Ek-15
TRAFO BOBİN SARMA İŞÇİSİ (SEVİYE 4) ULUSAL MESLEK STANDARDI
Meslek:
TRAFO BOBİN SARMA İŞÇİSİ
Seviye:
4I
Referans Kodu:
14UMS0441-4
Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):
TÜRKİYE METAL SANAYİCİLERİ
SENDİKASI (MESS)
Standardı Doğrulayan Sektör
Komitesi:
MYK Elektrik Elektronik Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/
Sayı:
16.07.2014 Tarih ve 2014/50 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı:
14/8/2014 - 29088 (Mükerrer)
Revizyon No:
I
00
Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 1
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AMPERMETRE: Bir iletkenden geçen elektrik akımının şiddetini ölçen aleti,
AVOMETRE: Ampermetre-Ohmmetre-Voltmetre cihazlarının tümünün işlevini birden
yerine getiren ölçü aletini,
BECERİ: Belli bir işe ilişkin görev ve sorumlulukları yerine getirebilme yeteneğini,
BOBİN: İçinden elektrik akımı geçebilen yalıtılmış iletken tel ile bu telin sarılı bulunduğu
silindirik çekirdekten oluşan ürünü,
ÇEVRE KORUMA: Çalışmalarda, çevreye zarar vermeyen malzemeleri veya süreçleri
kullanmayı veya zararlı atıkların uygun şekilde bertaraf edilmesini,
ELLEÇLEME: Hammadde, malzeme, yarı mamul ve mamullerin belli kısıtlara göre
ayrılarak istiflenmesi işlemini,
GERİ KAZANIM: Malzemeleri doğrudan veya işlemden geçirdikten sonra tekrar kullanıma
sunmayı ve ilgili süreçleri yönetmeyi,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
JENERATÖR: Enerji türlerini elektrik enerjisine çeviren, genellikle elektrik kesintisi anında
yedek enerji kaynağı olarak kullanılan elektrik üretecini,
KALİBRASYON: Doğruluğundan emin olunan (izlenebilirliği sağlanmış) referans ölçüm
cihazı ile doğruluğundan emin olunamayan bir ölçüm cihazını mukayese ederek ölçüm
sonuçlarını raporlama işlemini,
KARKAS: Trafo bobininin üzerine sarıldığı makarayı,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM: Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve
güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen,
takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve
cihazları,
KLEMENS: İletkenleri birbirine tutturmaya yarayan gereci,
KOMPARATÖR: İş parçalarının ölçülerinin toleranslara uygunluğunu, belirli bir temel ölçü
değerine göre belirlemeye yarayan, analog ve dijital türleri olan karşılaştırmalı ölçüm
düzeneğini,
KONDANSATÖR: Bir yalıtkan malzemenin iki metal tabaka arasına yerleştirilmesiyle
oluşturulan, içinde elektrik yükü biriktirilen gereci,
LEHİM: Ergime noktaları düşük metalleri tutturma işlemlerinde kullanılan, birleştirilecek
metal parçaları arasında kolayca eriyen bir metal veya alaşım ergitilerek elde edilen kaynağı,
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 2
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
MAKARON: Tel ve kablolarının yalıtımında kullanılan, genellikle plastikten yapılmış ve
ısınınca çapı daralan boruyu,
MASTAR: İşlenen parçanın ölçülerinin uygun olup olmadığını karşılaştırma yoluyla
belirlemeye yarayan ölçü gerecini,
NÜVE: Kalıcı mıknatıs özelliği taşımayan ve kırılganlığı olmayan saclardan oluşan, transformatörün çekirdeğini oluşturan parçayı,
OHMMETRE: Elektrik akımına karşı gösterilen direnci ölçen cihazı,
PRESBANT: Ankuşlardaki ısıya dayanıklı izolasyon malzemesini,
PRİMER SARGI: Giriş voltajı tarafına bağlanan bobini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin
belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden
kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin
kararlaştırılması amacıyla yapılması gereken çalışmaları,
RİSK: Tehlikeli bir olayın meydana gelme olasılığı ile sonuçlarının bileşimini,
SAPMA: Ölçüm sonucu ile gerçek değer arasındaki farkı,
SEKONDER SARGI: Kademeli çıkış voltajını oluşturan bobini,
SPİR: Bobin sarım turunu,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini
etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
VOLTMETRE: Bir elektrik devresinin herhangi iki noktası arasındaki gerilimi ölçmeye
yarayan cihazı,
YARI ÜRÜN: Belirli imalat aşamalarından geçmiş ancak üzerinde yapılması gereken
işlemler henüz tamamlanmamış ürünü
ifade eder.
