RAM BELLEK
RAM BELLEK NEDIR?
•
Random Access Memory" yani rastgele erisimli bellek demektir. İstenilen
bölgesine bilgi depolanabilir, silinebilir, okunabilir, değiştirilebilir. Yalniz
elektrik kesintisi veya makineyi kapatma durumunda tüm bilgiler silinir
•
Bellek bilgisayarın direk olarak performansını etkileyen bir birimdir.
Bilgisayarınız ne kadar hızlı olursa olsun belleği düşükse çok yavaş çalışır.
Mesela bir Pentium IV en az 128-256 Mb bellek ile çalışmalıdır. Bundan daha
aşağı bir bellek bu bilgisayarın yeterli performans göstermesini engeller.
DRAM NEDIR (DYNAMIC RANDOM
ACCESS MEMORY) ?
• Dinamik Rastgele Erişimli Bellek (Dynamic Random Access Memory),
dinamik rastgele erişimli bellek bir tümleşik devre içinde her bir veri
bitini ayrı bir kapasitör içinde saklayan Rastgele Erişimli Bellek
türüdür.
• Kapasitör’ler yapıları gereği bir süre sonra boşalacağından
yenileme/tazeleme (refresh) devresine ihtiyaçları vardır
• DRAM sakladığı verileri korur.(Güç kaynağı kesildiğinde veriler
kaybolur)
SRAM NEDIR (STATIC RANDOM ACCESS
MEMORY) ?
• SRAM sakladığı verileri korur.(Güç kaynağı kesildiğinde veriler kaybolur)
• Durağan Rastgele Erişimli Bellek (Static Random Access Memory), yarıiletken bir bellek türüdür.
• SRAM, salt okunur bellek.(ROM ve flaş bellek ile karıştırılmamalıdır)
• Bu hafıza hücresi(bit), genelde “1” ve “0” ifade etmek için kullanır.
• SRAM ler tüm adres bitlerini bir kerede alan özel çiplerdir.
DRAM ve SRAM ARASINDAKI FARKLAR NELERDIR ?
• Dinamik RAM her bir bit için tek bir transistor kullanır.
• SRAM’ a göre daha ucuzdur. Bunun nedeni daha az sayıda transistor ile
çalışma ve karmaşık bir yapı içermemesidir.
• SRAM’ e göre kıyaslandığında DRAM yavaş kalıyor.
• DRAM’nin SRAM üzerindeki avantajı onun yapısal basitliğidir:1 bit için 1
transistör ve 1 kapasitör DRAM için yeterliyken SRAM için 6 transistör gerekir.
• SRAM , DRAM arasındaki bir başka fark ise tüm adres bitlerini bir kerede alan
özel çiplerdir.
RAM KAPASITELERI (BIT-BYTE)
BİT NEDİR ?
Programlama ve haberleşmede, bir bit bilgi depolama ve haberleşme veya bağlantının
en küçük ve temel ünitesidir. Bir cihaz ya da fiziksel bir sistem tarafından
depolanabilecek bilginin maksimum değeri normal olarak sadece 2 farklı şekilde
bulunabilir. Bu durumlar genellikle (özellikle numerik veride) ikili sayılar 0 ve 1 olarak
yorumlanır. Ayrıca mantıksal değerler logical values , doğru ya da yanlış, flag ya da
switch, on ya da off olarak yorumlanabilir. Mantıksal değerlerin elektronikteki
karşılıkları ise 0 için 0 Volt(aslında sıfıra çok yakın bir gerilimdir.), 1 için de 5 Volt
olarak tanımlıdır.
BYTE NEDİR ?
Byte (bayt), elektronik ve bilgisayar bilimlerinde genellikle 8 bitlik
dizilim boyunca 1 veya 0 değerlerini bünyesine alan ve kaydedilen
bilgilerin türünden bağımsız bir bellek ölçüm birimi. Bir bayt, Latin
alfabesini baz alan 8-bitlik bir kodlamada herhangi bir harfi temsil
eder. 'Çoğu platformda' 8 bit = 1 bayt Bitten sonraki ikinci en küçük
sayısal bilgisayar birimidir. Bir Bayt, 0 ile 255 arasındaki değeri temsil
etmektedir. Yani 2 üssü 8'dir.
