AR&GE BÜLTEN
2014 HAZİRAN– SEKTÖREL
AYDINLATMADA LED TEKNOLOJİSİ
Nurel KILIÇ
Aydınlatmada sürekli ışık kaynakları
değişmektedir ve bugün aydınlatma
sektöründe
yeni
trend
LED
aydınlatma ve teknolojileridir. LED, şu
anda herkesin bildiği, ancak tam
olarak bilinmeyen bir aydınlatma
kaynağıdır.
LED yeni bir teknik değildir ve
yaklaşık 4-5 yıllık bir geçmişi vardır.
Ancak bugüne kadar pahalı olan LED
ürünlerinin artık bütün teknolojik
ürünler gibi fiyatı düşmektedir.
Yaklaşık bir yıl sonra kullanılan eski avizelere bile ampul bulunamayacak ve LED’e
geçiş hızlanacaktır. Kyoto Protokolü sonrası enerjiyi verimli olarak ışığa
dönüştürmeyen lambalar yasaklanmış olup, bir kısmı da 2016 yılına kadar kademeli
olarak yasaklanacaktır.
Çünkü, 40 watt ve üzeri lambalar artık üretilemeyecek ve ithal edilemeyecektir. Bunu
birçok tüketici bilmemekle birlikte, 2012 Eylül'de bu yasaklar gelmiştir. Fakat şu anda
stoklar ülke içinde satılmaktadır.
LED alanında önemli gelişmelere sahne olan Türk aydınlatma sanayii, aynı zamanda
bölgenin en güçlü tedarikçisi olma yolunda ilerlemektedir. Türkiye’nin önemli bir
coğrafi konuma sahip olmasıyla sektör, dünyada yaklaşık 100 ülkeye 250 milyon
dolar civarında aydınlatma ürünü ihracatını gerçekleştirmektedir LED teknolojileri
sektörünün 2020 yılında 64 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşması beklenmektedir.
Dünyadaki pazar büyüklüğü 2010 yılında 69 milyar Euro olan aydınlatma sektörünün
2020 yılında 108 milyar Euro’luk bir hacme ulaşacağı belirtilmektedir.
Aydınlatma sektörü, 2013 yılında üretim kapasitesini tam olarak kullanamamış,
bunun nedeni olarak da Çin’deki daha ucuz maliyetli iş gücünden ve ağırlığın üretime
değil ithalata verilmesine işaret edilmektedir.
6
AR&GE BÜLTEN
2014 HAZİRAN – SEKTÖREL
İthalatta ise, geçtiğimiz 10 yıl içinde piyasanın yaklaşık % 50 civarındaki hacmi
Çin’den yapılan ithalata ait olmakla birlikte son bir iki yıl içinde Çin’de de artık
maliyetlerin yükselmesiyle yavaş yavaş bu oran azalmaya başlamıştır.
İhracat konusunda ise; 2008 yılında Avrupa’da yaşanan krizden sonra belirgin olarak
düşen ihracat oranlarımız 2011’den itibaren tekrar yükselişe geçmiş, sektör 2013
yılında son beş yılda olduğu gibi yine ortalama % 20 civarında büyüme kaydetmiştir.
Geçen yıl 1,5 milyar dolar civarında bir büyüklüğe ulaşan Türkiye aydınlatma sektörü,
bu yıl toparlanma yaşayarak en az % 10’luk büyüme hedeflemektedir.
Enerjinin verimli kullanılması amacıyla yürütülen çalışmalar ve yönetmelikler
aydınlatma sektöründe değişimi de beraberinde getirmiştir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından enerji verimliliğinde yeni teşvik ve
uygulamalar kapsamında genel aydınlatmada ve kamu binalarında enerji verimliliği
programı uygulamaya konmuştur.
Konutlarda,
kamuda,
sokak
aydınlatmalarında
tasarruf
yöntemlerini
uygulamak
mümkündür.
Kamu binalarında enerji verimliliği
kapsamında, 150’ye yakın kamu
binasının enerji verimliliği etütleri
yapılmıştır.
Etüt
sürecinin
hızlandırılması için alternatif bir
yöntem olarak özel sektör eliyle
etütlerin
yapılması
da
planlanmaktadır.
Enerji Performans Sözleşmesi uygulamalarının önünü açmak için yapılan yasal
düzenlemeler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Kalkınma
Bakanlığı tarafından tamamlanmış ve Bakanlar Kuruluna sunulmuştur.
Genel aydınlatmada da enerji verimliliğini sağlamak üzere LED teknolojisinin
sağladığı avantajlardan yararlanmak amacıyla mevcut aydınlatma sistemlerinin
bu teknoloji ile yenilenmesi kararı alınmıştır.