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 3
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
1. GİRİŞ
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 5/10/2007 tarihli ve 26664
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında
Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî
Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Metal Sanayicileri
Sendikası (MESS) tarafından hazırlanmıştır.
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve
kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Metal Sektör Komitesi tarafından
incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 4
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
2. MESLEK TANITIMI
2.1. Meslek Tanımı
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4), verilen teknik resim ve talimatlara göre gerekli malzeme
ve şablonlardan yararlanarak karmaşık ve çok telli güç trafolarına ait bobin sargılarını el ile
veya makine yardımıyla oluşturan kişidir. İşlemler sırasında, yalıtım malzemelerinin ve
yalıtımı yapılmış tellerin bobin makaralarına yerleştirilmesi, bobinlerin talimatlara uygun
şekilde ve yöntemlerle sarılması, tellerin yalıtımının yapılması, makinelerin zarar görmemesi,
çevreye zarar verilmemesi ve işlemlerin güvenli bir şekilde belirlenen süre içinde
gerçekleştirilmesi esastır.
Trafo bobin sargı resim ve krokilerinin okunması, sarılacak bobinin özelliklerine göre sarma
makinesinin ayarlarının yapılması, bobin ölçüleriyle ilgili hesaplamaların yapılması,
gerektiğinde tellerin kaynak ve lehimleme ile birleştirilmesi, yalıtım malzemelerinin bobin ve
tel ebatlarına uygun olacak şekilde kesilerek hazırlanması, sarma işlemi boyunca sarım telinin
sıyrık olan yerlerinin yalıtımının yapılması, ölçme ve kontrol işlemlerinin yapılarak
uygunsuzlukların tespit edilmesi ve işlem görmüş olan bobinlerin uygun şekilde temizlenerek
istiflenmesi trafo bobin sarma işçisinin mesleki yetkinliğini gerektirir.
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4), genel nezaret altında gerçekleştirdiği çeşitli türdeki
işlemlerin doğruluğundan, zamanlamasından, kalitesinden ve güvenli bir şekilde
tamamlanmasından sorumludur. İşlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun çalışır ve
sorumluluk alanı dışında kalan arızaları ve hataları ilgili kişilere bildirir. İşlemleri
tamamlanan bobinlerin istenilen özelliklerde olması, çalışılan yerin ve kullanılan donanımın
bakım ve temizliğinin yapılması ve birlikte çalışılan diğer kişilerin emniyetinin sağlanması
trafo bobin sarma işçisinin sorumlulukları arasında yer alır.
2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8212 (Elektrikli ve elektronik ekipman montajcıları)
2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği
Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği
Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı Güvenliği Hakkında Yönetmelik
Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği
İlkyardım Yönetmeliği
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 5
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği
Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve
diğer mevzuata uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
2.4.
Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
Haftalık İş Günlerine Bölünemeyen Çalışma Süreleri Yönetmeliği
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği
Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması
esastır.
2.5.
Çalışma Ortamı ve Koşulları
Trafo bobin sarma işlemleri, atölye, fabrika veya benzeri kapalı alanlarda genelde ayakta
çalışarak yapılır. Çalışma ortamının olumsuz koşulları arasında, soğuk-sıcak, gaz, toz, yağlı
ortam, titreşim, rahatsız edici seviyede ses gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren
fiziksel nedenlerden kaynaklanan kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Risklerin
tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel
koruyucu donanımı kullanarak çalışır.
2.6.
Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Trafo Bobin Sarma İşçisinin, 6331 sayılı İSG Kanunu’nun 15. maddesi gereğince sağlık
gözetimine tabi tutulur.
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 6
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
3.
MESLEK PROFİLİ
3.1.
Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
Başarım Ölçütleri
Adı
Kod
A.1.1
A.1.2
A.1
İş sağlığı ve güvenliği
konusundaki yasal ve işyerine
ait kuralları uygulamak
A.1.3
A.1.4
A.1.5
A
İş sağlığı ve güvenliği,
yangın ve acil durum
kurallarını uygulamak
A.2.1
A.2
Risk etmenlerini azaltmak
A.2.2
A.3.1
A.3
A.4
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Tehlike durumunda acil
durum prosedürlerini
uygulamak
Acil çıkış prosedürlerini
uygulamak
A.3.2
Açıklama
İş sağlığı ve güvenliği konusundaki işyerinin düzenlediği eğitimlere veya işyeri
dışındaki kurumların eğitimlerine katılarak ilgili normları öğrenir.
Yapılan işe uygun iş elbiseleri giyer ve yapılan işler sırasında önlenemeyen
risklerden korunmak amacıyla uygun kişisel koruyucu donanımları kullanır.
İSG koruma ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.
Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhalarını talimatlar doğrultusunda
yerleştirerek ve çalışma sırasında koruyarak iş alanının ve personelinin güvenliğini
sağlar.
Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin verilen talimatlar ve sağlanan imkanlar doğrultusunda
güvenli bir şekilde tutulmasını sağlar.
Tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına katkıda
bulunur.
Risk faktörlerinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalara katılarak, bunların
azaltılmasına ait bilgi ve beceriyi edinir.
Tehlikeli durumların belirlenip hızlı bir şekilde yok edilmesi amacıyla yapılan
önlem alma çalışmalarına katkıda bulunur.
Anında giderilemeyecek türden tehlike durumlarını amirlerine ve yetkililere veya
gereken durumlarda işletme dışında ilgili kurumlara bildirir.
A.3.3
Makineye ve yapılan işleme özel acil durum prosedürlerini uygular.
A.4.1
Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini uygular.
A.4.2
Acil çıkış veya kaçış ile ilgili deneyimleri ilgililerle ve iş arkadaşlarıyla paylaşmak
üzere yapılan periyodik çalışmalarda ve tatbikatlarda görev alır.
Sayfa 7
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
B.1
B
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Çevre koruma mevzuatına
uygun çalışmak
B.2
B.3
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Başarım Ölçütleri
Adı
Çevre koruma standart ve
yöntemlerini uygulamak
Çevresel risklerin
azaltılmasına katkıda
bulunmak
İşletme kaynaklarının
tüketiminde tasarruflu hareket
etmek
Kod
Açıklama
B.1.1
Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkilerin doğru bir şekilde saptanması
çalışmalarında görev alır.
B.1.2
Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik eğitimlere
katılarak, çevre korumaya dönük tutum ve davranışları edinir.
B.1.3
İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve zararlı sonuçların
önlenmesi çalışmalarında görev alır.
B.2.1
Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve sınıflamayı
yapar.
B.2.2
Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer malzemelerden
ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını yapar.
B.2.3
Önlenemeyen risklerden korunmak amacıyla hazırlık aşamalarında ve işlem sırasında
uygun kişisel koruyucu donanım ve malzemeleri kullanır veya kullanılması konusunda
uyarır.
B.2.4
Dökülme ve sızıntılara karşı kullanmak için kendisine verilen uygun donanım,
malzeme ve ekipmanı hazır bulundurur.
B.3.1
İşletme kaynaklarını tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
B.3.2
İşletme kaynaklarının daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve
planlama çalışmalarında görev alır.
Sayfa 8
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
C.1
C.2
C
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Başarım Ölçütleri
Adı
İşe ait kalite gerekliliklerini
uygulamak
Kalite sağlamadaki teknik
prosedürleri uygulamak
Kalite yönetim sistemi
dokümanlarına uygun
çalışmak
C.3
C.4
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Yapılan çalışmaların kalitesini
denetim altında tutmak
Süreçlerde saptanan hata ve
arızaları engelleme
çalışmalarına katılmak
Kod
Açıklama
C.1.1
İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini
uygular.
C.1.2
Uygulamada izin verilen tolerans ve sapmalara göre kalite gerekliliklerini uygular.
C.1.3
Makine, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
C.2.1
Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular.
C.2.2
İşlemler sırasında kalite sağlama ile ilgili teknik prosedürleri uygulayarak, özel
kalite şartlarının karşılanmasını sağlar.
C.2.3
Çalışmayla ilgili kalite ve fire/hata formlarını doldurur.
C.3.1
Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetleme çalışmalarında görev alır.
C.3.2
Makineler üzerinde yapılan ayarların uygunluğunu kontrol eder.
C.3.3
İşlemi tamamlanan malzemelerin teknik özelliklere uygunluğunu denetler.