Onluk düzende 167'nin ikilik düzende dizilimi şöyledir:
10100111. 2^8 bit'in onluk sayı değeri 255 olur.Eğer somut sonuç
2 üzeri 10'u geçiyorsa o zaman sayının sonundaki rakamlar
silinip onun yerine kısaltmalar eklenir. Aslında, doğrudan
adreslenebilen belleğin 6 bitlik bir değeri tanımlayan en küçük
birimi olarak tanımlanmıştır. Daha sonra, 1956'da, 6 bitten 8 bite
geliştirilmiştir. Bite, bit ile karıştırılmaması için daha sonra Byte
çevrilmiştir.
DDR NEDİR ?
• Bilgisayarlarda kullanılan bellek çiplerinin iletişimini sağlayan
veriyollarının bant genişliğini artıran bir yöntem. Farklı sorunları
beraberinde getirecek saat hızını artırmadan sadece bir saat sinyalinin
artış ve düşüşünde iki defa veri göndererek hızı neredeyse iki katına
çıkarıyor.
• Bu sayede 100MHz saat hızında çalışan bir DDR-200 RAM bellek ünitesi
200 MHz hızında veri transferi yaparak saniyede 1600 MB veri
aktarabiliyor.
DDR2 NEDİRR ?
• DDR2, DDR bellek teknolojisinin bir ileri kuşağıdır.
• DDR2 bellek teknolojisi, daha fazla hız, yüksek bant genişlikleri, düşük güç tüketimi ve iyileştirilmiş
ısı davranışı özelliklerini beraberinde getirmektedir. DDR2 masaüstü bilgisayarlarda sunucularda,
dizüstü bilgisayarlarda, telekomünikasyon/ağ uygulamalarında kullanılır.
• DDR soketine DDR2 Ram takmayı engellemek için farklı çentik noktaları alınmıştır.
• 1,8 Volt besleme gerilimi ile çalışır. %50 daha az güç harcayarak DDR’ye göre çok daha az ısınır.
• Bellek sinyallerinin bellek yongasının içerisinde sonlandırılması (“On-Die Termination”) sinyalin
bütünlüğünü ve kaliteli olmasını sağlar (yüksek hızlarda yansıyan sinyal hatalarını önler). İşlem
iyileştirmeleri bellek başarımını, verimini ve zamanlamalarını arttırır
DDR3 NEDIR ?
• DDR3 SDRAM, bir bilgisayarın veya başka bir sayısal elektronik aletin çalıştığı
verileri yüksek hızlı biçimde saklamasında kullanılan bir RAM teknolojisidir.
• DRAM'ın birçok uyarlamasından biri olan SDRAM ailesinden gelen DDR3 SDRAM,
DDR2 SDRAM'in gelişmiş halidir.
• Sağladığı temel yarar, Giriş/çıkış (I/O) yolunu içerdiği bellek hücrelerinden 4 kat
daha hızlı kullanır .
• DDR3 SDRAM’ler 1,5V’luk gerilim gereksinimleriyle DDR2'lerden %30 daha az güç
tüketimi vaadiyle ortaya çıktılar.
• DDR3 SDRAM teknolojisi, 2007 yılından beri kullanılmaktadır.
DIMM NEDİR (DUAL INLINE MEMORY
MODULE) ?
• Ram belleğin entegre devrelerinin çift sıra oluşunu ifade etmektedir.
• Bazı ramların tek yüzünde entegre devreler bulunur ama Dimm'de ise ramlarin iki yüzündede
entegre devreler bulunmaktadır.
• DIMM modülleri bir baskılı devre üzerine monte edilmiştir.
• DIMM modülleri pazarda SIMM yani tek sıralı bellek modüllerinin yerlerini almışlardır.
• Anakartlar üzerindeki ram modülleri Çift Sıralı Bellek Modüllü ram'leri destekliyorsa DIMM olarak
adlandırılır.
• 64 bit veri transferi yapabilmektedirler.
• Çift olarak çalışma zorunluluğu yoktur.
SIMM NEDIR (SINGLE INLINE MEMORY
MODULE) ?
• 30 ve 72 pinden oluşan bellekler kullanır.
• 32 bit işlemci ve veriyoluna uyumlu olarak çalışabilir.
• SIMM kullanan bellekler 256KB, 1MB,4MB,8MB,16MB,32MB,64MB
kapasiteli olarak bulunurlar.
• Çift olarak kullanılırlar bu modüllerde bellekler tek başlarına
çalışmazlar.
ÖNBELLEK ?
