20. Ulusal Pazarlama Kongresi
10-13 Haziran 2015 - Eskişehir
Yöneticilerde Sürdürülebilirlik Algısı
ve Firma Uygulamalarına Yönelik
Değerlendirme
Öğr.Gör.Dr. Burcu Mucan
Dumlupınar Üniversitesi
Hisarcık MYO
Doç.Dr. Aydın Kayabaşı
Dumlupınar Üniversitesi
İşletme Bölümü
Prof.Dr. Canan Madran
Dokuz Eylül Üniversitesi
İşletme Fakültesi
Araştırmanın İçeriği
•
•
•
•
•
•
•
•
Sürdürülebilirlik nedir?
Sürdürülebilirliğin boyutları nelerdir?
Sürdürülebilirlikte performans ölçümü?
Araştırmanın amacı
Araştırmanın yöntemi
Geçerlilik ve güvenilirlik
Araştırma Bulguları ve Analizler
Sonuç ve öneriler
Sürdürülebilirlik nedir?
• Daimi olma, devamlılık, süreklilik gibi anlamlar taşır,
• Elkington (1997) bu kavramlar içerisinde sürdürülebilirliği, ekonomik
zenginlik, çevresel nitelik ve sosyal adalet olarak açıklamıştır.
• Freeman ve Soete (2004) çevresel sürdürülebilirliği mevcut
kuşakların ihtiyaçlarını, doğal kaynakları yenilenemeyecek hale
getirmeden ve çevreyi dönüşsüz bir biçimde tahrip etmeden,
gelecek kuşaklara nakleden bir iktisadi sistem olarak
tanımlamaktadır.
Konuya olan ilgi
• Özellikle 1950’li yıllardan sonra
– Stocholm bildirgesi (1972)
– Ortak geleceğimiz raporu (1987)
– Yeryüzü zirvesi (1992)
– Sürdürülebilir kalkınma zirvesi (2002)
Sürdürülebilirlik konusuna
araştırmacıların yaklaşımları
• fırsat ve engeller kapsamında değerlendirilmesi (Nkamnebe, 2011),
• sağlık, çevresel etki ve yoksulluk gibi dışsal faktörlerin değer zinciri
açısından incelenmesi (Fearne, Martinez ve Dent, 2012),
• sürdürülebilir kalkınma ve endüstriyel ekoloji kavramlarının incelenmesi
(Allenby, 2000),
• stratejik sürdürülebilirlik ve ihracat performansının incelenmesi (da Rocha
Vencato vd., 2014),
• bireysel olarak sürdürülebilirlik (Ratiu ve Anderson, 2014)
• Kurumsal sürdürülebilirlik ve KSS ilişkisi (Caymaz vd. ty)
Sürdürülebilirliğin Boyutları
• Ekonomik sürdürülebilirlik
• Sosyal sürdürülebilirlik
• Çevresel sürdürülebilirlik
DİYALOG
İŞBİRLİĞİ
• Çevre-ekonomik
• Sosyo-ekonomik
• Sosyo-çevre
Sürdürülebilirlikte Performans ölçümü
• Sosyal sorumluluk raporları
• Küresel raporlama girişimi
(global reporting initiatives)
Araştırmanın Amacı
• … tepe, orta ve alt kademe yöneticilerinin
sürdürülebilirliği nasıl algıladıklarının ve bu
algının firma uygulamalarına olan yansımaları
ortaya çıkarılmasıdır
Araştırmanın Yöntemi
• Araştırmanın Türü:
– Nitel araştırma
• Veri toplama yöntemi:
– Görüşme
• Veri toplama aracı:
– Yarı yapılandırılmış soru formu
Firmanın web sitesi başta olmak üzere, sürdürülebilirlik raporu, çeşitli makale ve gazete haberleri
gözden geçirilerek sorulacak olan sorular şekillendirilmiştir.
S1: Sürdürülebilirlik size ne anlam ifade etmektedir? Aşağıda vereceğim kelimeler size ne hatırlatıyorsa bunlar hakkında
yaptığınız Turkcell’de yapılan çalışmalarla ilgili örnekler vererek anlatır mısınız?
Kurumsal Sosyal Sorumluluk, iş ahlakı, çevre politikaları, iklim değişikliği, toplumsal fayda, enerji politikaları, devlet
düzenlemeleri ve serbest piyasa
S2: Yukarıda bahsettiğiniz konularda, hangi alanların sizce önceliği vardır?
S3: Bu konular şirketinizin yöneticilerince ne kadar algılanmaktadır? ve nasıl yorumlanmaktadır (olumlu, olumsuz)?
S4: Yukarıda anlatılan sürdürülebilirlik faaliyetlerinin işletmenize genel bir fayda sağladığına inanıyor musunuz? Nasıl?
S5: Sürdürülebilirlik faaliyetlerinden kurum olarak (kurum içi, kurum dışı) beklentileriniz nelerdir?
S6: Yukarıda belirtilen konuların anlaşılmasında ve uygulanmasında kurum içi engelleriniz nelerdir? Bunu aşmak için
neler yapılmaktadır?
S7: Turkcell’de hangi fonksiyonel alanların (pazarlama, finans) sürdürülebilir faaliyetlerle yakın ilişkisi olduğunu
düşünüyorsunuz.
S8: Turkcell’de çalıştığınız birimde (takımınız) sürdürülebilirlik konusunda hangi uygulamalar yapmaktadır? Nasıl
sonuçlar alınmıştır?