C.4.1
Çalışma sırasında saptanan hata ve arızaları yetkili kişilere bildirir.
C.4.2
Hata ve arızaları oluşturan nedenleri belirler ve ortadan kaldırır.
C.4.3
Hata ve arıza gidermeyle ilgili prosedür ve yöntemleri uygular.
C.4.4
Yetkisinde olmayan veya gideremediği hata ve arızaları amirlerine bildirir.
Sayfa 9
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
D.1
D.2
D
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Çalışılan yeri düzenlemek
D.3
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Başarım Ölçütleri
Adı
Çalışma alanının özelliklerini
belirlemek
Gerekli makine, donanım ve
malzemeyi çalışmaya
hazırlamak
İş bitiminde donanım ve iş
alanı temizliğini yapmak
Kod
Açıklama
D.1.1
Çalışmaların kesintisiz ve uygun şekilde sürdürülmesi için, iş alanını inceleyerek
çalışma noktalarının kapsamını belirler.
D.1.2
İş alanının olumsuz özelliklerinin iyileştirilmesine katkıda bulunur.
D.1.3
Çalışmanın türü ve kullanılan iş yöntemine göre düzeni sağlar.
D.1.4
Uygun olmayan parça veya malzeme alanını kontrol altında tutar ve düzenini
sağlar.
D.2.1
Kullanılacak malzemeleri yapılacak çalışma ile ilgili işlem formu ve yöntemlerine
uygun olarak hazırlar.
D.2.2
Belirlenen işleme göre, kontrol ve muayene araçlarını ve cihazlarını kullanır.
D.2.3
Çalışma için gerekli aparat, makine ve donanımı çalışmaya hazır hale getirir.
D.2.4
Çalışma süresince kullanılacak malzeme, araç ve gereçlerin İSG talimatları
kapsamında uygunluğunu kontrol ederek gerekli önlemleri alır.
D.3.1
Çalışma alanını düzgün ve temiz tutar.
D.3.2
Temizlik yaparken iş güvenliği şartlarını gözetir.
D.3.3
Kullanılan makine ve ekipmanı iş bitiminde kaldırır ve temizler.
D.3.4
Sağlık ve güvenlik yönünden tehlikeli maddeleri verilen talimatlar doğrultusunda
gereken özeni göstererek kullanır ve belirlenmiş yerlerde uygun bir şekilde depolar.
D.3.5
Yapılan çalışma hakkında amirlerini ve ilgili operatörleri bilgilendirir.
Sayfa 10
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
E.1
E
Çalışma alet ve
donanımının koruyucu ve
talimatlı bakımlarını
sağlamak
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
E.2
E.3
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Başarım Ölçütleri
Adı
Çalışma donanımının
çalışabilirlik durumlarını
denetlemek
Çalışma donanımının bakım
aşamalarını uygulamak
Çalışma donanımının bozulma
ve yıpranmaları ile ilgili
bilgileri aktarmak
Kod
Açıklama
E.1.1
Çalışma donanımının durumunu ve güvenlik düzeneklerinin işlerliğini talimatlara
uygun şekilde periyodik olarak denetler.
E.1.2
Çalışma sırasında iş güvenliği, çevresel etkiler ve kaliteye ilişkin uygun olmayan bir
durum olduğunda veya olacağı sezildiğinde çalışmayı bırakır ve yetkilileri bilgilendirir.
E.1.3
Arızalı donanımın ve araçların değişimi veya onarımı için ilgili kişilere haber
verir.
E.1.4
Araç, gereç ve donanımın yetkisindeki sorun ve arızalarını giderir.
E.2.1
Donanımın düzgün ve sürekli çalışmalarını sağlamak üzere gerekli bakım aşamalarını uygular.
E.2.2
Koruyucu bakım ve temizlik işlemlerini uygular.
E.2.3
Bakım ve temizlik faaliyetlerinde kullanmak amacıyla kendine verilen malzemeleri
uygun şekilde depolar.
E.2.4
Ölçü ve muayene aletlerinin kalibrasyonlarının sistematik olarak yapılmasını takip
eder.
E.3.1
Kullanılan alet ve donanımdaki yıpranmaları ve bozulmaları zamanında tespit eder
ve düzeltilmesi için ilgilileri bilgilendirir.
