Okula Yardımcı TEOG Sınavına Hazırlık
8.Sınıf
Tür kçe
TA ÖóRET
õ
OR
EÇõö SõST
E
EG
M
EóõTõMDE
EL
N
M
Sor u Kitabı
TEOG
TE
Cümle
Türleri
ALİ PEHLİVAN
P ALME Y AYINCILIK
õ
7. ÜNİTE
M
6ÇQDYÇQD
+D]ÇUOÇN
CÜMLE TÜRLERİ
7. ÜNİTE
KONU TESTİ - 1
1.
3. Geçmişte varlık gösteren medeniyetlerin bir kısmı
zamanla yok olmuş.
NOT: Yüklemi sonda olmayan cümleler
öge dizilişine göre “devrik cümle” yani
“kuralsız cümle” sayılır.
Bu cümlenin olumsuz, devrik ve soru biçimi
aşağıdakilerin hangisidir?
A) Geçmişte varlık gösteren medeniyetlerin bir
kısmı mı zamanla yok olmuş?
Buna göre aşağıda verilen cümlelerden hangisi
devrik cümle değildir?
B) Geçmişte varlık gösteren medeniyetlerin bir
kısmı zamanla yok olmamış mı?
A) Ne bakıp duruyor insanlar bana?
C) Zamanla yok olmuş mu geçmişte varlık gösteren medeniyetlerin bir kısmı?
B) Ben değil miyim seni arayıp soran?
C) Yalandır seni arayıp sormadığım.
D) Zamanla yok olmamış mı geçmişte varlık gösteren medeniyetlerin bir kısmı?
D) Gökyüzünün başka rengi de varmış.
Palme Yayıncılık
4.
2.
Cümlenin yükleminde olumsuzluk
bildiren “değil, yok; -ma/-maz, -sız”
kelime ya da eklerinden biri kullanılmamışsa o cümle biçimce olumlu
kabul edilir.
Buna göre aşağıda verilen cümlelerden hangisi
biçimce olumlu değildir?
A) Bana da annesine de saygısı yoktu.
Bir cümleye biçimce olumsuz
dememizin koşulu nedir?
B) Akşama kadar çalıştığım için çok yorgunum.
C) Üşüttüğü için hastalanmış.
D) Bu yaptıklarıma pişman oldum.
Hasan
Ayşe
Cümlenin yükleminde olumsuzluk
bildiren “değil, yok; -ma/-maz, -sız”
kelime ya da eklerinden biri kullanılmışsa o cümle biçimce olumsuz kabul edilir.
lunduğu kitap, vitrinlerde günlerdir satılmayı bekliyor. (II) Bu şiirlerde kullandığınız dile itiraz edilemez.
(III) Şiirlerin öyküsüne yer verilmesine de sözümüz
yok. (IV) Ama ya üslup, üslup için de aynı şeyi söyleyebilir miyiz?
Bu diyalogdan hareketle aşağıda verilen cümlelerden hangisi biçimce olumsuz değildir?
A) Dünkü kazada çocukluk arkadaşını kaybetmişti.
B) İşe yeni alınan adam son derece beceriksiz.
C) Sınavdaki soruların hepsini doğru çözen yok.
D) Son pişmanlık fayda etmez.
2
5. (I) İçinde orijinal olduğu iddia edilen şiirlerinizin bu-
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisi
yapısına göre diğerlerinden farklıdır?
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.
TÜRKÇE
KONU TESTİ - 1
CÜMLE TÜRLERİ
6.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından
Bütün gün çalışıyorsa da karşılığını pek alamıyor.
diğerlerinden farklıdır?
A) Cumhuriyet romanının ilk büyük adı Yakup
Kadri’dir.
Aslı
Gelecekte iyi bir konuşmacı
olacağınızdan şüphem yok.
B) Yakup Kadri sanat dünyasına Fecriati topluluğuyla girmiş, eserlerini Cumhuriyet Dönemi’nde
de vermiştir.
Asiye
Yarışmada birinci olan şiir, çok
kısa bir şiirdi.
C) Romanları örgü bakımından kendisinden sonrakilere de örnek olmuştur.
Asuman
D) Yalnız romanıyla değil, hikâyeleri ve mensur şiirleriyle de ünlüdür.
Söylediklerinizi yapmıyor değilim.
Asude
Yukarıda verilen cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Aslı’nın cümlesi kurallı bir fiil cümlesidir.
9. Kapıdan girince hâlime gülen hizmetçi kız, evde kü-
C) Asuman’ın cümlesi tek yüklemi olan bir isim
cümlesidir.
çük hanımdan başka kimse olmadığını söyledi.
D) Asude’nin cümlesi biçimce olumsuz, anlamca
olumlu bir cümledir.
Palme Yayıncılık
B) Asiye’nin cümlesi olumsuz bir isim cümlesidir.
Bu cümle, yapısı yönünden aşağıda verilen
cümlelerden hangisiyle özdeştir?
A) Pardösümü çıkardım, mendilimle üstümü başımı sildim.
B) Bu kısa hayatı boyunca birçok seyahat yaptı,
pek çok yer tanıdı.
C) Tabiatın bu güzel manzarasını izliyordum, kapı
açıldı, küçük hanım içeri girdi.
