Aliağa Hinterlant Analizi:
Potansiyel Ticaret ve Yatırım Fırsatları
Soner ESMER
Doç.Dr., DEÜ Denizcilik Fakültesi, Lojistik Yönetimi Bölümü
Dünya ve Türkiye Ekonomisi
• 2014’te dünya ticareti %2,3, denizyolu ticareti %3,4 arttı
• BRICS ülkeleri dahil gelişmekte olan ülkelerde gelişimin
yavaşlaması bekleniyor.
• Temel ürünlerde fiyatlarının düşme beklentisi
• 2015 yılı Türkiye’nin büyüme beklentisi % 3,2 (13 Ekim 2015)
• 2016’da Dünyada ve Türkiye büyüme beklentisi % 3,6 ve %3,5
(6 Ekim 2015 (-0,2))
• Dünyada ticaretindeki gelişim beklentisi % 4,4
Beklentiler neden geriye çekildi?
• Talep daraldıkça petrol
ve ürün fiyatları
düşüyor
• Çin’deki yavaşlama
beklenenden düşük
• ABD Doları
• Finans piyasaları
• Politik tansiyonun
(Ukrayna, Orta Doğu,
Afrika)
Deniz Taşımacılığında ve Limanlardaki
Gelişmeler (2014)
• 300 milyon ton artış
• 9,8 milyar ton hacim
• 180 m TEU konteyner, 678 milyon TEU
elleçleme
• 175 m TEU transit (Asya limanlarının payı
% 56)
• % 3-5 artış beklentisi
• Avrupa limanlarında 100 m TEU elleçleme
• Afrika’da önemli hareketlenmeler var
• 2020 yılında 1 milyar konteyner, 320 m
TEU transit, Asya limanlarının payı % 65
Deniz Taşımacılığında ve Limanlardaki
Gelişmeler (2014)
• Gelişmekte olan ülkeler deniz taşımacılığında pazar paylarını hem kullanıcı hem
de hizmet sağlayıcı olarak arttırıyor
• Navlunlar düşüyor
• BDI: 11,793 – 20.05.2008 (Tarihi Zirve)
• BDI: 663 - 05.12.2008 (Tarihi Dip)
• BDI: 1,083 – 2014 Yılı Ortalaması
• BDI: 633 – 2015 Yılı İlk Çeyrek Ortalaması
• BDI: 509 – 18.02.2015 (Tarihi Dip)
• BDI: 930 – 2015 Yılı İkinci Çeyrek Ortalaması
• Dünya filosu modernize ediliyor, çevresel etkileri azaltılıyor (denizyolu emisyon
oranı % 2).
Mega Birleşmeler: Küresel Gemi Operatörleri
•400 gemi operatörü ve 5,100 konteyner gemisi
•İlk 20 hat toplam taşımanın % 80’ini yapıyor
•2000 yılında konferansların sayısı 7 iken şu anda 4 büyük birleşim var,
gelecekte daha da azalabilir
•Şirket birleşmeleri gemi operatörlerinin operasyon maliyetlerini azaltıyor fakat
lokal pazarlarda bu etkiler sınırlı.