• Günümüzde veri okuması yazması ve işlenmesi yapılan çoğu bilgisayar
elemanında bulunur. Önbellek aslında SRAM lerden oluşmuş bellek
topluluğudur. Çalışma şekli ise işlenecek olan bilgiyi alınmak istendiğinde ilk
defa buraya uğranmasıdır. Ön belleğin kullanım amacı işlenecek olan bilgi
işlemeden önce buraya getirilerek bilgilerin işlenmeye hazır hale
getirilmesidir. Genellikte Mikro işlemcilerde kullanılır ve mikro işlemcinin
hızını belirleyen en önemli faktörlerden birisidir.
• Normalde işlenecek bilgilerin hepsi bilgisayarın ANA BELLEĞİN (RAM) ’de
bulunur. İşlemci verileri işlemek için yol sistemleri ile ANA BELLEĞE gidecek
ve oradan işleyeceği bilgiyi alacak ve işleyecektir. Ne ANA BELLEĞİN ne de
yolların hızı işlemcinin hızına yetişemez.
Bu yüzden işlemcinin her veri işleme ihtiyacında ANA
BELLEĞE gitmesi zaman kaybına yol açacaktır ve işlemci yeteri
kadar verimli kullanılmayacaktır. İşte bu yavaşlığı önlemek için
önbellekler kullanılır. Önbellek işlemcinin yakınındadır ve
işlemci ile aynı hızda veya işlemcinin yarı hızında çalışır.
• İşlemci işleyeceği veriyi ilk önce Önbellekte arar. Eğer
önbellekte bulmaz ise ANA BELLEĞE gider. İşlenecek bilgiler
ise İşlemciye gelmeden önce önbelleğe gelir. İki seviye ön
bellek bulunmaktadır.
L1,L2,L3 NEDIR ?
• L1 işlemciye en yakın olan ve işlenmesi en muhtemel verilerin bulunduğu ebatça
daha küçük önbellektir. L1 önbelleğin boyutu işlemci türüne göre 8 KB, 16 KB, 32 KB
ve 128 KB boyutlarında olabilir. İşlemci ile aynı hızda çalışır.
• L2 önbellekler ise işlemciye daha uzak ve ebatça daha büyük belleklerdir. Boyutları
gene işlemci türüne göre 128 KB, 256 KB ve 512 KB olabilir. Genellikle işlemci ile aynı
hızda işlemcinin yarı ve 1/3 hızında çalışırlar. Önbelleğin bu yararlarından
faydalanılarak Sabit Disk, CD-ROM okuyucu, CD Yazıcı gibi diğer aygıtlarda da
kullanılmaya başlanmıştır.
• L3 ise 4-8 mb arasında değer alır.
ÖNBELLEK KULLANILAN YERLER ?
• Core i5 ve i7 işlemciler 32 kB 8-yollu L1 veri önbelleğine ve 32 kB 4-yollu L1 yönerge
önbelleğine sahiptir. Intel, yönergelerin hızlı bir şekilde sunulmasını isterken veri
önbelleğinin de mümkün olduğunca hit oranını artırmak istemiş. L2 önbellek de 8yollu ilişkilendirilmişken L3 önbellekte hit oranını artırmak için 16-yollu
ilişkilendirme kullanılmış.
• Ancak AMD, Phenom II X4 işlemcilerinde 2-yollu L1 önbellek kullanarak farklı bir
strateji izliyor (daha düşük gecikme süreli). Olası önbellek ıskalamalarını (miss)
engellemek için de iki katı bellek büyüklüğü kullanıyor: 64 kB veri ve 64 kB yönerge
L1 önbelleği. L2 önbellek Intel’in tasarımına benzer şekilde 8-yollu ilişkilendirme
kullanırken L3 önbellekte AMD 48-yollu ilişkilendirme kullanıyor.
HERTZ NEDIR ?
• Hertz ;saniye başına düşen devir sayısını ifade eder. 1 Hertz saniyedee bir devir veya
1 MHz saniye başına bir milyon (1,000,000/s) devir şeklinde tanımlanır.
• Mesela; bir insan kalbi 1.2 Hz ile atıyor denebilir
• Elektromanyetik dalgaların salınımları, bilgisayar parçaları arasındaki veri akımı
ile RAM ve işlemci gibi parçaların hızları MHz (106 Hz) veya GHz (109 Hz) olarak
ifade edilir.
Download

Hafta 3