E.3.2
Çalışma işlemlerinin sürekliliğinin sağlanması için araç ve donanımdaki bozulma,
yıpranma türünden olumsuzluklar ile ilgili kayıtları oluşturur ve ilgililere aktarır.
E.3.3
Donanımın genel durumu ile ilgili bilgilendirmeyi, prosedürlere uygun yapar.
E.3.4
Parçaların çalışma ömürlerini takip eder, zamanı geldiğinde, değiştirilmesi için
amirlerine bildirir.
Sayfa 11
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İşlemler
Kod
Adı
Başarım Ölçütleri
Kod
F.1.1
F.1.2
F.1.3
F.1
F
İş planı yapmak
İşlemler öncesi hazırlıkları
yapmak
(devamı var)
İşlemlerin özelliklerine göre tahmini işlem sürelerini tespit eder.
F.1.5
Yapılacak işlemler, vardiya değişimi ve diğer prosedürlere ilişkin formları
doldurur.
F.1.6
İşlemlere başlamadan önce gerekli form ve dokümanları amirlerine onaylatır.
F.2.2
F.3
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Kullanılacak alet, araç, gereç
ve malzemeleri hazırlamak
Ölçme aletlerini kontrol etmek
Yapılacak işlerle ilgili bilgileri, teknik resimleri, krokileri, şablonları, talimatları
ve diğer dokümanları amirlerinden temin eder.
Teknik resimleri ve talimatları inceleyerek yapılacak işlemleri ve sıralamasını
belirler.
Yapılacak işlerle ilgili dokümanları birlikte çalışacağı kişilere ulaştırır ve ilgili
hazırlıkların yapılmasını sağlar.
F.1.4
F.2.1
F.2
Açıklama
Sarım işlemlerinde kullanılacak alet, araç, gereç ve malzemeleri talimatlara uygun
şekilde belirler.
Belirlenen alet, araç, gereç ve malzemelerin çalışma sahasına getirilmelerini
sağlar.
F.2.3
Teslim alınan tüm malzemelerle ilgili dokümanları ve kayıt formlarını doldurur.
F.2.4
Kullanılacak alet, araç, gereç ve malzemelerin aşınma, yıpranma gibi durumlarını
kontrol ederek gerektiğinde değiştirilmelerini sağlar.
F.2.5
Malzemeleri belirlenmiş alanlarda malzeme türüne ve talimatlara uyarak istifler.
F.3.1
İşlemlere ve parçaların türüne uygun olan ölçme aletlerini seçer.
F.3.2
Ölçme aletlerinin doğru ölçüp ölçmediğini kontrol eder.
F.3.3
Doğru ölçüm yapmayan aletleri amirlerine bildirerek bunların kalibrasyonlarını
yaptırır.
Sayfa 12
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
F.4
F
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Adı
Sargıyla ilgili hesaplamaları
yapmak
İşlemler öncesi hazırlıkları
yapmak
F.5
F.6
Başarım Ölçütleri
Kod
Açıklama
F.4.1
Manyetik nüve kesiti hesabını yapar.
F.4.2
Primer ve sekonder sipir sayısını hesaplar.
F.4.3
Primer ve sekonder iletken çaplarının hesabını yapar.
F.4.4
Sargı kalınlığını ve pencere genişliği/yüksekliğini hesaplar.
F.4.5
Manyetik nüve ve sac ölçülerini belirler.
F.4.6
Makara ölçülerini hesaplar.
F.4.7
Yapılan hesaplamaları ilgili form ve dokümanlara kaydeder.
F.5.1
Makine ayarları ile talimatlarda belirtilen ayarları karşılaştırarak gerekli
düzeltmeleri yapar.
F.5.2
Yapılan hesaplamalarla ilgili makine ayarlarını yapar.
F.5.3
İşlemlerin türüne göre makine devrini ayarlar.
F.5.4
Yetkisi dahilinde olmayan ayarları amirlerine bildirerek bunların yapılmasını
sağlar.
F.6.1
Yapılacak işlemlere göre yalıtım malzemesini belirler.
Makine ayarlarını yapmak
Yalıtım malzemelerini
hazırlamak
F.6.2
F.6.3
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Teknik resme uygun şekilde gerekli yalıtım malzemelerinin boyutlarına ilişkin
hesaplamaları yapar.
Yalıtım malzemelerini talimatlara uygun şekilde ve aparatlarla keserek hazır hale
getirir.