S9: Turkcell sürdürülebilirlik raporunu inceledim. Bu rapordan biraz bahseder misiniz? Ne amaçla hazırlanmakta, neler
bekliyorsunuz?
S10: Sürdürülebilirlik uygulamalarının Turkcell’in marka, ürün ve hizmetlerinize yönelik yansımaları nelerdir?
S11: Toplumda, piyasalarınızda, çalışanlarınızda ve müşterilerinizde yukarıda anlatılan konularda nasıl etkileriniz
olduğunu düşünüyorsunuz?
S12: Gelecekte sürdürülebilirlikle ilgili hangi alanlarda ve çalışmalar üzerinde yoğunlaşacaksınız?
Geçerlilik ve Güvenilirlik (Ataseven; 2012)
• Nitel araştırmalarda ölçüm:
– Araştırmacı ve sorularına dayalıdır
• Veri kalitesi: Amaca yönelik olma, Titiz ve sistematik çalışma,
Doğruluk, objektiflik …
– Güvenilirlik:
• Plan ve programlara uygun hareket etme ya da nicel bir araştırmayla
konuyu destekleme
– Genelleme:
• Nitel araştırmalarda genelleme amacı güdülmemektedir.
– Bütünlük:
• İncelenecek sorular kapsamında tümü sorulmuş ve veriler raporlanmıştır
– Güncellik
• Yapılan araştırmanın zaman aralığının programlanması
Araştırma
Probleminin
Tanımlanması
Araştırma
Sorularının
Belirlenmesi
Hayır
Evet
Araştırma
Birimlerinin
Seçimi
Hayır
Evet
Görüşme
(Yarı
yapılandırılmış)
Hayır
Farkındalık
Var Mı?
Literatüre
Uygun Mu?
Görüşme
Formu
Görüşmeye
Başlama
Verilerin
Analizi
Hayır
Düşük
Yüksek
Görüşme
Etkinliği
Evet
Evet
Görüşmeler
Tamamlandı
mı?
Deşifre
Etme
Kodlama
Gruplama
Yorumlama
Araştırma
Raporunun
Yazılması
Sonuç ve
Öneriler
Bulgular ve analizler
•
•
•
•
•
•
Görüşme formunun tasarımı
Görüşmenin yapılması
Verilerin kayıt edilmesi
Kayıtların deşifre edilmesi
Araştırma node’larının analiz programında oluşturulması
analizler
– Kelime bulutu
– Kelime sayacı
– Sınıflandırma analizi kullanılarak analiz edilmiştir.
• Verilerin analiz edilmesinde nVivo 10 student edition
kullanılmıştır.
Kelime Bulutu
Çevresel ve
Ekonomik
Sürdürülebilirlik
Turkcell’de Sürdürülebilirliğin
Anlamı
Sosyal
Sürdürülebilirlik
Enerji sertifikası
Geleceğin teknoloji konusu
ISO 50001
Karbon ayak izi
Karbon doğrulaması sertifikasyonu
Karbon saydamlık projesi
Verimli enerji tüketimi
Kendi alanlarımıza saygılı olmak
Şeffaflık
Güvenilirlik
Dürüstlük
Mobbing
Rüşvet
Yolsuzluk
Cinsiyet eşitliği
Dezavantajlı gruplar
İş ahlakı
Toplumsal fayda
Temel yetkinlik
Toplumsal duyarlılık
Toplum ihtiyaçlarına karşı heveslilik
Yaşamın devamlılığı
Yöneticilerin Sürdürülebilirliğe
Yönelik Algıları
Sınıflandırma Analizi – I
Vizyoner biş iş
Niş bir alan
Medyatik bir konu
Artan bir ilgi ve farkındalık var
Sürdürülebilirlik raporlaması
etkili bir başlangıç
Genellikle olumlu bir algı mevcut
Sınıflandırma Analizi – II
Sonuç
sürdürülebilirlik kavramına ilişkin önemli bir
bulanıklık vardır
Farklı kesimlerin diyalog halinde olmasını
gerektirmektedir (devlet, toplum, işletmeler, ..)
Turkcell firması yöneticileri önemli bir
farkındalığa sahiptir, bu farkındalıkta
sürdürülebilirlik raporları hazırlamanın etkisi
olduğu ifade edilebilir
öneriler
• Yöneticiler genellikle olumlu
yaklaşmaktadırlar, bu bir fırsat olarak
görülerek gerekli programlar geliştirilmelidir
• Yöneticiler yüksek bir farkındalığa sahiptir,
kavramsal olarak konuyu oldukça iyi
açıklamaktadırlar, dolayısıyla uygulamalar
takım çalışmalarıyla kolay bir şekilde kurumsal
düzeyde tabana yayılabilir
• Sürdürülebilirlik konusu özellikle devlet
düzenlemeleriyle işletmelerin teşvik ve
yönlendirmesini gerektirmektedir.
• Sürdürülebilirlik konusunda medyanın ilgisi
yüksektir. Bu önemli ve işletmelerce mutlaka
kullanılması gereken bir politika aracı
olmalıdır.
• Sürdürülebilirlikle ilgili maliyetlerin yüksekliği
özellikle işletmeleri zorlamakta bu nedenle bu
konuda devlet teşviklerinin artması
gerekmektedir.
Download

Yöneticilerde Sürdürülebilirlik Alg*s* ve Firma Uygulamalar*na