•Operatörler liman işletmeciliğine soyunuyor
Mega Gemiler & Mega Limanlar Çağı
23 sıra
OOCL 21,150 TEU kapasiteli gemi siparişi verdi
ÖZETLE
Son zamanlarda limanları etkileyen ekonomik, çevre ve sosyal faktörler
• Gemi boylarının büyümesiyle limanlardaki yük
yoğunluğunun artması
• Liman ve hinterlant uyum maliyetleri artıyor
• Küresel hat birleşmelerinin pazarlara etkileri
• Ulaştırma altyapısı için ayrılan kamu bütçeleri
• Enerji fiyatlarındaki değişimler, alternatif enerjiler
• IMO’nun emisyon kuralları
• Artan toplumsal ve çevre baskıları
• Önemli geçiş rotalarındaki yatırımlar (Panama-Süveyş)
ve yeni rotaların etkileri
Dünya Deniz Ticaretinde
Genel Görünüm
(2014)
Dünya Limanlar Ligi (2014)
Akdeniz Ligi (TEU)
1 Algeciras
2 Valencia
3 Port Said
4
Pireaus
5 Ambarlı
2013
4,349,755
4,327,838
4,100,000
3,163,755
3,318,128
2014 Değişim
4,554,901
4.7%
4,441,949
2.6%
4,100,000
0.0%
3,585,155
13.3%
3,444,925
3.8%
Sıra
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Liman Adı
Shanghai
Singapore
Shenzhen
Hong Kong
Ningbo
Busan
Quingdao
Guangzhou
Dubai
Tianjin
Rotterdam
Port Klang
Kaohsiung
Dalian
Hamburg
Antwerp
Xiamen
Tg.Pelepas
Los Angeles
Long Beach
Leam Chabang
Tanjung Priok
Bremerhaven
NY/NJ
Yinkou
Ho Chi Minh City
Lianyungang
Tokyo
Colombo
Algeciras
2013 2014 Değişim
33.6 35.3
5.1%
32.6 33.9
3.9%
23.3 24.0
3.0%
22.4 22.3
-0.4%
17.4 19.4
11.5%
17.7 18.7
5.6%
15.5 16.6
7.1%
15.5 16.4
5.8%
13.6 15.2
11.8%
13.0 14.1
8.5%
11.6 12.3
6.0%
13.4 10.9
-18.7%
9.9 10.6
7.1%
10.0 10.1
1.0%
9.3
9.7
4.3%
8.6
9.0
4.7%
8.0
8.6
7.5%
7.6
8.6
13.2%
7.9
8.3
5.1%
6.7
6.8
1.5%
6.0
6.6
10.0%
6.6
6.5
-1.5%
5.8
5.8
0.0%
5.5
5.8
5.5%
5.3
5.8
9.4%
4.3
5.4
25.6%
5.5
5.0
-9.1%
4.9
5.0
2.0%
4.3
4.9
14.0%
4.4
4.6
4.5%
Müşterinin Liman Seçeneği Bol
Dünya-Türkiye (2014)
Türkiye
1.2%
96%
Dünya
4%
Türkiye
Küresel Tonajda Türkiye’nin Payı
Dünya
98.8%
Küresel Konteynerde Türkiye’nin Payı
Türkiye-Aliağa (2014)
İzmir
10,7
İzmir
681
Aliağa
42,4
Türkiye
383
Toplam tonajda Aliağa’nın payı (milyon ton)
Ege Bölgesi 2030 tahmini- 125 m ton
Aliağa
540
Türkiye
8.418
Küresel Konteynerde Türkiye’nin Payı (*000 TEU)
Ege Bölgesi 2030 tahmini- 4,5 m TEU
Ege Bölgesi Liman Hinterlandı
60’lar ve öncesi
80’ler
2000’ler ve sonrası
©SonerEsmer
Limanınıza yükün gelme potansiyeli olan her yer; hinterlandınızdır.
Basında Aliağa
• Nemrut Körfezi'ne giden yolların onarılması
denizcileri memnun etti..
• SOCAR'dan Aliağa'ya 10 milyar dolarlık yatırım
• Star rafineri yatırımı: 5,6 milyar dolar..
• İnşa halindeki fabrikalar..
• Aliağa LNG terminali üssü oluyor, 750 milyon dolar
yatırım..
• Aliağa Çevre yolu ..