LED aydınlatma; ev aydınlatmasında, otomobillerde gösterge panellerinde ve
lambalarında, trafik sinyalizasyon lambalarında, elektronik aletlerdeki uyarı veya
ışıklarında, cep telefonu vb. zemin aydınlatmasında, kumandalarda (görünür
yaymazlar), dekoratif aydınlatmalarda, reklam tabelalarında, kayan yazı
alanlarda, bazı elektronik saatlerde ve sokak aydınlatmalarında kullanılmaktadır.
fren
bilgi
ışık
vb.
Genel aydınlatma kısmında yapılacak dönüşümün sadece ampullerin LED
teknolojisi ile değişimi şeklinde değil tüm sistemin (direk aralıkları, direk
uzunlukları ve benzeri) estetik, güvenlik ve verimlilik açısından revizyonu
şeklinde gerçekleştirilmesi programlanmaktadır.
7
AR&GE BÜLTEN
2014 HAZİRAN – SEKTÖREL
LED dönüşüm projesinin; belirlenen stratejiler doğrultusunda 4 yıl içerisinde
tamamlanması planlanmaktadır.
2011 yılında sahip olduğumuz enerji yoğunluğunun 2023 itibariyle % 20’ye
düşürülmesi hedeflenmiştir.
Sokak aydınlatmasında verimlilik artırıcı bir uygulama olan LED teknolojisi ile
aydınlatma dönüşüm projesinde ilk adımlar atılmış, pilot projeler gerçekleştirilmiş,
mevzuat hazırlıkları yapılmıştır.
Türkiye, OECD ülkeleri içerisinde geçen 10 yıllık dönemde enerji talep artışının en
hızlı gerçekleştiği ülke olmuştur.
Artan talep artışını karşılamak, dışa bağımlılığı azaltmak ve enerji arz
güvenliğini sağlamak için gerekli yasal düzenlemelerde 2007 yılında yasalaşan
Enerji Verimliliği Kanunu önemlidir.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’nun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının
önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonominin üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve
çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerji kullanımında verimliliğin
arttırılmasıdır.
Ülkemizde toplam 6 milyon adet armatür vardır. Sadece armatürlerin değişimi için
yaklaşık 3 milyar liralık yatırım yapılacaktır.
Bu yıl sokak aydınlatmaları için devlet katkısı olarak 1,2 milyar lira aktarılması
planlanmakta, tasarruf çalışmalarından sonra bu paranın yarı yarıya düşeceği, yani
600 milyon liralık tasarruf hedeflenmektedir. Yapılacak yatırımın kendisini 3,5-4 yılda
amorti edeceği düşünülmektedir.
Sokak aydınlatmasında verimlilik artırıcı bir uygulama olan LED teknolojisi ile
aydınlatma dönüşüm projesinde pilot projeler gerçekleştirilmekte, mevzuat hazırlıkları
sürdürülmektedir.
Enerji verimliliği kültürünü oluşturmak için şimdiye kadar Enerji Hanım, Enerji
Çocuk ve Sanayide Enerji Verimliliği uygulamalarından sonra “Ulaştırmada
Enerji Verimliliği” kampanyası başlatılmıştır.
Enerjide sınırlı olan doğal kaynakları rasyonel bir şekilde kullanmaya, yeni
teknolojilerle enerji üretimini çeşitlendirmeye, alternatif enerji kaynaklarını
değerlendirmeye yönelik politika ve stratejiler de özel sektör ve evlerde tüketilen
elektrik enerjisinde A sınıfı elektrik tüketen cihazlara geçiş konusunda önemli
mesafeler alınmıştır.
Uzun ömrü ve sağladığı enerji verimliliği ile LED teknolojisi, tüm dünyada olduğu gibi
Türkiye’de de sektöre damgasını vurmuş durumdadır.
8
AR&GE BÜLTEN
2014 HAZİRAN – SEKTÖREL
Kapasite, kalite ve ürün çeşitliliği açısından hızla gelişen aydınlatma sektörü,
yeni ve gelişmiş bir teknoloji olan LED’e yönelerek büyüme sürecini
hızlandırmıştır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, % 40’lık tasarrufla kendini finanse edecek bir
modelle sokak lambalarının LED’e dönüştürülmesi programı ile aydınlatma alanında
2015 yılında piyasanın en az % 50'sinin LED’e geçmesi ve bu oranın 2020'de %
75'e ulaşması öngörülmektedir.
Yaklaşık 100 ülkeye 250 milyon dolar civarında ihracat gerçekleştiren aydınlatma
sektörünün çok kısa bir sürede çevre ülkelerin tedarik merkezi haline geleceği de
ifade edilmektedir.
Enerjinin verimli kullanılması bir zorunluluktur. Bu nedenle yasal ve toplumsal alt
yapının oluşturulması önemlidir. Sokak ve cadde aydınlatmasına yaklaşık her yıl 1.2
ile 1.5 milyar TL civarında fatura ödemektedir.