D) Sevdamın hâlâ yüreğinde ikamet ettiğini söylediğin için hiçbir kiracıya satmadım düşlerimi.
10 .
7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi içinde bağlayıcı
olan bir cümle değildir?
Bu cümle yapısı yönünden aşağıda verilen cümlelerden hangisiyle özdeştir?
A) Dinlenecek yer aramış ama bulamamıştı.
A) “Allah kusurunu affetsin!” diye söze başladılar.
B) Dağda sis vardı ve sis kötü bir ruh gibi dağı sarmıştı.
B) Bir dakika sonra içeriye kendisinden ihtiyar,
kambur bir adamın girdiğini söyledi.
C) Bu kitapta, okuyucuya sağlam ve güvenilir bilgiler sunmaya özen gösterilmiştir.
C) Oturduğum yere doğru ilerledi, karşımda diz
çöktü, bana uzun uzun baktı.
D) Buraya kadar gelmiş de beni bulamamış.
D) Ben bu söylediklerinize sizce inanır mıyım?
TÜRKÇE
Aşk aynen yazıldığı
gibidir, sesli başlar,
sessiz biter.
3
CÜMLE TÜRLERİ
KONU TESTİ - 1
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisi içinde bağlayıcı
13. (I) Bütün büyük edebî şahsiyetler gibi, o da ölümün-
olan bir cümle değildir?
den sonra büyüdü. (II) Eserlerinin ciddiye alınmasını
engelleyen bir tarafı vardı adeta. (III) Yok o şimdi.
(IV) O dağınık, tedirgin yaşayışını da alıp gitti. (V)
Ancak gönlünce özgür bir yaşayışla verebileceği
eserleri bıraktı ardında.
A) Yeraltı dünyasının namlı isimleri ile aram hiç
bozulmadı.
B) Balığı severim ama hamsinin yerinin bir başka
olduğunu da söylemeliyim.
C) Öyküleyici anlatımlarda olay, hareket içinde verilirken olayın geçtiği yerin verilmesi zorunludur
çünkü her olayın geçtiği bir mekân vardır.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden kaç tanesi yüklemin türüne göre isim cümlesidir?
A) 1
Palme Yayıncılık
D) Küçük kız, arkadaşlarının bahçede çalıştıklarını
gördü ve onların yanına sevinçle koştu.
B) 2
C) 3
D) 4
14. (I) “Ya Rıdvan gibi olurum ya da hiçbir şey olmam.”
dediğimde on beş yaşındaydım. (II) Rıdvan gibi hiç olamadım. (III) Başka bir futbolcu gibi de olamadım,
sadece kendim gibi oldum. (IV) Rıdvan’a karşı olan
hayranlığım değilse de saygım devam ediyor. (V)
Ama bugün yeteneklerimin sınırlarını biliyorum ve
büyük futbolculara özenmiyorum.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden kaç tanesi yüklemin türüne göre fiil cümlesidir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
12.
İçinde bağlayıcı
olan cümle
Birden fazla yüklemi olan cümle
İyileşme durumu
kalmadı ha!
Bugüne kadar yenildiğimi kim görmüş?
Bugün bize geldi, seni sordu.
Amma da yemişim dün akşam!
İçinde fiilimsi
olan cümle
1
2
3
4
Tek yüklemi
olan cümle
Yukarıdaki grafikte verilen cümlelerden hangisinin yapısına göre özelliği yanlış belirlenmiştir?
A) 1.
4
B) 2.
C) 3.
D) 4.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisi öznesi ortak birden fazla yüklemi olan bir cümledir?
A) Kişinin gücü, günün birinde tükenir ama bilgi
yaşar.
B) Geçmişini iyi bil ki geleceğe sağlam basasın.
C) Kimse bana iş vermiyor, hiçbir yerde iş bulamıyorum.
D) Yeşilırmak biraz ilerideki tepelerin eteklerinde
derinleşir, yemyeşil akıp gider.
TÜRKÇE
7. ÜNİTE
CÜMLE TÜRLERİ
KONU TESTİ - 2
1.
3.
NOT: Yüklemi sonda olan cümleler öge
dizilişine göre “kurallı cümle” yani “düz
cümle” sayılır.
– Bir cümlenin anlamca olumlu
olması neye bağlıdır?
– “----” cümlesi gibi mi?
Buna göre aşağıda verilen cümlelerden hangisi
kurallı cümle değildir?
A) Tıkır tıkır işleyen ideal bir makineydi bu.
B) O, sorularımızı anında yanıtlayan bir öğretmenimizdi.
– Bir cümleye anlamca olumlu diyebilmek
için o cümlenin anlamında “-değil, yok;
-ma/-maz, -sız” kelime ya da eklerinden
birinin olmaması gerekir.
– Evet.
C) Sana kocaman bir dağa yaslanır gibi güvendim.
D) Bu yaptıklarınızla gülünç duruma düşmekten
korkmuyor musunuz?
Bu diyalogda Ayşe’nin sözünde boş bırakılan
yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
A) Bu sorunun cevabını bilmeyen yok.
B) Ne doğan güne hükmüm geçer ne hâlden anlayan bulunur.
Bir cümleye anlamca olumsuz diyebilmek için o cümlenin anlamında “-değil,
yok; -ma/-maz, -sız” kelime ya da eklerinden birinin olması gerekir.