• Yılda 5 milyon kamyon…
Aliağa liman istatistikleri
(http://www.aliagadenizcilik.gov.tr/)
Yük / Müşteri Profili
• Nihai ürün yok denecek kadar az
• Genelde ham madde/yarı mamul
• Müşterinin yeni iş çözümlerine karşı talebi yok denecek
kadar az
• «Mal gözümün önünde dursun» anlayışı
• Ürünlerin katma değeri düşük
• Verilecek hizmetler sınırlı
• Verilen hizmetlerde fiyatlar benzer
• Alışkanlıklar zor değişiyor
• Müşterinin depolama kapasitesi sınırlı
• Araziler şahıs malı ve çok pahalı
Aliağa’daki Oyun Bozanlar
Oyun Bozan (Game Changer) 1#:
Çin
• OB/OR- Çin’in küresel gelişim ve ticaret stratejisi
• Asya Altyapı Yatırım Bankası desteği (100 milyar
dolar-Çin’in desteği %50)
Çin Limanları İçin Elleçleme Tahminleri (2030):
• Shanghai (52.68 million TEU)
• Qingdao (43.15 million TEU)
• Ningbo-Zhoushan (37.27 million TEU)
• Tianjin (32.3 million TEU)
• Shenzhen (30.24 million TEU)
2030 yılında Uzak Doğu Avrupa arasında taşınan
konteynerin ikiye
katlanması bekleniyor
Shanghai International Shipping Enstitüsüne
göre 2030 yılında Çin 6 milyar ton yük, 505
milyon TEU konteyner elleçleyecek. (Ortalama
yıllık büyüme % 6)
Oyun Bozan (Game Changer) 2#: Büyüyen Gemi Boyları
• Yük artışı % 1,5-2 seviyelerinde, gemi kapasitesindeki artış % 7 seviyelerinde
(Kapasite Fazlalılığı)
• Feeder gemiler de büyüyor
• Süper post panamax gantry sayısı bugün 1,160 iken, 2020 de 2,000 olacak
• Mega gemiler yakıt ve kapasite tasarrufu sağlıyor ancak limanlara ve hinterlanda
olumsuz etkileri var, geri sahada lojistik alt yapının güçlendirilmesi gerekiyor,
Oyun Bozan (Game Changer) 3#: Küresel Terminal Operatörleri Türkiye’de
• APM Aliağa’da
• Maersk Grup Maritim’i
satın aldı (+11=74
terminal)
Pire Limanı konteyner gelişimi
2013
Yarımca’da DP
World’ün Limanı
Açılıyor
Kumport Limanı,
CMHI& Cosco
Pacific'e satıldı
Marport
MIP
(TIL+Arkas)
Asyaport açıldı
Assan
(TIL+Kibar)
(TIL+Soyuer)
(PSA+Akfen
Oyun Bozan (Game Changer) 4#: Aliağa’daki Liman Yatırımları
Aliağa’da liman işletmeciliğindeki
gelişim süreci
Kendi yükünü elleçleyen
iskeleler
3. Şahıslara hizmet veren
liman/iskeleler
• Limanlar lokal gelişimin lokomotifidir!!
3. Şahıs hizmetlerinin öne
geçmesi
• Son dört yılda ikinci kez dünyanın en iyi liman işletmecisi seçilen
APM Aliağa’da (1,3 m TEU kapasite)
Limanın Stratejik İş Birimi
haline gelmesi
• İDÇ iskelesini 100 m uzatıyor, kazıklar bitti, betonlamanın yarısı
tamamlandı, sonrasında ekipman ve ilave depolama alanları
yatırımı düşünülüyor
Profesyonel liman
işletmeciliğine geçiş
• Ege Gübre iskelelerini 100 m uzatmayı planlıyor
• Batıçim 2-3 nolu iskele 88 m uzuyor ve 18 m genişliyor, kazıkların
çakılmasına başlandı, tehlikeli yük ve sıvı yükler için gerekli izinleri
aldı, tank çiftliği kurma çalışmaları var.
• LNG terminal yatırımları
• Socar
Küresel terminal
operatörlerinin gelişi
Ekim 2009’da Aliağa’da konteyner yoktu.
Ekim 2015’de Aliağa’da bir Ro-Ro terminali yok.
Oyun Bozan (Game Changer) 5#: Antrepo Yatırımları
Batıçim’den Aliağa’da 15 milyon dolarlık yatırım
Mevcuttaki 67 dönümlük arsa içindeki 21 adet
kapalı antrepoya ilave olarak 20 yeni antrepo
yatırımı yapılacak.