Sayfa 13
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
G
Adı
Bobin sarma işlemlerini
gerçekleştirmek
(devamı var)
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İşlemler
Kod
G.1
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Başarım Ölçütleri
Adı
Sarma malzemelerini
yerleştirmek
Kod
Açıklama
G.1.1
Yalıtım malzemelerinin yerleştirileceği bölgeleri tespit ve kontrol eder.
G.1.2
Tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
G.1.3
Yalıtım malzemelerini talimatlara uygun şekilde yerleştirir.
G.1.4
Makara içine tam girecek şekilde nüve ölçülerine göre takoz takar.
G.1.5
Makarayı sarım çıkrığına uygun şekilde takar.
G.1.6
Bobin makarasını sehpaya uygun şekilde takar.
G.1.7
Yalıtımı yapılmış telleri bobin makaraları üzerine yerleştirir.
G.1.8
Telin ucunu dışarıya çıkarmak için gerektiğinde makara kapağına delik açar.
G.1.9
Talimatlarda belirtilen şekilde telin ucuna makaron geçirir.
G.1.10
Makarayı sarım çıkrığının miline uygun şekilde sarar.
G.1.11
Bobin makarasının dönüp dönmediğini kontrol eder ve gerektiğinde düzeltir.
Sayfa 14
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
G
Adı
Bobin sarma işlemlerini
gerçekleştirmek
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İşlemler
Kod
G.2
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Başarım Ölçütleri
Adı
Bobini sarmak
Kod
Açıklama
G.2.1
Sarma makinesini talimatlarda belirtilen şekilde çalıştırır.
G.2.2
Primer ve sekonder katları teknik resme ve belirlenen standartlara uygun şekilde
sarar.
G.2.3
Makara içinde makaronlu teli yarım tur atacak kadar sarar.
G.2.4
Sarma işlemleri boyunca sarım telini izleyerek sıyrık olan bölümleri tespit eder
ve bunların yalıtımını yapar.
G.2.5
Sarım sırasında iletken telin gergin tutulmasını sağlar.
G.2.6
Sarım işleminde bobinin her katta istenilen boyutlarda olmasını sağlar.
G.2.7
Sarım katları arasında presbantlar veya diğer malzemeler ile yalıtım yapar.
G.2.8
Teller arasındaki boşlukları talimatlarda belirtilen niteliklere göre kapatır.
G.2.9
Son kat üzerine vernikleme ve yalıtım işlemleri uygular.
G.2.10
Bobin çıkışlarının yalıtımını, spiralin bozulmasını engellemek için bobini
şablondan çıkartmadan yapar.
G.2.11
Uç birleştirme kaynaklarını ve lehimlerini iş emirlerinde belirtilen standartlara
uygun olarak yapar.
Sayfa 15
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
H.1
H
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Başarım Ölçütleri
Adı
Bobini makineden indirmek
Sarım sonrası işlemleri
yapmak
(devamı var)
H.2
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Bobini kontrol etmek
Kod
Açıklama
H.1.1
Makinenin çalışmasını talimatlarda belirtilen şekilde durdurur.
H.1.2
Makaranın makineyle bağlantısını talimatlarda belirtilen şekilde söker.
H.1.3
Yalıtım malzemelerini talimatlarda belirtilen şekilde makineden ayırır.
H.1.4
Bobini talimatlarda belirtilen uygun taşıma yöntemiyle makineden indirir.
H.1.5
Şablon parçalarını ve bobin sarma makinesinin milini çıkartır.
H.2.1
Bobinin elle ve gözle ilk muayenesini yapar.
H.2.2
Sarılan tellerin yalıtımını kontrol eder.
H.2.3
Yalıtımı bozulmuş veya sıyrılmış tellerin yalıtımını yapar.
H.2.4
Bobinin talimatlarda belirtilen ölçü ve standartlara uygunluğunu gerekli ölçme
aletleriyle kontrol eder.
H.2.5
Bobinlerin birbirlerine veya nüveye karşı yalıtım kontrollerini yapar.
H.2.6
Ohmmetre veya diğer ölçme cihazları ile sargıların kopukluk, kısa devre ve
kaçak kontrolünü yapar.
H.2.7
Transformatörün boş çalışmasındaki gerilim ve akım değerlerini kaydeder.
H.2.8
Yetkisi dahilindeki uygunsuzlukları giderir.