Ülkemizde LED dönüşümü konusunda
hem endüstriyel tüketicilerde, hem de
son kullanıcılarda bir bilinç oluşmaya
başlamıştır.
LED
dönüşümü
konusunda
Türkiye’de şu anda çalışma yapılan
alanlardan en önemlisi de yol
aydınlatma uygulamalarıdır.
Türkiye’de
mevcut
7
milyon
konvansiyonel
yol
aydınlatma
armatürünün kısa ve orta vadede LED’e
dönüşümü gerçekleştirilecektir.
Uluslararası Enerji Ajansı tarafından, 12,7 milyar TEP (Ton Eşdeğer Petrol) olan
dünya birincil enerji talebinin mevcut enerji politikaları ile devam edilmesi durumunda
2035 yılında % 50 oranında artarak 18,7 milyar TEP’e ulaşacağı belirtilmektedir.
Ülkemizde de son 10 yılda birincil enerji tüketimi % 50 oranında artmıştır.
Bu talebi karşılamak üzere enerji yatırımlarının da arttığı ülkemizde, enerjide verimli
aydınlatmaya geçiş öncelikli konuma gelmektedir.
Çünkü, kısıtlı enerji kaynakları, iklim değişikliği, nüfus artışı, enerji fiyatlarındaki artış
ve ekonomik büyüme gibi trendler tüm dünyada ve Türkiye’de nüfus artışını etkileyen
önemli faktörlerdir.
İnşaat sektörünün son yıllardaki gelişimiyle birlikte konut, otel, alışveriş merkezleri,
hastane, okul vb. yapılarda iç mekan tasarımlarına verilen önemin artması da
aydınlatma sektörüne duyulan talebi arttırmıştır. Mekanlar da estetiğe verilen önemin
yanında enerji tasarrufunu sağlamaya yönelik çalışmalar da ihtiyacı artıran unsurların
başındadır.
9
AR&GE BÜLTEN
2014 HAZİRAN – SEKTÖREL
Yapı malzemeleri sektöründe de mevcut yapıların yenileme ihtiyaçları talebi etkileyen
bir unsurdur. Bu nedenle yenileme pazarının talebi arttırıcı etkisinin önümüzdeki
dönemlerde artarak devam etmesi sektöre olan ilgiyi arttıracaktır.
Kentsel dönüşüm projeleri ile hareketlenen sektörün öncelikleri arasında da eski,
verimsiz teknoloji yerini enerji verimliliğini arttırıcı LED teknolojisine bırakmaktadır.
Türkiye’de aydınlatma sektörü diğer pek çok sektör gibi gelecek vaat eden, hem
üretim hem tüketim açısından önemli bir pazardır.
Türkiye’de çevre coğrafyalarda ve Avrupa Birliği’nde yaşanan gelişmeler aydınlatma
sektörünün hızla büyümesinde etkilidir. Bu nedenle üreticiler arasında mutlaka
işbirliği ve güç birliğinin sağlanması ile Türkiye’nin aydınlatma sektöründe bir üretim
üssü ve dağıtım merkezi olması hedefinde Avrupa ülkelerinin her geçen gün
aydınlatma imalatından çıkması, ithalatçı konuma gelmesi sürecinde büyük fırsatlar
yaratabilir.
Ancak, aydınlatma ve LED sektörünün en büyük sorunlarından birisi kayıt dışı ve
kalitesiz üretim ve Uzakdoğu’dan ithal edilen kalitesiz ürünlerin ucuz fiyatlarla pazara
sürülmesi ve büyük kitleler tarafından cazip kabul edilmesi, sektörde uzun vadede
yerli üretici ile tüketici arasında güven kaybına yol açmaktadır.
Sektör temsilcileri tarafından kalitesiz ve kayıt dışı faaliyetleri engelleyecek
yaptırımlar uygulaması, yapılacak yatırımlarla pazardaki ürün kalite seviyesinin
yükselmesi, kalite standartlarına uygun üretim yapan firma sayısının artması ve
böylelikle haksız rekabet ortamının ortadan kaldırılması istenmektedir.
Yararlanılan Kaynaklar:
 www.timeturk.com16.06.2014,
 “Aydınlatma sektörünün yüzde 50'si LED'e geçecek!" 05.03.2014, Enerji
Postası.
 "Türkiye’nin dünyanın çekim merkezi olabilmesi için aydınlatma sektörüne çok
iş düşüyor", 24 Eylül 2013.
 Türkiye aydınlatma sektöründe üretim üssü oluyor, Ticaret Gazetesi.
10
Download

AYDINLATMADA LED TEKNOLOJİSİ Nurel KILIÇ