinden daha uzak
uzayın ihmali (Sağ frontal -ventral premotor
kortes ve middle frontal girus- ve superior temporal alanlar)
 Kelimelerin sadece sağ tarafını okuma ("futbol" kelimesini
"bol" olarak okuması gibi (Neglect dislexia));
 Yürürken sol yarı-alanda yer alan nesnelere çarpma
 Hastalar sol uzaysal alanı ihmal ettiğinin farkında değildir
(Anosognosia).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
 Uzaysal ihmal, sönme (extinction) şeklinde de
olabilmektedir.
 Sönme gösteren hastalar, her bir görsel alanda teker
teker gösterilen uyarıcıyı tanımlayabilmekte veya
dikkatini yönlendirebilmektedir.
 Diğer taraftan uyarıcılar çift taraflı olarak her iki görsel
alanda eşzamanlı olarak sunulduğunda hasta sadece
sağ taraftaki uyarıcıya tepkide bulunmakta veya
sadece bunu sözel olarak rapor etmektedir (Rizzolatti
ve Berti, 1990; Heilman ve diğ., 1986).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
 İhmal Sendromu sadece sol yarı-alanda değil, ihmal
edilmeyen alanda da yetersizliklere neden olmaktadır
(Vallar ve diğ., 1997).
 Perseveratif eğilim, yönelmiş dikkatin bileşenlerinden
birisi olan, istenmeyen uyarıcıdan dikkatin
çekilememesindeki yetersizliğin bir sonucu olabilir.
 Sağ yarı-alanda dikkatin aşırı bir şekilde artmasına bağlı
olarak GUİS'li hastalar sağ yarı-alanda sunulan
uyarıcıya defalarca tepkide bulunma eğilimi
göstermekte ve daha önceden işaretlemiş oldukları bir
uyarıcıyı tekrar tekrar işaretlemektedirler.
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)





GUİS'li hastalarda,
uyarıcılar arasındaki ilişkinin algılanması,
düzenlenmesinde,
imgelerin oluşturulmasında,
görselleştirilmesinde ve imgelerin geri getirilmesinde
bozulma olmaktadır..
 Şeklin tanınması, kopyalanması veya bellekten çizilmesini
gerektiren görevlerde de yetersizler
 Uzaysal ardışıklığın takip edilmesini gerektiren görsel
bellek uzamı görevlerinde yetersizler
 Okuma güçlüğü (neglect dyslexia)
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
GUİS’i Belirlemede Kullanılan Testler:
Testler sağ ve sol yarı-alandaki performans farklılıkları üzerine
temellendirilmiştir.
 Çizgi bölme testleri (Line bisection test),
 İşaretleme testleri (Cancellation tests),
 Kopyalama ve çizim gibi kağıt-kalem testleri
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
GUİS’i Belirlemede Kullanılan Testler:
“Yarı-dikkatsizliğin İşlevsel Değerlendirmesi için Yarı-yapılandırılmış
Ölçek” (Semi-structured Scale for Functional Evaluation of Hemiinattention; Zoccolatti ve diğ., 1992).
 Bedensel görevler: Saç tarama, traş makinası kullanma ve
makyaj yapma gibi
 Beden dışı uzak uzaysal görevler: Çay servisi, kart dağıtma,
çevrenin betimlenmesi gibi…
Testler
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
Kuramlar (Temsil ve Dikkat Kuramları)
Temsil Kuramı
Dikkat Kuramı
Temsil Kuramı
Duyusal bir uyarıcının varlığında veya yokluğunda, nesnelerin ve
uzayın farkındalığının sağlanması için nesne veya uzaya ilişkin daha
önceden kazanılmış zihinsel bir şablonun varlığını öngörmektedir
(Rizzolatti ve Berti, 1990).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
Kuramlar (Temsil ve Dikkat Kuramları)
Temsil Kuramı
 Zihinsel imgeleri yapılandırmak için gerekli olan kapasitedeki
yetersizlik, GUİS’e neden olmaktadır.
 Temsil kuramına göre GUİS,
imgeleme yetersizliklerinden kaynaklanmaktadır (Bisiach ve diğ.,
1985; Bisiach ve Luzzatti, 1978).
Bisiach ve Luzzatti (1978) Katedral Meydanı İmgelemesi
A
B
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
GUİS’de Kuramlar (Temsil ve Dikkat Kuramları)
Dikkat Kuramı
 GUİS dikkatin uzaysal dağılımındaki karışıklıktan kaynaklanır.
 İhmale neden olan beyin yapıları aynı zamanda dikkate de
aracılık eder.
 Dikkati etkilenen tarafa çeken ipuçlarının verilmesi ihmal
davranışında düzelmeye neden olmaktadır (Humphreys, 1996).
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
GUİS’de Kuramlar (Temsil ve Dikkat Kuramları)
Dikkat Kuramı
 Kinsbourne’a (1987) göre, görsel-uzaysal dikkat, hemisferler
arasındaki rekabetten etkilenmektedir.
 Sağ Hemisfer görsel alanın heriki tarafına dikkat eder
 Sol Hemisfer görsel alanın sağdece sağ tarafına dikkat etmekte
 Buna göre sol hemisfer hasarı olduğunda sağlam sağ hemisfer,
hasarlı sol hemisferin dikkat işlevini üstlenmekte; sağ serebral
hemisfer hasarı olduğunda, sağlam sol serebral hemisfer
görsel-uzayın sadece sağ tarafına ilişkin dikkat işlevlerini
üstlenebilmektedir.
 Sağ hemisfer hasarı sağ yarı-alanda sunulan uyarıcıya aşırı
dikkat
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
GUİS’de Kuramlar (Temsil ve Dikkat Kuramları)
Beynin farklı alanlarının hasarı sonucunda da ihmal sendromunun
meydana geldiğini gösterilmiştir.
Frontal lob alanları, anterior singulat korteks,
frontal göz alanları (frontal eye field),
bazal ganliyonlar ve
talamus gibi alanlardaki hasarlar GUİS’e yol açabiliyor.
BU YAPILARIN DİKKATLE DE İLİŞKİLİDİR: GUİS odaklanmış dikkat
ağındaki bozuklukla ilgili olabilir…
Derinlik
Erişilebilecek yakınlıktaki objeler için her iki hemisfer de etkin;
fakat uzaktaki objelerin derinliklerinin hesaplanmasında sağ
hemisfere gelen hasarlar etkili…
4. Uzaysal İhmal Sendromu (Spatial Neglect)
Rehabilitasyonu
1. Görsel-uzaysal tarama eğitimleri,
2. Sol kolun aktivasyonu,
3. Gözü kapatma (eye patching-sağ göz:
sol süperior kollikus aktivitesinde azalma),
1. Vestibüler uyarım,
2. Optokinetik uyarım,
3. Boyun titreşimi,
4. Gövde rotasyonu ve dopamin agonistlerinin kullanılması.
Uzaysal Bir Görevde Aktif Olan Pariietal Alanlar
Download

Görsel-Uzaysal Bilgi İşlemleme ve Sağ Beyin Yarımküresi İşlevleri