H.2.9
Yetkisi dahilinde olmayan uygunsuzlukları amirlerine iletir.
Sayfa 16
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
H.3
H
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Başarım Ölçütleri
Adı
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Açıklama
H.3.1
Bobinin yalıtım dayanıklılığını kontrol eder.
H.3.2
Taşıma sırasında çevreye ve diğer kişilere zarar verebilecek uçları uygun
gereçlerle koruma altına alır.
H.3.3
Talimatlara uygun şekilde bobinleri kurutma işlemlerini gerçekleştirir.
H.3.4
Bobinlerin, iletken tellerin ve yalıtım malzemelerinin açılmaması için gerekli
sağlamlaştırma işlemlerini uygular.
H.4.1
İşlemi biten bobinler ile ilgili kayıtları tutar.
H.4.2
Bobinleri talimatlara göre ambalajlar veya istifler.
H.4.3
Hata, aksaklık, gecikme türünden uygunsuzluklarla ilgili kayıtları tutar.
H.4.4
Bobin veya ambalaj üzerinde gerekli etiketleme işlemlerini yaparak akım,
gerilim gibi değerleri etiketlere işler.
H.4.5
Oluşan arızalar ve iyileştirme önerileriyle ilgili raporları hazırlar.
H.4.6
Bobinlerin ilgili bölüme iletilmesi için gerekli iletişimi kurar.
Tamamlayıcı işlemleri
uygulamak
Sarım sonrası işlemleri
yapmak
H.4
Kod
Sevk ve raporlama işlemlerini
yapmak
Sayfa 17
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
Görevler
Kod
Adı
İşlemler
Kod
I.1
I
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Başarım Ölçütleri
Adı
Bireysel mesleki gelişimi
konusunda çalışmalar yapmak
Mesleki gelişim
faaliyetlerine katılmak
I.2
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Astlarına ve diğer çalışanlara
mesleki eğitimler vermek
Kod
Açıklama
I.1.1
Makine ve cihazların temel özellikleri ile ilgili eğitimlere katılır ve aldığı
belgeleri muhafaza eder.
I.1.2
Mesleğiyle ilgili yeni teknolojileri ve gelişmeleri takip eder.
I.2.1
Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır.
I.2.2
Trafo bobin sarma işlemleri ile ilgili sınırlı seviyede bilgilendirme ve eğitimleri
uygular.
Sayfa 18
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
3.2.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
Açıölçer
Açılı kamalar
Ampermetre
Anahtar takımı
Avometre
Bağlama elemanları (cıvata, somun, vida, perçin vb.)
Bakır teller
Bobin makaraları, karkas
Bobin sarma makinesi
Bobin teli
Bobin test cihazları
Bobinler
Çeşitli anahtar takımları
Çeşitli borular
Çeşitli ebatlarda transformatör sacı
Çeşitli mastarlar
Çeşitli ölçme ve kontrol aletleri (gönye, mihengir, şeritmetre, çelik cetvel)
Çeşitli şablonlar
Çeşitli temizlik malzemeleri
Çeşitli yalıtım malzemeleri
Elektrik ark kaynağı makinesi
Emaye sıyırma makinesi
Giyotin makas
Hava tabancası
Havya
Hesap makinesi
Kaynak telleri
Kılavuz takımları
Kişisel Koruyucu Donanım (baret, koruyucu burunlu ayakkabı, eldiven, gaz maskesi,
kulak tıkacı, siperlik, toz gözlüğü, toz maskesi, koruyucu elbise)
Klemens
Komparatör
Kondansatör
Kontrol, hata/fire formları
Kumpas
Lastik tokmak
Lehimleme makinesi ve malzemeleri
Makaron
Malzeme katalogları
Markalama araçları
Mengene
Mikrometre
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 19
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
3.3.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ohmmetre
Oksijen tüp ve şalumosu
Presbant
Sarım çıkrığı
Sesli haberleşme cihazı
Takoz çeşitleri
Taşıma-kaldırma ekipmanı
Teknik resimler
Tel ve bükme makası
Temel el aletleri
Transformatör nüveleri
Transformatörler
Uyarı levhaları
Voltmetre
Yağdanlık
Yalıtım test cihazı
Yalıtım vernikleri
Yapışkanlar
Zımpara çeşitleri
Bilgi ve Beceriler
Acil durum bilgisi
Alarm ve tehlike işaretleri bilgisi
Analitik düşünme becerisi
Basit kalibrasyon bilgisi
Çalışma ve kontrol prosedürleri bilgisi
Çevre koruma yöntemleri bilgisi
Donanım ve araçların kullanımı bilgi ve becerisi
Ekip içinde çalışma yeteneği
El aletlerini kullanma bilgi ve becerisi
El becerisi
Elektronik ölçme aletleri bilgisi
El-göz koordinasyonunu sağlayabilme becerisi
Elleçleme, taşıma ve sabitleme donanımı kullanım becerisi