Örnek: “Beni ne anlayan var ne dinleyen.” cümlesinde “Beni anlayan ve
dinleyen yok.” demek isteniyor. Görüldüğü üzere cümlenin anlamında “yok”
geçtiği için bu cümle anlamca olumsuz
sayılır.
Palme Yayıncılık
2.
C) Bunu senin yaptığını bilmiyor değilim.
D) Bu alışveriş merkezinde yok yok.
4. I. Hüseyin Nihal Atsız, 1905 yılında İstanbul’da
doğmuştur.
Zafer Öğretmen’in verdiği bilgilere göre aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca olumsuz değildir?
II. D
ünyada insanca yaşamaktan doğru bir iş yoktur.
III. Bu tiyatro oyunu, Ankara’da ilk kez oynanan bir
oyun.
IV.Türk öykücülüğünden seçilmiş on yazarın yirmi
beş hikâyesi vardır.
Yukarıdaki numaralı cümlelerden hangisi yüklemin türüne göre diğerlerinden farklıdır?
A) Canım annem, ben seni hiç üzer miyim?
B) Benim ona bunları söyleyecek kadar cesaretim
mi var?
C) Sanki bütün olanların sorumlusu benim.
D) Onun başarılı olmasını istemiyor değilim.
TÜRKÇE
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV
5
CÜMLE TÜRLERİ
KONU TESTİ - 2
7.
5. Abdülaziz’in on beş yıllık döneminde, hiçbir yaban-
Bir cümlede fiilimsinin bulunduğu
öge, cümlenin hangi ögesi ise yan
cümle temel cümlenin o ögesi olur.
cı ülke ile savaş yapılmadı.
Bu cümlenin olumlu, devrik ve soru biçimi aşağıdakilerin hangisidir?
Örnek:
Siz, onun her söylediğine inanmayın!
A) Abdülaziz’in on beş yıllık döneminde, bir yabancı ülke ile savaş yapılmadı mı?
Özne
Yer Tamlayıcısı
Yüklem
Bu cümlede fiilimsinin bulunduğu öge
“yer tamlayıcısı” olduğundan yan
cümle temel cümlenin yer tamlayıcısıdır.
B) Abdülaziz’in on beş yıllık döneminde, savaş yapılmadı mı bir yabancı ülke ile?
C) Abdülaziz’in on beş yıllık döneminde, savaş yapıldı bir yabancı ülke ile.
D) Abdülaziz’in on beş yıllık döneminde, savaş yapıldı mı bir yabancı ülke ile?
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde yan cümle
temel cümlenin farklı bir ögesidir?
A) Bu konuda size yardımcı olmak için çok çalışıyordu.
B) Annem, sobaya kibriti yaklaştırınca soba yanıverdi.
C) Bu sene yağmur az yağdığından ekinler gelişmedi.
Palme Yayıncılık
D) Seninle zaman geçirmeyi çok özledim.
6.
Beni çok sevdin diye mi böyle
davranıyorsun?
Zeliha
Televizyona çok düşkün olduğu
için sınıfta kaldı.
Fatma
Bu sınav için hiç hazırlanmadığımı söyleyemem.
8.
Ey, binbir tanede solmayan tek renk
Ela
Bayraklaşamıyorsan bayrak utansın
Kravatın boğazı sıkmaktan
başka fonksiyonu nedir?
Şeyda
Yukarıda verilen cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Zeliha’nın cümlesi fiil ve bir yakınma cümlesidir.
B) Fatma’nın cümlesi olumsuz bir fiil cümlesidir.
C) Ela’nın cümlesi biçimce olumsuz, anlamca
olumlu bir cümledir.
D) Şeyda’nın cümlesi isim ve bir soru cümlesidir.
6
Bu dizeler, anlamı yönünden aşağıda verilen
cümlelerden hangisiyle özdeştir?
A) Keşke bir şair olarak yaşadığım ülkenin koşullarını düzeltmek için uğraşaydım.
B) Bir edebiyat topluluğu geleceğe kalmayı hedefliyorsa toplum meselelerine eğilmelidir.
C) Çarşı meydanının büyük çınar ağaçlarının gölgelerinde otururduk.
D) İki hafta sonra, aynı saatte Zafer Hoca, yeşil
boyalı dükkânın kapısında göründü.
TÜRKÇE
KONU TESTİ - 2
CÜMLE TÜRLERİ
9. Diline dikkat et, dişini kırmasın.
12. I. Sıkma canını, belki güzel haber gelir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından
bu cümlenin yapısı ile özdeştir?
II. O, beklediğinden erken gelebilir.
III. Ders çalışırken daha dikkatli olabilirsin.
A) Cahilin yanında kitap gibi sessiz olmalı, susmalısın.
B) Mutluluğun kaygısız olduğunu, arkasına bakmadan gittiğini söylerdi.
IV.Anneni düşünüp kendini daha huzurlu hissedebilirsin.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
C) Dinlenmemek üzere yürümeye karar verenlerin
asla ve asla yorulmayacağını biliyorum.
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.
D) Yıllarca, köyüne gidememenin sıkıntısını çekip
duruyorsun.
10. I. Sis çok yoğun olduğundan arabanın lambaları
13. Kışın ülkemizin birçok yerine taze sebze götürebil-
yalnızca onu aydınlatıyordu.
II. Değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan
III. Elektrik ışıklarıyla gündüzden daha aydınlık olan
sokaklardan geçiyordum.
IV.Kadınlar, erkekler, çocuklar, yerliler, yabancılar
birbirine karışmış; yavaş yavaş gidiyorlardı.
Bu cümlelerden hangisi aşağıdakilerden biriyle
eşleştirilemez?
mek sorun oluyor.
Palme Yayıncılık
Öge dizilişine
göre düz bir
cümledir.
Sevda
Yan cümlesi
olan, bir
cümledir.
A) İçinde bağlayıcı olan cümle
Özgür
B) İçinde fiilimsi olan cümle
C) Birden fazla yüklemi olan cümle
D) Anlamca tamamlanmamış cümle
Anlamına göre
olumlu bir
cümledir.
Özlem
Yüklemin
türüne göre
isim cümlesidir.
Öznur
Yukarıdaki cümle ile ilgili olarak öğrencilerden
hangisi yanlış bir belirleme yapmıştır?
A) Sevda
B) Özlem
C) Özgür
D) Öznur
11. Yalan yere yeminden çekinmez, kolayca yemin
eder, davaları kazanırdı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından
bu cümlenin yapısı ile özdeştir?
A) Eserin dili o kadar sade ki eseri anlamak için
birkaç dil bilmek gerekli.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnesi ortak bir-
B) Bugün erken uyanmıştım, hava karanlıktı, yataktan kalktım, kazağımı giydim, balkona çıktım.
A) Şaşırmıştım; ayağa kalkmış, neler olduğunu
anlamaya çalışıyordum.
den fazla yüklemi olan bir cümledir?
C) Küçük kız, taşlık yoldan geçerek ormanlık alana vardı.
B) Kızı kardeşli yerden, tarlayı taşlı yerden alma.
D) Ortalık ağardı ve insanı dinlendiren, insana yaşama sevinci veren kuş cıvıltıları çevreyi sardı.
D) Biraz hava alayım dedim, paltomu giyerek sokağa çıktım.
TÜRKÇE
C) Ahmet’i çok seviyor, hemen her gün arıyorum.
7
CÜMLE TÜRLERİ
7. ÜNİTE
KONU TESTİ - 3
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir fiilin ger-
4.
Bu yıl, tomurcukların açmadığını söyledi.
çekleşmesi başka bir fiile bağlanmıştır?
A) Hayatın zorlukları kabul edilirse hayat kolaylaşır.
Kerim
Senin için tüm bunların anlamı
mı var?
B) Yanlışların üzerine giderdi.
C) İnsan mesleğini severek yapmalı.
Furkan
D) Sevgi, hayatı güzelleştiren bir değerdir.
Dil yeteneği çok gelişmiş,
bunun için de çok tanınmış.
Fatih
Hem ödevlerini yapmıyorsun
hem de başarı bekliyorsun.
2. I.Her şeyi zamanında yaptın mı her şeye zamanın
Muhammet
olur
Yukarıda verilen cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
II.Bugün dışarısı ne kadar da soğuk
III.Şu ayrılık olmasa her şey ne kadar güzel olacak
IV.Hemen odana git, yarınki ödevlerini yap
A) Kerim’in cümlesi fiil cümlesi ve içinde fiilimsi
bulunan cümledir.
Aşağıda verilenlerden hangisi yukarıda numaralanmış cümlelerden biriyle ilişkilendirilemez?
B) Furkan’ın cümlesi biçimce olumsuz, anlamca
olumlu bir cümledir.
A) Soru cümlesi
B) Emir cümlesi
C) Fatih’in cümlesi birden çok yüklemi olan bir
cümle ve fiil cümlesidir.
C) Ünlem cümlesi
D) Şart cümlesi
3.
Palme Yayıncılık
D) Muhammet'in cümlesi içinde bağlayıcı olan bir
cümle ve fiil cümlesidir.
Her şeyin olması için bir nedene ihtiyaç vardı.
İsim Cümlesi
Fiil Cümlesi
Televizyonu açmasa
da biraz sohbet etsek.
Maçı kazanıp öne
geçmeliyiz.
5. Yasa demokrasiye doğru atılan adımların en zoru
olmuştur İngiltere’de.
Olumsuz
Cümle
Koşul
Cümlesi
Ünlem
Cümlesi
Olumlu
Cümle
1
2
3
4
Yukarıdaki şemada, verilen cümlelere uygun
özelliklere doğru ilerlenirse aşağıdakilerden
hangisine ulaşılır?
A) 1
8
B) 2
C) 3
D) 4
Bu cümlenin olumsuz, kurallı ve soru biçimi
aşağıdakilerin hangisidir?
A) İngiltere’de yasa, demokrasiye doğru atılan
adımların en zoru olmamış mıdır?
B) İngiltere’de yasa, demokrasiye doğru atılan
adımların en zoru olmuş mudur?
C) Yasa demokrasiye doğru atılan adımların en
zoru olmamış mıdır İngiltere’de?
D) İngiltere’de yasa, demokrasiye doğru atılan
adımların en zoru olmamıştır.
TÜRKÇE
KONU TESTİ - 3
CÜMLE TÜRLERİ
6.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından
Anlamca tamamlanmayan cümleler, öge
dizilişine göre “eksiltili cümle” sayılır.
diğerlerinden farklıdır?