• Müşteri navlundan kar etmek istiyor, ölçek ekonomisine
yöneliyor
• Bölgenin depo/antrepo ihtiyacı var
• A Tipi Genel Antrepo’da Süre + KDV Avantajı
• Limandan kendi deposuna nakliye ücreti ile dışardaki bir
depoya nakliye ücreti arasında fark var
KEMALPAŞA ANTREPOLARI
Oyun Bozan (Game Changer) 6#:
Demiryolu Lojistiği
• Maliyet avantajı, hizmet sıklığı, uygun transit süre, katma değer hizmet
• Ön/son taşımada karayolu ağırlığı var ancak demiryolu kaçınılmaz bir gerçek,
yatırım yapılabilir
• Ege bölgesinde 2014’de 150 bin TEU taşıma
Oyun Bozan (Game changer) 7#:
İzmir Limanı
• Özelleştirme sürecinde
• En önemli yatırımı yaklaşım kanalı (kamu yatırımı)
• İzmir Belediyesi sirkülasyon ve yaklaşım kanalı projesi birleştirildi, ortak ÇED
yapılıyor (2015 sonu tarama ÇED’inin onaylanması bekleniyor)
Oyun Bozan (Game changer) 8#:
Çandarlı Limanı
• İlk ihale 12 Milyon TEU ile çıktı, başvuran olmadı
• Kademeli ihale
• Aliağa-Çandarlı karayolu ve demiryolu çalışmaları sürüyor
Oyun Bozan (Game changer) 9#:
Lojistik Merkezler
• Kemalpaşa: Sadece yük aktarma merkezi değil, liman merkezli bir yapılanma
olmalı
• Aliağa’da Lojistik Üs Projesi
Hinterlanttaki düğüm noktalarında
dry-port veya lojistik merkez
yatırımları yapılabilir
Ne yapmalı?
• Rekabet lokal düzeyde değil,
uluslararası alanda karşımıza çıkıyor
bölgesel
ve
• Hinterlandın geliştirilmesi konusunda terminaller
arası işbirliği arttırılmalı,
• Ulaşım altyapısının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi,
• İhtisas Gümrükleri ve Aliağa Zirai Karantina Müdürlüğü
kurulumu gibi müşteriyi rahatlatacak oluşumlar
sağlanmalı
• Müşteri çok önemli ancak çalışanlarınız da değerli
• İç Çevreye yatırım yapılmalı (Mesleki tükenmişlik
sendromu)
Ne yapmalı?
• Fiyatlar benzer, ya kalite?
• Kalite Yönetim Sistemleri, Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları
• Sürdürülebilir hizmet standartlarının oluşturulması
• Rekabetçi üstünlük elde etme
• Giderek artan yasal gerekliliklere uyumun sağlanması (İSG Kanunu,
Çevre Mevzuatı, Mesleki Yeterlilik v.b. )
• Diyalog çok önemli
• Müşteri odaklı yaklaşım (Terzi Yaklaşımı)
• Hizmet(ler) paketi (nakliye+depo gibi)
• Ana iş dalına odaklanılmalı ve katma değer yaratılmalı
• Ara nakliye minimizasyonu
• Lojistik hizmeti çeşitlendirmede başlangıç noktası: İşinize
karışmayalım ama şu imkânları sağlayalım
Ne yapmalı?
• Lojistiği lojistikçilere bırakın, ancak işbirliğini
bırakmayın (Outsourcing ve Kazan - Kazan İlkesi)
• Müşteri talebine göre mi yatırım, önce yatırım
sonra talep toplama mı? (Stratejik karar)
• Müşterinin ek maliyetleri analiz edilip, projeler
üretilmeli
• İş bazında değil, proje bazında düşünülmeli (taşıma
maliyeti artar ama depolama maliyeti düşebilir,
zaman tasarrufu sağlanabilir gibi..)
Dinlediğiniz için teşekkür ederim…
www.soneresmer.com
Download

ııı. uluslararası aliağa liman yönetimi ve lojistik zirvesi sunumum