Geri dönüşümlü atık bilgisi
İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
Kalite güvence sistemleri bilgisi
Kalite kontrol metotları bilgisi
Kayıt tutma ve raporlama becerisi
Kontrol ve uygulama teknikleri bilgi ve becerisi
Kusur belirleme ve giderme yöntemleri bilgisi
Lehimleme bilgi ve becerisi
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 20
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
3.4.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Meslek matematiği bilgisi
Mesleki terim bilgisi
Muayene ve test teknikleri bilgisi
Öğrendiğini aktarabilme becerisi
Öğrenme ve geliştirme becerisi
Ölçme, değerlendirme bilgisi
Risk değerlendirmesi bilgi ve becerisi
Sargı hesaplamalarını yapabilme bilgi ve becerisi
Sözlü ve yazılı iletişim becerisi
Standart ölçüler bilgisi
Tehlikeli atık bilgisi
Teknik resim okuma bilgisi
Teknik spesifikasyonlar bilgisi
Temel çalışma mevzuatı bilgisi
Temel elektrik/elektronik bilgisi
Temel kaynak bilgisi
Temel malzeme bilgisi
Temel mekanik bilgisi
Temel metal bilgisi
Topraklama bilgisi
Trafo bobin sarım standartları bilgisi
Trafo bobin sarma makineleri ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi
Trafo bobin sarma makineleri kullanabilme bilgi ve becerisi
Trafo bobin sarma teknikleri bilgisi
Üretim süreçleri bilgisi
Yalıtım malzemeleri bilgisi
Yalıtım malzemelerini kesme ve hazırlama becerisi
Yalıtım yapabilme becerisi
Yangın önleme ve yangınla mücadele bilgisi
Yüksek gerilim ve çok telli trafolar bilgisi
Zamanı iyi kullanma becerisi
Tutum ve Davranışlar
Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı olmak
Amirlerine doğru ve zamanında bilgi aktarmak
Bilgi ve tecrübesi dahilinde karar vermek
Çalışma donanımı ve makinelerin durumunu dikkatle denetlemek
Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
Çalıştığı alanı temiz tutmak
Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek
Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
Detaylara özen göstermek
Dikkatli ve titiz olmak
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 21
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Doğal kaynak kullanımı ve geri kazanım konusunda duyarlı olmak
Eğitmeye ve öğretmeye istekli olmak
Görevi ile ilgili yenilikleri takip etmek ve izlemek
İşyeri hiyerarşi ilişkisine saygı göstermek
İşyerine ait araç, gereç ve ekipmanın kullanımına özen göstermek
Kendi ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
Kendini geliştirme konusunda istekli olmak
Korunması gereken malzeme ve gereçlerin korunmasını özenle yapmak
Mesleki gelişim için araştırmaya açık olmak
Olumsuz çevresel etkileri belirlemek
Oluşabilecek aksaklıkları gidermek üzere amirlerine danışarak çözümler bulmak
Sarım sırasında sürekli dikkat göstererek işlemleri izlemek
Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
Süreç kalitesine özen göstermek
Talimat ve kılavuzlara harfiyen uymak
Taşıma ve kaldırma donanımını doğru şekilde kullanmak
Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek
Tehlike durumlarını dikkatle algılayıp değerlendirmek
Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru şekilde bilgi paylaşmak
Yetkisinde olmayan kusurlar hakkında ilgilileri bilgilendirmek
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 22
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4)
Ulusal Meslek Standardı
4.
14UMS0441-4/ 16.07.2014 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Trafo Bobin Sarma İşçisi (Seviye 4) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre
belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme
ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak
gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre
hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile
belgelendirmeye ilişkin işlemler 30/12/2008 tarihli ve 27096 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
© Meslekî Yeterlilik Kurumu, 2014
Sayfa 23
Download

Trafo Bobin Sarma İşçisi Seviye 4