A) Camları ben gelmeden sileceksin.
B) Çıkarken muslukları iyice kapa.
C) Arka taraf boş, ilerleyelim beyler!
Buna göre aşağıda verilen cümlelerden hangisi
eksiltili cümle değildir?
D) İzlediğiniz bir filmi özetleyiniz.
A) Dalgalandığın yerde ne korku ne keder
B) Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan
C) Ev yapacaksan
Muğla’dan
tuğladan,
kız
alacaksan
D) Bendim geçen ey sevgili sandalla denizden
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, yüklemi ortak bir
cümledir?
A) Arda sakince yaklaştı, nabzını yokladı, ince
parmaklarıyla yanağına dokundu.
Palme Yayıncılık
10. I.Tavşan, dağa küşmüş; dağın haberi olmamış.
II.Acıyan çok ama ekmek veren yok.
III.Dağ, dağa kavuşmaz; insan, insana kavuşur.
IV.Alçak uçan, yüce konar; yüce uçan, alçak konar.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I.
B) Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.
B) II.
C) III.
D) IV.
C) Yusuf’u çok seviyor, gizli gizli seyrediyordu.
D) Özlem’e gidiyoruz, bir hediye aldık.
1
8.
YAN
CÜMLE
CÜMLELER
Başarıya ulaşmak isteyen
yazarlar, halkı anlatmalıdır.
Özne
Konuşma dili, sanat eserlerinde kullanılan dilden
farklıdır.
Yer
Tamlayıcısı
TÜRKÇE
Başarılı sanatçılar, dile
özen göstermeyi iyi bilir.
Belirtili
Nesne
Bu başarıyı, toplumsal
konuları işlerken de göstermiştir.
Yüklem
B)
C)
2
3
Yukarıdaki cümlelerden hangisinde yan cümlenin görevi yanlış belirlenmiştir?
A)
11.
D)
Ç
I
K
I
E
M
K
J
K
A
R
I
P
L
A
P
B
E
M
L
A
P
A
L
A
R
A
K
R
P
A
L
M
E
A
U
L
D
I
Y
A
R
E
H
U
I
P
I
Y
A
Ş
O
B
4
Ahmet, çantasından bir kalem ---- kalemi bana hediye etti.
Yukarıdaki cümle, bulmacadaki numaralı kelimelerden hangisi ile tamamlanırsa öznesi ortak
birden fazla yüklemi olan bir cümle olur?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
9
CÜMLE TÜRLERİ
12.
Dün onunla sinemada izlediğim filmi çok
beğendim.
Kardeşimle sabaha
ka­dar birlikte ders
çalıştık.
Geri verin bana kaybettiğim yıllarımı.
15.
NOT
A)
B)
C)
D)
Yüklemi fiil olan cümlelere fiil
cümlesi, yüklemi isim olan
cümlelere de isim cümlesi denir.
Buna göre aşağıda verilen cümlelerden hangisi
yüklemin türüne göre diğerlerinden farklıdır?
A) Tüm sanat dallarının amacı aynıdır.
Yukarıdaki şekilde, kurallı, olumlu ve içinde fiilimsi olan cümlenin yazılı olduğu kısım katlandığında şeklin son hâli aşağıdakilerden hangisi
olur?
B) Bizim tatile çıkacak zamanımız yok.
C) Tatil için ayırdığı parayı şimdiden harcadı.
D) Onun bu başarısı çok şaşırtıcıydı.
Palme Yayıncılık
Tarihi iyi öğrenemediğimizden bahsediyordu her gün.
KONU TESTİ - 3
16. Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumlu,
anlamca olumsuz bir cümle değildir?
A) Gel de onun bu yaptıklarını görmezden gel şimdi.
13. Ağlayanın malı, gülene hayır etmez.
B) Ona borç verecek param mı var?
Bu cümle, yapısı yönünden aşağıda verilen
cümlelerden hangisiyle özdeştir?
C) Yarışmacıların hepsinde de heyecan yoktu.
D) O benim yaptığım bu işlerden ne anlar?
A) Soldaki salona girdim; çılgın yağmur, panjurları
ve camları tokatlıyordu.
B) Altın, çamura düşmekle kıymetini yitirmez.
C) Yazı diliyle halkın dili arasındaki fark, çok büyüktür.
D) Şair önceki şiirlerinde toplumsal temalara yer
vermiştir.
17. İyi bir bilim adamı, en güvendiği genellemelerin bile
yeni elde edilen bilgilerle bir anda sarsılabileceğini
hatta yok olup gidebileceğini kabullenmelidir.
14. Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumsuz, anlamca olumlu bir cümle değildir?
10
Bu cümlenin yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seni görmek için can atıyor değilim.
A) İçinde fiilimsi bulunan cümle
B) Bu hastalıktan kurtulamayacak değil ki...
B) Birden çok yüklemi olan cümle
C) Arkadaşlarıyla yemeğe gitmesin demiyorum.
C) İçinde bağlayıcı olan cümle
D) Bu olayda sizlerin de suçu yok değil.
D) Tek yüklemi olan cümle
TÜRKÇE
7. ÜNİTE
CÜMLE TÜRLERİ
KONU TESTİ - 4
1.
YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER
Yüklemi fiil olan cümle
(Fiil Cümlesi)
Yüklemi isim olan cümle
(İsim Cümlesi)
1
2
I.Acıkan doymam, susayan kanmam sanmış.
II. Dinsizin hakkından imansız gelir.
III. Bu su, kekik kokularıyla gelir Ağrı Dağı’ndan.
IV.Denemenin kurucusu olan Montaigne, Türk
okurlarına hiç de yabancı değildir.
Yukarıdaki numaralı cümlelerle ilgili olarak aşağıdaki öğrencilerden hangisi yanlış bir değerlendirme yapmıştır?
Yukarıda verilen özelliklere ait örnekler aşağıda
verilmiştir:
2 Ben bu anı daha önce yaşamıştım.
1 Yaşamaya devam eden her varlığa canlı denir.
2 O, dünyada çok sevilen bir sanatçıydı.
1 Pantolonunu yine ütülemeden giymişsin.
4.
A)
Sevda
B)
Buna göre yukarıdaki cümlelerden kaç tanesi
verilen özelliklerle uyuşmamaktadır?
A) 1
B) 2
C) 3
I. cümle biçimce ve anlamca
olumsuz bir cümledir.
II. cümle olumlu ve kurallı bir
cümledir.
Özlem
C)
D) 4
III. cümle tek yüklemi olan ve
devrik bir cümledir.
Özgür
2 . Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumlu,
anlamca olumsuz bir cümle değildir?
Palme Yayıncılık
D)
IV. cümle biçimce olumsuz ve
içinde fiilimsi olan bir cümledir.
Öznur
A) Benimle görüşüp konuşmaya yüzü mü var?
B) Âşık olmamışlar, ne anlar benim aşkımdan?
5.
C) Sanki bütün kabahat sende değil.
D) Ben bu söylediklerinize sizce inanır mıyım?
Birden fazla yüklemi
olan cümlelerde
ögelerden biri ortak
olarak kullanılabilir.
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumsuz, anlamca olumlu bir cümle değildir?
A) Sizin, hakkımda ne düşündüğünüzü hiç bilmez
miyim?
Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi herhangi bir ögesi ortak birden fazla yüklemi olan
bir cümle değildir?
A) Ecdadımın sesi hiç susmuyor, vicdanımda cır
cır ötüyordu.
B) Elime bir kurşun kalem aldım, bir hikâye yazdım.
B) Seni bu olanlardan sonra sevmem mi gerekiyor?
C) Arabalar bir katar gibi birbiri arkasına dizilmiş,
yol boyunca duruyordu.
C) Onun buraya gelmesini istemiyor değiliz.
D) Ortalık tamamıyla ağarmış, çobanyıldızı sönmüştü.
D) Başımıza gelen bu olayları bilmeyen yok.
TÜRKÇE
11
CÜMLE TÜRLERİ
KONU TESTİ - 4
9.
6.
Yan cümleler iki şekilde karşımıza gelir:
1. Fiilimsilerle kurulan yan cümleler
2. Çekimli fiillerle kurulan yan cümleler
Birden fazla yüklem bağlaçla
birbirine bağlanmışsa bu cümle
yapısı bakımından “içinde
bağlayıcı olan cümle” sayılır.
Ankara’dan Eskişehir’e doğru giderken Sivrihisar’a
varmadan bir küçük köy vardır. Küçük, şirin bir Anadolu köyüdür. Nasreddin Hoca’nın doğduğu köydür Hortu köyü. Sözlü kültürde Nasreddin Hoca’ya
ait yüzlerce fıkra vardır. Hoca’nın fıkraları çoğu kez
kısadır, tümü didaktiktir.
Buna göre yukarıdaki parçada fiilimsilerle kurulan kaç yan cümle vardır?
Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi içinde
bağlayıcı olan bir cümle değildir?
A) Bu itin ne eti yenir ne kemiği para eder ne derisi
işe yarar.
B) Hıçkırıklardan boğulacakmış gibi, başını yukarı
kaldırıyor ve gözlerini aşağı çeviriyordu.
C) Köşesinde küçük bir fener vardı ve fenerin yanında yarım kalmış bir kahve duruyordu.
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
7. I. İyi bir yorum gücüne sahipsiniz.
II. Buralarda istediğiniz her şeyi bulmak mümkün.
III. Benim istediğim araba bu renkti.
IV.Buralarda güler yüzle karşılandığınız bir yer yoktu.
“değil” kelimesi yukarıdaki numaralı cümlelerden hangisinin yüklemine eklenirse cümle anlamca olumlu olur?
A) I.
B) II.
C) III.
Palme Yayıncılık
D) Babasından kalan bir anası ve bir tarladan başka hiçbir şeyi yoktu.
10.
Bugün sinemaya gidelim,
çocuklar için de iyi olur.
İyi düşündün, gidelim.
D) IV.
Köpüş, dondurmayı çok
sevdiğini biliyorum!
8.
CÜMLELER
1.
Radyo size hem insanları
dinlemeyi öğretir hem dinlenmeyi.
2.
Ahmet gölgesinden ürkmüş,
ne yapacağını şaşırmıştı.
3.
Bu olaydan sonra hem
babalarına hem birbirlerine
dargındılar.
4.
Belirtisiz
Nesne
B) 2
C) 3
Osman Fatma Hasan Emine
Özne
Yer
Tamlayıcısı
Yüklem
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin kaçında
ortak öge yanlış belirlenmiştir?
A) 1
12
Hemen karar verdim, bir
sene sonra avukat olacaktım.
Köpüş, aklından
bile geçirme!
ORTAK
ÖGE
D) 4
Bu konuşmadaki cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Emine’nin cümlesi tek yüklemi olan ve olumsuz
bir cümledir.
B) Hasan’ın cümlesi olumlu ve içinde fiilimsi olan
bir cümledir.
C) Osman'ın cümlesi birden fazla yüklemi olan bir
cümle ve fiil cümlesidir.
D) Fatma'nın cümlesi içinde bağlayıcı olan bir
cümle ve fiil cümlesidir.
TÜRKÇE
KONU TESTİ - 4
CÜMLE TÜRLERİ
11. Aşağıda verilenlerden hangisi bir cümle değil-
14.
“al-” fiiliine hangi eki getirirsek bu
kelime bir cümlenin yan cümlesi olabilir?
dir?
A) Geçen seneki sınavda bu konudan yirmi soru
çıkmıştı
B) Bütün olumsuzlukları düzeltmek için çalışıyordu gece gündüz
C) Yaşamı ile yazdıkları arasında paralelikler vardı Hüseyin Rahmi’nin
D) Peyami Safa’nın yapıtlarında Türkçenin bütün
renklerini, ritmini, bir anlatıyı biçimlendirmedeki
yeteneğini
-mak
12. Çok güzel konuştuğundan konuşmasının bitiminde
-dılar
-an
-ırken
-ıyorum
kimse onu alkışlamadı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından
bu cümlenin yapısı ile özdeştir?
A) Kar ortalıktaki mikropları kırmış mı ne?
B) Eserinizi çok sade yazmışsınız, bu yüzden kimse bir şey anlamıyor.
C) Saçları dağınık, tiz sesli genç bir kadın, çevresindekilere bağırıp duruyordu.
D) Yeryüzündeki her varlık, yer çekimi kuvvetine
bağlıdır.
Palme Yayıncılık
Koç, sorusuna doğru cevap verenleri A takımına;
doğru cevap vermeyenleri B takımına seçmek istemiştir.
Buna göre öğrencilerden kaç tanesi A takımına
seçilmiştir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Biraz daha gayret ederse bir şeyler olabilir.
13. Romanlarında Türk toplumunun geçirdiği toplum-
B) Dediler zamanla hep azalırmış sevgiler, olsun
bana seninle geçen yıllarım yeter.
sal olayları, bir zincir halkası biçiminde başarıyla
vermiştir.
C) Bir şeyler hakkıyla eleştirilmiyorsa orada iyi yaşam olmaz.
Aşağıdaki öğrencilerden hangisi bu cümle ile
yapısı bakımından özdeş olan bir cümle söylemiştir?
D) İyilik bulmak için iyilik yapıyorsak yaptığımız
şey iyilik midir?
A)
B)
16. Ömer Seyfettin kimsenin fark etmediği, görmediği
Melisa
Sen hep uyuyorsun, kardeşin
ise iş görüyor.
C)
D)
Biz mi yalan söylüyormuşuz?
Bu cümlenin olumsuz, devrik ve soru biçimi
aşağıdakilerin hangisidir?
Mehmet
A) Ömer Seyfettin kimsenin fark etmediği, görmediği ayrıntıları yakalayan bir şair değil midir?
O yıllarda sınıfın en kısa
öğrencisi bendim.
B) Kimsenin fark etmediği, görmediği ayrıntıları
yakalayan bir şair midir Ömer Seyfettin?
Selin
C) Kimsenin fark etmediği, görmediği ayrıntıları
yakalayan bir şair değil midir Ömer Seyfettin?
Hiç utanmadan benden yardım
istemeye gelmiş.
Birsen
TÜRKÇE
ayrıntıları yakalayan bir şairdir.
D) Ömer Seyfettin kimsenin fark etmediği, görmediği ayrıntıları yakalayan bir şair midir?
13
CÜMLE TÜRLERİ
7. ÜNİTE
KONU TESTİ - 5
1. Aşağıdakilerden hangisi devrik bir isim cümlesi-
4. Aşağıda verilen cümlelerden hangisi içinde bağ-
dir?
layıcı olan bir cümle değildir?
A)
Onunla görüşmeyeli epeyce bir süre geçmişti.
B)
Yıllar sonra onu görmek harika bir duyguydu.
C)
Sarılıp ağladık uzunca bir süre.
D)
O, dosttur bana arkadaştan öte.
A) Seninle gelmeyi çok isterdim ama annem izin
vermedi.
B) Düğün için aldığım elbise dar geliyor çünkü kilo
almışım.
C) Öğretmen sınıfa girdi ve masaya oturdu.
D) Marketten elma, armut; patlıcan ve kabak aldı.
5. Aşağıda verilen cümlelerden hangisi eksiltili bir
cümledir?
A) Kavak ağacı gibi ne yemişi var ne de gölgesi
rulan bir yan cümle yoktur?
A) Derdini söylemeyen, derman bulamaz.
B) Gökte ararken yerde buldum.
C) Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
Palme Yayıncılık
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi ile ku-
B) Kendi etti, kendi buldu
C) Dişi kuştur yuvayı yapan
D) Misafir umduğunu değil, bulduğunu
D) Yaşasın, yemek yiyeceğiz!
6. Aşağıdakilerden hangisi yüklemleri ortak bir
cümledir?
3. Aşağıda verilen cümlelerden hangisi anlamca
A)
Armudun sapı, üzümün çöpü var.
B)
Akacak kan damarda durmaz.
C)
Eğri otur, doğru söyle.
D)
Ununu eledi; eleğini astı.
olumludur?
A) Senin hakkında iyi şeyler düşünmüyor değilim.
B) Bu güler yüzlü adam ben değilim.
C) Hiçbir şey dil kadar bir ağaca benzer değildir.
D) Söylediğin türküler, bizim türkümüz değil.
14
TÜRKÇE
KONU TESTİ - 5
7.
CÜMLE TÜRLERİ
10.
Sürüden ayrılanı kurt kapar.
Tek Yüklemi
Olan Cümle
Düğünde gelen takıları
kuyumcuya götürdü ve
bozdurdu.
İçinde Fiilimsi
Bulunan Cümle
Çok çalıştığım için başarılı olacağımı söylediler.
Kitabı okudum ve çok
beğendim
Merve
2
3
4
İçinde
Fiilimsi
Olan
Cümle
Tek
Yüklemi
Olan
Cümle
Birden
Çok
Yüklemi
Olan
Cümle
İçinde
Bağlayıcı
Bulunan
Cümle
Yukarıdaki şemada verilen cümlelere uygun
özelliklere doğru ilerlenirse aşağıdakilerden
hangisine ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Merve'nin yukarıdaki cümlesinde ortak kullandığı öge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yer tamlayıcısı
B) Nesne
C) Yüklem
D) Özne
Palme Yayıncılık
1
11. Aşağıda verilen cümlelerden hangisinde bir fiilin
gerçekleşmesi başka bir fiile bağlanmamıştır?
8. Aşağıda verilen cümlelerin hangisi nesnesi ortak bir cümledir?
A) Bu filmi izledim, çok beğendim.
B) Babam elini cebine attı, bana harçlık verdi.
C) Televizyonu açtı ve belgesel izlemeye başladı.
A) Zaman sana uymazsa sen zamana uy.
B) Rüzgar esmeyince yaprak kımıldamaz.
C) Taşı sıksa suyunu çıkarır.
D) Çok çalışsa da kazanamaz.
D) Çantasını çıkardı, ardından sandalyeye oturdu.
9. Aşağıda verilen cümlelerin hangisi kurallı bir
12. Aşağıdaki verilen cümlelerden hangisi yapısı
cümledir?
bakımından tek yüklemi olan bir cümledir?
A) Resmini çiziyorum kâğıtlara.
A) Herkesin ayağı toprağa basar açınca kapısını.
B) Gitgide bir çığ gibi büyüdü kalabalık.
B) Başını öne eğmiş, oturuyordu.
C) Niçin saklamak istiyordu paketi?
C) Yanımda bir de kılavuzum vardı.
D) Yürüyüşü çok sinirliydi.
D) Kimse duymaz, çilesini tütmeyen ocakların.
TÜRKÇE
15
CÜMLE TÜRLERİ
1
Hâlden anlayana canım kurban olsun.
2
Hareket olmadıkça bereket olmaz.
3
Hasta olmayan, sağlığın kıymetini bilmez.
4
Hocalar, kâğıdı tersinden okur.
16. Aşağıda verilen cümlelerin hangisi içinde fiilimsi
olan bir fiil cümlesidir?
A) Zorla güzellik olmaz.
B) Her arı bal yapmaz.
C) Zalim ettiğini bulur.
D) Mal, canın yongasıdır.
Yukarıdaki numaralı cümlelerden hangisinde fiilimsi ile kurulan bir yan cümle yoktur?
A) 1.
B) 2.
C) 3.
D) 4.
14. "Tanrım, nasıl kesildi köpüren, aşan sular?" cümlesinin özellikleri hangisinde doğru verilmiştir?
Palme Yayıncılık
13.
KONU TESTİ - 5
A) Tek yüklemi olan cümle, olumlu, kurallı, fiil
cümlesi
B) İçinde fiilimsi olan cümle, olumsuz, kurallı, fiil
cümlesi
17.
Mehmet
C) Tek yüklemi olan cümle, olumsuz, devrik, isim
cümlesi
D) İçinde fiilimsi olan cümle, olumlu, devrik, fiil
cümlesi
Hangi dilde sunum Destan da yazmalı
yapacaklar?
mı?
Ali
Artık gitmeyeceksin değil mi?
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır?
İsmail
Sana hiç yalan
söyler miyim?
A) Ben kendi odamda çalıştım, o kendi odasında
çalıştı.
B) Sana kaç defa, böyle davranmaman gerektiğini
söyleyeceğim.
Yanıt gerektirmeyen cümleler, sözde soru cümlesidir.
Buna göre yukarıdaki öğrencilerden hangisinin
cümlesi sözde soru cümlesidir?
C) Konuyu anlayınca soruları daha kolay çözersin.
D) Kitapçıya giderken arkadaşımı da çağırdım.
16
Fatih
A) Mehmet
B) Fatih
C) Ali
D) İsmail
TÜRKÇE
Download

7.Ünite